Skip to main content

Full text of "Patrologiae cursus completus sive biblioteca universalis, integra, uniformis, commoda, oeconomica, omnium SS. Patrum, doctorum scriptorumque eccelesiasticorum qui ab aevo apostolico ad usque Innocentii III tempora floruerunt .."

See other formats


Google 


This  is  a  digital  copy  of  a  book  that  was  prcscrvod  for  gcncrations  on  library  shclvcs  bcforc  it  was  carcfully  scanncd  by  Googlc  as  part  of  a  projcct 

to  make  the  world's  books  discoverablc  onlinc. 

It  has  survived  long  enough  for  the  copyright  to  cxpirc  and  thc  book  to  cntcr  thc  public  domain.  A  public  domain  book  is  one  that  was  never  subjcct 

to  copyright  or  whose  legal  copyright  term  has  expircd.  Whcthcr  a  book  is  in  thc  public  domain  may  vary  country  to  country.  Public  domain  books 

are  our  gateways  to  the  past,  representing  a  wealth  of  history,  cultuie  and  knowledge  that's  often  difficult  to  discovcr. 

Marks,  notations  and  other  maiginalia  present  in  the  original  volume  will  appear  in  this  flle  -  a  reminder  of  this  book's  long  journcy  from  thc 

publishcr  to  a  library  and  fmally  to  you. 

Usage  guidelines 

Googlc  is  proud  to  partncr  with  libraries  to  digitize  public  domain  materials  and  make  them  widely  accessible.  Public  domain  books  belong  to  thc 
public  and  wc  arc  mcrcly  thcir  custodians.  Nevertheless,  this  work  is  expensive,  so  in  order  to  keep  providing  tliis  resource,  we  liave  taken  stcps  to 
prcvcnt  abusc  by  commcrcial  partics,  including  placing  lcchnical  rcstrictions  on  automatcd  qucrying. 
Wc  also  ask  that  you: 

+  Make  non-commercial  use  ofthefiles  Wc  dcsigncd  Googlc  Book  Scarch  for  usc  by  individuals,  and  wc  rcqucst  that  you  usc  thcsc  filcs  for 
personal,  non-commercial  purposes. 

+  Refrainfivm  automated  querying  Do  nol  send  aulomatcd  qucrics  of  any  sort  to  Googlc's  systcm:  If  you  arc  conducting  rcscarch  on  machinc 
translation,  optical  character  recognition  or  other  areas  where  access  to  a  laige  amount  of  tcxt  is  hclpful,  plcasc  contact  us.  Wc  cncouragc  thc 
use  of  public  domain  materials  for  these  purposes  and  may  be  able  to  help. 

+  Maintain  attributionTht  GoogXt  "watermark"  you  see  on  each  flle  is essential  for  informingpcoplcabout  thisprojcct  and  hclping  thcm  lind 
additional  materials  through  Google  Book  Search.  Please  do  not  remove  it. 

+  Keep  it  legal  Whatcvcr  your  usc,  rcmember  that  you  are  lesponsible  for  ensuring  that  what  you  are  doing  is  legal.  Do  not  assume  that  just 
bccausc  wc  bclicvc  a  book  is  in  thc  public  domain  for  users  in  the  United  States,  that  the  work  is  also  in  the  public  domain  for  users  in  other 
countrics.  Whcthcr  a  book  is  still  in  copyright  varies  from  country  to  country,  and  wc  can'l  offer  guidance  on  whether  any  speciflc  usc  of 
any  speciflc  book  is  allowed.  Please  do  not  assume  that  a  book's  appearancc  in  Googlc  Book  Scarch  mcans  it  can  bc  uscd  in  any  manncr 
anywhere  in  the  world.  Copyright  infringement  liabili^  can  be  quite  severe. 

About  Google  Book  Search 

Googlc's  mission  is  to  organizc  thc  world's  information  and  to  makc  it  univcrsally  acccssiblc  and  uscful.   Googlc  Book  Scarch  hclps  rcadcrs 
discovcr  thc  world's  books  whilc  hclping  authors  and  publishcrs  rcach  ncw  audicnccs.  You  can  scarch  through  thc  full  icxi  of  ihis  book  on  thc  wcb 

at|http://books.qooqle.com/| 


PATROLOGIiE 

CURSUS  COMPLETUS, 

SEU  BIBLIOTHECA  UNIVERSALIS,  INTEGRa,  UNIFORMIS,  COMMODA,  (KCONOMICA, 

%mm  SS.  PATRIl.  DOGTORUM  SGRlPTORllQlie  ECCLESUSTIGORlf, 

SIVB  LATINORUM,  SIVB  GRiECOnUM, 

aVl  AB  JSrO  APOSTOUCO  AD  TEMPORA  CONCILll  TRtDBNTlNl  {ANNO  15W)  PRO  LATINIS 
.  ET  CONCILU  FLORENTINl  (ANN.  1439)  FRO  GRMCIS  FLORUERUNT  : 

RECUSIO    CHRONOLOGICA 

eHNIUM  QUiE  EXSTITERE  MONUMENTOUUM  CATHOLICiC  TRADITIONIS  PEK  QUINDECIM  PRIMA 

ECCLESIiE  SiECULA  ET  AMPLIUS, 

JBITA  BDITIONCS  JlCCtlRATISSIIIAS,  1NTBR  SE  CUHOUE  NONMULLlS  COniCIBim  MANUSCniPTIS  COLLATAS,  PERQUAM  DILlGEIf- 

TERCASTIGATA  ;  lUSSEhTATlONIBUS,  COHMKNTARIIS  VARIISOUE  LECTIONIBUS  CONTINENTRH  II.LUSTRATA  ;  OHNIItrS 

OfKRiBUS  roST  AMrLlSBlUAS  GDIT10NES  QUiS  TRIBUS  N0VIS8IH1S   SiCCULlS  DEDENTUR  AB80LUTAS  DETECTI8, 

AUCTA;  INDir.lDIIS  PARTICULARIRUS  ANALYTICIS,  SINGULOS  SIVB  TOUOS,  SIVE  AUCTORES  ALICUJUS  HOHKNTI 

8UBSEQUENTIBUS,  DOMATA ;  CAPITIILIS  INTRA  IPSUU  TKYTUH  RITE  DISPOSITIS,  NBCNON  BT  TITULIS  SIN6U- 

LARUH   PAGINARUH    HaRGINEM    SUPRHIOREH  DISTINGUENTIBUS  SUBJECTAUQUB   HATERIaU  SIGNIFICAN- 

TiBUS,   adornata;    OPERIBUS    CUU    DUBIIS,    TUU   APOCRYPHIS,    ALIQUA    VBRO  AUCTORITATE  1N 

ORDINR  AD   TRADITIONEH  ECGLESUSTICAH  POLLENTIBUS,  AUPLIFICATA  ; 

tVCBNTlSET  AUPL1US  LOCUPLBTATA  INDICIBUS  AUCTORUU  SICUT  ET  OPERUU,  ALPHABETICIS,  CIIRONOLOGICIS,  STAll- 

8TlCiS,  8TNTUET1CIS,  ANALTTICIS,  ANALOGICIS,  IN  QUODQUB  RELIGIONIS  PUNCTUU  DOGUATICUU,  HORALE,  L1TUR- 

6ICUU,  CANONICUU,   DISCIPLINARE,  HISTORICUU,  ET  CUNCTA  AL1A   61ME  ULLA  EXCEPTIONE;   SED   PRiCSCRTIU 

DUODUS  INDICIDUS  IHMENSIS  ET  GENERALIBUS,  ALTERO  SCILICET  IVEKUM,  QUO  CONSULTO,  QUIDQUID 

KON  SOLUH  TALIS  TALISVE  PATER,  VBRUU  ETlAH  .UNU6QU18QUE  PATRUH,  NE  UNO  QUIDEH  0U1SS0, 

IN  QUODLIBET  TUEUA    8CRIPSBR1T,   UNO   INTU1TU  CONSriClATUR ;   ALTCRO    SCIUPTURifi 

SACRiO  ,  EX  QUO    LECTORI  COUPERIRB  SIT    OBVIUU    QUINAH    PATRES   ET  IN   QUIBUS 

OPERUU   SUORUU    LOCIS   SINGULOS  SINGULORUU   LIBRORUH  SCRlPTURiB  VERSUS,    A 

PRIUO   GENESEOJ    USQUB  AD  NOVISSIUUU  AP0CALYP3IS,   COUMENTATl  SINT. 

•DITIO  ACCUBATISSIUA,CiBTKRlSQUE  OUNiBUS  FACILB  ANTEPONENDa,  81    PERPENDANTUR    CIIARaCTERUU   NITII>ITA8» 

CHARTiB    QUALITA8,    INTEGRITaS   TEITUS,    PERFBCTlO  CORRECTlONIS,    OPBHUH    RECUSORUH    TUH    VARIETAS 

TUU  NUHERU8,  FORUA  VOLUMINUU  PERQUAU  COUUODA  SIBIQUB  IN  TOTO  PATROLOGIiE  DECUHSU  CONSTANTER 

6IMILIS,  PRETII  EXIGUITAS,  PRiESBRTIUQUB  I8TA  COLLECTIO  UNA,  UKTIIODICA  ET  CIIUONOLOGICA , 

6KXCENT0RUH     FRA6HENT0RUU     OPUSCULORUUQUE    UACTBNUS     UIC     ILLIC    SPARSOHUH, 

PRIMUH   AUTKU    IN    N08TRA   BIBLIOTIIECA,   BX   0PERIBU8  ET    USS.    AD    OUNES 

iBTATBS»   L0C08,   LIN6UA8   F0RUA8QUB  PERT1NENTIDU8 ,   COADUNATORUH. 

SERIES   LATINA    PRIOR, 

m  QUA  PRODEUNT  PATRGS,  DOCTORES  SCRIPTOReSQUE  ECCLESl^  LATINiE 

A  TERTULLIANO  AD  INNOCENTIUM  Ul. 

ACCURANTE  J.-P.   MIGNE, 

Blbllolhecie  clerl  aDlTersie , 

SIVE  CURSUUM  COMPLETORUM  IN  SINGULOS  saENTLK  ECCLESIASTIC.fi  RAftOS  BDITORE. 


»ATRQLO€U,  AD  1NSTAR  IPS1U8  ECCLBSIiB,  IN  DUAS**ARTES  DIVIDITUR,  ALIA  KEUPE  LATINA,  AliM.^«CO-LATiNA. 
LATINA,  JAH  PBNITU8  ijMjATA,  QCOAD  PRIUAU  SBRIEU  VI6INT1-QUINQUB  ET  DUCBNTIS  VOLUMINIBUS  NOLE  SUA 
STAT,  UOXVB  POST  Pe|^B^1NDICES  STABIT,'  AC  QUINQUB-VI6INTI-CENTUU  BT  UILLB  FBANCIS  VENIT.  GRiBCA 
DOPLllCfeDlTIOHb  Ttj^^HlTA^EST.  PRIOR  GRiECUU  TBXTUH  UNA  CUU  VEBSIONE  LATINA  LATERALIS  AUPLE- 
CTITUR*  ET  AD  NOVEIfEHRlJU  VOLLIIINA  PERVENIT,  8ED  81NB  IHDIClBBS ',  POSTBRIOR  AUTEU  DAKC  VERSIONEH 
TARTOH  BXHIBET,  IDEOQUB  INTRA  QUIKQUC  ET  QUINQUAGINTA  VOLUUINA  RETINETUR.  UTRAQUE  VIGESIMA  QUARTA. 
»IE  DEGEMBR1S  1860  OUNINO  APPARUBRAT.  UNUUQUODQUB  VOLUMEN  GRiECO-LATINUM  OCTO,  UNUMQUODQUB  MCRE 
LATINUM  QOlNQUE  FRANCIS  SOLUMMODO  EUITUR  :  UTROBIQUB  VEBO,  UT  PRETII  HUJUS  BENEFICIO  FRUaTUR  EU- 
PTOB,  COLLECTIONEU  INTEGRAU,  SIVE  GRiECAU  SIVB  LATINAU,  526  VOLUUINIBUS  PBO  AUPLIORI  EDITIONE  BT  27« 
PBO  MIN0R1  ABSQUE  INDICIBUS  CONSTANTEM,  COUPARBT  NECESSE  ERIT;  BECUS  ENIM  CUJUSQUB  VOLUUINIS  AUPLI- 
TUDINEM  NECNON  ET  DIFPICULTATC8  VARIA  PRETIA  iEQUABUNT.  ATTAMEN,  81  QUIS  EMAT  INTEGRB  ET  SEORSlM 
fiOLLECTIONEM  GRiECO-LATINAM,  VEL  EAUDEM  EX  GR/ECO  LATINE  VERSAH,  TUU  QUODQUE  VOLUHEN  PRO  NOVEM  VEL 
tRO  8EX  FRANCIS  OBTINBBIT.  ISTJi  CONDITIONES  SERIEDUS  PATROLOCliE   NONDUM  EXCUSIS   APPLICANTUR. 


•    t  - 


PATROLOeiJsiATINM  TOMUS  LIXXIY. 

SANCTUSIDOW,  HISPALFASIS.EPISGOPJ . 

Toius  Qcyxvos  et  uitihus, "        '  •  !.- 

EXCUDEBATUR  ET  VENIT  APDD  J.-P.  MIGNE  EDITOREM.      ^,„„^,,„ 
^  Vl\  DICTA  b^AMIiOISE,  OLIM  PUOPE  PORTAM  LUTETIiE  PARISIOIUJM  SiJLGO  ITtNFtK. 
NOMINATAlil,  ^E\}  PETITMOISrHQVCE,  NUINC  VEUO  INTRA  MOENIA  PARISINA. 

1862 


••  • 
•  •  • 


•' 


•"  •  •  • 

•  •  •  • 

•  •  •  • 


•  •  •  • 

•  • 

•  •• 
•-•  •-• 


•  • 


•~ 
•  ■ 


•  • 

•  • 

•  • 


BJBCVim  VII.  ANNVS  688; 


SANCTI  ISIDORI 


9 


HISPALENSIS   EPISCOPI, 

OPERA  OMNIA, 


aOM.£  AMNO  DOHIin  MDCCXCTII  BXCUSA, 


REGfiCfSENTE    FAUSTINO    AREYALO, 


OUl 


ISIDORIANA  PRiEMlSIT;  YARIORUli  PRiEFATIONES,  NOTAS»  COLLATIONES,  QUA  ANTEA 
EDITAS,  QUA  TUNC  PRIMUM  EDENDAS,  COLLEGIT;  VETERES  EDITIONES 

ET  CODIGES  MSS.  ROMANOS  GONTULIT  : 


NOTA  HUNG  BT  ACGURATIOBl  EDITIONB  BOMATA  PRETIOSISSIHISQUB  MONUMENTIS  AUCTA  : 


ACCURANTE  ET  DENUO  RECOGNOSCENTE  J.-P.  BHGNE, 
BIBLlOTHBCiC  CLBBI   VBITBBSiCt 

SIYE 
CURSUUM  COMPIiBTORUIl   IN    SINGULOS    SCISNTLB   ECCLESIASTICJB  RAMOS  BBITORB. 


TOMUS  OCTAVUS  ET   ULTIMUS. 


▼KNKUWT  QUy^TUCa  •yOLUXIllA.2&  FBAffCIS  QALUGIS. 

*  •••'*■  U*<  •»•«<)■•  ••!■••  » 


"'•.•'       ■  •  •• — •         .-.    .♦.  ••    •    .•       ...    • 

■•.•-!;    '. ;t  "    -       ■•..  .     r-  .  .  •    ;  ^ 


KXGUDEBATUR  ET  VENIT  APDD  J.-P.  HIGNB  EDITOREM, 

Ul  TIA  IMGTA  VAMBOISE ,  0L1M  PROPE  PORTAM  LUTETIiE  PARISIOROM  YUL60  VfiirFIR 
NOMINATAM,  SEU  PETIT-MONTROVGE,  NUNC  VERO  IMTRA  MQENIA  PARISINA. 

1862 


SJECVLVM  YII.  ANNVS  eSf. 


ELENCHUS 


OPEaUll  QUiB  ni  BOC  VOLUmHE 


coiiTiiiEimni. 


SANCTUS  ISIDORUS,  HISPALENSIS  EPISCOPUS. 
Fr.  A.  GoifZALEi,  puWcm  MatrUefuis  hibUoiiecm  pmdfeeHy  ftmfiOi^, 

EXCBRPTA  CaKONUM. 

I.  —  De  institutione  Clericorum. 

U.  —  De  inslitulionibus  Monasteriorum  et  Monachorum,  atque  ordinlbus 
Poeuilentium. 

III.  —  De  institutionibus  Judiciorum  et  gubernaculis  rerura. 

IV.  —  De  institutionibus  Officiorum  el  ordine  baplizandi. 

V.  —  De  dirersitatibus  Nupliarum  el  scelere  flagiliorum. 

VI.  —  De  generalibus  regulis  Ciericorum  c»terorumque  Chrislianorum 
et  regimine  principaii. 

VII.  —  De  honestate  et  negotiis  principum. 

VJIK  —  De  Deo  et  de  his  qu»  sunt  credenda  de  ilio» 

IX.  --*  De  abdicatione  Hareticorum  et  usibus  eorum. 

X.  —  De  Idololalria  et  cultoribus  eju3  ao  de  scriptis  pacis  el  muneribus 
missis. 

CONCIUA. 

Greecorum  Concilia. 
AfricflB  Concilia. 
Galliffi  Concilia. 
Hispani»  Concilia. 

Epistoub  decrbtalbs  viginti  episcoporum»  nempe,  Damasi,  Siricii,  Inno- 
centii,  Zosirai»  Bonifacii,  CcBleslini,  Leonis,  Flaviani,  Petri ,  Hilarii , 
Simplicit,  Aeacii,  Pelicis,  Gelasii,  Anastasiif  S^mmachi,  Hormisdie, 
Joannis,  Vigilii,  Gr(  gorii. 

Disierlaiio  historico^critica  in  veram  ei  genuxnam  Colleciionem  veterum 
Canonum  Ecclesim  Hispaxia  a  D.  Isidora  adornaiam,  auctoce  Carolo 

DB  LA  SeRNA  SaNTAWNBR. 

ladices  Rerum. 


ool.  9 
23 
25 

45. 
51 
63 
73 

77 
79' 
81 
85 

87 

93 

93 
179 
237 
301 


627 


849 
913 


•   •  •  •  -•< 

••  •  •  •  ?  ( 


•  •  •  •  •    • 

•  •  •  •    • 


•• 


•• 


••    •      ••••.•• 

•  •  ••      ••••*• 

■  •••     •••••  "«• 

^•••^     ••••    • 

••  •    • •••  •  •  •    • 


•• 


•••  •••  :  :  •••  •••    •  •• 


•  •     • 
.•    •-• 


•  "• 


•-•  •-• 


•  •   •  •        • 

•  *•   •  •     • 

•  ••  •    •  • 

•  *  •  •     •• 

•  •  •      • 


Parisiis.  —  £x  lypis  J.-P.  M1GN£. 


^ 


EDITORIS  PATROLOGI^  MONITUM. 


Si  qois  iDterrogaverit,  qaamobrem  Operibas  S«  Isidori  seqaentem  canonam  collecfitfireih 
sobjaiiierimas,  oltro  fatebimor,  inter  viros  erudilissimos,  do  hujos  colleclionis  auctora 
assignflodo,  nonGOsqoe  vario  marte  foisse  pugnatom,  nobisqoe  ideo  aocipilis  originis  mo- 
DiimeDta  facilem  prietermittendi  patoisse  viam.  Qoam  tamen  ne  amplectercmor,  dpplex  nos 
cansa  impolit :  prima,  qood  hanc  litem  non  indignam  jodicaverimos  qo»  sob  jadicio  lecto- 
ris  reponeretnr;  altera,  qood  iihmensam  traditionis  calholiciB  calenam  in  noslro  Pairologim 
cursu  complexoriy  tam  pretiosis  Antiqoitatis  ecclesiastic»  reliqoiis  lectorem  fraodare  reli- 
gioni  haboerimos.  Cffiterom  croditissimam  de  hac  canonom  collectione  dissertationem  Garoli 
de  ia  Serna  Santander  ad  calcem  tomi  exhibebimos. 


LECTORI  BENEVOLO. 


Quoil  Eeclesia  ac  re$ipublica  Hispana  justissime  sibi  vindicabant,  quod  lribusabb'nc  sneculis  enidiiissimi 
viri  enixequaesiverant,  quod  comniunibus  optimorum  omniuDi  votis  diu  fuerat  exopt.ilum,  quod  religiotiis 
sanctae  decus  rectaque  morum  disciplina  summopere  desiderare  videbantur,  id  omne  hodie  una  bac  legiiim.i 
canonum  Gollcciione,  ex  probatissimis  atque  pervetustis  Godlcibns  deprompta,  et  nunc  primum  iii  lnceiii 
ediia  perfectum  absolutumque  existimamus.  Gum  enim  delittcraram  repubiica  optime  mcriti  virli  Anibro- 
sius  de  Horales,  Joannes  Baptisia  Perez,  jQaniies  Vazquez  de  Marmol,  Garsias  Loaisa  aliique  quainpiurimi 
ad  recondiium  hunc  voriiatis  tbesaurum  patefacieudum  viam  sternere  coepissent,  mirnni  certe,  si  eoruiii 
siudia  sini  adeo  susque  deque  habila,  nullus  ul  ad  finem  usque  praecedentift  saeculi  illum  apericndum  atquo 
in  bono  lumjrje  coltoranduro  tentaverit.  Ecdesiam  toto  terrarum  orbe  diffusam  opimos  iructus  coiligere 
opcrtebat:  nam  dura  falsa  pro  veris,  apocrypha  progenuinis,  supposititia  pro  legitimis  monumentaedebau- 
tur,  innumera  Ghristiano  populo,  pturima  reciitudini,  maxiina  fidei  purilati  damna  irrogata  sunt.  Seil  eC 
gi'n8  ilis}  ana  majus  sibi  commodum  ac  ornamentum  conciliare  poterat,  dum  e»  purgabatur  iabe  qus  ei  per- 
l»er.im  et  injusie  iiiusta  eraiab  exlraneis  quibusdam,  illam  apocryphas  decrelales  cpistnlasin  jus  canonicuin 
iiivexisse,  eas  promulgasse  alque  rovisse  asseveranlibus.  Quot  quantique  in  iradenda  fi Jelibus  morum  disci- 
plina  errfires !  Quaniae  in  rebus  pene  omnibus  ad  Ecclesiam  verique  Numinis  culium  perlinenlibus  abusio- 
nes  I  Quanta  in  sacrameiitorum  adininisiratione  incuria!  Ilorret  animus  meroinisse,  ei  haec  omuia  a  seculo  ix 
ad  noslram  usque  memoriam  ralsariis  litterarum  apostolicarum  corruptoribus  aut  poiius  inveutnribus  ea  iri- 
huere  non  desistei.  Ut  autein  ea  qua  p»r  est  dili^eniia  ei  uiililate  praeclarum  bocce  opu<(  nocturna  diurnaque 
inann  possil  evolvi,  quacconque  studiosis  viris  ejus  penetralia  introspicere  voleniibus  Iticetn  afTerre  possint 
summis  tanturo  labris  degustare  curabimus.  Peiies  eruditos  dealiis  lis  erit:  nos  editonim  solummodo  partes 
agentes  snsceptum  munus  explendum  staluimus,  rationem  de  omnibus  quae  perspeximus  et  vetustissimi 
eihibent  Codlces  reddiiuri. 

Anliquas  canonnm  collectiones  Grapci,  nonnullas  paulo  posl  ohiinuerunt  Latini.  Collegernnt  iUi  canoneg 
suos,  et  usqoe  ad  nonum  sxculum  quiiique  numerant  collectlones,  quarum  postrema  Pbotii  nomine  circuin- 
fertur  ac  Piomocanon  appellaiur.  Ipsaruni  commentatores  exstilisse  plurimos  liquet,  qu  is  inier  Joannes  Dal- 
samon,  Joannes  Zonaras  et  Alexius  Aristeiius  praedicandi.  Gongeisere  Latini  Nicaenos  ac  S  irdtcenses  cano- 
nift.  Probabile  saiis  esl  hos  soluin  ab  ipsis  observaios  usqoe  ad  concilium  Glialcedonense,  post  eujiis  cele- 
braiioneni  quascunqiie  in  Orientalibus  collectaneis  continebaniur  eanonicae  regulae  Laiiiio  sunt  sermoni  do- 
naiae.  In  Godicibus  a  Jusielo  et  Pascbali  Quesnellio  ediiis  hujusce  priinai  coilectionis  cbaracieres  et  signa 
desideramus.  Dionysius,  vulgo  Exiguus,  Scyiba  natu,  Romanos  auteni  civis,  rogaius  ab  amico,  ul  ipsc  ait, 
aliam  coniingeudam  suscepit  ei  edidil  sub  iniiium  saeculi  sexli ;  cui  aliud  subtexuit  opus,  in  quo  qusccunque 
ci  Romanx  Ecclesiae  scriniis  eJuci  potuerunt  poniflcum  episioUs  summa  diiigentia  recensuii.  Tantam  deinde 
sibi  ea  colleciio  In  caibolica  Ecclesia  conciliaverat  aucloi-iiaiem«  ui  Codex  canonum  ab  omnibus  fere  nun- 
ciiparelor.  Amplectebaiur  eam  Galiicana  Ecclesia :  Ecclesiae  Germanica  atque  liala  iliam  recipiebanl ;  Anglica 
veroy  cum  eam  quae  sub  nomine  Tlieodori  arcbtepiscopi  Ganiuarensis  evuli^abatur  maguo  prosequeretur  stu- 
dio,  posi  hujus  viri  obilum  illam  eiiam  quae  Hibernica  diciiur  secuia  est. 

Veniamos  jam  nonc  ad  llispaniam.  Prioribus  Ghristian.'C  religionissxculis  lot  tantaeque  furenles  persecu- 
timium  procellae  in  bac  regtoue  el  exort»  el  exagiiaiae  sutit,  ut,  nisi  qui  bistori;a  ecclesiaslicae  vulumiiia 
neduro  a  limine  saluUverii,  nullus  sii  qui  earum  recolens  memoriam  non  contremlscai  ac  lainenietur.  Pust- 
quam  vero  pemiciosissimam  siragem  in  uUiiuas  ierras  ainaiidare  visum  esl  omnipoleiiii  Deo,  docirinae  rooruin- 
qiie  severitate,  synodoruro  celebratione,  el  quampiurium  virorum  sanciitate  ei  lilieris  Uispania  splendescero 
coepit.  Tria  solumroodo  concilia,  Eiiberiianum  nempe,  Gaesaraugustaiium,  ei  Toletanum  primum,  consiai 
saeculo  qoarto  celebrata  :  verisimlle  tanien  esl  alia  qiioque  ea  lempeiilaie  exsiiiisse  concilia.  Lusitanum 
quoddam  iniiount  Toletanae  primae  synodi  Paires  canone  primo ;  aliud  Gorduhae  ab  Osio  congregalum  pro- 
fen  synodicus  a  Juslello  editus  libellus :  allerum  aiino  5Si  habiium  conimejidal  D.  Joannes  a  Ferreras, 
sancti  Athanasii  aucloritale  munilus ;  quoddam  demum  Tuieii  quaiuor  aniiis  aiite  eain  quain  primam  iiun- 
copamus  synodum,  ediluni  fuisse  erudiiissimus  P.  tlenricus  Fiorez  multis  iisqne  gr^vibus  rationum  pouderi- 
bus  osiendere  conaiur.  Uispaniamt  ferveuii  in  discipitiiae  ecclesia»licx  observanliam  ardore  poiienteiii,  qiia:- 
cunque  ad  iianc  sarlam  teciamiiue  servandam  opporiuua  atque  apilora  videbaniur  pnesiilisse,  quis  iii  du- 
biom  revocnreausilTOsiusiie,  loio  orbe  celeber  Osius,  illique  llispani  coiniies  eiiiscopi,  qui  Nicaenae  ac 
Sardicensi  synodis  interfucre^  harum  et  praecedentium  Aiicyritan»»  Neoca»ariensis  atque  Laodicenje  acta 
aii|uc  decreta  ad  oronein  Eeccsiara  aiiiuentia  suis  sedibusacdicecesibus  minime  evulgasseni?  Dmn  llliwcrl 
Inne.  Gaesaraugusiae  ei  Toleti  congregareniur  llis|)aui  prae»ulos,  plurimasque  rectissiuias  sanctioues  profer- 
reni,  venBitDiliiiidiuts  meus  iraiisgrcssus  exisiiaiabitur  quis-iiiis.  Godieem  canonum  ex  nosirorttro  couciiio- 

Patuol.  LXXXIV.  1 


K 


0«' 


t  um  ttalut!^4,  et  pulo  p.-t&i  ei  citrancorum  yc\  OricHtalhini  dccratis  eo  tcmpore  ennflalniii  arbif remr  T  V^rvni 
iH  proiiiuM  Oalba8  in  eiiniilein  scopiuu  colliinastc  conapcriuin  est,duni  quaedain  llispanorum  subscriptiiiucf 
iii  prinio  Aretalctisi  concilio  |ierle};unlur. 

Priorem  bonc  iti  noslra  regiotie  ruissc  canonnm  colleciionem  conjiciinus,  eamque  postmodum  subsequen- 
lihusannis  auetam,  uno  volumine  comprehensam ,  ac  in  ecclestarum  gasopbylaciis  recondiiam  censenius. 
Iliijusre  nostrx  opinionls  nionumenla  desiderantur?  Perlegai  quisquis  itlures  in  nostris  eoncliin  saiictiones 
ISicxni,  Sardiccnsis,  Kegrensis  et  Valeniini  in  Galtiis  dccretis  appriine  eoiisenUnoao.  Conreral,  lioet,  erudilus 
quisque  canoncm  vigesimum  synodi  Bracarensis  prim»  cum  decimo  teriio  Sardicensis  :  Herdixisis  ooneitii 
itoctrinam  de  iDomichis  es  Agailiensis  ei  Arelatensis  statutis  depromptam  conaulat.  Tiiulum  undevlmum 
roneilii  Tarraconeiisis,  quxsiimus»  eiquirat,  et  in  ea  Ineidet  in  calce  p-«ita  verba  :  Canonum  auie  onwm 
(talHetmorum  de  n$  eonHitutwne  eermiu.  Uberiorem  auiein  segeiein  coiligere  poterit  qnicunque  in  concilu» 
Bracircnsi  primo  eoin  sermonein  scruietor  :  Relecli  ex  Codice  coram  eoncilio  tam  generalium  $ynodorum  ca- 
nones  quam  localium^  eic«  Anno540  callebat  Hispaoia  syiiodi  Cbalcedonensis  decreta,  ut  ex  decimo  Uarcino- 
ncnsis  primx  canone  luce  clarius  apparel :  Bracarensls  etlam  secuiidx  Fynodi  pneratio  consulatnr.  Nulli 
rlferico  canones  ignorare  liciium  esse  quainplurnna  ex  nostris  conciliis  testaniur  tejtim«mia.  Quonam  aoteiu 
pacto  caiioncs  discere/in  ipsis  intelligendis  ac  iu  prompiu  babendis  operam  navare  poluissent  ecclesiasiic» 
niilitiac  ascripti  viri,  tii  illorum  abunde  exstarent  Godice^  quibus  edoccrentur?  Diaeonus  alba  indutus  Codi- 
cein  canonum  in  medium  proferens  cap'tula  de  eonciliis  agendis  pronuntiet^  scribitur  iii  concilio  Toletano  iv. 
Dumde  ecclesiastica  regula  tractaremuM  auiiquos  coHOues  relegentes,  exculpsit  couciliuiu  Valletanuin  tit.  I. 
<}uid  plura  cominemort* mus  ?  Exira  Qninem  maueat  dubiiatioois  aleaui  Uispanos  a  reiuotissimis  temporibus 
pi  opria  canonum  colleciione  gavi^os. 

Scd  non  defuere  qui  dixerint  priorem  illam,  qua  gloriamor,  Dioi.ysit  Exigui  fuisse  collectionem.  Verom 
enini  vcro  aliqua  qux  cx  ipsis  conciliis  deprompsimus  monuiiienta  hiijiis  viri  aelatem  praecessere  :  prjtter- 
qHOin  quod  maguoin  inicr  eas  discriinen  vel  unius  oeuli  iciu  solliciius  aiiimadveriei  scruiator.  Nostra  caiMi- 
iies  afiostolicos  ui  a|»ocrypboj  respuebat,  Dionysiano  sainmis  illus  ut  legiiiinos  laudibus  exiollii.  Nostraiibiifi 
propria  erai  Graecorum  concitiorum  versio,  Dionysilis  alia  versione  u>us  (uerai.  Qu»  Diouysiam  suscepere  na- 
tiones  nullam  aliam  aiite  nonum  ftaQculuni  redigere  teoiaruni,  iios  sub  ipsius  centuriae  liiiem,  quam  Martiuus 
TuroneiisiSy  Bracareiisisque  meiroDoliunus  protulii,  admisiinus.  Qua  de  causa  bujusuiodi  collectioneui,  quai 
Excerpiorum  iiomeo  obtinuji,  &  Martinus  «xproroere  eorasscL,  in  prfleTatiotiis  verbis  concilie  Brac:ireiisi  ii 
iiiscriis  aiijue  ab  ipsomet^piscopo  prolaiis  certo  ceriius  apparei.  Ex  quatuor  et  ocioginia  coalescii  tiiulis,  quu« 
rimi  sexaginia  et  oclo  prinium  locom  obiiiienies  de  episcopis  ei  clcricis,  rcliqui  vero  de  laicis  disserunl.  Nuii 
Gra^corom  can<inuro  litteram  aut  de  verbo  in  verbiim  iransiiiionem  tii  illis  collecianeis  aut  excerptis  pcrquiras, 
iiieniem  solum  ac  sensum  uiuliaque  uno  eonieiita  titulo  ecelesiastica  siaiuia  reperias. 

Aliam  demum  nacta  esi  llispania  caoonum  coileciioBem ,  coucilii  Totetattl  quorii  lempore  exaraiam,  oii 
(miiies  coiisentiooi  erodili.  l*oerii  necoe  bojos  aucior  Isidorus  llispolen^s,  qoi  syoodo  pr»ruit,  adhuc  suti 
indice  lls  est,  com  aibrmaniis  ei  negantis  senieuii»  pioriina  criiici  proferant  fundamenla.  Ea  uiiksu  pr.-e 
e.iiieris  mibis  arridei,  Quas  sanciom  dociorem  melboduro  ad  eaui  conlicieiidam,  ordineni  in  «xarandis  coiicili>s 
ei  epistolis  decretalibus  servandum,  atque  ad  ipsius  quoquo  a^vo  iiicreuientuni  raiionem  prgBseripsisse  receu- 
set.  Dissideuies  inter  sese  eruditorum  otnniiim  opinioiieB  liocco  p;icio  couciliare  conienUJinus. 

liaque  germaiia,  legitinia  ac  llispame  Eeciesiae  quodammodo  prupria  evasit  eanonum  coJleciio,  qoamsub» 
sequeniia  a  Patribus  in  synodis  aique  a  ponlificibus  in  eptsiolis  ediia  decreia  amplidcariiiii.  Augciiatur 
posierlori  iempore  scriptis  maiidata  ecclesiastica  disciplina  :  unde  ui  omiiibus  lere  iiostris  Ecclesiis  Godicos 
asservabantur,  qoonim  maximum  numerum  nec  Maurica  per  toi  siccula  incursio,  nec  moruin  oecessaria 
corrupiio,  oec  iiievitabiiis  ac  beiiorom  comes  ignoraotia,  nee  cartiiopbyiacum  iiicuria,  nec  ieinpus  ipsuiu 
Iirorsos  dciere  valuerunt.  Noii  eain  coiiectlonem  esse  quain  Codicis  universm  Ecclemm  satls  aiieno  iiiulo  pru- 
taiii  Justellus,  non  illani  quaro  ampliasimo  Codieis  anttquitsimi  Eeciesice  llispanm  nomine  donavit  Cajetaiios 
Genui,  non  illaiii  deuium  quiiin  eminentissimiis  Josephus  Saciiz  do  Aguirre  Hispaieusi  praesuli  sancto  Isidoro 
addlxii,  quaeque  excerpta  untummodo  canonum  vol  indiceui  pra^reri,  noo  barum  quamdam  geuuinamy  iio- 
strain  ac  veraiii  fuisse  coUcctionem  manifesium  apparet.  Uuod  si  iostimouiia  opiis  esi,  uuum  prai  omnibus  iii 
wedium  aiferre  liceai :  ipsuiu  lioc  quod  edimus  cxemplar.  • 

Mirari  satis  non  possumus  praefaiuiu  emineniissimum  sanctae  BaibiaaB  tiiulo  cardiaalem  eollectionem  illam 
quae  Isidori  Mercaioris  seo  Peccaioris  nomine  circiimferiur,  quamqiie  plurimis  episioiis  supposiiiiiis  et  spu- 
riis  obstrusam  videmus,  erudiio  praesult  ae  eximie  pio  Isidoro  llis|ialeiisi  anixisse,  atque  in  sum  senieiiii:c 
explanaiionem  conjeciuras  soium  ei  levia  coacervasse  fttudamcnia.  Miraniur  rursus  eum  advers&ae  opioiouis 
graviorcs  rationes  uiia  hac  rereliere  curasse,  qua  iiimiruin  ouinia  credii  quae  in  canonum  colioetioue  aui 
sancii  docioris  lempore  posiertora  aut  iadecora  et  rodi  calamo  excolpia  suiii,  ab  alio  quopiam  auciore  exa- 
rata.  Si  cmiiieotissimos  ille  vir  Godices  nostros  et  perlegissei»  et  investigassei,  omne  proposiiom  suum  in 
nihilum  ceoidissei.  Faciiiusne  erat  cum  erudiiissimis  viris  coliecliooem,  qu»  Toletaiii  conciiii  quarii  tempo- 
ribus  peracta  est,  sancti  praesulis  opus  proprium  asserere,  iUiuaque  posiiuodum  exemplar  quoddain  a  falsa* 
rio  bomine  vitiatum?  Quid  aiiud,  quaesumus,  iunuere  eogebiitur  Aguirrius,  duin  ooiicilioriMn  ac  epistolarum 
Uccreta  usi^ue  ad  Hispalensis  syiiodi  aeram  a  saiicio  doclo.  e  cuilecta,  quaecuuque  vero  dein  iu  cauoue  cousianl 
ab  alio  subtntroducta  iesiaiar  ? 

Isidori  Uercaloris  colieciio  ne(|ueex  His|>ania  ortum  duxit  ne(|ue  llispini  hominls  opus  fuii.  Nullus  ociavi 
vel  noni  saecoli  scripior,  aul  llispaiius  aui  exier,  bujus  M^rcau>ris  aui  poiius  (aUarum  merciuiu  vcndiloris 
uicmiuisse  iuveuiiur.  NoUum  iu  clironicis  Gerinancis  et  iiiter  llispanos  receplis^  illius  Isidori,  sed  nec  Pa<- 
ceiisis  ab  anno  5ii  usque  ad  754  vesiigium  exskii.  Virum  et  episcopum  tant»  apud  nosiraies  auctoritaiis, 
qui  ocloginia  epificoporum  et  atiorum  »acerdoioin  rogatu  collectioiiem  caiioiiuio  aggressua  esi  et  complevii, 
:ib  omnibus  ejus  a:vi  scripioribus  sileniio  pr«ieruiissum  quis  credai?  Nec  ocioginia  Uli  episcopi  in  Hispaniis 
nssidua  clade  ac  persecuiione  exagitatis  ades&e  poierani :  quamobreui  soperius  memoralo  Isidoro  Paceusi, 
qiil  Chronicoii  iilud  breve  regutn  Gothorum  ac  Saraceiioruin  scripsisse  lertur,  ea  collectio  merito  attribui 
iiun  poiest.  Nullum  antiquum  alque  germani  operis  characteribiis  insigniiuin  Godicem,  qui  eam  Isidori  Mer- 
f atoris  colleciioueiu  exhibcal,  iu  iiosira  re^ioue  reperire  ias  esi,  ui  aiebai  praedecessor  nosier  illustrissiuuis 
\3,  Fraiiciscus  Pcrez  Baycr  in  noiis  ad  Nicolai  Aiituuii  veioreiu  Bibtiothecain,  asseverabat  eroduissimus  P. 
Aiidieas  iiurriel,  iiosque  pot  luulias  diiigeniissjiiias  iiivesiigatiunes  pleiio  ore  protiieuiur.  Geuuinam  palriai 
iiosira;  cullcctioiiem  asservaruut  oiuues  fere  Kcclesiai :  omiiia  uutein  illius  suppusiiiii»  scripta  perieret  Ubi* 
iiani  inier  autiquissima  monumcnta  ulla  istius  uieuioria  persisiii  ?  Q;iodtiain  fuit  oclogiitia  episcoporom,  quo- 
rum  ouctoriiate  couipeilcbatur  itiventor^  de  ipsa  judicium  ?  Uuouam  ecciesiastico  coetu,  quibus  tiiuiis,  io 


15  MliClFATIO.  ii 

quaiiaDi  iberiea»  diiionis  clvttatfl  aut  provincia  juris  piiblici  facta  esi  T  Gur  ab  Inilio  ssccnli  noni  ad  deciint 
iis(|ue  niiem  inolli  logiiimai  nosirx  posl  tot  bellomm  eicidia  permansereGodices»nullum  omniiio  itliusfigmencts 
conleit»  collectionis  exstalvohimen?  In  re  solis  luce  dariori  diutius  immorari  non  lil>et.  Qui  ptura  coiigerere 
velit  emditos  exteros  adeat,  Buluzium  In  praefiitione  ad  dialogos  Antonii  Augiislinl,  Olondcllum  in  prolego- 
nienis  Pseuiio-hidori ;  nosiros  adeat  Dominicum  Lopezium  de  Barrera»  Andream  de  Burriet»  aliusque  criiices 
legtbtts  probatisshnos  scrtptores. 

Sedetilla  suo  pondere  eorruit  sententla  quaauctorem  hujus  collectionis  Isidorum  episcopum  Setabien- 
sem  (a)  alBnnabat.  Prsesul  Iric  enjusdam  monachi  ope  nsus  illud  opus  circa  flncm  8;eculi  ociavi  conjressit, 
cvulffavit,  ac  tandem  anno805e  vita  excessit,  nt  innuit  liis  pene  verliis  clarissimus  vir  D.  Laureniius  RainU 
rez  da  Prado  in  opere,  quod  Ghronicon  appellatur  atoue  sub  Juli.iiii  Toletani  nomine  eddit.  Proh  deliramen- 
turo !  Jolianus  Qoirico  in  episcopato  successit  anno  680,  ei  de  pracdicii  Setahiensis  Isidori  opei  ibus  ac  mor- 
te  centom  qitindecim  annis  pastqu.im  sepultusest  testimonium  perhibebal? 

Commeniitius  Juque  foit  Isidonis  ille,  indebita  glorix  llercaior ,  ac  certe  Peccalor,  qui  sancli  doctoris 
llispalensis  nomlDe  •rnatns  esl,  qui  prsfaTionem  ex  capile  t6  lib.  vi  Eiyinologinrum  desnmptam  suo  viiia- 
vit  ae  exculpsit  «fo,  qulque  rectum  quoddam  exempiar  canonum  ex  Hispan!a  in  Gailias  invexil,  eorrupii, 
delnrpavii.  Ntillus  aderal  ea  a^siale  locus,  quo  cximii  doctoris  nosirl  doctrina,  virtutes  el  fama  non  p^^rvo- 
nissent.  Oeeasionem  arrrpuit  verus  ille  anliquiiatum  ecclesiiisiicarum  depravator :  occasio  palroiios  ac  Mjb- 
eenntes  recH  cr^uh»  probosque  viros,  pneserlim  Biculpbum  Mogunliiium,  qui  primus  Talsis  onu*«iatn  ino' 
immeniis  collectionem  in  Gerraaniam  Inauxisse  Tertur  :  occasloni  faveiianl  rerum  publicarum  status,  s»culi 
igoorantia,  bella,  imperiorum  excidia,  sordida  quorunidam  hominum  lucra,  hononim  in  allis  nimis  sludiosa 
atque  laerymabilis  ambiiio.  Blanditiis  alliciebjnt  Pseudo-Isidoriana  commenia;  nullus  eorum  rerutaiioneni 
aggrediebatur :  silebaftt  populi,  clerua  in  canonem  refere'}al,  Ccclesiae  prxsules  obmutuisse  videbantur.  Tan- 
tam  igitur  inter  toc  nationes,  inter  tot  alioqui  reciissimoi  viros.  posi  lot  lempora  auctorilalem  sibi  concilias» 
se  colleetionem  isiam  mirart  qulsque  desinet,  si  miseram  aevi  noni  condiiionein  aninio  evotvere  non  detro- 
ciei.  £t  eam  lenetaii  Germania?  et  Italia  lenebat  T  et  tenebanl  Gallise?  el  toius  p:?ne  Orlcns  lenebai?  El  lenuil 
undem  post  mulia  saeeula  felix  Hispania?  Hispania  profecio  nunquam  illam  iu  suuin  conlulisset  greminui, 
si  pretiosissimos  ecelesianim  snaruni  tbesauros  perscrularl,  tineam  ac  pulverem  ex  vctustisslmis  luembra- 
nis  excuiere  voluisset.  In  malam,  eia,  lucem  abeant  qnicnnque  Isldori  Hercatoris  compilatlonem  vef  in 
Uispania  conreciam,  vel  llispanl  bominis  exstitisse  parium  aui  asserere  aui  cxcogitare  poiuerint. 

Canonum  observantissima  atqueadeo  tenax  nosira  regio  fuil,  ut  ineuiite  sa^culo  undecinio  ex  Lailno  iii 
Arahicam  sermotiem  cos  vertere  curaveril.  Cum  enim  toum  peno  Uesperiam  Mauriiani  occupassent,  cmn 
cius  vemacula  liiigua  posi  saeeula  periisset,  cum  disciptlna  ecclesiasiica  in  praecepv  rueret,  lanta  eisliiii 
Vinceiitii  cojnsilani  preabjrteri  diligentia,  nt  canonnm  cotleclionem  Arabico  iiiioinati  donaret ,  atque  ad  usmu 
nobilissiml  epiaco(tt  Joannis  Danielis  die  decima  septima  UctobriH,  asra  4087,  Gliristi  vero  1049,  complerei, 
quo  Sttb  Maiirico  jiigo  oppreasi  ChriatiaDi  reciam  lldei  ae  mornm  doctrinam  facilius  roemoria  retioerent. 
flujosce  Arabic»  eolleciionis  exemplar  membranaceam,  cupbicis  exaratum  litieris,  ipsi  veiustite  in  quibus- 
dam  vel  muiilom  veioblitleraium,  foliis  455  eonsians,  qoodqoe  nosmetipsi  «-onspeximasac  evotviinus,in  Escuria- 
leosihibJiQtheca  iovcnit  D.  Michael  Casiri,  qui  eam  Laiinain  fecii»  nolis  iltustravit,  aique  ipsius  transcripium  »d 
Hairtiensem  hane  perduxit  bibiioihecam.  tontoleninl  dein  istain  versionem  D.  Elias  Scidiac,  Siro  Maroniia, 
ac  D.  Pautns  Loxatio,  qui  ex  autographo  foiia,  tituli>8  ac  itilegras  periodos  deficere  videntes  ex  Codice  Vi- 
gilaiio  supplere  non  sunt  dedigtiati.  Faxii  Deus  ut  qnamvis  operosa,  ac  maxiiiiis  peragenda  Iropensls,  Ara- 
bica,  reapse  nosira,  eanomim  Gollectio  publicam  tandem  atiquando  luceui  aspicere  valeat.  Ipsa  namque  piuin 
reetttmtiue  Hispania:  iii  canonibus  addiscendis  zeluin  el  studium  tttculeiilissimis  osiendet  argumeniis,  hanc- 
que  quam  edimus  colleeiioiiem,  si  lidesadhucnecessaria  est,  llrm;ibil  roborabilque.  Yinceuiii  presbyteri  voia 
imiiari  voluit  Joseph  El  Ssahir  Bil  Tabib  El-Mersum  Ei-Me<isii,  ecclesix  Alexandrin»  praerecius»  aniio  1598 
ad  sacerdotii  bonorem  provectus,  qui  Paraphrasim  Grxcoruin  caoonum  Arabice,  sed  noo  ita  feliciier,  tra- 
didit.  Iiieulium  siytum,  fasiiJiosas  repetiiiones,  sensum  non  satis  apium  in  ea  iiercurras* 

Asl  nosiram  jam  oralionem  revocai  quae  nunc«edicitur  gcnuina  canonum  llispaiia  Cotlcclio.  Pormam  ac 
meihodum  ex  concilio  Toletano  quarlo  obiinuisse  nuper  aflirmavimus  :  aliarum  postmoduni  iii  conciliis  sub- 
sequenCihus  et  in  Romanorum  poniiflcum  epistolis  editarum  sauciiouum  addiiione  auciam  nullatenus  du- 
bium  erii.  Uincfactum  est  ui  nonnulla  legere  liceat  in  quibusdam  Codicibus  quae  in  ali.s  desiderauiur,  et 
oiiinia  nsque  ad  ejnsdem  concilii  aeram  iii  omnibuscontineri,  ui  iu  uiioquoque  iiostrae  editiouis  loco  adiio- 
laium  lector  respxiel.  Accuraiissima  aulein  Qde  cusiodili  Codices  illi  aliis  oliin  iriiiiscribendis  deservicbam, 
sicqueevenitutqiiamv  s  intllussasculanono  transcriptus  ad  nostra  usque  tempora  pervenisse  invenialur, 
saeeulo  lauien  decitno  exaratos  Cudtces  aiite  oculos  babeamus.  Dolebanl  plissiuii  viri  veleribus  solum  uiem- 
branis  niandalam  Itdei  ac  morum  disciplinam  ex  homiuutn  memuria  delendain ;  pielas  eis  stimulos  addidit  ; 
codicuni  trauscripta  iitediati  ac  adepli  sunl.  Asservabant  nionasieria,  ecclesiae  reiiuebanl,  nuilus  perqui- 
rendos  cogitabai.  VKitd?  Uluxil  landem  vere  nobis  aureuin  sacculum  decimuui  sexlum,  quooiiinein  scieniia- 
rom  etartium  doelrinam  excolebani  llispani,  antiquis»ima  riinabanlur  mofiuiuenta,  aique  ad  summuin  us- 
qoe  veriicem  veluit  perennein  erudilioois  fontem  conscetidere  cupiebaiil.  Maxiuium  hic  honorem  exhiben- 
dani  judicamus  Pelro  de  Marca,  ()Ui  prhuos  iu  suis  opusculis  ibl.  2Ut>  ad  cajiul  secunduiu  posl  conciliutu 
Ghaleedoiieose  de  nostro  can<mum  Codice  ista  verba  laciebal :  Priorem  iUam  (colleciionem)  hacienus  igno' 
/em  exCodkihuiduobui  manuieripiii  monaiterH  Rwipullensis  in  Caialon  a^  favenle  Numine^  erutam  hic  expli- 
camui,  Explicuit  cerle :  ai  pcriltusiri  buic  archiepiscopo  Parisimisi,  cotleclioiiem  ipdani  nun  ilispaiias  so- 
IniuHiodo  Ecclesije  propriam,  sed  el  Romanae,  Gallicae  atqne  Africanae  communein  exsiiiisse  anirmaiiii,  mi- 
nime  placel  eonsentire.  Aucior  iiobis  esi  Peirus  Coustaiit  in  prasfatione  ad  Episiolas  Romanorum  poiaili- 
cum,  Domero  1S4.  Curo  Parisiensis  aniistes  morem  fuisse  Laliiiis  synibolum  Consiantinopolitanum  publice 
reeitareaaiuinassel;  si  nuliam,  nh\  liispanam  Ecciesiam,  abauno  589  cl  03 j  illud  prx^dicasse  monslramust 
noiine  colleciioneui  in  bac  regione  faciaro,atque  quotidiano  usu  receptam  jure  merito  concludeuius  ?  At- 
qui  ibtud  ostendere  nihil  negolii  est.  Ga.Ius  sxcuto  octavo,  Romanos  muUo  serius  ritum  hunc  admisisse 
cottstai.  De  Gallia  qitidem  tesiinionium  perbibet  Valafridus  Strabo,  duin  cap.  'i^  *eoB  symboli  hujus  c.ineiidi 
u«uiu  necauie  Garoli  Magui  aevutn,  nec  iiisi  post  Felicis  Urgeliiani  dainnaiionem  amplexos  es»e  testaiur. 
De  Kowanls  vero  ildem  f;icit  Bernu  Angiensis  idemi|ue  lesiis  oculatus  lib.  de  Rebus  ad  Missam  pertineuti- 
tus  cap.  2.  Quem  Afri  morem  leuueriiu  nulla  iios  mouiuieota  doceiii ;  sed  eos  cuileciione  uusira,  uii  hu:c 

(a)  Isidorum  hunc  eminentissimus  Aguirre,  Rami*  llispanorum  concitiorum  subscriptiones  attente  per- 
rez  et  eruditi  aiii  vhri  Seiubeasem  dinerau!.  Uul     le|jaiaosiramcorrcciioucmsatl»aptamdeprehcudc/ 


45  PR.fiFATIO.  1« 


aitineii»  decreium  omissiini  deprclieiidiiar,  et  nuiiibi  tanta  tainque  coinmendaiiora  abundant  aniiqiiissiina 
illtus^exeinplarin.  Diim  magnilicum  nunquamqtie  satis  laudamlum  crigebatiir  Kancti  Laureniii  Escuriaiciisid 
inonaslcriiim,  diim  rariores  ad  ejtis  construendam  bibMotiiccam  libri  eiquircbantur,  dum  abdilissima  qiise- 
qiie  latibula  expiorabani  Arobrosiusde  Morales  el  Benedctus  Arias  Mimtoiius,  tunc  liujus  nostra; gerniaii:c 
caBonum  colleciionis  exemplnria  faustissimo  quasi  fato,  veluti  dc  ccclo  emissa,  apparere  visa  sunt.  Am- 
brosii  prsDciptic  siudium  posteris  sempererit  coinmcndabile,  qui  Ck>dicis  Alveidensis  seu  Vigilani  aggres- 
sus  descriptionem,  qiiam  nunc  autographam  videinus,  sua  eam  inanu  scripsit,  complevit,  bac  via  ad  publi- 
cam  cognitionem  perveiituruin  voiumen  iiiud  pretiosissimum  perpendens.  Voruuitamen,  o  faliaces  boini- 
num  spest  o  incerta  votal  Hispanos  pseudo-lsidorianae  compiiationis  auciores  fuisse,  vel  eam  cx  bac  re- 
gione  originem  duxisse  pervulgabani  eitera;  genies  :  bac  nuia  iuurcbamur :  Ainbrosius  de  Morales,  Joaii- 
iics  Bnptista  Perez,  Joannes  Vazqticz  del  Bi:irinol,  prxstantissimique  aiii  viri  ad  deiegenduin  commuiiem 
errorcin  farem  prxferebant  i.haiic  nos,  prob  dolorl  silentio  nostio  exstinzimns  :  exstiuziinus  ?  iino  vero 
liijustam  eiexsecrandam  labein  ronlirmare  videliainur. 

Antiquiiatum  studium  praecedenti  sseculo  avidius  excoli  coc|)il,  cumque  recondiiiares  eiplorarentur  an- 

giili,  pliircs  inventi  fucre  pr.rier  omnium  exspeciaiionem  caiiOiiUiii  Codiccs.  Eoruin   inventio  ercxit  proti- 

nus  mcntem  doclissimi  praedecessoris  noslri  D.  Dlasii  Nasarre,   qui  omnium   quoiquot  baberi    potueruni 

iranscriptioncm  liiteris  maiidavit,  qui  propriis  eos  observationibus  coliiistravii,  ac  inter  sese  confereRdos 

stntncbat ;  morte  lainen  prxrepius  minime    perficere  valuit«  Omnes  ipsitis  annoiatioues  pers|ieximus  ac 

commendainus.  Anm)  dein  1708  isiius  col!ectionis  editionem    meditabaiur  antecessor  itidem  noster  illus- 

trissitniis  D.  Petrus  Ludovicus  Dianco,  cjusque  ralioncm  ac  forinam  in  spccimine  lypis  mandato  protulit. 

M  'gnillceniibsimam,  inqiiani,  nieditabatur  editionem,  acneis  ri^\xm  eisculpiam,  omnium  qqae  io  Vigilano 

Codice  oxbtant  regum,  scriploiuiHy  arborum,  veinorum,  etc,    infortiHbiis  imaginibus  cs.alam;  cui  pcrfi- 

ciend;c  iiiimensa:  pene  «erarii  opes  uiinimc  sulficere  potuisscnt.  Cogitabai  «liain  omnia  prout  iu  Codicibus 

lcgunlur  vcrbn,  menda  orta  ex  scripiorum  iguorantia,  et  qu;c  scnsum  quaodoque  variant  vel  inccrlum  red- 

dunt,  omncsque,  proul  inscr  buntur  vcl  iu  ineilio  periodi  vel  etiam  dictionis,  majusculag,  ut  aiuni,  liuerai 

grapbice  exai  tissimcqoe  in  jus  fiublicum  profene.  Laudamus  viri  lidem  :  eim  lameu  nos  nullaleniis  fr^gisso 

rrcdimus,  si  rect.nn  oribogriipbiam,  si  periodorum  divisioiiem,  si  iitteras  vocibus  eonsenlaneas  substituere 

non  dubitavimus.  Ezcelleniissimo  ei  periilustri  ez  bonorum  omnium  iaudibus,  ac  de  militari,  ecciesiastici 

et  litteraria  repulilica  optime  merito  D.  Petro  de  Siiva  et  Meneses  eadem  iiubisGiini  fuil  mens,  idemcousi- 

iium.  In  escuOtndis  libris,  qui  assidue  evolvendi  sunt,  communi  utiliiati  ac  parcimonix  cousuleniluni  arbi- 

irabamur,  si  Udcii^sima,  proui  licuerii,  umuibus  niinieris,absoiuta,  ad  arcbetypum  ezactiora,  non  impeu- 

fissima,  noii  lueudis  referta,  iioii  confusa  aut  impiicaia  voiumina  lixioribiis  tradereiitur.  Eo  paclo  coilatio- 

nein  Codicuin  autographorum,  qul  regiojussu  buc  advecii   sunl,  Mairiicnsis  bibiiotlieca  aniio   180(>  conli« 

ciend.iin  aggressa  est  :  varianles  eoruin  leciiones  aiiiniadversiuno  digiias  designabat,  annutationes  lus  raba: 

a  pra*decGS8ertbus  prifclibaliis,  rimabatur  commentaria,  ecciesiasticas  sanciioiies  in  qu.busdam  aut  muti  as 

atit  fommistas  ez  aliorum  Codicum  leciioue  verae  lidei  resiiiuebat,  dum  Toieii  ei  eniinentissimi   cardinalis 

de  Scala  mandato  duos  antiquos,  qui  iii  ea  metropoiitana  cccicsia  asservaniur,  Codiccs  cum  iranscripio  biuc 

misso  eruditissimi  D.  Emmaiiuel  Ipo^a,  reverendissimus  P.  Fr.  Laureniius  Frias,  ordinis  sancii  Augustini 

ICreuiiia,  D.  Raimundus  Fernaudez  de  Loaisa  et  D.  Baiiiiasar  FeruanJez    ronferebam.  Com  autcm   dubia 

qua>dani  orirenlur,  in  Tolctanam  urbein  iter  fecimus,  aique  ejusdein  K.  P.  Frias  auxiiio  et  eruditione  suf- 

liilli  Codices  iilos  denuo  evoivimus,  ct  qiiae  obscura  ac  iuceria  fueraai  in  bonam  lucem  redigere  studuimus. 

Ttim  Cotbica,  llispana  potius  et  aniiqiia  canonum  cullecliu,  qu;c  conciliorum  statula  conlinet,  anub  18c8 

lypis  regiis  mandata  fuit«  lUa  tamen  ipsius  collectionis  pars,  qux  Rumanoruin  poutificum  d^creta  comple- 

€iitur,atqiie  nuncexcussa  esi,  propter  notissimas  publici  rcgnuinis  ac  imperii  vicissiludines  usquc  ad  prae- 

sens  tcmpiis  mansit  in  scriptis. 

^i  jam  ilecretorum  Uietbodum  et  ordinein,  si  concilloruro  uniuscujusque  provinci:e  vel  regionis  divisionem , 
si  unain  Ecriptornin  meniein  perpentiere  veiis,  praicipuam  ac  notabiiem  in  Codicibus  varietatem  nu^^atiaui 
c<»inperies:  quos  vd  sa^culum,  vei  ignoratio,  vel  indiiii.eoiia  errores  pepereruntopene  pretium  est  animadver- 
las.  Uno  lairtum  evoliito  canonum  vetusto  Codicct  suiuiiiam  rei  canomc^e,  iiiventum  auro  preliosius,  rarissi- 
main  niargaritam  adeptos  gloriabantur  critices  et  erudiiionis  bomioes  versatissimi.  Quid  4)unc  Uispanis  per- 
upiaiidum  superest  cum  piures  aiiiiquissimos  canonum  Codices  videi  e,  contrectare,  introspicere,  conferre  ei 
edere  contigerit?  Utinam,  dum  h«c  scribirous,  ez  alio  nos  terrac  tractu  duzisse  oriuin  osteniiere  possemus , 
iil  felicis^imas  huic  Iber»  regioni  quam  luaziiuo  debemus  obsequio  gratularemur,  utque  omnis  a  nobis  anio- 
veretur  immeritarum  laudiiro  invidiosa  su^icio.  Sed  iiescit  pairiam  verum^  ante  irrefulabiie  Codicum  Iribu- 
nal  sistimus  :  illorum  auctoritatero  ac  prxstautiam  commendat  antiqultas  ,  qua  major  bucusquc  non  ezorta 
csi  :  inuiuam  lllorum  inter  sese  in  praeclpuis  conTenleniium  lector  aniiotabit.  lilud  autem  sil.  ntio  praBtermil- 
icre  iion  possiimus,  Codices  nostros  non  in  ud.i  aut  duabus  hujus  regiii  provinciis,  sed  in  disjunctis  cjusdeiu 
re};ionibus,  tliversimode  custoditis  labulariis,  alios  in  liberis  populis,  alios  in  oppidis  opprcssoruin  jug«i  sub- 
jiicentibus  asservaios.  lisdem  conseutaneos  HivipuIIenses  iilos,  qitos  vidit  Petrus  de  Marca ,  ccciesiae  iieui 
Suessioneiisis,  ecclesiarum  deroum  Laudunensis,  Novioinensis  aique  Uellovacen^is  Codices  (si  in  tribus  bis 
tresetiaiu  spurias  epistoias  in  Isidori  Mercatoris  officina  cusas  ezcipias)  Hispanisfere  inomnibus  bimiles  esse 
criticl  viri  litieris  prodiderant.  IDvideiis  binc  deduximiis  lestimonium  ad  collectionis  nostrje  debiuiu  justaiii- 
i|uc  commendaiionem*  In  positis  longius  civitatibus,  inter  tot  ianiasque  vicissiiuaines»  intcr  alteriio»  djiui- 
staium  hiic  iliuc  dominauUum  lerminos,  in  dispanbus  bominum  seuieniiis»  IWsau  uniforiucs,  sequales  et  iiite- 
gri  Cudices  penuaosenini.  0  mirabiie  ufidei|uaque  portcntuu  I  Neuio  profecto  do  iliorum  jam  iidu  usquaui 
dubitabit« 
Quamnnm  In  Codicum  collatione  ac  editiiinc  secuti  simus  meibodam  in  seqoentibus  articuUs  exhiliemus 
i.  Alvcldensis  geu  Yigilanus  Codex  czeuiplar  prj;cipuuin  ^eu  archeiypum  iuit.  Variaiitos  alioruui  leciio- 
iies,  suis  distincia!  numeris^  in  folioruiu  iine  aduoiatas  suut. 

t2.  Cum  Aiveideiisis  Codicis  leciio  aut  luuiila,  aut  supcratiuiidans,  aui  xquivoca,  aui  obscura,  auierronea 
depreheiidiiur,  recia  ez  aliis  Codicibus  desuinpta  esi,  pcrpetuo  iu  calce  iioi.ila. 

5.  Litteias  utiius  organi  facile  inter  se,  vocales  niium  e  in  i,  i  iu  e,  o  iii  u,  « lii  o,coromutabani  scripto- 
rcs.  Sic  babli$ma,  $ub$cribUoncmf  nubtia^,  neglegmiitwi^  elegalur,  culechuiHinif  Aurilianeusei  adolaiore$,  peto- 
dum^  udttieicentuli  aliaque  simiha  iu»cribebaiit.  Di^.iitbotigi  ilii>  igtioiJC  eraut ;  pcriodorum  divisio  uimiaie 


«7  PRiEFATIO.  ^  18 

nonnanqiiaro  apjMirel  :  paucsff  »at  nallae  describiiniur  orlhograpliicae  noke.  Qus  liiieno  ac  noi»  compete- 
bant,  eiaratx^  w  bac  nnslra  ("diiioue  reperientur.  Sid  ei  illud  est  animadversione  dignum,  unuin  Codiceui 
inier  sese  non  saepe  sa^piiis  cohsrere  :  qui  nunc  babiiima  exhibel  bapiisma  postmodnm  pinxil ,  mullegeiidum 
prodii  qui  antea  intelHgenduwi  inscribebat :  quapropter  «el  ex  ipsis  Codicibus  nos  rcciain  scripluram  desuui- 
psisse  ceriom  est- 

4.  Fere  semper  scribnnt  Codkes  mici  pro  mihi,  cateciz^ii  pro  catechizati,  mcilominui  pro  tt/Ai7ominia,  inra" 
Honabiiiier  pro  trra(ioRa6i/tf«r,  conlatio  prn  collaliOy  conMnicare  pro  comnmnicare^  aniicus  pro  anUquuB^  plu- 
riroaque  hujusmodi.  In  reclaro  ortliographiam  omnia  baec  et  similia  transduiimus  :  ratio  operis  sic  suade- 
bai;  praBterquaro  quod  in  ipsis  lyioque  Codicibus  et  vei  in  uno  Codice  reciam  aliquoiies  verborum  scripiu- 
ram  deprebendlsse  terqiie  q^iaterque  promuigamus. 

5.  Tiioli  quandoque  in  Ipsas  canoiiicas  sanctione&  inseabsnnt ;  separavinius  :  nulla  inler  has  aliquando 
divisio  ilt;  distinzimus  :  repetita  adsunt  verba  in  quibusdam  locisosciiaitunis  causa;.expunximus  :  transpo- 
sita  in  aliis  exisiuntdecreta ;  in  propriam  sedem  reetituimus.  Verum  nibil  horum  nostro  periecimus  arliitrio  : 
Codices  ipsi  ansam  prxbuerunt :  annoiationes  nostras  consulcntibus  constabit. 

Eicerpla  Canonuin,  quae  indiccm  dixerunt  alii,  decem  comprehensa  libris,  in  Codiclbus  praescribuntiir. 
Curo  eminentissimus  Agnirre  et  Cajetanus  Cenni  haec  edita  postcris  reliquissenl,  ea  iteruro  iterumqne  repeiere 
in  animo  non  fuit.  Sed  curo  nostris  illoruro  comparationem  Instituenles  nimiain  inter  ulraque  dilTereutiain 
anbnadvertirous,  at(|iie  ea  correcta  et  casiigata  in  jus  publicuin  tertio  emitiere  coucii  sumus.  Ex.xrptorum 
anctorem  pluribus  post  sancturo  Isidorum  annis  vixisse  rudes  et  inconsoni  versiis,  synodorum  longe  poste- 
rlorurn  inscriptio,  verbnrum  et  argumentorum  quaedam  ioordiiiatio,  sancUonum  iuconcinnitas,  obscurusque 
qaandoque  sensus  patefaciunt. 

Praefationero  ex  cap.  16,  lib.  ti  Etyroologiaruro  sancti  Isidori  deprompsii  stve  sancius  docior  sive  quisquis 
alius  exstiterit  coHecior.  Integram  prapralionem  totum  pene  caput  illud  scxtum  praeserert  :  quae  vero  verba 
ad  reni  inopportuna  videbanlurex  pmfaiione  scriptor  expunxit.  De  vocibus  aute:n  illii  :  Quorum  eiinm  gesta 
in  hoe  eorpore  eondita  coniinentur^  inslituta  est  inier  erudilos  qu£Siio  ,  num  praefalio  caput  illud  Etyinobt- 
giarum,  num  caput  prairatiouem  prsecesserit,  ut  ex  quonam  fonte  ad  alterum  translaia;  sini  dediicatur.  Ab  iii- 
ccnis  abstinemus  :  veruro  parliculam  eiiam  iu  antiquissimis  operum  praesulis  Uispalensis  Codicibusdeside- 
rari  compenum  babemus.  Unam  tantum  variam  lectionem  deprelicndas  in  exemplari  Yaiicano  numero&TOi^ 
ttti  Arevalus  in  sancti  Isidori  Operum  editione  affirmat  legens  :  quorum  gesta  in  hoc  cmfita  corpore  condita 
eontinenlur.  Quid  si  nostris  Codicibus  praeflxam  hanc  prasfaiionem  cum  illa  quam  prasposuit  Isidorus  Merca- 
lor  coinparare  veliiniis'^  Noverintqui  eonferendam  suscipiant.  ' 

Ut  canonicas  synodorum  ac  epistolanim  decreialium  sanctiones  leclor  facilius  possit  invenlr^  locupletissi- 
nium  argumentorum  ac  rerurn  omnium  quas  llispana  complectitur  cauoiium  collcctio,  clenuhum  aul  iodicciii 
utilitati  publicae  consulentes  paravimus  et  contexuiinus. 

Jam  vero  accuratam  praestantissimorum  Codicum  descriptionem  aggrcdi  pro  proloquii  coronlde  par  e>i. 
Atque  ut  ab  otnnium  nitidissimo  exemp!ari  cxordianiur,  Alveldense  illud  dicluin  est  ab  Alveldx  moii:istcrio 
non  procnl  a  Lucronio.  provinciae  Rucuiiiae  sive  Rivogiae  civitaie  notissiina.  \igilauuin  iteni,  quoiiiam  a  nio- 
naclto  quodam  Vigila  nomine  fuerit  conscriplum,  appeJIari  consuevit.  Cum  aulem  Ainbrobium  de  Moralos 
illud  elucidasse  haud  prtdem  protulerinuis,  ut  in  omnibus  conimendetnr  lectori  fldes  noslra,  illius  viri  jinli- 
tium  de  hoc  insigni  volumine  ex  autogi  apho  recensemus.  c  Codex  profccto  est  multis  de  causis  magnira- 
c  ciendus,  et  tanquam  ingens  tbesaurus  digne  asservandus»  Est  enim  iuprimis  vel  de  sola  veiiistaie,  ijnai 
c  ubique  v»>nerationein  meretur,  reverenter  suscipiendus.  Scriplus  nainque  fuii  anno  Dominicac  nativiiaiis 
t  nongenie»imo  septuagesimo  sexto,  et  mensis  fiilaii  die  vigesimo  quinto  finiius.  Iloc  scriptor  ipso  iu  fine  C>>- 
c  dicis  non  uno  iii  loco,  non  uno  inodo  testatur.  filenim  asclepiudei  cannini^  ibidem  positi.  acrostichoB  lii- 
c  lerae,  quibus  verstis  finiuniur,  lioc  ipsum  referuni,  ipsum  carmen  conimcniorat,  iainbicum  seriueus  le- 
f  petii,  et  regum  Sanciii,  Rancniin,  et  (jrracae,  qui  norainaniur,  tempora  confirmant.  Acrostichas  auiem 
1  litieras  Gratci  vocani,  quap,  cuin  versus  aut  inchoant  aut  finiuni,  aiio  eiiam  peculiari  quidpiam  per  se 
€  significandi  munere  funguniur. Hoc  itaque  anuo,qui  nunc  esl,  dominice  nativitatis  niillesimo  quingeiitesiiuo 
c  sepiuagesimo  primo,  iiiensis  Maii  die  vigesimo  quarto,  anno  expleti  sunt  guingenti  nouaijiuta  quinque 
c  posiquam  Godex  fuit  finitus. 

c  Scripsit  autem  Codicem  Vigila,  prcsbyter  monasterii  sancti  Martini  de  Alvelda,  duccntis  monachis  in- 
c  habiiati.  Quod  in  eodcin  illo  carmine  asclepiadeo  denion»lratur.  Socium  babuit  in  scribeudo  Sarracinuni 
c  sacerdotem,  Garsiam  eiiam  discipulum.  lloc  acrosiichae  ejusdein  carmiuis  versus  iuchoauies  osienduut,  ct 
c  pictura  ad  finem  Codicis  posita  cum  tituiis  eliani  docet. 

c  Ea  praeterea  quae  loto  libro  continentur,  ingens  ejos  prelium  magnopere  exaogeul.  Neque  enim  diibiuin 
c-  est  quin  niulla  sint  euieiid:*tissime  scripia,  et  cuin  insigni  utiliiate  ad  corrigendos  excusos  Codices  miruiii 
f  in  moduin  juvaiura,  si  quis  eum  lahorem,  pium  curo  primis  et  in  tanii  mbmenti  scripiis  valde  necessa- 
c  rium,  velit  desumere.  Nostratem  deinde,  hoc  esi,  lIis|)anorum  hisioriain  quanto  opere  juvare.posHit  hic 
c  Codcx,  paucis  hic  verbis  non  possim  cxprimere.  Verum  enim  vero'illiid  hahei  anie  alia  hic  Codex  exi- 
c  niiuro,  ei  nunqiiaro  satis  pro  dignitate  celehrandum,  quod  insunt  quaedam  iu  conriliis  quac  excusa  non- 
f  dum  suni,  et  nullibi  nisi  liic  fortasse  reperientur.  Eju^modi  est  Gundemari  regis  Goihorum,  qui  Witlericu 
c  successii,  conciiium  :  concilium  etiam  Caesaraugustanum  sub  Egica  rege ;  et  quaedani  alia,  quae  in  indico 
c  quem  sulijeciinus  contiiiemur.  Inest  etiaro  legum  Gothicarum  liber,  qui  vulgo  Foruin  judicuui  nuucupatur. 
c  Ei  quauivis  noii  pauca  ejus  libri  per  ilispaniam  reperiautur  manuscripta  exemplarid,  veruiniameu  hoc, 
c  iaiit:e  antiquiiatis  ergo,  reliqua  omnia  facile  praecellit. 

c  P.ctura  eiiam  ipsa,  quantunivis  defonnis,  quantumvis  inconciiina,  nonnihil  tamcn  docere  potest,  ut  qiia 
c  veste,  quo  cultu  reges,  episcopi,  saccrdoies  ct  monachi  scriptoris  it:mpore  utereutur,  quo  ordiue  iu  cuii' 
I  cilio  omoes  considerent,  et  quaedam  ejusmodi  aiiqua  ex  parte  intelligauius. 

Index  eorum  omnium  quat  toto  iibro  coniinentur, 

i  Siecunda  priroi  folii  pagina  Yigilam  babei  depictum  scribentis  habitu.  Superne  scriptvim  esi  quaiita  ^ 
c  scribendo  diniculiaie  deierrereiur,  ei  quo  landein  animo  firerii  exorsus. 

«  Seqiiaiiiur  versus  Trochaici,  quihus  Vigiia  Dei  auxilinm  implorat. 

c  Diio  sequentia  fblin  implexam  babent  ct  in  sese  revolntam  scf  ibendi  formam,  qtialis  in  Silonis  rcgis  eid* 
«  tapbio  Oveti  conspicilur.  Idem  legas  ^i  in  anteriora  pergas,  si  retror-um  cedns,  si  inreriores,  &i  su(»criorci 

<  liitiras  sequaris,  si  lateia,  si  angiilos  ex  transverso circiiiuspicia?.  Fuit  iilis  Vigilae  lcuiporibus  iioc  tiutuia 

<  ingenii  acumen  cximiuto,  ctpluriuii  habilum  ct  uturpuium. 


I 


«5  ,  PRiEFATIO.  90 

(  Uter^  Chronieon  ab  ipso  mundi  exordio  cnni  piciuris  quibusd:im. 

«.  Compttlus,  quo  de  more  Mncla  utilur  Ecclesia,  Iat«  doscriptus  ei  muliis  dfjcumeptis  auctus,  cum  iabulii 
«  iii  muhos  annos  ennformatiis. 

i  De  ?entis  qnsefdam  cum  p}ctiir.i. 

«  Arborcs  consangniuitatis  et  afHniiatis  cum  eorumdem  explicatione. 

«  Concilioriim  omnium  index  cum  quibusdam  picturis  ;  quaruni  crux  esl  postrema  ex  Ovetensi  ab  angelis 
«  fabrieata  ferme  expressa. 

<  Summaomnium  cimilionim  heroico  carmine  decem  libris  conscripla,  et  per  locos  communes  ad  clen* 

I  eorum  et  laicorum  etiam  institutionem  digesta. 

«  Huciisque  omnia  Teluii  procemia  et  ouasi  parerga  essc  videntnr.  Sequltur  deinceps  id  quod  pr.Tcipunm 
«  toto  libro  continetur,  concilia  sacra  videlicet,  non  per  lenipora,  se^l  per  nationes  disirihuta,  cum  SMniil  ea 
conjungantur  qnae  iu  quaque  sont  prOTincia  celebrata.  Mostratia-,  hoc  est,  llisiMma  postremum  iocuui  obliueta. 
««  Insunt  mnlt»  etiam  post  haec  suinmomm  pontilicum  epistolae  decretales. 
•  Liber  divi  Isidori  eontra  Jodaeos. 
«  BreTO  Chroiiicon  usque  ad  Raminim  tertiom. 

<  Epitome  lihrorum  divi  Hieronymi,  Gennadli,  divi  Isidori,  et  divi  lldeplionsi  de  Virls  ilhistribna. 

«  Libellns  de  ordine  eeiebrandi  concillum  in  Hispania  :  sed  tuiuime  hic  divo  Isidoro,  queiuadniodom  in 
«  eieusis  librls,  tiibuitur. 

«  Forum  Judicum  Gothorum  leges  qontinens.  £t  hlc  liber  tandem  flnftur,  Qu;e  sequuniur  coronldis  loco 
<  snnt  soperaddiia. 

«  Pictura  Vigilam  atqiie  ejiis  adjutores  osteiitans,  Item  reges  qui  suo  lempore  nispaoi»  pr:rfuere. 

«  Garmeu  asclepiadeum  in  qno  Vigita  et  pro  se  ct  pro  siio,  boc  est  sancii  llartini  de  Alvelda,  coenoliio 
c  Oeum  precatur.  Acrostiebae  incipientes  et  flnientes,  quae  inprinciplo  retulimua,  cootluent  iambicum  car- 
«  men  ejnsdcm  ferme  argmuenti,  et  acrostichis  Idem  ferme  scribens.Finis.  i 

Alveldensein  imitatur  JEniiiianensis  membranacens  Codex,  hoc  tiiulo  vel  nomine  donatns,  quia  in  sancti 
i£miltani  de  la  Cogolia  roonasterio  ali(|aot  ante  sseeulis  fuit  cusioditus.  Mtida  char.icierum  fnrma.  iinaginiHii 
vividis  expressanim  coloribus  et  pluriroorom  prae  a|ib  Godicibus  iraciatuum  inscriptio,  sicut  et  aoiiquitas 

tthallG  snromopere  ronimendant.  Sisebutus  et  Velaseo  conscripserunt.  Si  aeram  quaesieris,  notam  quain^ 
initin  reperies  qoa  ad  aeram  millesimam  illam  tradocere  valeas  :  sed  certam  omnino  fldem  huic  inscri- 
ptioni  non  adbibemus.  Non  eodem  ae  Codex  calamo,  non  Codici  eoaeva,  non  in  folii  sinii  sed  in  roargine 
nBpressn  est«  Clarissiroom  hnne  Codicem  paucis  annis  Alveldeiisi  posteriorem ,  pluribus  congesium  antiquis 
nAnttroentia»  eodero  in  exprimendis  figurls  ordine  praeditum,  anno  denique  994  scriptum  ex  annotatione  i|isi 
iu  ftneafnxa#pinaronr.  En  eomro  quae  continentur  in  hoc  exemplari  notiiiaro. 

fn  prineipio  adesi  brevisslma  anni,  saecnli  et  nnndi  aetatom  descriptio,  aen  conclsa  4h  orbe  condlio  ad 
Salvaloris  usque  Jeso  Cbrisii  moriero  chronologia. 

Computua  ad  Inveniendam  lonam  Initlo  Qoadrageslmae  et  Paschae  taro  llebraels  qoam  Chrisilanis  accoromo* 
datos. 

I>e  Arte  arithmeiiea  ejasqoe  partibna  notitia. 

De  mundi  origioe  et  de  aniio  bissextili  brevis  enarratlo. 

Pereiigoos  iraclatos  in  qoo  ventorom  ethimologie,  directio,  exitus  et  viae  varils  homanisqoe  pro  lubila 
flgnris  designanlar. 

Uoadranulis  pictora,  fblgentisairois  illibalisque  post  tot  saecula  coloribus  expressa,  quam  ornatos.gratia  et 
absqoe  oila  si^nincatione  efflctam  aoguramor. 

Rndeca»ilabi  seo  hermd  viginti  versos,  eontinentes  inler  alia  deprecationem  pro  aeiema  salute  Sisebuti 
rpiscopi  eiusqoe  nepotis  co^nomento  Velasco  ob  perutiles  juris  imperialis  conseriptos  iibros. 

Dei  Opiiml  Maxiroi  rovsticis  alpha  el  omMa  verhis  conscrl|iU  imago,  simulque  cberubiuis  ac  serapliinisy 
Cabrielis  item  et  Micbaelis  archangelonim  efngies. 

Arboris  scienilae  ac  protoparentum  homani  generis  In  ipsa  pnml  noxiaiis  elargltlone  simulacrom. 

Perbrevis  antiqoa  orbis  in  Asiam,  Europam  et  Africam  divisio. 

Terrestris  paradisi  descnptio  ei  rotula  qusdam  qoaluor  mondi  phigas  designans. 

I>ax  coro  inscriptione  non  apte  Intelligenda. 

Canoniiro  excerpia,  et  omnium  conciliorum  ac  epistolaram  decretaliom  completissimos  Codex. 

Liber  beaii  Isidori  de  reneribus  offlciorum. 

Episiola  beati  laidori  Jonioris  episcopi  Hispalensis  ad  Laudefredum  episcopum  CordoLensem. 

ICjosdem  Liber  proeemiornm  de  libris  Novi  et  Veteris  Testameuii. 

Ordo  de  celebrando  conciiio. 

Antistituro  sedis  Hispalensis,  Toletanae  et  Illiberitanae  catalogos,  nempe  ex  Hispalensi  ecclesia  a  Marcello 

II  qoe  ad  Davldem  Jolianum  :  ex  Toletana  a  Pelagio  ad  Joauiiem  qui  obii  aera  964;  et  ex  llliberitaua  a  Cae- 
ctlio  osqoe  ad  Gopiuro. 

CDnciliuro  Aquifgranense. 

Veiosta  llispaniaram  divisio,  in  qoa  provinciae  Galleciae^  Lusiuniae,  Beticae,  Carthaginensis,  Tarraconensis 
d  Galli»  exprimuntur. 

Liber  Jle^tclronnn  dietus,  qui  Gregorii  Magni  nonnullas  epistolas  et  rescripia  complectitur. 

Chronicon  de  llispaniae  historia,  Mahumeiis  eii:im  pseudo  prnpheta;  compreiiendeEiS  notiti:im. 

Forom  Judicum»  in  cujus  posiremo  folio  opiimatum  et  n^giiui  qui  illud  cunlexuerunt  fl);urae  seu  icones 
c<iingoutur.        • 

Consilia  cl  praecepu  quoe  ex  sacris  litteris  ad  ineunda  inter  consanguineos  eonjugia  congeri  possuut :  ar« 
Lures  qooque,  agnaiionis  el  cognationis  gradus  denion^lrantes. 

Laierculum  f|uo  Quadngesim»  et  Paschae  iniiium  dignoscattir  :  nliudque  de  feriis  annuis,  quod  totius 
pt  aesuntissimi  hiijos  Codieis  est  complementum. 

Istod  exemplar  a  Garsia  Loaisa  sub  Ilispalcnsis  nomine  fuisse  dcscriplum  su|)erest  animadvertainus.  Exi« 
niiiis  ille  vir  perperani  Hispalense  nuncupavit :  nam  istc  nun({uum  Codex  ad  Hispalim  ptriinuit,  etqui  hoe 
veic  inj^igniebatur  noinine  et  litulo,  die  7  mensis  Junii  aiino  1671,  in  Kscuriaten^i  inoiiasierio  ctimbiisliis 
(!v;inuit.  Omnium  i£miiiaiiensis  Codicis  tractatuum  couipendium  veniacuia  nosira  iingua  ab  An>brosio  do 
Mur.iles  facium  conspeximus. 

Ad  Toletflnae  Ecclesix  pervetusta  canonum  cxcmplaria  dclineanda  prngrcdiainur.  Eorum  prius  ct  artii- 
quius,  nicmbrQiiac>mm,  foliis  315,  tribus  in  uuo^uoque  folio  coiuuinis  consUitS»  roiundis  Gotbicis  cbaractc- 


«I  PRiEFATIO.  .  ^2 

ribnt  prefibyier  quidAm  Julianiis  nomiiie  conscripsil.  Qiiamvts  in  priiivi  fulii  ora  aul  margine  ipsiiin  die  de- 
ciiiia  noiia  inensis  Janiiarii  a*ra  9Si>  scribi  ru;ptum  fnisse  perleg:is,  ad  iiauc  n!ialciii  rcrereniliini  linllalciuis 
censemus.  Maj«irem  nobis  fiilem  praesLiliiiia:  snbGodicl^i  isiius  lincni  eisrnlpta  maiM^tin  lexln  sci|iiens  anno- 
tnlio.  Kipiicit  liber  iste  ix.t  diebus  anle  Kalendas  Aprilis  tera  hlxxii.  Julianus  vresbyler  indignus  scripsii  in 
bonore  sanctoe  Marim  et  saneti  Ginesii^  eic.  Nuruin  alium,  pra.'lcr  coiiciliorum  et  epi«toldrum  dixrcta,  tracla* 
tum  in  boc  Codicc  conspicere  licebii. 

Secundum  ejusdem  Toletanae  Ecrlesls  profiriiim  canomim  eiemplar»  duabus  exaratum  cobimnU,  litteris 
nnn  a^que  nilidis  depictum  aera  il33,  in  («omplutensi  civitatc  scribeb-it  aiter  Jnlianiis,  ut  ex  lliiali  ista  ari- 

iiotalione  perspicuom  esi.  Finit  liber  iste  canonum feliciter,  Deo  graiias,  JuHanus  indignus  presbgter 

scripsil  tt  cujus  esiy  adjuwinte  DominOf  hubitans  in  Aikaia  gum  »ta  est  super  campum  Laudabilem  iv  feria  viii 
Kalendas  AprHis  ara  hgxxxiii.  De  hoc  ciKlice  P.  Andreas  Mcrino  in  sua  Palasitgrapbb  pag.  156,  nttn  tameti 
rectum  Jn  omnibus,  sermonem  instituiu  llliim  acta  coiicilioruiii  et  eiiisl  laruin  derreta  solummodo  com- 
plecti  mon$lramu8.  Nec  desunl  aUa  in  Tolclano  Codicuiit  gnzopbylacio  ad  nosiram  coilectionem  testandam 
nionumenla;  qoorum  prjclermittimns  dcscriplionem ,  cuiu  ad  btnge  novissiina  lempora  pertinere  videritniis. 

Principio  ei  line  mutilus,  niembranaceus,  litiera  P,  nuinero  21  insigiiiius,  foliis  545  conslans,  Gotbicis 
proleiisis  cbaracterilHis  scriptust  io  liac  liQlriteosi  pttblic^  bibiiotheca  Oidex  canonum  asservaiur.  In  Ane 
4)ecimi  sasculi  vel  initio  undeclml  exaratnm  liiterarum  forina  aperie  prodii.  De  l)«tc  praeclaribstmo  Codicc 
illud  notatu  dignum  cognovimus  conimunibus  scilicet  ac  faclle  dignoscendis  metulis  cum  sicut-  et  rcliquos 
scaiere ;  duin  autem  verba  quibus  canonicse  comineiiiur  SHnctiones  iion  apie  cohaercnt,  aut  sensus  obscu- 
rus  inlricatusque  apparel,  ipsum  ca^tcros  emendare  atqiie  Gorrigere»  bi  ter(;o  primi  rolii  epislulain  perlogas 
bcati  Booitacii  papa;,  qui  quarttis  fuit  po4  Gregirium,  in  qua  licere  monachis  sacerdotale  offieium  ubifiue 
celebrare  asseritur.  Labyrinibi  ftpeoinien  diversie  omatum  culoribus  io  prespecin  eibibetMr,  in  quo  pcr  cen- 
liim  ocioginia  septeiii  globolos  seqtientia  inscilbuntur  aique  miHtoiies  pcr  omnes  angulos  repeiita  suni 
verba  :  Stcpert  [fiirte  superiori]  abbati  librum :  dicatioiiom  G'xiicie  in  bis  vocibus  contineri  putamns.  Non- 
iiulla  in  boc  volunilne  desimt  fotia  qnae  suis  sempef-  tocis  in  bac  nosira  edilione  adiiotantur.  Pervetusius  isic 
€o<lei  contiitet  excerpta  caiionnm,  synodos  et  decreia  praesuluin  Roinaiiorum.  Quis  fiierit  ejus  scriptor  nos 
omnino  la&el :  eonstat  tainen  illuui  ad  D.  Garsi;e  Loaisa  jus  pertinuisse,  atquo  a  saocti  Viiiceniti  Frainim 
l^rxdicaiorum  PtaftenU;!;  eoeiiobio  iii  banc  blbliothecam  advecium  fuisse. 

Cscurialensis  Tcrliif  quia  sancli  Ijaurentii  roonasierii  proprius  exstat,  notam  assignavimns  alteri,  post 
TigiJanum  et  i£nti4iaiieiuem  ad  ideni  co&Uubiuin  perlinentes,  canoinim  Codid  mcinbranaceo,  qui  |trineiptu 
ct  line  muiilus  nuflum  m^is  slgnam  pr«.slai  ad  tempu:!  quo  scripius  fucrit  dignoscendum.  Ciiaracieruui 
lormain  perpcndcnles  ad  posiremos  saeculi  deciitti  vel  priores  undeciiiii  annos  si  volumini^  hiijus  iitscripiio- 
nem  referamus,  non  multum  ab  scopo  aberrare  arbitramur.  Post  incoinpleia  canomim  eicerpta  Tolcta- 
imro  decimiim  ei  undocimum  concilium  a  suis  sedibus  sejuneium,  in  Cteteris  vero  omaiiuii  Godieum  ser- 
vatam  scriem  quisvls  in  hoc  exemplari  perspicict. 

Aliud  eiiam  volumcn  e\olvinius,  ad  ejusdem  ccenobii  sancii  Laiirenili  biblioibecam  pertinens,  coi  faeil.us 
dcsignanilo  Escurialensis  Quiirti  iiomen  indidlmus.  Nitidis  illud  exaraium  liiteris,  foliis  135  constaiis»  oiniti 
ex  parte  mutiluni,  post  Hndecimi  dimidium  saeculi  scriptum  coiijicimu<(.  Praster  llispanise  bahita  coucllia 
quoddam  abud  in  boc  Godice  fiustra  qusras :  oiunia  eiiam  Uomaitorum  praesuium  decreta,  qu»  tit  eoHeris 
scrihuntur  Codicibus ,  inca»«>um  perscruteris. 

Membranaccum  item,  ad  IJrgelitanx  Kcciesias  jus  nttinen«y  ex  2Di  foliis  coalescens  volumcn  magnam  huie 
eolkeiioni  aueloriiaiem  coneiiiavii.  In  bujus  quaiuor  foliis  prioribas  epistolam  sancti  Glementis  ad  Jacobiiiii 
fiatrem  Domini,  ab  eriidito  quovis  viro  pro'ixiiiseiaiti-ntius  porlusirandam,  docretuin  divi  t>regerii  daiuni 
iu  basilica  aposioli  Petri  atque  in  consessa  vlginti  triuni  episcoporum  et  iriginta  trium  pr&ibyterurura,.  nec- 
non  ei  concilii  Toleiani  duodecimi  quarium  canonem  leget  accuraius  scruialor  ;  scd  quutuor  isia  folia  et 
recens  assoia  et  praeposiia  fuisse  protinus  animadveriei.  Non  una  exaratus  inanu  tolus  Godex  apparet : 
iniegram  vero  canonum  colleeiionem  coniinet,  ai  quaedam  excipias  suls  perpeluo  loeis  adnotanda.  Uuamvis 
nullum  «rae,  in  qua  liiteris  mandaius  sii,  vestigium  In  ipso  comperias,  cbaracterum  lamen  forniam  perspi- 
cieiis  atqae  cum  aliis  ejusdem  Ecclesis  peculiaribus  ei  antiquis  monumentis  comparanSit  ad  ssculi  dQciiui. 
litiem  vel  undecimi  iniiium  si  referas,  nun  longe  a  oertiiudine  declinasse  videberis. 

Gcrundensis  Kcelesis  proprius  Codex^  meinbrauis  cominissus,  5^  foUis  eonsians,  in  prompta  fuit*  Pri- 
mum  ejus  fuliiim»  posterius  superimposiiumy  quodque  volumliiis  iuvolocrum  recltuii  dlMrim«  oonfirmalio- 
iiem  pacis  ac  induciaruin  in  Gerundensi  co^^ilio  anno  106S  initam  complectiiur.  Secundum,  reapse  primuui, 
CodiciA  felium  divisiouein  provinciarum  ac  metropolitanaruiu  scdiuin  exbibei  :  vividis  ac  rubris  lulgenies  co- 
loribusdeprebeiiduntur  conciliomm,  episioUrum  ei  canonuin  iituli :  ast  scriptoris  nomeii  nullibi  licuit  repe^ 
riri.  Urgeiitaiio  Ouliei  buiic  apprime  similem  cognoscet  qui  eos  inier  sese  conferre  atqae  noslras  longius 
adnoiatiooes  percurrere  volueriL  .li.iquu  Gerundenseni  non  loiigo  post»  uiidecimi  prorecto  sseculi  dimidio» 
tempore  scriptum  aiispieamur.  Decretalibus  epistoiis  superaddita  inveniuntur  in  ipso  quxdam  culleciaiiea. 

Hispaksnscm  Codicem  addimtis  el  Lucensem,  voracibus  flammis  Cscarialensis  bibliotbec»  votumina 
amio  1671  vastantibvs,  ei  sapicntam  buminum  manibus  eieessisse  dudum  enuntiavimus  :  sed  iliorum  et 
memoria  eiseripta  minime  perieruni.  Quam  maxinio  possumus  graiiludinis  coliu  eialTeciu  proaeqoirour 
ioannem  Uaplistam  Perez  ct  Joannem  Vuzqaez  del  M.innol,  qni  omnium  quaecunque  in  iilis  continObantur 
exemiiiaribus  perfectam  descriplionem  p^thteris  rcliquisse  curarant.  Publicam  haiic  fecii  K.  P*  Fr.  Eiiiina- 
Huel  Hiseo  iii  HispaniaB  sacras  tomo  quadrage^imo.  Autographuin  Joannis  Marmoi  scripium  In  H.  Flores 
bibliotbeca  nobis  prosplcere  auiio  1807  atque  conferre  licuit :  dolemua  autem  nuuc»  veheutcuterqtte  dole- 
mos  illud  ex  rernm  bumanarum  vicissitudine  ei  adversa  foriuiia  deperiisse.  Godicem  aliuin  ad  fclscuriaien- 
s<?iu  biblioihecam  pertinentem,  qut  Hieronymi  Zurits  fuisse  videlur  ex  noia  ejusdem  manu  exsculpta,  vidii 
et  oim  Alveklcnsi  couiulii  erndiius  D.  Blasius  Nasarre,  cujus  etlam  observatioiies  ad  hanc  editioneiii  rimaii 
sumas.  S«*ptenidecim  tantttin  Toletana  conciba,  ac  Ferdinandi  regis  biijus  nominis  priini  decrela  exempldr 
illud  eonipleciebaiar.  Gonsoni,  uniformes  ac  superstitibus  ex  igiie  exemplariUus  omnimodo  consentanei  lli- 
spateusis  at4|ue  Lucensis  Codices  erant.  Priorem  ilium  ineunte  saecuio  decimo,  postremum  bunc  posi  aa- 
Aum  1031  conscriptum  viri  erudilissiini  testaniar. 

Intiaiibas  litieris  Codices,  quibus usl sumusy  in  operis  cuatesta  seu  annotaiionibas  tfesignavimas,  proul 
scijueus  exhibei  tabella  : 

A.    .    .    •  significal  Aiveldensem,  seu  Yigilanam  Godiceffit 

^ iliimilianettsem. 

T.  1 Toleiauuffl  prlmum. 


93  COLLECTIO  GANONUM  S.  KIDOKO  IIISPAL.  ASCHIPTA.  24 

T.  2.     .     .    %    .     •    ToleUnum  seriindiim. 

li.  K bibiioiliece  liegir  CoJieeiv. 

E.  5 Escarlalenseiii  lerlitim. 

K.  A £«curlalen6ein  quartum. 

U.  .  ,  .  •  .  •  UrgeJiUnum. 
G.  .  •  •  •  •  •  Gerundensem. 
Ili  ftttbi  cfgo  Yetutiissiroi ,  celebreft  ac  ftumma  diligentia  conservail  Codices,  e  qtiihuft  ▼eluti  puiissimift 
foiiiibiift  antiqu:im  lliftpanx  Ecclesijc  canonic^m  doctriuam  iu  jtis  pablicuin  einittere  coiiaii  ftiimtis. 
Laborem  noKtrum  piift  eruditiftque  virift  gratum»  fidelibus  populis  salutiferum,  reciiiudini  roTetidas  peruiile 
aique  Iberlc»  landeui  regiotii  foro  bonoralissimum  sperainus.  Dabam  Maututt  Carpeianorum  pridie  Iduft 
Sepieiubrift  anno  Doniini  1821. 

Franciseui  Anioniut  Gomaleitt 
Pttblicas  Mairiienftift  biblioibecse  prxfecloft. 

IN  NOMINE  •PATRiS  ET  FIUI  ET  SPIRITUS  SANCTI 

mciPiT 

HBER  CANONUM. 


VEUSIFICATIO  INTERROGATIOQUE  tECTORIS  AD  CODICEII- 


f .  k  CeKsa  lerribili  Codex  qai  ftede  locafift 

Qoift  tu  es?  A.  «  Vilalift  ordo.  i.  Quod  inest  tibi 

[  Domen  ? 

B.  CcBlestis  dlcor  sanctorum  regnla  Yoce. 

/.    Qtti  sant  bi  quibus  boc  lilulo  censere  xuberisT 

/{.  Totius  orbis  jus  iinperiale  lenenles. 

i.    Tu,  quero  toi  ▼alida  procerum  ftenlentia  forniat» 
Quid  statuere  Taleft?  tibi  quae  potenti^  ftubsut? 

n.  0  lenuem  tenero  nuuniem  corde  clieiitem ! 
Me  celebrem  faroa  toium  correxii  In  orbom. 

i.    El  te  cur  latebra  fovet  bic  roifteranda  Telusias  ? 

H.  Ad  me,  si  Tis  me  nosse,  ad  me  conTertere  loius, 
Arcanisque  tuis  promploft  me  illabere  loium. 
Auseulu  jam  quid  possunt  mea  promere  signa  : 
Et  fti  posse  ftubeftt  tibi  ftic  agnoftcere  recla, 
CGelift  quae  yeritaft  tenealur  nuniio  lerris : 
Terrigenas  coelift  miUo,  dans  linquere  lerras. 
Stfttis  in  snblimi  erectorum  deprimo  colla, 
Ardua  dum  culpis  jubeo  disponere  jura. 
Excelsa  sistens  elcTaius  perferor  arce 
Dum  subjecu  premo  Tslidus  tou  ordine  sacro. 
Me  decei  eximie  narrantem  concio  verax, 
Dum  beQfi  cuncta  simul  mox  roe  reboante  tace- 

[ scont : 
ConcU  Iremuat,  pono  dum  eonctis  jura  tremoris. 
Me  Talida  roeluunt,  roihi  roagna  parere  jubetttur» 
Scbisma  perii,  error  resilit,  fallacia  non  esr, 
Obseenos  fugiiy  imporqs  ruit,  Impius  extra  esi, 
Gttla  cadit,  ebrius  nec  erlt,  et  pompa  recedlt. 
Non  corvare  capot  saxis,  non  ponere  tbora 
Djrmonibus  jubeo;  rerum  aucior  nonerilaiicr, 
Nec  creatura  dabit  operi  Creatoris  bonorem. 
Ordine  compono  cuncu,  rego  ordine  cuntu , 
Ordiuibtts  pollens  facio  lou  ordiue  pulchra. 

A  i£ni.,  Tol.  I,  In  nomine  frtp/o,  siiitp/o  divtno  in- 
cipit  Hber  Ciinonum, 
b  i.  IloG  signum  itulical  iaierrogatlonem  lecturis. 


A      Dico  idem  sacram,  triboo  mysierla  sacra  : 
Aliare»  templumy  veslis,  vas,  sedis  bonorque , 
Gfarisma  »  caro»  sangoisque  sacer,  baptlsuia  s»- 

[  craluui, 
Janitor,  acolytos,  lector,  psalmisia  canorus, 
Exorclsia  poiens  aclu  roluorque  leviiis, 
Voce  leviu  valens,  praesul  et  presbytor,  alina 
Virgo,  jugum  nupiffi,  ca^Iebs  viduaqoe  reclitiis 
Qoaeque  lidem  noroenque  Dci  censenlor  babere, 
Ordiuibus  discreU  meis  celeberrima  consiant 
El  disiincu  meo  forinam  de  limite  servant : 
Cumque  suis  plena  possent  sobsislere  causis , 
Sonl  lamea  ordinau  meis  baec  omnia  jussis. 

i.    Me,  rogo,  me  ftiue  ipse  lundo  narrare  quod  opio, 
Si  fas  adtribuis  mihi  deiilur  jora  loquendi. 
^  R.  Diciloquaeque  voles,  et  firma  peclore  vota. 

i.    Postquam  te  nosse  volui  et  coguoscere  qoivi, 
Ac  subliine  tuuni  posse  inihi  nosse  dedisti, 
Appelo  plane  salis  lua  roecum  volverejussa, 
El  si  scire  Deus  dederil  scruiare  profunda, 
Sicque  pcr  orbem  verborom  te  semine  sparsum 
Sinibos  adgregare  roeis,  nt  acomine  mentis 
Te  adgressos  siringam  distenlom  corpore  molio, 
Dispersaque  irabens  aecUm  conimenu  sub  uiio, 
Quo  dum  judiciom  qoaeret  seateniia  diseors, 
Quidquid  velle  libci  totuin  coacordia  prxsiet : 
Sicqne  oovom  corpos  primsevis  artobas  implenft 
Ingeniis  brevia  formem  conipeudia  lardis. 

/I.  Ignara  [7.  i,  roagna],  libei,  (erge  celer,  otia 

C[  nulia  reurdenl : 
Si  feceris  plane  facies  quod  prosit  ubiqoe  : 
Eslo  Deus  tecum,  per  roe  hxc  dispersa  rcducens, 
Ut  facias  in  me  digaa  competidia  muUis. 


c  R.  Sigiiom  istud  Codicis  rcspon^ioocm  dcsi- 
Snul. 


EXCERPTA  CANONUM 

DECEM  LIBUIS  COMPREHENSA 


LIBER  PRIMUS- 

DE  INSTITUTIONIBUS  CLKRICORUM. 


TITCLUS  f. 
De  quibMt  non  wnl  tlerici  ordinandim 
1)6  evnuchig  qai  seipsos  abscidunt.  Conc*  Nic, 

ll!.  I.cap.  <.  .    ...  « 

Item  de  liisquiseipsossiNcUliinlt  aut  ab  aliis  fluot. 
Iii  eieerptis  llarlint,  lil.  !2l,  c.  64. 

Iieni  de  liis  qui  seipsos  abscidunt,  Conc.  Arebt. 
II,  til.  7,  c.  «2. 

Iiem  de  iis  qui  seipsos  absciduut.  Decreliim  Gela- 
sii  generale  8^,  tit.  5. 

Si  qiiis  Yolens  partt^m  sibi  corporis  amjjutnverit, 
crlericus  esse  non  poiest.  Epi^i.  Intiocentti  ad  Feti- 
cein,  9,lii.  5.  •  ,       , 

De  nescieiiiibtts  VitteMs ,  et  pane  corporis  immi- 
riutis.  Decret.  Gelas.  gener.  82,  tit.  i8. 

Uioris  adulterae  vir  laicus  iIitcus  non  erii.  Si 
aoteni  adoltera  uxoris  vir  sii  clericus  aut  repudiet, 
aut  a  clcro  cesset.  Conc.  Neocxs.  tit.  8,  c.  5. 


A  ruptus  bapttiatuB  uxorem  et  honorem  habero  ptttesl. 
Epist.  Innoc.  ad  Virtor.  7,  til.  iO. 

Is  qui  ante  bapiisiniiui  uxoreiu  habuit  et  post  b.i- 
plismum  aliam  duxit,  clericus  noii  flat.  Episi.  Iiiiioc. 
ad  universos  in  Tolosa,  27,  til.  6. 

liiexploraiae  Titas  boiuiiies  aut  corrupt.im  nxorem 
accipienies  clerici  non  siui.  Episl.  Syric.  ad  Euuier. 
3,  lii.  8. 

Catechumenus  posi  lavacnim  alieram  uxnreiu  dii- 
cciis  iioii  erit (lericus,  et  quod  in  bapiisnio  sola  pcc- 
cata  dimittantur,  non  nxoruni  numerus  deleauir. 
Epist.  Iniioc.  ad  Victor.  7,  tit.  G. 

De  discretione  poenilenliiiio  :  qni  possint  ad  lio- 
nores  ecclesiasticos  provehi ,  vel  qui  non  possint. 
Conc.  Tolel.  iv,  tit.  5i,  c.  49. 

De  discrelioue  libertorum  :  qui  ad  ecclesiasticos 
bonores  perveiiire  possunt ,  vol  qul  proveiii  prolii- 
bentur.  Conc.  Tolei.  iv,  lit.  73,  r.  49. 


De  libcrtis  fainiliaruni  Ecctesi»  qui  vcl  qualiler 

De  hts  qiioruin  uxores  mcechantiir,  ne  clericl  siiil.  n  ad  sacerdotium  pronioveanlur.   et  de  rebus  eoruiii 
lii  etcerniis  Uarlini,  lii.  28,  c.  e4.  **  quid  fiat.  Conc.  Tolet.  iv,  lit.  74,  c.  49. 

Episcopus  vidu;e  vel  rei  odiai»  maritum  in  clerum 
proiboveiis  deponatur.  Coiic.  Carthag.  iv,  lit.  69, 
cap.  15. 

Lalci,  qui  post  oxorem  qtiamciinquc  iiiulierera  c  >- 
gnoverini,  in  clero  iion  adiniitanturw  Coiic.  Gerund. 
tit.  8,  c.  60. 

Di!  his  qui  vidiias  aut  diniissas  duciint,  vet  in  ma* 
lis  consiliis  misti  bunU  lu  e&cerplis  Martiui.  lit.  iii, 
eap.  64. 

l)t  virginitatsm  proflientes  si  inoechaverint ,  inler 
digamos  nabeantur.  Conc.  Ancyiit.  lil.  18,  c.  2. 

Dt  si  laicns  vidoam  doxerit  clericus  iion  sit.  Epist. 
Innoc.  ad  Victor.  7,  tit.  5. 

Qui  sccundain  duxerit  uxorein  c^ericus  non  sit. 
Epist.ejiisdein  ad  eunidem,  tit.  6. 

tjuod  digami  ad  clerum  adniitii  non  possinl.  Epist. 
liinoc.  ad  Kclic.  9,  ttl.  2. 

Ut  bigamiis,  aul  viduas  vcl  corruptac  maritus ,  cte- 
riciis  nnnsil.  Decrei.  Ililarii  syiiod.,  74,  tit.  2.         L 

De  bigainis  ac  pene  omnibiis  persniiis ,  de  qiiibus 
clerici  non  sint.  Decrei.  Geias.  geiier.,  82,  lil.  5. 

De  digatnis  ne  cunsecreniur  iii  cloruin.  Cdiic.  Va- 
lenl.,  ttt.  3,  c.  45. 

Dtsi  saceidos,  vel  quilibei  cx  clcro  viduam  uxo- 
rem  duxerit  vel  abjeciam ,  nec  ad  clerum  adniit- 
taniur,  el  a  clero  removeautur.  Episi.  Innoc.  ad  Ku- 
fuin,  23,  til.  1. 

De  cleiicis  qui  vidiiam  aut  secutidam  conjugem 
diixerini,  ut  omni  dignitate  priveutur.  E^-isl.  Syric. 
ad  Eainer.  3,  lii.  II. 

Ut  qoicunqiie  ad  sacerdolium ,  viduarum  mariii, 
vel  babenles  numerosa  conjiigia  ,  promott  fueriiit, 
ab  ecclesiabticis  ofllciis  arceaniur.  Epist.  Leon.  ad 
oniversos  episcopos  per Campaniam ei  diversas  pio- 
Yincia8»64,  tit.  2. 

De  bis  qui  priusquam  ordiiiarentur  incontinonles 
ihventi  sunl.  Conc.  Arausic.  lii.  2i,  r.  27. 


qu 

Ex  iKeniientibui  ordin>tus  clcricus  deponaiur. 
Conc.  Carihag.  iv,  tit.  68,  c.  15. 

Ui  digami  vel  poenilenies  vet  reptidialarum  ma- 
rlii  ad  clerum  non  promoveaiilur.  Conc.  Areiat.  iii, 
lii   3,  c.  23. 

De  poenilentibus  ctericus  noti  sii.  Diaconus  quo- 
oue  n«iii  ininisirt^t,  nec  presbyter  altare  consetrct. 
Cunc.  Auaih.  tit.  43,  c.  30. 

De  pceniientibiis  *  seu  di^iamis  aut  vi<lu:e  marl- 
tis  :  iion  ^  adiiiiltantur  ad  cteruiu.  Epist.  Syricii  ad 
Eumer.  3,  tit.  15. 

Ul  poeniientos  inscii  lilierariim  vel  defectu  mein- 
brorum  aul  decissione  aut  qnid  iniiins  tiabentes  cle- 
rici  non  sinl.  Decrel.  Hitar.  sy.iod.  74,  lii.  3. 

Qiiod  po  t  poenileniiain  nnllns  ad  cternm  possit 
adniiiii.  Epi^t.  Innoc.  ad  Agap.  et  relii|uos  ex  inte- 
gro,  11. 

Ui  impticali  negotiis  ntienis  anic  reddiiain  raii '- 
iicin  clerici  non  flanl.  Conc.  (^arlliag.  i,  lil.  8,  c.  12. 

Ut  nullus  obtigaium  cuiqntun  absi|tie  consensu 
donrini  vel  palroni  clcricum  fuciat.  Coiic.  Tolel.  i, 
iit.  10,  c.  46. 

De  condiiioiiatibus  absque  ron<:ensu  dimiini  vel 
patroni  nou  ordiiiandis.  Iti  excerptis  Mjrliiii,  tit.  40, 
cap.  04. 

Qui  *  palroni  in  saeculo  fuerinl  ad  cterum  uon 
provehaulur.  Episi.  Innoc.  ad  Viclor.  7,  lii.  11. 

Origiiiariiis  absque  doinini  consensu  ordiuclur. 
Decrei.  Gel^is.  gener.  82,  tit.  16. 

Ex  curialibus  vel  qui  fniiciiones  injunctas  habent 
cterici  non  sint  propter  diaboli  voluplates.  Eplst. 
Innoc.  ad  Victor.  7,  tit.  II. 

De  liiicis  fidetibus  qui  caosas  poriaverint ,  sive 
administraveriut.  Epist.  Innoc.  ad  Exuperiniu,  8, 
tit.  3. 

Causidici  et  curiales  vel  saecnlari  milili.-e  dediti 
ad  cleruni  non  admittantur.  E(nsl.  Innoc.  ad  uui- 


Ul  monachus  si  clcricus  facius  fuerit  propositiiui  D  versos  iii  Tolosa,  27,  tit.  2. 
servet ,  et  quod  nullus  monachus  vel  clericiis  cor-         Post  b>pi!Sina  statim  bapiizatl  ad  cleruin  nou  ad- 


•  Ab  hift  vocilns  incipit  coilrx  Dibliolliccx  Regix. 
^  Uibl.  Rcg.,  Toict.  1,2,  ne. 


«  In  A.,  iE.,  Bib.  R.,  desuut  Iiic  et  scqueiis  t  lu- 
lus.  Dcsituj*ti  sunl  c\  T.  I.  ^ 


97 


COLLECTIO  CANONUM  8.  ISI0OIIO  IIISrAL.  ASCRIPTA. 


%S 


I Hceiilur :  et  qui  prapcedenti  icfnporc  morlalo  pec- 
fMttfin  admiserunl  cltTici  non  sint.  Couc.  Nic.  tit. 
2.  r.  I. 

ItchapliKali  nd  nnllum  rlericatus  gradiim  promo- 
viMidi.  Cniic.  Carlli:«g.  v,  tii.  II,  c.  16. 

I)c  his  qnl  ab  bnRreiicis  Liapiizait  aut  rebaptitnti 
f^iint,  nt  ad  ecoleftiaslicam  niililiam  non  pcitingant* 
Rpist.  Felicis  ad  episcopos  per  Siciliain,  79,  tU.  5. 

Neophyti,  id  est  nnper  h:ipiiz:>ti,  moi  cleric^noa 
«int.  In  e%rerp?i8  Martini  tit.  2i,  c.  f*<4. 

Qiii  pnst  hapttsmum  cinguUim  mflitiae  saeciilaris 
accoperiint  clerici  noo  erunt.  Epist.  Innoc.  ad  Vi- 
«lorio.  7,  tit.  2. 

De  niaffistratibus  et  duum?iris  ne.^  clcrum  pro- 
nioveanlnr.  Tonc.  Eliber.  tit.  56,  c.  38. 

Sediiionarii  et  uMirarii  clerici  iion  sint,  nec  »  om- 
ni  modo  fianl.  Conc.  Cartling.  iv,  tii.  ^7«  c.  15. 

Dc  hxrelicis,  ne  ad  clerum  proinovcaniur.  Conc. 
etilier.  tit.5l,c.  38. 

De  criniiiiosis,  ne  ail  clerum  promoveantur.  De- 
crel.  Gelasii  gener.  c.  82,  til.  20. 

Energumeni ,  id  esl ,  qui  palam  arrepti  sunt ,  sed 
ctinvenli,  abjiriantur.  Conc.  Araus.  tit.  16,  c.  27. 

in  peregre  baptfzaii  clericl  non  sint.  Conc.  Ell- 
bcr.  lit.  24,  c.  58. 

Quod  dxmoniacis ,  aliisqiie  passionibus  irrciitis 
ininisteria  sacra  traclare  non  liceal.  Dt:crei.  Gelasii 
gencr.  82,  lit.  21. 

De  personis  pene  omnibiis  de  quibus  clerici  nnn 
shil.  Episl.  Iniioc.  ad  oniversos  infolosa,  27,  lit.  4. 

De  Hispanornin  reprcbcnsione  qui  inordinate  con- 
siiiuuni  c^ericos.  Epist.  Inuoc.  ad  universoA  In  To- 
liisa»  27,  lii.  1. 

TITULUS  IL 

De  profeuhne  ei  conjugiU  elericarum. 

IJI  clerici,  cnm  ad  poberiaiem  venerinl ,  aiit  eon« 
Ingiiim  aui  Gastllatein  proflteantur.  Conc.  Carihag* 
III,  lit.  19,  c.  U. 

l]|  non  lireat  clerico  uxoren  scci»  alierlns  accl- 
pere,  iiisi  rorie  spoponderii  se  ad  veram  lldem  veiii- 
re.  Conc.  Chalced.  tli.  U,  c.  11. 

De  bis  qiios  parentes  ab  Infantia  in  clericatas  ofli- 
cio  manciparinl ,  sl  postea  voluniaicro  habeant  nu- 
licndi.  Coiic.  Tolel.  ii,  lil.  1,  c.  47. 

De  personis  mulierum  «joas  convenil  dericis  co- 
piilari,  ei  si  nesciente  episcopo  clericus  ducat  uio- 
rcm.  Conc.  Tolel.  iv.  lii.  44,  c.  49. 

De  cornugibus  ciericoruui.  EpisU  Siricii  ad  Eu- 
iiiorium,  3,  lil.  9. 

Ut  clerici  vir(ilnibas  socientur ,  nec  viduam  acci- 
puini ,  nec  rejeeum.  Epist.  Iniioc.  ad  Vicloricuin» 
7,  til.  4. 

TITULUS  IIL 
De  uxoribui  eUricorum. 

De  adulierid  uxoribus  clericorum.  Cone.  Eliberil. 
lii  65,c.  58. 

Ut  clericus,  ciijiis  uxor  peccavcrit,  pra^ler  iiecein 
pniestalem  habeat  disiringendl  eam  ,  et  cum  ea  ci- 
bmn  non  sumat.  Conc.  Tolet.  i,  tii.  7»  c.  46. 

TITULUS  IV. 
De  /iiiis  loltKt  ordinie  cterieorum, 

Fiiii  clericorum  ad  spec^acula  non  accedanu 
Coiic.  Carihag.  iii,  lii.  12,  c.  14. 

Fi'ii  cujuscunque  ordinis  clericorom'  gentilibus, 
h.Treiici8 ,  vel  schismaticis  niairimonio  nullatenus 
coiijiingeiidi.  Coiic.  Carlhag.  iit,  lit.  12,  c.  14. 

CuJuMunque  ordiiiis  clerici  suos  Alios  a  potesla- 
te  sua  exire  non  slnaiit  nisi  aeiaie  et  moribus  com- 
proliatis.  Conc  Carihag.  iii,  tii.  14,  c.  14. 

Filii  clericorum  inter  h;ureiicos  noii  bapiizabuntur 
ttor  cunimMrabnntur.  Conc.  Chalccd.  lil.  14,  c.  11. 

Si  sacerdolis  vel  diaconi  filia  religiosa  peccaverit, 

*  U.  n.i  oHhthto  fianl. 


A  in-flne  laiiium  communicel.  Conc.  Tolet.  i.  lii.  19^ 
C.  4» 

De  Alia  episcopi,  prcshyteri,  vel  di.aconf  qii«  fuerii- 

devoia  et  peccaverit.  Cnnc.  nracar.  ii,  lil.  50.  c.  Gi. 

De  damiiatiiine  Aiiorum  qiii  ox  8i*c«*riloiihns  Pl 

roinistrif  genili  coroprobantuc.  Conc.  ToleU  iz»  lit. 

10,  c  54. 

TITULUS  V, 
De  hteredilatibui  clencorum, 

Clerici  tniiu5  ordinisderebus  snisnihil  inAtle*ibu^^ 
vel  eisi  propinqni  sinl ,  scripio  conrerant.  Conc. 
Carihag.  ui,  lit.  f3,  c.  14.. 

De  episcopis  exiraneis  a  consanguiniiate  li.Tredi- 
bns  sive  h^rreiicis  vel  pnganis  cnnsangiiincis  fnrnlta- 
l^ro  susiin  dimittentihiis,  iii  si  eoclesi.v  mliil  ooniule- 
rini  noniina  eerinn  ad  altare  iion  re<-iiefi(ur,  ct  posi 
morleiii  analliem»  cis  dicaiur.  Incxcusahiles  eniiii 
eruni  a  percipienda  danmaiione  eliam  si  disccs^eriiu 
0  iiileslaii :  quiaiemporeconsccraiionisKumrei  propri;» 
ordinalionem  su»  professioni cougruau uunreccruul. 
Couc.  Canhag.  v,  til.  14,  c.  16^ 

TITULUS  VL 

De  relieiie  etericorum\» 

Si  relicta  preshylcri  vel  diaconi  se  rnicnnqve 
eoiijunxeril,  aut  casiigaii  scpareniur,  aut  eicounuu- 
nieatione  Heclantur.  Cojic.  Aurel.  i,  lil,  9,  c.  51. 

Si  vidua  episcopi,  pre^byieri,  vel  diaconi  nupserii, 
eum  uiillo  chrisliano  cnnvivens,  laniuin  iii  Aiio  com- 
rouoicei.  Iu  excerpl.  Marijni.  lii.  29,  c  64. 

Si  saccnlotis  vidiia  vel  levita!  mariuiin  acceperi* , 
ia  Ane  Uniuro  communicei.  Coiic.  ToLei.  i.  lii.  18, 
e.  46. 

TITULUS  VH. 

De  iervitio  eeclaiag  vel  cterieorum, 

Ut  servi  eoclesiae  vel  clericorum  ni»n  «lelieani  .i 
^  Judiciliits  vel  actoribus  ^  in  aiiqaa  augaria  raiigari. 
^  Conc.  Totcl.  III,  tit.  21,  e.  48. 

TITUL6S  VIIL 

De  ttbiolutione  ei  ibertate  ingenuorum  ei  iervUium 

clericorum. 

De  abooluiione  a  labfiribns  vel  indiviiiiciionilws 
clerievrruro  iogenooruin»  Coiic.  Toluu  iv,.  lii.  47  ^ 
c.  49. 

Uuod  de  clero  ex  famiKis  ffsci  nulfus  unquaui  a 
rcge  postulel  :  et  qui  acceperil,  irrita  ttlis  duiialo 
roaneat.  Conc.  Tulei.  iii,  til.  8,  c.  48. 

Quod  servilihus  clericis  dare  del>cani  cpiscopi 
libertaiem.  Coiic.  Tolet.  ix,  lii.  11,  c.  54. 

TITULUS  IX. 

De  itipendiii  clericorum. 

Clcrici  quarolibel  erudiii  ariiAcio  victuin  qu«raiiL 
Conc.  Canhag.  iv,  tii.  51,  c.  15. 

Qualiier  clerici  aihi  victuin  ac  vcstitum  qu;eraiii. 
D  Conc.  Carlb:«g.  iv,  lii.  52,  c.  15. 

Ut  siipendiacleiicoruin  juxia  roeritum  dislribuau- 
lur.  Cooc.  Agatb.  lil.  30,  c.  50. 

TITULUS  X. 

De  non  ordinandii  abiolute  clericii. 

Non  oporiere  absolule  quosltbcl  clericos  ordinare 
nisi  in  proprio.  Coiic.  Chalced.  lil.  6,  c.  11. 

Ul  ubi  quis  ordiualur  ibi  peroiaiieal.  Conc.  Arelai» 
I,  tiu2,  c.  21. 

TITULUS  Xl. 
Sine  teiiimonio  non  faciendoi  ordinationei  elericorum, 

Mon  ordinai:dos  clericos  iiisi  episcopi^ct  p«ipuii 
le.siitnouio  prubabiles.  Conc.  Cariliag.  iii,  lii.  ti , 
c.  14. 

Kofi  ordinandos  ctericos  sine  tesiiiminio  ci  com- 

^  J£,,€xaclo:ibiii, 


S9 


EXCERPTA  CANONUM.  ^  LIB.  I. 


30 


ntventia  clcrieorum  eC  civitim.  Codc.  Caribrig.  iv»  A     Ut  cnjiislibet  ordiuis  cloricus  li  tardint  ftd  eecle- 


tit.  2i,c.  15. 

TITULUS  XII. 

De  etectione ,  lemporibust  tt  gradibui  ctericofum, 

.De  bit  quos  pareolet  ab  mraniia  in  clericttiit 
ofHfio  maiiciparutit,  qnoiemporeincpiant  lioiioribus 
sublimari ,  vet  ti  professam  coiiiiiimiain  violenl  ut 
&crilegi  babeantiir.  CotiC.  Tolet.  ii,  til.  1,  c.  47. 

De  bit  qnl  publlce  pocnitentiam  non  accipiunt,  sed 
lantom  viaiicum»  ni  lu  clero  promoveantur.  Cunc. 
Cernnd.  tit,  9,  c.  40. 

De  dtscreiioiie  liberionim ,  qni  ad  ecclesiaslicos 
lionores  perrenire  po«siint ,  vel  qui  proveiii  probi- 
Leniur.  Conc.  Tolet.  iv,  tit.  73,  c.  49. 

Ui  ti  de  laicis  eligantur  ad  cleruni  qiuintum  tem« 
poris  observftur.  Decret.  Gelas.  gen.  82,  lii.  4. 

Uuales  debeant  cleriei  lieri;  ac  de  conjugiis  et 
gradibus  ef»riim.  E^st.  Siricii  ad  Enmer.  3  tit.  k. 


siam  venerit  deponaiiir.  ConC.  Tolet.  i,  tit.  5,  c.  40 

Contumares  cierir i  et  ad  i>IUcittin  tardius  venienies 
eicomrounicentur.  (k>nc.  Agaib.  tit.  2,  c.  30. 

CJerict  ad  oriiciuiii  venire  contemuentes  arbitrio 
episcopi  coerceaniur.  Conc.  Aurcliaii.  i,  tit.  24, 
c.  31. 

De  ilericis  qui  ad  vespertinum  vel  malutinam 
quocumque  loco  non  conveniunt.  In  eicerptis  Martini 
tit.  C3,  c.  U. 

Clerici  sani  jejunia  poUiienles  minores  habendi. 
Conc.  Carthag.  iv,  lit.  62,  c.  15. 

Ctericus  junior  seniori  non  pnsponatur.  Conc* 
Agath.  lit.  23,  c.  30. 

Clerici,qui  propter  licentiam  monacbi  etsevolunlv 
excomniuniceniur.  Conc.  C»saraiigiist.  i,  tit.6,  e.  41. 

Clcrici,  qui  monacborum  prupositum  ap|ietnnt, 
Idipsuin  licitum  babeaut.  Conc.  Totet.  iv,  tit.&0, 
c.  49. 


De  bis  qui  aelaie  grandaBvi  ad  sacram  niilitiani  g     Clerici  maledici  degradentur.  Cooc.  Cartbag.  l?» 
re^Unant;  et  de  temponbiis  coruin.  In  quo  supra,      tlt.  57,  c.  15. 


lit.  10. 

De  monacbis  promovendis  ad  clerum  el  qnaliter 
per  gradus  tt  tempora  proinoveautur.  Cpist.  Siridi 
aJ  Kuuier.  3,  lit.  43. 

De  laicts  qul  possunt  clerici  fieri ,  si  pott  bapti- 
sninm  c!ericis  vel  monacbis  juncti  sint,  vel  concubi- 
nam  ac  pellicem  nasqoam  iiuveriui.  Epist.  iniioc.  ad 
Pelic.  8,  lit.  4. 

I>e  temporlbos  in  deri  ordinibns  iramorandis.  In 
qtiosiipni.  Iji.  5. 

Qiiales  eli^endl  sont  in  ordine  clerieorum.  Epist. 
Initoc  ad  universos  In  Tolosn,  27,  tii.  5. 

Ut  noilas  nisi  per  gradus  t^lesiasiicos  delieat  ad 
McerdoUum  pervenire.  Epist.  Decret.  Zuslini  ad 
llt^tyibiiim  Saloulianam,  28,  lit.  I. 

Uum  in  sin|ulls  clericorum  ffradibas  tempora  sint 
prsfixa «  el  si  ab  inrantia  eeriesia>ti>  is  min  steriis 
liotuen  drdeniut  Epist.  eadem*  28 ,  tit.  3. 


Discordanies  clericos  aut  ratio  vel  suasio  epiflcopl 
coocordet,  aut  synodas  damuet.  Coiic.  Cartbag.  iv, 
tit.  59,  c.  18. 

Clerka  ba^reticorum  convivia  vel  consortia  rugiant. 
Conc.  Canbag.  iv,  tit.  7U,  c.  15. 

Mon  licere  laioo  irel  dcrieo  anie  boram  tertiam 
prandere  iiec  ad  meosam  aocedere  vd  «dera  siae 
bymm).  Conc.  Bracar.  ii,  tit.  tiS,  c.  64. 

Non  debi-re  clericos  et  iiitnistros  sive  laicos  ad 
agapem  vocaios  partein  tollere.  Cunc.  Laod.  tii. 
S/,  c.  7. 

Clerici  inter  epulas  caniantes  severissime  coer- 
cendi.  Gonr.  Cartbag.  iv,  tit.  63,  e.  i5. 

Ut  clerid  nuptlalia  vitent.  Conc»  Agaih.  tlt.  39» 
c.30. 

Noo  licere  minlstros  aluris  vel  ca^teros  quoslibcl 
spectaculls  quas  aut  in  nnptiis  aut  ccbnis  exbibeiitur 
inseresse.  Conc.  Laod.  tit.  5i,  c.7. 

111« 


Ut  cum  deruerint  clerid,  do  mo^cbis  eliganlur:  ^     Non  licere  sarerdotibus  vel  clerids  spectaculis  i 
aut  f  uaies  sint »  vd  io  qualic  otficra*per'(iui*dii^e%     terefloe.  iaonc.  Bracar.  ii,  tit.  60,  c.  64. 
quarin  tempora  tranaeanl.  Decrei;  %d[. 'gedoir.  W; 
tii.  5. 

TITULU^*  XflL  /  .  r  ..      .-. 


Ut  monacbos,  sl  clericus  racins  ruerit  •  moaacbi 
propodtum  aervet.  Epist.  Inooc.  ad  Yicioric*  7, 
iii.  10. 

De  conversatione  clericorum  ut  in  ono  conclavi 
sint.  T«»lel.  iv,  tii.  2i,  c.  49. 

Dequalluie  tonsurae  a  cunctls  clGricis  vel  lectori- 
bus  commuuiter  babenda.  Coiic.  Tolei.  iv,  tit.  41, 
c.  49. 

De  aitondenda  coma  clericornm  et  bal>itu  ordinalo. 
In  eicerptis  Martini,  tit.  6G,  c.  61. 

Clerici  nec  coinaiu  uutriani  iiec  barbam  radanU 
Conc.  Caribag.  iv,  lit.  44,  c.  15. 


De  dericis  qui  coiuam  uulriuoi.  Conc.  Agitb.  liU  1>  20,  c.  30. 


CltQritiacurrilcs  et  verbls  lurpibus  ioculsres  ab 
oriidodetrabendi.  Conc.  Carthag.  iv,  tiu  60,  c.  15. 

De  scurrilbus  et  jncolaribus.  Conc.  Agatb.  tiu  iO, 
cW.  ..   .  • 

Clerkcifdrcreaturas  juranles  acerrime  objurgandU 
Conc.  Cartbag.  iv,  lit.  61,  c.  15. 

Clerici  iiividi  nou  promoveaotur.  Cobc.  eodem, 
til.  54,  c.  15. 

Clerici  adulatores  et  proditores  degradentur.  Conc 
Cartbag.  iv,  tiu  56,  c.  15. 

tt  proditores  rratrum  vel  VRSornm  sacronim  scu 
scripturarum  tum  verbcribus  deponantur.  Conc. 
ArelaU  i,  tiu  15,  c.  21« 

Si  dericos  rartam  recerit  ecclesis.  Conc.  Agatb. 
t  U  5,  c.  30. 

Ul  si  voluntarie  clerlcns  ecdesias  damnum  receni 
et  satisraciat,  excomiHuaiceiur.  Cooc.  eodem,  liu 


20,  cSO. 

Clcrid  nec  vestiirenlis  nec  calceamentis  dccorem 
qtixram.  Conc.  Caribag.  iv,  lit.  45,  c.  15. 

De  ciericis  qui  operari  non  possunt :  artiflciola  ct 
tttteras  discanU  Conc.  Cartliag.  iv,  lit.  55,  c.  lo. 

Ut  diCBCesani  tlerici  septiinaiias  teneant ,  ot  die 
sabbato  omiics  in  utium  couveuiaut.  Conc.  Tarracon. 
tit.  7,  c.  39. 

De  eo  oood  non  liceat  dericos  die  dominlco  ab 
ccclesia  alisentari,  setl  inissarum  sole  nnibos  inler* 
e^se  jejuoos.  lo  eicerptis  Mariiiil,  tii.  64,  c.  64. 

De  etericis  qui  ab  ecclesi»  orilcio  diebus  solemni» 
bos  desuuU  Conc.  AgHth.  tit.  b4,  c.  30. 

Clcrici  ab  ofndo  dediiianies  vcl  negligentins  agen- 
t<s  ab  orUcio  reiiiovendi.  Couc.  Cartiiag.  iv,  tit.  50, 
c.  15. 

Clerici  qiii  vigililsdesunt  stipcndiis  privandi.  Coiic. 
eodcmp  tii.  24,  c.  15. 


De  clericis  qui  crimeB  capilale  commiserint.  Couc. 
eodem,  lit.  50,  c.  30. 

Non  licf  re  clericos  magos  vel  incaoiatores  esse  aal 
pbylacteria  racere.  Conc.  Laod.  t'U  56,  c.  7. 

De  sortilegis  aot  aiigitria  observantibus  iit  ab  Ec* 
clesia  separentur.  Coiic.  Agath.  tiU  42,  c.  30. 

De  eo  quod  non  Uceat  sacerdotibiis  vet  ctericis  in- 
cantaturas  vel  contrarias  ligaturas  racerc.  Coiic. 
Dracar.  ti,  trt.  59,  c.  64. 

De  levilis  vel  clericis  ne  magi  aut  iocanlalores 
sint.  Conc.  Agatli.  tii.  64,  c.  30. 

De  sacerdotihus,  leviiis  vcl  clericis  inagos  aut 
ariHpices  coosuleulibus.  Conc.  TuleU  iv,   liu  29, 

c.  4*). 

Clerici  per  plateas  et  androiias  non  auibulenl. 
Coiic.  Carlhag.  tv,  liu  47,  c.  15. 

Clcrici,  qui  absquo  iiccebsiiate  in  nuiidims  aul  iu 


u 


COLLCGTIO  CANOMUII  S.  ISIDORO  IHSPAL.  ASCRirTA. 


59 


foro  anibulaht,  degradentur.  Cone.  eodein,  tii:  48»  A  ^^^^'^."^uf  auferri.   Episiola  Inuocentfi  ad   Ruruw. 
c.  15. 


Ut  dericis  Tetetur  ebrieias.  Conc,  Agalb.  iit.  i\, 
c.  30. 

Clerict  tabernas  non  ingrediantur  absqne  peregri- 
nationis  necessitate.  Conc.  Cartbag.  in,  tit.  27,  c.  f  4. 

Non  oportere  ei  omni  gradu  usque  ad  minimum 
clericum  tabernas  intrare.  Cone.  Laod.  iK.  24,  e.  7. 

Non  lieere  clericis  usuram  ye\  Beicupla  accipere. 
C<mc.  Laod.  tit.  5,  c.  7» 

Clerici  in  omni  gradu  non  erunt  eonductores,  pro- 
curatores,  aut  negotiatores,  vel  turpia  lucra  seciaii- 
tes.  Conc.  Caribag.  iii,  tit.  15,  c.  44. 

De  usuris  et  negoliorum  lucris  ne  a  clerlcls  agan« 
tur.  Conc.  Bracar.  11,  tit.  69,  c.  64. 

Clerici  non  erunt  usurari!  dando  mtnus  et  acci- 
piendo  plus,  nec  alia  nisi  quae  dederiot  accipiant. 
Conc.  Cartliag.  iii,  tii.  16,  c.  44. 

Clerici  si  solidum  prxstiterint  sine  usura  reci- 
piant.  Conc.  Tarrac.  tit.  5,  c.  3^. 


i6,  lit.  4. 

TITULUS  XVL 

Ne  derici  per  impottihnem  manui  paniuntiam 

&ecipiant. 

Dectericia  ut  pcBnitentiam  per  imposttionetn  ma- 
nussacerdotis  non  accipiant,  nec  laicus  posi  poem* 
tenliam  clericus  fiat.  Epistola  Sincii  ad  Eumeriuni. 
3,  til.  I*.. 

Quud  presbyier  aut  diaconns,  si  in  aliquo  crimiite 
lapsi  fuerint,  non  possnnt  pef  ronnus  im|)ositioiieni 
p(eiiitt!nii.R  remedium  consequi*  Epistola  Leonis  ad 
Rusticum;  66,  lit.  2.. 

Ui  lapsis  sacerdotibns  manus  sicut  lalcis  non  im- 
ponaniur.  Gonc.  Cariliag.  ▼,  tii.  11,  c.  16. 

TiTlLUS  XVIL 

Be  religiotit  ulriuique  iexm  comprobandit,  tive  dt 

religioiii  9agii. 


Non  liceai  clericis  foencrari.  Conc.  Carihag.  1,  **     Debis^qtii  in  parva  aetate  coram  pareniibus  rcli- 


tit.  13,  c.  12. 

Clerici  foeneratores  eKCommunlcentiir.  Conc.  Are* 
lal.  I,  lit.  12,  c.  21. 

Clerici  usuram  non  aceipiant.  Conc.  Arelat.  u, 
tit.  14,  c.  22. 

Clerici  emendi  ▼iliiis,  vel  YenJendi «  charius  non 
permittantur.  Conc.  Tarrac.  tit.  2,  c.  59. 

De  clericis  negotia  et  nundinas  sectaiiiibus.  Conc. 
Eliber.  tit.  19,  c.  38. 

De  clericis  usuram  aut  ampliatiotiem  accipienti- 
bus  vel  turpia  lucra  sectaniibus.  Conc.  Nica^n.  tit. 
18,  c.  1.     , 

De  clericis  et  laicis  usurariis.  Cone.  Elibcr.  ti(» 
20,  c.  38. 

Utnullusclericorum  negoliationes  inhones^as  tcJ 
larpia  lucra  sectelur.  Decretum  Gelasii  generale. 
ht,  lit.  17. 


gionis  babitum  tenuerint.  Conc.  Tolet.  ^,  tii. 
o,  c.  55. 

De  religiosis  vagis  qui  nec  inter  clericos  nec  inier 
monacbos  balientur.  Gonc.  Tolet.  iv,  tii  53,  c.  49. 

De  recludis  honestis  sive  vagis.  Conc.  Tolet.  vu^ 
tit.  5,  c.  52. 

TITULUS  XVIIL 

Be  piatminii, 

Qiialiier  psalmista  ordinetur.  Gonc.  Canhag.  it^ 
tit.  fO,  c.  15. 

De  psatmista  :  non  debere  orario  uti.  Cone.  Laod* 
til.  22,  c.  7. 

TITULUS  XIX. 

De  oitiariin. 

Qualiter  ostiarii  ordinentur.  Conc.  Carthag.  tv, 
tit.  9,  c.  15. 

est  ostiarios  secreta- 
taugere.  Conc.  Laod. 


Ut  clericus  nec  alieno  nec  suo  nomine  ra&niis  ^     ^  .         •  •  »^      •  i 

exerceat.  Epistnla  Leonis  ad  episcopos  par(;aii»;i-Cj...B^O.owrte5^^Vbitt^^    id 

iiiam.  64,  t/i.  4.  .v.::-r-:    ^«^ «te^i  «y t^^^ 

Quod  non  oporieat  episcopos,  clericos^^aik-mona**'**'"*.^*^:  .  I  s  .     *  n  1        .-. 

chos  praedia  saecularia  susclpere.  Conc.  Chalced.         Ostiam  labernas  non  IntrenL  Conc.  eodem.  tit. 

lit.  3  c.  II.  .    .     .•.  •  •  ^-^  >^<^-?''^  :   -  >  •  -   •••: 

CleVici  acius  sascularium  vel  procjitotlohei  ildii  :  .-^Minij^os  id:|5tt;0i^^^^ 
susciplant.  Conc.  Cartbag.,  1,  til.  6,-C!  f2:  ••'  —  '    ao^  debere  deesse.  Coijc.  eodem.  tit.  43.  c.  7. 
Laici  clericos  actores  vel  raiiocinaiores  Sibi  oon         P«n'lens,  si  necessitas  cogai,  osiiarius  aut  lector 


coiistituanl.  Conc.  eod.  tU.  9,  c.  1:2. 

De  clcricis  qiii  ad  haeculares  confugiunt  propter  di- 
strtctionem  episcopi.  Conc.  Agath.  tit.  K,  c.  30. 

De  clericis  qui  in  muiuam  cxdem  prorumpunt. 
Conc.  lierdens.  tit.  11,  c.  4i. 

De  clericis  qui  arma  snmpserint  tcI  sumpserunt. 
Conc.  Tolet.  iv,  tit.  45,  c.  49. 

De  clericis  sepuicra  deinolientlbus.  Conc.  eodem, 
tit.  46,  c.  4^. 

De  bis  qui  aliari  serviunt  ut  a  sanguine  absti* 
ncant.  Conc.  ilerd.  tit.  1,  c.  44. 


fiai,  vel  de  quibus  pcenitentibus  dicit.  Conc.  Tolct.  i, 
tit.  2,  c.  46. 

Poenitens,  siusus  exegerit,  inter  ostiarios  deputo- 
tur,  vel  de  quibus  poenitentii  us  dicii.  I.n  cxcerpii:! 
Martini  tit.  23,  c.  64. 

TiTULUS  XX. 

De  lectoribui, 

Qoaliter  leciores  ordinenlur.  Cunc.  Cartiiag.  iv, 
tit.  8,  c.  15. 
Quod  clericorum  nomen  etiam  leciores,  psaliui6t.e 


De  clericis  el  monacbis  non  manenlibus  in  suo  D  «*  ostiarii  retineant.  Conc.  Carlliag.  iv,  lii.  8,  9, 


proiiosito.  Gonc.  Chalced.  tit.  7,  r.  11. 

Dti  niinistris  ne  in  sccretarium  ingrediantur.  Cobr. 
Agath.  ilt.  66,  c.  50. 

TITULUS  XIV. 
De  hanore  clericorum  et  laicorum  fidetlum, 

De  clerlco  inter  tentationes  fldeli  gradibus  suble- 
y^ndo.  Conc.  Carthng.  jv,  lii.  42,  c.  15. 

De  his  qui  pro  lide  persecuiioues  ab  infidelibus 
p:iiiuntur.  Couc.  eodeiii,  tit.  43,  c.  4o. 

De  senibus  et  paoperibus  ecclesix  honorandia. 
Coiic.  eodemt  tu.  83,  c.  15. 

TITULUS  XV. 

Quod  ROtt  aboleantur  crimina  ordinationum  eollatione. 

Quod  in  ordinationibus  crimina  vel  vilia  iion  benc 


ei  10,  c.  15. 

Leclores  orario  non  utaiitur.  Coiic.  Laod.  tit. 
21,  c.  7. 

Quod  lectores  neque  in  habitu  secularium  psallere 
neque  granos  dimittere  pennitiantur.  Couc.  Urac.  i, 
lit.  11,  c.  65. 

Qtiod  lectores  contingere  altaris  vasa  prohilieantur. 
Conc.  Brac.  1,  lii.  1U,  c.  65. 

Lectorcs  tabernas  non  ingrediantur.  Conc.  Laod. 
tlt.  24,  c.  7. 

Lectores  populos  non  salutent.  Coiic.  Carthag.  iii, 
tit.  4,  c.  14. 

Poeiiiiens  si  nccessilas  oogal  Iccior  fiat.  Conc 
Tolet.  1,  tit.  2,  c.  46. 

Poenitens,  si  usnsexegerit,  interlcctorcs  deputotur. 
In  excerpiis  MaHioi  tit.  23,  c.  6i. 


*  U.  R.,  T.  1,  2,  Urg.,  Ger.y  eitiiTe  vi7jui  ifelvenderCf  eie. 


&3 


EXCEaPTA  GANONUM.  --  LIB.  f. 


34 


Non  asc«ndat  in  pulpilnm  nisi  lector.  In  eisdem,  A     Ut  Liicus  anic  annum  convcri$ionis  diacontts  non 

fiat.  Goiic.  Arelat.  iii,  lii.  %  c.,23. 

De  ordinatioiie  diacotii  v«-l  tolius  (irdiiiis,  ut  iu  die 
dominico  Cflebrelur^et  ul  ordiuatis  el  ordiiiandus  sab- 
balojejuiient.  Episiola  LeunisadDioscoruin,72,iii.i . 
De  ordinatiune  t<>iius  ordiuis,  quibus  iiieiibibus  et 
teniporibus  liat :  nec  queinlibet  cujuscunque  ulilitatis 
causa  bis  pra^ferre  qui  anie  ipsos  ordiiiaii  sunt.  De« 
crctuui  Getasii  geneiale»  82,  tit.  13. 


lit.  i5,  c.  64. 

Si  lector  bigamus  sit  aul  viduam  ducat,  noii  am- 
plius  quam  subdiaconus  fiat.  In  iisdem,  tit.  45,c.(U. 

TITULUS  XXL 

'  De  exordstis. 

Qualiter  exorcistae  ordineDtur.  Goiic.  Gartbag.  iv, 

lii.  7,  c.  15.  ... 

|]t  exorcistae  tabernas  non  ingrediantur.  Gouc. 

LaoJ.  lit.  24,  c.  7. 

Non  oportere  cxorcisare,  id  est  panes  dare,  qui  non 
suDl  ab  episcopis  ordinaii.  Gonc.  eodeui,  tit.  25^  c  7. 

TiTULUS  xxn. 

De  acoly^s, 
Oualiter  aco*yti  ordinentiir.  Gonc.  Gartbag.  iVt 

lii.  6,  c.  15.  ^         ,     1 

Acolytbns  labernas  noii  ingrediatur.  Gone.  Laod. 

lil.  %i,  c.  7. 

TITIJLUS  XXIIL 

De  stttfdiaconibus, 

Qa.diter  sulidiacones  fiant.  Gonc.  Gartbag.  iv,  til. 

Si  probaii  viri  conjugia  diiplicaverint  non  iilus 
quain  subdiacones  flanl.Gonc.  Arausic.  ti.  25,  c.  !22. 

Qui  post  lavacrum  inoenliati  stinl  subdiacunes  noii 
enint.  Gone.  Eliber.  til.  50,  c.  58. 

Subitiuconus,  si  dcruncta  uxore  aliam  <luxerit,  ab- 
jiciaior,  vel  si  tertiau  ducat,  quod  nec  dici  potcrit 
iiec  auJirJ.  Gonc.  Tolet.  i,  tit.  4,  c.  46. 

Subdiaconus  biganius  iiiter  lectores  vel  o^tiarlos 
babealur.  In  eicerptis  Martiiii,  lit.  4i,  c.  64. 

Subdiaconus  pcpnilens  ad  aliiores  gradus  non  ve- 
ntat.  Gonc.  Tolet.  i,  tit.  2,  c.  46. 

M  ipsuin  deeotleiu.  Gonc.  Uracar.  ii,  lit.  25,  e.  64. 

Noft  liceal  ministeria  langere  iiiiii  siibdiacouuin         ^  awmus  ui 
am  acolytum.  In  excerptis  Martiiii  tit.  41,  c.  6L        ^  |^^  59^  ^^  15 

TITULUS  XXiV.  'Uiaconiis  eoram  presbytero  interrogntus  l0i|uatur. 


TITULUS  XXYIL 
De  regulis  et  numero  diaconorum, 

Non  licere  diiiconibus  seinolim  populos  colligere. 
Gonc.  Antiocli.  tit.  5,  c  6. 

De  honore  diaconi  erga  presbylcros.  et  clericoruin 
erga  d>acoiios.  Gonc.  Laod.  lii.  iO,  e,  7. 

Dd  obedienlia  diaconoruiu  cr^a  presbyicros.  G<inc. 
Garlba)(.  iv,  tit.  57,  c.  15. 

Ut  diacoiins  nibil  sine  presbyleio  suo  agai.  Gtmc. 
B  Areiat.  1,  til.  18,  c.  21. 

Diacoiius  tabernas,  non  ingrcJiatur.  Gonc.  Laod. 
tli.  24,  c.  7. 

Ui  episcopus,  presbyter  ve)  diaconu^  canibus  ad 
veiianduin  ci  accipitril)iis  iion  uiantur.  Guiic.  Agath. 
til.  55,  c.  50. 

Quod  diaconibus  nec  offerre  nec  preNbyleris  cor- 
pusGbiisti  tradere  iiec  ane  eo^  ctHoiuuuicare  vet 
seilere  ait  licituui.  Coiic.  Nic.  til.  i4,  c.  i. 

Ui  leviia:  non  oircrant.  Coiic.  Areiat.  1,  tit.  15, 
c.  il. 

Non  licere  ministris  paiiem  dare  aut  calircm  bcn.*- 
dicere.  Gfme.  Laod.  tit.  25,  c.  7. 

Ne  diaconus  coram  prcsbylcro  sedeal  aiit  cucLa- 
ridtiain  tra<iat.  Conc.  Arelat.  11,  lil.  15,  c.  22. 

Diaconus  eucbaristiam  prx^eiite  vel  julieiite  pr.*- 
sbytero  pro  iiecessitate  populis  det.  Goiic.  Gartli.  iv, 
tii.  58,  c.  15. 

D  aconus  presbytero  jubente  sedeat.  Gonc.  eodem. 


De  quibus  ordinandi  diaeones  non  sinU 

Neopbytns  diaconui^  aut  presby  cr  non  erit.  Goiic. 
Are\ai.  11,  tit.  1,c.  22. 

Neophyti  sive  taici  diacones  vel  sacerJoies  non 
erunt  quod  etiam  cum  obtesiatione  nominis  divini 
deceniiiur.  Epistola  Siricii  ad  diversos,  5,  tit.  5. 

Bigauii  ac  pcsiiitentes  et  repudiaiaruin  mariti  dia- 
cones  non  emnt.  Gonc.  Arelat«  111,  tii.  5,  c.  25. 

Clerici  coiijugati  nisi  continentiam  proUleanlur 
diacones  non  eruiit.  Gonc.  Arausic.  tit.  2i,  c.  2L 

Digaroi  diacones  vel  presbyteri  non  niinistrenU 
Conc.  Agaiii.  tit.  I,  c.  50. 

Ui  biiaiutts  attt  vidux  maritus  nullo  lionore.  sit 
d  gniis.  Decretum  llilarii,  74 ,  tii.  2, 

Qui  Yiduas  acceperiiit  diaconea  non  efficianlur. 
Coi  c.  Tolet.  1,  lit.  3,  c.  46. 


Conc.  eulem,  lit.  40,  c.  15. 

De  lcvitis  ne  sine  jussu  presbyt  ri  sedeant.  Gonc. 
Ag  ith.  tit.  65,  c.  50. 

Quotl  noii  leeat  diaconum  non  jnssum  Sedcio. 
Goiic.  Bracar.  n,  tit.  40,  c.  6i. 

DiACOuus  teinpore  laiilum  oblaiionis  et  lectionis 
alba  uutur.CoflC.  Garlhag.  iv,  tit.  41,  c  15. 

De  uiio  orario  diacouibus  uicndo,  noc  01  nato,  sed 
puro.  Gonc.  Tolet.  iv,  tit.  40,  c.  4*J. 

De  orario  diaconibus  non  absconse  sed  superposito 
scaputa;  utendo.  Gonc.  Bracar.  1,  til.  9,  c.  65. 

Si  diaconus  vcl  presbyter  criineii  capitale  comini- 
serint,  Gonc.  Aurelian.  i,  tit.  6,  c.  51. 

tJt  dtacoiies  mensuram  propriam  juxta  patriiin 
decreta  custodiaut,  nec  baptixent  iiisi  necessitaie  co- 
gente.  Dccreiuin  Gelasii  generale,  82,  tit.  tf. 

DiacoDCS  tantum  sepiem  eruiii  quamvis  in  uiagna 


De  eo  qui  post  bapiisiiium  rnilitaverit  iit  ad  diaco-      civ"iteie."  Coiic.  Neocassar.  lit.  i4,  i.  5. 
niuro  non  promoveatur.  Lonc.  Tolet.  i,  tit.  8,  c.  40.  u     ^^^^  diaconi  iicc  in  presbyiiTio  seilerc  p«»ss  nt, 


TITULUS  XXY. 

De  electione  et  eonjugiis  diaconorum, 

Non  licere  populis  miiiisiros  altaris  eligere.  Godc. 
Laod»  lil.  15,  c.  7. 

De  hls  qui  ad  diaconium  eligunlur  iiiter  conjugia. 
Id  excerptis  Uariini,  tlt.  5*,  c.  61. 

Diim  of4ioaator  diaconi  de  conjiigto  intcrrogen- 
tur.  Couc.  Ancyr.  tit  10,  c.  2. 

TITUI-US  XXVL 
De  mtaie  et  temparibus  diaeouorum^ 

Ut  levitae  ante  viginti  quinque  annos  nou  conse- 
cremur.  Conc.  Gaithag.  iii,  tit.  4,  c.  14. 

Id  ipsum  de  eodeni :  de  consensn  etiam  et  profes- 
slotie  c«mjugati.  Conc.  AgAth.  lit.  16,  c.  50. 

De  iionitMo  »iinitra  u  ipio  8icerd.)i(*6  et  leviiac  or- 
diiieutur.  Goiic.  Tolel.  iv,  lit.  30,  c.  49. 


nee  sacri  corpuris  propagaticuieui  jus  habeani  e&er« 
cendi.  Decretuui  Geiasii  generale,  82,  iit.  10. 

TITULUS  XXVIIi. 

De  ordinatione  diaeonoram, 

Qiialiter  diiicones  ordinentur.  C>hc.  Garth.  iv, 

lil.  4,  c.  15.  .     .    .       «    .  /^ 

Non  liccre  coram  catechumenis  clericos  nen.  uonc 

Laod.  tit.  4,  c.  7.  ,        ••      •  • 

Nec  diacouci  sed  nec  sacerdotcs  orU.ii  •n<ii ,  nisi 
omiies  qui  cum  eis  suut  lideles  exisunl.  Loiic. 
Gaith.  111,  tit.  18,  c.  14. 

TITULUS  XXIX. 
De  quibus  ftreibyteri  ordinaudi  non  sunt. 
De  ncopiiyis  presbyier  non  ordiiictur.  Goiic.  .iro* 
hit.  u,  iiL  \f  c.  22. 


ft 


GOLLECTIO  CANONUHI  S.  ISIDORO  niSPAL.  ASCRIPTA. 


U 


NeophyU  «We  hlcr  preshyteri  non  erunt.  Epistola  A 
Sincii  per  diversoB,  S|  lii.  5. 

Digami  pcenileiites  vel  repudialamm  mariti  pre- 
8bjiet  I  non  sint.  Cone.  Arelat.  iii,  tii.  5,  c.  35. 

I)e  big.imi8  ad  presbyterium  yel  diaconaium  non 
promovendis.  Cone.  Ilispal.  ii,  IH.  4,  c.  67. 

Digamus  aul  vidua  maritus  presbyier  non  erit. 
Decreium  Hilarli,  74,  tit.  2. 

Ui  (|iii  in  aegritiidine  bapiiiali  sant  presbyterl  non 
eruni,  nisi  Qde  el  cbaritale  cogente.  Gouc.  Neoccsar. 
tii.  1i,c.  3« 

TITULUSXXX. 
De  doetrina  ti  Teguli$  ffrubyUremnu 

Qnod  non  debeant  sacerdotes  ant  clerici  amieti  pal- 
leift  vei  impraocincti  lumbis  iii  ecclesia  ministrare. 
Epislola  CoBleslini  ad  episcopos  Gallia^,  34,  liu  I. 

Qiiod  parochiUini  presbyieri  cum  ordinaniur  of» 
firiale  libellum  debeant  dare,  et  lidem  preshyierl  in 


liiaiiiis  sint  de  officio  requireiidi.  Cone.  Tolet.  iv,  ^  tit.  3,  c.  15. 


Si  diacontis  vel  preshyter  capitalc  crlmea  admi* 
serit.  Conc.  Aurelianen.  Ut.  6,  c.  31. 

Si  presbyter  aui  diacoiius  de  ministcrio  ecclesiae 
aliquid  vendiderint.  Conc.  Bncar.  ii,  ih.  17,  c  tl. 

Si  presbyteri  paroehitan»  aut  per  se  aut  per  sa<  ri- 
stas  SU08  accipiat  cbrisma.  Conc.  Caribag.  ly,  tit. 
56,c.  15. 

Uiab  alterius  epfscopo  chrlsma  nutlus  accipiat. 
CoiiC.  Vasen8e  i,  tit.  3i  c.  2B. 

De  presbyteris  ut  iilhil  super  episcopos  pn«8u- 
maut ;  quod  h\  pr«snmp6erint»  et  dignitate  et  coiii- 
munioue  privabuntur.  Sed  nec  episcopus  a  ciilpa  va- 
cabit  si  taiia  facientem  di<i8imulaverit  judicare.  De- 
cretum  Getasii  generale,  82,  lit.  8. 

TITULUS  XXXI. 

De  eleeUomf  attaie^  temporibue  et  gradlbui  pretbtj' 

terorum. 

Qualiter  presbyteri  ordineutur.  Coiic.  Caiiliag.  iv. 


lit.  26.  c.  49. 

De  liis  quae  prohibentur  pre^byieri  in  ecclesiasti'- 
cis  sacramentis  agere.  Conc.  Hisp.il.  ii,  tit.  7,  c.  67. 

De.  professione  presbyteroruni  Vfl  diacouorutti 
episcopo  facienda,  cuin  in  parochiis  ordinantur. 
Conc.  Tolet.  iv,  tit.  27,  c.  49. 

Non  licere  presbyieris  eontempio  episcopo  semoie 
populos  colligere  ei  altare  erigere.  Cooc  Aulioeb. 
tit.  5,  c.  6. 

Presbvter  ministrum  non  ordinet  nec  altare  eon«- 
secret.  Conc.  Agaih.  til.  45,  c.  30. 

Ut  presbyier,  qui  ptssumpserit  chrisma  coniieere 
ant  ecclesiam  vel  altare  coiisecraro«  ab  ofBcio  depo- 
n%tur.  Conc.  BMCar.  i»  tit.  i%  c.  G3. 

Presbyter  bcnedictioiiem  aut  pceiiltentiam  dar^ 
non  prassuniat.  Conc.  Agath.  tit.  44,  c.  30. 

Clirtsma  et  benedictio  puellarum  et  reconciKatlo 
poBuiteotium  a  presbyteris  non  liat.  Cimc.  Carthag. 
II,  til.  3,  c.  13.  p      Ut  orUinalio  prcdbyieri  sabbato  vespere 

PresbyttT  pCBiiiteiitem  jussus  ab  episcopo  sno  re-  ^  tur.  Epistola  Leunis  ad  Dioscorum,  tit.  4,  c. 


Piesbyter  non  ordineinr  nisi  omiics  Qdeles  siiu 
qui  cuin  eo  suiit.  Coiic.  Carthag.  iii,  lit.  18,  c.  14. 

Qualiter  coiijugati  ad  8acerdotiuw  promovcautu  . 
Coiic.  Arclat.  ii,  tit.  2,  c.  2i. 

Laicus  atiie  aiinum  conversionls  prcibyler  uoii  fiat. 
Coiic.  Arelat.  iir,  lit.  2,  c  S."^. 

Laicus  preshyter  n  ai  ordinelur  nisi  per  gradus 
ecclesiasticos  tiaiisierii.  Coiic.  ilracar.  i«  ut.  iO» 
c.  #3.  * 

Presihyter  minus  Iriginia  annorum  non  ordineiur 
quamvis  probabe  viia!.  Coiic.  Neocxsar.  lit.  II»  c.  3. 

Ut  diacoiiuB  anle  vigiiiii  quiiique  aimos  uou  o<di- 
neiur.  Conc*  Agaih.  lit.  16,  c.  30. 

Episcopus  et  preshyter  anie  perfectam  aslalcro,  id 
est  ante  triginta  anuos  iion  ord.ueiitur.  Cuuc.  Agatb. 
tit.  17,  c.  .50. 

Ante  triginta  aniios  presbyter  noQ  ordinetur.  In 
excerptis  Maniiii,  la.  20,  c   (>4. 

celobre- 
72. 


conciliet.  Conc.  Carth»g.  ii ,  tit.  4,  c.  13. 

Qiiouiodo  presliyier  absente  episcopo  ob  nere8«i- 
tatein  reconcilicl  pceiiiteuteiu.  Cuiic.  Caribag.  iii, 
lit.  32,  c.  14. 

Ut  preshyter  ei  lienedlcat  eteonfirmct  neopliytiim. 
Coiic.  Regieii.  lit.  4,  c.  26. 

Ul  preshyter  incoiisul»o  episcopo  virgiiiem  iion 
coiisecret,  et  chrisina  uunquam  eonliciat.  Conc. 
Carihag.  iii,  lit.  36,  c.  14. 

Ut  presbyter  diacoiiuin  aut  pre^bylerum  non  or- 
dinet.  0>iic.  Hispal.  ii,  tii.  5,  c.  67. 

Si  preshy  ter  iueonsulio  et  praesenie  episcopo  ag<>n- 
dani  celebraverit,  hoaoce  privetur.  Conc.  Cartb.  ii, 
tti.  9,  c.  13.    . 

Ut  prjeier  episcopiim  nullus  chrtsiiia  conficiat. 
Conc.  Toleu  i,  til.  20,  c.  46. 

Non  licerc  presbyteruin  praesenle  episcopo  chri- 
sinare.  In  eiccriitis  Martini,  tii.  52,  c.  64. 


De  ordiiiatiiine  totius  ordinis  quibns  niciisihus  et 
leiuporibus  fiat.  Dw*cretuiu  Gchisii  geucrjte,  82» 
lit.  4. 

TITULUS  XXXII. 

De  koHore  eacerdotutn  ei  non  conlemnendh  oblatiowb..% 

eorum. 

De  episcopis  atque  presbyteris  ut  ad  cujiis^tuam 
ecciesiam  iu  ordine  suo  recjptanitir  ct  tani  :id  vu  - 
huin  racieiidiiui  quaui  ad  iuii>suai  diceudaut  iuvtti-u- 
tur.  Conc.  Carthag.  iv.  tit.  33,  c.  15. 

De  non  coiiiemticuda  obiatioiie  prebbyieri  conju* 
gaii.  Omc.  Gangreit.  tit.  4,  c.  4. 

Ut  peregriuo  episcopo  locua  sacrilicatidi  detur. 
Couc  Arehii.  i,  tu.  10,  c.  21. 

TITULUS  XXXI  L 

De  haretids  et  schiimatlcii  epiicopis  ii  caiholici  fiant. 


Non  oportel  presbyierum  ante  ingressum  episcopi  D     De  haereticis  et  schismaticis  cpi^copis  si  ad  Ci«ibo- 


ingredi  etsedere  iu  Iribuiiali.  Coiic.  Laod.  tii.  56,  c.  7. 

Kon  licet  presbylero  anie  episcopum  in  baptisltf» 
rium  inlroire.  Couc.  Bracar.  ii,  tit.  53,  c.  6i. 

l)e  baptizatis  ut  uibil  aedpiat  cleius.  Goiic.  Cii- 
Ler.  tlt.  48,  c.  38. 

Ut  de  baptizatis  nullus  accipial  pcttuiium.  Conc. 
Uracar.  ii,  til.  53,  c.  (54. 

De  preshyteris  ui  in  secundas  nuptias  non  vadaot. 
In  excerpiis  Mariiui,  tit.  38,  c.  6i. 

Ke  preshytcri  forastici  prxseiite  episcopo  vel  pre- 
shytero  ci%iutis  audeant  luiiiistrare.  iu  exccrplis 
Marliiii,  tit.  56,c.  64. 

Ne  preshyieri!i  alterius  regionis  prxsente  episcopo 
vel  preshytero  civiiatis  liceal  ininistrare,  ei  quo  or- 
dine  panem  aive  caltcem  deut.  Cotic.  Neocxsar.  tit. 
13.  c.  3. 

Ut  nullus  ministiT  sine  chrismaie  proficiscatiur. 
Conc.  Araus.  tit.  2,  c.  27. 


licam  fidcin  veueriutquid  observent.  Cotic.  Uegieiisc, 
liL  3,  c.  26. 

.       TITULUS  XXXIV. 
De  quibui  epiicopi  ordinandi  non  iunt. 

De  bis  qiil  post  bapUsma  siaiim  episco|»i  fiuni  ve. 
si  pr;ei-edenu  lcmpore  morlaie  peccauiui  habeni. 
Conc.  Nic.  tii.  2,  c.  1. 

Ez  laico  episcopus  nou  ordinetur.  Conc.  Sardic. 
lit.  13,  c.  5. 

De  neopbytis  sacerdos  iion  fiaU  Ceni*.  I^od.  tit. 
3,  c.  7. 

De  neophytis  miiiistrl  ci  saccrdotes  non  sini. 
Conc.  Arelai.  ii,  til.  i,  c.  22. 

Neophyli  vel  laici  cpiscopi  non  sint.  Epislola  S  ri- 
cli  per  diversos,  5,  tit.  3. 

De  Aggaro  et  Tiheriaiio  f\ui  ei  lai>  is  lucruut  ordi- 
bail.  Epistola  Leo.iis  ud  Alricauos,  Gv^  tii.  3. 


1 


57 


£KC£RPTA  CAKONUH.  LIB.  L 


5S 


Cs  pceiiiieoiibus  quKiuvis  iMnis  episcopus  non  sit. 
Conc.  Carlhag.  iv,  lit.  i,  c.  15. 

Diganii,  pcenitentes  et  repudiatarum  maritl  epi- 
seopi  non  siut*  Conc.  Arelat.  iii,  tit.  3»  c.  33. 

Viduarum  roariti  vel  babentes  nuineroBa  coiijugia 
episeopi  non  sinl.  Qiuerenda  etiam  digniUis  nakiiiuin 
et  roorum.  Epistola  Leoiiis  ad  uiiiversos,  64»  tii.  t, 

l>tgami  vet  corrnpta;  sive  vidiias  inarili  episcopi  non 
sinL  Decrelum  Hilarii,  74,  lil.  2. 

A  meiropolilanis  noo  laici,  non  Tiduarum  roarltl, 
oon  digaml  sed  irreprebensibUes  ordiocntur.  fiplstola 
Leonis  ad  Anastasium,  67,  til.  2. 

Indignus  nullus  elflciatur  episcopus :  de  robore 
eiiam  Nicsni  concilii.  Epistola  Siricii  per  diversos» 
5,  lii.  1. 

Illicitas  personae  ad  episcopatum  vel  ad  ullom  bo- 
norem  promoveiids  oon  erunt.  Epistota  Leoiiis  ad 
Africanos,  69,  til*  I. 

Poeniieotes  et  inseii  lilterarum  sive  deliscla  tnem- 
broruin  vel  decisione  aiiiiuid  niinus  babentes,  epi- 
scopi  non  siul.  Dccretum  llilarii,  74,  tiu  5* 

Noo  babeamur  episcopi  quos  oec  clcrieus  elogit 
nt*c  populus  exquisivii*  Epistola  Leouis  ad  Uusiicuui, 
66,  tti.  I. 

Nullus  invitis  ordinetur  eplscopus.  Epislola  Leoois 
ad  Aiiastasium,  67,  lil.  4. 

(juod  noleiitibus  clericis  vel  populis  nemo  debeal 
episcopus  ordinari.  Epistoia  Coelestiiii  ad  episcopija 
Cal.id*.  34,  ilu  b« 

Ignotis  mintsterium  aut  sacerdoiium  noo  dabilur. 
Cpisiola  Siricii  per  diversos,  5,  iit.  3. 

De  peroielosa  cousuetiidine  vel  de  omnibus  pene 
persoifis  de  quibos  episcopi  non  sint ,  ac  de  reino- 
veiidis  bis ;  et  iie  in  uua  ecclesia  duo  episcopt  ba- 
beantur.  Epistola  Uilarii  ad  Ascaniuni,  75,  iil.  4. 

De  ordiiiatione  episcopi  ac  de  oinnibus  persoiiis 
de  quib'js  episropi  ordinaiidi  uon  erunt,  vcl  qualiter 
vel  ubi  ordineiur  cplscopus.  Couc.  Tolei.  tv,  tii.  19, 
c.  49. 

Quod  ab  illicilis  sit  ordinailonibus  absiinendum  ei 
nullns  de  prohibitis  per»oiiis  episcopus  ordiitelur» 
Epistota  Coslesiini  ad  epi<copos  Calli;»,  34,  lit.  6. 

Ut  uiiaquasque  ptoviucia  suo  nieiropolilauo  con- 
irnta  sit,  et  quud  ext^uel  ei  iguoit  ac  peregrini 
clerict  non  sinl  in  aliorum  ecclesiam  ordinaudt.  Epi- 
siola  Donifacii  ad  llilarium,  ;2. 

(Ji  uuilos  coutra  ordinem  efliciatnr  episcopus. 
Episiola  luuoceiitii  ad  Aurelium  ex  iniegro,  17« 

Uuod  non  oporieat  Coniempiis  clericis  eccleslaruui 
de  laicis  episcopos  ordinari.  tpisioia  C(fi|e»tiui  per 
ApuJiaui,  35,  tit.  2. 

TITULUS  XXXV. 
De  ehwrepiuoffis. 

Quod  cliorcpiscopl  ad  exemplum  septuagMita  so- 
niorum  siut  iuslituti.  Conc.  Neoca^s.  tit.  13,  c.  3. 

De  chorepiscopis  vel  quid  possiut.  Conc.  Ancyr. 
lit.  13,  c.  2. 

Epistoias  rormalns  soll  cborepiscopi  faclant.  Cone. 
Anlioclien.  tit.  8,  c,  6. 

De  chorepiscopis  et  potestate  eoruiu.  la  quo  ku- 
pra,  iii.  10. 

TITULUS  XXXVL 
De  ^ecthtte^  tefnporibue  el  gradibut  episeoporum. 

Non  licere  populis  miuisiros  allaris  cligere,  Coiic. 
Laod.  lii.  13,  c.  7.         . 

Id  ipsum  du  eodero  subsequenter.  Epislola  Hilarii 
ad  Ascaiiiuin,  75,  lit.  4. 

Id  ipsum  de  eltiCiione  episcopl.  lo  excerplls  Mar- 
lirii,  tit.  1,  c.  64. 

Dum  eligitur  episcopos^  si  contradictores  hab(*at, 
f|uinque  vel  sex  episcopi  couveuiaut.  Cooc.  Car« 
lli  «g.  III,  lii.  40,  c.  14. 

Si  iii  electione  episcopi  coutcntio  sit,  obtiueai 
seiitcntia  pturimoruni  :  ci  de  primalibus  lueiropo- 
litaiiorum.  Cuuc.  Nic.  tit.  6,  c.  i. 


A      Ut  episcopus  aule  trlginia  annos  ooo  ordinetur. 
Cnnc.  Aretat.  iii,  iit.  1,  c.  23. 

Qua  aetaie  epi^copusvci  pre>byU)rordinetur.  Conc. 
Agatb.  tiL  17  c.  58. 

Ut  laicus  ante  annum  conversioitis  epfscopus  iiou 
ordinetur.  Coiic.  Arelat.  iii,  tir.  2,  c.  ^3. 

Ex  laico  iiisi  siatuta  lempora  et  offlcta  trant^rit 
noii  fiat  episcopus.  Conc.  Bracar.  i,  tit.  20,  c.  63. 

Ex  laico  minister  ei  episcopus  iton  fiai,  nisi  letii- 
pora  prefixa  custodierit.  EpUtola  liiuoceiitii  ad  Feli- 
cem  9,  tit.  5. 

•  Moiiacbi  vel  laici,  nisi  per  gradus  ecclesiasiicos 
transieriot,  episcopi  ooo  sioi.  Cpisiola  Zosiini  ad 
llesycbium  28  ,  tit.  i. 

De  lemporibus,  gradibus  ei  ofOciis  quxoisiquis  ^tw 
iraosierii  sacerdos  non  erli.  lnibf,  tit.  3. 

Episcopus  oon  ordinetur  nisl  oiiiiies  qiii  cum  eo 
suni  fldelesexlstaot.  Cunc.  Cartbag.  iii,  tit.  18,  c.  14. 

Qiiod  per  gradus  ecdesiaslicos  ad  episcopatus  de- 

n  beat  oflicium  perveiiiri,  ei  quod  nullus  iiid.gnus  ordi- 

iietur  episcopus.  Episiola  Coslcsiiiii  ad   episco|KNi 

talllae»  54,  tii.  5. 

TITULUS  XXXVIL 

Ne  per  pramium  ordinenlur  epiecopi, 

Demonacbls  vel  laicis  |ier  prsmium  ordioatis  utcum 
ordinatoribus  Simonis  criiueo  iocurrtfui.  Decreidm 
Gelasii  geoeraie,  8i,  lii.  26. 

Noo  oportere  oinoioo  per  pecunias  ordioare  vel 
ullum  ilericum  vel  uIIuhi  «nictum  io  ecclesiae  dowo 
ex omni  ordineei persoiia.  Coiic. Chalced.  lii.  2,  c.  1 1 . 

Noii  accipiendum  praniloiu  pro  episcopalus  lioiiore 
ei  de  eoHiuiuuione  peecaii.  fe.pi»tola  Uoruiiadde  ad 
cpiscupos  per  Uispauiain,  91 ,  iii.  2. 

Nttlliis  boooreui  eeclesiasiicum  quolibet  pneraio 
aecipiauEpisiela  bymuiaehi  adCaBsarium,  85,  tit.  2. 

De  damoaliooe  dericorum  per  pecuoiaui  ecclesias- 
tieoe  gradus  adsequentium.  Couc.  Tolei.  vt,  iii.  4, 
c.5i 

^  riTULUS   XXXVIIL 

iV«  permnkitum  ordiuentur  episeopi^  et  tn  una  eceUeia 
duobut  epiuopis  non  habendis  neque  duas  cathedras 
ab  uno  episcopo  obtiuendas, 

Nullus  per  ambitum  ad  episcnpaiuw  acceJai.  Epi- 
aioia  Symmachi  ad  Cassarium,  85,  tii.  5. 

Per  ambitom  oiiUua  ordioeiur  episcopus.  Kpisiula 
Bonifacii  ad  Hooorium  Augusiun  ex  iiiiegro,  30. 

Si  deouo  Rouisb  episcopi  duo  ordioaii  fueriot» 
aoibo  repellantur.  Ueseriptum  Uonorii  Augusti  ad 
Uouifacium  ex  iutegro,  pag.  39. 

Ui  in  uoa  ecclesia  duo  episcopi  noo  habeaotur, 
vel  de  bis  qui  illicite  ordtoali  sunt  removendis.  Epi* 
sU)la  Uiiarii  ad  Ascaiaiun,  75»  Ui.  4. 

Ubi  graiulatur  de  ttde  imperai<iris  qu«  in  Chaice- 

donensi  coucilio  gesia  esi,  et  de  Aiiaiolio  qiii  Alexaii- 

Uriiiaui  ei  Auiiocbenani  eedesias  coiiirj  institou 

Nicttua  per  ambiium  aibimei  votuii  subjugarl.  Epi* 

D  stola  Leunis  ad  Uarciaoum  Augusium  ex  iuiegru,  5.). 

Ubi  Anaiolium  CottstapUoopoliiauuin  epwcopuui 
de  flde  in  Chalcedoiieiist  concUio  laudai,  queiu  deiude 
arguiiquod  cooira  Niaenaahynodom,  Aiexandiioaui 
atque  Aiiliuchenam  ecclesias  sibiiuet  subdere  voluit»<* 
sei.  Episiiila  Leouis  ad  Auaiolium  ex  luiegro»  5J. 

TITULUS   XXXIX. 

Ne  sine  mitropolitano  ordinentur  episcopi, 

Sine  inetrupoliiaiio  epi»copo  non  ordiuetur  epl* 
scopus.  Coiic.  Nic.  Ui.  6,  c*  1  • 

Non  licere  siue  concilio  oieiropolitatii  episcopi  vel 
omuium  episcoporum  ex  omui  proviucia  ordinare 
episcopum.  ConC.  AnUoclu  vi,  Ui.  19,  c.  U. 

S:ne  cooftilto  inetropuiitaui  ei  fiuiUmorum  omoium 
episcoporum  ei  probatioiie  vitai  et  scienUas  diguitate 
noii  ordinetur  eptscopus.  Couc.  Laod.  tit.  12,  c.  7. 

Siue  consiliu  meiropoUlani  uullus  ordiiietur  epi- 
scopiis.  Coiic.  Canliag.  ii^  tit.  12,  c.  13. 


i^ 


COLLECTIO  CANONUM  S.  ISIDORO  IIISPAL.  ASCRIPTA. 


40 


Absque  nielropolitino  niillus  ordinclur  episcopus» 
ei  de  morientis  cxequiaruin  diebus.  Conc.  Reg.  lil.  6, 
c.  26. 

Ne  extra  conscieniiani  melropolilani  nec  ab  uno 
episcopo  oriliiiamlum  episcopoin.  EpisioU  Innocenlii 
ad  VicUiricum»  7,  lil.  i. 

Nemo  comiempio  mf^.tropoliLino  episcopns  ordine- 
lur,  et  de  robore  Nicxni  concilii.  Epislola  Bonifacil 
ad  llilarium  Narbiinensem  ex  in(e;;ro^3i. 

Non  es^e  episcopum  sine  iiietropoliuiiio  ordiaan- 
diim,  Conc.  Arelal.  ii,  lit.  6,  c.  22. 

Sine  nielropoliiani  et  iriiim  episcoporum  iT.Tsentia 
vel  consensu  omniuiu  absentium  nini  ordinaiiduin 
episcopum.  Conc.  Arelnt.  ii,  tii.  5,  c  22. 

Non  esse  episcopuni  siiic  meiropoliiano  el  conliniti- 
mis  ordinandum.  In  excerpiis  Ifartini,  tit.  3,  c.  6i. 

Ut  nullus  sine  consensu  melropoiiiaii.i  episcopus 
ordineiur.  Lpistola  llihrii  ad  Ascauiuiu  ei  episcopos 
Tarraconeiises,  75,  iil.  i. 

Qui  in  metrtipi)liiuna  civitale  non  ordinatur  episco- 
|)U8  post  duos  mcnses  praeseuiatus  occurrai.  Conc. 
'J  arracon.  tii.  5,  c.  39. 

TITULUS  XL. 

Ne  a  duobus  episcopis  ordinetur  ipiseopus, 

Ih  non  pnesuinantduoepiscopi  onlinareepiscopum. 
Coiic.  Caritiiig.  iii,  lit.  39,  c.  14. 

Ut  non  babeaiur  episcopusa  duobus  episcopis  or- 
diiiatus.  Coiic.  Regiens.  tit.  i,  c*.  2o. 

Qui  violentus  a  duobus  epiiicopis  fuerif  ordinatus, 
episcopus  ipse  stabil,  ordinaiores  pericliiabuntur  :  si 
aiitem  volttiiiarius,  et  ipse  cessabit.  Conc.  Araus.  tii. 
21,c.27. 

A  duobus  episcopis  ordinatas  aliquaiido  episcopus 
esse  potesi.  Conc.  Regien.  tit.  2,  c  26. 

liKlebiieordiiiali  episeopi  propler  neeessilaiem  vel 
indulgeuliam  aliquando  siare  possunt.  Episiola  llila- 
rii  ad  Ascaniuin,  75.  lit.  4. 

Ut  sine  tnbus  episcopis  non  ordiuetur  eplscopus. 
Couc.  Arelat.  i,  tit.  20,  c.  21. 

TITULUS  XLL 
De  episcopis^  peleiuibus  popuiis^  ordinandis, 

l)e  episcopis  pelentibus  populis  ordinandiset  iie  in 
rili  vel  parvoloco  ordineniur.  Conc.  Sardtc.  lii.  6,  c.  5. 

Kpiscopos  in  villis  et  in  vicis  iion  ordinandos,  iiec 
prcsbyieros  sitie  episcopo  aliquid  aciiiros.  Coiic. 
L.ii>d.  lii.  57,  c.  7. 

TITULUS  XLII. 

De   epiuopis    nolentibus   suscipere  minisierium  vel 

tenere  seUem, 

De  episcopis  qui  suscepia  manus  impositione  n<m 
aci|uiei»cuui  suscipere  uiinisierium.  Coiic.  Autiocli. 
iii.  17,  c.  6. 

I>e  conteuiptore  episcopo,  si  nolii  :>gere  sarerdo- 
tiuin.  In  excerptis  Mariini,  til.  ii,  c.  (fi. 

i>eieditiosoepiscopo8i  parocliiaiiiinqu;i  ordinatus 
rsl  noii  accipiat  sed  ^aliam  quairat.  In  excerutis  Mar- 
iiiii,  UL  12,  c.  64.  * 

Oc  epiScop<»  per  Decessiutem  vacanie.  In  excerpiis 
Maruui,  iiu  10»  c.  64.  ^ 

TITULUS  XLIIL 

De  episeopis  ordinatis  et  a  populo  non  suteeptis, 

De  episcopis  qui  ordiuaCi  non  suscipiautur.  Coiic. 
Aiicyr.  tii.  i8,  c.  2. 

i>e  episcopis  qui  non  pro  vitio  ted  coniradiciitme 
l>'tebiumuou  suscipiuniur.  Conc.  Antiocb.  tii.  18,  c.  6. 

TITULUS  XLIV. 
De  exuquHs  morientis  episeopi,  et  rebus  gestis. 

Qualiier  bumetur  episcopus,  Conc.  Vallet,  lii.  4, 
c.  45. 

De  exscquiis  worientis  episcoBi.  Cooc.  Tolet.  vii, 
ut.  3,  c.  52.  ' 


A     Ut  episcopiis  qni  scpelierit  episeopum  curnni  habeat 
ecclesix  ipsius.  Conc.  Regien.  tit.  5,  c.  26. 

Ne  exira  coiistitutum  ordiiiem  ui'trieiitis  sacerdofis 
bxredes  rem  ejus  adire  praestimaul.  Conc.  Tolel.  n, 
tit.  7,  c.  54. 

Quaiitiim  commodumsibi  rpi^copiis  iollit  de  eccbs 
8ia,ciijustumulaveritsacerdotein.  C  nc.  eodcui,  iit.  9. 

TITULtS  XLV. 

De  nonconstituendis  tucreuoribus  episcoporum, 

Episcopumiion  debere  sibi  succcssorem  coubiiiuerc. 
Conc.  Autiocb.  lit.  23,  c.  6. 

De  noii  constituendis  successoribus.  In  excerptis 
Martini,  tit.  8,  c.  b4. 

Ui  episcopus  bucccssorom  sibi  iion  eligat.  Decre- 
tuin  llilarii,  74. 

TITULUS  XLVL 
De  non  differenda  ordinatioM  epijcoporum, 
^      Posi  obiiuin  episcopi  non  diu  dilTerri  ordinaiioncin 
"  alitTius  ullra  tres  menses.  Conc.  Cb:ilc.  tii.  2.=>,  c.  ii. 
Ut  intercessor  nulla  sediiiorte  retineat  uiorUii  ca- 
tbedram.  Coiic.  Caribag.  v,  tii,  8,  c.  16. 

TITULUS  XLVII. 

De  ordinandis  episcopis, 

Qiialiii  r  consecreniur  episcoui.  Conc.  Cartbajr.  iv. 
liL  2,  c.  15.  •*     * 

Quaiter  episcopi  debeant ordinari.  Conc.  N c.  lit. 
4,  c.  1. 

Qualps  vel  quam  docli  dcbeaut  onlinari  episcopt. 
Couc.  Caribap.  iv,  lit.  i,  c.  15. 

De  onlinatiuue  episcopi.  lu  exceiptis  Marl  ni ,  1 1. 
2,  c.  04. 

De  ordinatione  ministrorum  sacerdoUim  quiiido 
ilat.  En^sidia  Leonis  ad  bioscoriim,  71,  lii.  i. 

Quibus  mensihus  et  lemporibus  Uai  oriliualio.  De- 
cretum  Celasi>,  82,  lii.  15. 
p      De  oiunibus  secuiidum  suituta  canonutii  orlinandis. 
^  Epistola  lloimisda:  ad  episcopos  per  llispauiam,  91, 
tii.  I. 

TITULUS  XLVilL 
De  doctrina  el  regnfjf  episcoporum, 

Ut  episcepus  anlequam  ordinetur  caiioiies  agno- 
scat.  Coiic.  Carlbag.  iii,  lit.  3,  c.  14. 

Ui  sacerdoiesScripiuriirum  sacMium  ei  canoiium 
cogniiionem  babeanl.  Conc.  Tolei.  iv,  lit.  25,  c.  49. 

Ut  episcopns  pro  necessitate  lantuui  libios  liaere- 
ticorum  aut  geuiiliuin  legat.  Couc.  Carthag.  iv  ,  liu 
lt>,  c.  15.  . 

Ut  episcopus  a  sua  ecclesia  die  dominico  decsse 
uon  debeai.  Coiic.  Aurel.  i,  tit.  27,  c.  31. 

Ut  episcopus  noii  loiige  ab  ecclesia  bospliium  ba- 
beai.  Conc.  Cartliag.  iv,  tiu  14,  c.  15. 

Ut  episcopus  sopelleciilem  et  ineiiMm  vilem  ba- 
beal.  Conc.  eodeui,  tii.  15,  c.  15. 

Qttod  lectio  iu  omiiibus  sacerdotum  meiisis  lei:i 
D  debeai.  Conr.  Tolei.  iii,  tii.  7,  c.  48. 

Ut  episcopus  uullam  ciiram  rei  familiaris  ad  se  re- 
vocet ;  taiitum  actioni  et  doctriua  vacet.  Coiic.  Cir- 
ibag.  IV,  iit.  20,  c.  15. 

De  cura  populorum  et  pauperum  quam  episcopi  si- 
bi  imposiuin  noverint.  Conc.  Tolet.  iv,  tit.  b*2,  c-  49. 

Ui  episcopus  paupercs  et  lufirinos  lueaiur.  Coiic. 
Aurel.  i,  tii.  12,  c.  51. 

Ut  episcopus  gubernationem  Viduarum ,  pupillo- 
runi  aut  pauperum  non  per  se  sed  per  subdiioi  agai. 
Conc  Cartliag.  iv,  ilt.  17,  c.  13. 

Ui  episcopus  iuitionem  testaineutorum  non  susc  i- 
piat.  Coiic.  Cartbag.  iv,  Ui.  18,  c.  15. 

Ut  episcopiis  ncG  provocains  pro  rebas  iransi^o- 
riis  liiigel.  Conc.  eodem,  tii.  li,  c.  15.- 

Episcopu:»  alicnuui  clericum  iHsccaiitein  redacguai. 
Coiic.  Va^ens.  i,  tii.  8,  c.  2/. 

De  sacerdutibus  aJ  gentero  cxtraDeam  nuntios  luil- 
teniibus.  Conc.  Toki.  iv,  lit.  30,  c.  49. 


«f 


EICERPTA  CANONUM.  —  LIB.  I. 


M 


Quod  onini  tempore  Itceat  episoopo  chrtsmii  c«»nfl-  A  nenniei  elerici  honore  et  ordine  priTelMiHiir.  Cone. 
cere.  lu  eirerpiis  Maitini,  lil.  M^  c.  64.  Taiirlt.  lil.  7,  c.  25. 

.  .     . :u.t>..i-i-.  #»^_^  «_.         Conira cnmmos ordintti clertci  deponanlur.  Cone. 

Ilerd.  lii.  ii^t.  44. 
Ut  quicuiii|ae  conlra  ▼eiiia  ordinaii  fuerinc  cnm 


Pro  cliri>niate  episcopus  nihi!  accipiat.  Conc.  l^ra 
rar.  ii,  lii.  4,  c.  C4. 

Pro  consecrsilione  basilic»  episcopiis  nihil  eiigat. 
Conc-.  Uncar.  ii,  Cii.  5,  e,  64. 

|]i  ei»isc«)piis  quolibel  loco  tedens  stare  non  ptiiia- 
lur  preshyt'  ruin.  Conc.  Carthag.  iv«  lit.  S4,  c.  ^^, 

De  praeferendo  ab  epifienpis  invicem  sibi  sedeiitli 
loco,  serf  aio  metropoiitani  primaiu.  Conc.  Bracar.  i, 
lit.  6,  c.  C3. 

De  consensu  presbyteri  cnm  episcopo  In  ecclesia. 
Ccine.  Cartliag.  nr,  tit.  35,  c.  15. 

Ut  ea  qiiai  ilticiie  decessor  episoopus  amistt  vel  ab 
aliis  illiciie  commissa  sunt ,  ab  eo  c|ui  succossor  est 
eniendeninr»  Decrelam  HilSrii»  64/til.  4. 

Ui  episcopus  iii  ordinatione  clerioonim  commoduin 
nuUum  a€cipiat.Conc.  Bracar,  ii,  lit.  5,  c  04. 

TITULUS  XLIX. 

De  metropoiilano, 

Ui  metrapoliianus  de  episcopo  eleelo  ad  episco- 
puro  priinalnm  lcnenlem  rcferal,  et  de  meiri>poltlaiio 
elveto  siiiiUiter  provinciates  episcopi  referanl,  et  (|iia- 
liier  meiropoliunus  rpiscopiis  ordiiietur.  Epistola 
Leonis  id  Anasiasium,  67,  itt.  5. 
'  De  poiesiate  ni^iropuliiani  sine  qno  reliquos  epi- 
scopos  et  quem  Mne  reliquia  episcopis nibil  convinit 
agere*  et  ad  judicium  ejiis  cxleroruin  etiiseoporuin 
negoiiis  defereiidis.  Conc.  Aniioch.,  lii.  9,  c.  6. 

De  prtmaln  ineiropolitaui  sine  quo  reliquos  epi- 
SGopos  et  quem  sine  reliquis  episcopis  nibil  convenit 
agere*  In  eieerptis  Mairlini,  lii.  4,  c.  64. 

Ui  itietropoliuitts  sua  jnra  servenlur.  Epistola 
LeoBis  ad  Anasusium,  67,  tlt.  I. 

TITULUS  L. 
D$  arckiepiscoporum  primatu» 

De  primaio  e piscoporum  Aleiandriae ,  Rom» ,  ci 


AntiOibis ,  et  sioe  niciropoliiano  episcopum  ordi-  ^i  Tolet.  iv,  lit.  St,  c.  4i). 


ordinaturibus  suis  deponantur.  De  coinmeuioraiiono 
N  cxni  conrilii.  Cpistola  Innoceniii  ad  unlversos  in 
Tnlosa.27,  lit.  3. 

Ul  bi  qui  eontra  interillctnm  ordioaiFeriM  escom- 
miintceuiiir.  Conc»  Arelat«  iii,  tit.  3,  g<  33. 

TITULUS  LIII. 

De  iacerdolibus  et  letitii  $ine  examiuotioHe  promoli$ 

et  sptmte  eonfesns. 

De  prosbyleris  qui  postqiiain  prom«>tl  nunt  postea 
cxuniliiati  sua  peccata  coniessi  suul.  Conc\  Mic.  tii. 
9,  c.  1. 

Si  presbytcr  confessus  aut  convietua  Aierit  ante 
ordinationcm  pcccasse.  Ouic.  Nef>c:«!S.  i.l.  U«  c.  3. 
n      Id  ipsniii  dts  di:iconibu<i.  lu  qno  sufra  til.  40,  c.  3. 

Si  presbyier  aiil  diaconos  po«t  ordiiiationem  pee- 
casse  conviiiciiur  quo<i  an  e  peccavent,  blmiliier  et 
de  caeieris  dericis.  In  eicerpiis  Hsinini ,  tii.  i5, 
c.  64. 

De  diaconibns  si  anle  bonorem  peccasse  proban* 
tur.  Conc.  ElibiT.  tu.  76,  c.  88. 

Si  sacerdos  vel  levita  de  se  crimen  cotttticanlur. 
Conc.  Valeiii.  tit.  4,  c.  2i. 

Si  prcbl^ytcr  aut  diacoiHis  crlmen  cipiiale  cirnnBi- 
serit ,  siuiiil  ei  ab  ofticio  et  coininunioue  pellaiur* 
Coiic.  Auret.  i,  tii.  6,  c.  31. 

Si  presbyier  aui  diaconos  pro  rttatu  aliquo  abeti- 
cbaristia  se  suspenderiL  Conc.  Anrel.  i,  liL  8, 
c.  31« 

TITULUS  LfV. 

De  castimortia  toiiiu  ordinis  clerieorum  a$  de  tponto 

professis, 

De  castimoiiia  ministrorum  et  sacerdotom.  Conc. 


natum  omnlno  ces>are.  Conc.  M(\  tit.  0,  r.  i. 

iie  hunore  episcopi  Uicrcsolyiaiuni.  Couc.  Nic. 
▼II,  c.  i. 

Di*  honore  episcopl«Antiocheni.  Cpislola  InuoceiH 
lii  ad  llonifsicioin.  i9. 

De  priinatu  episcoporiim  Alexandrise,  Oricnlis, 
Anliocui»  aique  Asia:.  C  nc.  CoiisUntiiiop.  i  $  itL  2, 
c.  8. 

Ut  primie  sedis  episcopus  Priiiceps  sacerdoium 
non  apnelletur.  Coiic.  Carlhag.  iii,  liu  2<i,  c.  i4. 

Qiiod  priina  sedes  apud  Anilochiam  B.  Petri  esse 
nieuioreiur,  et  quod  alisque  episcoporum  priiualum 
lenenie  eptscopiis  non  onlineiur.  Epistola  iBnoceiiiii 
ad  Alesaudruui.  i3,  til.  I. 

TITULUS  Ll. 

Dt  commissa  ffiee  apostJiea  sediSf  aliisque  prcecepiis. 

Quod  Tbes^alonicenses  episcopi  vicein  aposlolicai 


|}t  episeopus  in  conclavi  soo  idoncnm  tesiimoiilttfla 
b.ibeai.  Coiic.  Tolei.  iv,  liL  ii,  c.  49. 

Ut  presbyieil  vel  diaconi  simitiier  viiiD  siiae  ba- 
beant  t*^6te«.  Conc.  eo«lem.  lii.  S3,  c.  49. 

Ui  casiitas  a  saceidotibus  ei  ievitis  custodialttr. 
Cunc.  Canhag.  ii,  tit.  %  c.  t5. 

De  adulieris.  Conc.  A-myp.  til.  20,  c.  2. 

Si  presbyter  uxoreni  dokerit,  vel  nioechatns  hierit* 
Coiic.  Neocjes.  lit.  1,  r.  3. 

De  sacerilot  bufr  vi  ministrls  si  moschaverliil. 
Conc.  Eliber.  iit   18,  c.  38. 

De  his  qui  altari  serviunt  sl  snbito  flenda  cnrois 
fragiliUle  corru«rint,  Conc.  Ilerd.  lit.  5,  c.  44. 

De  sacerdoiibus  et  minisiris  foruicanitbus.  In- 
escerptis  Slartini,  tit.  27,  c.  6i. 

Ne  clerici  viduarum  familtaritatl  seelentnr.  Gene. 
Cartbag.  iv,  tU.  iOi,  c.  ia. 

Ut  etiam  ad   proprias  sangnlois  sui  clerlei  cam 


sedis  iinplcverint,  et  quod  sit  correciiiuii  adbibenda  D  tesiiinonio  vadant.  Cotic.  Tarracoii.  tii.  I,  c.  39. 
diteciio  nec  pro  mininiis  causis  facile  exercenda  dam-   '      '"-    •-  •  »-  --  — ..— :i-  — =  _j  ..  _._  .-...ii._s 

oaiio.  Episiula  Leonis  ad  AnasUbium.  67,  lil.  i3,  et 
seqq. 

Decomroissa  vice  apostolic«  seds.  Epislola  Sim- 
pticii  ad  Zeiioncm  llispalensein  e\  integro.  77. 

De  dlrectis  insiliuiis  ei  vice  coiinnissa.  Epislola 
11'Tmisdie  ad  Joannem  llliciiaii«  ecclesiaa  episGoputu 
ex  iiitCj^ro.  89. 

Ui  coiitra  Iia!rclir4>tf  libeuiiiis,  ci  majori  in'emlai 
nmtoriia.e;  ac  pcrsoiiaiu suam  jubet  induere. Episiola 
llornt:8d;c  ad  hpiphaiiiuni  ex  miegro.  93. 

De  coinini»ssi  vice  per  Bd-iicani  ct  l^itsitaniaiii. 
Epistula  llonuisdx  ad  S  •iiusiium  ex  iulegro.  ^4. 

TITULUS  Lll. 

Dt  elerids  contra  inlerdictum  ordindtis  vel  fiUos 

§enerantibus. 

Conira  ihterdictuin  ordiiiati  vel  inhooore  filios  g&- 

Patrol.  LXXXIV. 


De  clericis  et  ostiariis  qni  adulieris  niulieribus 
adiplsceuiur,  ui  projiciauiur.  Coi.e.  eodcut  lii.  9 » 
c.  39. 

De  clericis  cam  qulbus  molieres  babHant.  Conc. 
llispal.  I,  liL  3,  c.  66. 

IITULUS   LY. 

De  abstinendis  clericis  a  propriis  conjugiis* 

De  sacerdoiibus  ei  levttis  ut  ab  uxoribtis  se  conli* 
neani.  Couc.  Carthag.  v,  lit.  3,  c.  16. 

De  bis  qiii  postaccepiuiu  diaconium  iticominenles 
Inveniiinlur.  Cone.  Araiis.  ilL  tS,  e.  if . 

De  presbyieris  ei  dtacon:bus  qui  ad  conjttfaletn 
toruin  revertunlur.  Conc.  Ag.ith.  tit.  9,  c.  30. 

De  sacerdotibus  et  niinisiris  m  ab  uioribnsss 
absiineanL  Conc.  Eliber.  iii.  35,  c.  38. 

De  presbyleris  ei  d.aconibus  s)  pnst  ordlnailunem 
filios  genueriiit.  Conc.  Tolet.  f,  tii.  i,o.  46. 


COLLECTIO  CANONllM  8.  ISIOORO  niSPAL.  ASCRirTA. 


45 

Ui  eptscoph,  presliyterls  et  diaconlbiis  ex  baBresj 
venientiliiis  oxorlbus  misceri  non  lieeaf,  ▼el  quod  lii 
qui  semper  caiholici  ruerinl  in  celltilis  cam  mulie- 
riUiis  eilraneis  non  nioreniur;  inveni»  auiem  mo- 
lieres  ab  episcopis  venuiidenlur.  Cone.  Tolei.  iii, 
tit.  5,  c.  48. 

Dc  clericis  incontinenlihus  ct  iiidictlnne  castimo- 
ni:i'.  Episiola  Sirtcii  ad  Eumerium.  3,  tit.  7. 

Ui  saccrdoies  et  levlte  cum  uxoribus  coire  non 
dcl^eant,  sed  omnino  sint  casti.  Eplstola  luncmenlii 
ad  Victoricnm.  7,  tit.  9. 

De  incontinentl^  i^acerdotum  eilevilarum.  Eplstola 
iHnoceniii  ad  Exuperium.  8,  tit.  i. 

I^e  his  qui  in  sacerdolio  filios  gennernnt  ut  ab 
oriido  retiioveantur.  Epistola  Iniiocentii  ad  Maii- 
niuin.  iO. 

Vc  sacenlotibus  et  minisfrifl  quod  cessare  debeaiit 
ab  opere  conjtigali,  non  tamen  repudiarc  coiijugia. 
E(MStoia  LetAiis  ad  Rusliciim.  06,  tit.  3. 

Qiiod  siibdiaconibiis  et  deinceps  majoris  ordinis 
rlericis  carnalo  conjugluro  denegetur.  Epistola  Leo- 
iiis  ad  Anasia^ium.  67,  lit.  3. 

Ul  si  qui  ex  cunjiigibus  ordinati  suBt  sine  tesii- 
niuuio.  Cunc.  Gerund.  lit.  6,  c.  40« 

TITULUS   LVL 

Ne  muHcret  commorentur  in  nnum  eum  clericit, 

De  subiotroductis  mulieribus.  Cobc.  Nic.  iit.  3, 

c.  1« 

Nullus  clericus  ciiiuscunqna  ordinis  in  solatlo  suo 
eitraneain  babeat  inuUerem,  excepiis  personis  iulia 
coiiscripiis.  Conc.  Arelal*  ii,  tit.  3,  c.  22. 

Id  ipsum  de  eisdem,  et  ne  clericus  ad  domnm 
extrancx  mulieris   aecedat.  Cone.  Agatb.  tit.  iO , 

c.  30. 

Dereniinis  qufl'  cum  clericis  habitare  possunt. 
E|*is(ol:i  Siricii  ad  Eumerium.  3.  tit.  12. 

De  subtntroductis  et  adopiivis  mulieribus  et  ut 
religiosx  reininae  nullius  laici  vel  alieni  ramilia' 
rUaiein    habeani.  In  escerptis  Mariini,   tit.   32, 

c.  64. 

Clericus  vel  sanctlmoniales  reminae  cum  extra- 
neis  viris  vel  feuiiuis  non  habiteiit.  Conc.  Cartbag.  i, 
tit.  3,  e.  i2. 

C(im  clericis  extraQea  feminse  non  cohabiient. 
Conc.  Carthag.  iii,  tit.  i7,  c.  i4. 

Dereniotioiie  mulierum  a  consortio  clericorum. 
Conc.  Tolet.  iv,  tit.  42,  c.  49. 

Clericns  ciim  extraneis  mulieribus  non  habitet. 
Conc.  Cartbag.  iv,  tii.  46,  c.  i5. 

Nullas  clcricus  cujuscunquo  ordinis  in  eellarlo  aut 
secreto  intromiitat  puellam.  Conc.  Arelat.  ii,  tiu  4, 
c.  22. 

Nullus  clericus  in  cellario  vel  in  secrcto  qiiam» 
cunqiie  reininum  intromittat.  Conc.  Agath.  tit.  il, 

c.  30. 

De  ramlliaritaie  extranearum  mulierum.  Conc. 
Aurel.  1,  tit.  25,  c.  31» 

Clerici  exiraneas  reminas  in  domo  non  haheant. 
Coiic.  Eliber.  lii.  27,  c.  58. 

Clerici  qui  sine  uxoribus  ordinnntiir  extraneas 
mulieres  non  hubeaiit  in  domo.  Conc.  Geruiid.  tit. 
7 ,  c.  40. 

Nulliis  clericus  a  sufidiaconatu  et  supra  cum  ex- 
tranea  habitet  muliere.  De  disposition>r  eliani  operis 
ancillarum.  Conc.  Tolet.  ii,  tit.  3,  c.  47. 

Ut  clerici  ciim  extraneis  muiieribus  non  habitent. 
Conc.  llerd.  tit.  i5,  C.  44. 

De  vendiiione  mulierum,  qu»  clericis  conjunctje 
Doscuntur.  Conc.  Tolet.  iv,  Ui.  43,  c.  49. 

'  TITULUS  LVIL 

De  non  eeniiimmalo  eoncupiuentim  malo» 
De  eoncupiscerttia  aon  coosummata.  Cone.  Neo- 


41 


TiTULUS   LVIII. 


exsar.  tit.  4»  c.  3. 


De   taeerdolibut  t  eunetitque  eleridt  ietiertorihut  et 
non  trantferendit  in  aiienum  locum, 

Ut  ubi  quls  primum  legerit,  ibi  permaneat  cleri- 
cus.  Conc.  Carthag.  vi,  tit.  i5,  c.  i7. 

Ne  qtits  qualibct  necessitate  suam  relinquat  eccle- 
siam.  Conc.  Arel  it.  ii,  tit.  13,  c.  22. 

Ut  niillus  clerictis  de  episco|m  soo  reced.nl,  ct  ad 
alium  se  iransrerat,  neqiie  ei  communicet,  eicctflo 
si  de  hspresi  ad  ecclesiam  se  iransferat.  Conc.  Totet. 
i,  tii,  i2,  c.  46. 

Ntin  debere  clericum  ad  aliam  ecclesiam  migran- 
tem  ibi  pereeverare.  Conc.'  Antioch.  tit.  3,  c.  6. 

Qiiod  non  liceat  clerico  in  duabus  ecclesiis  mi- 
nistrare ,  sed  aut  prim»  restitiii  aut  stxundae  fir- 
mari.  Conc.  Chalced;  tit.  iO,  c.  ii. 

Ut  clericus  ciiiuscunque  ordinis  alibi  transifns  es- 
comiiiiniicetur.  Conc.  Arelat.  i,  tit.  21,  c.  21. 
B      De  clericis  desertoribus.  In  excerplis  Marlini,  lil. 
34,  c.  64. 

Itcm  de  clericis  deserforibus  tit  episcopis  SQta 
restituaniur.  Conc.  Hispal.  ii,  lil.  3,  e.  67. 

Si  e|)iscopu<,  presbyter  aut  diaconus  ab  ecclena 
vei  8  civiiateiji  qua  orainati  sunt  abscesserint.  Conc. 
Nic.  tit.  i5,  c.  i. 

De  vagis  et  inobedientibns  clericis,  minisiris  et  sa- 
cerdolibiis.  Conc.  Vallet.  tit.  5,  c.  45. 

De  presbyie.ris,  diaconibus,  et  clerflcis  qui  ad  aliaa 
civitaies  iranNeunt,  ut  non  suscipianiur  alibl,  sed 
oinnmo  reverii  coganlur.  Conc.  Nic.  lil.  i6,  c.  i. 

Episcopum  de  provlncia  ad  proviiiciain  noii  irans- 
ire  nisi  rurrit  inviialus.  Conc.  Sardic.  tit.  2,  c.  5. 

Dc  sacerdotibus  qui  eoclesias  suas  derelinquunt  et 
ad  alias  ecciesias  migrant.  bpislola  Daoiasi  ad  Pau- 
linum.  2,  lil.  3. 

De  Anatolio  cpiscopo  qui  Antiochenam  el  Alexan- 
drinam  ecclcsiatn  usurpare  teniavii.  £pislo'a  Leonis 
r  ad  Marcianuin.  55. 

De  qiio  supra.  Episiola  cjusdem  ad  eumdem  Ana- 
toiiUMi.  56. 

Non  iaviiati  episcopi  ultra  dioece  es  siias  noa 
accedaiit.  Conc.  Constanlinopolit.  i,  lit.  3,  c.  8. 

Te  eo  qui  per  ambiiionem  delnreriori  civitiie  ad 
majorem  iransicns  vuli  .ngere  dericaium.  In  excer- 
ptis  Martini,  til.  5,  c.  64. 

Noii  liceai  ep^scopo  vel  cuilibet  ex  clero  ad  aliam 
transire  civibtem.  Conc.  Chalced.  tit.  5,  c.il. 

Episcopum  de  dioecese  ad  dioecef^em  iion  debere 
transire  ncc  violentla  impiilsum  nec  suasione  provo- 
catum.  Conc.  Aniiocb.  lit.  2i,c.  6. 

Episcopuro  non  dehere  in  alienam  civilatem  lr> 
ruere.  Conc.  Aiitioch.  til.  22,  c.  6. 

Episcopus  de  loco  igiiObili  ad  nobilem  non  tran»- 
eat.  Conc.  Carthag.  iv,  tit.  27,  c.  i5. 

Episcopum  non  debere  ad  aliam  civilatem  trana- 
rern.  Conc.  Sardic.  lit.  i,  c.  5. 

Ut  nullus  eplscoporuni  relicia  propria  eccles'?a  ad 
l^  aliam  iranseai,  uhi  ei  naiale  suum  ilomae  episcopi 
raciuiit.  Epistola  Uilarii  ad  Ascauiuin.  75,  tit.  2. 

Ut  Ireneus  remotus  a  Barcinoneosi  ad  propriam 
revenalur.  Epistola  Hilarii  ad  Ascanium.  75,  tit.  3. 

De  damnatioue  Irenei  si  ad  suam  ecclesiam  non 
reverutur.    Eplstola    llilarii  ad    Ascaniuin.    75 , 

tit.  5. 

De  remotione  Irenei ;  et  qiiod  Indebite  ordinati 
epibcopi  propier  necessiiatem  vel  indu'gentiam  Mare 
possim ;  et  ne  in  una  ecclesia  duo  episcopi  peruut- 
lantur.  Epislola  llilarii  ad  Ascanium.  76. 

Ut  episc«ipi  siias  dioece^es  gulternent  nec  ad  alias 
acct  daiii.  Conc.  Coiistaminop.  i ,  lit.  2,  c.  8. 

I)e  iioii  miilanda  parochia.  In  excerptis  Marlinl , 
tii.  6,  c.  64. 

Ut  si  quis  epi^copus  suam  deserens  civitatem  roa- 
jor<;m  sedem  ambiius  causa  peiieril,  iiec  illam  obti' 
iiere  poierit  et  sua  carere  debebit.  Cpistola  Lconis 
ad  Anasiasium.  57.  tit.  7 


45 


EXCERm  CANONUM.  -  UD.  II. 


40 


De  i^piffcopis  In  tlieDa  povincia  possessioncs  ha-  A  Conc.  Y»!lei.  tii.  6,  c.  4S. 
beniilHis.  Conc  Sardic.  ht.  !5,  c.  ».  ''^  -•— :^^  — .s  vj  -«. 

De  episcopis  qiii  non  in  possessione  sna»  sed  in 
aliena  diOBresi  basllieam  constniunt.  Conc.  Arau- 
6ic.  tit.  10.  c.  27. 

Mon  licere  fleri  translaliones  episcopornm.  Conc. 
Canhar.  m,  tit.  38,  c.  44. 

13 1  episfopus  in  allena  provincia  non  immoreiur» 
llcei  sii  eruditior.  Conc.  Sardic.  lii.  14,  c.  5. 

Cleriri  vim  pasfii  si  ad  allani  civiUiteni  accesserint, 
Bon  vcientur  ibi  morari  quandiu  potuerini.  Coiic* 
eod.  tit.  Sl,  e.  5. 

Ut  elerici  sine  necessiiate  in  aliena  ciTilate  non 
immon^ntur.  Conc.  C»rtbag.  iii,  tii.  3'^,  c.  14. 

Ut  extranei  cierici  apiid  Thessalonicam  n«n  lar- 
denL  Conc.  Sardic.  tit.  20,  c.  5. 

Kon  licere  episcopis  ad  aliam  transiie  provin- 
clam  et  Ibi  dericos  ordinare.  Conc.  Aniiocti.  tii.  15, 
c.  6. 


De  clerico  qui  lid  alienam  ccdesiam  transit,  et 
qui  enm  snsceperit.  Conc.  Tolei.  ii,  tiu  2,  c.  47.  ' 

Ut  niillus  episcnpus  clericum  alierius  ordiiiare 
praMiimal.  Conc.  Bracar^  i,  tii.  8,  c.  03. 

De  cicricis  deserioribus.  Conc.  Ilispal.  n.  tit.  3« 
c.  07. 

Quod  minime  clericos  io  aliensm  civilatpm  liceat 
transinigrare,  nisi  ei^s  qui  proprlas  amiserint  civita* 
tes.  Conc.  Clialced.  lii.  20,  c.  11. 

Ut  ntillits  episcopus  alterius  clericum  orditiar«» 
usurpet.  Fpisiola  lnnocent*i  ad  Vicioricum.  7„lil.  7« 

Ui  aherius  clericiiiii  non  promoveai  alier  nec  ab» 
Jerium  suscipiat.  Conc.  Tnurii.  lil.  0,  c.  25. 

NuUus  alenum  ci<*ricuin  sollicil^re  vel  reilnere 

Jrasninal,  nec  aliqiijd   eliam  pulchruin  auferre  do 
rairibus  ecclesias.  Lpi^tola  Leouis  ad  Anasiasium» 
07,  tit.  8. 
Ut   qui    cloricum    alienum  derendcre  nitilnr  a 


De  episcopis  qui  In  aliena  provincia  ordiuatlimes  «.  comrounione  privetur.  Conc.  Arelai.  iii,  tn.  4,  c.  25. 
:ere  praesnmnnt.  In  eicerpiis  Biartini,  tit.  7,  c.  04.  ^*     De  his  qui  pru  suiupserint  dericuui  alieuum  ordi- 

naie.  Conc  ArMUS.  lil.  8,  c.  27. 
Non   aoibiaiit  siliiintt  episropi  vindicare  clcricos 

poiestatis  alicnx.  Decrctum  Gelasil  generale  82. 

tit.  10. 


facere  praesnmnnt.  In  eicerpiis 

Si  qois  snsceperit  ccclesiaK  propria;  dese r  »rcm, 
et  ad  aliquam  proveierll  dignitatcni,  sui  jaccat  sen- 
tenti»  quam  canoiies  praeflxerunu  Decrttum  Gelasil 
generale.  82.  Ut.  25. 

TITULUS  LIX. 

H»  $9end9tibn$  el  cUrich  legHimc  tramferendii. 

I>e  eplscopis  et  clericis  in  alicniim  legitime  traiis- 
frrendis.  Conc.  Carlhag.  iv,  tit.  27,  c*  15. 

Ut  episcopns  qui  plures  habct  clericos  ei  qui  cget 
posiuiaius  ad  ordiuandum  tribuat.  Conc.  Cartbag. 
111  y  fii.  45,  c.  14. 

TITULUS  LX. 

Qued  nnUi  Uceai  alienum  clerieum  dte  mimachum  lai» 
cum  tet  dvem  libenum  onl  terrnm  tn  saa  eeeletia 
ardimare  ul  retinere, 

rt  clerirom  alienum  sine  consensn  episcopi  sui 


De  noii  recipiendis  clericis  vagis  et  de  infomian«1a 
ordmatioiie  ejiis  qui  sine  consensu  eoiscopi  ab  atio 
episcopo  ordmatiis  est*  In  excerptis  Mariiuj,  tit.  55» 
c.  Oi. 

Ut  cle:  iciis  sive  laiciis  in  alierius  ecclesia  non  q^- 
diniHur.  Conc.  Carthag.  i,  tit.  5,  c.  12. 

De  cl«Ticis  vel  nion.>chis  ali  alio  episcopoordinaiia. 
Coiic.  Cartliag.  v,  lit.  13,  c.  iO. 

De  his  qui  civcs  alienos  ordiuarunt.  Conc.  Araiia. 
lit.  9,  c.  27. 

Sl  episcopus  servum  alterins  clericnm  fccerit,  el 
diacoiium  vel  presbyterum  ordinaveht.  Conc.  Aure- 
lian.  I,  tii.  5,  c.  51« 

Ut  nnlltts  episcopus  servnm  alterins  ad  ofDciuin 
lu  alieitam  ecclcsiam  uon  liceat  ordioare.  Gunc.  Nic.  C  clericatus  pronioveat.  Episiola  Leonis  ad  uiiiver»oi 


tit.  17,  c.  1 . 

Non  licere  eiiiscopo  alterius  clcricum  in  sua  eccle- 
sia  ordinare.  Conc.  Sardic.  til.  18,  c.  5. 

Item  de  qno  supra.  Conc.  eodein,  tit.  19. 

Mou  licere  epi^copis  in  aliena  j  rovincia  clericos 
ordinare.  Cone.  Aiitioch.  til.  13,  c.  0. 

Iiem  de  qoosupra.  Conc.  eod.  lii.  22. 

Iiemdeqiiosupra.  Conc.  C«instaniinop.i,tit.3yC.  8. 

Ut  dericum  alienum  nullus  sibi  ttsur|»et.  Conc. 
Carthag.  lu,  tli.  44,  c.  14. 

Ui  episcopus  alieiiu:n  rlericuni  non  retincat,  vd 
ordinrt.  Coiic  Carthag.  in,  lit.  21,  c.  14. 

Ut  clericuro  alieniim  uullns  ordinct,  ncc  sii  cleri- 
ctis  qui  uon  spoponderii  locum  ubi  sii  ordinatus. 


epi>copos  per  Campaniam.  Oi,  tit.  1. 

.Utnullus  seivum  aliennm  abs(|iie  consensu  do- 
niiui  siii  iii  luoiiasterio  sii^cipiai.  Couc.  Cbalced.  liu 
4,  c.  11. 

Mon  dcbere  servum  orcaslone  rdigionis  rontem- 
nere  dominum  suuiii.  Conc.  Gaiigren.  lit.  3,  c.  4. 

De  non  d*  cendis  sei  vis  alieiilA  conteniiiere  domi- 
nuni  suum.  i  i  eicerptis  Mariini,  lit.  42,  c.  01. 

Servi  sub  obtcnlo  religionis  non  snscipianinr  aut 
viiidiceutur  ni  iiionaj>ieriiii  aut  in  clero.  Decrttum 
Celabii  geiieialc.  82.  tit.  li>. 

Si  episcopus  servuiii  atit^iivm  diaconnm  aui  prcs- 
byteruni  liecerit,  dupla  Siitisfiiciioue  restituat  sei  vuui. 
Conc.  Aordiau.  i,  tiu  5,  c.  31. 


LIBER  SECUNDUS. 

DE  INSTITUTIONIBUS  HONASTERIORUII  ET  MONACHORUM,  ATQUB  ORDINIBUS  POBNlTfiNTIUM. 


YCRSIFICATIO  DBI  LOQUITCR  CODICI  RESPONDBNTI  LECTOR. 

1.    Posiqnam  sanctlOco  mlssoa  de  cespite  flores         0  Astringe  viduam,  posnitcns  det  cordo  dolorem, 

Magiiopere  sacros  disilnximus  ordine  eampos,  Nec  lasciva  suis  ridcai  in  moiibiis  l!la 

Quo  nniic  ire  jubes^  aut  qno  me  tramite  mittis  ?  Qux  adhuc  ddiciis  pdlens  rst  mortiia  vivens. 

Bm  Est  Iteiie  qnod  pra^fisa  tenent  loca  sacra  ministri:      i.  Nisu  loto,  si  dominiis  vult,  ibimus  iilic 

Ast  nonc  vitgineam  solcrs  dispone  cohortem,  Quo  nos  niagna  jubet  or.s  senteniia  veatri. 


TITULUS  I. 

De  monoiterui  virerum  ei  ordimbui  eoricm. 

f>e  moiiasierils  non  convdicndis.  Conc.  Hispal.  ii, 
yt.  10.  c  i>7. 


Cellolae  vd  congregationes  novae  absqiie  episcopl 
notitia  non  consiruantnr.  Conc.  AgaUi.  tit.  58,  c.  ^O. 

Monasteriom  iiiconsulto  episcopo  nullui  aediflcei. 
Monachi  si  evagaiitnr  redncautur,  et  si  nccesse  sii 


i7 


COLLECTIO  CANONVH  S.  TSIDORO  OISPAL.  ASGRIPTA. 


ciim  voluQlate  ahlmtis  dc  monaclio  clcricus  fial.  A     Vinifinos  anto  vigiuti  nuioque  annos 
Cnnc.  Agalli.  lil.  27,  c.  30.  *  d  ,8.  Conc.  Cartliag.  iii,  «li.  4;.c.  U. 

Utepisropoliceai  unam  de  parochitanls  ecclesiis         Virgiiies  8an<  timoniales  anie  apt.it'M 


48 
QQO  ordinan- 


rgiiies  sanctimoniaies  anie  srtat^  annnm  0,119- 
dragi^siiniim  noii  vcleiilur.  Conc.  Agatb.  til.  19,  c.  30. 

Anie  annos  quudraKinta  «tatis  sanctimoniales  vir- 
gine^  non  velentur.  Conc.  Cx^araug.  1,  lit.  8,  c.  41, 

De  diaconissis  non  ordinandis.  Conc.  Araus.  lil. 
26,c.27. 

De  diaconissis  laMis,  et  ne  anie  annnm  qQa(lra|i(« 
simum  ordlueoiur.  Conc.  Ciialced.  til.  15,  c,  11. 

TITULUS  V. 
De  iempore  velandarum  vlrgfnvm. 

Devirginibns  sacris  qiiibus  tempQribus  vcloniur ; 
ob  necessitatem  tamen  omni  teiiipore  :  sicut  et  de 
bapiismate  dictum  osl,  ne sine  boc  muncfe  transeint 
quod  i.lorassedicuniur.DecretimiGcla|ii.  8i|  tiu  14. 

TITULUS  VL 

|.  De  $aerie  virgmbn$  velath  ae  poelea  corrupiii^ei  4e 
^  eorrupioribut  earum. 

De  virglnibus  sacris  velatis  si  publire  vel  occiilte 
bps£  fuorlut  Eplstola  lunocentii  ad  Vicioricum.  7, 
lit.  12. 

De  puellis,  qu»  jam  con^ecrafae  sunt  sl  posfoa 
nups<Tini,  n  propnsiii  et  consecration^s  duplix 
criinen  adiniitunt.  Cpistola  Leonis  ad  ilusiioum.  GC, 
tit.  14. 

De  virfflnibiis  sacris  non  velatis  si  laps»  ruerint^ 
Epistula  Innocentii  ad  Viciorlcum.  7,  tlL  13. 

Qiiod  puella:^,  qune  non  coaciac  scd  voluniate  pro* 
pria  virgiiiifitis  propositnm  susreperiiit ,  delin- 
qiiunt  cuin  nupSfTint,  etsl  nonduin  fuerant  conse- 
craije.  Cpi^tola  Leonis  ad  Rusticum  Narboiiensein. 
6G,  lit.  13. 

Si  devota  maturaverit  vel  moschaverli,  poenUeBliflB 
dcpu!eiur.  Couc.  Valeni.  lit.  2,  c.  14. 

De  vir^iiiibus  Deo  sacratis  si  aduUeraverint.  Conc. 
De  monacbis  vel  piiellis  Deo  dicatis  qnod  non  li-  n  Eliliert.  iit.  13,  c,  38. 

at  eis  nuptiis  jungi.  Coiic.  eod.  lii.  16,  ^     Devoia  si  adulleraverit  decem  annis  po^niieat;  si 

marilum  duxerit   non  perinitlenda  ad  posniientiam 


monasterium  facere,  et  coiif»Tre  quod  voluerit  de 
rebus  ecclesiae.  Conc.  Tolet.  111,  lit.  4,  c.  48. 

Si  episcopus  roonasterium  faciat  vel  paruchiianam 
ecclesiam  diiet,  quant:im  pariem  de  rebns  ecclesias 
Gonferat.  Conc.  Tulel.  ix,  tit.  4,  c.  64. 

Monacbus  sine  permissione  episcopi  vel  abbails 
cellulam  sibi  non  conslruat.  Coiic.  Aurel.  1,  tit.  18« 
c.  31. 

De  potestate  eplscopi  in  monasteriis  babenda  :  et 
iirterius  non  fleri  secularia  babitacula  qune  fuerint 
iikonasleria  consccrata.  Conc.  Chalced.  tit.  24,  c.  11. 

De  discretione  potestatis  episcoporum  quam  in 
monasteriis  babere  possunl.  Conc.  Tolet.  iv,  lit.  5! , 
c.  49. 

Abbates  in  potestate  episcopl  slnt :  de  monacbis 
ninm  vagis,  ei  non  suscipiendo  alieno  monacbo. 
Coitc.  Aurel.  1,  tit.  15«  c.  31. 

De  clericis,  nionacbis,  vel  lalcis  qui  sont  in  pio* 
chiis,  monasteriis,  atque  martyriis,  ut  in  potestate 
siiit  uniuscujusque  episcopi  civitaiis.  Conc*  Chalced. 
til.  S,  c.  11. 

Unus  abbasdoobuscoenobiisnonpr«reratur.  (ionc. 
Agath,  tlt.  57,  c.  30. 

De  honore  monachi  compeiente  et  ut  niillus  co- 
rumattentet  ecclesiastica  aui  SDccularia  inquircrene- 
goiia,  neque  mcnasteria  v(!l  oratoria  sibi  constituere 
li<ere.  Coiic.  Chalcedon.  tit.  4,  c.  11. 

De  monachis  vagis  et  a  monasterio  egressis.  Conc. 
Txilet.  IV,  tit.  52,  C.  49. 

Clerici  et  monacbi  '^in^  episiola  episcopi  non  pro- 
fecturi.  De  abbatis  quoque  et  monacborum  ceilulis» 
ac  de  monacbis  asgris  et  senibus.  Conc.  Agatb.  tit. 
58,  c.  30. 

De  clericis  et  monachis  non  manentibus  in  suo  pro- 
posito.  Conc.  Cbalced.  tit.  7,  c.  11. 


reat  eis  nuptiis  jungi 

Monacbi  orarium  vei  zancas  in  usu  non  babeanl. 
Conc.  Aurelian.  1,  lit.  IG,  c.  51, 

Si  monachiis  uxorein  duxerii.  Conc.  eod.  tii.  17. 

Dc  monachis  ut  clcrici  ordinentur  cum  voluiitate 
atibatis,  et  quae  monasterio  offrrunlur  noti  auferan- 
tur,  et  de  basilicis  quas  laici  lecerint.  Conc  llcrd. 
tit.  3,  c.  41. 

De  monacborum  promotione  ad  clerum.  Epbtola 
Siricii  ad  Eumerium.  5,  tit.  13. 

Ut  monachus  missus  alicubi  minislerium  clcricnlus 
agere  non  prssumat,  nec  nogotrator,  nec  execulor 
exisiat.  Conc.  Tarracon.  lit.  11,  c.  39. 

De  proressione  monachoruin  et  professione  paren- 
tuin  corum.  Conc.  Tolet.  iv,  lit.  49,  c.  49. 

TITULUS  II. 

De  monasteriis  fenunarunK 

Monasierium  puellaruin  prociil  a  monacbis  con-  n 
siiiucndum.  Conc.  Apib.  til.  ^8,  c.  30. 

Ui  monasteria  virginum  a  muiiacbistucantur.  Conc. 
llispul.  11,  lit.  II,  c.  67. 

TITULUS  III. 

De  cvttodia  saerarum  virginum, 

Qualitcr  sacrae  vlrgines  episcopi  vel  presbytcrl  cu- 
stoiiia  tueaniur.  Conc.  Carihag.  111,  tit.  53,  c.  14. 

Vir  religiosis  feminis  praeponeiidus  ab  episcopo 
prol)etur.  Conc.  Caribag.  iv,  tit.  97,  c.  15. 

Quod  ad  reatum  sacerdoiis  pertineat  si  viduae  vel 
sanciimonialcs  clcricoruiii,  qui  bis  praesunt,  familia- 
^^ riutibus  socientbr.  Conc.  eodem,  tit.  102«c.  15. 

'  TITULUS  IV. 

De  ordinalione  sacrarum  virginum* 

Qualiter  virgo  sanctimonialisordinetur.  Gone.  Car- 
tbag.  IV,  ti4.  II,  c.  15. 


nisi  mariliis  decesserit.  Conc.  Tolel.  i,  tit.  16,  c.  46« 

Si  devota  peccaveril  vel  maritaverit.  in  excerptjs 
Mariini,  tit.  31,  c.  G4. 

De  virginibus  sacris  qua  vim  barbaricam  pertole- 
runi,  quod  non  habeant  corruptam  mentem  propter 
CQrrupielaro  corporis  violentam,  quodque  laodabilio- 
res  sunt  si  se  inconiaminaiis  nou  comparent«  Epi* 
slol»  Leonis  ad  episcopos  Africanos.  69,  tit.  4. 

Ut  raplores  viduarum  aut  virginum,  vcl  qui  sacris 
virginibus  vi  vel  sponte  nupserint  communione  pri- 
veniur.  Epistola  Syinmnc^i  ad  Cxsarium.  85,  tit,  \ 

Qiiod  hi  qui  sacris  virgriiibus  se  sociant  ei  foedera 
inccsta  commisccnt,  communicare  non  possint,  nisi 
piiblicain  poeuiteniiam  ^esseri  -t ;  bis  aiuem  de  sas- 
culo  traiiscuiiiibus  viaiicum  non  negarl.  Decretum 
Gelaaii  gcnerab!.  82,  tit.  t£i. 

TITULUS  VIL 
De  ditcreiione  viduamm  ae  virgiHnm* 
fki  diTicrctione  sac  ulacium  el  s:inctimonialiiim  vi- 
duarum  ac  virginum.  Coiic.  Tolet.  iv,  tit.  56,  c.  49. 
De  professione  et  veste  relisiosarum  viduaruni. 
Conc.  Tulet.  x,  lit.  4,  c.  5-^. 

tlTULUS  VIIL 

De  eomprobalione  sanctimonialium  viduarum  ae 

virginum. 

Viduac  qiia^  in  proposiio  religioso  diutnrna  obser- 
vatiouc  pcrniartseriiit,  el  virgincs  qu:e  plurimts  an- 
ni^  in  nionasteriis  riierint,  oiiinino  iiubere  proliibeu- 
tur.  Cpistola  Symniachi  ad  Cacsar^uni.  85,  tit.  4. 

De  feniinis  qiiae  viduiialem  profcssa  sunt  coram 
cpi^copo.  Conc.  Araus.  lit.  i7,  c.  S7. 

De  rernoiis  cxcusaiioiiibiis  viduarum  transgressio- 
nem  scqucntium.  Cotic.  Tolct.  x,  tit.  5.  c  5$. 


49 


EXCERPTA  CANONUM.  —  LIB.  IT. 


:;o 


TITULUS  IX. 

*  De  prohibiHone  mni$imi  fminarum, 

De  rem&ii!!  ttt  tecns  aharibos  mm  miiiistrent,  vel 
aliqiiid  ex  his,  qtia»  viroruro  sant  ofliciU  deputaia, 
prMoniatil.  Decreium  Gelasii  generale.  8S!,  tit.  28. 

Ui  BOlla  proftfssa  vel  vidua  absente  farerdoie  in 
Jomo  sna  saoerdoiale  onictam  vel  itteornaro  irople.it. 
;k>iic«  Tolel.  I,  lii.  9,  c  46. 

Mon  debere  mulicresad  aliare  ingredi.  Gonc.  Laod. 
tii.  43,  c.  7. 

Ut  mttliores  in  sacrarium  non  imrent.  In  excerpis 
Martini.  lit.  42,  c.  61. 

Qoaliier  viUiue  vel  sanciimoniales  ad  bapiismi  mi* 
nistrriom  ordinenlur.  Couc.  Cafihag.  iv,  tii.  12, 
c.   f5. 

Ut  roulierespnblicedocere  non  pnesumant.  Conc. 
CarthaK.  iv,  til.  99,  c.  15. 

Ut  mulier  bapiizare  non  audcai.  Conc.  eod.  lit. 
100. 

TITULUS  X. 

De  non  velandii  vfdttM. 

▼idtix  non  ve'eiitiir,  ouia  id  nec  aocioritas  divina 
nee  canonain  instiiuit  lotma.  Decreturo  Gelasiigc* 
ncr.tle.  82,  tit.  15. 

ttfiod  v:da.>  ot  sopra  dicturo  est  non  velentur,  et 
fti  proressam  ronlineiitiam  proposito  mutaio  calca- 
vtfrini  ips»  pro  se  Deo  raiionero  reddant.  Decretum 
Gclasii  gouerale.  82,  lil.  23. 

TITULUS  XI. 
Decanhnonia  et  reguliiwduarum. 

Cnro  vl-lu  8  vel  viduabns  extranex  persons  non 
ccimmorentur.  Coi.c.  Cariliag.  i,  lit.  4,  c.  12. 

De  «idnis  adotesceniulis  ei  inflrmis  viciu  Fcclesiae 
susicntaiidis.  Conc.  Carihug.  iv,  lii.  101,  c.  15. 

Ut  viduiB,  qn»  stipeiidiis  Ecclesi»  susientariiur, 
Ecclestam  merilis  cl  orationibus  juvent.  In  quo  su- 
pra.  lit.  105.  *  ^ 

De  viduis  scnioribiis  am  fanquam  ordinatse  non 
BQScipiantur.  Conc.  Laod.  lit.  11,  c.  7. 

TITULUS  XII. 
De  coBtimoma  monachorum  ac  vir^mm, 

De  roonacbis  vel  puellis  Dco  dicatis,  qaod  non  li- 
eett  eis  nnpiiis  inngi.  Conc.  Chalced.  tii.  1«,  c.  11. 

Cleriei  vel  sanciimoniales  feroinx  cum  extraneis 
viris  vel  feminis  non  habiienl.  Conc.  CarHiag.  i.  lit. 
3,  c.  12. 

Clerici,  vel  continentos,  ad  virgines  et  viduas  soli 
Dosqaam  accedant.  Conc.  Caribag.  ni,  iit.  25,  c.  14. 

Ut  religio«ii  puella  virorum  familiarilatein  non  ba- 
beat.  Gonc.  Tolet.  i,  lit.  6,  c.  46. 

De  monachis  ei  virginibtts  cattiiatis  proposiiiim 
non  servanlibus.  Epis»iola  Siricii  ad  Euinerimii.  3, 
tit.  6.  ' 

Qaod  si  qui  proposituro  roonachi  deseruerlnt,  pu- 
blica  sint  pceniteniiae  satisfaciione  purgaodi.  Epi- 
siola  Leonis  ad  Rosiicurn.  66,  lit.  12. 

De  viris  ae  feminis  sacris  propositom  transgre- 
dwiitibus  sacrum.  Conc.  Tolet.  vi.  tii.  6,  c.  51. 

TITULUS  Xlll. 

De  viduie  maschig. 

De  viduis  moiGhit  si  enindem  postca  maritum  ha- 
bcant.  Uuc.  Elibcr.  tit.  72,  c.  58. 

TITULUS  XIV. 

De  appeUndo  petmieniuB  bono. 

Q««I  Bon  oporieai  ehrbtianum  de  die  In  diem 

differre  converti,  ne  angustia:s  lemporis  imurraiex- 

irtmi.  Kpisiola  Leoiiis  ad  Tlieodoruiii  Forojulien- 

9<rm.  70.  * 

TITULUS  XV. 

Qiifd  poesli  pceniientia. 
Quod  oroni  tcroporc  nccessiialis  ct  pcriculi  pacui- 


A  tentia    et  reconciljatio  sinc  mora  sit  confcrcnd:i. 
Epistola  Leonis  a<l  Theodoram  Forojnliensein.  70. 
Quod   Cbrisiiano  non  conveniai  in   spaiio  viiic 
spein  indulgeniiarum  babpre.  In  <|iio  supra. 

TITLLUS  XVI. 

De  dilatione  pmnitentitB  ei  communiotiio. 

De  his  qui  pceniientiam  agere  diflTerunt  prnpter 
mctnm  gravius  delinqueudi.  Epistola  Leonis  ad  lius- 
ticum.  66,  tit.  7. 

De  his  qui  quofonqiie  obstaeulo  impeiiiti  accipero 
pceniteniiaiii  non  occurruni,  quod  eis  boc  rcinedium 
poeiiitentine  post  niorleni  d:iri  non  poierii,  quodquo 
eorum  inerila  Dei  sont  jnJioio  requirenda.  Episiola 
Leonis  ad  Tlieodoiuni  Forojuliensem.  70.  Episioia 
Innocentii  ad  Exupcritim.  8,  tit.  2. 

De  his  qui  us<;ue  ad  finetn  vit»  in  peccatis  perdu- 
rant  el  in  eiiiu  coinmunioiiem  petuni.  in  excerptis 
Mariini,  lit.  82,  c.  64. 

B  TITULUS  XVIL 

De  danda  pcenitentia  et  temporibue  pmnitendi, 

In  inflrniiiate  coiiversi  manus  impositionero  acci- 
pianf.  Conc.  .4relai  i,  iit.  6,  c.  21. 

De  bts  qiii  apiid  hxrclicos  pieniteniiaro  arcepe- 
runt,  qualiter  ab  li^cclesia  reciplantur.  Conc.  Milevi- 
lan.  iit.  23,  c.  19. 

Jiixia  pcccaii  dlfTerentiMro  poeniieniias  teropora 
derenianiur.  Conc.  Ca  tia;$.  iii,  til.  31,  c.  14. 

Ut  sacerdos  poenitcnii  absqne  personac  accepiione 
poenitentiae  leges  iiijmigai.  Coiic.  Gar.tbag.  iv,  tit.74, 
c.  15. 

De  poscentibus  poeniieniiam  si  postea  obroute- 
scant  v.el  in  pbrencsein  verianiur.  Conc.  Cariliag. 
IV,  lil.  76,  c.  15. 

rteniieniiam  desiJeran  ihus  clericis  non  negan- 
d:im.  Cnnc.  Araus.  itl.  4,  c.  27. 
Dc  bis  qui  subiio  obinutescunt  ut  et  bapiismuiii 
^  ei  poeuiieniiaro  acdpiaut.  Conc.  Araus.  tit.  1:^,  cf 
^27. 

De  his  qai  roenie  <lesipiunt,  at  eis  qu»  pietatis 
8unt  conrerantur.  Conc.  eudero,  iii.  13. 

QiKid  qui  poeniieniiain  petit,  si  obmniuerit,  aut 
iiidiciis  aut  tesiimoniis  certis  coinproiiaiiig  quod 
i^aa;8ivit  aecipiat.  Epistoia  Leonls  ad  Theodoruin 
frorojiiiicnsem.  70. 

Qiialiter  roajores  poenitentiaro  accipiant,  qn»  mi-* 
noribis  non  facile  commiitenda  e^t,  et  quod  viail- 
cuin  in  niorle  posito  nuili  sit  deiieganUuin.  Goiie. 
Agatb.  tii.  15,  c.  50.  ' 

Ui  poeniteniia  conjiigaiis  ex  consensu  deiur.  Conc. 
Arelat.  II,  tit.  22,  c.  22. 

Qualiier  poRniieniia  deiur  curo  detonsione  capiiis 
et  routiitione  vesiis.  Gonc.  Tolei.  iii,  tit.  12j  c.  48. 

De  bis  qui  diversorum  peccaiorum  iapsus  incur- 
luni,  ut  si  digiie  poeniiueriiit  communio  tribuatur. 
Gonc.  Laod.  tit.  2,  e.  7. 

Quod  nalli  sit  uliiina  poemtentia  deneganda.  Epidt. 
D  Goeleiitini  ad  episcopos  Galliae.  34,  lit.  2. 

Ue  peenitentia  fidelium  ui  curo  ad  earo  perveniunt 
courossio  eorom  non  •(lublicetur.  Epistola  Leonis  ad 
epi:icopo8  per  Gampauiain»  Sauuiium  et  Picenum. 
73,  lit.  2. 

Quod  sbgritudine  aggravatis  vel  obroutescentibas 
poeniieotia  per  testimonioro  audienttuin  delur.  Epi- 
stola  Leonis  ad  Tliendoraro  Forojulieiwem.  70. 

Quod  in  gencraiibiis  causi:»  nibil  sine  metropoli- 
lano  oporteal  iuquiri,  ei  ui  bis  qui  in  oxiiu  sunl, 
poeniientia  et  coininuuio  non  negeiur.  Nain  non  nisi 
per  softplicationes  sacerdolum  vaiet  Dei  indutgentia 
obtiiieri.  Episloia  Leonis  ad  Tbeodorum  Forojulien- 
sein.  70. 

TITULUS  XVIII. 

De  pcsnitentium  legibus. 

Ut  Begligenics   pGBniientes   iardius  Fccipiantttr* 
Conc  Garibag.  jv,  lit.  75,  c.  15. 


51 


COLLECTIO  CANONUM  S.  ISIDORO  HISPAL.  ASCRIPTA. 


82 


Ut  poenilciites  inflrmi  viaiicum  accipiant.  Conc.  A     l>e  non  reoonciliatis  pcenitentilma  quj  de  eorpore 


exennt  ut  viaticum  accipiant  et  si  «upervixeriot  inler 
IHBnitentes  sint.  Conc.  Araus.  tit.  5,  e.  17. 

TITULUS  XXII.  < 

De  danmaiione  iratugnuorum  pmniUntium 

U  profiteniium  cmtitaiem. 

De  apoatatis  qui  tardius  revertnntur  nisi  per  di« 
g'iain  poenitentiam  noli  recipiantur.  Conc.  AreUt.  i, 
tii.  2i,c.2t. 

De  liis  qui  post  sancum  religionis  proressionem 
apostatJinint  et  ad  saeculum  redennt,  et  qni  i>ost 
poenitentiam  hal>itum  saeculare  prassumunt.  Coiic. 
Arclat.  II,  lil.  25,  c.  22. 

Si  post  acceptaiii  poenitcniiam  quis  nupserit,  vel 
qnnlibet  Ikmiliarilite  cuin  extraiieo  vixerit.  Cuiic. 
e«Hlein,  lit.  21. 

De  tiis  qui  pcenitentiam  violaverinl.  Gmc.  Aure- 
liaii.  I,  lit.  7,  c.  3i. 
Ouod  poenitcnti  nnlia  lucra  negotialionis  exercere  3     De  poeiiiieniilius  mcecliis  sl  pnsiqnam  pceniiucrint 
«iveniai.  In  quo  supra,  tii.  9.  rursum  foniicali  lucrint.  Conc.  Clilier.  iii.  7,  c.  38. 

De  viduia  quae  iirofessam  conliiieutiam  praevarica- 
verini.  Coiic.  Carttiaf;.  iv,  tit.  104,  c.  15. 

De  feininis  qu»  viduilalero  proresss  sunt  corain 
episcupo,  iit  si  pnevaricaverini  cuiu  rapioro  da« 
niiientur.  Conc.  Araus.  iit.  27,  c.  27. 

De  liis  qu»  professs  sunl  casiiiaiem  si  prjevaii« 
caverint.  Conc.  eodem,  tit.  28. 

De  pceniienlibus  vlris  ac  reininis,  sive  Aidiiis  vir- 
ginibusque  sacris,  qui  divttrienles  laci  (innt  aui  ve- 
htein  mutanl,  vel  conjugiis  copulaniur.  Conc.  Tolei* 
IV.  iit.  55,  c  49. 

De  his  qui  viduae  aui  pcenitenti  vei  religiosae  vir- 
gini  siuprum  iniulerinh  Cunc.  Ilerd.  lil.  6,  c.  44. 

De  bis  qui  acceptain  poenileoiiani  luinitne  serva- 
verunt  quid  daninationi&  vel  quid  subventionis  ba« 
bebunt.  Epistola  Siricii  ad  l^umerium.  5,  lit.  5. 

Quod  adolescens  si  ur|[enie  aui  meiii  luoriis  aut 
ft  capJvliaiis  periculu  poeuiieniiam  gessit,  ei  non  se 
TITULUS  XXI.  coutinei,  uxoris  potest  reinedio  bu»iincri.  Episiola 

fv^  A..       .  .  ..     .        *. .        .  Leonis  ad  Rusticum.  66,  lit.  II. 

De  A»  qui  tn  pasnUeniia  pouu  monuntur.  d^  popniteuUbus  transgressoribus.  Conc.  Tolcl.  vi, 

De  his  qui  in  poeniieniia  posiii  viuin  excesserini. 


Carlliag.  iv,  lit.  77,  c.  15. 

U(  iKBnitentes  viatico  accepto  si  supervixerint, 
siiie  nianu<i  impfisiiione  non  se  credani  absolutos. 
Conc.  Carthag.  iv,  tii.  78,  r.  f  5. 

Ut  poBniieniiiim  dernnctorum  ei  oblatio  H  menio- 
ria  commendeiiir.  Couc.  CaribAg.  iv,  lii.  79,  c.  1  % 

'Oinni  tempiire  jejunii  a  sacerdote  inanusi  poeui- 
tentibus  imtionenda.  In  qiio  supra.  lit.  80. 

Moriuns  ecc*esiu!  poeniienies  elTeraui  ei  sepeliani. 
lii  quo  siipra,  liu  82. 

Qiiod  poBnitentes  secundum  modum  canonnm  an- 
liquorum  agere  poBtiiieniiara  debeaut.  t.onc.  Tolei. 
5,  iii.  it,  c.  48. 

Quod  oporteat  eum  qui  pro  illiciii^  veniam  fietit 
rtiain  a  multis  li^^itis  ab»iinere,et  quod  poenitenie<i  si 
causas  siiai  perfeciionis  aniore  non  reliiiqiiuut  ecclesia- 
Ftico  eas  judici  agant.  Episiola  Leotiis  ad  Rusiicuiu. 
86,  tit.  8. 

Qiiod  p 
coiiveniai 

Quod  ad  niilitiam  saecularem  posl  poeniientiam 
ouuiino  redire  non  liceal.  lu  quo  supra,  tit.  10. 

TITULUS  XIX. 

De  iemporibue  renuuionie  pednileniium. 

De  poDnltpmium  reroissionis  tenipore.  Epistola  In- 
noceiitii  ad  Decentium.  6,  tit.  7. 

TITULCS  XX. 
De  non  reeipiendie  pcaikenlibui, 

De  poenilentibus  ul  ab  aliis  episcopis  vel  presby- 
leris  uiin  recipiantur,  nec  alibi  coinmuniceni  iiisi  in 
sua  ecc'e^ia  :  quod  si  qui  eos  su^ceperiut,  culpam 
tan):aiit.  Cuisiola  Felicis  ad  episcopos  per  Siciliam. 
79,  tit.  6. 

Poeitlteiis  ubi  acceperit  poBuitHniiam  ibi  commo- 
nicei.  Couc.  Arelat.  i,  ut.  16,  c.  21. 


ui  ei  couimuiiicent  ei  oblaiio  eorum  recipiaiur. 
Coiic.  Arelai.  11,  lit.  12,  c.  22. 

De  poBuiicniibus  subito  nioriuit  ui  obiatlones  eo- 
riim  recipiaiitur.  Conc.  Yasens.  1»  iit.  2,  c.  28. 


tit.  7,  c.  51. 

Quod  quibusdam  poeniteniibus  pristina  reddantur 
conjugia.  Conc.  Tolet.  vi,  tit.  8,  c.  51. 

De  liis  qui  poeiiiteniiani  noo  sentientes  accipiunt. 
Coiic.  Tolel.  xii»  tit.  2,  c.  57. 


LIBEa  TEaxius. 

DB  INSTITLTIONIBUS  JUDiaORUM  ET  GUBERNACULIS  RERUM. 


VEKSIFICATIO. 


I.  Jussts  postquam  noslra  tiiis  se  lingua  subegit 
Ac  dicto  ciiius  famulaium  menie  paravii, 
lu  qua  curslvagum  mitiemus  parte  viantem 
Aut  nonc  quo  moiuni  librabimus  orbe  regressum 
Enixo  scries  usque  nunc  proruit  orsu  ? 

Ji    Ex  hoc  incipe  juridicos  dispoiiere  moliis, 
Os,  goltur,  lingoam,  labiuro  acrusanlis  obuiica: 
Falsnm  non  tolles  indeninrin  vivere  testeni ; 
Judlciutn  judex  addiscat  promere  jiisium 
Nec  minitnuin  jnris  vertal  In  parie  favoris : 
Quisquis  enim  torquet  ieges  toniiietur  ad  igncs, 


Et  parva  m:ignus  pensavit  facta  reatns. 
Complevi  pra;cepia  sacrls  impressa  loquelia 

Adsportans  quidquid  prxcipis  ipse  tibl. 
Putas  ne  recto  labuntur  crura  viatu 

Aut  non  alierno  rallimur  inde  pede? 
Directe  jugulus  menlem  eollisit  iniquiiin , 

Ju^tiiiae  telo  calliila  cuncta  secans. 
Pulchre  esi  inransio  punilus  critnine  meitd;iK 

Ne  fal>um  siaret  quod  veriiate  perit. 
Veridico  coiicta  congressa  est  orbita  gre^su. 

Pcrge  vigens;  error  nullus  in  anira  laiei. 


( 


TITULUS  I. 

De  reiinendo  euuepto  regimine^  et  eoUiriie  prragendo. 
Qiiod  nen  sint  quacunque  ex  causa  relioqueiida 


rrgimlnis  jnra  snscepia.  Pra^fatio  epistolde  Leoiiis  a«t 
Kiisiicum  Narboneiisein.  66. 

Quoil  jura  regiininis  sollicile  sint  a^enda.  Pra;fa- 
tio  episiolv  Lcoiiia  ad  episcopos  per  Striliam.  65. 


» 


TITULUS  II. 
Be  formatis, 

QQomodo  flai  fonmila.  Epi>lob  Atiici  Conslantino- 
poliiacii  episcopi,  quc  est  in  ftne  Grxcorum  concilio* 
nim  ex  iutegro.  c.-l!. 

Qualiter  fiat  formnta,  et  ut  sine  formata  nullas 
cififi^us  quocnoque  proflciscatur.  Conc.  Milcvit.  tit. 
SO,  c.  i9. 

TIT13LUS  lU. 

De  modo  proftctionh  ministrorum* 

Non  oportet  minisirum  altaris  vel  etiam  Liicnm 
slne  foraatis  litteris  aliipio  proflcisci.  Conc.  Laod. 
Ui.  41,  c.  7. 

Non  opoitet  aLaris  niiiiistrum  vel  gnemliliet  cleri- 
cuiii  pra*ter  jnssionem  episcopi  sui  ad  perrgrina 
pniflcisci.  Coiic.  eo<lem,  tit.  42,  c.  7. 

Nulluin  peregrinum  ahsqiie  epistolio  id  est  for- 
Riaia  soscipi.  Conc.  Antioch*  lii.  7,  c.  6. 


EXCERPTA  CANONOM.  -  LIB.  IIL  S4 

A  TITULUS  V!I. 

De  aeematorum  quearenda  eonursatione, 
Quaereodam  fn  judicio  confersationeni  accnsato- 


rls  et  accusali.  Gonc.  Cartliag.  iv,  tit.  9fl,  c.  15. 

TITULUS  VIIL 

De  aectmtorum  reprobatione. 

Qui  non  bonx  cooversaiiouis  siint  clericos  non 
accu«enl;  et  ut  quis  clerieussi  ciiiiiinibus  inipltcatus 
est  ciericos  non  accusei.  Conc.  Cartliug.  ii  •  tit.  0. 
c.  12. 

De  personis  qu»  cleric*)8  accusare  non  po&sani. 
Ciuic.  Carthag.  vi^  tit.  2,  c.  18. 

De  exconiniuiiicatis  ui  duui  in  eadcm  senteiitia  sunl 
noii  accusent.  Cobc.  eodein,  til.  1,  c.  48. 

Ut  acciihaiores  qni  priuium  criinen  objectiim  non 
probaverint  ad  &i:tera  accusanda  non  aduiittautur. 
Cofic.  Carthag.  vii,  tit.  3,  e*  18. 
De  his  qui  sacerdotes  accusaverint  nec  probant. 
Quod  oportcat  ogcnis  e^lstolia  trtbui;  honestiores  B  Conc.  Eiibert.  tit.  75,  c.  38. 
auiem  commeQdiitiriis  litieris  approbari.  Cooc.  Ut  qui  cicricuin  accusaverit,  ct  id  non  probttverit, 
Chalced.  tit.  II,  c.  II.  excommunicetur.  Conc.  Btacar.  ii,  lit.  8,  c.  64. 

Ut  qui  confefsonim  littcra«  portant  alias  communi<         Clerici  accusatores  fratrum  ad  comraunioneiu  non 
catorias  recipiant.  Conc.  Aretat.  i,  tit.  0,  c.  31.  recipiantur  iiec  ad  clerum.  Couc.  Carthag.  iv,  tit. 

De  epistnlis  commui.icatoriis  coiifessorum.  Conc.  «  55,  c.  15. 
Elilier.  lit.  25,  c.  38.  Ui  (alsi  accusatores  frairum  usque  ad  exilum  ex< 

De  bis  qui  eommonicatorias  litteras  poriant  ut  de     coimnunicentur.  Conc.  Arelat.  i,  lit.  14,  c.  21. 


fide  iiiterrogentur.  Cotic.  eodem,  lit.  58. 

De  clericis  qui  8'*ne  epistidis  sui  |H>niifici8  proA* 
ciscniitur.  Conc.  Agaih.  tit.  38  et  52,  c.  30. 

Ul  cJerici  vel  laici  in  aliena  ecclesia  non  commu- 
ni  ent  sine  litteris  epi^copi  sui.  Cot.c.  Carthag.  i, 
tit.  7,  c.  12. 

De  piaeaidibus  vel  casteris  rempublicam  agcre  vo- 
lentibiis  ne  siiie  liueris  c|dscopi  siii  coromuniceni, 
ei  com  eontra  discipiinam  egeriut  ezcomiuunicentur. 
Conc.  Arelat.  i,  tii.  7,  e.  21. 

Qu<  d  non  oporteat  extnincos  clericos  sine  com- 


De  accusatoribui  frairum.  Cooc.  Areiat,  ii,  tit! 
2i,  c.  22. 

Ut  accusaiores  de  levibus  causis  non  audiantur , 
do  crimiiiaiibus  verb  discutiauiur  in  qtto  episcopus 
accusatoris  vice  se  discutiendum  sciat.  Conc.  Yaaens. 
tit.  7,  c.  28. 

Ut  episcopus  sl  coicunqae  crimen  Impegerit  dedu- 
cntur  ad  probationem  iu  syuodo.  Cooc»  Carihag.  iv, 
iit.2),  c.  15. 

Si»ii  episcopo  accusanti  non  esse  credendum  quod 
si  quciii  sulus  accusaverit,  negantem  excommuuicave- 


meiidatitiis  litleris  miiiistrare.  Conc.  Cbalced.  tiu  r  rit,  nec  ipse  communicet.  tooc.  Carthag.  vii»  tit.  5, 
13,  c.  II. 

TITULUS  IV. 

De  modo  profeclionis  saeerdotum. 

Vi  episcopns  sine  forinata  inetropoliiani  longius 
Jiou  prdficiscauir.  Conc.  Carthag.  lu.  tit.  28,  c.  14. 

Qiiod  epi:»copas  ab&que  vocatioiie  principis  et  abs- 
que  justis  causis  ad  coiiiiiatuin  vadens  couiinunione 
et  dignitate  piivctur.  Conc.  Sardic.  tit.  11,  c.  5. 

Dc  cominoilone  episcoporuro  ne  passiin  ad  comi- 
tatum  ire  prssamani.  Conc.  Sardic.  tii.  12,  c.  5. 

De  episcopis  vel  omniiius  omniiio  qui  suiit  sub 
ecdesiasttca  regula  cousiituti,  ut  nuilui  absque  con- 
silio  et  litieris  uietropolitani  omniutnque  qui  in  ea- 
deiii  pro%iucia  sunt  epi^copi  ad  principem  eant. 
Conc.  Antioch.  lit.  II,  c.  6. 

Ut  cpiscopi  passhn  ad  comiiatum  non  pergant 
nisi  a  principe  evoeaii,  ei  quomodo  prooppressis 
aot  viduabus  vel  pupillis  atque  daiiinaiis  a|)ud  pote- 


C.  18. 

TITULUS  IX. 

De  accusatorum  acceptione, 

Dc  episcoporum  et  clericorum  accusatoribus  qua- 
lcs  debeant  in  accusationibus  suscipi.  Couc.  Chjlced. 
t!t.  21,  c.  11. 

Nuii  siiie  accusatione  legltlma  quispiam  condem- 
iietur.  Coiic.  Tolet.  vi,  tit.  it,  c.  51. 

TITULUS  X. 
De  examinalione  iestium. 

Kjiis  iiui  froquenier  litignt  et  ad  accusandnin  faci- 
lis  e2*t,  lesiimoiiiuin  iietuo  abNque  gravi  examiiiatione 
rccipMt.  Coiic.  Carthag.  iv,  til.  58,  c.  15. 

TITULUS  XI. 

De  non  compelUndis  ad  leslimomum» 

De  clericis :  ut  nullius  ecclesiasttci  ad  testimo- 


f^'?  *^PL*^®P*  remedium  impetrent.  Couc.  Sard.  D  „,„,„  dicendum  persona  pulsctur.  Conc.  Carthag.  v" 
^' ^  ''^  tit.l,c.  16.  ^    ' 


m.  8,  c.  5. 

Quoiiiodo  eplscopi  aut  per  se  aut  pcrminisiros  suos 
CMms  sibi  jusie  couiptfienies  agere  possint  cum  vc* 
hni.  Conc.  eodem,  lit.  9,  c.  5. 

Qii«*d  iiisi  pro  jusii:»  causis  aut  pnpiiloram  vcl  vi- 
duariim  sive  laboraiitiuni  remediis  epi»eopu8  ad 
coiiiiutum  non  eat.  Cmc.  eodem«  lit.  10,  c.  5. 

De  conviciiiis  episcopis  io  urhe  regia  cominorun- 
dls.  Couc.  Tolet.  VII.  tii.  6,  c.  52. 

TITULUS  V. 

De  eonspirationis  erimine. 

De  conjnrafoiiibus  et  conspiralionibus  qiiod  cri- 
meii  Grasd  fratriai  dicunt.  Conc  Cbalced.  18,  e.  11. 

TITULUS  VL 

De  deiatoribus» 

Dt  delaloribos.  Conc.  Elibcril.  til.  75,  c.  38. 


TITULUS  Xlf. 
De  reprobatione  testmm» 

De  persools  qu»  adversus  clericos  testificare  noti 
possunt.  Conc.  Cartbag.  vu,  tit.  4,  c.  18. 

De  faisis  tesUbus.  Cuiic.  Eliber.  tit  24,  c.  58. 

De  Judxis  conversis  et  po!»t  prsvarirantibus,  nt 
ad  t:stimoiiium  non  admittantur.  Couc.  Tola.  iv, 
tit.  64,  c.  4!). 

De  eo  quem  solo  sao  testimonio  prgpsnnrpseric 
episcnpii8'ezcommanicare.  Conc.  Cartliag.  vii,  til.  v» 
c.  18. 

TITULUS  XIII. 

De  contempiujudicii. 

De  ncru-atis  judicio  adesse  iioientibus.  Epise* 
Donifacii  ad  episcopos  Calli».  Ex  Inlcgro.  51 . 


GOLLECHO 


8*  fSNMmO  OWibL.  ASCRIPTA. 


I» 


T1TULU6  XIV. 

Vx  fiiittut  cpiscopns  pro  iudicKs  inonpra  accipiat. 
Conc.  Tarrac.  tiu  19,  c.  39. 

Ut  epiiicnptts  cauB-is  crpricis  praeseniibus  audial. 
Copc.  Carilia^.  iv,  ti).  2  >,  c.  15. 

Nullus  episcopus  vel  iiifraposiins  dlo  domiDico 
causas  audire  praesumaU  Conc.  Tarracon.  tit.  4« 
c.  59. 

TITULCS  XV. 
De  hnpiorandlt  judleih. 

De  clericifi,  si  a  prinripe  sscnlare  aut  episcopale 
Judicium  posiulenL  Conc.  MilcT.  tii.  19,  c.  19. 

Si  clericus  injustam  districtionem  episcopi  circa  se 
pntat,  recurrat  ad  synodum.  Conc.  tarihag.  iv,  tit. 
66,  cw  15. 

Lioere  clericls,  si  injuste  fuerint  excommnnicai, 
vicinos  adtre  episcopos.  Coiic.  Sardlc.  til.  17,  c.  5. 

De  clericis  qui  de  jndiciis  episcoporuin  snorum  » 
conqiierumur.  Conc.  Milev.  tit.  z2,  c.  19. 

Qni  senieniia  episcopi  sui  non  acqniescit,  recurrat 
ad  sjiiodum  Conc.  Vasens.  lit.  5,  c.  28. 

TITULDS  XVL 

Bs  ttOn  rtlkiquen^i  eccluianich  judiciii, 

Ne  catholici  ■pud  infideles  causas  proponanL 
Conc.  Carlhaf  •  iv,  lit.  87,  e.  15. 

Quod  non  oporteat  clericos  praetermisso  episcopo 
ad  saecularia  Judicia  commeare  :  et  si  cleriens  adver- 
wis  eplscopum  alienom  eausam  habeat,  apud  audien- 
ftiam  synodi  ejus  |N*ovlneiae  conqueratur;  nain  si 
contra  ipsius  provincis  episc<»pum  aui  contra  me- 
Iropolitanum  haboerit  episcopus  vel  clericus,  ad 
dioscesis  episcopos  pergauConc.  Chalced.  tit.  9. 
c.  11. 

Ui  eleriei  omnino  poblica  Jndicia  non  api  ellont ; 
quod  si  recerini,  aui  causam  perdant,  aufdigniiate 
priveiitur.  Cono.  Carthag.  iii,  tit.  9,  c.  14.  C 

Ut  clericus  Inconsulto  episcopo  ad  judicem  saecuia- 
rem  non  |iergal.  Coiic.  Agalh.  lii.  32,  c.  50. 

(juod  non  liceat  duos  clericos  in  foruin  caosare 
poblicuni.  Coiic.  Tolei.  iii,  lit.  15,  c.  48. 

TITULUS  XVIL 
Di  eleclione  judieum, 

Ut  sl  ei  consetisu  parlium  ju«ilces  electi  ruerint  a 
nuniero  qui  constitutus  est  non  liceal  esse  judices 
pauciores.  Coiic.  Caribag.  iii,  tiL  10,  c.  14. 

TITULUS  XVIII. 
De  numero  judicum, 

De  clericis  contiimacibus  el  nuiiiero  judicum 
quanti  possinl  judicare  episcopum ,  presbvierum , 
veldiaconum.  Conc  Carihag.  i,  lit.  11,  c.  12. 

Quanli  debeani  judicare  episcopum,  presbyterum, 
irel  diaoo^Hm.  Coiic.  Carlliag.  ii,  tit.  iO,  cap.  15. 

Deepiscopis  accusatis,  ei  accusaloribus  eorum, 
«bi  vel  infra  quud  tempiis  eKamineniur,  et  de  spa« 
lio  purgalionis  el  communionia  eurnm.  Conc.  Car- 
Ibag.  ni,  lit.  7,  c.  14. 

•De  presbyleris  vel  diaconis  qiianii  episcopi  eas 
^aculiaiit :  t* i  nt  idem  ordo  cum  accnsatoribtts  in 
eornin  causia  el  di^cuss.iouibtts  conservari  jiibetur. 
AliQnitn  clericorum  causas  solus  loci  episcopus 
agnoscai  el  Aiiiat.  C(»oc.  Carthag.  iii,  tii.  8,  c.  14. 

Ui,  Galiicaoi  episcopi  iu  Galuis  iion  discuiiantur. 
Conc.  Vasens.  tlt.  i,  c.  28. 

De  presbyiei  i<,  vel  diacfyiis  ab  uno  episeopo  non 
^potteudis.  Cooc.  Hispal.  ii«  lit.  ft,  c.  Ql. 

TITULUS  XIX. 
De  dubiii  judiciii, 

De  episcopis  vel  clericis  a  synodo,  vcl  a  propiio 
eiiiscopo  daninalis  :  quoJ  si  quassiti  riierini,  ud  inajo- 
rem  episcoporum  sytiudum  se  convertant,et  principis 


A  auribus  nullam  moloBdnm  ingeranL  Conc.  Antiocb. 
lil.  12»  c.  6. 

De  episcopis  Accusatis  ut  si  una  pars  Ottm  inno- 
centt^iii  et  aliera  judlcaveril  reum ,  alier  metropoli- 
laiiiis  ciim  aliqu«iiiii8  episcopis  veniai,  ul  conteatio- 
iieiu  dissoivat.  Coiic.  Antiocb,  lil.  14,  c.  6. 

TITUUJS  XX.    . 

De  divertti  judiciii» 

Ut  si  quis  ab  alilsjirdicibus  ecclesiasticis  ad  alios 
Iranseat  non  obsil  prioribos  si  diversam  senteiiiiain 
prdferanl :  qiifirenoum  umen  sl  nulla  slni  ran<a 
iojuailiise  depravati.  Conc.  Carthag.  iii,  lit.  19,  c.  14. 

TITULUSXXL 
De  injunii  fudieiii. 

Irriiam  esse  sententiam  episcopi  nisi  clericornm 
aiioruro  senteniia  coiiArmetur.  Conc.  Cartbag.  iv,  tii. 

25,  c.  15. 
Irrium  esse  injnstam  episcoponim  damnatitmem, 

61  idcirco  synodo  retractktidam.  Conc.  eod.  lit.  29, 
c.  15. 

irritam  esse  absente  eo  cujus  causa  agiiur  senten- 
liani  probaiam,  nam  qui  feceriiil  in  synodo  causam 
dabuiit.  Coiic.  eodem,  tit.  50,  c.  15. 

TITULUS  XXII. 
De  ineeriii  jmdicHi, 

De  eplscopis  qui  eiceperinl  sententiama  i'>titt« 
provinci»  episcopis  ut  eorum  judicium  revoivi  ooa 
possil.  C6nc.  Aniiocb.  tit.  15,  c.  6. 

Non  licere  epibcopo  vel  cuicunque  clerico,  si  ex« 
aiictoratus  fuerit,  ministrare,  ne  re.  arari  |>ossil. 
Conc.  Aniioch.  lil.  4,  c.  6. 

De  clericis  pro  criniine  suo  damnaiis  ut  a  qunli- 
bet  iKin  defenseniur.  Conc.  Canhag.  5.  tii.  2,  c.  Itf. 

De  ciericis  excommunicatis  qu  ndiu  cis  asserero 
lice:ii.  Conc.  eodem,  lii.  12,  c.  hi. 

TITULUS  XXIII. 

De  eonveUcndis  et  conprmandii  judiciii, 

De  episcopo  adjudicaio  ui  &i  voliierii  episcopos 
Rom»nu8  ant  rrn')vet  lut  confirmel  Jtidi<  ium.  Coiic. 
Ssirdic.  lit.  4,  c.  5. 

Ut  si  episropiis  a  sytio<to  fiierit  depositns,  In  ca- 
lliedra  ejiis  nullus  per  oninia  ordineiur,  nisi  ejiis 
caiisam  episcopus  Ronianus  cieiertniiiaverit.  Coiic. 
eodem,  lii.  5,  c.  5. 

De  caosis  clericomm  lam  snperioris  ordinis  qnam 
inferioris,  quae  in  proviiicia  inininie  finiuntur  ut  nb 
a|i08tolica  sede  deierminentur.  Epistola  Innocenili 
ad  Vicloricum.  7,  tit.  5. 

Quod  siibreptum  fucril  aposlolic»  sedi  et  suam 
in  nielius  seiiientiam  commuUverit ,  qnando  dainna- 
lionem  Pboiini  rescidit.  Eplsl.  Innocenlii  ad  iiufum. 

26,  lit.  7. 
De  ordiue  qiio  depositi  iterum  ordincnlur.  Conc. 

D  Tolel.  IV,  tit.  28,  c.  49. 

De  episcopis  accusatis,  ita  ui  a  Romann  episcopo 
vel  ab  his  quos  miseril  aciio  finialur.  Conc.  Sardic. 
lil.  7,  c.  5. 

Si  episeopiis,  presbyter,  ani  diaconits  injnste  se 
excominunicatuni  in  concilio  conqueratnr.  loex* 
cerpiis  Martini,  lil.  57,  c.  64. 

TITULUS  XXIV. 

De  eoUaUonikui  pauperum. 

De  liis  qnae  in  usus  paupenim  conferunlur,  no 
4*iira  ecclesiam  denlur.  Conc.  Gangr.  lil.  8,  c.  4. 

TITULUS  XiV. 

De  opprimenlibui  pauperes,  et  frau  ianiibui  eecleilanm 

oblalionii. 


l»« 


Ul  opprimenlium  paiiperes  oblaiiones  non  snsci- 
itniur.  Conc.  CiarUiag.  iv,  lit.  94,  c.  15. 
Ul  qui  oblatioiics  (lcfuncluruni  aut  negant,  aut 


S7 


EXCERFTA  CAWMUih  --  UB.  IH. 


iiflkiitter  redtait»  fKeoaHBuaicMliir.  Coou  aoden,  A 

lit.  95. 

IJi  qfH  obbiioBes  defiuiotoniiii  relincm  eicomina- 
niceniiir.  Cone.  Vasen^.  tit.  l,  e*  ^. 

Ue  bift  qui  suae  vei  iiropiiiqaorum  oblationee  ee- 
dMiik  rr»iid»nl.  Conc.  Agadi.  lit.  4,  c.  30. 

Si  quii  iMeniienliain  quemlii)el  ei^poliuverit ,  el 
adinoiienie  episcopo  non  reddiderit»  e&cominunice* 
tur.  CoBC.  Tttlei.  ^  Ui.  II,  c.  46. 

TITOLUS  XX?!. 

Ik  €9imlii$  eMrandls. 

Ut  bis  In  anno  episcopornm  conciliuin  flat.  Conc 
Nic.  lil.  5«  c.  1. 

Qood  o|iorlet  bi$  in  anno  coocilium  fieri  per  sia- 
gulas  proTinciss.  Conc.  Clialced.  lii.  19»  c.  H. 

Ui  gesu  coucilioram  episcoporum  subscriptioni- 
bus  roborentur.  Conc.  Cartbag.  111,  lii.  50,  c.  14. 

Ut  ad  metropctlitani  arbitrium  synodus  congrege-  » 
tur.  Conc.  Arelat.  ii,  lit.  18,  c.  2i.  * 

Ut  epislolas  ad  concHium  revocandum  metropoli- 
laniissttbseribal  el  dirigat.  Conc.  Milev.  tiii  10,  c.  i9. 

Qvod  ia  conmunibus  causis  Eccl<!Si.'o  generale 
roociUum  congregare  oportcai,  in  privatis  vero  cai*- 
sis  S|»eciale  uoiuscujusque  proviiicias.  Cooe.  Milev. 
Ui.  9,  c.  19. 

De  qaaliiate  conciitoram  vel  quare  aul  qaando 
fianl.  Conc.  ToleU  iv,  lit.  3,  e.  4u. 

Ui  episcopus  ad  diem  concilii  occurraL  Couc.  Car- 
Ibag.  V,  lit.  10,  c.  16. 

De  formub  sccundum  quam  concUium  fial.  Conc. 
Tolet.  IV,  lit.  6,  c.  44« 

Uiepiscopus  a*groians  pro  se  legalum  ad  synodum 
miltai.  Cooc.  Carihag.  iv,  lii.  21,  c.  15. 

De  lempore  pasch:e  ct  dio  concilii  ia  quo  cdebrari 
.oporleai.  Conc  Cartbag.  v,  til.  7,  c.  16. 

De  syiiodo  aunis  singuiis  cougreganda.  Conc. 
Agatb.  111.71,  c.  30.  p 

Ui  per  singulos  annos  ooucilium  fial.  Cooc  Car-  ^ 
Ihag.  III,  tii.  1,  c.  14. 

Ut  bis  ioauuo  coiicilium  fiai.  Conc.  Regien.  lit.8, 
c«5. 

Ui  bls  In  anno  synudiis  celcbreiur.  Cooc.  Antiocb. 
lil.  20,  c  6. 

Dtf  bis  in  anno  sjnodo  fa<  ienda  ei  non  ticere  al» 
lcri  episcopo  propnum  apud  se  concilium  faccTe  nisi 
ioli  melropolitano.  In  eicerptis  Martini,  tit.  18,  c.  64. 

Ut  iHiHi  episeopo  a  synodo  Hceat  deesse,  vel  aiiia 
peractam  syiiodum  discedere.  Coiic  Arci.l.  ii,  lit. 
19,  c.  3i. 

Ui  uullus  episcopus  de  concilio  sine  consensa  di^ 
seedaiy  au^  ad  conciiium  ire  eicuset.  Co»c.  Araus» 
lit  29,  c  %7. 

Qiiod  semel  in  anno  ad  concilium  sacerdotes  el 
jodiceo  atqiie  aciores  patriniuiiii  fiscaies  debeunl 
convenire.  Conc  Tolei.  iii,  lil,  18,  c  48. 

Ut  episcopus  d:aicesaiios  preslyteros  el  quosdain 
ei  laicis  coiiveniru  liiteris  ad  synoduni  inoneat.  Coiic  D 
Tarracon.  tii.  13,  c  39. 

Ui  do  Sicilia  lernis  aimls  singulis  episcopi  die  ler- 
tia  Calendarum  Octoliriiiiii  Hoiiiam  pro  syiiodo  00^- 
curranl.  EpiatoUi  Leonis  ad  epi»copu8  per  Siciliam. 
63,  lll.  7. 

Ui  biiia  per  annos  slngu!os  episcoporiiin  conoilia 
celebrentur.  Gpisiola  Leonis  ad  Anasusium.67,tit«(l. 

Ul  bini  de  provinciis  episcopi  quos  melropolilaiii 
probaveriui  ad  Tliessalonicain  dirigaiiiur.  67,  iiL  9. 

Ul  noii  ainplius  quam  di«*6  quindecim  iu  coiicilio 
renHireiitar  episeopi.  Kpiblula  e^usdeiu  ad  eumdem. 
67,  lii.  10. 

be  cnncilio  per  armos  sii»gubis  celebrando.  Cpi- 
soIj  llonnisd»  ad  episcopus  per  lii  p.  uiam*  ui* 
tii.  3. 

De  episcopis  qui  post  acla  in  Carlhaginpnsi  synodo 
rfiLeuti  siiul  ad  reliqua  purageiida.  Cuuc.  Milevit.  lil. 
«:,  c  19. 


TITUUIS  %XVIL 
D§  cpiscopls  ad  iynodum  ire  cBniemnenirhns, 

Cpiscopos  ad  synodum  vocaios  non  dobere  con- 
lcmnere.  Conc  Laod.  til.  40,  c  7. 

Ui  qui  plebe  sua  contempia  ad  conciliwn  «enire 
deircclanl  plebem  el  hooorem  amtiiant.  Coiic  Car- 
Ihag.  III,  tii.  43,  c.  14. 

Ut  nuilaa  episcopas  de  conctlio  slne  coasensu  di- 
scedal,  ant  ad  eoncilium  ire  eicuset.  Coiic  Araus. 
lil.  i9,  c.  27. 

Sl  epiacopaa  a  melropolilano  admoniins  prn 
synodo  vel  ordinitlione  episcopali  %eoire  diatalerii. 
Gmic  Aoalb.  liL  53,  c  30. 

Ul  eprscopos  quf  a  meiropotilano  commnnUua  ad 
synndum  non  veneril  eicommunicelur.  Conc.  Tar- 
rac  tlL  6,  c  39. 

De  episcopo  qui  notueril  venire  ad  synodam.  In 
aicarptia  Blartlm,  ilL  19,  c  64.    . 

TITULUS  XXYIIL 

De  cmlodiendii  effiscoporum  paeHi  a  ffrfneTpe 

confirmandii. 

Ul  geala  coneilii  episeoporora  aabseripiiooibas 
confirmentiir.  Conc  Cariha|.  111,  Ut.  50,  c  14. 

Ui  pacia  inier  episcopos  inlta  cuslodianlur.  Conc 
Carttiag.  i,  tiL  li,  c  12. 

Ui  episcopus  qul  contra  proresslonem  suam  in 
concilio  habitam  venerii,  deponaiur.  Conc  Carlbag» 
11,  ilL  13,  c  13. 

Ui  de  hxrellcis  vel  infidelibus  qnidquid  in  concH 
lio  consiiiuilur  a  prliicipe  impeireiur.  Conc.  MileviL 
liL  11,  e.  19. 

TITULUS  XXIX. 
De  excommunicaiii* 

De  etcommunlcatis  ciericis  sive  laiels.  Conc  Nic 
liL  5,  c  1. 

De  clericis  eicommunicaiis  ne  alii  episcopl  ela 
communieent.  Conc  Sardic.  tit.  16,  c  5. 

De  eicommunicatis  quid  observelur.  Coiic  Anllo* 
chen.  liL  6,  c  6. 

De  eicommunicaiis  qoi  prxler  Toluntatem  episco- 

51  ad  urbem  regiam  venianL  Cooc  Cbalcea.  lii. 
3,  cll. 

Ui  qul  eicommanicaiam  alteriu»  sascepertt  ei- 
coinmunicetur,  el  pri  crimine  obnoiins  teneatur. 
Conc.  Cartha^.  11,  tit.  7,  c  13. 

Eicommunicatus  presbyter  si  sacriflcare  praesinn* 
pserii  anathematisetor.  Coiie.  eodem,  lit.  8. 

De  clericts  el  monachis  excommnnicatis  qni  prae- 
ter  voluntatem  ei  iscopi  soi  ad  urbem  regiam  ve« 
niunt.  Ctmc  Chalcedon.  tlL  23,  c.  II. 

Ut  com  eiconimutiicaio  commnnicans  vel  orant 
eicommuuiceiur.  Coiic.  Carlhag.  it,  lii.  73,  c  15. 

De  bis  qui  eicommmiicatos  alterius  accipiuul. 
Conc  ArelaL  n,  lii.  8,  c  22. 

De  clericis  qtii  per  cnlpam  snam  ab  episcopo  siio 
oiconinianicanlar  ul  ab  aliis  eplsoopis  indubitanter 
comnranionem  aeeipianL  Couc  Agaib.  liL  3,  c.  3tl. 

Ut  eicouimunicaiiis  bumiiiei  seHietipsuin  ut  fesU- 
nins  reeoncilieiar.  Conc  Vasen.  lii.  €,  c  28, 

De  00  qul  ab  episcopo  suo  aiiquid  nipeiil :  pra 
rpsa  conveiilloiie  ai>  Koclesia  non  prifeiar.  Conc. 
Aurel.  1,  liL  4,  c  31. 

De  eicoBinaoicaiis  presbyleris  01  ni  necessiute 
communionem  denL  Conc  Kliber.  liL  32,  c  38. 

De  episcoiiis  qol  eicoiumiioicaium  abaiittin  com* 
municanL  Conc  ood»  lit.  53. 

Ut  qui  a  suis  episcopis  privantur  ab  aliis  non  r»- 
cipiantur.  Conc.  t^sarau|;.  i,  liL  5,  c  41. 

De  his  qiii  eicommuiiicanlur  a  sacerdoiibas ,  ui 
nullus  ad  eos  accedat.  Conc  ToleL  i,  liL  1*5 ,  c.  40. 

De  non  eofflmanicaiido  eicommunicalis.  Conc. 
Dracar.  i^  lil.  15,  c  63. 


«9 


OOLLECTIO  CANONOII  S.  l9ID0ite  WSPKL.  ASCRim. 


60 


D»  derWj  eicommanicalis.  In  eioerpUt  MartiDi,  A  episcopo  haMtii,  vel  raaovads  ttrbibw.  Cone.  Chal- 


lii.  57,  p.  Gl« 

Non  licere  rominiinicare  «"xcommonicaiis.  In  ex- 
eeri»tis  11  arlini,  lU.  84,  c.  64. 

De  his  qiii  in  ftiia  proviiiria  non  commtinirantes 
alilii  comniuntcani.  Gonc.  Milevit,  lii.  I8,  c.  19. 

Si  qiiis  libeiis  clericos  aiit  laicus  pro  haerese  fue- 
rit  exromniunicaius  ,  liliellum  lidei  suae  det,  utopt- 
ni«inem  haeresis  piirget.  Iii  eicerpils  Martini ,  til. 
56,  c.  64. 

De  damnalione  Acacii  qnod  liasreticis  ausos  sit 
communi^are.  Episiola  Felicis  ad  eumdem  Acacium 
Con^tantiiioporitanuin  ex  iuiegr ».  80. 

De  episcopis  qiii  excommunicalum  allerius  susci- 
piufii.  Coac.  Araus.  lii.  II,  c.  27. 

TITULUS  XXX. 

D€  excommmicaiii» 

m 

Do  excommunicaiis  a  sxculo  cieuntibus.  Gooc. 
Ric.  tii.  12,  G.  I. 

De  commani«>ne  priTatis  et  iia  dcrunctis.  Epistola 
Lcoms  ad  Rusticum.  66,  tii.  6. 

TITULUS  XXX  L 

De  coHserwmda  inlegritale  iacorum, 

NoA  aoctpiat  aliiim  eplsropum  plebs  quai  in  diie- 
cesiin  sem|ter  subjacuit.  Coiic.  Carthag.  iij,  lii.  42. 
c,  14. 

Ui  dicecesis  qu»  ei*iscopiim  niinqiiam  habuii ,  non 
balieat.  Conc.  Larthap.  n,  lit.  ft,  r.  13. 

Utqui  approba?erit  siiaiu  civitaiem  melropolim 
fiiisse,  teneal  ptimatum.  Conc.  Tauiii.  lil.  I ,  c.  25. 

Ne  in  una  prtivincia  duo  melropoliuni  sinl»  et  de 
qnibus  ita  factuni  esi.  Coiic  Chalced.  lit.  12,  c.  II. 

Qiiod  n«in  oporleai  secunduin  sutuia  Imperato* 
rum  diios  es>e  melropoliiaiios  episcopus.  £pibtola 
Innocenlii  att  Alexandrutn.  23,  lii.  2. 

Quod  nnaquftqiie  provinria  siio  inclropoliiano  de- 


ced.  tit.  17,  c.  11. 

De  triceiiiiii  lempore  ct  prepter  provinclas  cnusa- 
rum  dlscreiione.  Conc.  Tolei.  it,  tii.  3i,  c.  49. 

De  Iricennali  discreiione,  nt  post  triginia  annos 
nulii  liceat  pro  eo  appellare  quod  legiirn  teinpus  ex- 
cliisil.  Episiola  Gelasii  ad  Sicilieuses  episcopos.  83 

Ut  basilicc ,  in  cnjiis  territorio  sunt ,  in  ejns  epi« 
scopi  nianeani  potesiate.  Gonc  AurcL  i.  tit.  13. 
c.  31.  • 

De  ecclesiis  ab  hapreae  translatis,  ut  ad  eos  epi- 
Mopos,  in  qoorum  siinl  parochiis,  perlineant.  Coiic* 
Tolel.  lii,  lit.  9,  c.  48. 

^  Quod  ecclesiarum  omnium  dotes  ad  episcopi  or- 
diiiaiionem  debednt  periinere.  toiic.  Tolet.  iii,  lit. 
19,  c.  48. 

Deconventuterrilorii  et  basilicis  no¥iier  consini- 
ciis  ad  quem  episcopura  pertineani.  Gonc.  Tolet.  it. 
B  lii.  55,  c.  49. 

TITULUS  XXXIV. 
De  viHUmdi»  et  moderandi»  parochiis. 
Ut  annis  singulls  episcopi  dioecesim  visiienl,  et  ut 
non  plus  quam  lerliam  de  parocliiis  suis  accipiant. 
Conc.  Tarrncon.  tii.  8,  c.  39. 

De  requisiiione  episcoporum  per  singulos  annos 
in  parochiis  peragenda.  Gonc.  Tolet.  iv,  ili.  36. 
c.  49. 

Quod  saeerdotes  moderintcr  agere  debeant  per 
parocbias.  Coiic.  Tolet.  iii,  tii.  20,  c.  48. 

Ne  de  facult^tibus  ecclesiarum ,  eicepta  leriia  oli- 
iarioiium  ac  rriisum,  episcopus  aliquid  aurerat.  Conc. 
Tolcl.  IV,  lii.  33,  c.  49. 

Ui  episcoptis  ambulet  per  dioecescm  suam.  Conc. 
Bracar.  ii,  litr  1,  c.  64. 

Lt  episcopus  per  diascesem  ambulanR  duos  soli- 
dos  tautuiu  accipiai,  ncque  terliam  pariein  de  obla- 

e 


^^u^xTT^a'  *'*"*^*  tOBle.U..i  ad  cpi.co|»os      uonibus  quarai;   el  ui  clerici  non  cugan  ur  mor 

nl  ."-;.:•;  'i         .       f       j-    p  •  .  i    .  ..      s«''^»'>-  Coiic.  eodem.  til.  2,  c.  C4. 

De  lerniinis  non  Iraiisrerennis.  Epislola  Innoceiitii         -*       •  *    - 

•d  Florentinnm  ex  iniegro.  13. 

Ui  nullus  episcopus  relicia  caihedra  in  dioecesi 


resideat.  Conc  Carihag.  v,  tit.  5,  c.  1*6. 

Episcopus  in  diceccfsiin  factus  solam  eam  teneat 
plebem  in  qua  est  ordinatus.  Conc.  Cartbag.  iii,  lit. 
46,  c.  14. 

Si  episcopi  iiecligentcs  sint  adversus  haereticos, 
amiiiant  eadem  loca,  in  quibiis  inveniuniur  existere 
n^ligentes.  De  judicibus  eiiam  quibus  ei  causa  di* 
rimi  potest.  Gonc.  Milevii.  tit.  24,  c.  19. 

Ut  si  episcopus  iu  majoribus  caihedris  conventus 
a  viciuis  episcopis  infni  eei  meiises  ad  Ecclesise 
uniiaiein  non  conv^tterit,  eicommunicetur ;  quod 
si  fiierii  de  communione  mentitus  episcopus  prire- 
tur.  Gonc.  eod.  tit.  25. 

TITULUS  XXXIL 
De  intmis  $edibu»  el  /octf  •  0 

De  episcopis  vacanitbos  eeclesias  vacantes  ooca- 
p^iniibus ,  et  banc  esse  plenam  synodum  obi  metro- 
politanus  fueril.  Coiic.  Aniioch.  tii.  16,  e.  6. 

Ne  cpiscopus  alterliis  episcopi  plebes  aut  fines 
iisnrpet.  Couc.  Carih^g.  i,  tit.  10,  c.  12. 

Ut  nnlhis  pneaumat  parochiam  alieiiam.  Gone, 
Cartliag.  ii,til.  II,  c.  13. 

Ui  plebes  alienas  alios  episcopns  non  usurpeL  Gone. 
C»rihag.  111,  tit.  20,  c.  14. 

De  episcopis  qui  quod  repetere  poterant  prasier- 
niissa  synodo  invaseriiit.  Conc.  Miletit.  lit.  21 , 
eap. 19. 

TITULUS  XXXIII. 

De  regendi»  eeeletii»  ex  Iricennali  po»u»»ionem 

.    Dc  e^cle»iis  in  barbarico  positis.  Conc.  Constaiiti- 
no|Ni|.  I,  lit.  4,  c.  8. 

l)o  ccciesiis  in  parocbiis  per  irigin  a  annos  ab 


^  Ut  episcopos  anibul»t  per  dicecesem  siiarn  discu- 
tiens  clericos  si  beiie  nilnisirtfni;  ei  anie  viginti 
dies  pasch»  caiechuineiii  doceantur  byniboluin. 
Conc.  Bracar.  ii,  lit.  i,  c.  64. 

De  excusaiione  ecclcsiarom  Gallis  provincla^. 
Coiic.  ToleL  Tii,  lii.  4,  c.  ;2. 

TITULUS  XXXV. 

Si  conleiuio  inter  parochia»  oriaiur  qua  examinatioae 

determinetur. 

De  Teodolphi  Malaciianae  eccleslae  episcopl  qne- 
rimoniis  adversus  reliquos  episfopos  pro  quibusdain 
parochiis.  Coiic.  Ilispal.  ii,  tii.  1,  c.  67. 

De  queriinoniis  Ful^entii  et  Honorii  episcoporom 
pro  quibusdam  parochiis.  Conc.  eodem,  tit.  2. 

De  doobns  episcopis  unius  provincias  inier  se  cou- 
te..tionem  habeniibus.  Conc.  Sardic.  tit.  3,  c  6. 

TITULUS  XXXVI. 
De  eeeonomo  el  defetuoribu»  Ecelc»itB, 

De  oeconomis  Id  est  dispensatoribus  siitgularum 
ecclesiarum  habeiidis.  Conc.  Chalc-ed.  lit.  26,  c.  11. 

De  instilolione  wcoiiomorum,  id  esi,  qui  res  er- 
clesiasticas  tracianu  Conc.  Tolet.  iv,  tit.  4^,  c.  49. 

De  oeconomis  ne  ex  laicis  constituauiui*.  Conc. 
Uispal.  11,  tii.  9,  c.  67. 

Defensores  ecclefti-.nim  a  principe  postulentur. 
Conr*.  Carlbag.  v,  tit.  9,  c.  16. 

Ut  pro  cau-is  Ecclesias  execuures  vel  advucali  a 
priiicipe  posiuleuUir.  Coiic.  Milevii.  lii.  16,  c.  19. 

Ui  fundaiores  ecclesiarum  qiiousque  advixeriut 
earum  tiabeant  curam  ipsique  illic  uiiuistr«>s  eliganl 
servituros.  Coiic.  Tolet.  is,  til.  2,  c.  54. 

TITULUS  XXXVIL 

De  di$penta:iotte  iccle»ia»iicarum  rerum, 
Ut  obiaiio  fidcliuiu  qux  iu  uummis  oiTci  tur  apud 


61 


EXCEftm  CANONOH.  —  UB.  III. 


anomqneinlibet  eleriemn  servetor«  eompelenti  tcm-  A 
pore  inter  Glericos  dividenda.  Conc.  Bracar.  i,  tit*  21 , 
c.  63. 

De  liis  qnae  aliari  oflTerantur  si?e  pnedils.  Conc. 
Anrel.  I.  liu  10,  c.  31. 

De  his  qoae  a  fidelilMis  in  |iarocliilanis  basitids 
offerftniur.  Conc.  eod.  tii.  11. 

De  febus  ecclesiasticis  quot  poriioiies  fiant.  Conc. 
Dratar.  i,  tit.  7,  c.  63. 

De  rebos  ecciesiaB  dispensamtis ;  quse  dispensatio 
iia  fiai  ui  niilla  necessitas  maiieai.  In  excerpiis  Mar- 
tini,  tit.  16,  c.  6i. 

IJi  de  reddllibiis  ecctesiae  et  obiaiione  fideliom 
qnatufHT  poniones  fieri  Uebeant.  Oecreiuin  GelaUi 
generale.  8i,  tit.  29. 

De  bene  gerendia  ecctesiff  relms  ab  episcopls.  Epi- 
stcila  Celasii  ad  Sicilienses  epii(Ci>pos.  83 ,  til.  1 . 

De  Gimqaisitls  rebus  :  intra  Bfclesiam  et  sacerdo- 
tis  baeiedes  ioiestaii  quas  divisio  liai.  Coiie.  Tolet. 
IX,  lii.  4,  c.  54. 

Ul  episcopus  tertiam  ecciei^asticarnm  reruin  sibt 
debiiairo  cai  el^eril  cooferai.  Couc.  Tolei.  ix,  liu 
6,  c.  54. 

TITULUSXXXVIll. 

De  ciisiodjeiidts  el  atUnafidii  eccieslarum  rebnt. 

De  collalis  rebus  ecclesiis  ut  in  earum  juro  per- 
dureni.  Conc.  Tolel.  vi,  tit.  15,  c.  51. 

Non  debere  sacerdoies  ecclesiasiica  vendere ,  ve- 
rum  aoieitt  Ycodita  revocare.  Conc.  Aocyr.  tii.  15, 
c.  2. 

Irriiam  esse  qitamcunqne  distraetionem  episcnpi 
ae lam  sine  coniiiveotia  dericorum.  Coiic.  Cariliag. 
IV,  lii.  32,  c.  15. 

Re«  ecdesiae  inconsalio  meiropolitano  ab  episco- 
po  iion  alieiiandje.  Coiic*  Carlhag.  v,  lii.  4,  c.  16. 

Ui  episcopis  oon  liceai  nem  alieiiare  ecclesiae, 
clericis  autem ,  monacbis  et  peregriiiis  liceai  dare. 
Coiic.  Tolei.  111,  tit.  3,  c.  48.  r 

Non  licere  presliyiero  vel  clerico  rem  ecclesiae 
veiidere  vel  donare.  Couc.  Agatb.  liu  22,  c.  30. 

Non  licere  conctis  minisiris  et  sacerdotibus  res 
ecclesiae  commalare,  vendere,  Tel  donare,  nec  liber- 
lis  a  parochitanls  editis  ecclesiam  reiinquere.  Coiic» 
Agaib.  lil.  49,  c.  30. 

Niin  licere  presbyteris  parocbiianls  de  rebus  ec- 
clcsiae  aliquid  Tendere.  Conc.  eodcm,  til.  53. 

Presbyieri  parocbiiani  quodcnnque  emerinl  ad 
iioinen  ecdesi»  faclaol  scripturam.  Conc.  eodem, 
lif.  54. 

£piscopus  io  rebus  ecdesise  pfil«-siatem  habeai, 
oec  domesiicis  suls  vel  propinquis  in  eis  poiestalem 
ailribiiat.  Conc.  Anliocb.  lit.  25,  c.  0. 

Kpiscopns  rebos  ecclesiae  lanqiiani  commendaiis 
Dou  quasl  propriis  uiaiur.  Cunc.  Canbag.  iv,  itt. 
31,  c.  15. 

yuoinodo  ab  episcopis  res  ecdesiae  babeaninr,  el 
dc  tiberlis  manumttiendis.  Conc.  Agath.  tit.  7,  c.  30,  ^ 

Liccre  episcopo  sine  coniitvenila  clericorum  ali«  *^ 
qiiid  exigunin  vendere.  Conc.  eodem,  til.  45. 

Licere  episcopo  fugiiivos  servos  eccldbios  Tcnun- 
dare.  Conc.  eodem,  t>t.  46. 

De  mancipiis  ecdesiae  ab  episcopo  manainissis* 
G)iic.  Hispal.  1,  lit.  1,  c.  66. 

I>e  superbis  ecdesias  libertis  ut  ad  servitiuro  re- 
tocentur.  Conc.  Hispal.  ii,  tii.  8,  c.  67. 

De  mancipiis  ecdesiae  ab  episcopis  proiimis  suls 
coltatis.  Coiic.  Hispal.  i,  tit.  2,  c.  b6. 

Si  episcopus  de  rebus  ecdesiae  per  testamentuni 
abqnid  coniuleril.  C<inc.  Agaih.  tti.  51,  c.  30. 

De  praesumptuoso  episci»p<i  si  absque  necessiiate 
ei  iiisclo  clero  vel  de  locu  i  lo  ubi  presbyier  non  esl 
de  rebus  ecclrsis  veiuler^  quodcunque  praesumpse- 
ril.  In  excerplis  Marliui,  lil.  14,  c.  64. 

Non  bcere  clcricis  posl  mortein  sui  episconi  res 
ad  euni  pertiiieuics  diripere.  Cuiic.  Clialccd.  tit.  22, 
c.  ih 


1)1  sl  episcoptts  inleslaios  ebierit,  Inventarimn  de 
rebus  ejns  clerici  facianl  et  nulliis  eiindc  aliquiil 
auferal.  Cone.  Tarracon.  lil.  12,  c.  3t». 

Si  Kacerdos  moritur  quid  de  rcbu$  ccdesisc  obser- 
retnr.  Conc.  Iterd.  tii.  16,  c.  44.. 

Ul  defuncto  episcopo  d»  rebus  ipsiiis  vei  ecde- 
tl»  niiltus  quidquam  praesumat.  Conc.  Valiel.  lii. 
2,  c.  45. 

De  rebos  eedesiasiicis  ei  episcopalibns  qiialiier 
secre,:aie  «erventur.  Cooc.  Aniiocb.  lii.  24,  c.  6. 

De  rebus  ecclfsi»  gubemandis  ae  n^fous  spiriiu.-i- 
litms  segrcgandis.  Iii  excer|»tis  Mariini,  |ii.  15,  c.  64. 

Ut  propiiiqui  inorientis  episcopi  de  rebu^  ejns  ni- 
bil  usuriient  Mne  mclropoliUini  et  coiuproviiicialiuin 
coitscienii;i.  Conc.  Vallei.  lit.  3,  c.  45. 

De  rebus  episcopt  propriis  vei  acquisitis  quld  de- 
beal  observari.  Conc.  Agalb.  tit.  48,  c.  30. 

Sl  episcopo  qnidpiani  a  quolibet  ruerit  derelictiim, 
ab  ecdesia  vindicetur,  exceplis  his  quae  per  Qdei- 
D  cummissum  data  reperiuntur.  Conc  eod.  tit.  6. 

Ut  epi>copus  qui  relinqucns  vet  non  relinquens 
filios  ecclesiam  ,  cui  prsfuit ,  haeredem  non  fecerit, 
dc  bonis  quae  reli«|uit  damois  ecciesiae  coosulalur. 
Cone.  eod.  tii.  33. 

De  venditionibus  quas  abbates  facere  prapsiimunl 
et  iiuilatenus  faciendis  liberlis  de  iiioiiasleriis  servis. 
Coiic.  eodem,  tit.  5b. 

Oe  proniisso  suflragld  pnesiiti  ex  rebus  ecclesi» 
sacerdotibus  persolveiido,  ut  ita  coocilio  roboreiitur. 
C4»nc.  Tulet.  iv,  lit.  37,  c  49. 

Si  de  rebus  ecde^iae  pro  prafst-illnne  aliquid  darl 
dicaiur,  causa  praestill  cognoscaiur.  Coiic.  Tolel.  ix, 
(ii.  3,  c  54. 

De  suffragiis ,  fundaloribiis  ecclesiarum  ,  vel  filiis 
eorum,  ex  rebus  ab  ipsis  coUaiis  iiupertiendis. 
Coiic.  Tolet.  IV,  lil.  38,  c  49. 

Res  ecdesiasticae  usu  (oliatjs  nutla  praescriptiooo 

teinporum  defendantur.  Conc.  Agaih.  tit.  59,  c  30. 

n     8i  episcopus  cuiqiiam  terrulas  prxstiterit  exco-^ 

ic  das ,  siiie  pr.i  judic  o  juris  ecclesiae  tciiebuutur. 

Conc.  Aurcl.  i,  tit.  19,  c.  31. 

Ui  quidquid  de  jiire  ecde:«i3e  cterici  tcnuerini  post 
obituin  eoruin  ad  ecdesiaiu  reveriatur.  Conc.  Tolet. 
II,  tit.  4,  c.  47. 

Ut  res  ecdesiae  ooo  alienentur  et  dericis  et  mo- 
nacbis  aut  peregrinis  in  usum  deotur.  Epistota  Sym- 
inacbi  ad  Caesarium.  35,  lit.  1. 

i^  stipeiidiis  clerU»ram  ne  a  jure  alieneotur  eo- 
clesise.  Ciinc.  Tolet.  vi,  lit.  5,  c.  51. 

Utde  rebus  ecdesiae  nihii  episcopi  auferanl  el 
qualiter  proximi  fundaiores  ecclesiarum  solliciiudi* 
iicm  geraiit.  Conc.  Tolet.  ix,  tit.  1,  c.  54. 

Ut  scriptura^ ,  qu»s  sacerdotes  ei  ministri  injusle 
fecerint,  post  mortem  eorum  habeant  anuorum  uu- 
Dieruio  coiuputatuni.  Ctioc  eodein,  tii.  8. 

TITULUS  &XXIX. 


De  libertis  et  familiii  eede»iarum» 

De  libtrtis  ex  familia  ecdesi»  faciis  si  nihil  ex 
proprio  conferani  sacerdotes  qur  eos  faciimt.  Couc. 
To'et.  IV,  til.  67,  c.  49. 

De  discretionc  niauumlssorum  ex  familia  ecclesisB 
qualiier  manuniitiantur,  et  ne  adversa  lesiificeui  vel 
acciisent.  Conc  eodeni,  tit.  68. 

Quod  liberii  ei  fiiinilia  ecdesias  pro  compeusa- 
lioiie  aequisitaB  rci  ab  episcopis  possunt  ficri.  Cmic 
eeilein,  tit.  69. 

Do  prorossioiie  iibertorom  ecdcsia*.  el  posieritaiia 
eorum  sacerdoiibus  racieoda  ne  longini|uitas  tempo- 
ris  hos  facial  obuitescere  libertale.  Coiic.  eodemt 
tit.  70. 

De  libenis  ecdesiae  ejusdem  patroclttium  derelio* 
qiientibus.  Coiic.  eodeui,  lit.  71. 

De  profe»si'iuibus  et  obedieniia  libertorum  e(cle« 
si;c.  CoiicTotcl.  vi,  lil.  9,  c.  51. 

De  progemc  libertvrum  cccu  • ••-•  «^^'  ^*^ 


COLLKGTIO  CAfKINUU  S.  IS»DORO  lilSPAL.  ASCRIPTA. 


U 


iiiitriilMie  ab  coeksfai  litM  efsgare.  Conc.  Tulei.  A 
%i«iii.  IO»e.  $K 

QhikI  po«t  morteni  iiacerdoiie  in  liberuite  Rervis 
efilleia  Minoruiii  lemput  Uci)eal  computari.  Ceiic. 
Tulet.  is,  lii.  12,  c.  H. 

lU  ei  lilHTtiB  ecclcsi:K  t-'t  ex  persoiii$  ingciwis  ge- 
iiii  eb  ob&equiis.  eccksise  iiou  recedaiit.  Conc.  eo- 
dem,  lit.  13« 

Quod  si  liberli  efclesi»  ad  eam  reTerti  non  velinCy 
omnia  eorum  reicula  juri  appHcelttr  eccleai».  Gonc. 
eedem»  iil.  14. 

De  obsequio  el  diaclpliiia  libertorum  ecclcsi». 
Conc*  eodem,  tit.  15. 

Quod  liberlis  eoclesia  niliil  de  rebus  suls  in  alie- 
num  liceai  IraiisTerre  dowiuium*  Coiic  codem, 
III.  16. 

TITUL13S  XL. 
De  non  ignorandi$  eanonilnu, 

Quod  oulli  sacerdoti  liceal  caiiones  ignoraro.  ISpi-  g 
•tola  CoDlestini  per  Apuliam.  55,  tii.  1. 

Quod  ignorantia  sacrarum  Srri|)liirarum  Eiitiche- 
lem  bsBreiicuiu  ieceriu  Epistoia  Leonia  ad  Flavia- 
niim.  58,  liL  f. 

Ul  sciani  servare  quod  noverunl  et  curent  nos^e 
oiied  ignoranu  Decrelum  Gelasii  geoerale.  82. 
UU  18. 

TITULUS  XLI. 

Af  coiisenNilf ene  coiioiiam  •  ef  damnarioiie  ve^a  prm' 

smiMfitiBm. 

De  sialuils  eanonum  conservandis.  Epistola  Leo- 
Dis  ad  episcop<M  Africanos.  G9,  tit.  5. 

Ut  canones  Mcaeni  et  aposiolic»  sedis  decrola  cu* 
alodiantur.  Dccrctuio  llilarii.  74,  lil.  i. 

De  institutis  ccclesiasticjs  moderanter  pro  tempo- 
ris  i|iialiuie  dispiisitis.  Decretum  Gelasii.  82,  tlt.  1. 

Ut  ubi  nulla  perurget  necessiias  consiituia  patrum 
iuviolaia  servenlor.  In  quo  supra  lit.  2.  p 

Quod  apostolica  sedes  patenios  canones  plo  sludio 
devoioque  custodial  el  eos  CHStodiri  simiH  iiileutio-' 
iie  pnrcipiai.  Decreium  Gelasii  geiierHle.  82,  tii.  2. 

lll  episconus ,  pre^bjter  el  diacotius  qui  coiiira 
ba*c  slatuia  lecerint  periclitentur.  Decreium  Gelasii 
generale.  82»  liL  30. 

Quod  praevaricatores  inierdietonim  coromunionis 
•e  iioveriui  subire  jaciuram.  Epistoia  Symmacbi  ad 
iivsariiim.  95«  lil.  o. 

Quod  in  praierf  tis  regulis  ei  quae  custodieiida  sunl 
et  qm  ve:ila  sunl  ordinaia  sinl»  qux  in  omiiibui  dl- 
ligiinteff  delieaui  observari.  Episiola  llormisdae  ad 
:S>allii.stium  llispal.  9i. 

Ul  ttuilus  privilcKia  anilqua  convellat,  sed  in  ho- 
Jiore  suo  a  pairibus  dtxrefa  serventur.  Ilesciipiio 
Jlormisda;  ad  episropos  Ba!ticx  et  inlegro.  9^. 

Be  daiunatione  eorum  qui  ea  qu«  iiiterdicta  sunl 
iisurpare  praesumuui.  fipistola  iMmi  ad  Hesycbium 
baloniianum  episcopum.  58,  liL  2.  ^ 

Quod  d4K:endiis  sit  populus.  Kpi^lola  Coelestini  per  ^ 
A|iuHam.  55,  lii.  5. 

.Ul  si  quis  sacerdotum  conlra  ittterdicla  feceril  a 


suo  sil  ofndo  removeodas.  EpkloUi  Leonla  ad  Hnl- 
versos  episcopos  per  GampaDiam  el  diversas  provio- 
cias.  64,  lii.  5. 

Qtti  institula  violaverit  sententiam  in  se  inveHiei 
Decretum  Hilarii  synodale.  74,  dt.  4. 

Utepisropi  qui  conira  sia  uta  faciunt  lionf>re  pri- 
fcntur.  Coiic.  TauriL  til.  12,  c  25. 

De  Ag^aro  el  Tiberiano  qui  ek  laieis  fiierunl  ordi- 
nail.  Epistola  Leonis  ad  Africauos  episcopos.  t»9i 
lit.  5. 

I)e  daninaliune  eorum  qui  prxiereuutes  siatuia 
nova  iiitrodiicunl  prxcepla,  Senteuiia  in  fine  coiicilil 
Gaiigren.  c.  4. 

De  canonibiis  iiiiiu&cujiisque  concilii  conservandis. 
C(»nc.  Clialced.  llL  I,  c.  it. 

De  observatioiie  priorum  canonum.  Conc.  Tolel. 
iii,  tiL  l,c.  48. 

De  stibiliiaie  cnnonum  et  damnaiione  violaalium. 
Conc.  Bracar,  i,  tii.  22,  c  65. 

Ut  laici  ooiilemptorea  canoniim  oxcoininuniccn- 
lur,  clerici  booorc  prtventur.  Coiic.  Canbag.i  liL  14, 

c  1«. 

De  Proterio  Alexandrino  episcopo  ui  priorum  sup* 
riim  decreta  couservel.  EpisluU  Leoiiis  ad  Marila 
num  Augiistum.  58,  tit.  1. 

Ubi  po>tntai  eumdem  impetatorem  01  epislolam 
quaro  ad  FUviiioum  Gousiantiiiopolllanum  episco- 
puui  miserat,  in  GraM^um  Iranfbtaiii  Alexaodriiiai 
ecclesix  destinei.  In  quo  supra,  til.  2. 

Ubi  per  iegalos  suos  hortaiiir  Dei  sacerdo:es  ut 
secuiiduin  sacras  Scripturas  cuncta  disponani.  fe^pi- 
siola  Leonia  ad  syoodmn  Cbaleedoiiettsein  ei  Inte- 
gro.  54. 

TITULUS  XLII. 

th  noM  emtemncmih  ^iuwitionibtie  et  carendit 

conienti0nibu$. 

Profundiores  quaesiionea  non  coniemnends  sunl 
nec  penitus  asserendse.  Is^istola  Cmiestiiii  ad  episco- 
pos  Galli«.  d\  tit.  75« 

Qnod  magiiopcre  conteoito  slicavenda.  Cpistola 
ad  Anasusittm,  84,  liu  4. 

TITULUS  HLIll. 

De  retnbuenda  conditione  eervorum. 

Ui  servl  sub  ebtenUi  reKgionis  non  SHScipianlur 
aut  vindicentur  in  monasteriis  vel  m  cloro.  Decre** 
lum  Gelasii  geoerale.  82,  iti.  16. 

TITULUS  XLIV.. 
De  quortaneHnque  libertis  EccUeim  conmendatis. 

Be  liberltsqui  ecclesij^  commendati  suul  ne  oppri- 
mantur.  Coiic.  Araus.  tit.  7,  c.  27. 

De  libertis  ui  in  necessiute  ab  ecelesia  toeaniur. 
Conc.  Agatb.  liL  29,  c.  50. 

Qiiod  liberii  ab  episcopis  vel  ab  aliis  facti  el  ercleo 
siar  cummenJati  permanere  debeant  liberi.  Coiic. 
Tolet.  iif,  liL  6,  c.  4*8. 

De  liberirs  pairocinio  ecclesisecomfflendalis.  Conc 
Tolei.  IV,  iiL  72,  c.  49. 


LIBER  QUARTUS 


DB  1M3TITUTI0NIBUS  OFnaORUM  ET  ORDINB  BAPTIZASDI. 


»MM 


VERSIFICATIO. 


Kcce  jugi  motii  ptaceiull  miinera  portans 
Totum  qaod  statttis  implevi  menle  reclini : 
Amodo  quae  nosiris  siemeior  semiu  planiia, 
A«l  quo  niittemus  afacres  per  plana  recursus? 
ll;icieoa8  01  Gcrlo  verborum  liogua  cucurril 


Ordine;  nunc  compone  choros  rcvocantibu«(  iiyiii- 

[iiis, 

Doce  delicli  sordes  baplismate  toNi, 
Dlstingue  lemplis  aharia,  carmina,  tiinra. 
R.  Curoplcre  lua  coucurram  cilo  jtissa  citatus 


C5 


ESCERPTA  CAimfl'!!.  ^  UB.  IV. 


66 


linperiaque  aii:ints  tam  porUlM)  superbis  : 
Altarisaram»  riiu»  «i  cMiiiea  teiRpl^ 

Gauilia  resioruin,  coucioiiiaiiiie  melos^ 
Usus,  inensuras,  leges,  sedesque  sacrorum 

Disiincie  motus  rite  dedit  calamus. 
ral.tBoe  nosiris  studiis  liis  laehis  haberi? 

Aui  liMi  qux  placeani  emolttmeBia  daaiuaf 


A  i.  M6  refovtM  quaicuiiqtte  paras »  me  talia  uiul- 

Ilis  delecior  o?ans  qiias  uiibi  ponis  o(»eft. 
H.  Del  UomiMia  opoa  lioe  nofiirum  tibi  posse  pla- 

[cere, 
Quod  te  delectet,  oof  refoTcre  q/^iM» 


TITULUS  I. 

Quod  gibi  tantum  noceani  eum  a  malii  bona 

mintifrafi/ur. 

Qiiod  mali  bnna  fninistrando  sibi  lantummodo  no- 
reaoi  nec  eccleslae  s<tcranienta  coiumaciilpnl.  Epi* 
siola  Anasiasii  ad  Auastasium  Augusium.  84,  lii.  8. 

Qiiod  eos  qiiud  post  damnaiionein  siiain  b;ipiizavil 
t  I  ordinavit  Ataeius  nuUa  |K>rtio  laisiouis  aitingat. 
Iii  quo  supra,  lit.  7.  g 

TITULUS  II. 

De  iton  usurpanda  doctrina  et  nomine  doetoris. 

Ul  doetoris  sibi  D«imea  nen  imponaL,  cui  concts- 
siim  non  esi.  Gonc.  Caesarauguslan.  i,  lit.  7,  e.  4t. 

Ut  kiicus  prasseutibiis  clericis  mqu  doceat.  Com*. 
Cartliag.  iv,  tii.  98,  c-  15. 

Ui  iniilieres  publice  docere  non  prassumant.  Conc* 
Carlhag.  iv»  lil.  99,  c.  15, 

TH  ULUS  III. 

De  redpiendU  likris  eanonieie  et  renuendii  librii  ei 

puitmii  apoeryphis. 

Non  licere  ps.dinos  ab  idiotis  compositos  in  ecele- 
sia  dici  neque  libros  qui  su  -1  eitra  canoueui  legere, 
tt  qui  siiit  iibri  canonici.  Conc.Laod.  tii.  b%  «r.  7. 

Ui  tmler  sacras  Scripliu-as  iiihii  in  ecclesia  lega- 
Uir  >ub  nouiiue  divinaruiu  Scrip&urarum  ei  q^  bijii 
tibri  caiiooici.  Conc.  Cartliag.  tL  47,  c*  14.  p 

Praeter  canonicas  Scripturas  nibil  in  ecclesip  Wgt*  ^ 
tur  catbolica,  nibil  in  auctoritile  recipieuduui.  Coitc. 
Tolei.  1»  ei  regula  fidei,  tiU  iit  c*  40. 

Qiiod  eiira  auctoriiaiem  Veieris  et  Novi  Testameoii 
nibit  poeticum  sit  in  cccJesia  dcc^utanduui.  Conc*. 
liracar.  i,  tit.  i%  c.  ti3. 

T>e  eo  quod  uoti  liceat  psalmos  poeAicoa  In  ecclosia 
dicere  nrc  Iibros  apocryphos  li^ere.  io  excerplia. 
Martini,  lit.  (i7,  c.  t>i. 

De  Apocaiypiiis  libro  in  omBibus  rceiplendo,  Cunc. 
Tolet.  IV,  lit.  17,  c.  49. 

ihi  canonicis  libris  qui  recipi  debeani.  Epiaiola 
innocentii  ad  Ciuperium*  8,  tiU  7. 

De  can.af;ci8  libii&qui  recipi  debent  ei  de  apocrjr- 
l^his  reuucudis,  Uccctale  ab  iiormisda  papa  eJir 
lum  103. 

TiTULUS  iV. 

De  symkoUi  patrum. 


TITULUS  VL 
De  pradicundj>  symbolo-» 

De  pncdicando  symbolo  populis  in  ecclesia*  Conc. 
Tolot,  111,  lit.  2,  c.  48. 

Ut  synibolum  anie  ooto  dies  p»sch«  compelentilMift. 
prxdicclur.  Cooc.  Agath.  i\u  13,  c.  50« 

TITULUS  VII. 

De  conrruefidii  eeele^iii  et  aharibni. 

Ne  siue  prxceptione  episcopi  novo;  basillc-c  de* 
d.ceniur.  Decrt:tuui  Geia&ii  generale.  82,  tii.  6. 

Ut  uulla  basJica  sub  qitoruuilibel  dcfuuciorum  no- 
niine  consinicta  dediceiur.  Dccretutn  Gelasii  geuo* 
rale.  82,  tit.  27. 

De  bahiiicis  qiix  sine  roartyruni  rcliquiis  dedi* 
ca  X  sunt  ut  dcslruautur.  (^ic.  i^rtbag.  v.  tii.  13. 
c.  i6. 

^e  picturae  in  ccclc^ia  fiant.  Conc.  Elibec.  iit.  30, 
c.  58. 

Quod  maiicre  dcbeat  firmuiu  A  servi  fisci  eceiesiaa 
fccerint  easque  peculio  suo  diiaveriui.  Conc.  'loleL 
111,  tit.  15,  c.  48. 

Ut  altare  et  ungutur  et  benedicatur.  Coiic.  Agatli. 
tit.  14,  c  ZO. 

De  ecclesianim  resianraiione  in  fabricis  vel  avJift- 
caiione  quid  sit  observ»nduiu.  Epistola  Vigilii  aJ 
Profuturum  episcopuiiu  98,  tii.  4. 

TITULLS  YIIL 

De  honore  eccieiiarum, 

Donum  Dei  et  congregationes  qu»  in  ea  fittol  non 
debere  coniemui.  Conc.  Gangren.  tii.  5,  c.  4, 

Non  licere  extra  ecclesiaui  congregatioites  Geri,  et 
contempio  episcopo  cum  presbytero  agere.  Coiic.  eo- 
dem,  til.  6. 

Kon  llcere  comrounionem  ecclesiae  contemneie 
*aut  eicommunicatis  coiuiuunicare.  Cfmc*  Antioch. 
tti.  2,  c.  6. 

J)e  fructiJ>tts  in  ecclesia  ei  non  alibi  d^ndUi.  Coiie. 
Gangr.,  tii.  7,  c.  4. 

Non  licere  lu  domiiiicis  ecclesiis  accubiius  bleriiera 
vel  agapero  facere.  i^nc.  Luod.  tit.  28,  c.  7. 

Lt  nullus  in  ecclesia  couvivetur.  Conc.  Cartlmg. 
111,  tit.  30»  c.  14. 

TITLLUS  IX. 

De  koKore  martyrum» 


S^mbotum  Nicsui  coneilii.  c.  i,  et  fldes  sanctiGr^-  d^    De  commonicaDdo  in  basllieia  martymm.  Conc. 

:...i..:- ^  Gaogren.  tiU  20,  c.  4. 

De  mariyrum  sepulctls  et  honorificenlia.  Coiic. 
Carlbag.  l,  tli.  2,  c.  i2. 

Ne  cerei  in  coenieieriis  incendanlur.  Couc.  CUbe* 
rit.  lit.  54,  c.  38. 

TITULUS  X. 
De  consecratione  saerarnm  oblaiionum» 

Ui  in  sacrificio  panis  laiitiim  ei  ealix  offerainr. 
Conc.  Caribag.  iii,  iii.  24,  c.  14. 

Qitod  iu  aliari  non  poiest  aliqaid  oirerri  pr»l«f 

paiieiii.  viiium,  et  aquam.  in  eseerptis  Mai  tiui,  iii. 

55,  c.  04. 
Ui  in  uuum  proposiiio  stcramenii  eonaecretiir. 

Coitc.  Araus.  lit.  17,  c.  i7. 

TITULUS  XI. 
De  honore  sacrarum  oblationumw 
Ul  saeriftcium  a  jejunis  aat.  Verba  HonofaU  oi 


gohi  mnjoris  in  line  c^piMttutiouum. 

Symbolum  Coiislauiinopolitani  concilii.  In  One 
c.  8. 

ftegiila  fidei  habtta  In  conclKo  Tolel.  i,  c  46,  in 
6He  capilulatiottttni. 

Tracl^ttts  et  confessio  fidei  Reccaredi  regis  qiiando 
gnns  Goihorum  est  ab  haeresi  ariana  conversa.  Lior- 
dimii  eoneilii  Toletaiii  iii,  c.  4S. 

De  evidentt  caibolic»  fidei  veritate.  Conc.  Tolet. 
IV,  tiu  f ,  e.  49. 

d«  plemiudHie  idei  calhortcfle.  Gone.  Tolel.  vi,  tit. 
1,  r.  51. 

De  uiiiiis  ftacras  fidel  verit;ile.  Couc.  Tulcl.  vtii, 
tit.  1,  c.  5-3. 

TITULUS  V. 

De  eustodiendis  symbolis. 

Cusipdimidam  fl4om  paifum  ixecentorum  dccem 
ei  oclo.  Coiic.  Cotis;auliiiop.  i,  tit.  i»  c.  8. 


ri7 


COLLECTIO  CAMONUX  S.  ISIIMmO  niSPAL.  ASCItlPTA. 


C8 


L^rtiaiii  epi&coporttn  in  Conc.  Carthag.  m^  lii.  39«  A 
c.  !4. 

Iji  tnlssa  a  jcjuiiis  celcbretur.  Conc.  eodem, 
lil.  29. 

Ui  prcsiiyier  posi  cidum  non  leneai  miesam  pro 
moiiui!^.  Coiic.  Bracar.  ii,  lii.  10,  c.  64. 

Non  oporiel  in  domihus  ab  episcopis  vel  presbyle- 
ris  obliiiiones  fteri.  Conc.  kafid.  tiu  59,  c.  7. 

Dd  eo  qiiod  non  iiceat  super  iiiunumenia  vcl  in 
cainpo  missas  lenere,  vel  sacranienta  distribuere.  In 
exeerpiis  Maitini,  lii.  18,  c.  64. 

Sairas  <»blationes  pro  eulogiis  in  fe^tiviiaie  pa- 
scliali  ad  iilias  parocbias  iiou  debere  transiuiitl.  Conc. 
Laoil.  ili.  U,  c.  7. 

l]t  inoriuis  bapiismus  vel  encharistia  nini  decnr. 
Coae.  Cartbag.  nu  tiu  6»  c.  14. 

I>e  roHaenilis  nblaiitfiiibas  eortim  qal  non  commo* 
nicant.  Cone.  Eliber.  tii.  28,  c.  58. 

De  bis  qiii  in  ecclesiam  iiitraut  et  non  commn-      .  r"  M^"""".  V"""'  .•'"y^  ™  ^*»  «"sanini 
nicant  ut  cxcommuniceninr.  Coiic.  Tolet.  i,  ill.  15,  o  wlcmuiiatibus  deca..taiido.  Lonc.  Toiei.  iv,  l.i.  14, 

c  46. 

Ul  qot  eucharistiam  in  ecclesia  accipit  ct  ibi  enm 
non  sumit  anatbeiuatizeiur.  Conc.  Ca^saraugusi.  1, 
tit.  1,  c.  41. 

Ut  qui  acce|ierit  eiicbaristlam  ei  non  sumpserlt 
ut  sacrilegus  rcpeltatur.  Conc.  To!et.  i,  Ut.  14,  c.  46. 

De  eo  qiiud  iiou  liceal  3on\ivia  facere  decunrertis. 
In  e&C(*rpii<i  Mariini,  itt.  bl,  c.  64. 

De  lernienio,  quiid  civikitis  Uintum  pre&byteris  die 
domiiiicu.  dirigatur.  Epistola  liiiiocentii  ad  Deceii- 
tliiin.  6,  tit.  5. 

De  festiviiatibus  ut  si  una  agenda  populo  non  suf- 
frcent  non  sit  ha:sitatio  sacriliciuiu  iterare.  Epistola 
Leonis  ad  Dioscoruiu.  7i,  tit.  t. 

De  lan^iuoris  cveiilu  iniuistrantium  clericoruro. 
Conc.  Tulet.  vii,  liu  2*,  c.  5i. 

TITULU8  XIL 

De  iitu  et  acce$$H  in  ehorOm 

De  discretiiHie  prcsb)  leroroni  al(|ue  diaeonorum 
ut  in  uiroque  clioro  coiisistaui.  Conc.  Tolet.  iv,  tit. 
39,  c.  '^U. 

De  eo  qund  inlra  allare  n(*que  I.tici  neqiie  mu- 
lieres  communicare  jubentur.  Couc.  Lracar.  i,  tiL 
15,  c.  65. 

TITULUS  XIIL 

De  eoHcordia  offieiormn. 

Ut  unaqtucquc  provincia  in  offlcio  unum  ordinem 
leiie;il.  Coiic.  Geruiid.  tit«  1,  40. 

De  uno  4irdiiie  in  ministeriis  et  ofliciii  in  cunrtis 
eeclesiis  celebrando.  Coiic.  Tolet.  iv,  tit.  2,  c.  49. 

De  uno  ordine  in  vespeittnis  tel  luatutin.s  ofilciis 
in  cuiictis  ecclesiis  celtbrando.  Cuoc.  Bracar.  i,  liL 
l,c,G3. 

TITULUS  XIV. 

De  ordtne  v(ltciorum*  j^ 

Psalinos  sparsim  uiio  licere  ooufondL  Conc.  Laod. 
lil.  17,  e.  7. 

Uuod  non  sil  atiler  dicendiim  nisi  gloria  et  konor 
Ptun  et  PiHo  et  Sfnritui  Sancto*  Epistola  Vigilii  ad 
Profuiurain  96,  Ut.  2. 

Qiind  iii  fiiie  {if>:ilniorttm  ghria  et  honor  Deo  sil  di- 
cendum.  Coiic.  Tolet.  iv,  tii.  1$,  c.  49. 

'  De  discreiiune  gloria^  in  llneresponsoriorum.  Cone. 
eodein,  lii.  16. 

Ui  p<»st  anliphoiias  orationes  dicantur  et  hymnl 
matuuni  et  vespurtiiii  cuui  capiiellis  psalui«»rum  cau« 
leiitur.  Coiic.  AgaUi.  tii.  50,  c.  50. 

De.iioii  rcntieudo  pruuunt*are  bjoiuus.  Couc  To- 
iet.  IV,  tii.  15,  c.  49. 

De  cclebrando  ofliciu  iu  seita  feria  pascb».  Couc. 
Tolet.  IT,  tit.  7,  c.  49. 

Dc  benedicendo  cereo  ellucenia  in  pervigiliis  pa- 
8cb«.  Co.ic.  eodem,  tit.  8. 


TITULUS  XV. 
De  orattombui  ef  ceUMtate  mii$arum* 

De  orationibus  qootidianis.  Conc.  Laud.  tiL  18, 
e.  7. 

Ut  preces  vel  orationes  nisl  probal»  fuerini  io 
coitcilio  non  dicautur.  Conc.  Milevit.  lii.  12,  c.  19. 

Ut  oinnibus  dlfbus  in  matutinis  et  vesperiiuis 
boris  oraiio  dominiea  dicaiur.  Coiic.  Gerond.  lii.  1 1, 
c.  40. 

Dedominica  oratione  quoiidie  patemer  pronuDtiaii- 
da.  Conc.  Tulet.  iv,  ilt.  10,  c.  49. 

Quod  non  aliier  presbyteri  sed  sicut  ppiscopl  po- 
puluiu  salutare  deliebuni  diceutei  :  Dominus  sil  vo- 
bisCiim.  Oonc.  liracar.  i,  lii.  5,  c.  65. 

De  nou  lcgendis  diversis  feciionibus  per  solem- 
niiim  dleram  vigiiiaa  vei  miasas.  Conc  Bracar.  i, 
tii.  2,  c.  65. 

De  byiiino  trium  paerorafM  in  ^iiclis  mtssaruin 
-.lemi  - 
B  c.  41). 

Ut  sanctoin  Evangcllum  etiam  sabbatis  legator. 
Coiic.  Laod.  tit.  iU,  c.  7. 

Ut  Evangeiiiim  post  epistolam  legator.  Conc.  Yal* 
let.  tii.  1,  c.  45. 

Onud  laudes  iion  nioi  post  Apostolom  sed  pnsi 
Evangeliutn  sint  dicendx.  Couc.  Toleu  iv,  lit.  ii, 
€.49. 

De  non  decantando  in  quadragestma  Alieluia,  Coiie. 
Tolet.  til.  11,  c.  49. 

Uuod  juxia  aiictoritatem  aposlolicae  sedis  a  Profu- 
tu.o  roeirupolitatio  cpiscopo  susceptain  uiissarum 
wrdo  debeat  relebrarl.  Coiic.  Bracar.  i,  lil.  4,  c.  65. 

De  oidineoratiunutu  caiecliuinenoruui  at(|ue  fide- 
iiuiii  tcmpore  iiiissaset  de  cominuuione  eorum.  Coiic. 
L  lod.  iit.  19,  c.  7. 

De  precibus  ei  oraiionibos  missaroai ,  et  qois 
erlt  in  eis  ordo  scrvandus  el  ul  absque  cullatione 
fratrom  miuime  proreratur.  Conc.  taiiliag.  iii,  tiu 
C  25,  c.  14. 

De  pacis  osculo  dando  posi  confecta  myslcrta.  Epi- 
ttola  lunoceutii  ad  Deceutium  6,  tii.  1. 

De  uoininibus  offereniiuin  aiile  precem  sacerdo- 
lis  n>  n  recitaiidis.  Epistola  Innoceuiit  ad  Deceulium 
6,  tit.  2. 

De  pascbas  annuntiatiune  et  precom  ordine  ei 
missiirum  soleiniiiute.  Cputuia  Yigilii  ad  Profutii- 
niin  96,  tit.  5. 

Quod  posl  benedictiooem  popolo  datam  sie  com- 
municare  debeaul  sacerdutes.  Conc.  Tolei.  iv,  liu  18, 
€.49. 

Qiiod  propter  statuta  sedis  aposlolicae  oniiies  ora- 
tlones  ecctesix  Cbrisiii  graii.im  redOueni,  qiia  geiius 
reparatur  humanum.  Epistola  Cielestini  ad  episcopos 
Galli:e55,  Ut.  11. 

Quoa  pro  Cbristo  fuugatur  li^galione  dum  pro  pace 
precaiur.  ecclesia:.  Gpist«ita  Aisasiasii  ad  Auastasium 
imperatorem  8i,  lit.  1. 

TITULUS  XVI. 
De  honore  mittarum. 

Ut  vsiUematia!  et  inrpia  cautica  prohibeanlur  a  si- 
crarum  solemuitatibus.  CuiiC.  ToieU  iii,  tii.  S5« 
c48. 

Ut  qttando  sacerdos  verbum  facit ,  ab  auditorio 
f  liens,  exeomuiuuiceior.  Conc.  Cartiiag.  it,  liL  i4y 
c.  15. 

Ul  ante  missam  expletani  el  benediciionem  perce- 
puni  ncc  quisque  fldclium  nee  popalun  egrediatur^ 
aut  abire  praesuniaU  Conc.  Agalh.  tiu  47,  c.  3tf, 

Ut  episcopus  aute  coinplelam  missain  el  lienedl- 
ctioneni  acceptam  egredi  uon  prxsum«aU  Cunc.  Au- 
rel.  I,  tiu  22,  c.  51.  i 

Non  debere  die  dominico  jejunari.  Coac.  Gangren. 
lit.  18,  c.  4. 

Ut  diebus  dominicis  noUos  jejonel.  Cone%  Cssar- 
aiig.  I,  lit.  S,  c.  41. 


69 


EXGERFTA  CAIKmOM.  —  LIB.  IT. 


7f) 


Do  itiebiis  dmninicis  et  peotocoste  m  in  eis  stantes  A     De  IniiimMtioite  et  indirilt  tem|MirilNit  paftcb«« 


ermniis.  Conc.  Nic  tit.  iO,  c.  i. 

fie  noii  jcjuiiaiido  in  diebus  dniiitnicis  neqne  ge« 
nii;i  Oociendo  :  siinililer  et  in  quinquagesima.  In  ei- 
c*  rpitsi  Martiniy  tit.  57,  c.  64. 

TITULUS  XYll. 
De  HtattHs, 
Ut  lilanise  post  pentecosten  a  qninta  feria  ns- 
que  in  sabbatuin  ceiebreiitiir.  Conc.  Gerund.  tit.  2, 

c.  tO. 

Ui  Ii*ani£  fM>st  ascensioneni  Domiiii  celebrenlur. 
Cone.  Aurel.  i,  til.  %,  c.  3t. 

De  scciindis  litiniis  faciendis  Kalendarum  Nuvero* 
briiiin.  i>>i»c.  Gcrund.  lit.  5,  c.  40. 

De  iiistituiiotie  novaruin  litaniarum.  Couc*  T^  let. 
V.  III.  I,  c.  50. 

De  otiscrvantia  likiuiarum.  Conc.  Tolct.  Ti,  lit.  2, 

e.  5i. 

TITULUS  XVIIL 

De  ob*ervantia  jejuhutrum» 

Non  licere  jejuiiia  cowmunia  solvere.  Conc.  Gangr. 
tii.  19,  c.  4. 

De  bis  qul  stiidiose  dle  dominioo  ji-junant  nt  non 
credantiir  catholici.  Conc.  Carlhag.  iv,  tit«  04 , 
c.  45. 

De  leniporibus  jejiinionim  iit  oinnibus  niensibus 
jrjiiniiiro  llai,  eircpiis  iulio  et  Augusto.  Conc.  Kli- 
lier.  cit.  i5,  c.  38. 

l)t  i»niiii  sablMio  jejunetur.  Conc.  eodem,  lii.  26. 

Uuf»d  rite  omiii  sabbato  jejunelur.  Epistola  liiiia- 
ceiiiil  ad  DoCtfotium  0,  tit.  4. 

TITULUS  XIX. 

De  obienaniia  quadragesimw, 

Non  dcbcrein  quadragesima  natalitia  martyrum 
relebrari  nisi  t:intoin  sabbato  et  dotniiiic;i  meniori.im 
enrom  lieri.  Conc.  Laoi}.  tit.  51,  c.  7. 


Epistola  Inoocentii  ad  Aiireliuro  ei  iutegro  45. 

De  celebratione  peiiteco«tes.  Conc.  Eliberit.  tit. 
43,  c.  58. 

Dc  celebritate  fesiivitaiis  dorninicae  matris  Uariae. 
Couc  Tolet.  I,  1. 1,  c.  55. 

TITULUSXXI. 

De  caiechumenis, 

Ut  evangella  catecbumeDi  audiaot.  Conc.  Araus. 
tlt.  18,  c.  27. 

De  catechumenis  qui  ecclesiam  non  freqiientaot* 
Conc.  Eliber.  tii.  45,  c.58. 

i»e  caiecbunieiiis  peccantibos  ut  aut  emendati  au* 
diaiit  verbuin  aiit  abjicianlur  omiiino*  Conc.  Ncoc»- 
sar.  lit.  15.  c.  3. 

Ut  ad  baptisterium  calecbomeni  nuoquam  aece* 
daiit.  Conc.  Arausic.  tit.  i9,  c.27. 

Ut  caiechumeni  cuin  ftdelibus  beoedictionem  oon 
n  acc-i|>iani.  Coiic.  eodem«  tit.  20. 

Ut  sacramentum  catecbuineiiis  non  prftbeatur* 
Conc.  Carlhag.  111,  til.  5,c  44. 

De  cklecbiiuieiiis  sine  baptisino  defunctis  ul  eoram 
coinmeiLoraiio  i»i  oblaiioiie  uon  flat.  Cone.  Braear. 
1,  tit.  47,  c.  03. 

TITULUS   XXH. 

De  his  qui  baplismum  dare  possMnL 

Ut  in  necessitale  fldefes  baptizcnU  Cone*  Elibcr^ 
tiu  58,  c  58. 

TITULUS  XXIII. 

Quod  in  nomine  Trinitatis  debeat  baptimus  dari. 

Quod  in  nomine  Trinit:iiis  deboat  baptizarl.  Epi- 
Stoia  Vijfilii  ad  Profuturuui  90,  lit.  6. 

TITULLS  XXIV. 

Qiifd  vateat  virtus  baptismi. 
Quod  in  bapiismo  mors  pr%veoiat  interfeclione 


r  cti..n  c«m  dis.ric,io..l8  .«c.or.uie.  C«.«.  Agaih.     ^^^^^.fi 't^S ti^  J  cjSp^^^  «. 

tii.  5. 


ihr 

th.  12,  c.  30. 

Nt>n  liCere  qnintim  feriam  septimame  ultimae  solvt. 
Cimc.  l^od.  tit.  50,  c.  7., 

De  iion  s«»lveiido  jejunio  in  quinta  feria  pascbae.  In 
cxreridts  Martini,  tii.  50,  c.  64. 

De  non  solveiido  jejuuio  in  sexta  feria  pascfaae. 
Coiic.  Tolet.  IV,  c.  49. 

Ui  ante  pascba*  non  quinqnageslma  sed^quadrage- 
skiia  teneatur.  Coiic.  Aurel.  1,  lii.  20,  c.  5l. 

Ut  diebus  qnadragesimae  neiiio  ab  ecclesia  se  ab- 
seiitei.  Gone.  Caesamugusi.  1,  lit.  2.  c.  41. 

De  iioii  celebrandis  iiatatitiis  martyrum,  neque  na- 
tilitiis  boimiium,  vel  nuptiis  in  quaiiragesiiitas  d.e- 
bns.  In  escerptis  llariini,  tiu  48,  c.  64. 

In  quadrage&ima  sabbato  taiiioni  et  doroinioa  oflfe- 
reiidum.  Coiic.  Laod.  tit.  49,  c.  7. 

TITULUS  XX. 

De  cogniiione  ei  eetebritate  pascha, 

Ut  roniproviticiales  episcopi  de  pascha  suum  pri- 
5s:«t«m  iiiquirani.  Conc.  Cartbag.  111,  tit.  I,  c.  44. 

Ut  per  singulos  aiinos  convenientes  episcoid  ad 
roiiC'liuin  ile  pascbali  soleinniiate  a  primate  suo  in- 
loriiien<ur.  Conc.  emlein,  Mt.  41.^ 

De  tempore  pascba:  seu  cont-ilii  pcr  formatas  pro- 
viiiciis  iiiiutiaittlo.  Coiic.  Cartbag.  v,  lit.  7,  c.  40« 

De  aiiiiuntiaiione  paschae  ante  epiphaniam  inter 
epi«copos  eiqiiireiida.  Cotic.  Tolet  iv,  tiik  5,  c.  49. 

L't  per  siiigulos  aniios  a  meiropoliiano  epi>copo 
paschii  pronuiitietur.  Couc.  Bracar.  11,  lii.  6,  c.  6i« 

De  pascbate  uno  die  et  tempore  celeb*aiido.  Cunc. 
Carthag.  iv,  tit.  6S,  c.  15. 

Ut  uno  die  et  tempore  pascha  celtibrctur.  Conc. 
Arvlat.  u  liu  4,  c.  21. 

Non  «lebe:e  pascha  diverso  tcmpore  fieri  oeqoe 
cuoi  Jodijcis  celebrarl.  Cooc.  Antloch.  tit.  I|  c.  7. 


Quod  gratiam  Dei  etiain  baptizindorom  testetur 
Insiitiiia  piirgaiio,  cuin  ezorcismis  et  insuHlatioflibiis 
spbiiusab  «isespeliuotur  imiiiiindi.  Epistoia  Goeles- 
tini  ad  e|>iscOpos  Gallias  55,  tii.  42. 

TiTULUS    XXV. 

De  mernone  bapiisndm 

De  trina  et  simpia  in  bapiismo  mersione*  Conc. 
Tolei.  IV,  tiu  6,  c.  49. 

De  trina  niersione.  Epistola  Vigilii  ad  Profulnrom 
96,  tiu  2. 

De  trina  et  simp^a  emcrsione.  Epistola  Gregorii  ad 
Leandruro  ez  iiii^ro  97. 

TITULUS  XXVl. 
I^  De  tempore  baptismi. 

De  liis  quj  ad  fldem  veniunt  quando  baptiienliir. 
Conc.  Elibcr.  til.  42,  c.  58. 

Ut  pascha  tantuin  et  natali  Domini  baptisimus  de- 
tur,  evcetiiis  his  qui  iu  lauguore  consistunt.  Conc* 
Gerund.  tiU  4,  c.  40. 

Non  debere  post  diia^  septimanas  qoadrage^imae 
aliqucm  ad  bapiisuiiiiu  susci|'i.  Coiic.  Laod*  tiu  44, 

c.  7. 

*  Noii  snscipi  di-liere  infante*  ad  baptismuni  nisi 
ante  ires  sepiiiiiaiias  p:ischae  ct  ut  bapt.zmdi  syiu- 
boliiin  dicaiit  quod  qninla  fcria  paschae  Rarcrdoiibus 
reddant.  In  ezcerplis  Martini,  1 1.  49,  c.  C4. 

Ut  praeler  pasclia  et  pei.tecustcM  baptismus  nob  ce- 
lebretur  :  ob  iiece.-.sitasein  uiiien  in  omni  lempore. 
Episiola  Syricii  ad  Eunuriiiin  5,  lil.  2.  ,  ,      , 

Quod  in  die  e|>ipbanioruin  bapiismuro  celebrari 
pMbibeatur.  E|)istola  Leoui*^  ad  epiKopos  per  Sid- 
liam,  65,  tiu  4. 


67 


COLLCCTIO  CANONUII  S.  1SID0R0  niSPAL.  ASCttim. 


C8 


tirl>aiii  epi&coporum  in  Conc.  Canhag-  >»?  ^it.  59»  A 
c.  14. 

Ui  inissa  a  jcjimis  celcbretur.  Conc.  eodeoit 
lii.  29. 

Ui  pn*fibyier  post  ciliuni  non  leneat  aiiaaani  pro 
moiiuift.  Cmiic.  BracAr.  ii,  lii.  iO,  c.  64. 

Non  oporiet  in  domibus  ab  episcopis  vel  presbyte- 
rif  oblMiioiies  fieri.  Coiic.  kaod.  tiu  59,  c.  7. 

Da  eo  qiiod  noii  liceat  siiper  monumenta  fel  in 
campo  missas  lenere,  vel  sacranienta  distribuere.  In 
excerpiis  Maitini,  lil.  18,  c.  64. 

Sairas  oblatlones  pro  culogiis  in  fe>tiviiaie  pa- 
schaii  ad  alias  parocbias  iioiidebere  iransiuiui.Gonc. 
Lao4l.  lii.  14,  c.  7. 

Ul  mor.iiis  baptismus  fel  eueharistia  noo  delar. 
CoBC.  Cartbag.  iii«  lit.  tt,  c.  14. 

De  roaaendis  (iblaiiotiiinis  eorum  qol  non  eommu- 
mcaiit.  Conc.  Eliber.  lii.  28,  c.  58. 

De  bis  qiii  in  ecclesiam  iiitraut  et  noii  commn-     .  r'  Vy""""^  *""""  J"^^  ™  .TT^ 
nicant  ut  cxcommuniceniur.  Coiic.  Tolet.  i,  lit.  13.  .  •«"««""laiibus  deca..taiiUo.  Umc.  Toiei 

c  4«.  *  ^'  * '• 

Ul  qui  eiicharistiam  in  ecclesia  accipit  ct  ibi  eam 
non  sumit  anaibeiiializeiur.  Couc.  Cxsarauijust.  i, 
tit.  1,  c.  4i. 

Ut  qiH  acce|ieril  eiicharistiam  et  non  sumpserit 
ut  sacrilegus  rcpeilalur.  Conc.  To!el.  i,  lit.  44,  c.  46. 

De  eo  qiiod  iioii  liceai  sonxlvia  facere  deconrertis. 
In  e&cerpii^  Mariini,  lil.  Oi,  c.  64. 

De  leruieiiio,  qiiud  civibiiis  tantum  prebbyieris  die 
douiinico.  dirigatur.  Episioia  iuiioceutii  ad  Ueceii- 
tinin.  0,  til.  5. 

De  fesiivitaiibus  ui  si  una  agenda  popolo  non  suf- 
ffcerti  nou  sit  ha^silaiio  sacriiiciuiu  iterare.  Episiola 
LiConis  ad  Dioscorum.  7i,  lit.  t. 

De  lanjtiioris  eveiiiu  niiuistnntium  clericorum. 
Conc.  Tulet.  vii,  liu  ^,  c.  52. 


TITULUS  XV. 
De  ^raihmbw  ef  celeMiate  miaarum» 

De  orationlbus  quotldianii.  Conc.  L.aifd.  tit.  18, 
e.  7. 

Ut  preces  vel  orationes  nisl  prolralae  ruerint  ia 
coiiciiio  iion  dicantur.  Conc.  Milevit.  liu  12,  c.  19. 

Ut  omniltus  dlfbus  in  matntinis  ei  vespertinis 
horis  oratio  dominica  dicaiur.  Coiic.  Gerond.  lit.  I  i, 
c  46. 

De  dominica  oratione  quotidie  patenier  pronontiaii- 
da.  Conc.  Tulet.  iv,  lii.  10,  c.  49. 

Quod  noii  aliier  presbyteri  sed  sicut  ppiscopi  po- 

Kulum  salutare  debebunl  diceiiies  :  Dominus  sit  vo- 
isCiim.  Ooiic.  liracar.  i,  tii.  5,  r.  63. 
De  nou  legendis  diversis  lectionibus  per  solem* 
nioiii  diernm  vigiiiaa  vel  miasas.  Conc.  Bracar.  i, 
tit.  %  c.  65. 
De  bymuo   trium  poeroram  ia  ^mictis  missaruin 

iv,  tii.  14, 


TITULU8  XIL 
De  situ  e%  acceau  in  ehoro» 

De  discrctioiie  prcsb)  lerorum  at(|ue  diaeonorum 
ut  in  uiroque  cboro  coiisistaui.  Conc.  Tolet.  iv,  lit. 
59,  c.  49. 

De  eo  qnod  inlra  altare  ni^que  l.iici  neqiie  mu- 
lieres  comiuubicare  jubentur.  Couc.  Uracar.  i,  tiU 
13,  c.  63. 

TITULUS  XIIL 

De  eoHcordia  offieiorMmm 

Ut  unaqtucqiie  provincia  in  officio  unnm  ordinem 
teiieiit.  Coiic.  Geruiid.  tit.  i,  40. 

De  uiio  «irdine  iu  mini»teriis  et  ufficiis  in  cunrtis 
eeclesiis  celebrando.  Coiic.  Tolet.  iv,  til.  2,  c.  49. 

De  uno  ordliie  in  vestteitinis  vei  matutin.s  oriiciis 
in  cunctis  ecclesiis  celebrando.  Cooc.  Bracar.  i,  tit. 
I,  €.65. 

TITULUS  XIV. 

De  ordine  officiorum. 

Psalinos  sparsim  iion  licere  oonfundi.  Cooc.  Laod. 
tit.  17,  e.  7. 

Ouod  non  sit  aliler  dicendiim  nisi  gloria  ei  konor 
Pain  fl  Filro  ei  Sfnritui  Sancto.  Epistola  Vigilii  ad 
Proluiurum  96,  tit.  2. 

Qimd  iii  flne  pKilmorum  gloria  et  honor  Deo  sit  di- 
ceiidum.  Coiic.  Tolel.  iv,  tii.  I^,  c.  49. 

'  De  discreiiiine  gloriae  in  fine  responsoriorum.  Cone. 
eodein,  lii.  16. 

Ut  p<»st  autiphoiias  orationes  dicantur  el  hymni 
roatuiuii  et  vespertiui  cuui  capiiellis  psatnufrum  can* 
leiitur.  Coiic.  Agatli.  tii.  30,  c.  30. 

De.iion  reniieudo  pruuuni*are  bymnos.  Coiic.  To- 
let.  IV,  tii.  i3,  c.  49. 

D«  celebraudo  orUcio  In  seita  leria  pascbx.  Conc. 
Tolet.  IV,  tii.  7,  c.  49. 

Dc  beiiedicendo  cereo  etlucenia  in  penrigiliis  pa- 
sciijQ.  Co.iC.  eodem,  tit.  8. 


Ut  sanctuin  Evangclium  etlam  sabbatis  legaior. 
Coiic.  L.aod.  Ut.  iO,  c.  7. 

Ut  Evaiigeliom  post  e^istolam  l^atur.  Cone.  Yal« 
let.  tit.  i,  e.  45. 

Uiuid  laudes  iion  mox  post  Apostoluin  sed  pnst 
Evangeliuiu  sini  dicendac.  Couc.  Toiei.  iv,  liu  li, 
c.  49. 

De  non  decantando  in  quadragesima  Atieiuia,  Coiie. 
TuleL  tit.  i1,  c.  49. 

Uuod  juxia  auctoritatem  aposlolic»  sedis  a  Profu- 
lu.o  meiropoliiaiio  episcopo  susceptam  missaruin 
ordo  debeat  rclebraii.  Coiic.  Bracar.  i,  lit.  4,  c.  63. 

De  oidiiieoratiuuum  caiecliumenoruni  at<|ue  flde- 
liuiii  teiu|iore  missaset  de  cominuuione  eorum.  Coiic. 
Liod.  lit.  19,  c.  7. 

De  precibus  et  oraiionibus  missamai ,  et  qoia 
erit  in  eis  ordo  servandus  et  ut  absqiie  collalione 
fratrum  miuime  proferatur.  Conc.  Caiibag.  iii,  tit. 
C  25,  c.  14. 

De  pacis  osculo  dando  post  confecta  mystcria.  Epl- 
stola  lunoceiitii  ad  Decentium  6,  tii.  i. 

De  iioininibus  offerentiuin  aiice  precero  sacerdo- 
tis  U'  n  recitaiidis.  Epistoia  Innoceniii  ad  Deceulium 
6,  tit.  2. 

De  pascba  annuntiatione  el  precum  ordine  et 
miasiintm  aoleinuiute.  Kpistoia  Vigilii  ad  Profutu- 
rum  96,  tit.  5. 

Quod  post  beoedictionem  popnlo  datam  sie  com- 
miHiicare  debeaut  sacerdotes.  Conc.  Tolet.  iv,  tiL  18, 
€.49. 

Quod  propter  statuta  sedis  aposiolicae  omnes  ora- 
tioiies  ecclesix  Chribii  graii.im  reaoiieni,  qiia  geiiiis 
reparatur  humanum.  Epistola  CiBiestini  ad  episcopos 
Caili:»  33,  Ut.  ii. 

Quoa  pro  Cbristo  fungatur  U^atione  dum  pro  tiaoe 
preeatur.  ecclesiae.  Epist«iia  Auastasii  ad  Auastasium 
imjieratorem  84,  tit.  i. 

TITULUS  XVL 
De  honore  mtMnram. 

Ut  vallematiae  et  inrpia  cautica  prohibeantur  a  u- 
crarum  Sdlemuitatibus.  Coi«c.  ToleL  iii,  tii.  S3, 
G.  48. 

Ut  quando  sacerdos  verbum  facit ,  ab  auditorio 
exiens,  eacommuuiceior.  Cone.  Carthag.  it,  lit.  24« 
c.  15. 

Ut  ante  misiam  expletam  et  benedicilonem  nerce- 
puni  nec  quisque  fl«lclium  iiee  populmi  egrediaiur^ 
aut  abire  praesuniat.  Conc.  Agath.  tli.  47,  c.  3U« 

Ut  episcopus  aiite  coinpletam  missain  et  l<enedi- 
ctioneni  acceptam  egredi  uon  praesumat.  Conc  Au- 
rel.  1,  tii.  !22,  e.  31.  i 

Non  debere  die  dominico  Jejunari.  Canc.  Gangren. 
tiL  48,  c.  4. 

Ut  diebos  dominicia  nuUus  jejunel.  Conc.  Caaap 
aug.  I,  tit.  2,  c.  4i. 


D 


e» 


EXCeRFTA  GANONIJM.  --  LIB.  I?. 


7f) 


De  ilielms  dmnimcis  et  peatccnste  ui  in  eis  stanies  A 
•r<^iiiiis«  Conc.  Nic  tit.  iO,  c.  i. 

fi<%  Doii  jejiiiiaiido  in  diebus  dominicis  neqiie  ge- 
nna  Qectendo  :  siniiliter  et  in  quinqoagesinia.  In  ex- 
c*  rplis  Martini,  tit.  57,  c.  64. 

TiTULUS  XVIL 
De  /i/oRfif . 

Ut  litaniae  post  pentecosten  a  quinla  feria  ns- 
que  in  sabl^ituin  cdebreiitur.  Conc.  Gerund.  tit.  2, 
c.  tO. 

Ui  U'aniae  post  ascenstoneni  Domiiii  celebrenlur. 
Conc.  Aurel.  t,  lit.  %3,  c.  3t. 

De  secundis  litjniis  faciendis  Knlendarum  Novero* 
briiiin.  Conr.  Gcrund.  tit.  3,  c.  40. 

De  iiistiturKme  novaruin  litaniarum.  Gonc*  T*  let. 
V.  III.  1,  c.  50. 

De  ot>serfantia  litiuiarum.  Gonc.  Tolcl.  vi,  tit.  2, 

TITULUS  XVIIL  B 

De  olftervaniia  jejwiiorumn 

Non  licere  jejuiiia  couimunia  solvere.  Conc  Gangr.  ^ 
tU.  19,  c.  4. 

De  bis  qui  stiidtosc  dle  dominico  ji  junanl  nl  non 
credantur  catboiid.  Cooc.  Carlhag.  ly,  tit.  04, 
c.  15. 

De  leniporibiis  jejiiniornm  ut  oinnibus  nicnsibus 
jrjuniiiro  liai,  exrcpiis  Julio  et  Aiigusto.  Conc.  Kli- 
lier.  [ii.  i5,  c.  38. 

Ut  i>niiii  sabbatA  jejnnetur.  Conc.  eodem,  lit.  26. 

Qwul  rite  omuj  sabbato  jejunetur.  Episiola  luiio- 
ceuiii  ad  Dccentium  0,  tit.  4. 

TITULUS  XIX. 
De  obienfaniia  quadrage9inue. 

Non  dcbcrein  quadragesima  natalitia  martyrnm 
relebmri  nisi  |:tnloin  sabbaio  et  dotuniici  meniori.im 
eorum  lieri.  Gonc.  Lao<t.  til.  51,  c.  7.  p 

Ul  onittilius  ditrbus  quadragesiinae  sabbato  je]nn&-  ^ 
Ihr  ctiain  cuni  disiriciioiiis  aucioriiate.  Coiic.  ^aib. 
lii.  \%  c.  30. 

N«>u  hcere  qointam  reriam  seplimame  ultimae  solvi, 
Onic.  Laod.  til.  50,  C.  7., 

De  iion  solvendo  jejutiio  in  quinta  ferla  pnsch».  In 
eireridis  llarlini,  tii.  50,  c.  64. 

De  non  solveiido  jejuuio  in  sexta  Teria  pascbae. 
Coiic.  Tolet.  IV,  c.  411. 

Ui  ante  pascha*  non  quinqnagesiina  sed  quadrage- 
siiiia  teiiealur.  Gotic.  Aurel.  i,  lii.  !20,  c.  5t. 

Ut  diebus  quadragesimae  ncnio  ab  ecclesia  se  ab- 
seiitei.  Gonc.  Caesanugust.  i,  lit.  2.  c.  41. 

De  itoti  celebrandis  iialatitiis  niartyrum,  ncqiie  na- 
Lnlitiis  bomiiiuin,  vel  nuptiis  in  quadragesiin»  d.e- 
bns.  In  escerptis  Manitii,  tii.  48,  c.  04. 

In  quadrage&ima  sabbaio  latiittitt  el  dominica  ofle* 
reiidum.  Coiic.  Laoil.  tit.  49,  c.  7. 

TITULUS  XX.  jj 

De  cognliione  et  celebritaie  paicho!» 

Ui  roniproviticiales  episcopi  de  pasclia  suum  pri- 
a$Aiem  iiiqulrani.  Cooc.  CarUiag.  iii,  til.  1,  c.  14. 

Ut  per  singulos  aiinos  conveuientes  episco|ii  ad 
foiic.liutn  de  pascbali  soleinniiate  a  primale  suo  iu- 
loriiieniur.  Conc.  eodein,  Mt.  44. 

De  tempore  pascbai  seu  concilii  pcr  formatas  pro- 
.     viiiciis  iinntiaiiUo.  Coiic.  Cartliag.  v,  tit.  7,  c.  10« 
<       De  aiinuntialione  pascbae  ante  epiphaniatn  inter 
epfscopos  esquirenda.  Conc.  Tolet  iv,  tii*  5,  r.  49. 

Ut  per  siitgulos  aniios  a  meiropoiiiano  epi>copo 
pn8cb4  protiunlietur.  Coiic.  Bracar.  ii,  tii.  6.  c.  64* 

De  pascbate  uiio  die  ei  tempore  ceieb^audo.  Cunc. 
Carlbag.  iv,  til.  OS,  c.  IS. 

Ut  unu  die  el  tempore  pascha  celebrclur.  Gonc. 
Arelat.  i,  lil.  I,  c.  21. 

Non  delieie  |!ascha  diverso  tcmpore  fieri  neque 
ciiiu  Jud«vis  celebrari.  Gooc.  Antiocb,  tit.  1|  c.  7. 


De  inainiiaiioi  e  ei  lndlciia  temporibuf  paseb«« 
Episiola  Innocenlii  ad  Aureliiiro  ei  integro  15. 

De  celebratione  pettleco»tes.  Gonc.  filiberit.  lit. 
43,  c.  58. 

Dc  celebritate  Cesilviiaiisdominicae  matris  Mariae. 
Gouc.  Tolet.  X,  1. 1,  c.  55. 

TITULUS  XXI. 

De  catechumenis. 

Ut  evangelia  caiechomeni  audiaot*  Conc.  Araus. 
tll.  18,  c.  27. 

De  caiechumenis  qui  ecclesiaro  noo  frequeniant. 
Conc.  Gliber.  tii.  45,  c.38. 

De  catecburoeiiis  peccantibus  ut  aui  eroendati  au- 
diaut  verbuin  aut  abjiciantur  omiiino.  Conc.  NeocaB- 
sar.  lit.  15,  c.  3. 

Ut  ad  bapiisterinro  catechnmenl  nuoqnam  aeco- 
daut.  Conc.  Arausic.  lit.  19,  c.27. 

Ui  catechuineiii  cuin  ridelibus  benedictiooero  non 
accipiant.  Coiic.  eodem,  tit.  20. 

Ut  sacramentum  calecbuiiienis  non  praebeatur* 
Conc.  Garlliag.  iii,  lil.  5,c  14. 

De  calecliiiuietiis  sine  baptisino  derunctis  ul  eomm 
coniroeaoraiio  iu  oblatioiie  non  fiat.  Gonc.  Bracar. 
1,  tit.  17,  c.  03. 

TITULUS   XXIL 

De  his  qui  bapiitmum  dare  postuni^ 

Ut  in  necessitaie  (ideles  bapiizent.  Goiic.  Eiibcr, 
til.  38,  c  58. 

TITULUS  XXIII. 

Quod  in  nomine  Trinitatis  debeal  baptismus  dari. 

Quod  in  nomine  Triiiitaiis  debeat  baplixari.  Epi- 
Sloia  Vi^ilii  ad  Profutuniin  HO,  ill.  6. 

TITULLS  XXIV. 

Qmd  vateai  virtus  bapiismi. 

Quod  in  bapiisino  mors  pr%veiiiat  inlerfeclione 
peccati,  et  sepuUuram  Clirisii  imtletur  Irina  iinmer- 
sio,  et  ab  aquis  elevaiio  sit  veluti  resurrectio  de  se- 
ptJcro.  Iipistola  Leonisad  episcopos  per  Siciliam  05, 
til.  5. 

Quod  gratiam  Dei  etiam  baptixindorum  tesletiir 
Insiiiiiia  purgaiio,  cutn  exorcisrois  el  insufflalioiiibus 
spiiitusab  eisexpeliuntur  imiuuiidi.  Epistola  Goeles- 
tini  ad  e|iiscopos  Gallia:  33,  tu.  12. 

TiTULUS    XXV. 

De  mersione  baptisnd» 

De  irina  et  siinpla  in  bapiismo  roersione.  Gonc* 
Tolei.  iv«  tit.  6,  c.  49. 

De  trina  nierbione.  Epistola  Vigilii  ad  Profulorum 
90,  lit.  2. 

De  irina  el  simp^a  erocrsione.  Epistola  Gregoril  ad 
Leandrum  ex  integro  97. 

TITULUS  XXVl. 
De  tempore  baptisn^» 

De  bis  qu|  ad  fldero  ▼eniunt  quando  bapliienftir. 
Conc.  Eiibcr.  lit.  42,  c.  38. 

Ut  pasclia  taiKiiin  ei  natali  Doroini  baptistmus  de- 
lur,  e\oetiiis  bis  qui  iu  lauguore  consistunt.  Coiic. 
Gerund.  til.  4,  c.  40. 

Non  debere  post  diias  septimanas  qoadragesimae 
aliqiiem  ad  bapiisuiiiiu  suscipi.  Coue.  Laod.  ili.  44, 
c.  7. 

Non  snscipi  dtbere  inrante*  ad  baplismuni  nisl 
ante  ires  sepiiiiianas  pascliae  et  iti  bapt.xnMti  sym- 
boliitn  dicaiit  f|iii)d  qniuia  feria  pascliae  loirerdotibus 
reddani.  In  exrerptis  Martini,  11.  49,  c.  C4. 

Ui  prseler  pasclia  et  tiei.t«ci»steu  baptisroui  iion  co* 
lebrelur  :  ob  nece^sitasein  lauien  in  oinni  iciupore. 
Episiola  Syricii  ad  EumiTinin  3,  tit.  2. 

Quod  in  die  e|>ipbauioruin  bapiisronm  celebrarl 
pruhibeaiur.  Eiiistola  Leoui^  ad  episcopos  per  Sicl- 
liaro,  03,  tit.  1. 


7i 


COLLRCTIO  CARflNUM  S.  IIMMmO  illSPAL.  ASCRIPTA. 
renim  ordtne  per  incamaiionein  A  TITULUS  XXXIV. 


n 


0*HMiemnia  

l>ftiiiini  iio6tri  Jesti  Cliri^li  saluua  sacranenia  (Hgcsia 
sititt.  In  ifuo  fupra,  lit.  2. 

Ouod  pajicha  el  peniecnste  sit  baptiaandiun.  Iii 
qiM»  snpra,  lii.  5. 

^uod  i»e:iiu8  Peirus  in  die  pentec^ieiea  f  irurttia 
tria  millia  bapiiznvit.  In  quo  siipra,  lit.  4. 

Quod  pascha  et  pentecosle  slt  bapiizandum,  lii  quo 
supra,  til.  5. 

Quod  oiiini  tempore  bi,  qni  necesaitate  mortiK  aut 
a^grsiuditiisTelobsidionis  sive  persecuiiuiiis  aiii  nau* 
fcagii  orgentur,  debent  b:ipti£:in.  De  reddiia  cuani 
ttirihii  baptisiiii  ratione.  Iii  qiio  snpra,  iit.  0. 

L't  non  oiiini  iemp«»re  baptisini  regeneratio  deliir 
iHsi  pai^clia  aai  p«iiiee<iste :  ob  neceMitateni  laincn 
oinni  leinpvirc.  Epi»tola  Leonis  nd  episcopOs  |a.t  Caiii- 
pMNiam,  Sammuin  el  Hieenom  75,  lit.  1. 

Ut  pneier  pascbale  leiiipiis  et  pentecosten  neuto 
bapiizare  priBauMa*.  I^retum  Geiakii  geneae,  6% 
Ut.  12. 

TITULUS  XXVII. 

De  baplizandU  mgrotu^  et  noa  bapiixandU  moriuis. 

Dti  his  qni  in  xgriiudine  baplizanlur  ui  siiui  fucti 
syiiibolum  dot.'eantiir.  Conc.  Laod.  lil.  47,  c.  7. 

De  bapiizaiidis  a^groiis  qui  jam  loqui  nou  possuiit. 
Coiic.  Cariting.  iii,  lii.  3i,.  c.  14. 

i>e  caifcbuuiena  si  giaviier  agrotaverit  quando 
baptizetur.  Conc.  Kliberi.  tii.  11,  c.  58. 

Ui  unius  diei  iiifaiisi,  si  iu  discrimiae  est,  bapiiie- 
tur.  Cone.  Gerundeu.  tii.  5,  c.  40. 

Ut  muriuis  bapiibinus  \el  eucbaristia  uoii  de»ttr. 
Coiie.  Caribag.  lu,  lit.  6,  c.  14. 

TITULUS  XXVIIL 

De  prasgnfmtibui  baptizandis. 

pe  baptizandis  praeijnantibus  propter  quod  unius- 
f  tijusqiie  pro  se  confcssio  lenetur.  In  exccrpiis  Har- 
tini,  tii.  54,  c.  61. 


De  /Uiii  calitotieontm  si  baptismati  karesit  dentur, 

De  catliolicis  qui  ftlios  siios  baptismati  bsieticoruin 
dedernit  ut  noii  rccipialur  eorum  obl.»tio.  Couc. 
llerd.  tit.  i3,c.44. 

TITULUS  XXXV. 

De  nan  iterando  baptitmo. 

Baptismus  in  Triuitatc  susceptus  uou  iteretur. 
Conc.  Carthag.  i,  til.  i,  c.  12. 

Ex  bxresi  converi^i,  si  in  Triuitate  bapiiiail  sunt » 
maiius  luiposiiionem  accipiant  lantum.  Conc.  Are- 
lai.l,  ilt.8,  c.  21. 

De  his  qui  rebapiizati  sunt  quanlnro  poeniteaot. 
Coiic.  llerd.  lil.  9«  c.  44. 

De  eplscopis,  presbyleris  el  diaconibus  qiii  in  lapsa 
liasreLicoruin  se  baplisniali  dederunt,  ut  lantuntdem 
laicaui  coiumuniouein  habeant.  Epistula  Fclicis  ad 
episcopos  per  Siciliaiu  79,  lit.  2. 
B-  De  cleriCiS  et  inon  icliis  ac  puellis  Dei  vel  saeeularU 
bus  qui  se  rebeplizandos  impie  dederuut.  In  quo  su- 
pra,  iiu  5, 

De  bis  (|ui  per  ignorantiam  a^uiis  rehapiizati  aiinl 
ei  teiiHH»ribus  coustitutis  super  eos  qtii  iu  baiic  iw* 
pieuieui  labuoiur.  Iii  quo  supra»  tii.  4. 

Dc  Aiianis  a  laibolicis  tion  rebaptizaiidis.  EpiaioU 
S>ricii  ad  EiimcriuNi  5,  tit.  i. 

Ui  nun  rebsptiieniur  qui  a  Movaiiants  vel  Monien* 
sibus  veiiiuut.  Epistola  Inuocentii  ad  Victoricum  7. 
tiL  8. 

Quod  eos  qui  se  baptiialos  agnoscunt  sed  hi  qua 
ude  nesciunl,  per  inauus  impositioiiem  soscipi  coii- 
veniau  Epistota  Leoois  ad  Husiicum  66,  lit.  16. 

Ul  bi  qut  ab  haTeticis  baptizati  sunt  sola  sancti 
Spiritus  invocaiione  firmeniur.  Episiola  Leouis  ad 
Micetam  Aquileiensero  68,  tit.  7. 

Ut  qui  ab  liaereiicis  bapiixantur  per  manus  mi)0^ 
sliionem  accipiaut  Spiritiite  sauctum,  EpistoU  Leoiiia 


;  De  pra:gnmitibus  baplizandis  qood  niliil  cominn-  ^  °^  Leonein  llaveuneiisem  71,  tit.  2. 


iiicet  b:t|Hisnii  saerameiitum  cuin  lilio  gcueraudo. 
Ukiie.  Meoesaar.  lii.  6,  e«  5. 

TITULUS  XXIX. 

De  bapiiiMkdit  gemiiibui. 

De  mereirieibus  paganis  bapttzandis,  si  couver- 
taiitur.  Coiic.  Eliberii.  tit.  44,  c.  58. 

TITULUS   XXX. 

De  dubio  bapiitmo, 

De  bis  qni  nullo  testimonio  se  bapiizatos  noverint  * 
ut  baptizeniur.  Coiic.  Cartliag.  v,  tii.  (J,  c.  lO. 

De  bts  quibus  dubiuiu  est  utruin  baptismuin  pcr- 
ceperiut,  necesse  est  rena»cantur.  Epifttoia  Leuiiib  ad 
llusiicum  06,  liL  15. 

De  parvulis  qui  io  captivluteni  devenerunt  et  ba- 
piismi  gntiai  non  reminiscuntur  ut  baplizentur.  Eui- 
siola  Leouis  ad  Leoiieiu  Uavennenseiu  7i,  tit.  1. 

TiTULUS  XXXI.  D 

De  regulit  bapiizaudorum. 
Ul  qni  b.ipi  sandi  sunt  noinen  dent,  et  a  vino  ei  a 
carnibus  abstitieanl.  Conc.  Carlbag.  iv,  lii.  85,  c.  15. 
II  iiu|icr  baptizali  caste  et  continciiter  vivaiit. 
Coiic.  Urthag.  iv,  tit.  m,  c.  ia. 

BMptizandos  debere  lidei  symbolum  doceri,  et 
quinui  feiia  pasclijp  rcd<lerc.  Couc.  Laod.  lii.  4G,  c.  7. 

TITULUS  XXXII. 

De  ordine  baptizandi. 

Oe  ordine  secundtim  quem  bapiizare  oporiet.  Conc. 
Brsiear.  i,  tit.  6,  c.  65. 

TITULUS  XXXIII. 
De  baptiMit  et  non  confirnuuit  et  ila  morluu. 

r.l!?  FRIIJf^^fj.^^^^T^r  ««»»««»"  inoritmior. 
IfOiic.  Lliber.  til,  77,  c.  58. 


De  bis  qui  rebapiizati  dolueruut  et  posiea  pceui- 
lere  voluerunt.  Epistola  Felicis  ad  episcopos  i»er 
Siciliaiii79.  liui.  ^      ^     ^^ 

Debisqiii  ab  Arianis  iterum  rebaptizantiir ;  el 
quod  aiia  sit  impositio  maims  per  quam  ^ritiis  sau- 
ctiisaccipiaiur,alta  per  qtiam  pQentieuiiai  frucuisao- 
quirilur  et  saueta  comiiiunioite  restaurautur*  Euistola 
Vigilii  ad  Frofulurum  96,  lit.  3. 

Uitod  bi  qui  ad  iteraiioiiem  bapUsml  vel  vi,  vel  ti'< 
niore  coacti  aniiuos  inciiiiaverunt,  pcenileutisc  siiit 
rcmedio  suliIevau<U,et  ut  seoilis  aBUiis,  pericutonim 
quoqtie ,  xgriiudinum ,  c;etera'rumque  necesMlatnui 
babeatur  solhcila  consideraiione  respectus,  Episuda 
Lcouis  ad  Miceiaiti  Aquiieieosem  68,  tit.  6. 

Uebapiizandi  sacrilegium  opus  bouum  non  esse 
credeiidmn  sive  agendum.  Conc.  ToleU  lu,  ex  oapi- 
tuiis  coiiura  Ariauos,  Ui.  15,  e.  48. 

TITULUS  XXXVL 
De  baptizatit  a  tolit  epiicopit  conugnandit. 
Q^iod  non  debcant  baptizaii  nisi  ab  episcopis  con- 
sigiiaiH  D<  c  presbyteris  litere  froiitem  ex  curismate 
ungere  qitod  solis  debctur  episcopis  cum  sanctum 
Spiriimu  tradoou  fipistoia  iooocentuadDeeeniium  6. 
ui.  3.  ' 

De  cnergumenls  baptixafs  utpermiileme  episeopo 
a  presbyusris  cousigncntur,  et  casteri  deriei  eis  ma« 
iius  iiiiponant.  In  quo  supra  ,  lit.  6. 

be  inlii-ukis  cbrismate  peruitgeodis  :  et  orandum 
pro  eis  ex  comniemuraiiuue  cpistoto  sancii  Jacobi* 
Episiola  lunoceutit  ad  DccenUum  6,  tit.  8. 

TITtLUS  XXXVIL 

De  Bttptizalit  ckritmau  porumgendU. 

Post  baptismnm  ciirisma  dandum  est.  Conc.  Laod. 
Iit.  48,  c.  8. 

Ut  lueroiiGi  qoi  in  Trioiiaie  baptizali  sunt  cum 


73 


EXCERm  CANOMini.  *-  Llfi.  V. 


74 


rtariMnate  et  maous  imposUtone  recipiaatiir.  Conc.  A  Dominuin  migraveniol.  Episloia  Aitasutii  ail  Ana- 
AreUi.  u,  lit.  17,  c.  23.  susium  .Augusiuiii  84,  lii.  2. 

1)1  nulh  pRBdia  vel  ilUtiones  de  baptizandis  coii- 


iigmindisque  fidelibus  eiigauiur.  Decreiuin  Gelabii 
generale  8i,  tU.  7. 

.    TITULUS  XXXVlIf. 

Dt  funeribui  Ckrt$t:anorunL 

(Juod  reliKiosoram  corpora  cura  psalmis  et  canticis 
laniumdeindeferenda  sintad  sepulcra.Conc.  Tulei.  lu, 
Ul  22,  e.  48. 

De  eorporibus  liominum  inira  basilicas  sanetorum 
nnllaienus  sepeliendis.  Conc.  Dracar.  i»  til.  18 » 
e.05. 

TITULUS  XXXIX. 


TITULU8  XL. 
Di  energumenh, 

Energuroenis  oroni  die  ab  eiorciitis  manus  impo* 
nend».  Conc  Cartbag.  it,  lit.  90,  c.  15. 

Paviroenu  domus  Dei  energuineni  verrant.  Conc. 
eodem,  lit.  91. 

Energumenis  victus  in  domo  Dei  per  eiorcistas 
adroinistrelur.  Coac  eodem,  lit.  92. 

De  energnmenis  l^apiixatis  ui  clericorum  moniiis 
obtemperenu  Conc.  Arausie.  lit.  14,  c.  27. 

Eneirgumenis  et  caiecbomenls  de  bapiismo  con* 
sulendum.  Gone.  Arausic.  tit.  15.  e.  27. 


De  energuinenis  ut  nee  eoram  nomen  reciietnr  nee 
ipsi  ininistreni.  Conc.  Eliber.  tit.  29,  c.  38. 
De  energnmenis  quando  baptixeutur  vel  coniniu- 
Quod  non  sit  temere  judicandum  do  his  qui  jam  ad  ^  nicent.  Conc.  eodein,  tiu  37. 


De  Hon  jndkando  de  moriuii. 


LIBER  QUINTUS 


DE  DIVERSITATIRUS  NUPTURUM  ET  SCELERE  PLAGITIORUJi. 


VERSIFICATIO. 


.0    Qnidqoid  promulgasse  tnis  fuit  inclyie  jussts 
Cerutiro  ilbi  tou  manus  operosa  remisit; 
Eeelesiam,  bapiisma,  eboros,  cantusque  libravi ; 
Posi  bsBe  pando  viam  qi  a  noverit  isse  viator. 

R.  Ex  blnc  dispone  generosi  seminis  ortum ; 


Nnpu  virnm  teiieai,  vir  nuptani  linquere  ce»set, 
Nascatur  proles  communi  velle  peraclo, 
Stent  nuptus  opera  CQmmuui  velle  negato, 
Nobilis  boe  utraque  regat  sic  vita  parentex, 
Ei  leneat  ambos  post  mortein  viu  perenni^. 


TITULUS  L 

Denen  exeecrandii  mipffti  et  de  diipontiomkui  nuptia' 

rum. 

Qnaliter  spousns  et  sponsa  benedicaniur  et  de 
casiimonia  eoraro  tempore  niiptiarum.  Conc.  Car- 
sbag.  IV,  Ui.  13,  c.  15. 

De  bis  qui  nuptias  daroi.ant.  Conc.  Gangren.tit.  1, 
c.  4. 

Si  quis  dixf  rit  vel  erediderit  conjugia  bominum, 
qn»  seenndum  legem  divinaro  liciu  habenlur,  exse- 
crabilia  esse ,  anatberoa  sit.  Conc.  Tolet.  i ,  ex 
regulis  fidei  catholicas  contra  Priseillianos ,  tiu  Itf , 
c.  46. 

Virglnilati  slndenles  non  debere  nuplias  exsecrari. 
Cone.  Gangr.  lii.  9,  c.  4. 

De  his  qui  pro  virginitate  soperbiunl.  In  quo  supra, 
til.  10. 

Non  debere  eonderonanuro  nuptias  a  viro  diMC- 
dere.  In  quo  supra,  tit.  14. 

Mno  Hcere  in  Qnadrageaima  nupiias  fieri.  Conc. 
Laod.  llt.  52,  e.  7. 

Non  llcereCbristianos  ad  nupUas  eunles  vallare  vel 
nallare.  In  qoo  aupra,  tii.  55. 

De  eo  qui  sororein  spons»  suae  viiiaveril.  Conc. 
Aneyr.  tit.  25,  c.  2. 

De  parentibos  qni  fideiii  sponsaliuin  frangunt. 
Cone.  Eliberil.  tit.  54,  c.  58. 

Qood  non  liceat  alterius  sponsam  matriroonii  alie- 
riiis  Jora  sortiri.  Epistola  Syricii  ad  Eunieriuin  3 , 
liS.  4. 

Si  cojiis  nxor  abseus  fuerit  el  adulleriiim  mariiux 
neceperit,  revertenu  prima  secunda  mulier  debeat 
eaclorfi.  Bpistola  Innoceoiii  ad  Probuin  ex  inie- 
§  ro  14. 

Qvod  debeant  feroina  auae  capiis  viris  aliis  nups^ 
rini  de  eaptiviiau  reversis  prioribus  copulari.  Epi- 
aiola  Leonis  ad  Niceuin  68,  lii.  1. 

Quod  nou  probeinr  esne  cuit^abilis  qui  uxorero 

Patbol.  LXXXIV. 


capilvi  in  matrimoiiio  videtur  esse  sortitui.  In  quo 
p  supra,  tiu  2. 

^  Si  viri  de  captiviuie  reversi  in  dileciiune  suarum 
conjugum  perseverant,  recipient  eas.  lu  quo  supra, 
lit.  5. 

Ut  si  molieres  ad  priores  raaritos  redire  noluerini, 
velui  iinpiaeecclesiasiica  commuuione  privaudae  suni. 
Ju  quo  supra,  lit.  4. 

Quod  aliod  sit  uxor,  aliud  conciibina,  nec  enrel 
quisqiiis  filiam  suani  in  matriinonio  coufutHnaro 
babenti  dcderit.  Epislola  Lcoiiis  ad  Ruslicuin  6C , 
lii.  4. 

Quod  non  sit  coi^ugii  duplicatio  quando  ancilla 
rojicitur  et  uxor  assumitur.  In  quo  supra,  lii.  5. 

TITULUS  IL 

De  poUitate  nubendi  et  impedienlibui  ca$titaUm. 

De  vidois  et  virglnibus  ;  quod  qu£  voluerint  cou- 

tinentiaro  teneani,  et  qua^  iiubere  eiegerint  quibus 

volnerini  nubant,  et  de  excommiioicand.s  qui  pnn 

positom  eastiiatis   inipedierint.  Couc.  Toiet.  iii, 

l>ttt.  10,c.  48. 

TITULUS  III. 

De  raptoribui. 

De  despousaiis  puellis  ei  ab  aliis  corrupii$,  ul  eiiaoi 
cum  dainno  pudoris  restiiuanlur  sponsis.  Couc.  An- 
cyr.  tii.  II,  c.  2. 

De  bis  qui  sibi  rapiunt  uxores  vel  els  auxitiuni 
pRestiterint.  Coiic.  Cfhalcisd.  tii.  27,  c.  11. 

De  rapioribus  si  ad  ecclesiaro  confugiiini.  Couc. 
Aurel.  I,  lii.  2,  c.  51. 

De  rapturibus  viduariiro  ac  virgiouro.  Epislola 
Syroroaciii  ad  Cxsarium  85,  tit.  3. 

TITULUS  IV. 
De  ittterruplii  conjugiii. 

De  sascularibus  ut  siiie  judicio  episcopi  OMtpabi- 
les  conjnges  non  relinquani.  Conc.  Agaih.  lit.  !25, 
c.  50. 

3 


78 


COLLECTiO  CANONIHl  ».  I8UNIIU)  ttXifAL.  ASCR!I>TA. 


7f 


tll  neqoe  dSmissus  neque  dimtet  alteri  conjnngt-  h     Neii  debere  filiot  ocrttione  religionit  ptreolet 


Ittf.  Cone.  llileriL  lit.  17,  c.  19. 

Ui  cnins  tixor  tdnliertirerii  tiltni  noo  recipiat. 
Conc.  Arelat.  i,  tit.  iO,  e.  21. 

l>e  feminlt  qmt  relsciis  ?iris  snis  tliis  nubunt. 
Gonc.  Eliber.  tit.  8,  c.  38. 

De  feroinit  qnae  adulteros  mtritot  relfnquont  et 
tliis  nubunt.  In  quo  supra»  lir.  9. 

Qood  qol  inlercedente  repudio  divortinm  pertdle- 
nint,  si  se  tllit  nopiiis  vlnxerint,  sdulicri  esse  mmi- 
ttfentur.  Epitt.  binocentii  td  Exuperlom  TolostnnmS, 
tik6. 

TITOLUS  V. 

Db  dttpiicaU$  el  frequtntatiM  coHJugiis, 

Ut  tecandt  conjtiglt  s«ealtribos  nm  negeniiir 
<<|aibus  tamen  td  clerum  mtnimeooncediior.  &ecretiNB 
^eltsii  generale  82,  tiu  24. 

Prestiyterum  td  secundts  nopUtsortre  noo  llcere. 
Conc.  Neocaestr.  tit.  7,  c.  S.  H 

De  prosbyterit  nt  td  sccondtt  niiptitt  non  Yadant.  ^ 
In  excerptis  Martini,  tit.  38,  c.  64. 

De  his  qui  multis  nopiiis  irruunt.  lo  excerptit 
Mtrtini,  tit.  80,  c.  64. 

Ut  tecondo  licet  legittme  ntibeirtes  nisi  petniiue- 
-rintnon  eommaaicent.  Gonc.  Litod.  tit.  I,  c.  7. 

TITULUS  ?L 

ikvirghdlmsmculmbut  mmchii  et  Mcumaliefm  lirrf 

liabitent, 

De  firdnibus  saeeultribut  ti  mcecbtterint.  Conc. 
Eliber.  tit.  f  4,  c.  38. 

De  ▼irglnlliat  pueltit  qo»  cam  noftnotlis  «irit  bt- 
iiittre  f oiunU  Cone,  Aiicyr.  lii.  19 ,  c.  2. 

TITULUS  VU. 
De  hit  qtU  empe  nuBclumtar^ 

De  eo  qoi  axorem  babent  sspius  moeeiiatMr. 
'4)one.  Eliber.  tii.  47,  c.  58.  p 

De  Tiris  cofljagatis  pottet  io  tdulteriam  Itptis.  ^ 
Conc.  eodero,  tit.  69. 

D«  eo  qui  uxorem  btbet,  si  eoncobfnam  habaerll, 
noo  communlcet.  Conc.  Tolet.  i,  tit.  17,  c.  46. 

Qood  cum  viri  cum  adulterts  uxoribiis  non  conre- 
niant,  in  utroqoe  sexu  adulterium  religio  Cbristiant 
condemnet.  Epist.  Innocentii  ad  Exu^ierium  8,  lit.  4. 

De  his  qui  post  btptltmam  omni  tempore  inconii- 
oenlim  ▼oluotatibus  dedlti  ultimo  Titae  poenitemitm    ^ 
•poscunt.  Epist.  innocentii  td  Exaperiam  8,  tit.  2. 

TiTULUS  m. 
De  adntterHt^  disddio^  et  ienodmo  eonjugatorum. 

Ltlcus,  cujus  nxor  adultert?erit,  tlitm  noo  teei- 
tnti.  Conc.  Areltt.  i,  tit.  2o»  c.  2i. 

De  saecoltribat  gai  tott  eonjoget  dereitnqiiont. 
Cone.  A^ttb.  lit.  25,  c.  30. 

De  rebcu  ctlechomenl  si  titerom  dvierit;   qood 
st  fldeiis  mulier  sit  qo»  duciiur ,  et  noverit  viram 
inculptitm  uxorem  relinqnere ,  in  flne  communicet.  D 
Conc.  Eliberit.  lit.  10,  c.  38. 

De  roulieribus  qu»  ienocinium  fecerint.  Conc.  eo* 
dem.  tit.  12. 

De  feroiiiis  qate  asqae  td  mortem  cum  tlienls  Tiris 
adulteraiiiur.  Cune.  Eliber.  tit.  64,  c.  88. 

Ne  ftdelis  cstecliamena  comatot  tui  einertrios 
viros  babeat.  Conc.  eodem,  tit.  67. 

De  feminis  quae  consciis  maritit  tduitertntur.  Conc. 
codem,  tii.  70. 

De  fldelfbos  eonjogailt,  si  eom  Jadsis  sive  Genti- 
libus  moechaverint.  Conc.  eodem,  lii.  78. 

Si  eojusuxor  adoitertverU,septem  annis  pcenileat. 
In  exoerptis  Manioi,  tii.  76,  c.  64. ' 

TITULUS  iX. 

De  altetno  inter  parentu  et  fiHos  afeetu. 

Non  debere  qnemquam  continentiae  caost  Aliot 
toos  negUgere»  Conc.  Gtngr.  tii.  fS,  c.  4. 


tuos  desplcere.  Gonc.  eodem,  til.  i6, 

TrruLUs  X. 

De  parentibus  qui  fiiios  suos  necanL 

De  molieribus  qua  fomietiae  pertus  soos  necsni. 
Conc.  Ancyr.  til.  2i,  c.  2. 

De  cttechument  tdaliert  qoie  liliom  neeai.Conc. 
Eliber.  lit.  68,  c.  38. 

Qtiod  si  qui  filiot  tuos  nectverint,  t  saeerdotibns 
▼el  judlcibus  distrlnganlur.  Conc.  Tolel.  tn,  lil.  17, 
c.  48. 

De  mofieribus  fomictrfis  el  ad  abortimi  vel  eenira 
conceiftmn  racieiitibus.  in  excerplls  Mtrtiii»,  til.  77, 
c.  64. 

De  uxonbus  quie  fiKos  snot  ex  tdulterio  nectnl. 
Conc.  Eliber.  til.  63,  c.  38. 

De  his  qoi  nborsum  ftciunt  vel  nttot  suiis  exstiu- 
guunt.  Conc.  llerd.  lii.  2 ,  c.  44. 

TiTULUS  XI. 

De  expositis  infanlibus. 

^  Ul  qul  eiptsitum  invenerii  ecclesitm  conletletar. 
Conc.  Vasen.  i ,  tit.  9 ,  c.  28. 

Ih  qui  praeier  eonstltulum  etposiiam  reposdl  ul 
faomtrtda  babeatur.  Coitc.  eodein ,  lii.  10« 

be  esposiis  inventts  ut  id  quod  coiisiilttHnD  esi 
observetur.  Coiic.  Agatb.  lii.  24,  e.  30. 

TITULUS  XU. 
De  ince$iis  conjugHs» 

De  incestis  coiijagiis.  Conc.  Agaib.  lit.  6i,  c.  30. 

De  iocesiis  at  exconmianieeDlttr.  Cene«  AoreL  i, 
lit.  44,  c.  51. 

De  bis  qui  datbut  sororibus  copalantar.  Cooe. 
Eliber.  tii.  61,  c.  38. 

De  incestis  ut  quandiu  in  scelere  sant  inter  caie- 
ebumenos  habeantur.  Conc.  llerd.  lit.  4,  c.  44. 

Df»  bit  qoi  proximis  se  copalaoi  ol  a  commuoLone 
Chrisil  separentur.  Conc.  Tolet.  ii,  tii.  5,  c.  47. 

De  muliere  quae  duos  fralres  in  conjo^io,  vel  viro 
qni  dtttt  sororet  btboerii.  Iii  exeerpiit  Mariiiii,  lit. 

De  hls  qui  privignas  suas  dacant.  Conc.  Eliber* 
lil.  66,  e.  S8. 

Mulierem  duobos  fratribus  et  virom  daabos  sorO'- 
ribus  mibere  Don  iicere.  Conc.  Neociettr.  liu  3,  c  3. 

TITULUS  Xlil. 

De  eiuprat^riku»  puarorunL 

De  staprttorlbat  pueroram.  Conc.  EiilMir.  lil.  71« 
e.  38. 

TITULUS  XIV. 

De  Ati  qui  cum  animaUbus  eoumisti  fanl« 

De  bit  qoi  te  tnimtlibot  eommitciienMil.  ia  ex- 
cerplis  Martini,  til.  81 ,  e.  64. 

De  htt  qui  irraiioiitbillter  viterant.  Gone*  Aaeyr. 
III.  16,  c.  2. 

De  his  qui  sieai  molt  tnimtlit  fiierant ,  ol  inter 
energumenot  oreuL  Cone.  eoden,  liL  17. 

TITULUS  XV. 
De  obsertationa  vamiatum. 

De  bis  qoi  aaguria ,  aospicia ,  tlve  sooHiit ,  emie- 
raque  hiijusmodi  secundum  morem  Geniillum  etiser* 
vtnt.  Gonc.  Ancyr.  lit.  24,  c.  2« 

De  bis  qui  auguriis  vel  incanittionlbas  vel  lodtl* 
cis  superstilLonibus  terviuiit.  Conc.  Gtitbtg.  iv,  lit. 
89.  c.  I.*5. 

De  sortilegis  vel  togoria  observtnlibot  ut  tb  Ee- 
clesia  separeutur.  Conc.  Affath.  tit.  42 ,  c.  M. 

De  divinis  et  sortitegis.  In  excerpiit  Mtnioi ,  lii. 
71,  e.  64. 

Quod  non  liceat  Christianfai  observtlionet  divertt 
tliendere.  Gonc.  eodeitti  tit.  72»  c*  64« 


77 


EXCERPTA  CANONUM.  —  L!B.  VI. 


De  60  qnod  doh  Rceal  Kalendaft  obterTare.  Conc. 
ewlen,  til.  75. 

De  eo  quod  noa  liceat  mcdicioales  hcrbas  com 
aliqua  observatione  colligcre.  Conc.  codem,  lit.  7i. 

De  eo  9uod  non  liceat  mulieres  Cliristianas  in  la- 
nificlis  atiquid  observae.  Conc.  eodem,  tit.  75. 

De  rdigiosis  et  sxcularibus  qoi  diYinationes  atten- 
daiit.  CoDC.  Aurel.  i,  lit.  26,  c.  51. 

TITULUS  XVL 

De  komicidm  nofi  volttntarus» 

De  fais  qui  nolentes  homicidlam  fecerint.  Cone. 
Ancjr.  tit.  S5,  c.  2. 

Si  domioa  per  idnro  ▼ofontate  aat  casn  ancillam 
eeciiierii.  Cone.  Eliber.  Ul.  5»  e.  58,  ei  in  eieerpiis 
Martittl,  tit.  78,  c.  64. 

TITULUS  XVIL 

Dt  Aomtodis  vo/iinlarff<   et  faUh  Ieili6i»,  aduilmi 
al  fuHbut^  tel  ^  ad  cec/esiam  eonfuglanl. 

De  lils  qol  volentes  horoicidiom  fecerint.  Conc. 
Ancyr.  tii.  22 ,  c.  2. 

De  bomicidis  et  Talsis  tefitibos  ne  communioent. 
Conc.  Agath.  tiL  57,  c.  50. 

De  his  qul  sertos  suos  eslra  judiccro  necant. 
Cone.  eodero ,  tit.  62. 

De  homicidit  ei  adolteri»  el  furibas  si  "od  ec- 


A  elesiam  eonfugerint.  Conc.   Aurel.  i ,  lii,  t,  e.  51. 

Si  quicunqoe  per  malenelum  bomiiicin  iuterfeee- 
rit.  Conc.  Kliber.  lU.  6,  c.  58. 

De  bia  qai  stbl  qoaconqiie  negHgentia  mortem  in- 
receruni ,  ul  eornm  commemoratio  in  obtatione  non 
fial :  siroilrler  et  de  his  qiti  pro  snis  ^ccleribos  pu- 
iiiuntur.  Conc.  Bracar.  i,  tit.  16.  c.  ^. 

De  homicidio  ▼oluntario  et  non  toluntario.  In  ex- 
cerptitf  Martini ,  tit.  78,  c.  61. 

TITULUS  X?IIL 

Da  ki$  qui  ad  ecclatiam  eonfugerint  et  pro  eit  non 
pigttorandit  clericorum  tervit, 

De  serrts  qui  ad  ecelestam  eonftig«Tint  ut  posi 
jorameniom  eilrc  nolentes  liceai  occupare.  Conc. 
Aorelian.  i,  tit.  5,  c.  51. 

De  bis  qui  ad  ecclesiam  confoglonl  ne  tradantur. 
Conc.  Araos.  ttt.  15,  c.  97. 

Ut  nulius  pro  suis  mancipiis,  qot  ad  ecclefilani 
confoglant,  occopet  mancipia  clerieurum.  Cotic. 
B  eodem ,  lit.  6. 

Sl  cleHeuo  seryom  aof  dUeipulum  de  ecclesia  in- 
lerit  ut  pomitentiaffl  agal.  Coiic.  Herd.  tit.  8,  e.  44. 

De  liis  qui  jubente  episeopo  omissa  culpa  ab  ec- 
elesl»  exire  coniemnont.  Coiic.  eodem ,  lil.  10. 

De  bis  qui  ad  ecdesrim  contugium  faeiunt.  Conc. 
Tolet.  xti,  lit.  10,  c.  57. 


UBER  SEXTtJS. 

DE  GENCHALTBUS  REGULIS  aERICORUU  CiETEAORUMQUE  CBRISTIANORUH  Ef  RBGIMIllfE  PRINCIPAM. 


TITULUS  I. 

De  popttHe  dociadis. 

Docendos  est  popolos,  non  seqnendus.  Epist. 
CoBleslini  ad  epiaeepoi  per  Apuliam  56,  lit.  5. 

Ne  poietor  valere  poiide  pepolorum  el  ▼olumat 
dOBaini  destderator.  Epiat.  Uilarii  ad  Ascanlum  et 
oni^erMS  Tarraconenses  75,  tit.  4. 

|]t  laicos  praesentibo4  clerlcis  non  ddceai.  Conc. 
Cartkaf^  rr,  lil.  08,  e.  15. 

TITULUS  D. 

De  eoMemando  ad  eecietiam. 

De  his  qoi  eccleaia  prvtennissa  ad  apeciacula 
pergont.  Cooe.  Gartbag.  iv,  lit.  88 ,  e.  15. 

&  hia  qiii  tardins  ad  ecclesism  accedonl.  Conc. 
Biber.  Ut.  91 ,  c.  58. 

Qiiod  solemniiates  maforea  a  laiels  Itf  ciTliatlbni 
amnino  aont  cefebrandae.Cone.  Agaib.  tit.  21,  c.  50. 

De  laieia  qni  tn  solemnifaitlbos  majoribua  ad  eit I* 
latem  non  Teolont.  ConC.  eodem ,  tii.  65. 

Ui  imRaB  cStfum  fea^itatei  inajore»iii  tilhrce* 
letnret.  Cooe.  Aorefian.  i,  tft.  21 ,  c.  5t. 

1)1  trlboa  bebdomadibos  oo»  soni  an(e  Epipha^ 
niora  ab  eeelesin  nemo  recedai.  Conc.  Gassaraog.  i , 
tJL  4,  e.  41. 

De  laicis  qoibos  temporibas  commonicare  debeant. 
Coiie.  Apth.  lii.  18,  e.  50. 

De  hift  qoi  intrantes  eoclesiam  per  nimiam  loxu* 
riam  •nam  a  aacramenlo  se  absiinent.  In  excerplls 
Manini»til.85,c.64. 

TITULUS  IIL 
De  qtdbutdam  regulH. 

De  non  permltlendo  lalds  imperare  religiosis. 
Cooe.  Tolet.  x,  tit.  S»c.  55. 

Quod  ob  necessiiatem  peccatom  populi  in  ecclesia 
mQliwn  aeleai  prftteriro.  Episf.  Imiocentit  ad  Ru- 
fom.  26 ,  tli.  6. 

De  liio  qul  iii  eedeeia  liheHoi  fonoses  pODttnt. 
Cooe.Eliber.  ai.52,c. -' 


Nolli  Cbriatiano  lioere  com  maliertboa  lavacra 
exereere.  Conc.  I^iod.  lit.  50,  c.  7. 

De  Tiris  ac  moiieribos  qoi  vestimenta  saa  ad  or- 
C  nandam  pompam  secoti  dederint.  Gone.  Eliber. 
lil.  57,  c.  58. 

De  bis  qoi  Ubolas  lodont.  Gnoc.  eodem,  tit.  7f>. 

De  eo  qood  liceat  Cbrij^tlaoia  prandia  ad  monii- 
menta  portare.  In  excerpiis  tfariini ,  lit.  60,  e.  64. 

De  eonlineniifoas  et  usv  palliorom.  Conc.  Ganffr. 
tiU  12,  c.  4. 

Quod  osoram  non  solum  elerici  exigere  non  de« 
betit » sed  nec  laici  Chrisifani.  Epist.  I^iis  ad  uni- 
veraos  64 ,  til.  5. 

Ut  qut  in  pace  arnna  proUciunt  exoommooiccntur. 
Conc.  Arelat.  i ,  tit.  5,  c.  21. 

Ut  aurigae  dom  agitani  excommonlcenior.  Conc. 
eodem ,  tiu  4. 

Ul  qui  in  tbeatris  conveniont  excommunicentur. 
Conc.  eodem ,  tit.  5. 

De  aurigls  et  tlieatricls  fklelibos  escomraonican- 
dis.  Gonc.  Arelat.  ii ,  lit.  20 ,  c.  22. 

De  aorigls  et  paniomimis  si  eonveruntor.  Gonc. 
g  Eliber.  tit.  62,  c.  38, 

TITULUS  IV. 

De  diteordia  el  oblationibas  clarieorumaitque  It&carum, 

Diacordanie^  episcopos »  si  oon  timor  Dei ,  syno- 
dus  recoiicillet.  Gonc.  Carthag.  iv,  tif.  2),  c.  lo. 

Eplscopi  dissidentes  dericos  sive  laicos  eoncor- 
dare  compdlant.  Coite.  eodem ,  lir.  26. 

De  bis  qoi  per  odiom  adpacem  uon  revcrtimtar. 
Conc.  Ag  ilh.  tit.  5t ,  c.  30. 

De  bis  qoi  sacramento  se  obligant  n^  ad  paccin 
redeant.  Conc.  Ilerd.  tit.  7,  c  44. 

Ut  obtationes  frairom  dlscordamiont  non  recipbn- 
tor.  Gonc.  Cartbag.  iv,  tii.  95,  c.  f5. 

TITULUS  ▼. 

De  diaeraHone  tdftiiimtke  earnit. 

Clerici  mm  exsecratia,  aed  prapfostatia  camlbos 
abstineant  si  voluerint.  In  excerptls  MorHni',  tir* 
58,c.64. 


80 


^^  COLLFXTIO  CAN0M3M  S.  ISIDORO  IIISTAL.  ASCRIPTA. 

De  lolios  orJinis  clerlci»  se  absiinenlibu»  n  came.  a  ^^  '«rf"'^  fcminamm. 

._._  -:.   MA    ^  9  Defeminanimepisioli*.Conc.Eliber.m.8l,c.58 


Conc.  Ancyr.  lil.  14  ,  c.  4. 

De  his  qui  praeler  idolo  immolalum  el  suffocalum 
ei  sanguinem  canics  comcdcntem  damnuit.  Couc. 
Gansr.  liu  2,  c.  4.  .    .        ..        ^    ^ 

De  clericis  arb  esch  carQium  abslinenlibas.  Lonc. 
Bracar.  i.lii.  14,  c.  05. 

Dc  damnaiiune  Priscillianorum ,  qui  se  a  carnibus 
absiineni.  Efini.  Vigilii  ad  Profuiurum  96,   lil.  i. 

Garnibus  a?ium  ei  pecorum  non  pro  exsecraiione 
sed  pro  castigafione  corporis  absiincndum.  Conc. 
Tolci.  I ,  e«  regulis  fldei  calbolicsB,  iil.  17,  c.  46. 


Ul  feminx  fideles  a  rirorum  alienorum  ceBtibtis 
separenmr.  Conc.  Cassaraug.  i,  llt.  1,  c.  41. 

Non  debere  inuUerein  continentisB  caiisa  virilem 
babitum  usnrpare.  Conc.  Gangren.  lit.  13 ,  c.  4. 

Caput  tondere  mullcri  non  licere.  Conc.  eoaem , 
...    ■  ■■ 

*Ne  Vemin»    in   coemeleriis  pervigilcni.   Conc. 

Cliber.  lit.  33,  c.  5S. 


LIBER  SEPTIMUS. 

DE  H©NESTATE  ET  NEGOTIIS  PRINCIPIIII. 


TiTiii  m«  I  S  deniinm  regum  a  teqnenUbas  adbibenda.  Cooc.  To- 

Oe  retertnlia  prtneipttm  D*l  uuttdotAnt  exhibenda. 


Ue  ailocuUone  Martiani  Angusti  ad  sancum  syno- 
Jum  Cbalcedonensem.  Initium  hujus  concllii,  c.  ii. 

AUocoiio  Reccaredi  principis  adsanciaro  synodnra 
Toleianam.  Prinfcipium  eoncilii  Toleiani  iii,  c  4». 

Commcmoratio  de  allocutione  Siscnandl  pnncipis 
ad  synodum  Toletanam.  Principiura  concilii  Toie- 

^  Comrocmoratio  de  allocutione  Chintillani  principis 
ad  svnodum  Toleunam.  Principium  conciln  Tole- 

'"  AHoculio  Recesvfiiilhi  priiicipi»  ad  synodum  To- 
lelanaoi  cum  «posiiione  ftdel  »»11««  ei  prolato  re- 
inedio  piewiis  conlra  Insaiutjonem  gravedinii  pa- 
feiitalto.  PrinciploiB  concilii  ToIcubi  tiii,  c.  83. 

TITULUS  II. 
QwRter  eligmtw  prindfe*.  ««  P'«»«  » jiriKci»»™  ««»»,-».. 

Oe  eleciione  principum.  Conc.  Tolet.  iv ,  Ut.  75 ,  C  ^  <»« JJ»^»;'^!» /Jf  «/«j;"  ^^  ''«'"""'" 
*■***  TITULUSIll.  *"*     "*       '    TITiIlUSTIH. 

De  iaude  operum  regum. 


l.  VI,  11*.  10,  ^.  «»• 

De  his  qui  priocipes  maledicere  prssumunt.  Gonc. 
Tolct.  V,  til.  5,c.  50. 

Quod  io  celebritate  cunclorum  conciiiomm  syno- 
dns  Toletana  tempore  Sisenandi  principis  habiu  de- 
beat  reserari.  Gonc.  eodero ,  tit.  7. 

De  incolomitate  et  adhibfenda  dilectione  regis  pro- 
lis.  Conc.  Tolet.  vi,  lii.  16.  c  51. 

TITULIIS  VI. 
De  jndime  et  $cidH$  priiidpiim. 
De  commonitione   principom  qualiler  iudiceni. 
Conc.  Tolet.  iv,  tit.  75,  c  49.  , 

De  ultione  principum  nequiter  judicantium.  IniDi. 
De  exsecratione  Suintirianis  et  conjogis  et  prolis 
ejus  et  de  Geilane  ac  rebus  eorum.  Ibidem 

TITULUS  VII. 
Ne  ptebe  m  prindpem  deHwiuai. 


De  laude  Reccaredi  principis  quod  per  eum  ad  ca- 
iholicam  fldem  gens  Gothorum  conversa  est.  Lpisi. 
Gresorii  ad  Reccaredum  regem,  c.  100,  tit.  1. 

De  consaiutione  ejusdem  quod  non  sit  auro  cor- 
ruDU.  Epist.  ejusdem  ad  quem  supra .  til.  3. 

De  favore  principum  concilii  acclamaiione  con- 
cesso.  Conc.  Tolet.  v,  tit.  9,  c.  50.      ^ 

De  gratiarura  actione  in  conflrmatione  concilii 
Deo  ei  principi  datis.  Conc.  Tolet,  vi,  lit.  19,  c.  51.. 

TITULUS  IV. 
De  iustUuiione  operum  regalium. 
Ut  principes  hurailiuiem  cordis  habearil.  Epist.      r  ::r.  j;;:^^^^^^^ 
Gregorii  ad  Reccaredum  regem ,  c.  100,  tit.  4.         n  J*"'"'  acceuerc  aa  regn 
Ui  principes  casiiUfi  corporis  studeant.  Epist.      c.5i.  TITULl 


TITULUS  TIII. 
De  non  motanda  fide  prineipibus  promista. 
De  transgressione  fidei  qa£  promittilur  priucipibus. 
CoDC.  Tolet.  IV,  liL  75,  c.  49.  . 

De  non  violandis  jurainentis  in  salutein  regiam  dd- 
tis.  Coiic.  Tolet.  x,  lil.  ^,  c.  5o. 

TITULUS  IX. 

De  non  usurpando  regno. 
"  De  bis  qui  sibi  regnum  blandiuatur  spe,  rcgc  su- 
perstite.  Conc.  Tolel.  v,  tiU  4,  c.  50. 

De  reprobatioiie  personarum  <wa  prubibentur  adi- 
pisci  regnum.  Conc.  eodem,  til.  5. 

De  his  qui  rege  superstite  aut  sibi  aut  aliis  ad  lu- 
tururo  profident  regDuro.  elde  pcwpois  quae  prohi. 
.    .  _  r„-  i A  -^„....«  coDc.  ToleL  VI,  tit.  17, 


eiusdem  ad  quem  supra ,  tit.  5. 
Ut  principes  moderati  el  miies  erga  subjectos 

cxisuoi.  Ejusdem  ad  quem  »"PW .  V^..^"  _^.,  ..^^ 

Ubi  admouetur  imperator  ut  constiiuiis  apostolicac 
sedis  obtemperet  cum  arguiione  paienU.  EpisioU 
Anasusii  ad  AnasU&ium  Augustum  84,  t«L  6. 

Ut  Aleiandrinos  imperator  admoneat  ad  fldcm 
sinceram  cl  paccin  redire  catholicam.  EpiSL  Ana- 
&iasii  ad  Anasusium  84 ,  tit.  5. 

De  indulgcniia  principum  noxiis  reservata.  Lonc. 
TolcL  V,  tit.  8,  c.  50. 

TITULUS  V. 
De  Itttamme  princtptim. 

De  custodia  saluiis  regiim  et  defeDsione  prolis 
eorum.  Conc.  ToieL  v,  tit.  4,  c.  50. 

De  custodia  viiae  principum  el  deiensioDe  pracce- 


TITULUS  X. 
De  fideUbui  regum. 
Ut  regum  fidctes  a  succes^ribus  regni  a  rcrum 
jure  non  fraudentor  pro  servitutis  mcrccdc.  Conc 

De  bonore'  primaiuum  palatii.  Conc,  Tolet.  vi ,  ill. 

l>e  remuiieratione  coUau  fldelibus  rcgum.  Conc. 
ToIcL  vi,tiu  14,  c.  51. 

TITULUS  XL 

De  kii  qui  ad  hosUs  eonfugiunt. 

De  oonfugientibos  ad  hostcs.  Conc.  Tolet.  vi ,  ul.^ 

*^be'rcfugis  atqne  perftdis  clericis  8l?e  laicis.  Cooc. 
Tolct.  vii,  tiL  l,c  52. 


«I 


LIBER  OCTAVUS. 


D£  Dli:0  ET  DE  IIIS  Q\}M  SUNT  CREDENDA  DE  ILLO. 


TITULUS  L  A 

Qmad  nnui  »t  Dew  qui  omrua  [eceril  et  qui  iegfm 
atque  Evangelia  dtderit, 

Qnod  Deos  solus  el  mondum  et  oninia  instrumenia 
ejiis  feceriL  Conc.  Tolet.  i.  Deregula  (lUei,  lii.  1 ,  c. 
46. 

Qood  ille  solus  Deos  feeerit  mundum ,  de  quo  scri- 
ptam  esi :  In  frlncipio  fdtil  Deus  eoeilum  et  terram,  lu 
qnosnpra,  til.  9. 

Qiiod  oiliil  sit  quod  se  eitra  diYiriitatcm  possit  ex- 
teiMlcre.  In  qtio  supra,  liL  14. 

jnod  idem  Deus  sit  et  pnscx  legis  et  ETangeliorum. 
In  quo  suprn,  til.   8. 

TITULUS  II. 

Quod  unus  sit  in  Trinitate  Dens. 

Ul  Trinilas  et  credatnr  et  prsedicetur.  Gonc.  Car-' 
iliag.  II,  tit.  i,  c.  13. 

Regola  fidei  de  Trinitate  contra  PrisciHianos.  Conc.  ^ 
Tolet.  I,  c.  46.  ^ 

Quod  non  sit  idero  Faier  qoi  Fiilus  vel  ParacKtus. 
loquosvpra,  tit.  i. 

Qood  non  sit  Filtus  qui  Paier  vel  Paraclitus.  in 
quo  snpra,  lil.  5. 

Qttod  non  sit  Paraclitns  qnt  Patcr  vel  Filitts.  In  quo 
Sii|>ra,  tit.  4. 

De  Trinilatis  onitate.  Epist.  Damasi  ad  Paolinom 
1,  iiL2. 

Conira  Priscilliantstas  qui  sanckim  Trinilatem  non 
personis,  sed  tantum  nominibus  di>ttnguttnt.  EpisL 
Leoais  ad  Thnribium  Asiaricensem  (>1,  lit.  1. 

De  mysterio  Trinitaiis,  quid  personae,  quid  desi- 
gneiiir  substantiae.  Bpist.  Uvirmisd»  ad  Jusiinum  im- 
peraiorem  86,  tit.  2. 

TITULUSIll. 

De  myslerio  incarnationis  Christu 

De  duabos  CtirisU  natitris  et  mysterio  Trinitatls. 
Episi.  Hormisdaa  ad  Epipbanlom  93,  §  2.  C 

Dedifinitateeibananitate  Domini  noairi  Jeto  Cbrl« 
sti.  Episi.  flormisdaD  ad  Justinum  imperalorem »  86, 
Ut.  3. 

Adversos  id  quod  dicitar  ideo  unigenltum  Cbri- 
stnm  qoia  solus  sit  de  Virgine  naios.  Epist.  Leonis 
ad  Tburibium  Astoricensero,  6i,  lit.  3. 

Quod  et  carnem  et  animam  Filius  Dei  sasceperit. 
CottC  Toiet.  I,  ez  regula  lldei,  Ui  (,  c.  48. 

Qood  Cbristus  naius  est.  In  ono  supra,  lii.  6^ 

Qnod  deitasCbriati  convertibilis  et  passibilis  est.  In 
quo  sopra,  tiL  7. 

Qaod  deitaiis  et  carnis  Christl  una  naiura  non  sii. 
loqiiosopra,  tiL  15. 

De  doabns  in  Cbristo  naiuris  ct  ona  persona  mulia. 
te»t  noma  Palrum.  Conc.  Hiapal.  ii,  tii.  43  ,  c.  67. 

Confitendam  Deum  esse  veracittr  Emmauuel  et 
Dei  genitricem  Mariam  virginem  qu»  peperit  secun- 
dum  quud  acripium  e«l  Yerbtim  carnem  racium.  Dt- 
rectiitn  Nektorio  a  Cyrillo  et  convenienti  synodo,  tii.  n 
<,  ciO. 

Coiiliiendam  Verbum  Dci  Palris  on^genitum  pro- 
l^rke  earni  iia  ut  unus  sit  Cbrisiu:»,  Deusscilicei  simul 
^  ei  bomo.  In  quosupra,  tit.  2,  c.  10. 

ConfiteiidninduaBsabstantias  in  Chiislo  postuni- 
'  taieui  non  sola  potestate,  sed  conventu  nalurali ,  qui 
per  uniiatcm  factus  esi,  esse  cuiijunctas.  In  quo  su- 
pra«  tiL  3.  c.  10. 

Quae  apostolicis  et  evangelicis  vocibiis  de  Christo 
dieuutur  non  iea  dividenda  suni  ut  svli  natunc  Dei 
depoteuturqoaedigna  Deosunt,et  sol|  ii:4ur»  liumi- 
ois  qua  digna  boiuini^sunL  In  qiio  iupra,  tii.  4,  c. 
40. 


Conniendum  Cbrisium  non  il.i  esse  bominein,  qua- 
si  Theoplioron,  id  est  Deum  fereniem,  sed  veracii^T 
fiiium  per  naluram  secunduin  quod  Verhum  caro  fa* 
clum  est,  similiter  ut  nos,  commtinicasse  carni  ct  san- 
giiini.  In  quo  supra,  tlt.  5^  c.  iO. 

Confitendum  Cbristum  non  soluminhoc  esse  Deum 
quod  Verbum  est  Palris,  sed  ei  in  eo  quod  Yerbuni 
caro  facium  est,  Deum  et  bominem  esse  unum  Chri- 
slum  Deum.  In  quo  supra»  tit.  6,  c.  iO. 

Non  ita  coiiiiteiidum  Cbristum  ve!ut  bominem  D$i 
operaiione  Verbo  conjuncium  ut  quasialteri  pnKier 
ipsum  existeuti  Unigeniti  gloria  iribuaiur.  In  quo  su- 
pra,  lit.  7,  c.  iO. 

Non  confi  endum  in  Christo  adorandum  homioem 
cum  Deo  quasi  allercum  alteroadoretur,sed  unisup- 
plioiione  aique  gloriflcaiione  Verbum  caro  faetum 
idem  ador;indus  et gloiificandus  est  unus  Cbristus.  In 
quo  supra»  tit.  8,  c«  iO. 

Nun  coiifiiendum  Jesum  iia  per  Spiritum  sancium 
operalum  fuisse  miracula  quasi  aliena  virtute  usus 
fuisset,  sed  vere  per  suum  spiriium  complevit  signa 
quae  voluit.  In  quo  supra,  tii.  8,  c.  iO. 

Confiiendum  Jesum  bunc  ipsum  factum  esse  ponti- 
ficcm  et  aposlolum  confessionis  iiostns  qui  Verbuni 
caro  factum  est,  nonalieruin  prxier  ipsu:u  speciali- 
ter  ex  muliere  hominem  natum.  Confiiendum  eiiam 
pro  nobis  tantum  obtulisse  sacrificiuni  et  non  pro 
se.   In  quo  supra,  iiL  iO,  c.  iO. 

Cunfiieudum  Vcrbum  Dei  ei  passuin  carne  ei  cru- 
eifixum  carne  et  moriem  caine  eusiasse,  faciumquo 
primogenitiim  ex  mortuis  secundiiai  quod  vita  est  et 
vivificans  Deus.  In  quo  supra,  tit.  i3,  c.  10. 

TITULUS  IV. 

Contra  Eulichetis  dogma  de  incarnatione  Christi, 

Adversus  id  quod  Deum  Dominum  pro  patre  cre- 
dunt  fuisse  cuiii  patre.  Epist.  Leonis  ad  Tburibium 
Astiiricensem,  65. 

.  Qttod  integrum  homlnem  suscepent  Cbristus  sine 
peccato  et  quod  unus  sit  Cbristus  ante  saecuta  ex  Pa- 
tre,  in  tempore  ex  Virgliie  nalos.  Epist.  Dainasi  ad 
Paulioum  i,  liL  i  et  2. 

Coutra  eos  qui  in  diios  fillos  dispensatiouis  domi- 
nlc«  myaierium  scindere  inoliuntur.  Epistola  Leonis 
ad  Flavianum  episcopum,  5S,  tit.  2. 

Conira  eos  qul  passibilem  divinitaiem  unigenili  Fi- 
lii  Dei  audeni  asrserere.  In  quo  sopra,  lit.  3. 

Contra  eoa  qui  in  duabus  naturis  Cbrisii  tempera- 
menium  vci  confusiunem  arijumentantur.  In  quu  su- 
pra,  tiL  4. 

Coiitra  eos  qui  coslestem  aut  alterius  cujusquam 
sabsiantiae  existere  formam  servj,  quam  Doininuscx 
unbis  asaumpslt,  insaniendo  asseruuL  lu  quo  supra, 
tit.  S. 

Contra  eos  qui  duas  quidem  ante  adunaiionem  na- 
iuras  Domini  delirant,  unani  vero  post  adniiatioiiciii 
fiiiffunt.  In  quo  supra,  iit.  6,  etcpislola  Petri  episco- 
pi  Ttavennensis  ad  Euticbetem  ubi  conira  ejus  errorcs 
illi  apto  exemplo  respondei,  39. 

Quodinuiia  Domini  nostri  Jesu  Christi  persjoiiqi 
geinina  bitdeitatis  ethumanitatis  assercnda  naiura. 
Episi.  Lcoiiis  ad  Leonem  Aogusium,  60,  §  3. 

De  capiiulis  fidei  ex  sanctorum  Pairuni  libris  colle- 
ciis  de  eo  ipso.  In  quo  supra,  §  3. 

Episiola  Leonis  papac  ad  Flavianum  Consiaminopo- 
litanum  episcopum  ubi  quu:rit  quod.  EuUches  coiiira 
lldem  caibollcam  sentiens  acoinmunionc  Ccdcsijc  ab 
eo  foerii  separatus»  Ex  iniegro.  57. 

De  iiubdoli  hostis  Insidiis.  licscripiuui  Flaviaui  ad 
Leonem  papam,  tit.  1,  pag.  51. 


M 


COLLGCTIO  CANONCJM  S.  ISIDORO  HISPAL.  ASGRtrTA. 


Si 


De  friiKlaleiita  subiiliute  bcretlconiiD»  In  eodem» 
lit.  2. 

Do  blaspbemiis  Eaticfaelis.  lo  eodem,  tii.  5. 

Deexcommunicatione  ejus justissiroa.  Inqoo  supra, 
tit.  4. 

Ubi  subscripsit  de  eysillo  Euticbetis  ui  ail  secreiio* 
ra  loca  euro  transferret  qnia  nbi  posilus  erat  adbuc 
prava  docebat.  Epist.  Leonis  ^d  Marci^umn  Augu- 
stum,  89. 

De  blaspliemiis  et  anathemate  Nestorii  et  Euilche- 
tis.  Epist.  Leonisad  Leonem  Aognstum,  90  )  iet2. 

Libellus  fidei  in  quo  aoathemati^at  Nestorium  at- 
qne  Eutichetem  reliqtioromqiie  haereiicorum  blasphe- 
mtirii.  Epist.  sive  Jibdlus  fidei  sancti  Joannis  de  Grae- 
eo  iii  Laiinum  iranslatus  et  llormisdas  directus,  88. 

AMversus  Nestorii  et  Euticheiis  hiaspbemias.  Epi* 
stoIallormisdaeadJiisiinianomiiRperaiorem,  86,  lit.  I. 

Ubi  L^  cpiscopus  proTOcat  congregatos  episcopos 
Eotrchetis  blaspbemi^s  condemnare.  Epist.  Leonis 
ad  Cpbeslnam  synodum,  40. 

De  secunda  sf  nodo  Epheslna  in  qua  Euticheiis  h«- 
resls  quorumdaro  episcnporum  pravo  iiaellectu  adju- 
i^iest,  onde  hortaiur  Leo  episcopos  Theoilosinin 
Augustum  ut  priscae  ndi-i  consliiuiio  ab  eis  non  vio- 
letur  donec  sacerdotes  loiius  orl)i5  coadunentur. 
Epist.  Leonis  et  universas  synodi  ad  Theodosiuim 
Aueustum,  41. 

Conira  eamdem  secundam  Ephesioam  svnodum  qi 
ejqs  errores  in  alia  synodo  retracteuivr,  Epist.  Leonis 
ad  Polcheriam  Augustam,  42. 

Propief  id  ipsuni.  Epist.  Leonisad  Pulcheriam  Au* 
gustam,  45. 

De  damnatlone  Epbesioi  concHii  secondU  Eplsl. 
Leonis  ad  Maninum  et  Faustlnum  presbyteros,  41. 

Ubi  scriblt  Leo  ot  de  co  quQd  de  incarnatione  Filii 
Deiab  Anatolio  ConsUintinoporuano  episcopo  praedi* 
oaiur  asnoscat  et  uiiiversale  concilium  in  lialia  fiat. 
Epist.  Leonis  ad  Theodosiuro  Augustum,  45. 

13  bi  petit  a  Pulcberia  Augusta  ea  qu»  soperias  a 
TheodOdio  Augusto  poslulayit.  Epist.  Leonls  ad  Pol- 
cberiam  Augu^tam,  46, 

De  coifimeDdation^  eorom  qni  ad  principem  coro 
Patrum  aucioriiate  directi  sont.  Epi&t.  Leouis  ad 
FausMioi  et  M^rtioum»  c&lerosqoe  presbyteros,  47. 

TITULUS  V. 

Contra  Attanot  de  fide  $anckp  TrinUolie» 

Fidem  et  commonionem  ab  Ario  vepileotam  non 
esse  reiineudaiD.  Cooc.  Tolet.  iu,  ux  capituUs  contra 
Arianos,  tit.  \ ,  c.  43. 

Quod  Dominus  noster  Josus  Clirisiusa  paierna  sub- 
siaortia  sine  initio  genitus  xqoalis  et  ponsubstaniia- 
lis  Ulisit.  Coiip.  Totet  uht^  capiiulis  coolra  Ari.iiios, 
lit.  %  c.  48. 

Spiritom  sanctom  a  Patre  et  Filio  procedere  et 
coaiiernuQi  ei  coessoniialem  esse  credendum'  Cnnc. 
tolet.  ui,  ex  capitulis  contra  Arianos,  tit*  5,  c.  48. 

In  Patre  et  Filio  ei  Spiritu  saocio  persooas  disiin- 
guendas  et  unius  diviuita  tis  substaotiam  agnoscendani . 
lii  quo  supra,  tit.  4. 

oomiiium  nostrum  fesom  Christum  ei  Spiriium 
sauciuni  Patre  mioores  esse  et  gradibus  separarl, 
crcatorainque  dici  peniios  non  deliere.  lo  quo  supra, 
tii.  5. 

Patrem  et  Filium  el  Spiritum  saociom  unius  sub- 
^laniia;,  omnipoienticiy  ttiemiuilis  fiSftecredendoro.  lo 
quo  supra,  U%.  6. 

Nescire  Filium  Dei  Deum  qiua  Paier  sciat  non  esse 
diccndum.  In  quo  supra,  lit.  7. 

Iiiilium  Filio  Dei  et  Spiritui  sanctQ  non  esse  ^tpu!- 
taiiJuiii.  |n  ^uo  $iipra,  lit.  8. 

Fiiium  Dei  socuudum  diTiniiatem  soam  visibilem 
aui  passibiieiii  uou  esse  profitepidum.  In  quo  80|>ra, 
tit.  9. 

Spiritum  sanctum,  sicut  Patrem  et  Fiiium,  verum 
Deura  et  omoipolcnteui  esse  credendum.  lu  quo  su- 
pra,  tii.  10. 


A  Fldem  et  coromonionero  eatholicam.pr3eier  nniver- 
salem  Ecelesiaro,  quam  Nicsena,  Constantinopoliiana, 
prima  Ephesina  el  Ghalcedonen^iis  constitutio  tenet, 
non  esse  credendam.  Iu  quo  sopra,  tit.  II. 

Patrem  et  Filiom  et  Spiritom  sanctom  honore  ei 
gloriadiviiiitatls  non  essc  separandum  aiit  distiogoeu- 
dom.  In  quo  sopra,  tit.  12. 

Fillum  Dei  etSpiriium  sanctnm  com  Patre  esse 
glorificandos  ei  booorandos.  Inquo  sopra,  lil.  15. 

Gloria  et  hoaor  Patri  et  FUio  0i  Spiriim  emuo  esiso 
dicendom.  In  qoo  supra,  tit.  14. 

TiTULUS  VI. 

Contra  PritoUliano$, 

Corpora  horoaoa  ooo  negaoda  resurgereiiosse  post 
mortem.  Conc.  Tolet.  i,  ea  reguljs  iidei,  c.  40. 

Animaio  humanam  Dei  portionem  vel  sobstantiam 
essenon  credendum.  lu  quo  supra,  tii.  11. 

Astrologix  et  roaibesi  ooo  esse  credendum.  In  qoo 
g  sopra,  lit.  15. 

Non  sequeodam  Priscillianl  seei^im  nec  in  saiuiari 
baptismo  contra  sedem  Petri  aposluii  faclniuiom.  In 
quo  supra,  til.  18. 

De  oataii  Dominl  qood  io  eo  Priscillianistjie  j^unia 
celebraiil.  Epist.  Leonis  papas  ad  Thoribiuttt  AsUi* 
ricensem  episcopo^q,  $1,  tit.  4. 

Adversos  id  quod  aiunt  aiiimaDi  bomjois  os  divioa 
esse  sobstantia*  Episl.  e^dem,  lir.  (. 

Contra  illod  quod  aiunt  diabolum  ex  se  vei  ei  cbao 
esseel  propriapn  habere  oaiurain.  iLplst»  ead.  lU.  6. 
.  Propter  illod  quod  iiuptias  et  procreatiooem  fiiio- 
rom  asiruiunt  esse  peccaium.  Episi.  ead.  tii.  7. 

Coiitra  id  quod  corpora  huinaua  diaboli  dicuol 
esse  (Ijsmeoia  et  a  da»uiooibus  iu  otero  rorm^ri.  Epist. 
ead.  tit,  $• 

Gonira  illud  quod  Alios  rcpromissionis  ei  sancto 
Spiritii  dicunt  esse  eonceptos.  £pi«t.  ead.  tit.  9. 

Coolra  id  quod  aninias*  jm  ccelcstibus  peccare  ere- 
Q  dunt  et  secunduro  qualitatero  peecati  jn  boc  moudo 
acdpere  sortem  vel  bpoaoi  vel  inalaui.  Episi.  ead. 
tit.  10. 

Contra  id  qood  fatalibus  stellis  dicanl  animis  ho- 
miniiw  obligaias.  Ep.6t.  ead.  lit.  II. 

Gonira  \f  quod  &ub  aliis  potesiaiilNis  panes  ani- 
10«,  sob  aittscorporis  nembra  describttul.  Episi. 
ead.  liL  13. 

Contra  id  quod  palriarcharom  oomina  per  singula 
eorporis  roeoibra  diaponttfit.  Episi.  ead.  tU.  13. 

Lontra  id  qood  doodecim  signa  quae  nialliematici 
observant  per  curpos  omoe  distinguont.  Episi.  eaJ. 

tii.  14. 
De  apocryphlsseriplurisoorumdem  Priscilliaoorom. 

Epist.  ead.  tit.  16. 

De  bis  qui  Iraeiaius  Priseilliaoorom  legoot.  Episi. 
ead.,  tit.  16. 

TITULUS  VII. 

Contra  PetagianQ»  de  libero  arbitrio* 

D  Contra  Pelagianos  qui  dicoul  eiiam  «ioe  poccalo 
inoii  potuisse  Adam.  Conc  Miievit.  tit.  1,  c.  19. 

Quod  juita  Apostoii  testimooium  etjam  parvuli  qol 
nihil  peccati  adbuc  comiiiiserunt  omoes  in  peceato^ 
ruiu  remissionem  liaptizentur.  Conc.  eod-  til*  %• 

Uuod  gratia  Dei  non  soluin  peccata  dimiuaii  sed 
etiam  adjovet  ne  commitianlur.  Conc.  eod.  lit.  3. 

Quod  per  gratiam  Dei  sci.iinus  quid  facere  dehea- 
nius  et  diligere  ut  faciamua.  Couc  eod.  tit.  4. 

Quod  gratia  pei  prassiet  ut  les  implisaior»  oon, 
sieut  alt  Pelagius,  facile  qu9si  siue  gratia  Dei  difficilu 
l^issioi  impleri.  i^onc  eod.  tii.  5. 

Qiiod  juxui  sententiain  Joaunis  evangelisl^  n|MU(i 
sjt  qui  csse  p<»ssit  sine  peccalQ*  Cooc.  «od.tit.  U. 

Quod  uoicuique  etiaw  justo  oon  soioio  pro  abeois» 
sed  et  pro  seiitetipso  lUcere  oporteai :  Diniitte  uobis 
debila  nosira.  Conc.  e^>d.  tii.  7. 

Quod  a  sanctis  veraciter  dicatur:  Diniitte  nobis  de* 
bita  no&tra.  Couc.  eod.  tit.  8. 


ss 


EXCBRrrA  CAMONLll.  -*-  LID.  IX. 


86 


De  Prospero  e(  llilftrio  qiii  qooadaniGaUiaft  imBftiiy*  A 
teros  fteeosanc  Pel  (gii  secuitoroft.  Episiolft  Gflftioftlini 
id  cpifteopoft  GaTlix  35,  til.  I. 

De  ftftncio  Augu&iino  mirft  Iftudis  ftftsoniOi»  Kpiftt. 
ead.  tit.  S. 

Praeteritorum  sedis  apoftlonc»  episeofomm  ftocio- 
riuiesde  graUa  Dei.  Epi^.  ead.  tli.  3. 

Qood  Adam  oimieft  lioniineft  laserit,  nee  qnem- 
quftm  nisi  Chrisii  grftlift  posse  ftftivari.  Epist.  end. 
lii.  4. 

Qtiod  nemo  sit  bonns  snis  viribiis  nisi  pftrtieipft- 
tione  ejos  qui  solus  est  bonns.  Epist.  ead.  tit.  5. 

Quod  nisi  grslia  Dei  continuo  ftdjiivemur  insidias 
diaboli  de?i|are  non  possnmo».  Episi.  e<id.  tit.  6. 

Quod  per  Cbristum  libero  bene  ulaiuur  arliitrio* 
Epist.  ead.  lit.  7. 

Quod  omiiia  sandonim  merita  donasintDei«  Epist. 
ead.  lii.  8« 

Quod  omnis  cogitatio  ssneia  el  motos  pi«  volunta* 
ils  ez  Deo  est.  fipist.  ead.  tii,  9,  » 

Quod  (^raiia  Dei  noo  solum  peccaift  dimiliat*  sed 
etiain  adjuvet  ne  eomroiiiantur,  ei  prttstet  ut  lex 
inipleaiur,  non,  sicui  ait  Pela^ius,  lacile  fnasi  siae 
Dei  gratiadiKiciUus  possit  ImpierL  Epist.  ead.  lit.  iO* 

T1TULI3S  VIIL 
De  dmkmBtimu  kctruum  ei  kmttW9rum, 

De  damnaiione  quorumdam  liaereticproii.  Epi* 
slola  Damasi  ad  Paolioum  ii,  tiL  f  • 

De  eo  quod  plorimi  Maiicli«oruin  rigiiftntia  paioB 
Leonis  In  urbe  Koroa  deiecii  sunt.  Epist.  papai  Lse- 
nis  ad  episc<»pos  per  luliam  6SI. 

Adversus  Jovinianuro  hxreticum  ejusqoe  soeies 
ftb  Ecclesiae  unitaie  removendos,  ubi  eiuinft  episoopus 
ei  presbyter  oompresbyteri  dicontw.  GpisL  Syricii 
per  diversos  episcopos  missa  4« 

De  Bubalio  et  Tauriano  damniitis  a  provincialibns 
episcopis  qnorum  senteutiam  sedes  apostolica  retra- 


ctare  coravii.  Epist.  InnoceQtii  ad  Rufom  et  cxtcroi 
per  Macodoniain  12. 

De  Ronoaiaeis  qoi  In  Iseis  sont  comparandi.  Epist. 
Innorentii  »d  LaureniiHin  Siniensem  §5. 

De  d.imnsiioiie  Sabellian.x  ei  PrisciUian»  haeresis. 
Es  caiMtutis  contra  uoquisslmas  sectas.  Synodo  Bra- 
car.  I,  lit.  I,  c.  65. 

Damnatio  hsresnm  et  eoofessionis  confirmatio. 
Edictum  Reccaredi  regts  in  C»nc.  Tolet.  in,  e.  M* 

Fi.iei  confessiosacerdotumet  toliusGoihica:  gentis 
cum  capitiilis  hxreses  coudemnaniibus  habita.  Conc. 
TolH  III,  c.  48. 

Libelium  detestabilem  Leovigildi  lemporibns  edi- 
tufii,  in  quocontinetnr  a  Gotbis  liumauorum  ad  hi^ 
resem  Aranani  transduciio,  pro  vero  peniiiis  non 
babendum.  Conc.  Telel  iii,  contra  Arianos  til.  16, 
c.  48. 

Ariminense  concilium  ez  toto  corde  respuendum 
fttqne  dainnandiNn.  In  quo  supra,  tit.  17. 

TITULUS  IX, 

De  damnaiioM  ecndtia  Patrum  noa  recipienllum» 

Cni  Bancia  ndes  EeclesiaB  catholicffi  non  plscel 
anatbsina  sil.  Cone.  Toleu  iii,  ex  eapituiis  contra 
Aiianoit,  tii.  18»  c.  48t 

Qui  fidem  spemit  Nicsni  conciiii  anfttbema  ftit* 
In  quo  supra,  tii.  19,  c.  48. 

Qiii  fidem  concilii  Constantinopolitani  Teram  nou 
esse  dixerit  anatheroa  sit.  In  quo  supra,  tit.  %U« 

Qui  Qdem  Epliesio»  synodi  prima  etCbaleedonen- 
sis  noii  icnei  et  delectatur  anatbema  sit,  In  quo  an- 
prft,  tit.  21. 

Qiil  concilia  orthodoxornm  onmlnm  eplsoopornm 
consona  conciliorum  Nicaeni,  ConsiantinopoUtftnif 
primae  Epbesin9  el  Chalcedonensis  non  recipis  ana- 
Ihema  sil.  In  quo  supra,  tit»  !22. 

Attestatio  iu  confirmatione  catbolicsa  Odei  el  in 
coudemnatione  loiius  pravitatis  bairetic9).  (n  4|iio 
supra,  til.  23. 


«*«•■ 


>9mmi 


LIBER  NONUS. 

m  4BDICATI0NB  HifiAfiTICCRlill  ET  USIBUS  EOBUII. 


{ 


TITULUS  L 
De  titandh  fuereiieie  eorumque  ttsi^nf  • 

Nofi  debere  eaibotieos  In  ea,  ouae  mariyrla  sua 
b«r«tici  dicuni»  intrare.  Conc.  Laod.  lii.  9,  c.  7. 

Non  debere  Cbristianos  judaizare  vel  sabbatizare. 
CoDC.  eod.  lit.  29. 

Non  oporiere  ab  haeretiels  benedictiones  accipere 
qnia  roatedictlones  sunt.  Coiic.  eod.  tli.  5t. 

Nbn  debere  eum  baerdieis  scbismaticis  orari. 
Conc.  Laod.  liL  35,  c.  7« 

Noo  eunduin  ad  Dilftos  mftrtyres.  Cone.  eod.  tit, 
34. 

Non  lieere  Cbrislianis  derelicta  Ecctesia  ad  ange* 
los  idololatris  coogregationes  coiligcre.  Gonc.  eod. 
tit.  55. 

Non  licere  ab  basreiicis  vel  Jodseis  feriatica  qo« 
miituntur  accipere,  vei  cum  eis  lestos  dics  agere. 
CoAc.  eod.  lit.  57. 

Noo  licere  a  Judaeis  azyma  accipepe.  Cone.  eod. 
tit.  58. 

Non  llcere  euib  Paganis  festa  celebrare.  Cone. 
eod.  liL  59. 

Ui  bsroticoruai  c()stus  non  ecclesl^  sed  coniulia- 
bolum  sii«  Conc.  Cartiiag.  iv,  tit.  7t,  c.  15. 

Ut  cum  bsereticis  n^c  orauduip  sit  nec  psaliendum. 
Co.tc  eod.  tit*  75. 

Ut  iufideles  pro  audienda  leciiune  in  ecclesi^  of? 
qne  ad  miasam  stent.  C^nc.  eod.  lit.  84. 

De  f-vgibos  fidelium  ne  a  Jodsls  nenedicanlor. 
Conc.  Etiber.  lit.  49,  c.  58. 


C  TITULUS  IL 

De  9itandh  eonwviit  hterelicorum, 

Vi  Chrtsiiaui  Judseorum  yitent  conviyia.  Cooo. 
Agaib.  liL  40,  c  50. 

De  Ciirifttianis  qui  cum  Judaeis  vescuntur,  Conc. 
Etiber.  tit.  50,  c.  58. 

Gum  rebjiptntatis  fldeles  reHgiosi  nec  !n  cibo  par- 
liclpent.  Conc.  Ilerd.  tit.  14,  c,  44. 

De  ei>  quod  non  ticeat  clerlcis  vel  laicis  catholicis 
ab  basreticis  enl^ias  accipere  aut  cum  ijMiis  vel  cum 
ftcbisinaticis  orare.  lo  excerptis  ttartini,  til.  70,  c. 
44. 

TITOI-US  IIL 

&e  eonjugiii  /idtlinm  ae  iu>r«lieonMi. 

Non  dehere  catholicos  haereticorum  matrimonio 
sociari.  Conc.  Laod.  lit.  10,  c.  7. 

Dp  non  miscendis  eonjugiis  cum  basreticb  nee 
dandis  Chrlstianorum  filils,  illorum  autem  accipien- 
D  4is,  Cono.  eod.  lit.  51. 

De  caveudis  bxreticonim  eonjngiis.  Cone.  eod, 

lil.  5h 

Femina  fideles,  qme  SeniiUbus  se  conjunsennl, 
excommunicentur,  Conc.  Arelat.  i,  tit,  11,  c.  21. 

De  catbolicis  ne  liiereiicoram  connnbib  oopolen- 
iur.  Conc.  Agatb.  til.  67,  e.  59. 

Quod  puellae  Cliristiana  inmairimonittradan  Gen« 
tlUbu»  pQssnni  propieff  adniiecli  caiisam.  Gone.  Eli- 
.  ber.  iit«  15»  c.  38. 


ST 


COLLECTIO  CANONUM  5.  ISIOORO  BISTAL.  ASCRIPTA. 


88 


De  piiHIU  fiileUbtit  oeiolidelilNit  Jungantur.  Conc.  A  oW  soseepta  poenitentiaR  crediilitnte  erroreoue  dam. 
cod.  lit.  IG.  oaio.  Conc.  Arelat.  ii,  til.  9,  c.  22. 


i>e  liii  ooi  fili«5  sbm  McerdotilNis  Gentliiam  con- 
Jungnnt.-  Cooc.  eod.  tit*  47. 

TITULUS  IV. 
De  JudtMfum  fide^  iUuque  coHsetilienHbus  contra 

fiden. 
De  discretione  Judsorum  qni  non  Tel  qui  credere 
vi  cogantor.  Cone.  ToleL  iv,  lit.  57,  c.  49, 

De  cnstoidia  fldei  Judaeorum.  Conc.  Tolet.  vi,  lil. 
3,  e.  51 . 

De  Judsis  dudum  Clirislianis  et  postea  in  prlorem 
riiiim  reversia  ac  servis  tcI  liliis  eorum  circumcisis. 

•  Conc;  ToleL  iv,  tit.  59,  c.  49. 

•  De  liis  qui  contra  (hJem  Christi  Jndaeis  munus  tcI 
^  faToram  pnestant.  Conc.  eud.  tit.  58. 

TITULUS  V, 

De  vxoritme  et  filiii  Judmorum  ae  ne  tubdii<n{  empioi 
kabeanl  Chrittianoe  neque  publica  officia  aganim 

De  Cliristianorum  el  Judxonim  conjugils  et  liliis 
eorum.  Conc.  Tolet.  iv,  tit.  63,  c.  49. 

Ut  Jndsis  niores  vel  eoncubiiias  Cbristlanas  liabnre, 
sive  comparare  mancipla  Cbristiana,  et  judaizare, 
velpublica  omcia  peragere  non  liceat.  Conc  Tolet. 
III,  tii.  4,  c.  48. 

De  fiiiis  Judaeorum  ut  a  parentibus  separali  Chri- 
staanis  debeanl  depuuri.  Conc.  Tolet.  iv,  tit.  60, 
c.  49. 

De  filiis  Jud^eomm,  ne  praevarlcatis  parentibus  et 
(bimnatis  a  rebos  pnrentum  exsules  Rani.  Conc.  eod. 
iit.6l. 

Ne  Judaei  vel  si  qoi  cx  Jodsis  sunt  offlcia  publica 
ngauu  Conc.  eod.  iit.  65. 

N\s  Judaei  quodconque  mancipiom  Cbrislianum 
qnoconque  tiliuo  babeaot.  Conc.  eod.  til.  66. 

Dc  Jiidaeis  bapiizatis  qui  se  socianl  infidelibus  Ju- 
dftis,  ul  Cbristiaiiis  illi  dooeiitur,  isii  csdibus  depu- 
tentur.  Cone.  Tolet.  iv,  tit.  62,  c.  49.  | 

Ut  bapiiami  Judaei  cum  epiacopis  ceiebreot  dies 
fesiiia.  Conc.  Tolei.  iZy  tit.  17,  c.  54. 

TITULUS  VI. 

De  hcerefieiM  ab  Ecetesia  suscipiettdis. 

De  Novatiania  qoaliier  in  Ecclesla  catholica  reci- 
piantur  et  de  sacerUotibus  atque  ministris  ex  bis 
venientibus  qiio  hohore  vel  loco  suscipianlur.  Cooc. 
Nic.  iit.8.c.  I. 

De  Pauliauistia  et  Catapbryj^is  rebaptizandis  et 
qualiier  suscipianlur  in  clero  qui  ex  ipsis  clerici  fue- 
riiit.  DediacooiMisqooque  qoae  apud  eos  invcniuntur 
ut  inter  laieas  babeanlur.  Cfonc.  Nic.  lit.  19,  c.  1. 

Non  debere  haereticos  io  ha^rese  permaoeiiies  in 
eedesiam  ingredi.  Conc.  Laod.  tii.  6,  c.  7. 

De  Novaiianis  ei  Qiiariodecimanis  qualiier  recipi 
debeant.  Conc.  eod.  lii.  7. 

De  Ciitapbrygiaad  Ecclesiamveiiientibus  bapiiaan 


Ut  Photiniani  et  Paulianist»  bnpiizeuiur.  Conc 
eod.  lii.  10. 

De  eo  qui  se  ab  haereticis  separ.ire  voluerit  ui  ab 
Ccclesia  eatholica  susclpiatur.  Conc.  Taurit.  tll.  5. 
c.  25. 

De  hxreticis  si  in  morlis  discrimine  convertantor. 
Conc.  Araus.  tit.  1.  c.  27.  , 

Dd  Judacis  qui  converti  cupiuui,  qualiier  suscipiau* 
liir.  Conc.  Agath.  tit.  31,  c.  30. 

De  Genlillbus  si  in  discrimiue  baplizari  eipelunt. 
Conc.  Elilier.  lit.  39,  c.  58. 

De  quodam  Acephalornm  cpiscopo.  Cjnc.  HiSDal. 
II,  tit.  12,  c.  67.  ^ 

TITULUS  VII. 

De  heereticis  ab  Eeclesia  non  suscipieudis  in  suis 

offieu». 

j^  Quod  Arianorum  clerici  non  sint  suscipiendi  in 
i^oia  officiis,  quamvis  eorom  bapilsmum.  quod  ca- 
tholicom  constat,  conflrmet  Ecclesia.  Episi.  Iniio- 
centii  ad  Aiexandrum  23,  tiL  8. 

TITULUS  VIII. 

De  gratuiatione  defensionii  cathoUcm  fidd. 

^  Ubi  gratias  Polcherise  Aognstas  aninlnr  quod  Nesio* 
rianam  et  Butycliianam  baeresem  ndei  defensione  de« 
airuxerii.  Eplst.  Leonis  ad  Pulcberiam  AugusUtn,  48. 
Ubi  Martiano  Aogusto  pro  conservaiioue  cattintlcas 
fldei  gratolator.  Cpist:  Leonisad  Bhrlianum  Augo- 
aium  50. 

Ubi  inier  caelera  derensorem  fidti  catbolicae  i«- 
peratorem  cratulatur.  Epist.  Leoois  ad  Harlianum 
Auguatum  51. 

Ubt  gretias  imperatori  aglt  quod  per  Chalcedo*^ 
nenseeoncilium  pax  sit  EccTesi»  catholicae  resiiuita. 
Episf.  Leonis  ad  Mariianum  Augustum  55. 

::  TiTULus  IX. 

De  decretis  defenuonis  sanctee  fidd  et  non  retraetanda 

eathelica  fide, 

Synodus  Epbesina  prima  adversus  Ncstorium  ex 
ititegro.  Episi.  Epbeaini  concilii  ad  Nealoriuai  post 
lilulos  c.  10. 

Edicium  Valenilniani  et  Martiani  impcraiorum  in 
cooflrmationem  concilii  Chalcedoneofis  ex  inlegro 
posi  tituios  c.  1 1,  pag.  106. 

Sacra  Va.'entiniani  et  Martiani  ad  Palladium  praefe- 
cium  contra  Eutichelem.  lu  eod.  psg.  107. 

Item  sacra  Martiani  ad  Pali:idiuin  contra  eos  qui 
sequuntur  haereilcos,  c.  11,  pag.  110. 

De  directa  victs  su»  legaiione  per  quam  postiil''«t 
imperatorem  ut  in  coiicilio  fideni  sauciam  quasi  du- 
biiim  retractare  uon  patiaiur.  Epi&t.  Leonia  ad  Mar- 
tianum  Auguslum  53. 

Coofirmatio  concilii  Toletani  iii,  ReccareJi  regisin 


dia.  Cotic.eod.  til.  8.  H  Conc.  Toleiano  iii.  c.  48,  pag.^355. 

De  bapiizaiis  a  Donatistis  qualiter  suscipiantur.  ^     Homilia  Totetani  conciiii  iii  a  Leandro  ediia  iii  lau- 
Coiic.  Carihag.  iii»  tit.  48,  c.  14.  dem  EU^clesiae  ob  conversiuiiem  Gotliicas  gentis,  c.  48« 

Ut  Novatiani  tn  oommunionem  non  suseipiantur,      pag.  355. 


tavi 


LIBER  DECIMUS. 

DB  IDOLOLATBIA  £T  CULTORIBUS  EJUS  AC  D£  SCfilPTIS  PACIS  ET  MUiNERIUUS  MISSIS. 


TITULUS  I. 

De  eversione  tdololatrisB^ 

De  idololairiis  deslmendis.  Conc.  Cartbag.  v,  tit. 
16,  c.  16. 

1)e  saeerdoiiiitts  qiii  idololalriam  non  everierinr^ 
vel  illiciie  coliia  p^^n  prohibiiertnt  ui  sacrilegi  f^nean» 
ttir.  Coric.^Arelat.  n,  tit.  23,  c.  22. 


De  bis  qui  destruentes  idola  occiduniur  ne  mar- 
lyres  vocentur.  Conc.  Eliber.  til.  60,  c.  38. 

Qnod  itlololatrls  cultura  a  sacerdotibus  vel  judi- 
cibus  exquirenda  e^t  atqoe  cxlerminanda.  Couc. 
Tol»l.  III,  tlt.  10,  c.  48. 

Ut  prohibeant  dominl  idola  colere  servis.  Conc. 
Eliber.  (il.  41,  c.  38. 


89 


EKCERPTA  CANaNUM.  —  LIB.  I. 


90 


Ne  id  ^mMl  idfflotliyittiB  M  fitteleft  grBtiim  accl-  A  cscb  immoSatiilig  usi  cont  atit  idola  ailoraT^^runt,  vel 
^ianl.  Conc*  eod.  tit.  40.  ^  homicidiis  aiit  rornicaiioniha»   containinali    sunt. 


TITOLUS  II. 

De  ftts  qui  iMin  tmu  krpftMHcm  tacrificaferini, 

De  his  <|ttl  anie  b.iptismoai  sacriricarei  nnt  idnlls. 
Couc.  Ancyr.  lit.  li,  c.  2. 

TITULUS  III. 

De  apoitaUt* 

De  enbolicii  ia  bamaem  tranaeuntibns  si  rever- 
tantur,  scu  prfi»  seu  majores  sint.  Cooc.  Eliber. 
til.  H,  c.  38. 

Ue  Udelibos  sl  apostataTerint  quandiu  |MBniieant« 
Cone.  eoil.  iti.  46. 

Ui  apostaiis  et  acenicis,  hislrionibus,  vel  hujiis- 
modi  personls  reconciiiatio  non  negetur.  Conc.  Car- 
tliaf[.  iM,  lit.  55»  c.  14. 


£pi5l.  Leoiiis  ad  Riisiicum  QC,  tit.  17. 

Capiivis  aui  terrore  aut  fame  cum  veneralione 
cibos  inimolatititis  edcre  cooiputsis  pccnilenda  coii- 
cedenda.  Epist.  Leoriis  ad  Niccmm  68,  lit.  5. 

Quod  Arianorum  clerici  non  sint  recipietidi  in 
sois  ofncits  qtiamvis  eomm  liaptismum,  quem  ca- 
tbolicum  constat,  connrmct  Rccle^ia.  Epist.  Iiino- 
ceniii  ad  Alexandrum  25,  tit.  5. 

De  bis  qiii  meiu  in  hjpreseni  lapsi  sunl  ut  si  con- 
versi  fuerint  recipiantur.  Episi.  Leouis  ad  Analoliuin 
49,  II t.  4. 

De  his  qui  Iixrelicornm  erroribus  inetu  vel  voluii- 
tate  iniplicaniur  ut  per  sausfactioncni  ab  Ccclesia 
Miscipianiur.  Episl.  Leonis  ad  eumdeut  Anato- 
lium  52. 

De  suscipiendis  clerfcls  qiios  Bonosus  anteqiiain 


De  apostatis  ab  Fcclesia  separandis  el  liis  con-     ibmnaretur  ordinasse  cognoscitur.  Episi.  Innoceniii 
rersis  rccipiendis.  Epist.  Syricii  ad  Eumerium  5,  ^  yd  L^urentium  i5,  §  2. 

Qnod  noii  admittantur  ad  clerum  clerici  qui  suni 
ab  hasreiicis  ordioati.  Episi.  lnnoceiitii  ad  Ruruin 


Torsis 
lit.  3. 

TITULUS  IV. 

De  etericie  et  laicis  CfmslianU  lapsii  a  fide  vel  iufide- 

/nrm  operibus  mistis, 

De  lapsis  eierieis  ordinatis.  Conc.  Nic.  tit.  10, 
e.  1. 

De  bis  qui  spoate  lapsi  sunt  qualiter  debeant  pce- 
n  tcre,  ct  de  discreiione  leinpurum  pcsniteuii»  ipso- 
rom.  Coiic.  eod.  lit.  11. 

Die  caiecbttmenls  lapsis.  Conc.  eod.  tit.  15. 

De  pre»byieris  lapeis  in  persecutione  el  ilerum 
rerersis.  Conc.  Ancjrr.  lit.  1,  c.  2. 

De  diaconibus  qui  immolaverunt  idolis  ei  iterum 
reversis.  Cooe.  eod.  tii.  t. 

De  clericis  sive  iaicis  quorum  manus  alii  cum  in- 
jtiria  sopcr  idoluin  sacrillcia  posueruni.  Conc  An- 


25,  lit.  5. 

Quod  hi  qui  a  Donoso  b£r«!iico  ordinali  suiil  cle* 
rici  propterea  sunl  rccepti ,  ne  scandalutn  semine» 
tur  Ecciesias.  Epist.  ead.  tit.  5. 

De  Donaio  Movatianuruin  episcopo  et  dc  H^iiinio 
ex  Donatistis  episcopo,  ut  daiis  Adel  suae  libellis  iii 
eplsciipatus  honore  permaneant.  Episi.  Leonis  ad 
Afrlcanos  episcopos  69,  lit.  2. 

Qttod  omnls  cuju^libet  ordinis  clericus  qul  eatho* 
Kcain  deserens  hxretlc»  se  communioni  niiscuerii  in 
eogradtt  in  quo  eral  siiie  promotione  permancat. 
Epiat.  Leonis  ad  Januarium  Aqnileiensem  64. 

De  hia  qui  hcreticorum  errorlbus  metu  vel  vo- 
loHiate  implicantur  ut  per  saiisractioneni  ab  Eccle- 
sia  susclpiantur,  et  ul  ba^rtiitcorum  nomina  ad  aliare 


c}r  lit.  3,  c.  2.  ,.    . ,  ,  ^      .    .        non  recitentur.  Epist.  Leonis  ad  Anatoliuni  Cooslao- 

De  his  qui  in  templis  idolorum  cocnaverunt.  In      finopolitanum  5i. 

qttosupra,tit.4.  C     ^  nicraoria  cpis  opi  Joannis  in  landem  fidei,  ei 

be  his  qui  limore  ritus  Gentilium  peregerunl.  r      »-  _  .    •    . 

Conc*  eud.  tii.  5. 

De  liisqui  frequenter  idolis  iinniolavcrunt.  Conc. 
eoil.  lit.  7. 

De  bls  qui  vi  coacti  idolis  immolavcrunt.  Conc. 
eoi\.  tii.  8. 

De  bis  qai  volontarle  in  perseciitione  praBvaricati 
sunt,  qoa  pceniientia  correcii  «uscipivntur.  Conc* 
AreistL  11,  til.  40,  c.  27. 

De  his  i|ui  pceois  vlcli  sacriticare  compulsi  sunl. 
Conc.  epd.  til.  11. 

Cirea  eorum  personas  qui  se  post  ununi  et  san- 
ctum  lavacrum  vei  profaiiis  facrificiis  dxmonuni, 
vel  incesta  lavatione  poliuerunt.  Cuuc  Valeiit.  tit. 


o,  c.  24. 


De  lapsis  qui  de  calbolica  fide  in  hxrescm  trans- 
enui.  Coiic.  Agath.  lil.  60,  c.  50. 

De  bis  qui  post  hapiismum  idolis  immolaverunt. 
Conc.  Eijl)er.  tit.  1,  c.  58. 

De  sacerdotibus  gentilium  qui  post  baptismum 
jmroolaveront.  Conc.  eod.  tit.  2. 

De  eisdem  si  idolis  tantum  manus  dederonl  aol  id 
ipsum  posl  paeniteiitiam  ileraverunt.  i^iic.  eod. 
lit.  5. 

De  eisdeni  si  catechumeni  adhuc  immolant  quando 
baptixeoiur.  Ctiuc.  eod.  tit.  4. 

De  sacerdoiibus  Geniiliuro  qui  jam  noii  sacrificanl, 
qoaudo  cominuiiicent.  Conc.  eod.  lit.  b5. 

De  fldelibus  ne  ad  Capiiolium  causa  sacrificandi 
aecedaui.  Conc.  eod.  tit.  59. 

De  bis  qui  post  baptismum  administraverint,  aul 
tormenia  exercuernnl  vel  capiialem  senientiam  firo* 
luleruni,  EpisL  lonoceotli  ad  Eiuperium  Tolobanum 
8,  tii.  2. 

Quod  qoi  preces  vel  eriminales  diclant  habeaninr 
iromiines.  Epist.  Innocentii  ad  Exuperinm  8,  lit.  5. 

Debapiizatls  qul  postea  conviviis  Gentiliimi  ct 


mentione  pnevaricatoris  Acacii.  Sacta  iu^tlui  ad 
Hnrmisdam  papam  88. 

TITULUS  V. 
De  Homimbus  hwreticorum  ad  altare  non  reeitandis, 

Quod  bxretlcorum  nomina  ad  altare  non  reciten- 
lur.  Episi   Leonis  ad  Anatolium  49,  tit.  5. 

Ut  specialiter  iu  ecclcsia  nouien  taceaiur  Acacii. 
Episi.  Anastasii  ad  Anastasiuiu  Augttslum  84 , 
tit.  5. 

TITULUS  \l. 

De  scripiis  graiias  et  pacis. 

De  scriptis  gratias  el  pacis.  Epist.  bMOceMii  ad 
Aureiium  et  Auguslum  16. 

liortatoria  episiola  Innocenlii  ad  Jullanaro  nobi- 
lem  19. 
D     De  pace  ubi  episcopus  ei  presbyier  eomprei«by- 
teri  dicttotur.  Epist.  luiioceuiii  ad  Alexandrttm  An- 
tiochenum  HlO. 

De  pace  el  quibosdam  frairlbus  receptis.  Epist. 
Innoceutii  ad  AlexaiidruiM  22. 

De  saiicto  Joauiie  Coitstantinopoliumo  episcopo 
ex  recepiione  fiairum.  Epist.  ad  Acacium  Beroeie  epi- 
scopum  24. 

De  couimendatione  Juliani  episcopi  vel  eonim  cle- 
ricuruiu  qiii  Flaviano  cpiscopo  in  Fide  adbaeserttut. 
Epist.  Lieonis  ad  Anatol.um  49,  tit.  4. 

De  Antiochena  ecclesia  el  memoria  sapeii  Joennis 
ei  quibttsdam  fralribus  receptis.  E|iist.  IniioceBtii  ad 
Bouilaciuni  presbyterum  19. 

De  gratulatione  fidci  missis  scriplis  probata.  Episi. 
Leonis  ad  ANatoliuin49,  tit.  1. 

De  pace  ecclesiarum«  Epii«t.  Acacii  Con»tantinopo- 
litaui  ad  Siinplicium  urbis  ftouijc  cpiscopuiu  78. 

Dc  amplcxioi.e  cliariiaiis  et  conimcndatione  Te 


«I                              COLLECTIO  CANONUM  S.  ISHKWO  lUSPAL.  ASCIUPTA.  M 

rcmkiisi  el  matris  ejus.  EplsL  Felicis  ad  Zenoiiem  A     De  Auieo  GontUiBtiiMpolitaflo  edi«ee#»  et  reifiiiie 

eptscopnm  81..  commuoiooe.  Epitt.  Innooeotii  ad  lUxkDieinim  Sl. 

Ubi  episcopos  Joannis  ConsiantinopolitaDi  pro-  TITULUS  Vtl. 

fe^sionem  dirigtt  prop<cr  orientales  dericos  qui  co-  ..      ,,^„.     .  . 

nnn  cooimuuionem  poposceriut.  Epist.  Uormisdde  ad  ^  mmmoMi  mmi» 

llispani»  episeopos  9t6.  De  directis  UlMris  r^uUs  pastoraUs.  EpisL  Grsgo- 

Ubi  de  coramuntone  Constantinopolltanffi  Eccle-  rii  ad  Leandrum  98. 

slae  scribens  ei  grittulatur  (q[uod  Jasiinus  Augusios  De  pallio  a  beaii  Potri  apostoli  sede  trausmisso. 

do  flde  MBcti  Joaonis  acceptum  dcstlnaverlt.  Epist.  Eplst.  Gregorii  ad  Leandrnro  99. 

HorniisdaB  ad  Joannem  episcopum  Uiicitao»  eccie-  De  moneribns  bcato  Petro  aposiolo  a  Reecaredo 

sl»  89.  prineipe  missis.  Epistola  Gregorii  ad  fteeearoiom 

Ubi  llierosolymitani  dato  Itbelio  fidei  su«  in  com-  100«  tiL  SL 

munione  debeant  recipi.  Epist.  Hormisds  ad  fipi*  De  claYO  corporis  beati  Petrl,  et  dt  oruee  Do- 

pbaniiim  95.  mlni  missa,  el  At  patlio  ad  Leandnim  efoscopnm 

De  grsiulationis  bono  quo  pai  Ecclesic  eonser-  direeto.  Epiat.  Gregorii  ad  Reccaredam  regem  Itit» 

▼ctur.  Scripium  UormisdaB  ad  episcopos  Bdetica  95«  tiL  7. 


PRiEFATIO- 

Canones  generalium  conciliorum  a  temporibos  Constantini  oosperunt;  in  prmeedenlibua  namqne  auiis 
persecuiione  ferTente,  docendamm  plebium  minimo  dabatur  facultas  :  deinde  *  Cbrisiianitas  in  diversas 
lisaroses  scissa  est ,  quia  noo  erat  licemia  episcopis  sanctis  in  unuin  convenire  nisi  teinpore  supradicti  im- 
peraiorit;  ipse  enim  dedit  facultateni  Cbristlanis  libere  eongregari.  Snb  boe  etlnn  sancti  Patres  in  coneillo 
^icflsno,  de  oroni  orbe  terrarum  confenientea,~jttXta  fidem  evangelieam  et  apostolicam  seeundum  post  apo* 
atolos  symtiolum  tradiderani.  Quatuor  auiom  principalia  ^  we  concllia,  ei  quibus  plenissiinafn  fidei  do- 
jeirinam^teuet  Ecclesia  lam  de  Patrisot  Filii  etSpiritna  sancti  divtniiate»  qoam  de  prsdicti  Filli  et  Saivatoris 
iiosiri  iocarnatlone. 

Prior  barum  Nicmna  synodns  est  treeentomm  decem  et  octo  epiaooponim  Consiantlno  Augusto  fmpe- 
rante  peracia  «,  in  qoa  ArisHiB'  perfidi«  bJasphemia  eondenmata;  cum  de  inxqualiiate  saiietx  Trinitatis 
idem  Arius  «sserebat,  eonsubsliiotiaiem  Deo  Patri  Deuin  Filiuin  eadem  sancta  synodns  per  symbolom 
deiiniviu 

Si^onda  synodns  ost  jcontnm  qningnagiota  Palnim  sub  Theodosio  seniore  Constantlnopolim  eongregala , 
aw  Uaeedouiiiin  saoctum  Spiritiiro  Ueum  eise  negantem  condemnans,  consubstaatialem  Pairi  et  Filio  eum- 
oem  Paraciitum  demoaitravit,  d^ma  latius  symlNili  fOrmam  quam  tota  Grmia  et  Latinilas  In  Ecciesils 
praidicat. 

Tertia  synodns  est  Epbesina  prima  ducentorum  epiiteoporum  sub  Juniore  Tbeodoslo  Augusto  edfta ,  quas 
{ilestorium  duas  personas  in  Cbristo  assereiitem  jesto  aoatbemate  condcmnavit,  ostendeiis  manere  in  duabos 
liaiu  is  uiiam  Domini  Jesu  Cbristi  personsm. 

Quaria  syiiodus  esi  Clialcedonottsis  sescentornm  trlginta  saeerdotum  sub  Marilano  prinripe  liabita,  in  qua 
Euiycliem  Consianiinopolitanuin  abbaiem  Verbt  Dei  et  carnis  unam  natiiram  pronnntiaiitbin  et  ejos  defen* 
sorem  Diosconini  quondain  Alexandrinum  episcopuin  et  ipsum  rursum  Nestoriuin  ciim  rel  quia  b.i!reticis , 
una  Patrnm  soiiteutia  prmdamuavit ,  prasdicans  oadem  synodus  Cbrislum  Deum  aic  natum  de  Virgiue ,  ut 
in  eo  sobsisntiam  et  diTinrn  et  humanas  confiteamur  naturae. 

ilm  aunuut  pnediiimu.souatuor  principalea  et  venerablles  synodi  totam  fidem  eompleetenies  •.  Sed  et  si 
quas  sunt  synodi  quas  sancii  i^ires  spiritu  Dei  plcni  sonierunt ,  post  istarum  qoatuor  aocioritatem  omui 
maneni  stabilitae  vigure,  quamm  eiiam  |[esta  In  lioc  opere  condiia  coniineniur. 

lu  princlplo  auiem  biijus  volominis  Nicaenani  synodum  eoostitnlmus  propier  auctoritafeni  ejusdem  msgiti 
eoneilii,  deinceps  '  diversonim  conciliorom  Gnecorum  ac  Latinorum ,  sive  quae  antea  seu  quae  postmoduin 
facta  suiit,  sub  ordine  numerorum  ae  temporum  capitulis  suis  dtstincta,  sub  bujus  voluminis  aspectu  locabi- 
nius;  subjicieiites  etiam  decrou  pnEsulum  Romanorum »  In  quibus  pro  eulmiiie  sedis  aposttiicae  non  inipajr 
conciliorum  eisial  auctoritas,  (|uaienus  ecclesiastioi  ordinis  disciplina  in  unutn  a  nobis  coacia  atque  digesta, 
•I  saneii  prmsutes  poternis  iustiiuantur  regulis ,  et  obedienles  Ecclesic  miuisiri  vel  populi  speciiilibus  iiu- 
buantur  eiomplis. 

CsnomfS  aoiem  qui  dicuntur  aposlolorumt  seu  quia  eosdem  nec  sedes  apostolica  recipit,  nec  sancii  Patres 
illis  coiiseiisum  praebuerunt»  pro  eo  qnod  ab  basreticis  sub  nomine  apostolorum  composiii  dlgiioscuiitur, 
quam«is  lu  eis  qiiauiam  invenlaniur  utUia,  auciorluie  tamcii  caiionica  aique  apostolica  eoruoi  gesu  couslat 
oasi;  remou,  ot  intor  apocrypha  reputau. 

Canon  auieni  Graece ,  LAiiiie  regula  nuncupatur  :  regula  autem  d|cu  quod  recto  duclt ,  nee  aliquando 
aiiorsoin  tmbit.  Alii  diiorunt  regulam  dicuiit,  vel  quod  regat,  vel  quod  normam  recte  vlvendi  praebeat, 
sive  quod  disiortum  pravuroqoe  quid  eorrigat ,  ;synoduin  autem  ex  Qrxeo  inierprelarl  oomiutum  vet 
ceslum ;  euncilti  vero  nomen  tractum  oi  eouinHiui  inlouiione ,  eo  quod  in  unuro  dirigant  omnes  mentis 
obtutum;  cilia  enim  suntoculorum,  unde  et  qui  sibimet  dissentliiiit  non  agunt  coneiliuin,  quia  iion  aeniiunt 
ununi.  Coetus  vero  convenius  esi  vel  congregaiio  a  eoeundo,  id  est  cooveiiiendo  iu  unum,  uiide  et  conventus 
oat  ounoupotua  quod  ibi  bomioes  eonveoistti,  slcut  couvoutos,  coiius  vel  euneilium  a  socieuie  multorum 
iu 


a  T.  I,ft,  Mg.  Arrius  :  quae  litterae  gemlnalio  Hispanl   sermoois 

^  Ad  neiaui  syntaski  docst  vorbom  /ffusl ,  eon*  prnntttitlationein  redolet. 

Mtat^  cerium  e$if  aui  quid  hoiusmodi.  *  In  ifi.,  E.  5,  jidem  eetkoiieem  eompUctetaei. 

«  £i  ^. ,  T.  I ,  S.   iu  A«  eaiierisquo  Codleibtfs  :  '  Ad  oralionls  complemeolum  deficit  voi  gesti^ 


spiscopof nm  a  Conetantlno  AufuUo  impeeante  peraeia, 
^  lo  Codiciboa  :  ^rrianm ,  siout  et  alibi  Arvianus, 


vel  aeta* 


GRiECORUM  CONCILIA. 


1. 

CONCIUUM  NIC;ENUM 

OO0B  HABITUM  EST  TBMPOBIBUS  CONSTANTlin  IMPRBATOBIft ,  AB  BPISGOPIS  TBEGENT19  DBCBN 
BT  OCTO9  tH  CIVITATB  MICJIA  liBTIIOPOU  BITBTFIIiB,  PAOURO  EV  JCLIANO  CORSUUBUt  llll 
KMBBUAS    J«X.US    JSBA  CCCLX». 

\'%  Cum  convenisset  lioc  sanclum  ei  msgnom  A  namque  solis  personis  et  horum    simiiibus  omois 


coocilium  ^  spud  Mlcsam  eitlutem  provlnci»  Bi- 
tbfniae,  sisiuis  suni  sb  eis  haic  quao  infra  scripta 
suDl,  ex  Graeco  In  Laiiiiuin  versa  sermonem. 
I.  De  etmiccAis  qficl  ieipm  abteiduiH. 
Si  qois  Ib  xgritudine  vel  a  medicis  sectiis  est  vei  a 
tmrbaris  castraios  est,  placiiit  ui  iste  talis  perma« 
oeat  ^  in  clero  :  si  quis  autem  sanus  seipsum  absci- 
dil,  eiiam  si  est  in  clero,  crssare  debei,  et  ex  hoc 
nuUum  ulem  uportet  ordinari :  sicut  autem  d^  his 
qoi  vel  affeclaverunl  vel  ausi  suni  seipsos  abscidere, 
bcc  qux  dlxifflBS  sialuta  sunl,  ila  si  qui «  vel  a  bar- 
beris  vel  a  domiiiis  tuis  facil  sunl,  et  probabilis  ▼!- 
ts  sunt  ^f  tales  bos  suicipit  ecclesiastlca  re|^u!a  ad 
clerum. 

II.  D§  kit  qm  po9i  baptitma  •  statim  a4  clet%m 

applicantur '. 

Qooniam  mulia  sive  per  necessitatem  s  sive  ex 

qoacBoqoe  cansa  contra  regulam  gesia  snni,  iia  ul 

homines  ex  vlla  geotill  noper  adbuc  eatechixati**  vei 

losUioti  siaiim  ad  splritalem  bapUsmum  venisaent, 

01  coniinue  ciim  bapiisaii  sunt  etisBi  ad  episcopa* 

lum  vei  ad  pres1>yteriom  provecti  Sttnt«  recte  igitur 

▼isum  est  de  caetero  nihil  lale  fieri ;  oam  et  lenipore 

opus  est  ut  sit  catecbumenus,  et  post  bapiismon 

Biolu  probatione  ipdlget.  Evideos  namque  est  apo- 

Btoficum  prsrceptum  dicens :  Nqh  ueopkffmw »  ne 

forie  eloiui  tnjudiciitm  midai  e$  hquenm  diabaU.  Si 

teropracedente  lempore  morisle  sliqoid  admiserii>| 

et  convictus  doobas  vel  tribus  (estibvs  foerit,  cessa- 


qo«  ex  mulieribus  est  suspicio  decliiiatur.  Qui  ao- 
tem  prxter  bxc  agit,  periditabiior  de  clero  suo. 
IV.  Qualiter  epiicopi  debeant  ordinari» 

Episcopom  oporiet  ab  omnibus  episcopiSt  si  fieri 
poiesi,  qui  sunt  in  provincia  ejiis  ordlnarl ;  3  si  v^ni 
boc  difficile  fueril  vel  urgente  necessit^kte  vel  itiqe- 
ris  longhudjney  certe  tres  episcopi  debcsot^  io 
unum  esse  congregati ;  iu  ot  etiam  csteroruin  qui 
abseuies  sont  cooseosom  litieris  leneaniy  et*  ita  fa« 
ciant  ordinationem.  Potestas  ssne  vel  conflrmaiio 
penineblt  per  singulas  provincias  ad  meiropoUtaoam 
episcupum. 

V.  De  excommvnicatii  clerieii  iive  /ai^is. 

Serretur  et  ista  senieiitia»  ut  hi  qui  ab  aliis  ex« 
B  communicanior  ab  aliis  ad  commonionem  nou  reci^ 
pisntor.  Reqoiratur  sane,  ne  forte  qui  ex  aliqua  io* 
dignaiiooe  anlmi  atit  cooieQtione  aot  qualibet  tali 
comrooiione  stomaclii  episcopi  sui  exconnDUOicationa 
absteuti  suuU  Qt  frgo  digiia  h»c  posiiiut  exsmioa- 
tiooe  perqoiri,  recte  visura  est,  per  singulos  annos 
iq  siogulis  quibusiue  prpvin<:iis  bis  iii  aiiiio  episco- 
poriiin  coiicilium  lieri,  iit  simul  in  uiiom  cooveoieu* 
les  es  oinni  prQviueia,  hujusmodi  examinent  qu;e« 
Stiones  ;  ut  ita  demom  hi  qoi  ob  culpas  soas  epi* 
scoporum  ^uonmi  offenaas  merito  contraseront , 
digne  etiam  a  capleris  e^oomfnunicati  similiter  ha- 
|>eantur,  qoousque  In  commonione  vel  ipso  eplscopo 
suo  visum  fuerit  humaniorem  eirca  eos  ferre  seo- 
tentism»  Haheator  autem  concillum  semei  aote 


Ihi  a  clero  qui  hujosmodi  es( ;  si  quis  vero  pneier  C  4ies  Qqadragesima^  *  ut  omnibus  si  quse  suht  si- 


luee  fadi,  lanqnam  contraria  statutif  S^n^ti  ^ncilii 
gereosy  etiam  ipse  peridiubitur  de  sta(q  sui  cleri. 

111.  De  $ftHntra4H$tii  imUi0ribi$e. 

Omniamodis  inlordlcii  saneu  synoilos  oeqoe  epi- 
seopo,  neqoe  ppcsbyuro,  Boquo  diacono,  oeqoe  utli 
olBrieorBm  omBiiio  Heere  permltii  liabere  secom 
Biolierefli  extraueam,  Bisi  f«irte  msur  aot  soror  aol 
tbiaJ,  id  est  vel  smita  vol  mauriera  sitsio  hla 

«  Ib  R.  Bt  desunl  ibli^  intrgrum  \m  miciiiuiu  <QOA* 

lineotia. 

^  M.f  E.  3,  0.,  tile  permaneat. 

«  Lf.«  iia  fui, 

'  T.  i,  i,  G.,  ei  probabitei  ffitie  uut  eauiitijri/ti, 

*  1b  Codicibos  consunter  lcgitor  6a^iiiiiMr,  babti' 
imui^babtiutre^rebabtiiare ; ({Mim  siriliendi  formam 
ex  littcraran  onins  orgaiif  aualogia  repeienilain  ccn  • 


muUatibus  smputatis »  mundum  solempe  Deo  pm- 
ous  possit  offerri ;  secundum  v^ro  concilium  sgs- 
lor  eirca  tempus  aotumni. 

VI.  De  prim^tibui  epiecoporum  metropoUiunQrum, 
Mos  aBtiquBs  perdoret  Ib  ^gypto  vei  Libya  ot 
Pentapoli.vt  Alesaiidrinusepi»ropus  horvm  omniom 
babeat  potesutem  #  quooiam  quideni  et  liomano 
episeopo  boc  idem  moris  est  SimiUter  autem  9t 

semus  ..    . 

t  Ex  JB.,  E.  5.  In  A.  et  rellquis :  apptuubuniur. 

'  U.,  pro  ueeeMitaie. 

h  U.,  ntip^r  eatechizaii.  Ib  Codicihiis  :  catazixaii. 
i  ^.,  e.  3,  T.  %  U.,  aliquod  peccemm  admiiarii* 
i  £x  reliquis  dcsumpue  suut  voccs  aKl  ikia  coui 
desint  in  A. 
^  iE.,  G.  3,  U.,  debeni. 


95  COLLECTIO  CANONUM  S.  ISTDORO  lliSPAL.  ASCRIPTA.  1  € 

apud  Amiocbiain  cxlcrasque  provincias  honor  suus  A  cordia,  Camen  aliquid  clrca  eos  liumanitais  osiendi» 


unicoique  serTelur  Ecclesiae.  Por  omiiia  autem  ma- 
nifeslum  quod  si  q^iiis  prrler  voluiilatein  ei  con- 
scientiam  meuopoiiiani  episcopi  fuerit  ordinatus, 
lioe  eoncilium  magnum  et  sancium  censuit  non  de- 
bere  esse  episcopuin  :  sane  si  communi  omuium 
consensQ  rationabiti|er  probato  secundum  ecclesia- 
tticain  regulam,  du<i  yel  tres  aniniositaLe  ducti  per 
couteniionem  c»nlradicant ,  obiineat  pluriinorum 
Mnieniia  sacerdoiuin. 

Vil.  De  honore  epUcopi  Hieroeoiymiiani, 

Quoniam  mos  antiquus  obtiuuit  et  ?eiust:i  tradikio 
ut  ifilifls,  id  est  llierosolymorum  episcopo  defera- 
tiir  «  habeat  consequenier  4  honorem,  manente  ta- 
men  ciTitaiis  meiropoliianae  propria  dignitaie. 

VIII.  De  Novalianis, 

Si  qni  voluerint  veiiire  ad  Ecclesiam  catholicam 
ex  Novatianis,  placuit  sancio  ooncilio  ut  ordinentur, 
ei  sicmaneant  tn  clero.  Antc omnla  auteoi  hanc  abeis 
conressionem  per  scriptnram  exigi  oporlet,  ut  fatean- 
tnr  se  communi  conseusu  catboiics  Ecclesix  st.ntoia 
^  observaturos»  Id  esi  co  nmunicaturos  se  et  his  qui 
furie  secundas  nuptias  experti  sunl,'  vel  his  qui  per- 
secutionis  lenipore  lapsi  «unt.  Quibus  tnmen  Inpsis 
poeniicnliaB  roodus  et  tempus  ascriptuin  est,  ut  in 
omnibus  seqoantiir  ea  qua:  in  Ecclesia  cathollca  ob- 
servanlur,  et  sic  ubiqne  IJem  omnes  ^  ipsl  fuerint 
inventi  sive  in  vicis  seu  in  urbibus,  clerici  ordinen- 
tur  a  catbollcis  qui  Inveniuntur,  ei  sic  etiam  iii  clero 
perfflstant  unusquisque  in  statu  suo.  Si  vero  episco- 
pus  vel  presbyier  catbollcs  Ecclesix  fuerit ,  ad  ^' 
quem  aliqui  ez  his  accedunf,  cerium  est  qood  epi- 
acopns  quidem  catholicus  suam  habeat  dlgnitaiemy 
simililer  autem  et  presbyteret  diaconus  habeant.  Hi 
vero  qul  ab  isiis  vei>iunt,  sl  forte  episcopus  fuerit, 
habeat  pre»byierii  dignitatem,  nisi  forte  et  placeat 
eplscopo  caiholico  concedere  ei  ctiam  episcopalis 
noininis  honorero ;  si  v^ro  non  placuerit,  inveniat 
el  tocum,  ut  slt  in  parochia  in  clero  episcopus  aut 
preftbyter,  duni  tamen  ut  In  civltate  non  videantur 
dt?o  episcopl  esse^  ei  ille  omnimodo  in  clero  iterma- 
nere  videatnr. 
fX.  De  presbyterii  sine  examinalione  eonsiiiuiii. 

Si  qui'  sine  exaniinatione   promoti  presbyterl 
•nnt,  et  postea  examinaii  coufessi  sunt  peccata  sua, 


Si  qoi  ergo  ex  animo  poenitent,  tribos  aiinis  intei 
audientes  bnbeantur  :  ai  lamen  Adeles  sunt,  et  f  e- 
ptcm  annit  aliis  inter  pcBniientes  sint;  duobus  item 
annis  eztra  communionem  in  oraiione  sola  pariici- 
pent  populo.  Sl  qui  vero  per  fidei  gratiam  •  vocaii 
primo  quidem  ostendcrunt  fidem  suam  deposito  mili- 
liae  cingulo,  post  baec  autem  ad  proprium  vomitum 
reversi  sunt,  ut  et  pecunias  darent  et  ambirent  redira 
rursum  ad  miliiiam ,  Isti  decem  annis  sint  inier  pse- 
nitentes  post  primoro  trieunioin  quo  fuerint  inter  ao- 
dientes :  ab  omnibus  vero  illud  praecipue  observetnry 
ot  animus  eorum  et  fructus  pceoilenti»  obaervetur. 
Quicuoque  enim  cum  omni  liroore  et  lacrymis  perse- 
vcranlibus  et  operibus  bonis  conversalionem  suam 
^  iion  verbis  solis,  sed  opere  et  veritate  deraoostrant» 
cum  lempus  stalulum  etiam  ab  bis  fuerit  impletuin 
et orationibus  jiro  coeperinl  communicare,  licebit 
episcopo etiam  humanius  circa  eos  aliquid  cogitaic. 
Qui  vero  IndilTerentem  habuerint  lapsuro  suuin,  ei 
sufGcere  sibi  quod  ecclesiaro  introierint  arbitrantur, 
isii  oronimodo  tempora  statuta  complebunt. 
Xn.  De  excommunieaiis  a  swculo  exeuniibus. 
De  his  vero  qui  recedunt  ex  corpore,  aiitit|uac  legis 
regula  observabitur  etiam  uunc :  iia  otsi  forte  recedit 
ex  corpore ,  necessario  vitx  sa:e  viaiico  non  defrau- 
detor.  Quod  si  dcsperatus  aliquii  recepta  communioiie 
supervi&erit,  sit  inler  eos  qui  sola  oratione  coinniu- 
nicant :  de  bis  omnibus  tamen  qni  es  corpore  rece- 
dunt ,  in  tradenda  eis  comrounionc  cnra  et  probniio 
sit  episcopo. 

XIII.  De  caleekumenis  lapsis. 

Placuit  buic  sancio  <:t  magno  concilio  de  caKiOiiU- 
menis  qui  bipsi  sunl ,  ui  tribus  annis  inier  audie;i(e« 
verburo  sint  lanturomodo ;  posl  bxc  vero  orcui  cum 
c^uecbunienis. 


XIV.  De  diaconibus  ne  presbyteris  eorpus  Christi  tra^ 
dant^  vei  ante  presbyteros  eommunicent, 

Pervenit  ad  sancturo  concilium  quod  in  locis  qui« 
busdam  ct  civitatlbus  presbyteris  sacramcnla  diaconl 
porrig.int  :  hoc  neque  regula  neque  consuetudo  tra- 
didit,  ut  bi  qui  offerendi  sacrificii  non  babent  pote- 
8iat(  m  hls  qoi  offeront  corpus  Christi  porrigant.  Scd 
et  illud  innotuit  quod  quidam  diacones  eliani  anie 


et  cum  confessl  foissent ,  contra  regolam  venlentes  '^  episcopos  sacramenta  soroant.  Haee  ergo  omnia  ain- 


homines  manus  cls  temcre  imposoeront ,  hos  ec- 

dcsiasticus  ordo  non  recipil :  in  omnibus  enim 

qood  irreprebensibile  «  esi  defendil  Ecelesia. 

X.  De  iapsis  elericis  ordinatis. 

*     Qoiconqoe  ex  his  qui  lapsi  sunl,  et  per  Igtioran- 

tiam  ordinati  snnl  vel  contemptu  eorum  qui  eos  or- 

dinaverunt ,  hoc  non  praejudicat  regulx  ecclesiasti- 

cae;  curo  eniro  compertuni  fuerit,  deponentur^. 

XI.  De  Itis  qui  sponte  lapsi  sunt^  qualiler  debeant 

peenitere. 

Placuitsanctsesynodo,  licel  Indigni  sintS  miscri- 

•  U.,  episcopo  honor  deferatur, 
'"  IJ.,  sic  ubicttmqne  omncs. 

*  T.  %  revrehensibile. 


puienlur,  et  mineant  Qdiacones  intra  siiam  propriam 
mensoram ,  sclentea  qoia  cpiscoporom  qmdem  mi- 
nislri  aunl ,  a  presbylerls  vero  inferiores  «oni  : 
acdpiant  ergo  secundum  ordioem  posl  preabyteros 
ab  episcopo  vel  prcsbytero;  quod  si  uon  fuerint  in 
prxsenti  vcl  episcopus  seu  prcsbyter,  lunc  ipse  pro- 
feral  et  del.  Sed  ue  sedere  qnideni  lcoat  in  medio 
presbyteroriim  dtacones ;  cztra  rcgularo  est  cnim  et 
extra  ordinem  ut  boc  iial  :  si  quis  auieni  non  vult 
his  snfficiens  esse,  poi»l  hanc  definittonem  cesset  esse 
diaconus. 

^  T.  1,2.  U.,  deponantur, 

«  .4).,  E.  5,  T.,  I,  2,  U.,  per  Dci  jfradaw. 


97  GKXCORCM  COhCILIA.  —  NIGJINUM.  W 

XV.  De  ekrieh  temere  ab  ecrlena  recedentibuB  ■•     A  aliquam  habent ,  iU  ut  onmi  genere  inier  Iticas  ha- 

beaniur :  similitcr  autem  diaconissae  qtiae  in  caiholic* 

canone  non  habentur,  siniili  loco,  id  est,  lalcas  et 

tanquam  non  consecratx  deputentur. 

XX.  De  diebui  dommci$  et  PentecoUe  i  ul  m  ei$  smn^ 

tet  oremus* 

Quoniaro  sunt  in  die  doiniuiea  quidain  ad  oratto- 

Dem  genua  Qectentes  et  in  diebus  Peniecostes,  prop* 

terea  est  itaque  consiitoium  a  sancta  synado ,  qtio* 

niam  consonans  et  conYcniens  per  omnes  Eecleaias 

ciistodienda  consuetodo  esl^  ut  stantes  ad  oratio- 

nem  ^  Domino  TOta  reddamus. 

SYMBOLUM  FIDEL 

Ejuidem  Niaem  maatn  coticitii  a  trecenti$  decem  el 

octo  Palribu$  edilum. 


Propter  rooltas  perturbationes  et  (rcqnenles  iii- 
rouitns  sedliionum  qux  fieri  soleni»  placuit  omniroodo  ^ 
abscidi  Istain  eonsueludinem  qa3  conira  regulam 
esi«  si  ubi  Uroen  fit,  id  eat  ne  de  civitate  ad  civiiaiem 
iranseat  tcI  episcopus  vel  presbyter  vel  diacunus.  Si 
qois  vero  post  b«c  siatuia  sancti  htijus  concilii  tale 
aliquid  audere  tentaverii,  infringetur  «  onmi  genere 
hujoscemodi  cooatus,  et  restitiietiir  propriae  Ecclesi;o 
iu  qua  ordioatus  est. 

XVL  De  ffre$yjteri$  et  diaconibue  vel  e!erici$  qui  ad 

alia$  cik,Uate$  tran$eunt. 

Si  qui  vero  sine  respectu  Dei  agenles  et  timorem 
Dei  anie  ocotos  non  babenies,  neque  ecclesiastlca 
statuu  cu&todienies,  recesserinl  ab  Ecclesia  sua,  sive 
presbiteres.  sive  diacones,  vel  in  quocunque  eccle-  B     Credimus  in  unum  Deum  Pairem  oinnlpotentem 

aiasiico  ordlne  posili  rueriiit ,  non  debent  suscipi  tn 


ecclesia  alia,  sed  et  cum  oinni  necessitate  cogantur 
utredeant  ad  Ecclesias  suas ;  aut  si  permanserint , 
escommunicari  oportet^ 

XVtL  De  dericie  alienii  $ine  eonniventia  propril  epi^ 
scofri  ^  ab  aiio  tn  iiiaiN  eecieeiam  non  ordinandie. 

Si  qub  ansos  fuerlt  alii|uero  qui  ad  alterum  perti« 
net  ordinare  iii  soa  Ecclesia,  cum  non  babeat  con- 
seusoro  episcopi  ipsios  *  a  quo  recessit  clericus,  ir« 
rita  sil  hujusroodi  ordinatio, 
XVliL  De  clerieie  Uiuram  aut  amptiatiomm  accipien* 

tibtt$. 

Quoniam  niulti  clerici  avariti»  causa  tariila  lucra  ' 
secunies,  obrui  sunt  divini  praBcepii  qao  dicium  est : 


omnium  visibilium  et  invisibilium  condilorem  :  et  in 
uuum  Dominum  noslrum  iesum  Gbristuni ,  Filiuin 
D«i,  naium  de  Patre  unigeniiuro,  boc  est  de  subsiau- 
tia  Patris,  Dcum  de  Deo,  lumen  de  lumiue ,  Deuu 
veruni  de  Deo  vero»  naium,  non  facturo,  consobsUn- 
tivum  1  Pairl,  id  est  unius  subsuotiae  cum  Patre, 
qood  Graeci  homousioo  dicunt,  8  per  quem  omnU 
facU  sunt  quae  in  cceto  ■»  et  qux  in  terra;  qui  propter 
nos  horoines  ^  et  propter  nostram  salutem  descendlt, 
incarnaios  e>t,  atque  bomo  factus ,  passus,  mortuus 
est;  resurrexit  teriia  die ;  ascendit  in  coelos,  ventu- 
rus  jodicare  vivos  et  mortuos  :  et  in  Spiritum  san- 
ctum.  Eos  auiem  qui  dicuni :  erat  quando  non  erat, 
et  anteqoam  naseeretur  noii  erat ,  et  qood  ex  ootiia 


Qui  pecuwam  $umn  non  dedit  ad  ueuram ,  feneranles  q  exstaniibus  factus  est ,  aut  ex  aliqua  sobstanlia  vel 


contesimas  esiguni,  statuit  hoc  sanctum  eoncilium 
81  quis  inventus  fuerit  post  banc  defiiiitionem  7 
uauram  |iccipere,  vel  ex  quolibct  tali  negotio  turpia 
locra  SGCiari ,  vel  etiam  species  fruineiitorum  ad 
sexcuplum  dare ;  omnis  qui  Ule  aliquld  commentos 
loerii  ad  quaestum»  dejicietur  ex  clero,  et  alienus  ab 
ecclesiastico  babeatur  gradu. 
XIX.  De  Pautiani$ti$  et  Cataphrifyie  rebaptizandi$. 
Si  quis  eonfugerit  ad  Ecclcsiara  catbolicam  de 
Paolianistis  et  CaUphrygis  b  ,  sututum  sit  rebapti- 
xari  ^  eos  omnimodo  debere.  Si  qui  vero  clerici  erant 
apud  eos ,  siquidem  iuculpati  fuerint  et  irrepreheu- 
sibiles,  rebaptizati  rursus  etiaro  ordiuentur  ab  epi- 
acopo  EccIesisB  catholicae ;  si  vero  exaroinati  minos 


naiura,  eumdiceniesesse  muubilem  elcouvertibilem« 
Filiom  Dei  perhibendo;  hos  aoatberoaluat  ci  con- 
deinnat  catholica  et  apostoiica  Ecclesia. 

Uaec  est  fldes  quam  exposuerunt  Patres  :  primom 
quidem  adversus  Arium  blasphemom  dicenieoi  erea- 
turam  esse  Filium  Dei :  et  adversus  oronem  basreoefli 
SabeUii»  Photini,  Paoli  Samosateni,  Manichaei,  Va- 
lentini,  Marcionis,  et  adversus  omnem  omnino  haere- 
sem,  si  qua  insurrexerit  contra  catholicam  et  aposto* 
licam  Ecclesiam :  quas  omnes  condemnaront  Nicaeani 
congregaii  episcopi  trecenii  decem  et  octo  quoruro 
nomina  et  provinciae  CQnscriptae  sont :  sed  pleriqoo 
studiosi  servi  Dei  magis  euram  gesseruot  Orientalium 
episcoporum  nomina  describere,  propier  hoc  quod 


apti  fuerini  repreheosi  ^  deponi  eos  oportet  :  simi-  D  Occidens  non  similiter  inquisiiiooem  de  hxresibus 

liier  auiein  eirca  diacones ,  et  de  omnibus  qoi  io  eo-      habuerit  ®. 

dero    clero  inveniuntor  eadem   fonua  servabiiur.         p  Et  subscripserunt  trecenti  decem  et  octo  Palres 

Commemorabimus  aotero  diaconissas  qiiae  in  hoe     qui  in  eAdem  concilio  eouvenerant. 

ordine  inventae  sunt,  qox  nee  roanus  iropositiooem         Osius  episcopus  civitaiis  Gordubensis  provincix 

t  T.  2,  eon$ub$lantialem. 

«T.  1,2,  inceelis. 

B  i£.,  E.  3,  T.  I,  9,  propler  hominee. 

»  Scribontur  hoc  loco  io  omnibus  Godicibus  prae- 
ter  UrgeliUnom  et  Gerundensem  verba  haec  ei  sn^- 
scHpftoiiet,  ac  postmodom  fidi$  eaneti  GregorH  Meyo- 
ri$t  qoaro  ad  opporioniorein ,  ipsis  auiem  subscri- 
ptkHiibua  posterjorem  loeom  iranaoiislmoa. 

p  Sobscnpiiones  episcoporom  •  qui  hoie  magno 
adfoerunt  concilio,  in  plerisque  C^dicibos  desiderau- 
lor :  plorimas  vero  iii  UrgehUiio  Codice  legero  fas 
eat|  quas  depravaias  iicei  alqoe  a  rccia  lecitoue  ro- 


*^I3.«  ofr  eecle$ia  vel  a  civitate  $ua  recedentibue, 
^  6.,  onmjno. 

*  D.,  annuiabitur.  G.,  infHngatur. 

*  M.^  $ui  ejnuopi. 

*  A.,  epiicoiA  $m. 
^  U.,  fiirpe  tucrum. 

K  B.  3,  T.  I,  Cataphry§ibu$. 
^  U.»  baptizari. 

*  U.,  daprehen». 

Mn  Codicibos .  Pentecoeten^  cuin  boc  nomen  sae- 
yios  nl  indecltnabile  reddant. 
^  T.  2,  siaiifei  tji  ordtionem. 


COLLECHO  GANONUM  S^.  ISfMmO  HBPAL.  ASCRIPTA. 
nispaitfgft  «I  dliit :  M  crc*ja  sTcut  sop^rlQS  siirlptOM  A  Ihotintia  PerMn. 


100 


dst.  Tlotor  et  Vineentius  presbyferi  urbU  Romoft 
SBtscrfpserunf. 

Provincue  ARfiypti. 

AJeiattiler  Aieiandrias  nuifiiix.  —  Aiphoeration 
AJpbocnnon,  —  A4aDiaiiiiu8  Cynoii.  —  Aibetius 
Baresii  [G.^  Bnrelbii]. — >  Pbitippus  Panepbiseos.  — 
Poianio»  Heradeos.  —  Secundus  Piolomaidos*  — 
Uorolbees  Pelmutts.  —  Gajus  Mue^os  [G.,  Muoibus]p 
AMiecbus  Mempbeoi.  —  Tiberiua  Taulbi^a» 

Pmineim  Tfubmdot. 

Althas  Seedras.  —  Tyrannus  AiilhinoB.  -^  9 
Olosianus  Lycon. 

PrwUkdw  Ubyo!» 


Datbes  Beroulces.  —  Zoplitrus  Barclies Sara-  B  o»:.*^... 

.  j  cpiscopws. 


Joarines  Pcrsidos. 

PfMndit  CxMm. 

Theodoms  Tarsensfs.  —  Alphi<m  Epiphanlas.  '^ 
Kircfsos  Nerodiados.  —  Moyses  Casubalon.  -^  ffi* 
chaesas  Flaviados.  -^  Eudlaenion  chorepiseopua.  -^ 
Paaltnus  Adanon.  —  Maeedoniua  Mamiston.  ^ 
Tarcodimantos  ifigeon.— ^  Hesychios  Alexandriaa 
Micres.  —  Narcisus  Irenopoleos. 

ProM'itcf>  Cappad0ci0j 

Leontius  Caesarieosis.  —  Enpsycbius  Tfaiano.  -« 
Eupbrasius  Colonias.  —  Timotbeus  Cirbisiron.  ^ 
Elpidius  Cumanas.  -*  Gorgonius  chorepiscopus.  •— 
Stepbanus  cborepiscopus.  —  Eupbronius  cborepisco- 
pus.  —  Rodon  cborepiscopus.  —  Tbeophanes  cbor- 


pbius  Aiitipyrgon*  —  Secundus  Taubbibies.  —  Titus 
Pantoniu* 

Provtiiciai  Palmnimg. 
Macbaritts  Dierosolymiianus.  —  Germanus  Nea- 
politanus.  —  Marinus  Sebaatenus.  —  Gaimus  Casa* 
rieosls.  —  Eusebins  Gabarenua.  —  SabinQS  Asca* 
lonus.—  Longinus  NlcopoliUous.*-  Petrus  Jamnias« 
-^  Macrinus  Elenteropolitis.—  Maiimua  Maximiano- 
poliurum.  —  Pauliaua  Masirotnopoiitarum.  —  Ja- 
Duarius  Jereciinctos.  —  Eliodorus  Zabuloo.  —  Le- 
litts  Liddon.  —  Sllvanus  Azotii.  —  AtrophiUia  Zabu- 
loB.  —  Aaciepiua  Uddon.  ^  Petras  Scitopoiitanoa, 

—  Aoaocbtta  Gaees.  —  Selus  [G.»  SclislCapitho- 
liadoo. 

ProrindiB  Phmniees»  ^ 

Zenm  Giielifo  [G.^de  Tyro].  -^  JSoeas  Piolemai-» 
doa.  —  Magnos  Uamaseeous.  ^  Thecidorua  Sldoniua. 
•^  Eibnieos  Tripoleos.  -^  Pbiiocatus  Paneadoa^  — 
GrofforiuaBeryiii.  —  MaranuaPalmiron.  — Tadooeoa 
Alos4L«^Anaiho»itts  Emlses. 

ProvindiB  Syriw  (ksUt. 

Eusutbius  Aniiochenus.  —  Zenobius  Seleulias. 
Theodorus  Laodicensis.  —  Alpbios  Apamiae  —  Bas- 
sianus  Rcphaneon.  -^  Philoxenos  Hierapolitanus. 

—  Piperiits  Samosatenus.  —  An:lielaos  Doliches. 

—  Eurraniion  Balaneon.  — Pbaladus  chorepiscopiis. 
-^  Zoilus  Gabalon.  —  Passus  Zeugmatoa. — Leontiua 


Pro9incim  AmunuB  Minaris. 
Ettlogius  Sebastiensis  —  Ebeibius  SaUlon. 

ProvindiB  Armenim  Majoris. 
Arsarphios  Sobmon.  —  Acriibes  Diosponlii.  -« 
Eutycbianus  Amasiaa.  —  Elpidius  Edesion.  ^  Hera« 
ditts  Zeioo.  —  Elpidius  CunMiiua. 

11  Pomi  Poimmnuad. 

LoogiooaNeocsssarieasls.— Domuna  Trapezuoctua. 
—  Siratophilos  Piciuntoa. 

Propindm  Pnpkla§omm. 
Pbliadelpbus  Pompeiupolis.  —  Petronius  Jnnopo- 
ti$k  —  CopsyolHus  Araastrides» 

Pro^ndm  Gaiatim. 
Paocbariui  Ancyraous.  ^  DicaBias  Tasas.  ^  Ere- 
ehoreus  Plamaieo.  —  GoiYOfiiua  Cynon.  —  PRila- 
delphios  Joliapolis. 

Prodndm  Adm. 

Tbeonitts  Ctticensiff.  ^  Menofantus  Ephesinus 

Orion  Uilii  [G.,  IsKu].  —  Eotycbius  Isflomls.  —  Mi* 
thres  Alpapthen.  --  Marinoa  Heliesponton.  --  Paow 
Itts  Deneas. 

Prodndm  Lffdim. 
Artemidofus  Sardeon.  —  Oron  Thiatlron.  ^  Tho- 
masios  Philadelpblts.  ^  Olion  Biareot.  —  Agogios 
Trlpoliiahus.  —  Flurentlous  Anchtrus.  —  Marcos 
Sundon. 

PriMnndm  Piddim. 
Elalitts  leooion.  —  Thelamacoa  AdriaoopotiUBus. 


Larissenus.  —  Eusutliius Areihuseuus.  —  M^nitius  ip«,r^Ks«. c^J..ri...       c     •     c  «    ' 

■?  •  u    •  •  A  r.    .     i..  .     .    ""*'"""•  f^  —  Eu^ycbios  Seleutitts.  —  Srattios  Sasenoo.  —  Tar- 


ciua  Syrrhis.  —  Seleucus  cborepiscopus.  —  Petrua 
Gindaroo.  <—  Pegasiu  Ambaclimianon.  ^  Basonus 
Ganibalantts.  -^  Gerontius  Carison. 

Provindm  Arabim. 
Nichomaehtts  Baatron  [  G.,  Bostroo  ].  —  Cyrion 
Philadelphiae.  —  Gennadiiia  Hisbundunu  —  Severus 
Sodimoo.  —  Sopaler  Heristls  Botbaoias.  -^Sevorus 
Dionysiados. 

Pret^rriar  Mesojtotntt^m. 

Ethilau»  EdaaeouB»-*  Jaeebos  P^ubioa.  -^  A» 
tioehoa  Reoenaa.  —  limaa  Maeenopoiee». 

nol»s  agnoverimus,  relif  iosins  umen  ,  proot  eas 
exhibei,  cora  varianiiboa  Gemodeosis  Codidt  leeijf- 


pua  roetropoliiooos.  ^  Acumeihas  Panoo.—  fia» 
fodioa  Bareos. 

ProoMclar  Lyiii». 
Ettdemus  PaUron. 

Provincim  Pamphyitm, 
Caliidictts  Pergta.  —  Eurosios   TeroRsaoft  — 
Thettxios  Sibaroo.  —  Doronua  Aependil.  —  Quio- 
tiOBoa  Seleoiias.  —  Patritius  Maiimianoporilontts. 
—  Apbrodisitts  Magidor. 

12  Praeindm  Neson. 
Euphrosinus  Rbodii.  —  Melicboii  [G.|  Hellphron] 

nibtts  inneeiendas  eiistimavlmus. 
•  in  Codicibus»  SpanUie. 


ClMMS.  ^  Strtihegnt  Lonfiif.  ~  Apollodontf  Cor-  M  rieapoli.  —  Alfocfstet  de  Cirpocrt.  —  Mariiius  ifo 


cyrat. 

Prmndm  Carm. 
£o$eMtt$  Anlloebemis.  —  Emmonlaa  Apbradl- 
iloo.  —  LarlodiiiB  Cibiraion»  —  Cinebioi  Nianlon. 

Stephanos  Barttoo.  —  Atbenens  Corpistii.  -* 
EdMnt  Clradttnopofiianat.  —  Agtpiot  Seleucite. 

—  Silvtnot  meiropoliitiHit.  -^  F^ustns  Ptnemoili» 
eos.  —  Aotoninot  Auiiochenos.  — Nettor  Siedron. 
-^  Btiiiot  chorepiscopot.  -^  Cyrillos  Smttaodroo. 

—  Tbeodorot  ehoreplscopos  [G.^  UstftdonJ»  — 
Anttholiot  Ltrieotis  [Cr. ,  cborepitcopot].  —  Tto* 
lot  chorepiisoopot  [G.,  LtrinenslsJ.  —  Quinius  Seli" 
tlfon  (G.,  chorepiseopus}.  —  Tiberiot  cborepisco 


Strobotitt.  —  Phiiippot  de  Ptniflcisiion.  — -  Otfa- 
Bot  de  SahtttCi  —  Adamtntius  de  Ctnolpottmon. 

-^  Botobius  do  Gaesarea.  — de  ffertcHt. 

-«  Sotbitiat  de  Gtdtrt.  —  Dorotheot  de  Pefiisio. 

—  Longinus  de  Esctlonit.  ^  Gtlosde  Tesedit. 

—  Petms  de  Nicopoli.  —  Tiberiot  do  Taiiclct. 
Macrinut  de  Jamnit.  -*  Ceyla  de  Tebtldt«-i-  Mtii- 
imis  de  Eiouteropoli.  —  Acatsicodit  do  Antino. 

—  Ptiilat  de  Maxiapoli.  —  Timmot  de  Aiitiochla* 
•~  Januarius  de  Jerico.  —  14  Lucitimt  do  Llco* 

—  Etios  de  Lldda* 

D«  prmnda  Libyw  iuperiori. 
Dttius  de  Berrennico.    —  Siitanut  do  Aioto. 
^  Joppirus  de  Arcistdis.  —  Pttroaiius  de  Sitopoli. 


piit  [G.,  Sclisiron].  —  Aquflos  chopeplscopus.  —  B  _  Strtpion  do  Antibtrgo.  —  Asciep  os  de  Gtza. 


Eutebiot  ptrochfm  ittorlae. 

Pyovtncitf  Cyprim 
Cyrlllot  Ptphi.  —  Seltnus  Stltmfnon. 

Pr9Vhid(B  BUkymw. 
Eotelnus  Nicomedits.  —  Theogenius  NIchet«.<^ 
Mtrlt  Chtlcedonensls.  —  Gyrillus  Chios.  —  Esi* 
chlot  Protes.  —  Gofgoohit  Appolonhdos.  — -  Geor' 
giot  Nitladot.  —  Ebetiut  Adritnopofittnas. — Thoo- 
phtnet  chorepitcopot.  —  Rnpbot  Cspstfiootiti  ^ 
Eoltliot  chorepiteopot. 

£iiropir. 
Pedereot  Ertdiu.  —  rrotogcnet  Strdicentis.  •— 
Mtrcot  metropoliunus. —  Pistos  Tbessalonicensit 


-*-  Tirut  do  Ptrtioni.  —  Poknit  de  Miffomn. 
Di  provmda  PalmUwm, 

Antiopo4  de  Ctpitoiitdt.  ^  Knhett  de  Ptolemai- 
da.  —  Magnut  de  Dtmasco.  —  Theodorus  de  Sidona. 
—  Celtaoiiicus  de  TripolK  —  Gregorius  de  Biriiu. 
Marinus  de  Psalmh.  —  Traddonius  do  Esnisia. 
Anttholhn  de  Fiiocalo. 

D$  prodnda  Phmaidim 

Zoioii  de^  Tiro.  -^  «iloctlot  de  Paoidn.  —  Ant- 
Iholiot  do  Edisst.  -^  itoobof  de  Nezihl. «—  Anlio* 

i»l>M«  Aa  n^^/»u     —  tingiw  Aa  UmaiIa.  .^  liiinnM 

de  Persidt. 

De  prodnda  Syrlm  CmiM^ 


[6m  melropoliunot].  —  Scilltnas  Macedoniae.  —  ^  EutUcins  de  Antiochia.  —  Ntrcisus  de  Neronttno. 
IS  Alextnder  Atheniensis \p.  Tliesationieeasis].  ^^  —  Zenohlun disSeltaciOk  —  Theodoros  de  Aodacla. 
Dacboa  Bojais  [G.,  Macedoni»].  —  Pistut  Grestits. 


—  Mtfsos  Tbesstlias.  —  Slratedius  Slrubon  [G. 
Efesllas].  Cboditoos  melropolittnot  [€.  Tetialits]. 

—  Bodioo  Duxltt  |G.  Strohon].-»  Domnns  Gattbiat 
{G.y  Melropoliunus].  — >  Nlebeos  Mtstrianopolittnos 
[G.9  fHixits].-^Theopbilttt  Bosphoron  [G.,  Gnttbits]. 
— •Gamdot,  *... 

^  Ihee  tont  Orienunom  episcoporom  nonhit  qui 
eootenemnl  Nic»  td  stnctnm  et  msgnom  cenci- 
Bn  de  dlvertls  proTincils  seu  ci? iutibos ,  qoorom 
nomlna  Infrt  tunt  tubscripu  tbsqoe  lulhe  ei  Hitpt- 
itet  qoorom  Bomina  in  exeniphiribot  ex  qoibot 
hce  detcrlpu  tont  oon  hthebtniur,  nee  Galli»  nec 
Africtt ,  nlsi  tolnt  Osius  llitptniensit  epitcopiit  de  «^ 
ciTiUU  Cordobt  Bvtieae  provincis,  ei  presbyteri 
orbisRomm,  id  cstBlcno  ei  Vincenliut  qoiproepisco- 
po  too  SylTcstro  subscripterunl,  et  Orienulet  sifo 
totlos  orbls  episcopj  temporihas  Constamini  xnr 
Halendas  lulias  vra  ccclxii. 

Primu9  de  ^gypio. 

Afexander  de  Afextndrit.  —  Fffoxemit  de  Ntpo<» 
II.  —  Papnoniins  de  iEgypto.  —  Macarios  de  Jcro^ 
tolyma.  —  Arbitio  de  Ferbito.  ^  Germtnus  de 

^  G..  Camdos.,.  Boiphoron.  Apparet  ex  teitu  et 
ex  ▼arianiibot  lecilonibtis  sobteripiionam  intfrslo 
alooe  rorruptio. 

^  Praerationi  coneiliornm  imperfectas  ttitoe  cor- 
niptut  prafponitur  in  Codicibos  Toleunit  ctttlogiis, 
qsHsdam  nomioa  Patroffl  qui  Nicsom  interftteront 


—  Alflus  de  Apamia. 

De  prodnda  CiUeeu. 
Theodorot  de  An.flon.   —  ErifiHiios  de  -....«i 

—  Moyses  de  CasubtU»  —  Nicerot  de  PltTitda. 
— -  Eodemen»  cborcpitcopae.  —  Paulinut  de  Adtna« 
— -  SiliiouMNit  do  Germanicia.  -^  Piperios  de  Stmo- 
stlo*  — -  Archdtiit  de  IHilict. —  Ealiptieit  de  Bthh 
oett.  —  rtUdot  [7.  %  Fildcllt],  chorepfscopos. 
-^  loeleot  de  Gtbtlt'.  —  Btssos  de  Zenmtie. 
^  IS  Btssinotde  Rtftneo.  —  Gemntiot  de  Ltri* 
tt.  —  Mtnierat  de  Epiphtmit^  —  Eosttciut  de  Ato- 
loto.  -*  l^ulut  de  Neocestfie.  -^  Slrieicias  de  Ciro. 

—  Soltciot,  cborepiscopus.  —  Petrus  de  Jerunda. 

De  proeinda  Arahim. 

Sopater  do  Bartstto  [T.  2,  Barasto].  Ptgasiot  de 
Arbaco.  —  Bemtsonus  de  AbbolL  —  Nieomttos  de 
Bo^idrt.  —  Cirion  de  Filtdelfia.  —  Geniudint  de 
E>bon.  —  Sofemt  de  Sodon. 

De  prodnda  Mampo$aerimk 

Ptnctriot  de  Ancyrt.  —  Becflstos  de  Ttbit. 
^  ATConiiut  de  Cantmtdt.  —  Filodemis  [T.  %  FU 
ludelflosj  de  Juliupoll. 

synodo  comprcbendens ;  comqoe  prxpostero  loct* 
lum  ordine  inTenisseinos,  tccorttissfme  describere 
aique  ad  hunc  atillorem  lucum  traducere  sat^ot 
duxiiniis.  Idem  episcoporum  ante  prafalionein  catt* 
logut  aderat  etiam  in  Codice  Locensi. 


m 


COLLECTIO  CANONUIl  S.  ISIIHHiO  lilSPAL.  ASCRIPTA. 
D0  prmncia  A$w.  A  De  provinela  lyeia  * 


104 


Ibeiinas  de  Cizico.  —  Mino^antus  [7.  2,  Mino- 
laniuaj  de  Epbeso.  — -  Orion  de  llico.  —  Enticios  de 
Virsa.  —  Mtfrans  dc  Epia.  —  Paulus  de  Annea. 
—  Macedonias  de  Massaia.  —  Tarcodimantes  de 
EgiifS.  -—  Ipsicius  de  Aiandria. 

Be  pnnmcia  Cappadocia, 

Leontius  de  CaesaVea.— Ursicius  de  Treroale  [T.  2, 
Treroata].  —  Euresius  de  Calonia.  —  Timotbeus  de 
Tibt-rsa.  —  AmbrosittS  de  Cumano.  —  Stefanus, 
ohurepiscopus.  —  Rodon,  cborepfscopus. 

De  provincia  Armemm  Minorit. 

Eulalius  deSabasia.  —  16  Eubetius  de  Satalia.— 
Euiromius,  chorepiscopus. — Tefanis,  cbore|riscopu«. 

De  provineia  PoniipoU  [T.  2,  Pentipoii]» 

Longinus  de  Neucesaria.  —  Domnns  de  Trapi- 
tlonia.  —  Domnos  de  Tiiensa. 

De  provincia  Palngonia. 

Fifadeirus  de  Pompcjopoli.  ^  Peironius  de  La- 
nopoli.  —  Eusticius  de  Amostra,  —  Academius  de 
Mustene.  —  Eraclitus  de  Varis.  —  Theodorus  de 
Viis. 

•  T.  2,  Ladw.  Post  b«e  Terba  uterqoe  Toletft&as 
Codei  mcipit  :  CanoiMs  |r«Mra(iiuN  ^ocilSonMi  m 


Fide$  $ancti  Gregorii  Majoris. 
Unus  Deus  principiiim  et  Pater  Verbi  TiTentifc,  sa- 
pientia»  esisteniis  et  virtuiis  et  imaginis  propria*, 
perrecttts  perfecti  geniti,  Pater  Filii  nnigeniti  et 
unua  Domlnus  ex  uno  Domino,  Deus  ^  de  Deo,  flgu* 
ra  substanti»  Patris,  imago  Deiy  Deus  Verbuiu  vivi- 
dum  et totius substantiae  opifex,  saiientia  conlinen» 
oinnia  quas  exlstunt,  et  virtus  lotius  creabilis  crea* 
turs,  Filius  venis  de  vero  Patre,  iovisibiiis  de  in- 
visibiil»  incorruptibilis  de  incorruptibili,  immoiCaiis 
dd  immoriali,  et  sempitemus  de  seropiierno  :  et 
anus  Spiritus  sanctus,  perfectus,  perfocu  vit»  vi« 
ventium,  sanctitas  et  fons  sanctiiatis  •  et  sauciifica- 
tlonis  mioislrator;  per  quem  Deus  Ui  omnescre* 
B  dentes  et  super  omnes,  et  Filius  qui  per  oinnes« 
Trinitas  perfecta,  gloria  et  regnuro  sempitenmnr^ 
iodividuum,  et  inaiienabile  :  neque  igitur  creatuu 
aliquid  et  servum  seu  fjimulum  in  Trioiiate,  neqae 
adventitium  vd  subintrodoctum,  lanquam  quod  ante 
Don  exstiterlt,  et  novissimum  subiritraverii ;  neque 
enim  defult  allquando  Filius  Patri  ant  Filio  Spiritui 
sancttts,  sed  immutabilisellnconvertibilis  bxceadem 
Trlnitas  semper. 

tamporitue  ConstamiMi  emperunt,  et  eaptera. 
^  M.,  £.  5p  T.  i,  2,  U.,  ea;  una,  Deu$. 


II. 

COWaLIUM  ANCYRITANUM 

A  DUODBCIM  BPI8G0PIS   BABITUM. 


X7'lft  '^^>  quidem  canones  sea  regube  prlores 
suni  Nicaenis,  sed  ideo  Nicasni  canones  prloresscri* 
buutor  propier  auctoritatem  magni  et  saoeti  eoncilii 
apud  Nicaeam  hablli.  Couvenerunt  autem  in  synodum 
meinoratam  Ancyrae  civitatisbi  qui  infra  scripti  sunt : 
llarcelliisAncyritanus,  Agrlcolaus  Casariensis,  Lu- 
pus  Tarsensis,  Vitalius  Antlochensls,  Basilioi  Amas- 
senus  9  Pbiiadelphius  Jullopollunus ,  Festuius  NiccH 
roedtensis,  Ueraclius  Zelonensis,  Petrus  koniensis, 
Nonecitts  Laudocenus, Sergianus  Aniiochenui  Pisidic, 
Narclsiis  Nerodiensis. 

I.  De  pretbyteris  lapM  in  peneculione. 
Presbyteros  qoi  immolaverunt  et  'posiea  iterum 
ceriamen  inierunt,  si  hoc  Ipsum  ex  lide  et  non  ali- 
qoo  argttmenio  slbimet  praeparanies  egerunt,  ut  ite- 
rom  leneri  videreniur  ■  ut  ^  tormentis  suljici  tanqqam 
putentor  inviti;  si  erge  ex  flde  iuctaii  sunt  et  non 
ex  cempaclo  ad  ostentationem  ui  offcrrentur  ipsi  fe- 
cerunt ,  hos  placuit  hooorem  quidem  sedis  propriae 
retJDere,  oflerre  autem  illis,  ei  sermonemad  populum 
facere,  attt  allqoibus  sacerdoialibus  ofliciis  fungi,  noQ 
liceat. 

*  Ah  his  vcrbis  viderenlur  ut  tormfntls  incipit  Co- 
dei  B.  H. 

t  U.,  et. 

«  iK.,  H.  U.,  K.  5,  T.  1,2,  relnctttti.  U.,  reluctali 
iunt,  alios  quidein  ordinare  oiwrtet. 


Q  IL  De  dieconibut  qtd  immolaverunt. 

Diacones  similiier  qui  immolaveront,  posiea  aulem 
iterum  luclati «  sunty  alias  siquidem  bonorem  habere 
oporteat ,  cessare  vero  debere  ab  omni  sacro  mini« 
steriOy  ita  ut  nec  panem  nec  calicem  offerant^,  uisi 
foi  te  aliqni  episcoporum  conscii  fuerint  laboris  eorani 
et  bumilitatls  et  mansueiudlnis  ,  et  voluerini  eis  ali^ 
quid  auiplius  tribuere  vel  udbibere ;  penes  ipsos  ergo 
dehiserit  potestas. 

IIL  De  cteride  $ive  laicis  quorum  manus  alu  eum  injtih 
ria  super  idolorum  ^acrificia  po$uerunt. 

Qiii  fugientes  tempore  persecuiionis  comprebensi 

sunt  vel  a  familiaribus  seu  a  domcsiicis  tradii:,  ei  vel 

bona  propria  amiserunt  vel  sustinuerunt  tormeiita 

vel  etiamcarceribus  inclusi  suni,  ettamen  se  procla- 

D  maveruntesseChristianos,  quln  etiam  perseveraHte 

violentia  ad  id  osque  perductisunt,  ut  monuseorum 

apprebensas  et  violentcr  auracus  super  sacrificia 

imponerent,    iliis  sciiicet  perseverantibus  in   tide 

Christianos^  se  essevoclferaniilos;  hocergoquod  eis 

inviiis  et  aliis  cogentibus  coniigit,  si  luctn  ei  miBrore 

animi  acerbc  se  ferre  demonstrant,  ipsosque'  bumili 

*  iE.,  B.  Rm  E.  3,  T.  I,  %,  U.,  oiferaitl,  nee  pro- 
nuntient  w$i. 

•  M.t  R.  n.,  U.,  tA  fide^  et  Christianos. 
f  T.  1,  %iphi  quoqne. 


m 


GRiECORUM  CONaLIA.  —  ANCTRITANUM. 


ffOQ 


per  bonam  conTersailonein  habita  incedenles  dolere  A  nui  epulas  ibideoi  port^veroni  atque  coniederunt  , 


se  qnod  infiti  coacii  sunt  doceant,  bos  tanqoam  io* 
cutpatos  a  communione  noo  yetari  *•  Si  autem  jam 
probibiti  sont  ab  «liquibus  a  communione,  roajoris  di* 
ligentix  et  luquisitionisscausa  aot  per  aliquorum  igno- 
rantiam ,  slatimrecipi  oportere.  Hoc  autem  obsenrarl 
oporietetdeclericiset  deiaicisomnibns  :  laicossane 
qui  In  similes  necessitaiis  causas  incidernnt ,  tanquam 
qui  nlhil  peccaveruut,  maxime  si  eos  probabilis  Tita 
commemJet,  ad  ordinationein  recipi  placuit. 
lY.  0«  hii  qul  in  Umpti$  idolorHm  cmamunt. 
Dft  his.qui  sacriflcare  coactisunt,  sed  etiam  de  his 
qni  in  templis  iduIorumtCCBnaverunt,  si  qui  eorum 
cnm  habito  coliiore  ad  templa  perductl  sunt,  aique 
ibl  pretiosiore  adhuc  Tcste  mutata  coKnae  ^,  participos 


placuit  ot  post  liieonii  pflBnitentiam  susdptantur  ; 

ita  tamen ,  utrom  cimi  oblatione  redpiendi  alut  an 

ad  solain  conununionem  admitti  deceant»  unusquis- 

que  episcoporum  examlnei»  vliai  eorum  pReterttm 

el  prssentis  habita  consid  ratione. 

Vill.  De  hi$  gtd  per  vim  eaacH  idolU  immoimerunL 

Ili  autem  qui  secundo  et  tertio  sacriflcaverunt 

per  ?im  coactl»  quatuor  annis  ad  poBniienliam  se 

submittant,  duobos  autem  aliis  sine  oblatione  com- 

moniceni,  septimo  autem  anno  perfectionem  rece- 

pturi  conimunionts. 

90 1^«  ^<  Ats  qui  4l  alUt  $aerilieandi  eautam  altu» 

lerunL 

Quotquot  auicro  non  solum  a  fide  domini«Mi  devia- 


facli  sunt  idolorum,  Indifl^erenter  sumentes  omnla  B  ^^^t  sed  eliam  insorrexerunt  in  alios  et  fratribus 


qust  fuerunt  apposita  :  placuit  inter  audientes  uno 
anno  constitui,  tribus  autem  aliis  annis  agcre  pce- 
nitentiamy  sed  ex  ipso  triennlo  per  bicnnium  tan- 
tummodo  oratloni  communicare,  tertio  autem  anno 
reconciliari  sacramentis. 

Y.  De  hi$  qui  timore  riius  geniiUum  peregerunL 
Quotquot  autem  asrenderunt  templa  cum  veste  lugu* 
bfi  ei  recumbenlesinter  alios  manducaverunt  flenteSt 
sl  compleverioi  ISpoBnitentiaro  triennii  tempus,  sine 
oblatione  soscipiantur  ad  communionem,  Id  est  ut 
ipsi  oblationem  non  oflerant ;  ai  autem  perducti  ad 
teropla  non  roanducaverunt »  biennio  maoeant  in  poa- 
niientia,  terlio  vero  anno  comrounicent,  sed  sine 
oblatione  ut  dictum  est,  ut  quarto jam  aono  perfectio- 


persuaseruiit  et  rei  facti  sunt  persuasiouis ,  hi  per 
triennium  quidem  inter  catecbumenos  habeantor » 
per  aliud  autem  sexennlum  poBnitentlK  recipiant 
locuro,  alio  vero  anno,  id  estdeclmo,  cororoonionem 
sine  oblatione  recipiant ,  ut  completo  deceonlo  per- 
fectione  fruaniur  :  in  eo  autem  ipso  tempore  etiam 
viia  eorum  et  conversatio  consideranda  est. 

X.  De  diaeonibui» 
Diacoui  qoicunque  cum  ordinantor,  si  iu  ipsa  or* 
dinatione  protestati  sunt  dicentes  velle  se  liaboro 
uxores  nec  posse  se  contincre,  hi  postea  ,  ai  ad 
nopiias  conveoerint,  maiieani  in  minisierio  propter- 
ea  quod  his  episcopus  licentiam  dederit  :  qnicun-» 
qoe  sane  tacuerunt  et  susceperunt  manus  iropoai- 


nein  suaro  recipiani.  Episcopum  hinc  c  habere  liceii-  C  tlonem  professi  contineniiam,  et  postea  ad  noptias 

convenerunt,  a  minislerio  cessare  debebuiit. 
XI.  De  detponiatie  pueUii  et  ab  aUii  eorrupUi. 

Dcsponsatas  puellas  et  postca  ab  alils  rapias  pla- 
colt  erui  et  bls  reddi  quibus  fuerant  aniea  despoii- 
satae,  etiam  si  eas  a  raptoribus  florero  podoria  ami- 
sisse  constiterlt. 
XII.  De  hii  qui  atite  baptiimum  iocrifieaveruni  idoHe* 

Eos  qoi  ante  baptismum  sacrificaverunt  et  postca 
baptismuro  consecuti  sunt,  piacuit  ad  ordinom  pro- 
moveri,  tanquam  ab  omni  crlmine  lavacrl  salotaris 
sanctificatione  pnrgatos. 

XIII.  De  ehorepiicapii* 

Vicarios  episcoporum,  qoos  Graeci  cborepiseopos 
dicunt ,  non  licere  vel  presbjleros  vel  diaeonoa  or- 


liam  oportet,  ot  pcrspecia  singulorum  conversatione 
normaro  regularoque  conversationis  attribuai»  Id  est 
aut  bumanius  agens  secunduro  vltx  roodum  tempus 
alicui  breviare,  aut  etiam  prolixius,  quod  correctlo- 
nls  necessariom  viderit,  addcrc.  Discuiiatur  autem 
omniuffi  honim  et  praecedens  vita  et  posterior,  et 
ita  clrca  eos  sacerdotalis  liumanitas  moderetur. 

VI.  De  hU  qui  in  locii  idobrum  manducaverunt. 

De  liis  qui  minis  tantum  cesserunt,  aut  bonomm 
obtaiione  aut  transportationis  pmna  deterriti  sacrifi- 
caveront,  et  nunc  usque  non  poenitiierunt  neque  eon- 
versi  sont,  modo  autem»  id  cst  tempore  hiijus  syn« 
odi,  se  obtulerunt  cooversionis  soa  consilium  ca- 
pientes,  placuit  eos  usqiie  ad  magnum  diem  inter 


audtentes  suscipi  ,  poBnitenliam  autem  agere  trien-     dinare,  sed  nec  presbyteris  civltatls  slno  episoopl 


nio,  et  post  allos  duos  annos  sine  oblaiione  comrou- 
nicari ,  et  ita  derooro  sex  aiinis  completis  ad  per- 
fecinm  pervenire.  Quod  sl  aliqol  ante  boc  concilium 
rtacepti  snnt  ad  poenitentiam,  ex  illo  leropore  im-. 
putabltur  eis  initium  seiennii  constituti  :  quod  si 
alicoi  horum  quodllbet  mortis  periculum  aut  ex  aegri- 
tudfne  aut  ex  aliqua  causa  acciderit,  his  communio- 
nem  propter  viaticnm  soum  non  iiegari. 

VII.  De  Idi  qui  frequenter  idolii  immolaverunt. 
De  bia  qoi  festls  diebus  paganorum  in  remotli 
ooram  locis  conviviia  inierfuerant,  ct  suas  nlbllomi- 

*  U.9  fioii  plaeuit  vetari, 

^  U.,  resfe  Immiilalii,  efiam  cetno!, 

Patrol.  LXXXIV. 


praecepto  amplius  aliquid  imperare,  vel  sino  auclo- 
ritate  litierarum  ejus  In  unaquaquo  parochia  aliquid 
agere. 

XIV.  De  preibgterii  a  earne  u  abitinentibui. 
De  his  qui  in  clero  sont  presbyteri  vcl  diaconi  et 
abstinent  a  carnibos,  boc  placoit  statui,  ut  non  eas 
tanquam  imroundas  contemnani,  continganl  tamen  , 
a  quibus  quidem  21  si  abstinere  volont  babeant  po- 
testatem  ;  iu  tamen  ot  si  quando  com  oleriboa  co« 
quuntur*  eadem  tanqoam  etniibus  pollnta  non  judi- 
cent,  sed  de  his  ad  cibttm  assumant  quamvls  a  ear- 

'  «  M.J  B..R.,  E.  S,  T.  i  ,  U.,  Epii^apum  auUm 
Idne.  T.  2,  Epicopum  autem  lianc. 


ID7  COLLECTIO  CANONUM  S.  fSrDORO  IIISPAL    ASCRIPTA.  108 

nibiis  8A  absiineant.  Quod  si  iB  lantum  eas  immnn-  A  invenerint,  sedltiones  cxciianilo  ailvtrsiis  eAs«  hnK 


lias  et  al)ominabiles  judieaverlnl,  nt  nee  olera  qi!» 
cum  carniltus  eoquuntur  aesiiment  comcdenda,  lan- 
qtiam  non  coosentientes  huic  rf  giil» ,  cetiard  ^  lios 
.nporteta  ministerio  ct  ordinesno.  Si  quis  autcm 
hanc  regulam  mpniius  non  ^  obediertl,  sed  carnes 

dicium  est  immundas  et  abominandaa  aestim^ve- 
cessare  debet  ab  ordine  soo. 

XV.  Nondebere  prg^yteros  eecleiinttiea  vendere. 

Si  qua  de  rebus  ecclesiae,  com  episcopus  non  est, 
.pre»b)'leri  veiidideriniy  placuit  reacissn  coniraciu  ad 
jus  ecclesiasiicum  revocari :  in  judiclo  autem  eritepl- 
bcopi  conslituium  si  pretium  debeal  reclpi  neene,  pro* 
pierquod8r<>e  contiDgUdiilractarum  reruin  redditus 
ampliorem  summam  pro  accepto  pretio  rcddidisse. 
XYl.  De  /iri  ^tii  irrationabitildr  vixerunU 

1n  hoc  liiulo  GxACa  rwhk  bsc  sunt :  TLipl  tuv  a>o- 
ytvoaithw  i  ml  'id.oyivonhbtVt  qUS  nos  Latine  |»os- 
8umus  dicere  : .  t>e  \m  qui  irrationabiliter  versati 

m 

Mint  aive  versantur.  Sensus  autem  in  hac  senteniia 
doplesi  esse  poiest,  qoiex  objectis  conjicitur,  aut 
de  his  qui  curo  pecoribus  eoilv  rorxii  sunt ,  aut  more 
pecorum  Incesia  cuih  propinquis  sangiiine  commi  e- 
runt.  Quoiquot  igitur  ante  vicesimum  aeiatis  su» 
annum  lale  crkncn  admiserint ,  quindecim  annis  in 
pceuiieiktia  exactis,  oraiioni  tantum  incipiant  comniu- 
iii<:are ,  ei  quinqiienno  altero  in  communione oraiio- 
nis  solius  perdurantes  post  vicesimum  cum  oblatioiie 
ad  commuirionem  suscipiantur.  Discuiiatur  anlem  et 


segrcj^ario|)ortet.  Quod  &i  volunt  in  prcsbyterio  iu 
ercle-iaubi  prius  fueranttanqiiara  presliyicri  residerr, 
non  repenanUir  a  propria  dignitaie :  quod  si  etiam 
Ibi  sediiiones  conciiare  proban'ur  episcopis  il»ideip 
consiiiulis,  segregaH  eos  neccssce&lct  nDiilominus 
*  presbyicrii  dignitne  privari. 

XIX.  De  hit  qui  virginliatem  profileiitur. 

Qtiotquot  virginitalein  polliciii  prxvaricaii  sunt 
proressione  contempta,  inter  digamus,  id  est  qui  ad 
secundas  nuptias  iransierunt,  baberi  debebunt :  vir- 
gines  aulem  puellas,  quae  tanquain  sorores  cuin 
nonnuIUs  viris  habitare  voiunt ,  ab  eoruin  consoriio 
prufaibemus. 

XX.  De  adnUerit. 
R     Si   quis  adulterium  commiserit,  septem  annis  in 
pa^niteniia  coniplctis»  perfectiuui  reddatur  seciindum 
prisiiiios  gradus. 

XXl.  De  mutieribtts  qua:  fornicatas  parlus  tuos  necani. 

De  muiieribus  qux  fornicantur  ei  partua  auts 
necant ,  sed  et  de  his  quae  agunt  sccum  ut  utei  u 
conceptos  exculiant,  antiqua  quidem  deflnitio  usque 
ad  eiitum  vils  eas  ab  Ecclesia  removit :  humaniM 
amem  nunc  definimus ,  ut  eis  decem  annoruui  tempus 
pomitentiae  tHbuatur. 

.   XXII.  De  his  qui  volenies  homicidium  fecerunt. 

Qui  voluiitarie  homicidium  fecerunt  ad  pttuilrn- 
tiam  qtiidem  jugiier  sese  committant :  23  ^irca  e\i- 
tum  autem  vit^  conimuuione  digni  iiabcauiur,  ei 


vita  eorum  quae  fuerit  in  tempore  |i(rnilemiae ,  et  ita  ^  ^  decennium  poeidteaiit. 


lianc  humanitatem  conscquantur  :  quod  si  qai  perse- 
veranliuB  abusi  aunt  boc  crimiiie ,  «  prolixiore  lem- 
poro  id  est  vfginti  annoruro  poenitenliam  solam 
suscipiant.  Quotquot  vero  exacta  viginti  annorum 
iciate  et  uxofes  habeMes  in  hoc  crimine  incideruni, 
vigimi  quinque  annis  peenitentia  acta  ad  communio- 
Acm  orationum  admiiiantur ;  In  qua  commuiiione 
oratioaam  aitero  quinquennio  perdurantes  plenam 
communionem  ciim  6blatlone  '  percipiant.  Quod  ^i 
aliqui  et  uxores  hatbenles  et  excidenles  quinquagesi- 
rouni  setatls  Buae  aimom  in  hoc  prolapsi  22  stint, 
ad  exitium  vitae  tantum  communionem  mereantur. 
XYII.  De  his  qui  eicut  anhnalia  muta  vixerunt. 

Uo8  ^oadem   8ane   non  solum  •  idem    leprosos 
crimine  hujuscemodi  factos ,  sed  et  alios  i^io  suo  |^ 
roorlm  replentes ,  ^lacuit  inter  eos  orare  qui  tempe- 
state  jactantur,  qui  a  nobiB  energuoieni  intelliguntur. 

XVilL  De  episcopit  tfui  ordinati  non  susdpiuntur. 

Si  qui  episcopi  suscepti  iion  sunt  a  sua  dicece&i  In 
qua  fuerant  '  denoiati ,  ad  eamdem  judicii  edicto 
redirecompeliantur;  quod  8i  voluerint  alias  eccle- 
slas  occupare  et  vim  facere  aliis  episcopis,  quos  ibi 

»T.  !,  i,  eos. 
i>  f].,  custoaierit. 

•  U/,  proHsabri  tempore  ip  i  per  viginti  annorvm 
voMilentiam  aotam  ad  communiouem  orattonis  adnnt" 
tan:ur. 

<i  iE.  B.  R.  recip'ant. 

•  In  oninilius  Odicibus  invenilur  hxc  vox  idcm 
i\nx  superflua  videiur  ;  forlassis  itcm.     ^ 


XXlIl.  De  hit  qui  notentes  homicidium  fecerunt. 

Eo8  vero  qui  non  voluntite  sed  casu  liomicidiuin 
fecerint,  prior  quidem  regula  post  septem  a  norum 
pcenitentiam  eommunioui  sociavit  secuiidum  gradns 
constitotoa  :  haec  vero  humanior  delinitio  quiuquen- 
nii  tempQi  ^  iribuit. 

XXIV.  De  his  qui  more  gentilium  vivuni. 

Qui  auguria,  auspicia,  8ive  somnia,  vel  divinallones 
quaalibet  secundum  morem  geniilium  24  observai;t , 
aut  In  domos  suas  hujuscemodi  homines  introducunt 
in  exquirendis  aliquibus  [U.  add.  rebus]  arte  ma- 
leffica,  aut  ut  domos  suaslustreni ;  cuufessi,  quio- 
quennio  *  poeiiitentiam  agant  secundum  aotiquas  re« 
gulas  conBiitutas. 

XXV.  De  eo  qui  sororem  spontee  tum  vitiami. 

Si  quls  apoiisam  habens  sorori  ejus  forsitan  intule- 
rit  vilium,  eique  inhaeserit  tanquam  suas,  et  sibi 
expeiendamesse  conjunctionem,  bac  autein  J  decepia, 
postea  uxorem  duxerii  desponsalam  ;  illa  vero  quai 
vltiUm  passa  est ,  si  rorte  necem  sibi  intulent :  omnes 
hi  qui  hujus  facii  sunt  conscii  decem  annis  in  poeni- 
lentiam  rediganiur  secundum  canones  constitulos. 

f  iE. ,  C.  5,  T.  1 ,  %,  denominati. 
8  lii  B.  li.,  C.  3,  T.  i,i,   U.,   G.,  dcsunt   baec 
verba  :  ef  decenmum  pcemteant* 
»>  Ex  T.  2  el  U.  In  A. ,  H.  U.,  E.  3.  ,  T.  I  ,  G. 

f€m^»drts.  In  ifi. ,  temporibus. 

*  U.  , /ttsfrcnf ;  qut  confesii  fuerint,  quinquennio. 

i  U.  ,  expctendam  in  conjnnctio  e  ^e  prontiserit, 
tiac  aulem. 


III. 

CONCILIUM  NEOCiESARIENSE 

A   DEGBM   BT    NOTBM    BP18COPI8    HABITUM. 

Ct  isti  qiiidein  canones  becundl  sunt  eorum  qui  A  quia  uniuscnjusque  in  illa  confessione  liberias  arbi- 
10  Aocyra  ei  Gaesarea  exposill  sunt,  Nicaenis  ^ro     trii  declaratur. 


prlores  inveniontur.  Gonveoerunt  autein  in  synodum 
memoratam  Neocftsariensls.  eiTifatis  hl  QMt  iufra 
aeripii  sunt :  Vilalis,  Germanns  ^ ,  Sedus ,  Eristius, 
Lopas,  Gerontius,  leontlos,  Sanctus»  Basiliscus^y 
Voientims,  Siepbaois»  GregoriQs,  StlamiiMiSv  Nar- 
ciasus,  LeoDtim,  Looginus «  Decaaios»  Heraetius 
Alipios :  ft  <|Hikoa  Imb  regolse  prolata  soot  qooe  lofra 
aeriptieaanl. 

I.  Prubffterit  Mxorem  dueere  non  licere, 

Presbyter  d  uxorem  duierit,  ab  ordine  illum 
deponi  debere :  quod  si  rornicatus  fMerit  vel  adulie- 
rium  commlserit ,  exira  Cccl0siam  abjici  et  ad  posni- 
tentiam  inter  lavcos  redigi  oportet. 

IL  De  nmlkre :  49ioim  frutri^  nukere  non  tieere, 

Moliersi  doobns  firatribos  oopserit,  abjlcl  dibere 
«sqoe  ad  diem  mertis ;  aed  propter  bomaoitatem  io 
cstreala  sula  sacrameotls  «  eonclllari  oporiet,  ita 
tameootai  forie  sooUatem  recoperaverit,  mairimo- 
Rto  soloio,  ad  pmniteotlam  admiualor.  Quod  si 
deftioeia  luerit  molier  lo  bujusmedi  consonio  con* 
aiitola,  diflioilis  erit  pmnlleotia  remanenti ;  qott 
•eoleoiio  tam  ^irosqoam  moHeres  teuere  debobit. 

m.  Be  kieqni  mv/Ht  ttKpfns  cemmunicaverunL 

De  bis  qui  frequenter  uxores  ducunt  et  bis  qqi 
axpioa  oobont^  tempus  quidem  quod  bis  constita- 
lum  esi  manlfestum  eat  ^  observare  ;  J|5*^<^b^<^'>^'' 
lio  aotem  et  fides  eorom  tempus  abbreviabit. 

lY.  De  conett^tcenti^  900  commnMUu 

Si  qoia  eoocopiia  moUere,  eliaind  ooocublius  ejos 
desideriom  babeat,  oon  autem  subsequatur  eflectus, 
manifestom  est  booe  f uisse  per  divioam  gratiam  Wb^ 
rotom. 

Y.  De  caiechumenis  peecanlibu$, 

CalediOflMnus,  id  est  audiens,  qul  ingreditur  ecele- 
aiom  et  atal  com  catecbomenis,  sl  peoeare  fuerlt  vi- 
sus,  -figens  genoa  oodiat  verbom,  eed  abstioeai  ob 
iUopeceato  qood  feelt;  qnod  8l  io  eo  perdorat,  ob- 
jici  omnlno  debere. 

VL  De  fnree^antibu*  bofitisandie 


Yll.   De  ffreibyleris :  ad  $ecundai  nupthi  tres  non 

Ueere. 

Presbytemm  coovivio  secundarum  nuptianim  in- 
tcresse  non  debere,  maxime  curo  petatur  secundis 
Mipiils  poaoileoliam  tribuere.  Quls  ergo  est  preaby- 
4er  qol  propter  oooviTiam  illis  coDseotiai  nopUlsf 
Yiil.  Vxorii  aduUeree  vfrtuo  tierienm  fieri  non  lieere. 

^  Si  cojus  oxorem  adolteriom  commlsi^se  eom 
esset  I^cos  foerit  comprobatum,  bie  ad  minisierimn 
ecclesuislicnm  adraitti  non  potest.  Quod  si,  in  cleri- 
eolu  jam  cooalitoto  eo  ^,  adullera?it,  daio  repndlo  dl  • 
mitiere  eam  debet :  si  ?ero  retinere  ejus  eonsortiom 
•relit,  noB  poiesi  soscepto  mioiaterio  perfrai. 
^    IX.  De  preebyterie  eorpcraii  peeeato  ftreeoeenpaiie. 

Qoi  odmiserit  eorpomle  peceatom,  el  bie  poatea 
presby^er  ordioalui  est,  sl  confessus  fuerit  qnod  anta 
ordinatlooem  suam  peeca?erlt,  96  ^^  qnidem  oifo- 
i*al;  maneat  auiem»io  allis  officiis  propler  efos  stodii 
oiiliutem  :  nam  ei  cseteni  peecota  eensoeroot  pliffi« 
«1  edam  ordlooUooe  pri?are  I.  Quod  ai  de  bia  oon 
loeril  confessoa  nee  ab  allqoo  poterit  manlfeste  coo- 
?inci,  hoie  Ipsl  de  se  poleaias  esi  permliteoda. 

X*  De  diaeonibui  eorparttli  peeeato  pretoecupatit. 

Similkcr  et  ^  418000118  sl  in  eodem  culpae  genere 
foerit  iii?olotus.  seae  a  roloisierio  eohlbeblt. 

XI.  Pres6y(erttm  minvf  triginta  annorum  minime  or* 

iinandum. 

Preabyter  anie  trigioto  aooorom  aslatem  non  ordi- 
^  oelor,  qoamvls  sit  probabilis  ?itae,  sed  ol>ser?el  os- 
^ue  ad  pr»flniluffl  lempo» ;  Dominns  enim  triceaimo 
onno  iKftptixatos  est,  et  tooc  pr»dlca?it. 

XII.  De  hit  qui  in  eegritudine  sool  baptitati* 

Si  quis  in  sDgriludine  consiitotua  fuerit  liaptliatus, 
f resbyier  ordiiiari  non  debet ;  non  enim  fliles  lillns 
?oIuntaria  sed  ex  nccessltaie  est :  nisi  forte  posieo 
•hujus  ipsios  studium  et  Odes  probabilis  fueril,  aul 
liominum  raritas  cogM» 

XIII.  De  pretbffterie  alteriu$  regionit, 

Presbyteri  qot  conregionales  non  sunt  In  ecclesla, 
prsesentibus  eplaxopis  ?el  presbyteris  ci?itatis,  offerre 
non  poterunt  nec  panem  darc,  in  oratione  auiem  cfl<- 
4icem  dnbunt.  Quod  si  abseotes  slnt  civitatis  sacer- 


De  praegnaniibos :  quoniam  oportet  baptizari  quando 
Tolunl«  nihil  enim  in  boc  sacramento  cooimune  esi,  |^  doies  el  fuerit  invitatos,  in  oratione  solns  poterlt 
*  paritura  et  illl  quod  de  ejus  utero  fuerit '  editum ;      clare;  vicarii  autem  episcoporum,  qoos  Graeei  cbore- 


*  M.  f  Genmnm ,  /risirfos. 

^  X.^  Gereoijos,  Sanetut.  U.^  Geronliutf  Leon^ 
tiutf  BaeiUteut, 
'  ^*.  reeoneiiiari. 

*  iCi. ,  oetervart* 

*  U.t  parlifrifoiia  el  t7/jns  tfui  de  eju$  utero  fuerk 
^itue^  ifuia  uniutcujusque  in  Hla  confe$$ione  iibertas 
arbitrii  declaratur^  iddrco  ntuu$  per  $e  bapUzabilurm 


'  M^tjenitum. 

s  Ex  T.  2.  In  A.  et  reliquis  Codicibus  :  ooo  orare. 
^  U.,  Si  cuju$  uxor  adulterium  eogno$citur  comnU*^ 
iiMe,  tum  e$$et  im*aci,  et  fuerit  eomprobatum. 
t  U.«  adoilrroaerti. 

i  ^.,  prppter» privari. 

^  JE.,  diacona forrioi  intoiuli cohibebunt. 


Itl  COLLCCTIO  CANONUM  S.  ISIDOUO  IIISPAL.  ASCRIPTA.  m 

piscopot  vocaiil,  consiita  i  suiit  quidein  ad  exeinplum  A  XIV.  De  dlaconibui  upiem. 

septuiiginta  senioruin,  sed  lanquaiD  contacerdoies  Dlaeoni  sejilein  esbO  debenl  sccundum  regulam, 
propter  aollii-iludinem  et  stiidium  iu  pauperes  offe»  qoamfis  magna  sit  civiias  ,  •  cui  regul»  auciorilag 
ranl  et  bonorabiles  habeantur.  eril  liber  Actuiim  apostolomm. 

«  B.  R.,  cujMi, 


IV. 

CONCILIUM  GAKGRENSE. 

P08T    NIGiBNAM    STNODDM   EDITCJM    AB    BPISGOPIS    QUINDECKM. 

ST^^SS  Dominis  honorabtlibus  consacerdoiibus  in  quam  illidios  reruUisse  [y£.,  7.  2.,  repotaase] :  io 
ArmeniaconstitutisEusebius,EulMlius,  01ympius[i£?.,  p-domibus  conjugatis  [i£.,  0.,  conjugatorum]  ne  ora« 
Olynipus],  Pbileius  [T.  I,  IMIelns;  T.%  Pbilestus]«      tionesquidem  debere  cclcbrari  persuasisse,  in  tan« 


Pappos,  Basilius,  Bitbynicus{y£.,  Binicus]^  Hieracins, 
liipatius  [;£.,  ipanus ;  £/.,  Lipacius],  fiassas,  Evge- 
nliis,  Gregorius,.i£lianas,Presius[l?.  II.,  T.i,PrQe- 
sius],  Eiigenios,  qiiiconTenerunt  in  Gangrense  con- 
ciliuin,  in  Doniino  salutem.  Quoniam  conveniens 
sanru  synodus  episcoporum  in  Gangrensem  eccle- 
siam  propter  qnasdam  ecclesiasticas  et  nece ssarias 
caosas  Inquireiidaa,  et  ea  quas  aecundum  Eustaehium 
gesia  aunt  dignosceoda,  Invenlt  roulte  fieri  indecen- 
ter  ab  bis  ipsis  qiii  bunc  eumdem  Eustachium  aecuii 
aunt;  necessario  statuil,  palaiu  factis  omnibus  [C/., 
eunctis],  amputare  aniversa  qua  ab  eodem  male 
eommissa  sunt.  Declaratum  est  enim  bos  eosdem 


lum  ut  easdem  fieri  vetent,  et  oblalionibus  qum  in 
doroibns  factae  fuerint  minime  coromonieandum  ease 
deceriiant :  presbyteros  vero  qoi  niatriinonla  coutra- 
xeront  speml  debere  dicunty  nec  sacramenu  qu»  ab 
his  conficiuntur  attiiigl :  loCa  sanctorum  mariyrum 
vel  basilicas  contemnere,  ei  omnes  qui  llluc  conve- 
nlunt  et  sacramenta  conOciant  reprebendere :  diviieo 
fidelea  qni  non  omnibus  renuntiant  qoae  poasident 
apem  uon  babere  ^  :  et  multa  alia,  qufls  enumerarl 
«ulli  possibile  est,  singulos  quosque  [T.  2,  C7.,  quo- 
quej  eonim  pro  suo  arbitrio  constituere.  Unuaquia* 
que  enim  eorum  per  talem  ioatilutionem  ab  eccle- 
aiastico  canone  recedens  lanquam  proprias4eges  ai- 


Bupiias  aceasare,  ei  docere  quod  nullus  in  eoiijugall  q  bimet  condidit.  Sed  nec  comroniHs  his  oroiitbua  et 


positiis  .|;radu  spem  babeat  apud  Deum  :  ande  factum 
i'8l  nt  roultae  roulieres  seduclae,  reliciis  propriis  vi- 
^is,  et  viri  uxorihus  destilutis  vincolum  conjugale 
dissolvcreiit,  continentiam  profltentea,  ^fuam  cum 
retinere  non  possent,  adulteria  comroiserunt.  Inventi 
aunt  eilam  dissensionea  ac  aeparaliones  a  doininicls 
coiistliuiis  Ecclesiamm  Del  docere,  Id  esi  et  tradi- 
lioiiea  ecclesiasiicaa  et  ea  quae  in  ecelesiis  aguntur 
4ebmre  conlemni ,  privatis  conventiculis  lnstitutis» 
atqiie  ad  imltationero  eoram  q«ae  tu  domo  Dei  agun- 
tur  omnia  prssomere  ei  eelebrare  :  adliuc  etiam 
vestibtts  coromunlbua  spretis  novos  et  insolitos  babi- 
tiM  asaampsisse :  primitiaa  qiioque  fructuum  et  obla- 
lionaa  eorum,  quas  veterum  instituiio  ecclesiia  tri- 


uiia  sententia  est:  singuli  enim  prout  videtur  et  libeC 
ad  accuaaiionem  ecclesias  nitendo  tanqu.im  rector 
non  ait,  vel  addit  decreta  vel  minuii.  Propter  haec 
ergo  coacium  [Vn»  actum]  est  boc  concilium  in  Gan- 
grensi  ecclesia  habitum  canones  istos  exponere,  qul* 
bus  prdbabuntur  [Cf.,  G.,  probantur]  mnmoraii  extra 
J/£.9  B.  A.,  17.  5, 17.,  ititra]  ecclesiam  esse  :  quod  tl 
per  pceniteniiam  condemnaverint  omnia  baec  quaa 
male  senserunt,  tanquam  a  se  non  bene  prolata,  ac- 
ceptabiles  fiant,  atque  eo  slngula  quae  debeantcoo- 
demnare  synodiis  credidit  [JE.^  B.  II.,  £.  3.  V,^  cre- 
dlt]  exponenda.  Quod  si  quis  renuerit  haec  qnae  bodie 
constituta  sant,  tanquam  baereticua  anaihematitaius 
et  damnatus  abjiciatur  et  erit  iion  solum  incomma- 


buit»  sibimet  vindicasse  [i£.,  Tendicasse],  id  est  d  nicatus,  verum  etiam  ab  ecclesia  babeatur  exio^ris» 


proprla  ratiocinatione  [T.  2,  V .,  ratione]  doctriiim 
unquam  sanctis  sibi  eas  offerri  debere.  apud  se  et 
iuter  se  diapensandas :  servoa  a  domlnis  recedentes, 
et  per  bnnc  inii|;ltatum  regionis*  suae  habitum  aub 
apecie  religionis  dominos  contempaisse :  malieres 
quoque  praeter  consueiudinem  et  sai  sexua  ornatum, 
hinc  se  Justiflcari  credentea,  virllem  habitom  ausce* 
pisae,  pluresque  earum  occasione  relieionia  tonau 
genuini  deooris  comaa  penitas  amputasae :  jejunla 
qutt  Id  eccleaia  praedicanlur  contemnendo,  ventri 
aervisse  .  nonnullos  etiam  eorum  ciboa  carniura  un- 


donec  depreceiur  episcopos  et  de  uulversia  quaa  pe- 
nes  eoa  deprebensa  atque  delecu  aont  prodideriiy 
quid  « horum  sasceperit  observandam  [T.  %  obae- 
quendum]. 

29  !•  Oe  hit  qui  nuptm  damMHt. 

Si  quis  nuptias  in  accuaationem  deduxerlt,  et  mu* 
lierem  fldelem  ac  religiosam  cum  viro  suo  dorroien- 
tem  abominandam  crediderit  aut  etiatn  accusandam» 
Unquam  non  posse  conjugatos  in  regnam  Dei  In- 
gredl,  anathema  alt. 


•  Ex  ^.,  B.  R.,  T.  1,  2,  U.«  G.  In  A.  et  E.  3,     non  Mete. 
fdigiomt,  e  Ea  ^.,  B.  R.,  l].  In  A.  et  reliquls  :  ^iui. 

>  i£.,  6.  R.,  E.  5,  T.  I,  %t  U.,  $fem  apud  Deum 


tl3  GRiCCORnM  GONULIA.  —  GANGRENSE. 

II.  De  hU  qm  eamet  manduemUei  dammmt.         A  XII.  De  eantmentitui  et  «w  jKiliianm. 


m 


Si  quis  cirDes  mandiicanieni  ex  fiJe  eum  religione» 

pr9|er  sangnlnen  el  idolo  immolatuin  ei  suffocalum^ 

crMideril  eondemnandum,  lanquam  ipem  non  lia- 

benlem  •  qnod  eas  manducel,  anaihema  sii. 

IIL  Nmt  debere  tenum  oeeauone  religiimu  dominum 

$uum  eoniemnere. 

Si  qnis  serriun  alienum  occasione  religionis  do- 
ceat  domfnnm  snam  debere  coniemnere  ei  ejus  ml- 
BBleriun  desliloere,  ac  non  potius  docoerit  eum  siio 
domino  bona  ffde  el  cui»  omni  honoriacenlia  deser- 
we«  anathema  sit 

IV.  De  oblaliene  preebfteri  eonjugati, 

Si  qnis  discemil  presbyierum  conjugaium  lanquam 
oecasione  nnptiarum ,  quod  offerre  non  debel,  et  ab 
ojns  oblaiioiie  Ideo  se  absiineat  ^,  anaihema  sif» 
V^  OrnfioiMa  EeetetieB  non  debere  contemni. 

Si  quis  docct  doffium  Dei  conlcmptibileni  esse  dtt« 

bere  el  congregationes  qu«  In  ea  fiunty  anatbema^ 

ait. 

VI.  Non  Heere  estra  eecleeiam  eongregari, 

9i  qnis  eilra  ecclesiam  privaiim  populos  congre- 
gans  conleronat «  ecclesiasticas  sancUones  ipsamque 
ecclesiam,  apud  se  aulem  slne  consilio  episcopi  cum 
presbyleris  ^  agal,  anatbema  sit. 

VII.  De  fructibut  in  eeetedam  et  non  aUifi  dandit. 

Si  qnis  oblaiiones  fruciuum  vei  primiiias  eccleaias 
debius  [U. ,  dediusj  Toluerit  exira  ecclesiam  20 
accipere  vel  dare,  prster  consclentiam  episcopi  vel 
ejos  cul  ejttsmodi  ofiicia  commissa  sunl,  et  non  ma- 
gts  cnm  consllio  ejps  do  bis  agendnm  puUverit,  ana-  Q 
tbema  siu 

Vill.  De  Atif«i  tit  tiSNS  panpcriim  eonferuntwr. 

Sr  qnis  dederit  vel  acceperit  rriictunm  oblallones 
extra  ej^iscopum  vel  eom  qui  conAituius  est  ab  eo  ad. 
dispensandam  miserlcordiam  [T.  1,  mercedem]  pao- 
peribns ;  et  qui  dat  et  qui  aeciplt,  anaihema  stt. 

IX.  Yifgmtati  tludentem  non  detere  nupliat  exteerari» 

Si  qiNs  vd  virginiutom  vel  coniinentiam  professns 
Unquam  abominabiles  nuptias  judicat,  ei  non  prop- 
lec  solum  boc,  qood  continentia  et  virginius  bonom 
sanclumqoe  proposilum  slt,  anathema  sit. 

l^De  hit  qui  pro  virginHate  tuperbiunt. 

Si  quis  propler  Deum  virginiutem  professos  in 
coiijugio  posilos  per  arrogantiam  viluperaverit,  aiia-  D 
tbema  sil. 

m 

XI.  Agapem  fratrum  nan  debere  contemm. 
Si  quis  contemnendos  duxerit.agapem  facientes  el 
propier  bonorem  Domiui  fratres  paoperes  convocan- 
toi,  ei  noioerii  communicare  vocationibns  eomm, 
Uiiquam  in  nibilom  *  quod  flt  dedocens  ',  anaibema 
sil. 

*  y.,  tpem  apud  Deum  non  habentem. 
k  i£.,  U.R.^  E.  3,  U.,  otoiRel. 
«  i£.,  paputot  eongregat  et  contemnit. 
'  ^.,  B.  K.,  E.  5,  T.  U  2,  U.,  pretbyfero. 

*  A.,  B.  R.,  T.  1,2,  U.,  tanguam  niidlum. 
'  B.  R.,  T.  I,  2,  U.,  dijudicant. 

*  U.,  Si  9 ««  mutier  conlinentuB  proponlum  judicant 
hUie. 


Si  quis  virorom  poUverit  sancio  proposlto  id'est 
continentiffi  convenire  ui  paliio  [jB  ,  B.  R«,  C/.,  pal- 
leo]  utatur,  tanquaro  ex  eo  justitiara  habiluros,  et  re- 
prehendftt  vel  Judicet  aliosqni  oom-reveroniia  birria 
uinntur  et  alia  vesie  commool  qua  in  oso  esr,  ana- 
themasit. 

XIII.  Non  debere  mutierem  eontinentim  cauta  frirUem 

habitum  ueurpare. 
Si  qua  mulier  boc  proposito  otile  s  jodicans  virili 
veste  uiatur»  ad  hoc  ot  viri  habitum  imiutur,  ana- 
tbema  sit. 

Sl^iV.  Non  debere.  eondemnantem  nuptiat  a  olro 

diteedere.  ' 
Si  qua  mulier  dereliclo  viro  diScedere  voluerit,  so- 
2  loto  viocolo  conjugali,  nuptias  condemnando,  ano* 
ihema  sit. 

X Y.  ffon  deherequemqvm  eontinmtiiecautaimoi tnot 

negtigere. 
Si  ^  qois  dereliqnerit  filios  proprios  ei  non  eos  alif , 
el  secondam  quod  pieutis  est  necessaria  non  prae- 
bnerit,  sed  occasioiie  coniinentiae  negligendos  puu- 
veril,  anathema  sil. 

XVI.  Ne  fiHi  oceatione  religionit  parentet  tuot  da^" 

Siqui  airiparenles  ipaxime4idel6i  deseroerint  in 
occasione  colius  >,  hoc  jusium  esse  judicanles ,  ei 
non  pelios  debiium  honorem  parootibns  reddiderini ^. 
ut  lioc  ipsom  in  eis  .venerenior  qood^fidcles  sunt^ 
anaibema  sil. 

XVII.  Caput  tondere  mutieri  nou  Ikere. 
Qoxconqoe  mulier  J  religionl  Judicans  convcnire 
coinam  sibi  ampuUvorit,  quam  Deus  ad  velamen  ejua 
etad  memoriaui  subjectioois  IMi  dedit,  Unquam  ro- 
solvens  Jura  snbjectionis,  anathema  slt. 

XVIII.  Nan  Heere  die  Dominico  jejunare. 
Si  quis,  Unquam  hoe  conilnentiae  convenire  judi- 

cans,  die  Dominico  jejonaverit  itt.ejiisdeiii.dioi  coa« 
temptom,  anatbenia  sii». 

XIX.  Non  lieefe  jejuHia  eomnmnia  tol^ere. 

Si  qui  eonim  qoi  In  proposito  sont  continentiae 
praeier  necessitatem  corporalem  superbiat  et  jejonia 
eommuoia  totiiis  Cccle^iae  puuverit  coniemnenda, 
perfectam  in  32  sua  scientia  [jE.^  conscientiaj  via- 
dicans  [V.,  judicans]  rationem,  anaihema  sit. 
XX.  Communicandum  in  batilicii  martgrumr 

Si  qols  per  soperbiam  tanqoam  ^  perft^ctom  seses- 
timans,  eonventos  qoi  per  loca  et  bssilicas  sancto* 
riim  mariymm  iunt  vel  accusaverit,  vel  etiam  obla- 
tlones  qu»  Ibidem  celebrantnr  spemendas  esse  cre* 
diderii,  memoriasqoe  sanciorom  contemneodas,  jana- 
tbema  sit; 

ll«oaoiem  scripsimos  non  abscidenies  eos  qol  iii* 

^  Ex U.  in  A. 01  caeUris  Codlcibos  :  Siqmtdere- 
liquerit  prapriat  fUiot  el  nan  eot  alat  et  quod  ab  eo 
(A.,  hubet)  teemidum  pietatit  cil,  hit  necettaria  nom 
prffbuerit. 

^  M,,  B.  R.,  E.  3,  T.  I,  8, \J.,oecasioneDei  cuUut. 

i  ^.,  B.  R.,  C.5,  Quwcunque  mutiemm. 

^  U.|  fi  ^iiii  tuperbut  tanquam. 


*.  ■^   .  _ 


115  COLLECTIU  CAMONUM  S.  ISIDORO  HiSFAL.  ASCRIPTA.  ||« 

Ecelesia  D«  secaotatt  Serl^itris  flanefuni  i^roposi-  A  mili  non  reprobdmiift  :  sIcdi  cKiam  ornalum  prbpter 

oorporls  diligeDtiam  iitfaeaiiim  laudamtts,  diasotnios 
Miiem  et  fracios  In  vesiilMfs  ineessns  ^  non  recipimds ; 


lom  oonllDonU»  elignnt,  ftod  eos  qui  svspicium  hi* 
hiium  ^s  et  In  snperbiam  effenmtur  advei^us  eos 
qui  simplleitts  vitunt  [jE.^  simpliees  sunt].  Sed  eos  * 
etindemnamus  qui  so  extoUunt  adVersds  Seripiuras 
et  ceclesiasiieoB  oanoiies  ei  nova  lotrodscdni  prde- 
cepia.  Nosautem  et  virginllatem  cum  bumiliiaie  ad« 
miramur,  et  cofitinediitm  com  castitace  et  religiond 
Peo  acceptissimam  diciMus,  et  rendntiaiionem  sxcu- 
iJrioili  negotiorumatque  actuam[[/.,  aptum]  cum  hii- 
nrilitaie  disces^um  appnibahJa  laudamus,  et  ituptia- 
rum  vinculum  quod  secundum  caslitatem  secnm  peN 
diirtt  honoriftfus,  e(  divites  cum  justitia  et  opeilbus 
boois  non  abjicimns,  ei  parcimoniam  cum  vesie  hu- 

•  M.,  Sed  et  m.  D.R  ,  U.,  Sed  et  hgi. 


et  domos  Del  hondramusi  et  eontenioa  qni  In  his 
fiunt  tanquam  saneios  et  utill»  reclpimus,  f^ietaieiir 
in  privatls  domlbns  hon  conelddenies^  et  omnetn  lo- 
cum  In  nomine  Dei  a^dificaKum  hdnoramua,  et  con- 
gfegationem  ih  ecclesia  faciam  ad  uiiliutem  commu- 
nem  recipimos;  et  bona  opera  quae  supra  virrs  7n 
Iratres  pauperes  exercefitur  secundum  ecclesiasticas 
tradiliones  beaiificamus,  et  omnia  quae  conveniunt 
tradilionibus  apostolicis  et  sanctarum  Scripturarum 
praeceptis,  io  ecclesia  Oeri  exopiamus. 

^  U.t  in  veHium  ineeau,' 


^at 


V. 

CONCILIUM  SARDICENSE. 

TRBGENTORUM  EPISGOPORUM 

ET  IN  EO  CANONES  INSTITUTI. 
83-84   Anno  sexto  Consiantii  ■  imperatoris ,  B  IL  Epiecopum  de  prmncia  ad  provmdam  non  iranM^ 


Leoniio  et  Saliusiio  consulibus  sra  ^  ccclxxi  ,  Sar- 
«Vcensis  synodhs  congregala  est,  ubi  omnes  [/^.« 
ibique  omnes]  per  Orienlcm  Ariani  episcopi  con- 
demnati  sunt,  qui  conveoli  ad  concilium  occurrere 
rratu  coiiscienliae  «  noluerunt :  in  quo  concilio  inler 
cxtera  hae  regulae  pro  discipiina  ecclesiastica  insti- 
luiae  sunt. 

1.   £piKo;ttiii  non  debere  ad  a/f«m    eivttatm   u' 

iroMferre, 

Osins  eplseopos  dtxit  i  Non  minus  mata  consue- 
ludoquam  perniclosa  corroptela  runditus  ^radieanda 
jesli  nocul  lieeii  epfscopo  de  eiviute  sua  ad  aliani 
ciTilatem  transire.  Manifesta  est  enlm  Caosa  Itua  boe 
racere  tentanti  enm  nuHtoe  In  bae  re  invebids  sit ., 
episcopua  qui  de  majore  civitate  ad  mioorem  trans- 
irei  ^  ;  unde  apparet  avaritis  eos  ardora  inflammari 
et  ambitioni  servire»  et  ut  dominatiouem  exerceant. 
Si  ergo  omnibus  placet  ut  bujusmodi  pernicies  au- 
sierius  vindicetur,  nrc  laicam  communionem  babdat 
qui  talls  est.  Universi  dixerunl  :  Placet  cliam  si  talis 
aiiquis  ey3titerit  lemerarius  ut  forsitan  excusaliooem 
afferaty  quod  populi  liiieras  acceperit,  cum  manire- 
stum  sitprcmio  et  mercede  pauoos  qui  sinceram  fi- 
dem  iion  liabent  poiuissecorrumpi,  ui  clamarent  in 
cciiesia  iit  ipsum  petere  viderentur  episcopum  : 
nmnino  has  fraudes  damnandas  esse  arbitror,  ita  ut 
nec  laicam  communionem  in  fine  lalis  aecipiai;  quod 
si  fobis  omnibos  placet,  siatuite.  Uiiiversi  dixeruot : 
Rtaeet. 

■  ifi .  B.  n.,  T.  ! ,  2 ,  U.,  Con$tantini.  1n  Lucensi 
Codlce  idem  iraperaior  ConsiaiitiNus  asstgnabatur. 
*  iE.,  a:ra  cccLxxit.  U.,  G.,  wta  ccclxxxi. 
<  M.^eonvenire  ad  concilium  ob  reatum  comcienlia» 
«lU.K.,^.  i,2,  U.,  transierit. 


ire  niii  fuerit  invitatui, 
Osius  episcopuft  dixit :  lllud  quoqud  sutotom  sit, 
ut  dpiscopus  de  sui  pfovincia  ad  aliam  provinciam 
ili  qua  sunt  episcopl  noU  transeat ,  toisl  forte  a  fra- 
tribus  suis  Inviutus  • ,  ne  videamur  jaouam  charl- 
tatis  clausisse. 

Hl.   De  duobui  epkcopii  uniui  provinciee  inter  te 
eontentionem  habentibutm 

Osius  episcopns  dixit :  Providendum  est  etiam  ul 

sl  in  aiiqua  provincia  forte  aliquis  episcopus  conira 

fratrem  suum  episcopum  litem  habuerit»   unus  e 

diiobus  ex  alia  prdvincia  non  advocet  episcopos  ad 

judicium. , 

IV.  De  epiicopo  adjudicato. 
Osius  episcopns  dixlt :  Quod  sl  alii|uts  eplscopus 
a^judieatus  fuerit  in  allqua  causa,  et  putat  so  habere 
bonam  causam»  ti  [£.  5,  £/.,  ut]  iteruM  judicium 
renovetur,  si  vobis  placet,  aancti  Petrl  apostili  me- 
moriam  bonoremun,  ntscribaluri  vel  ab  hls  qui 
examinarunt,  vel  etiam  ab  kliis  [JE.,  illis]  eptscopis 
qoi  iu  provlncia  proxima  morantor,  Romauo  epi- 
scopo;  et  si  '  judicaverit  renovandum  esse  Judicium, 
renovetor^  et  det  judices  t :  Si  autem  probaverlt  ta- 
lem  oausank  iit  ea  non  repticentuP  ^  qu»  acta  subt , 
qu»  deoneverit  Romanus  eptseopus  tonflrmata  erunt : 
si  wgn  boe  omnibos  plaeet,  statuaiuf.  Synodus  re- 
spondil  :  Piacel. 

V.  De  epiicopii  a  iynodo  depoiltii. 
Gaudentius  episcopus  dixit  :  Addeiidom  est»  si 
D  placei,  huic  seiitenti«  quam  plenam  sanctilate  yro- 

•  R.  R.,  siifsfiitfriiiiiMroms. 

'  r.  2,  epite&pOi  ut  if. 

s  JE.^  detjudicii  eeHttntiam. 

^  In  reliquisCodicibtts,  praetcr  A.,  refricentur. 


!I7  GR^rORUH  CONCILIA.  ^  SARDICENSe:.  Mflr 

iiilisiis,  ul  com  aliquis  episcopus  deposiius  fuerit  A  scopi,  et  niMioie  Arri ,  qni  siculi  coKnovimus  »an- 


eomin  episcoponiro  Judiclo  qui  in  vicinis  commo- 
ranlur  locis,  et  proclamaverit  agendum  sibi  esse  ne- 
goiium  in  urbe  Roma ;  alier  episcopus  in  eadem  ca- 
ibedra  3S  post  appellalionem  ejus  qui  videtur  esse 
deposlios  omnino  non  ordinelur,  nisi  causa  fuerit  in 
judiclo  Romani  eplscopi  determlnata. 

Yl.  De  quibtts  $upra» 
O^les  episcopos  dixit :  Si  contigerit  in  una  pro- 
vinoia  in  qua  fuerint  duo  ^  episcopi,  unum  forle  re- 
maiiere  episcopum ,  llle  vero  per  negligeniiain  no- 
luertt  ordinare  episcopum ,  et  populi  conveneriiit , 
episeopi  ^  vicinae  provinciae  debent  illum  prius  con- 
venire  eplscopum  qui  in  eadem  provlncia  moratur , 
et  osiendere  quod  popull  petant  sibi  rectorem  et  hoc 


ctissimi  fratris  el  eoepiscopi  nostri  Grati  saluiaria 
consilia  spernant  aique  contemuaot ,  ci  non  solum 
ad  comitatum  multas  et  diversas  Ecclesiae  nop  pro- 
futuras  perferant  csusas,  ut  fieri  solet,  aut  oportet, 
ot  aui  pauperlbusy  aut  viduis,  aut  popillis  subvenialBr» 
sed  et  digiiitates  saeculareset  adminis^raiionei4U- 
busdaro  postulent.  Haec  iiaque  pravitas  olim  noa  so* 
lum  niurmuraiiones  sed  et  seandala  eiciiavii  :  ho- 
qestum  est  autem  ut  cpiscopus  intercessionem  suain. 
his  praestel,  qui  aliqua  iniqua  vi  oppriinunlur  aul  si. 
vidua  affligitur  aut  popillus  exspoliaiur,  tameD  ei  ista- 
omnia »  si  jusiam  liabeanl  causam  ei  petitionem.  Sl 
vobis  ergOy  fraires  cliarissimi,  placeiy  deearnile  ne 
episcopi  ad  comiiainm  aocedaniy  nisi  forte  Jii  qul  re- 


instum  esse  ut  et  ipse  veniat  ei  cum  ipso  oidinent  B  ligioaissioii  imperatoris  litteris  vel  invltali  fueriotvel 


ep.scopum.  Quod  si  convenius  lilleris  tacuerit  et 
dissimulaverit  nihilque  rescripscril,  tunc  salisfa- 
ciendum  essc  populis  ut  veniant «  ex  vicina  provincia 
et  ordlDent  episcopum;  sed  lierum  licentla  danda 
passim  non  esU  Sl  enira  subito  aut  vicus  aiiqiiis  aut 
iiiodica  civitas,  cul  sails  est  onus  presbyier,  voluerii 
aibi  eplscopom  ordinari  ad  boc  ot  vilescat  ncmen 
«piscopi  et  aoctoritas,  non  debent  illi  ex  alia  provin- 
cia  inviiali  facere  episcopom,  nisi  aut  in  his  civiia- 
tibus  qu£  episcopos  habueruni,  aut  si  qua  lam  popu- 
losa  est  civilas  vel  locus  qui  merealur  Jiabere  epi- 
scopum.  Synodus  respnndit :  Placet. 

Yll.  De  epi$copi$  accu$Qiis. 


evocaii.  Sed  quoniam  saepe  eonlingil  ol  ad  i&taeri-. 
eordiam  Ecclesiae  confugiant  qui  injuriam  palionliur». 
el  qoi  peccaotes  ip  eisiiiom  vel  io  inaulas  damuan*. 
Uir,  aut  cerie  quieiiiique  senteotiaffl  exfiipmoi»  ideo-, 
que  subveoiendum  est  ei  sioe  dubiiaiiene  eia  peieiid»^ 
per  Ecclesiam  iodolgeoiia  :  si  ergo  hoe  vobi^  phicel« 
siatuaior.  Uoiversi  dixeroBi  :  Placel  el  eoAStiluaiur.. 

IX.  De  quilnu  wpra. 
Osiqs  episcopos  dixil :  Oaec  qooqoe  prodenila  ve« 
slra  traciare  debet »  ol  quta  decrevlsiis  ne  epl^pt: 
improbiias  noletur  ad  eomilaiom  pergendo,  quicun* 
que  ergo  quales  superius  memoraviinus  preces  ha- 
buerint  vel  acceperint,  per  diaconum  suum  mittant; 


Osius  episcopus  dixit :  Ct  hoc  placuit  ut  si  episeo-  ^  qoia  persona  ministri  noo  erit  invidiosa ,  qua}  cele- 


pus  accusaios  fuerit,  et  judicaverint  congregati  epi« 
scopl  regionis  illius  ^  et  de  gradu  suo  dejecerint  eum, 
sl  appetlavefil  qui  dejectus  videtur  et  confugerit  ad 
beaiissimoro  Ccclesiae  Roinan»  episcopum,  et  volue- 
rit  audiri ,  si  justum  pulaverit  ut  renovetur  examen^ 
scrbere  episcopis  digneiur  Pt« manos  episcopos  hia 
qui  in  finiiiina  et  propinqoa  al:era  proviucia  sunl, 
et  ^  u*si  diiigeutep  omuia  requlraiit  et  jijxta  fid^m 
veritaiis  definiani.  Quod  si  is,  qiii  rogal  causam 
suam  iterum  '  audiri ».  deprecalione  sua  moveril 
episcopum  Romanum  ui  e  latere  suo  presbyteros  % 
mitlai,  erit  in  potesiale  ipsius  qoid  velit  et  quid 
apsiiniel :  et  si  decreverit  miltendos  esse  qui  prae- 
senles  com  episcopis  judicent  ut  etiam  habeaiit  au- 


rius  polerit  quas  impetraTeril  referre  :  et  boc  conset 
quens  esse  videtur,  ot  oausquisque  qui  preees  ha- 
bueril  eas  ad  fraires  el  coepiscopos  nosiros,  qui  in 
maxima  eivitaie,  id  est  qol  melropoli,  consisiuni, 
mitial  el  illi  per  suos  diaconos  destlnel ,  tribueada 
coromendaiiiias  epistplas  pari  ralione  ad  fratras  ei 
coepiscopoa  ooslros,  qui  io  iUo  lempore  in  bis  r^io* 
Bibus  el  urbiboB  moRiAtor » io  quibos  felii  el  beaios 
Augustus  rempublicaoi^guberoau  Si  vero  habel  quia 
episcoporom  37  amicos  ia  palatio  qol  cupit  aliqotd 
qnod  lameo  hoaestomest  impetrare,  non  prohibea- 
tur  per  diaeonem  suum  rogare  el  siguifieare  eis^ 
quos  scii  benigoe  ^  iiitercessione  sibi  alMenli  pr»- 
stare  posseJ.  Qui  vero  Romam  veoertl,  sieuti  4^ 


ctoriiaiem  p^rsonas  illius  a  quo  destiuati  suiit,  erit  pctum  est,  sanclissimo  frairi  el  coepiseo|^o  nostro 


In  ejus  arbitrio  ;  si  vero  credideril  sufiicere  episco- 
pos  provinciales  ut  negotio  terminum  imponant,  fa- 
ciet  quod  sapienlissimo  consillo  suo  judicaverit. 
3S  VIII.  Ul  epi$copi  pa$$im  ad  cemitalum  nonpergant. 
Osius  episcopiis  diKit  :  Imporlunitatis  noslrae  ni- 
mia  frequentia  el  injusto  judicio  ^  petiiioncs  fece- 
runl  nos  non  tantam  babere  gratiam  aut  fiduciam , 
dufn  quidam  non  ce.ssant  ad  comitatum  ire   epi- 

«  lu  cacteris  Codicibos,  praeter  A.,  plutim^ 

^  Ex  Ij.  Iii  A.  'et  Feliquis  :  ep\$eopu$  vicinm  pro» 
tineite  debei  ilte  priu$  eonveniri  epi$copo$  qui  in  eadem 
frovincia  woranlur  ei  o$iendi* 

c  l},f,$QiiifaciendHm  e$t  populi$;  sicqtievettiant» 

^  yf^,  a,  R.,  K.  5,  C. .  ip$iu$, 

•i£.,  B.  R.,T.  1,2,  13.,  ttl 


Romaaae  Ecdesiae  precea  qiias  babei  iradat,  niei 
ipse  prios  examinet  si  hooestas  ei  josiaa  sonl,  et 
prasstet  [i^M  procoret]  diligentiam  alque  sollicltudi-' 
nem  ut  ad  comitatum  perferalur.  IJniversi  dixenmt 
placeresibi  et  bonestum  esse  eoosilium. 

X.  De  tiuibutiHpra. 
Alipius  episcopus  dixil :  Si  propler  popiHos  ei  vt- 
duas  vel  laborantes,  qul  caosas  noo  iniquas  habattV 

(  U. ,  ilerum  audiri  voluerii,  et  admonnerit  epiico^ 
pum  Romanum. 
s  i£.,  B.  K.,  presbyterum, 
^  AL.,  E.  3,  T.  I,  i,  iujiuug  petilione». 
»  Afj,,  n.  R.,  \],,benigna, 
J  U.,  Qb$enti  po$$e  procurare. 


^19  GOLLECTIO  CANONUU  S.  ISIDORO  IIISPAL.  ASCRIPTA.  fSO 

siisceperint  peregrinaiionis  ineomaioda  •« ,  babebunt  A  beiis  ut  episcopus  ex  alia  civiute»  cam  merit  ad 

aliam  civiiatem  vel  ex  provincia  sua  ad  aliam  provin- 


iliquid  Justae  rationis ;  nunc  vero  cum  ea  postulent, 
qn»  fiine  invidia  omniuni  et  reprebensione  ease  non 
posaunl,  non  necesse  est  ire  illos  ad  comitaium. 

XI.  De  quibus  impra. 
Gmideniiua  epiacopus  dixit  :  Ea  qnn  aalubriter 
provldisifs  convenientia  et  aBsiimatiooe  omniom/  ac 
])eo  placitura  et  bomiulbos,  lenere  bactenua  fortitu- 
dinem  possunt «  sl  metus  huic  senienti»  conjunga- 
lor.  Scimoa  enim  etiam  ipst  saepissime  propter  pau- 
coram  Impudentiam  sacram  ac  reKgiosum  sacerdo- 
tale  nomen  ruisseroprehensom.  Si  igitur  allquis  con- 
ira  omnium  sententiam  nlsusvoluertt  ambiiioni  ma- 
git  placere  quam  Deo,  debet  seire  ,  causis  redditis, 
honorem  atqoedigniiatem  se  amissuram.  Hoc  aulem 


ciam,  etambitioni  magis  serviat  quam  devotioni,  Ita 
ut  si  voluerit  in  aliena  civliale  multo  tempore  resi- 
dere  t  et  contingat  ut  episcopus  civilaiis  ipsiua  non 
tam  instructus  sit  nec  tam  doctus,  is  vero  qui  adve- 
nit  incipiat  contemnere  eum  et  rrequeiiter  facere  ser- 
monem  ,  ut  debonestet  et  inflrmet  illius  personam , 
qiia  occasione  Ot  ot  non  diibiiet  relinquere  assigna- 
tam  sibi  ecclesiam  et  transire  ad  aliain  ^ :  definile  er- 
go  tempua,  quia  et  non  recipere  episcopum  coepisco- 
pum  suum  inhumanum  est,  et  d|uiius  residere  perni- 
ciosnm  :  ne  fiat  ergo  providenJum  est  < .  Memini  au- 
tem  superiori  concliio  rratres  nosiros  constituisse  , 
ut  si  quis  laictts  in  ea  qua  commoratur  civiiate  ires 


•elrl  el  comperiri  poterii,  si  nnusquisque  nostram  B  Dominicas.  id  est  per  tm  septimanas  non  celebrasset 


qui  In  caDali  consiilutas  eai,  curo  progredientem  [C/., 
prod.eniem]  episcopnm  vlderil  „  inqniral  transitum 
cji»,  cansas  videat,  quo  lendil  agn^^scal,  el  sl  quidem 
eom  agnoveril  ire  ad  eomlialum,  requirat  illud  quod 
wpenns  eomprehensnm  est ,  ne  forte  invhatus  esl 
[1/.,  ait},  nl  ei  facollas  eundl  permiltator  :  sin  vero, 
ul  auperius  meminil  sanctltas  vestra,  propter  deside* 
ria  et  ambitiones  ire  ad  comiialum  tentaveril,  neque 
Itlleris  e}us  subseribaiur  neque  ^  in  communionem 
reciplendus  est.  Si  vobis  placet,  debet  omnium  sen- 
leiitia  conftrmari.  Dniversi  dixerunt  hoc  boneslum 
esse  el  phcere  sibi  constitutionem  « . 

XII.  D0quibut  sujnv, 
Osius  episoopus  dixil :  Sed  el  moderatio  necessa- 


conventuin,  communione  privaretur  :  si  ergo  bxc 
circa  laicofi  constituta  sunt ,  qiianio  magis  nec  licel 
nec  decet  ot  39  episcopus,  si  nullam  tam  graveiD 
habet  necefisiuiein,  nec  tam  dinicilem  rationem,  taii- 
diu  absii  ab  Ecclesia  sua  et  populum  contristet?  Ini- 
versi  dixerant  placere  >ibi. 

% 

XV.  De  epiicajrii  in  aliena  provmcia  poueuiones 

kabentibui, 

Oshis  eplscopus  dixit :  Quia  nibil  praeiermiltl  opor- 

tety  sunt  qnidam  fratres  et  coepiscopi  nostri  qui  noit 

in  ea  civitate  possident  in  qua  episcopi  videntur  es»6 

confititnti,  velcerte  parvam  rem  illic  habentubi  ha- 

bitant,  alibi  autem  idonea  praedia  babere  noscuntur, 

vel  affeciiones  proximorum  quibus  indulgeaiit :  hae- 


rta  est ,  dilectissimi  fralres ,  ne  subito  Sg  adhuc  C  lenos  igitor  eis  permitti  oportet  ui  accedant  ad  po»- 


qoidam,  Desctenles  qn:d  decretum  slt  in  synodo,  ve- 
nerint  sobtto  ad  civltates  eas  quae  in  canali  snnt,  de- 
bet  eplsoopos  civitatis  ipsius  admonere  el  instraere 
Hlum,  ut  ex  eo  loco  ille  mitial  dlaconem  ;  admonitos 
tamen  Ipse  redeal  ad  parocblam  sutm. 

Xni.  Vtne  ex  laieo  quHibei  episeoput  ordineiur. 

Osius  episcopus  dtxit  :  Necessarium  arfoiiror  ul 
diligentissime  tractelur  ^,  si  forte  aot  dives  aut 
scholasticus  de  foro  aul  ex  administraioro  episcopos 
fuerit  pofitulatus,  oon  prius  ordinetur ,  nisi  ante  et 
lectorifi  muncre  et  ofMcio  diaconii  et  prcfibyterii  fue- 
rit  perfttDctofi;  el  ita  per  singnlos  grados,  si  digotts 
fiNrit,  ascendal  ad  culmen  episcopatus.  Potesl  enim 


sessiones  auas  el  disponant  et  ordinent  fructum  la- 
horis  svi,  ut  posl  tres  Dominicas,  id  est  posl  sepli- 
manas  tres  si  morari  necesse  sil,  in  suis  poiius  fun- 
dls  morentur  :  et  si  est  proxlma  civitas  lo  qua  pres- 
byter  esi,  ne  sine  ecclesla  facere  videatur  Dominicum, 
accedant,  ul  nec  res  ejus  domestic»  per  abscntiam 
ejus  detrimentum  sustioeanl,  et  non  frequenier  ve- 
niendo  ad  aliam  civitatem  in  qua  est  episcopus,  sus- 
picionem  iactanlias  ei  ambiiionis  incttrrant.  Uuiversi 
dixerant  placere  sibi. 

XVL  De  ctericorum  excommunieaiione. 
Osios  episcopos  dixit :  Si  hoc  quoque  omnibus  pfa- 
cel,  utsivediaconufi,  sive  presbyter,  aive  quis  clerico- 


per  bas  promotionefi ,  qus  habenl  utique  prolixum  ^  ^um  ab  epiacopo  suo  communione  fuerit  privatus,  el 


lempufi,  prohari  qoa  flde  slt  quave  roodeatia  ei  gra- 

vUaie  el  verecundia,  ai  si  dignns  fueril  probalus,  dl* 

vino  sacerdotio  illosurelur  :  nam  nec  conveniens  est» 

nec  railo  necdisciplina  patitor,  ttt  lemero  ac  leviter 

ordinelor  anl  episcopus  aul  presbyier  aut  diaconus 

qui  ril  neopbytiis,  roaxime  com  bcatissimus  Apo- 

sioltts  maglsler  genUuro  ne  hoc  fieret  denuntiasfio  et 

problbinsfie  videatur ,  sed  hi  qttorum  per  longum 

lempufi  examinau  sit  vita  et  merila  comprobata. 

Universi  dixeranl  placere  sibi  baec. 

XIV.  f/f  epitcaput  in  aliena  protincia  non  immoreiur» 

Ofiiua  eplficopos  Jixit  :  lloc  qooque  siatuere  de- 

^  i£.,  peregrinaiionet  incommodas. 

>>  11.,  neaue  iHtercB  ejut  tcribantur^  non. 

*  JB.  placere  tibi  hanc  contiitutionemt^ 


ad  alteriim  perexerii  episcopum ,  ei  scieril  ille  ad 
quem  confugeril  eam  ab  epiKopo  suo  foisse  abjec-:^ 
luro ;  non  oportet  ul  ei  coromunionemi  indulgeat : 
quod  si  fecerit ,  sclat  se  convoeatis  episcopis  causas 
esse  dicinrum.  Universi  dixeranl  :  Uoc  statuium  et 
pacem  servabit  et  cusiodtet  concordiam. 

XVII.  Ucere  clerieit^  ti  injutie  fHorini  excommuni' 
caiif  rtctnos  adire  epiteopot, 

Ositts  episcopus  dixit :  Qotd  me  adliac  moveal  ro- 
ticere  oon  debeo  :  si  episcopus  quis  furie  iracuiidus, 
quod  esse  non  debci,  cito  aul  aspere  commoveatur 

^  if).,  B.  R..  E.  5.  U^,  traeutit. 

'  yE.,  B.R.,  E.  5,  T.  i.  2.  \}..alienam,. 

'  I.  1»  2y  U.,  prtfhibendnm  eti. 


Itl  GRiEGORUII  CONaUA.  —  ANTIOCBENUII. 

•dversuB  iM^yteroiii  aol  dbcoDani  10001  el  exter-  A  XIX.  D4  qMiu  %npra. 


129 


iDiMre  eom  de  Eeclesta  ? oloerit  *  proTideodom  esi 
oe  Umoeeiis  dtmaetor  aot  perdat  commoniooeni ;  et 
ideo  habeat  poiestatem  qol  dejeetos  esf»  ot  finilimos 
episeopos  interpellet,  et  caosa  ejns  aMdiatnr  et  dili- 
geotios  tractetor,  quia  000  oportet  ei  negari  aodien* 
liam  rogaoii  * ;  et  iNe  episcopos,  qoi  aot  jiiste  aot  in- 
Jnsle  abjecit  enm »  patieoter  accipial  ol  negotiom 
40  discotiaior  ot  yel  probelor  senteniia  ejus  a  plu« 
rlmis  Tcl  emendelor  K  Tamen  priosqoam  omnia  di- 
llgenier  ei  Odeliter  foerlol  examinaia ,  eom  qoi  fue* 
rat  eommonione  separalns  ,  nullns  alios  debel  prm- 
s:iinere  ni  recipial  el  commooioni  societ.  Qui  aoiem 
coaf enerinl  ad  audietidom »  si  derlcorom  esse  fasil- 
dium  viderinlei  soperbiamt  qoia  oon  decel  ul  episco» 


Osius  episcopus  dixil :  Cl  hoc  universi  consUlui* 
mns,  ut  quicunque  ex  alia  parocbia  Toloerit  alieoom 
ministrum  sine  consensu  episcopi  ipsius  et  siiie  vo« 
luniate  ordinare «  non  sii  rata  ordinatio  ejus.  Qol- 
conqiie  autem  hoc  usurpaverit,  a  fratribus  el  coepi- 
seopis  noslris  el  adinoneri  debei  et  corrigi. 

XX.  Vt  exiranei  cieriei  apud  Theeealomeam 

non  lardeut, 

iOtius  eplscopos  dixit  :  Non  igiioratis  qosnta  el 
qualis  sil  Thessalooicensium  ciTitas  :  sappe  ad  eam 
Tcniunt  ex  aliis  regionibos  presbyteri  ct  diaconi,  ei 
non  sonl  contentl  ut  brevi.  lemporc  renioreiilur  aui 
resideaoi  ibi »  aot  certe  vix  posi  looga  spaiia  ad  • 
suam  redire  coganior.  Universi  dixcmnt  :  ea  tempo- 


pus  aul  iojurtam  aut  conlomellam  paUatur,  ausicrio-  '  ^  t  qu»  consiiiou  sunl  circa  episcopos,  et  erga  ho- 
ribus  eos  verbis  casiigeni  ut  obedianl  bonesta  pr.TCi-     '»■»  pewn»»  observari  debcnl. 


pienii  episcopo ;  quia  sicut  ille  sioceroro  amorem 
dcbel  clericis  exbibere  el  charitatem,  ila  qiioqoe  vl« 
cissim  roinisiri  infocata  debent  episcopo  suo  obsequia 
cxbibere. 

XYUi.  Nan  Ueere  epieeopo  alteriue  eUrkttm  in  $na 

Eceleeia  wdinare. 

lanoarius  episcopus  dixit :  Illud  quoque  saiicUtas 
veoira  slatuai,  ut  nulli  episcopo  liceat  alterios  civita* 
tts  ecclesiasl?eum  sollicitare  et  io  soa  dioecesi  ordl- 
nare  clericom,  qiiia  ex  his  contentionibus  solet  nasci 
dbcordia  :  et  ideo  prohibel  [B.  A.,  V. «  probibeat] 
omnlom  sentenlia  ne  quis  hoc  facere  aodeat. 

•  iS.,  B.  R.,  T.  I,  %  G«,  TogandL 
^  U.,  abjeciteam^  utpaUenter  aceifriat  quo  negotium 
dismliofiiry  et  eententia^  ejue  si  aspera  est  a  pturimis 


XXI.  Cleriei  vim  passi  ant  persrcutionem  si  ad  aliam 
accesterint  civitatem  non  uientur  ibi  morari  quan» 
diu  potuerint  redire. 

Osios  episcopus  ditit  :  Suggerenie  fratre  et  coc* 

piscopo  nostro  Olympio  [T.  2,  Alipio],  hoc  etiam 

placuit,  ol  si  aliquis  vim  perpessus  est  et  Intque  pul- 

sus  pro  disciplina  vel  catholtca  defensiooe  41  ^^ 

eoofes  lone  veriiatls,  fugiens  pericola  ionocens  et  de- 

volutus  ad  aliam  venei  il  civilaiem,  nnn  prohibeatur 

Immorari  quandiu  aul  redire  potuerit  aot  injuria  ejus 

4S  remedtum  acceperit;  durum  est  enim  qul  per- 

seculionem  patitornoo  recipi  :  eiiam  et  larga  be- 

nevoleiilia  ei  huroanitas  esl  ei  exbibenda. 

emend^ur, 
«  iE.,  B.R.,  E.  3,  T.  I,  2,  ad  sua. 


VI. 

CONCILIUM  ANTIOCHENUM. 

TlllGIIITA    BT    umUS    BPISCOPORUIf. 

Sancta  et  paealissima  synodus  io  unuro  coogregata  D  adniienies  magis  mnniU,  et  in  Splriiu  sancto  prae- 


bb  qul  per  singulas  provincias  suol  unanimibus  san- 
dis  el  consacerdoUbos  in  Domino  saliitein.  Gratia 
el  veritas  Jesu  Chrisii  Dominl  el  Salvatoris  nosirl 
oanctam  AnUocheoain  Eccleslam  visilans  et  in  unum 
conneciens  per  concordiam  pacatlssiml  Spiritus, 
niulia  quideto  el  alla  perfecil :  io  omnibus  autem 
soggerenle  sancio  ei  paciflco  SpiritUy  eUam  hoc 
perfecitt  ut  qo»  •  visa  sunl  recte  consUtoi  cum  plo* 
rima  conslderatione  ei  Jodlcio  ona  cum  omnibus 
nobia  AnUochia  ex  diversis  provineiis  in  onnm  col- 
leciit  episcopis,  in  veslram  noUUam  deferrenlur. 
Credimos  autom  gratis  Dtimini  el  saneio  Spiriloi 
paeis  qood  et  ipsi  conspirabiUs  nobis  tanquam  in 
onam  fiilssells  virtntem  ^,  el  nobiscom  oraiiooibus 

*  Ex  iE.,  B.  II.,  U.  In  A.  et  reliquis  :  aique. 
^  iE.,  in  unum  (uisaelis  virtute, 

c  ^.,  B.  R.,  U.t  Hesychius* 
<  U.,  Passus. 

*  T.  1,  2,  Siricius. 


seutes  iisdem  ipsis  quae  definita  sunt  coosenlientes 
et  ea  qnas  visa  soot  recta  roborantes,  com  coosensu 
sancU  Spirilus  coiisignabiiis.  Sunl  auiem  prsflnill 
canones  ecclesi^sUcl  hi  qoi  infra  scripU  sunl.  In 
qua  syiiodo  foerunl  episcopi  :  Eusebius,  Niceu,  An- 
liochus,  Arcbclaus,  Isicius  «,  Jacobos,  ifineas,  ttas- 
sos  '9  Moyses,  Macedonius,  Theodoros,  alios  Theo<- 
dorus»  Paulos,  Eostachios,  Maoicios,  AiKapius»  Aiex- 
ander,  PairiUus,  Petrus,  Theodorus,  Narcissus,  Sy- 
ricus  •,  Manicius  ',  i£iherius,  Magnos,  AUpius  s« 
Tarcodius  ^,  Mantus,  Pcirus,  Anatottus,  el  Clii- 
rion  » ,  ex  proviociis  Syri»  Cceles,  Phamices,  veto- 
ris  Arabi»,  MesopoUnii«,  Cilicis,  Isaoriae  :  ei  hm 
coostiloeront  qu»  infra  scripU  sunt. 

f  iE.,  B.R.,U.t  Hodmus. 

s  id.,  B.  R.,  U.,  Alphius. 

k  iE.,  U.,  Thareordi.  T.  2,  Tarchodimantus. 

*  ifi.»  B.  R.,  E.  3,Cjfrio«.  U.,  Sirion. 


,--' 


125  COLLFXTK)  CAN0NI3M  5.  ISIDORO  HlSm.  ASCRIPTA.  «4 

I.  Nqh  licen  pascha  dherw  tempore  facere  neque    A  increpationis,    tanqitam    eccitisiasUca  jura    dissol- 

Yens. 


cum  JwUeu  ceMrart. 

Omnes  qni  audent  dissolvere  regulam  sancii  et 
niftgni  concitli  Micaeni,  qiMfd  eelebraium  eai  in  prae^ 
keiiiia  Dei  et  amaniissimi  •  Consianiini  imperaioria, 
di:  sancta  ei  salutari  restiviiate  paschali  Salvaforia 
nosiri,  excomniunicaios  et  abjecios  al^Ecclesia  esse 
dcbcre,  mnxime  si  perseverent  studio  conieniionis 
ad  subvcrteiida  ea  qus  optime  consiitttta  smit :  et 
baec  quidem  dicta  sunt  de  bicis.  Si  auiem  de  praepo* 
siiis  Ecclesine  aliquia,  id  est  vel  eiiiscopus  vel  pres- 
liytKr  vel  diaconus  «posi  lianc  definitionem  ausus 
fiierll  ^  in  subversionem  populorum  et  periurbatio- 
iK^m  ccctesiarum  <  retinere  ^  et  cum  Judxis  paschii 
voluerit  celebrare;  hunc  sancta  synodus  jamjamque 
alienum  ab  Ecclesia  esse  judicavit,  tanquam  eum 
q'ti  non  sulum  proprii  peccati  reus  sii,  sed  et  alio- 
riim  corrupiae  mcnlis  el  conversationis  supplantator 
exstiterit :  et  non  solum  hujusmodi  deponi  a  sacer» 
doiio  et  miuisterio,  aed  et  hos  qui  eis  ausi  fuerint 
conimunicare  post  damnationero;  depositos  autcro 
eiiam  houore  qui  exirinsecuB  est  privari  oporiet, 
quem  aancius  canon  et  Dei  aacerdotiam  meruit. 

II.   Non  licere  eommumonem  EcclesicB  contemmrCy 
aut  excommunicatis  commuHtcare, 

Omnes  qui  ingrediunlnr  in  ecclesiam  Dei  et  aa^ 
cras  Scripturas  audiunt,  non  aut«>m  curo  populo  in 
oratione  commuiiicant,  adversantur  4S  ^^iam  aan- 
ctam  assumpiicnem  domiuici  sacramenti  secundum 


IV.   Non  licere  episcopo  vel   cuicunque  clmco  si 
exauctoratus  [uerit  mimstrare^ 

St  quia  cpiacopus  a  synodo  *  ruertt  deposiius,  vel 

presbyter  vel  diaconus  a  proprio  cpiecopo  condcm- 

naius,  et  prxsumpserii  aacerdoiii  seu  sacri  ministe« 

rii  qjuidpiam,  non  ei  amplius  liccat  neque  in  alia  sy- 

Dodo  spem  resliiutionis  habere,  ncque  asseriionis 

alicujus  iocum;  sed  et  communicautes  ei  omnes  ab- 

jici  ab  Ecelesia,  et  maxime  si  postquam  cognoverunt 

seaieiiliam  adversus  eum  fuisse  prolatam,  ei  contu 

maciter  communicaveruni. 

X.  Non  iicere  clericis  comempto  episoopo  semote  col- 

ligere. 

f     Si  quis  presbyter  aoi  diaconus  coniempio  sno 

episcopo,  se  ipsum  ab  Ecclesia  &egregaverit  et  priva- 

lim  apud  se  colleciis  populis  [U.^  presbyteris]  aliare 

crigere  ausus  fuerit,  et  nibitominus,  cpi^copo  suo 

exhorlanie  et  semel  et  iterum  4&  revocantc,  inobe- 

diens  exstiterit ;  hunc  modis  omnibus  deponendum, 

nec  aliquando  consequl  cttraiionem  aul  pntpriuno 

honorem  recipere  sperci.  Quod  si  ctium  persevera- 

verii  periurbans  et  concitans  Eccleaiam,  quaa  foris 

est,  tanquam  sediiiosum  corrlpi  oportet. 

VI.   De  exeommunicatis» 

Si  quis  a  proprio  episcopo  excommunicatua  est; 

non  eum  prius  ab  aliis  debere  suscipi,  nisi  a  suo 

fuerit  recepias  episcopo,  aut  concilio  facto  occurrat, 

et  respondeaty  ct  synodo  satisfecerit,  et  statuerit  sub 

aiiquam  propriam  disciplinam  :  hos  abjici  ab  Ecclc-  C  alia  sententia,  r^ipi  oportei.  Quod  etiam  cirea  lai- 


aia  oportei,  donec  confiienies  fructum  poBniusniijB 
demonsirenry  ei  deprecaii  fuerint  ui  data  venia  su» 
aeipi  mereantur.  Moa  autem  liceat  communicare  ex« 
commun  catis,  neque  per  domos  ingredi,  nec  cum 
f  is  orare  qui  Ecclesis  non  participant  in  oratiooe, 
nec  in  alteram  Ecclesiam  recipi  qui  ab  alia  excom- 
niunicantur.  Quod  si  visus  fuerit  quilibel  episoopo* 
nim,  vel  presbyterorum»  aui  diaconorum,  vel  etiam 
qui  in  canone  detiuenlur,  excommunicatis  communi* 
care;  et  hunc  oportet  communione  privari»  tanquam 
Ecclesiae  regulas  confundentem. 

111.  Non  debere  clericum  ad  Ecclesiam  ediam  mt- 
granteni  itn  perseverare. 


€os,  etpresbyieros,  etdiaconos  et  omnesqjui  in  clero* 
aunt  convenit  observari. 
VII.  Nullum  peregrinum  aksquo  epistoUo  suscipL 

Nullura    absque  fonnata  ,   quain   Craeci   episto- 
lium  r  diount,   peregrinorum    clericorum  suscipl 
oportet. 

Vill.  Vt  e^stoUa  soli  chorepiscoid  faciant, 

Neque  presbyi^ios  ad  regiones  longiuquas  forina^ 
tas,  id  eat  canonicas  episiolas  dare,  nisi  ad  episco- 
pos  flnitimos  simplices  episiolaa  mitiere;  vicarios 
vero  episcoporum  s,  qui  a  Graecis  cliorcpiscopl  ap« 
pellauiur,  formatas  facere  liceat. 

IX.  De  metropolitaius  episcopls. 


SiquiBpresbyier.vcIdiaconiis,velqtulil)eic1ericiis,  ^^.  ..•      i  .  .      . 

p    I   •       j    1-       .  I  n     P^'  singulaa  prgvinciaa  episeopoa  aiogulos  scirc 

deserta  sua  Ecclesia,   ad  aham  transeundum  ease  ^  ^^^..^.     -  ^      L  ^  .       i-.  . 

*  oportet  episeopum  metropolitanuro»  qui  pra^est,  cu- 


crediderit,  et  ibi  paulaiim  teniet  quo  migravit  per- 
peiuo  permanere,  ultcrius  ministrare  noii  debet, 
pracseriim  si  ab  episcopo  suo  ad  reverlendum  fucrii 
exhortatus  [T.  i,  exoratus].  Quod  si  et  post  evoca- 
tioiiem  sui  episcopi  non  obedicrit,  scd  perfieveraverit, 
omnimodis  ab  oflicio  suo  depoiii  debere,  ncc  ali- 
qiiando  spem  restituiionis  Iiabere.  Si  (|uis  vero  pro- 
pier  hanc  culpaiu  dcposilum  alius  Ciiscopus  susce- 
perity  et  ipse  a  comniuni  syuodo  pociiam  nierebitur 

"  iC,  in  prmsentia  domini  amaniissiou. 
^  U.,  definilionem  ei  hunc  terminum  ousus  farri/. 
(^  yE.y  B.  3,  U.,  in  subversione  populorum  el  per- 
turbadone  Ecclesiarum. 

•>(;.,  resistere  in  his^  et  cum  Judtgis.  G.   nitatur 


ram  et  fioUieiiudinem  ioiius  provindae  suacepisse  : 
prvipier  quod  ad  metropolitaiiaro  clvltatem  ab  his 
qui  causaa  babent  sind  dubio  concurratur.  Quapro- 
pter  placuift  eum  et  houore  pra*ire,  et  nibil  ultra 
eine  ipao  reltquos  episeopos  agere  sccundMm  anii- 
quum  patrum  nosirorum  qui  obiinuii  cauoiiem,  nisi 
ivxc  iaBtum  quae  uniiucu)UM|ue  [(/.,  unicuiquel  ec- 
deaiae  per  suam  dioecesim  competuut.  Ufuunquem- 


retinere. 

•  T.  I ,  !2,  a  sua  synodo. 

^  Ex  reliquis,  prsiler  A.,  in  qito,  epistolam. 

«  B.  U.,  T.  \,%  U.,  vicaiios  vero  epiuopos. 


m  GR J;C0RUS1  CONCILIA.  -^  ANTIOCriENUH.  I^G 

c|ue  enrin  oportct  episcopuoi  itotestaleoi  babcre  et  A     46  ^^^^-  ^«n  ^'^^^^^  e^^eoph  in  alitna  provineia 
su.e  dicneesis  ad    bane  gubernandani   secundum 
tfompeteateni  sibi  revereniiam,  ad  providendum  re« 


ponl  qua  sub  ipsius  est  eivitate;  ita  ui  etlani  ordi* 
nare  presbytems  ei  diaeonos  ei  probabill  judicio 
lieeal,  et  de  siagulis  moderaiione  et  pondere  dis* 
eeptare :  ultra  autem  nibil  agendum  perroittl  [0*^ 
perroiititur]  citra  metropolitani  episcopi  conscien- 
liam,  nec  meiropolitanus  sine  cxterorum  aliquid 
gerat  consitio  sacerdotnm. 

*        45  ^*  ^^  charepiteopii» 

Qui  in  vicis  et  villis  constituti  sunt  cborepiscopl, 

tametsi  manus  imposiiionem  ab  episcopis  susce- 

perunt,  placuit  si^nctae  synodo  scire  eos  oportere 

modum  proprium  retinere  et  gubemare  adjacen- 


eteticot  ordina.e, 

Nullum  episcopum  auderc  debere  ez  alia  provincia 
ad  aliam  lcansitum  racere,  et  ordinare  aliquos  in  Cc- 
clesiiSy  aut  provchere  ad  sacrum  ministerlum  :  nec 
alios  illuc  secum  aitrahat  [U.t  altrahere]  epi^copos, 
nisi  forie  per  litteras  rogaius  abierit,  non  solum  a 
metropoliiano,  sed  ab  bis  (fui  cum  eo  sunt  provincije 
episcopis  :  quod  si  nullo  inviiaote  inordinaie  super- 
ve/iiat,  ei  aliquos  vel  ordinare  praesumpserit  vel 
quoslibet  actus  illi  Ecclesiae  competenles ,  ad  se  qui 
[iff.,  £.5,  (/.,  qu«]  roinime  pertioent,  uMirpare 
lentaverit,  vaeua  quidem  et  inania  erunt  omnia  qoae 
gesserit :  ipse  vero  hujus  indiscipliuaii  ausus  et  irra* 
tionabilis  ccepti  dtgnas  cansas  expendat  «,  tanquam 


le^  sibi  Ecclesias  commistas,  et  esse  conientos  B  deposiius  a  sancta  synodoei  propter  bujuacemodi 
propria  soliicitudlne  et  gubernatione  quam  suscepe-     praesumptionem  jam  praBdamnatus* 


runt.  Constitoere  autem  [  C/.,  eiiam  ]  bis  permitti* 
tur  lectores  et  subdiuconos  el  exorcistas,  quilius  suf- 
ficiai  isiorum  lantum  graduum  liceniiam  /iccepisse; 
non  autem  presbyterum,  non  diaconnm  audeant  or- 
dinare  praeier  conscientiam  cpiscopi»  vel  civitatis«  vel 
Ccclesiae,  cui  adjacens  inveniior  seu  ipse  seu  reglo 
in  qua  praresse  dignoscitur.  Quod  si  quis  praevaricare 
austts  ruerit  constituta,  deponi  eum  et  dignltate  qua 
prxdiius  est  debere  privari ;  chorepiscopus  auiem  ab 
episcopo  civitalis  vel  luci  cui  idem  adjacet  [U.,  loci 
qui  adjacet]  crdinandus  est. 


XIT.  De  epiuofrii  aeeutalit» 
Sl  quls  episoopus  de  aliqnibus  eausis  criminalibui 
in  Judicio  episcopomm  fuerit  aceusatus,  contingai 
autem  de  ipsis  episcopis  proviocis  qui  conveneranl 
diversas  habere  sententias,  et  alios  quidem  innocen* 
tem  eum  pronuntiare,  alios  reom;  propier  hojusmodi 
iiaque  controversiam  amputandam,  placuit  sanctaa 
synodo  metropoliianum  episcopum  alterius  provin- 
ciae  vicinas  advocari  et  aliquantos  cum  co  episcopos 
alios,  qui  pariier  residentes  quascunque  fuerit  dirl* 
mant  quaesiionem,  propler  hoc  ut  Armum  sit  judi- 


XI.  Dehit  epftcopit  vcl  clerieit  qui  tine  hUerit  epitco-     oium  quod  ab  unius  provinciffi  episcopis  fuerit  pro» 
porum  ad  imperalorem  vadunu  ^  mo!gatum. 

Si  quis  episcopus,  vel  presbyter,  vcl  omnis  omnlnO 


qui  est  sub  ecclesiastica  regula  constitulus,  praeter 
consiliom  vel  litteras  eoram  episcoporum  qui  suoi 
inira  provinciani  et  maxime  metropolitani ,  ad  itn- 
peratorem  perrexerit,  hunc  abdicari  et  ejici  non  so*> 
lum  de  communioiie  debere,  scd  etiam  prt>pria  digni- 
taie  prlvari,  tauquara  molestum  el  importunum  im- 
perialibus  auribus  contra  ecclc&iasuca  constituia  :  si 
autem  necessitas  cogit  ad  imperatorem  excurrere 
proplrr  aliqMa<n  aciionem,  cuni  delibcratione  et  con- 
sil.o  metropoliianae  provincisB  episcopi  et  cseierorum 
conscientia  qui  in  eadein  proviucia  sunt,  litteris  ire 
debebit. 

XI!.  De  epitcopit  vel  clericit  depotltit. 


XV.  De  quHfut  tupra* 

Si  quis  episeopoB  eriinlnaliier  aceosatus  ab  omnl» 
bus  qui  sunt  intrji  provlnclam  episcopie  exceperi)l 
unam  consonamqne  sentenilam,  ab  aliis  ulterius  ju- 
d.cari  non  poierit;  sed  manere  cirea  enm  oporiel 
tanquam  convenientem,  qtiae  ab  omnibus  prolala  esi, 
flnnaiii  ratamque  senienliMm. 

XYl.  De  epiteopit  vaeantibut  [T.  1,  vagantibut]. 

hi  quis  episcopus  vacans^T.  i,  vagans]  in  Eccte- 
siam  vacantem  supervenerit ,  et  hanc  obrepenfer  ^ 
praeter  plenariam  syiiodum  occupandam  esse  credi« 
derit,  bunc  abjici  oportei,  tametsi  eum  plebs  quam 
diripuit  velit  sibi  eplscopum  retiiiere.  Illa  autein  di- 
Celur  synodus  47  plcnaria  iu  qua  ctiam  episcopus 


Si  quis  a  proprio  episcopo  deposilus  vel  presbyier,  j)  metropoliianus  adiuerit. 


vel  diaconus,  aut  etiamsi  a  syiiodo  quilibet  episcopus 
fuerit  exaucioratus,  molestiam  imperialiltus  auribus 
inferre  non  praesumat,  sed  ad  majorem  episcoporuin 
syoodum  sese  convertal,  etqu»  se  putut  habere  ju&ia 
in  eorum  concilio  alteget  [£/.,  consiiio  alliget],  alque 
ab  bis  de  se  exspectet,  quae  fiierii  deproinpta  sen- 
teoUa.  Quod  si  deficiens  pusillanimitate  noluerit  fa- 
cere,  sed  imperaiori  fuer.l  hiijusmodi  importunns, 
nallaro  veniam  habeat,  neque  locum  illius  assertio- 
iiia  [T.  I,  %  adversionis]  soa?,  nec  spem  reclpiendi 
gradns  habent  in  futurum. 

■  H.  R.,  E  3,  expelnt,  U.,  rxtpectct. 
^  Ex  I).  R.T.  f ,  ^2.  Im  .\.  et  rcliquis,  obrepcnte.  U., 
repente. 


XVII.  De  epitcopis  qui  tutcepta  maniu  impotiUone 
non  acquie^cunt  tutcipere  minitleriumm 

Si  quis  episcopus  suscepia  manus  impositione  «  el 
depuiatus  populis  praeesse  non  suscipist  minlsiericm 
saccrdoiii,  nec  conseotiat  abire  in  Ecclesiam  iii  qua 
fueral  ordinatus;  hunc  incom^nunicabilem  essede^ 
bere,  donec  coactus  consentiat  plebein  susciperc  si- 
bimet  depuiatam ,  aut  provinci^  plenaria  syuodus 
episcoporum  de  eo  aliquid  siatuai. 

XVIII.  De  hit  quibut  tupra. 

Si  quis  episcopus  ordinaius  non  ablerlt  in  paro* 

^  U.,  iwpotilione  recutat  deputatit  tlhi  poputit 
proceste,  ut  non  iuscipiat. 


117  COLLECTIO  CANONUM  S,  ISIDOIIO  HISPAL.  ASCR1PTA.  «« 

elibm  coi  ordinaliw  est,  si  non  »uo  vitlo  •  led  ple-  A  leros  auldiaconosconsiliuere  ad  alios  episcopos  piT- 


bis  rarsiian  eontradiciione,  bic  honorem  susceplom 

retinere  debeMt  et  sacerdotio  rmgi ;  ita  nt  nihil  roo- 

lesti»  alTerat  ecclesiae  illi  rn  qua  fuerat  constitutus  : 

eii^peciare  autem  enm  oportet  provinciae  plenariam 

synodum,  donec  de  eo  qnod  competit  stntuaiur. 

ILll.  Non  tieere  me  eomUio  metropoliumi  epUeopi 

efrieeopum  ordinero» 

Episeopiim  non  ordinanHum  praeter  consilinm  et 

pnBseotiam  metropoliuni  episcopl.  cui  melius  erit 

si  es  omni  proviucia  congregentor  episcopi :  quod 

ai  fiert  nou  potest,  bi  qui  adesse  non  possunt  propriis 

litieris  cousensom  siium  de  ipso  designenl ,  et  tune 

demmii  post  plurimorum  sive  praesentiam  sive  per 

liileras  sententiam  consonam  ovdinetnr  :  quod  sl 


tineiites,  nisi  forttt  cum  coosilio  proprioi  regioms 
episcopi :  quod  si  quispiam  borum  tale  aliquid  adire  < 
voiuerit,  irriu  [£.»  abjicienda]  quidem  erii  biytis- 
modi  ordiiiatio,  et  is  qui  male  usurpaTcrU  a  synoJo 
arguatur, 

Xllll..  Epiecopo  non  ticere  iueeessorem  tibi  eoniti" 

tuere. 
Episcopum  non  licere  tanqoam  soccessorem  sibl 
futuruin  constituere  alterum,  quamvis  circa  Ticinia 
roortis  babeatur  :  quod  si  ufe  aliquid  Tactum  fuerit, 
Irr.la  sit  buj.usmodi  ordloatio.  Costodire  '  autem  de- 
bet  ecclesiastica  constiiuta,  qq»  ila  se  eontiiient : 
non  posse  aliter  eprseopum  fleri»ni8i  inconcilio  et 
cum-  consensu  episcoporum,  eorum  duntaxat,  qui 


niiter  qoamstatota  sunt  [If..  statutum  esi]  flat,  nibil  B  m  obitum  illius  qui  s  prxcessit  babuerinl  po  esu- 


valere  bujusmodi  ordinationem.  Si  Tero  eliam  secoo*- 
dum  definlus  regubs  ordinalio  celebretor,  contradi* 
caai  aoiem  aliqui  propter  proprias  el  domesticas  st- 
moluies ;  bis  conteinpiis»  seuieuiia  de  eo  obtineal 
plorimorom. 

XS;.  Vt  bis  in  anno  i^odus  cetsbretwr. 
Propter  ecclesiastieas  caosas  et  quae  existunt  con«- 
irorersias  dissolvendas,  sufflcere  Tisum  est  bis  in 
anno  per  singulas  provlucias  episcnporum  concilium 
lleri :  semel  quidem  post  tertiam  bcbdomadam  pa- 
acbalis  festivilatis»  ita  ut  in  quarU  b,ebdomada  qu« 
consequitur»  id  est  media  Pentecoste»  condlium  com-^ 
pleatur ;  admoneant  aotem  coroprovinciales  ^  ept- 
scopos  bi  qui  in  amplioribus»  id  48  ^st  qoi  in  rae 


tem  euro  qul  dignus  fuerii  provebendi. 

XXIV.  De  rebus  eeclesiastids  et  episeopatibus. 
Qiixcunque  res  Ecclesiae  sunt  convenit  ciiin  omni 
diligcntia  et  bona  fide  servari,  49  i'^*  scilicet  fide 
qu9e  Deo  dcbetur  omnia  pratviiienti  atque  judicanti ; 
qu»  iue  gnberiiari  oportei  et  dispensari  cum  judicio 
el  poiestale  episcopi».  cui  toiius  plebis  animae  viden- 
turesse  connnissx.  Hanifesta  autem  esse  oportet 
qu»  EcclesiaR  compctunt  eornm  presbyterorum  el 
diaconorum  ^,.  id  est  qui  circa  ipsum  sunt,  «t  ipsi 
non  iguorent  nec  eos  aliquid  laieat  eoruin  qnae  sunt 
propri»  Ecclesise»  ut  si  conii|serit  episcopum  de  bac 
TiU  niigrare,  cum  manifesUe  sunt  et  noiai  res  eccle- 
siasticae,  non  intercidant  atque  depereant.  Sed  nec 


tropollianis  ciTiUtibus  degunl  :  secundum  Tcrum  ^  "•  P^^Pn»  cpiscopi  Unquam  obnoxi»,  rerum  ec- 
conciliom  Idibiis  Ociobribus  babeator»  qul  dies  apod     -^'-^*»'»»'»'**-""»  *  nrr*.inn«  iiiu»  J  miifuuiiur  iniu.i»: 


GraBcos  Hjperberelaat  mensis  decimos  inTenitor.  In 

ipsis  aiitem  conciliis  el  presbyleros  et  diaconos  pr»- 

sentes  esse  oportet,  el  omnes  quotquot  se  laesos  aestl- 

inant,  et  syiiodicam  exspeciare  senUntiam  :  nec  11- 

ceat  aliquibos  apod  seroetipsos  concilia  sine  metriH 

poliunoroin  episcoporom  conscientia  lacere ,  qiiibos 

de  omnibos  caiisis  consiat  permissum  esse  judicium. 

XXI.  Episeopum  de  diescesi  ad  dicecesem  non  debere 

transhre, 

Episcopum  de  dioecesi  ad  dioecesem  alteram  non 

debure  transire,  neque  si  se  ipsum  Ingesserit»  neque 

si  a  popolis  fuerit  Tiolenter  attractos,  neque  si  etlam 


clesiasticarum  '  occasione,  illiusi  polsentur  injuiiae; 
quia  iitstum  et  decibile  est  apud  Domlnum  [JE,^  Deum] 
ei  homincs,  quae  propria  sunt  episcopi  quibus  ipse 
JudicaTcrit  derelinqui,.et  qiiae  ecclesiae  sunt  ipsi  scr» 
Tari :  iu  eniin  fit  ut  ncc  Ecclesia  damno  aluiuo  af- 
fligatur,  nec  episcopus  occasione  rerum  ecclesia.sii- 
carum  pra>scribatur,  neqae  pertrnentes  ad  eum  ih 
causas  incurrant».  quo  post  mortem  memoria  ejus 
maledictis  alfquibus  oneretur  f  (7.,  debonesteturj. 

XXV.  Episcopum  habere  poteslatem  in  rebus  eccte-' 

tianicis  disponendis» 

Episcopum  babere  ecclesiasticarum  rerum  potesia- 


tem  ad  dispensandum  omnibus  Indigentibus  cuin 
boc  ei  ab  episcopis  suadeatur  :  manere  autem  eom  oroni  tlroore  et  rcTerentia  Dei ;  ipsum  quoque  ex  els 
debere  in  Ecclesia  Dei  quam  ab  initio  sortitos  esi,  el  ^  percipere  atque  uti  debere  quibus  indiget,  si  tanieii 


non  ab  ea  alibi  demigrare  secundom  regolaro  a  Pa- 
tribos  constitouro  •• 

XXn.  Episcopum  non  debere  in  atienam  hrruere  ein» 

tatem. 

Episcopom  non  debere  in  atienam  irroere  ciTiu- 

tem  qoae  lili  probatur  non  esse  subjecum ,  neque  in 

regionen  quae  ad  ejus  curaro  minime  dignoscitur 

pertinere  ^,  ad  aliquid  ordinandum,  neqiie  presby- 

■  U.,  G.,  eif  non  suo  viiio. 
^  iE«,  B.  R.«  E.  5,  provincialef, 
c  U.,  seeundum  reguiam  super  hoe  otim  a  Patribus 
ionsHtutam, 

^  Ex  reliqiiis  Codicibus.  In  A.»  pervcnire. 
•  J£.,  B.  H.»  T.  1,  U.»  audere. 


Indiget  Tol  ad  suas  necessarias  Tcf  fratruin  expen- 
sas,  qui  50  *Pt>d  eum  bospitalitalis  gratia  commo« 
rantur,  ut  nulla  ex  parte  per  inoplam  defraiidentiir, 
secondum  Apostolum  dicentem  :  Habentes  victum 
quoUdianum  et  tegumentum  eorporiSf  hi$  eontenti  s^- 
mus  [U.,  stmui].  Quod  si  bis  niinime  conientiis  atque 
sofliciens  transferal  in  necessitatcs  domesticas  eo- 
clesiasticas  res  tcI  commoda  quaelibet  Ecclesiae,  am 

'  iE.,  U.,  eusiodiri  emtem  debent. 
s  T.  2.,  ittiue  atius  qui, 
^  U.,  eompeiunt  preibgeris  et  diaeomhus, 
i  U.,  rebus  ecclesiasficis, 
J  i£.,  B.  R.,T.  tfUllius. 


139 


CRifiCORUM  GONCILIA.  —  LAODICENUX. 


ISO 


agroriin  eccle>lasUrorum  frucittt  ciira  consciemiam^A  <^l^i^s^(<^  raiiooi  ▼emm  etiam  diipciisaioribiit 


presbyteromm  tcI  diaconomm  apud  se  redigat 
|£f.,  degentium],  el  Jomesiicia  sois,  vel  etiam  ariiol- 
bas,  aut  frairibus,  aai  filiis  earum  rerura  tribnai  po- 
ifstatem,  ui  per  eoruro  seeretam  diltgentiam  caDteri 
ccclesbsliei  tedi  Yideantur;  reatuin  huncqui  bujus- 
modi  est  apud  melropolitanum  proTinciae  praeslare 
debdbii.  ttuod  si  taliier  reprehendaiur  [  7«  9,  de- 
prebeDdatur]«piMoptts  fel  bi^qui  cum  ipso  snnt  pro- 
sbjteri,  quo  dicatur  bascqo»  ad  Ecclesiam  pertinenly 
sivede  agris,  sItc  de  aliis  qoibuscunqne  ecclesiasticis 
csusia  eo  aibiaset  usorpare,  paupcres  vero  nere»silaie 
ci  poDuria  opprimly  atqoe  ei  boc  ipso  non  soloro 

■  Eiomnibua  Codieibus*  In  A.,  coniiiieiiriir  icripia. 


ejus  maledietio  [JB.^  D.  A.,  T.  1, 2, matedicta]  et  re- 
prehensio  augeatar :  hos  igilur  correptiOiiem  opttrtet 
mereri  quae  condeoet,  sancta  synodo  cognoseente. 

Eusebius  omnlbos  qo»  consiituta  [  0.  il.,  E,  \ 
coDsiituerunt]  suni  pnesens  subseripsii.  Theodoios, 
Nloeta,  Macedonioa,  Anatolias,  Tharcodioa  [  7.  fl, 
2,  Tarcbodiroanlas),  llantas ,  ifiiberios ,  Mareisaiis, 
Alipiosy  Archelaus  »  Bassos ,  Syricus ,  Eostachtus, 
Maurlcius,  Hesycbios,  ManiciuSf  Paulus,  et  ccteri» 
qooram  nomina  in  Craeco  Jam  superius  contineu- 
tor  *y  consen&imos. 


VII. 

CONCILIUM  LAODICENUM. 

▲  LAODICBiB  •  SAGKRD0T1BU8  BDITUM. 

Saneta  synodos  srcundoro  Laodiccam   Pbrygiae  B'**^*"i°  ^u^®'*  P*'<^^*  ^'^''^"^^  ^^^^^^^"^^' 


Pacatianae,  conTOcala  ei  diversis  provinciis  Asiae, 

r^nbs  eiposoitecclesiasticas,  sicui  inrra  scripturo 

est. 

51  !•  De  digamt. 

De  eo  qnod  opnriet  secoiidum  ecclesiasticom  ca- 
nonem,  eos  qoi  libere  et  legitime  secondis  nuptiis 
conjoi  cti  sunt,  nec  occultam  permiilioneni  operaii 
suiit,  pauco  tempore  eiemptOy  vacare  oraiionibus  et 
jejnniis,  et  secondoro  veniam  reddi  eis  commo- 
nionero. 
11.  De  hh  qm  diver$arum  ptceaiarvm  laptui  incurrmt. 

ilU,  qol  diversoraro  peccatoruro  lapsus  Incuirunt 
ei  insiaiit  oraiioni,  eonressioni  ac  poeiiitentiae,  malo- 
ram  soorum  perfeciam  conversionem  deinonstran- 


nos  corum  vel  fldeles  iion  recipi,  prlusquam  con 

demnent  omiiem  baeresijn,  plenissime  aotein  anio 

omnia,  in  qua  deiinebantur  :  et  lunc  qul  apod  eos 

fldeles  dicuiitur  symbolum  fldei  doceaiitor,  aiqoe  iia 

onclos  sancto  ctiam  chrismaie ,  divino  ueramenio 

comniunicaro  conveniei. 

591  ^l''«  ^^  Caiaphryg'$  ad  Ecele$iam  veii.'#iilt^«s. 

Eos  qui  convertunior  ab  hKresi  qoae  diciiiir  Se- 

cundumphryg  is,  seqoe  in  c'ero  constitiitos  aeiiiiinsni, 

quamvis  magni  dicantur,  bojusmodi  cum  oroni  dili- 

geiitia  catechizari  oportet  et  bapiizari  ab  Eccleaiae 

caibolicae  episcopis  et  presbyteris. 

IX.  Kan  debere  eathalieae  in  ea  qum  marlyria  gua  A«- 

reltct  dtcuNl  tiifrarc. 


te»,  pro  qualit:ite  peccati  pcenitenliae  tempus  aiiri-  C     Non  concedendum  In  ccemeteria,  vel  qoae  mariyria 


bneiidum  est  propter  misericordinm   et  bonitatero 
Dei :  qui  ergo  bujusroodi  sunt,  revocandi  et  ad  coro- 
munionem  sunt  applicandi. 
III.  De  neaphytig  non  promavendie  ad  eaeerdolittm  K 

Non  oportrt  neophytum  promoveri  ad  ordinem  sa- 
ci*rdotalem« 

IV.  JVoti  Ueere  eormm  cateehmmeme  elerieoe  (leri, 

Non  oportet  maniis  impoaitionero  soper  ordinalos 
praesemilMS  caiecharoenis  celebrari. 
?.  iVoii  lieere  elericie  ueuram  tel  eexeupla  Jii^cipere. 

Non  lieet  fenerari  ministris  aliaris ,  vel  in  sacer- 
douli  ordlne  constituiis  osoras  vel  lucra  quae  sei- 
cupta  dicontor  accipere. 

VI.  !9on  licere  hwreiicot  inyredi  eccle$iam 


diconior,  haerfticorum  eatbollcos  orationis  graiia  ei 
peiendae  corationis  intrare  :  sed  et  qoi  ierinf,  si  soiit 
fldeles  •  IncDmmunicabilca  factos  ad  pceniietiliani 
usqoe  ad  aliquod  temporis  redigi :  poenitentes  auiem 
eos  et  errasse  confessos  soscipi  oportet. 
X.  Non  debere  eatholicam  heereAcorum  mairimama 

eociatu 
Eos  qol  ad  Eceleaiam  pertinent  indiflerenter  Alioi 
proprioa  haereticorom  naptita  minime  sociare  do- 

bere. 

XI.  De  eanonieie  euleeue. 

Mulieres,  quae  apud  Grascos  presbyterae  appellan- 

lur»  apud  nos  auiem  viduae  seniores,  univirae  el  ma- 

triculariae  appellantur,  in  ecclesia  unquam  ordina- 

tas  constiiui  non  licebit. 


Non   coocedendom   liaereticU  iiigressam  domos  v  ^^^  ^^  ^dinandie  emeopit  cum  eouMo  metropolUa. 


Dei  in  baeresi  permanentibos 

VII.  De  Novailank  et  QuarlodechmnU. 
Novatianos,  vel    etiara   Quartodecimanos,   qoos 
Cracri  TwampeAntmxixac  [U.^  Tl«watpfff  jwI  ««x«Tif>irl 
appellnnt,  id  est  qoi  qaartadecima  lona  priroi  men- 


noram  el  finitimorum  epieeoporum, 

Episcopos  non  oportet  praeter  Judicium  metropo* 

liUiioram  et  flnitimorom  episeoporum  oonstitui  ad 

Ecclesi»  principatom  :  nec  eliganlor  nisi  bi  qooa 

mnlto  ante  probabilis  vita  commendat ,  et  nibilomi- 


•  In  Godicibus :  Laudodm.  .  .     .   ^  d  » 

^  Desant  plurimi  horuro  canonom  liiuti  in  A.  Desompii  soni  ei  d.  h. 


151  COLLECTfO  CANONUM  S.  IS100R0  IIISPAL.  ASCRIPTA.  \7A 

im  si  in  sermone  fitlei  el  rectai  raiione  per  siiain  A  XXIH.  Non  oportere  lectore$  eut  psalmglai  orario  ntu 


confersalionein  fueriiit  coiDprolHMi. 

Xltl.  iVofi  lUere  paputis  minigtroi  altarii  etigere. 

De  eo  <]uod  non  sil  populis  coneedendtnn  elcctio- 

nem  'acere  eoram  ^ui  aharis  mlnisterio  suiit  appli- 

can*!  . 

XiV.  S«tie<fr9  obtationei  pro  eutoffiiiin  feitivitate  pa- 

sekatiadaiias  provinciiu  non  debere  mUti  [U.,  G-» 

irattimiui]m 

Sancus  oblationes  ad  vkem  eulogiarum  per  fesii- 
Titatem  pascbalem  loi  alias  parochias  mitU  miuiroe 
oportet. 

53  XV.  De  pialmiitit. 

Non  liceat  prster  canonicos  psalmisfas  ^  qui  pul* 
pitum  ascendunt  et  de  Codice  legunt,  alium  quem- 
iiliet  in  ecclesia  psallere. 
XVI.  Vt  ianctum  Evangetium  etiam  iabbatii  legatwr. 

Sabbatis  Evangelia  cum  aliis  Scripturis  legenda 
esse. 

XVII.  Pialmoi  ipanini  non  ticere  eonfundi, 

lii  processionibus  non  oonnectere,  id  fsl  ex  tflTer- 
sls  'versibiis  el  sensibus  libri  ia  unum  canticttm  mi- 
nime  conjungere  [T.  i^  eonjiigere],  aed  siogiilonin 
psalnMrum  ordinabiliter  de  medio  debere  fleri  le- 
ctiouem. 

XVIII.  De  ortitionibui  ffuofktianii. 

Da  eo  quod  semper  Bupplieationes  orationiim  «d 
horam  nonani  et  resperam  oportest  eeflebrari. 

XIX«  De  ordine  orntionum  cateehumenorum  atque  fidt- 
iium^  et  de  eommunione. 


B 


Quoniam  non  oporiet  lectores  aut  psalinislas  ora« 

rio  nti  et  sic  iegere  aut  psaflere»      i 

XX! V.  De  lectoribui  et  ptalmiitii^  «f  tabemai  non  in- 

trent. 

Qooniam  non  oportet  altario  servlentes  [JR.^  8. 

|}.,  {7.,deservientes]  a  presbyleris  nsque  addiacon<4S 

et  ddnceps  ordinis  eoclesia«tici  omues  nsque  isd  mi- 

niKiros,  autlectores,autpsalmiftas,  autexorclstas,  avt 

ostiarios,  aut  etiam  eos  qnl  in  proposito  continentiic 

sunt,  tabernas  intrare. 

XXV.  JVon  Heere  mnitirii  panee  dare  mu  caticem  b€n§- 

dicere. 

Non  oportet  minisiros  panes  dare  nec  calicem  be- 
nedicere. 

XXVI.  De  exorciitii, 

Non  oportet  exorcizare  eos  qui  necdum  ab  episco- 

pis  sunt  provecti,  neque  In  ecclesiis.  neque  iotra  do- 

mos. 

XX Vn.  ffon  debere  ctericoi  iive  Imcoi  ad  agapem  vo< 

eatoi  partei  tollere. 

Nonoportetminislros  altaris,vel  qnoslibet  clericos, 

aui  etiam  laicos  ad  agapem  vocatos  partes  tollere, 

propler  injuriam  qu»  tx  bac  occasione  ecclesiasiico 

ordfni  poterit  deputarl. 

XXVIII.  iVoii  ticere  in  eeekiiii  aecubitui  iternera  vel 

agapem  faeere» 

Non  <  decet  !n  dominicis  ecdesiis  '  agapem  faccre 

et  intns  manducare,  vel  accubilus  sternere. 

XXIX.  Non  dekere  ChriUianoi  iabbatizare. 

Non  oportet  Cbristianos  judaizare  et  in  sabbalo 


Quoniam  catecbumenorum  orationem  separarim  et  ^  vacare,  sed  operari  eos  in  eodem  die ;  Dominica  vero 
prius  post  iraciatum  episcoporum  oporteat  celebra- 
re  :  qulbns  egressis  orent  etiain  hi  qui  in  pcenitentla 
sunt  constituti ,  et  post  manus  impositionem,  bis 
qiioqoe  abscedentibus,  turtc  bdeles  orare  debebunt, 
qnonim  tres  or^ktiunes  fiant  :  una  quidemy  id  est4)ri- 
nia,  per  sileutium,  secunda  vero  et  tertia  per  vocis 
pronuiitiationem ,  ac  tunc  demum  osculo  ptcem  [f. 
2,  Um  G.,  osculum  pacis]  deber^darl,  ei  posieaquam 
presbyleri  cpiscopo  pacem  dederiot,  tunc  eiiam  lai- 
cos  dare,  et  sic  oblatio  ofTeratur  :  solis  aulein  inini- 
•iris  allaris  liceat  ingredi  ad  altare  et  communicare. 
XX.  De  diiciplina  alque  modeitia  cltricorum. 

Qiioniam  non  oportet  diaconem  sedere  prsesente 


pra^ponendo  camdem  diem,  si  boc  eis  plncet,  vacciit 

tanquainChristiaiii.Qttod  si  inventi  fuerini  )udaixaiv, 

anailiema  sint. 

55  XXX.  ^nlli  Chriiiiano  ticere  cum  muUeribui  /a- 

vaera  exercere* 

Qooniam  non  oportet  minisiros  aliaris,  vel  eti:im 

clericos  quoslibet  aul  continentes,  sed   et  omnein 

omnino  Chilslianum  cum  mulierlbiis  lavacris  *  uii 

comniunibiis  :  baec  est  enim  apiid  geoiiles  pruiia 

reprebensio. 

XX  Xl.  De  eavendii  hwreticomm  eonmtbuil 

Qttoniam  non  oportet  cum  omnibtts  haireticis  mi- 


.  ...  ...  sccre  ooiinubia,  ei  vel  fihos  vel  (iiias  dare,  setl  po- 

{iresbytero,  sed  es  jussione  presbyteri  scdeat :  si«  ^  ..  .  .  r.      .      r.i  •  !• 

...  "^      .       ,        '  ..  ...    D  ^ius  accipere,  si  ttmen  proGletntur  Cbristianos  se 

miliier  autem  hdnonncetnr  et  diacoiius  a  minMrss     r  .  .i   •• 

.  .   .    .,        ....         ..  liiiuros  esse  cathoncos. 

lurerioribus  et  clencis  omiiibiis. 

XXI.  De  ministerio  iubdiaconorum, 

Quoni.im  non  oportet  ministros  liceniiam  liubere 
in  secretariiiin  sivo  sacrnrium,  quod  Grxci  di.  conicon 
],£/.,  diacoiiionj  appellant  ingredi^  et  contingere  vast 
doininica. 

54  XXII.  De  miniitro,  iil  or«rto  tioft  ntatur^ 
Ministriim  non  oporlct  orario  uti,  nec  oeiit  dere- 
lioqnere. 

"  Exomnibus  Codieibus.  In  A.,  applicdti, 
^  lii  Codicibiis  :  psalmoi,  V.,  pialmoi  qni  publice 
cantantur  et  de  codice  teguntur^  alium, 
e  T.  I,  Non  licet,  T.  2,  i\a/i  oprtct. 


XXXII.  Non  tioere  ab  hmeticii  eulogiat  aecipere» 
Non  oporiet  liiereiicorDm  benedictiones  tccipere, 

quoiiiam  islae  maledictiones  sunt  magis  qoam  beoe- 

dicliones. 

XXXIII.  IVoit  debere  cum  heeretidi  aul  eehiimaiicii 

oran» 

Non  oporiei  ciim  haireticis  vel  schismaticis  orarc. 

XXXIV.  Non  eundum  ad  faiioi  martgres. 

NoD  oporiet  oronem  .Christitntim  derelio&is  marty- 

^  JE,,  in  domibus  eccletice, 
«  Ex  M,^  U.  In  A.  ct  reliquis  :  igvaora  uii  debere 
eommunia. 


133 


GRiEGOROM  GONCILU.  -  LAODICENUM. 


%U 


ribtts  Cbrlsli  abire  ad  falsos  martyres  ractos,  lii  enin  A  67  ^LSlBaptizandosdebire  /Mti  s^mhotum  el  ^tscere 


aiteiH  a  Deo  suol :  qulcutH|ue  auieni  abire  voiuerh, 
anaihema  siU 

X\X?.  Non  Ikere  Ckrisiiamt  dmeHeta  Ecelnia  a4 
angelos  [U.f  G.,  angutos]  eongregationes  coliigere. 

Quooiam  non  oportet  CtiriKtianos,  dereJicta  Eccle- 

sia  Dei,  abire  ad  aogeios  [(/.,  G.,  angulos],  idola- 

tri»  congregatioofs  faccre»  quai  omnia  interdicia 

sunt :  quieunque  autem  inventus  fuerit  occulte  huic 

idolairi»  vacans,  sit  anathema  :  quouiam  dcrelin- 

qiiens  Dtiminum  nc«iruin  Jesum  Chriiitum  Filium 

Dei,  accessit  ad  idula. 

XXX YL   Non  licere  elericos  magot  vel  ineanUiSarts 
eese^  aut  phylacteria  facere. 

Quoniam  non  oporlet  minislros  altaris  aui  clericos 


el  reddcre, 

naptizandos  oportet  fidei  syinbolum  discere  ^ ,  et 
quinta  feria  ultimae  sepiiinanac  vei  episcopo  vel  pre- 
sbyiero  reddere. 

XLVIl.  De  his  gw  in  tegritudine  baptizanlur. 
Qui  in  «griludine  constiluii  bapiisiniira  percepe- 
runt,  sani  facti  syihbolum  tidei  doceantur,  ui  nove- 
rini  [£/.,  noscantj  qua  uoiiaiione  digni  siiit  habiti. 
XLYIU.  Post  baptismum  chrisma  dandum, 
Opoi  tet  baptiaatos  posl  bapiismum  chrismatis  quo- 
que  coe!e$(is  et  regni  Christi  participes  fieri. 

XLIX.  In  Quadragesima  sabbato  tantnm  et  do.hinica 

olferendum. 

Non  oportet  in  QuaJragesiiua  panem  olTcrri  nl»i 


magos  aoi  incaniatores  esse,  aui  facere  quae  dieuniur  q  sabbaio  et  dominica  tantum. 


phyladeria ,  quc  sunt  magna  obligameiita  aniina- 

rum  :  hos  aulem  qui  lalibus  rebus  uiunlur  projict 

ab  Rcclesia  jussimus. 

S6  XXXVIL  iVoii  ticere  ab  hmreticis  vel  Judans  fe^ 
riatica  iiuee  mitluntur  aceipere, 

Non  oportel  a  Judaeis  et  haereiicis  feriatica  qiise 

mitiuniur  accipere,  neque  cum  eis  dies  agcre  feria*^ 

108  >• 

XXXVflL  JSon  licere  a  Judeeis  axymas  [T.  I  axjfma] 

acapere* 

Non  oportet  a  iudaeis  azymas  acclpere  aut  tom- 

monicare  impietatibus  eorum. 
XXXiX.  iVofi  ticere  cum  paganis  festa  cetebrare, 
Non  oporlet  com  psganis  festa  celcbrare,  a4it  im- 

pieutis  eorum  babere  socieiatein. 

XL.  Episcopos  ad  eynodum  ^oeutos  non  debere  ton' 

.    temnere. 

Non  oportet  vocaios  episcopos  ad  synodiim  con- 

lemnere»  sed  abire  et  aut  d(cere  aui  doceri  qiix 

suiit  ad  Ecdesiae  caeieroromque  correctionem.  Qood 

si  coniem(serii,  ae  ipsum  videbiiur  accusasse  oisi 

forto  per  infirmitalem  ire  non  possil. 

XLI.  yon  debere  ctericum  vet  laicum  nne  epistoHo  po' 

regrinari. 

N'>n  oportet  ministrum  altaris  vel  eiiam  laicum 

line  canonicis  litteris,  id  cst  forinata,  ali(|uo  ^  pro- 

ficifcL 

XLII.  c  Nulium  cterieum  debere  sine  jussione  episeopi 

peregrindri, 

Non  oporlel  mimstrifm  «Haris  vel  qiiemlit^ei  clerl- 


L.  Non  licere  quinla  feria  septimanee  uliimo!  Quadrage- 

simam  soM. 

Non  opoHet  Quadragesimam  qulnta  ferii  aliiDiae 

bebdomadae  dissolvi,  et  toiam  Quadragesimam  inho- 

uorari,  sed  per  totos  dies  jejunare  et  escis  abstincn- 

tise  convenientibus,  id  est  arldioribus  uti. 

Ll.  iVoii  de6ere  in  Quadragesima  nisi  sabbato  et  dowi' 
tdeo  natalitia  marlgrum  cetebrari. 

Non  oporlet  in  Qitadragesima  mariyruin  natalitia 

teiebriiri,  eed  eorom  In  sabbato  el  domlBica  tantum 

roenioriam  fieri. 

Ul.  Non  ticcre  in  Quadragesinw  nuptias  jierL 

Non  oportetin  Quadiagesima  aut  nuptias  aui  qux- 

libet  nalalilia  celebrarc. 

p  Llll.  Non  licere  Christianos  ad  nuptias  euntcs  cantare 
^  vel  baltare. 

Non  oporlet  Cliristianos  ad  nuptias  eiintes   vel 

ba'I;ire  vel  saliare  «,  sed  caste  coenare  vel  prandere, 

hicut  compeiit  Cliristiauis* 

J^IV.  Non  licere  miuistrBs  attaris  spectacuUs  inter^ 

esse.  * 

Non  oportet  minislros  altaris,  vel  quoslibet  cleri- 
cos,  speciaculis  aliquibus  quae  autin  SSnop^ii^i  S':t 
coenis  cxhibentur  interesse;  sed  antequam  thyme- 
lici  '  ingredianlur  surgere  eos  de  convivio  et  abire 
debere. 

LV.   Non  debere  clericum  vel  taicum  Christianum  e% 
*  sgmbotis  eonvivia  celebrare. 

Non  oportei  ministros  aluris,  vel  quoslibet  clerlcoji, 

*aut  etiam  liicos  Cliristinnos  ex  symbolis,  -qux  vtiU 


cum  praeier  jussionera  episcopi  ad  pere^^riua  [7.  2,  D  gus  commissaila  appellat,  convivia  celebrare. 


peregriuationeuj]  proficiscL 

XLIII.  Ministros  non  debere  ab  ostiis  rtcedore. 

Non  oporiet  iniiiistros,  id  est  ostiarios,  vel  brevi 

teinpore  ab  ostiis  dce-se  et  oralioni  vacare. 

XLIV.  Non  oportere  post  duas  septimanas  Quadrage' 
simee  aliifuem  ad  baptismum  suseipi. 

Noo  oportel  posl  duas  Quadragodimie  hebvlomadas 

«ineoiqmii  ad  iiaptisin«m  suacipi. 

XLV.  iVeM  debera  mu!iere$  ingredi  ad  attare. 

Non  oporteitnolieres  ingredi  ad  altare. 

*  T.  9,  festos.  C,  fetiaticos. 

^T.  1,  %Q,utieubi, 

«  l>ees|  hic-canon  hi  U. 

^*  Ex  i£.,  T.  1p  2,  U.,  G.   In  A.  ct  reKquis  :  di^ 


LYI.  Non  oportere  pretbyteros  ante  iugressum  ejriscopi 

ingredi. 

Non  oport^  presbyteros  anie  ingressum  e}iiscopi 

ingredi  et  sedere  in  tribunalibus,  sed  ciini  episcop» 

ingiedi,  nisi  forle  vel  «irgroiat  [f/.,  aegroiet]  episco- 

pus,  aut  in  peregrinis  esse  eum  consiilerii. 

LVIl.  Non  debere  in  vicis  et  in  villi$  episcopos  ordi' 

nari, 

Non  oporiei  fn  vicis  et  villis  episcopos  orilin.iil, 

sed  visiiatores,  id  estqui  circumeanl  consiltui;  hos 


ei?re 


'  B.  R.,  T.  f,  2,  U.,  C,  eantare. 
'  T.  i,2,  C,  thymelico!. 


/» 


COLLECTIO  CAiNONUV  S.  ISIOORO  HISPAL.  ASCRIPTA. 


m 


autem  qiii  anteliac  ordmaii  timt  nlbil  agerc  aine 

foiiscientla  episcopi  civitaiia :  siinlliier  etlain  |irca- 

byterl   niliil    sine   prxcepio  et   couailio  episeopi 

agant. 

LVlll.  Non  opartere  m  d&mihu»  ak  tjgkteoph  vei  pretbff" 

terit  Maiionet  fiert. 

Non  oportet  in  domibus  oblationcs  ab  episcopia  ei 

preiibyteris  fleri. 

bl-X.  Non  licere  ptalmot  ab  idioiit  compotltot  in  eede^ 
tia  dia  :  et  qni  tint  libri  eanomci, 

Non  oportet  ab  idiotis  psalmos  compositos  et  vul- 
gares  in  ecclesils  dici,  neqne  libros  qui  sunt  eitra 
cnnonem  legere,  nisi  solos  canonico&  Novi  et  Veieris 
Testanienti.  Qu»  autem  oporteat  legi  et  in  auctorita- 
lem  recipi  b«c  sunt : 

Genesis  mundi.  Exodus  iEgjiiti.  Leviticum.  Nu- 
nieri.  Deute ronomium.  Jesu  Nave.  Judicuin.  Ruth. 

•  iE.,  B.  R.,  e.  3,  T.  I,  2,  Regnorum. 


A  Regom  •  libri  IV.  raralipoiueiion  libri  II.  Esdraa 
\V.^  Eara].  Liber  Psalmorom  numero  CL.  Proverbia 
Salomonia.  Ccclesiastea.  Caniica  canticorvm.  Job. 
Esiher.  Sedecim  propbeiarum  libri,  id  est :  Osex, 
Anios,  Joely  Abdias,  Jonas,  Hichaeas,  Nahum,  lla« 
bacoc,  Sopbonias*  Aggaos,  Zacbarias,  Malachiaa, 
Esaias,  Jeremias,  Ezecliiel,  Daniel. 

Item.  Novi  Testamenti,  Id  est  EvaiigeHorum  lilnl 
IV :  secundum  Matibxomt  secnndum  59  Maieum, 
aecundum  Lucam,  aecundum  Joannem.  Aetua  apo- 
siolonim.  Canonictt  Eptsiolae  vii :  Jacobi  1,  Pctrl  llp 
prima  et  secunda,  Joannia  III,  prima,  et  secanday  ei 
lertia,  Judas  I.  Episiols  Pauli  apostoli  numero  xiv : 
00  ^<l  Romanos  I,  ad  Corintliios  II,  ad  Epbeslits  I» 
ad  Thessaloaicen5cs  11,  ad  Galaias  I,  ad  Philippen- 

B  ses  I,  ad  Colossenses  I,  ad  Timoiheum  II,  ad  Tltum 
I,  ad  Pbilcnionem  I,  ad  Ilebneos  I. 


VIII. 

CONCIUUM  CONSTANTINOPOLITANUM  PRIMUM- 

ADVER8U8   HARB8BM     MACBDONIAM   •    FACTUM   AB     BPISCOPia     NUMERO    GENTUM     QUINQUAGINTA 
SUB  TRBODOSIO   MAJUBB,    aiAOBlO  BT  BUCHBBIO  CONaULIBUS»    JBBA  GGCCIVIII  ^. 


Regul»  sive  delluitioiies  eiposit»  ab  eptscopis 

centum  quinqnaginu  qui  in  unum  Consiantinopoll 

convenerunt,  qiiando  beatus  Neciariiis  episcopus  est 

ordinaius,  damnato  Masimo  Cynico  <,  quorum  no- 

mina  et  proviBCis  in  Graeco  continentur. 

li  Cuttadiendam  ette  fidem  Patrum  trecentarwn  deeem 

et  oeto, 

^  Non  apornendam  esae  fldem  Patrom  trecentorum 

decem  et  octo,  qui  in  Nicaeam  Bitliyni»  convenerunl, 

aed  manere  eam  ratain  oporiet,  et  anathematiaare 

omnem  bxresem,  specialiter  autem  Eonomianorum 

imo  Anomianorum,  qui  Laiine  sine  lege  dicuniur, 

et  Arianorum  sive  Eudosianorum,  et  Semiarianorum, 

necnon  Pneumatomacborum  ^  id  est  qui  eontra  san* 

ctum  Spirltum  piignanl,  et  Sabellianonim  et  llar- 

cclliaoorum «  et   Pbotiuianornm  ei  Apollinarlsla- 

rum. 

II.  Vt  epiteoid  tna$  dioteetet  gubemani  mee  ad  alienem 

accedant. 

Episcopl  qui  eitra  dioecesim  8unt  ad  Ecclesiu 

qn«  eiira  terminos  eorum  sunl  iion  accedanl,  neque 

confuiidant  et  permisceant  Eccleslas ;  sed  seeundum 

regulas,  Aleiandriae  quidem  episcopi  ea  qum  sunl  in 

^gypto  tantum  guberneut ;  Orientis  autem  episcopi 

soliua  Orientia  curam  gerantt  aervatia  bonoribua 

primatus  Ecclesl»  Antiocbenae  qui  in  regulis  Nicsenae 

aynodi  coutinentur;  sed  et  Asianai  [i£.,  Asiae]  dioe- 

cesia  episcopi  ea  quae  sont  In  Aaia  et  qoae  ad  Asia- 

aam  laniummodo  diceceaim  pertinent  gttbernent; 

Ponti  aulem  episcopl  Ponticae  tantum  dimoeais  ha- 

•  13«,  lfM<rfoiiMiiem. 
^  T.  2,  aera  ccocviiii. 

•  M.f  JRf^o,  el  tk  poslea  ki  aeiio  canooo. 


Iicant  curam ;  Tbraciae  verolpsius  tantummodo  Thra- 

civ. 

III.  Non  imfitati  epiteopi  ultra  di(Bcetet  tuat  non  acce* 

dant. 

Non  Inviiatl  eplscopi  nlira  dioecesim  *  non  aece- 

C  dere  debent  super  [If.,  pro]  ordinandis  aliqoibus  vel 

quibuacuiique  disponendia  eecleslasiicls  ^\  cansia, 

servata  regula  quae  supra  scrlpta  est  de  unaquaqne 

dioecesi ;  manireatum  namqne  esl  qood  per  singnlas 

quasque  provincias  provincialia  synodu<tadministraro 

et  gubernare  omnia  debeal  fcecnndum  ea  quae  sut.i  in 

Nicara  deAniu. 

I Y.  De  eccUuit  in  barbarico  pontit. 
Ecclesias  autem  Dei,  quae  aunt  in  barbaricis  gen- 
libus  consiituiae»  regi  el  adminislrari  oporiet  ae- 
cundum  consoeindinem  qoae  a  Patribus  obtinnisse 
dignoscitur. 

V»  De  konare  ConttanimapaUtani  epiteopt, 

Consuntinopolitanae   civiuiis  episcopum  babere 
0  oportel  primatus  honorom  post  Romanum  episcopum, 
propter  qnod  sit  Roma  nova. 

Yl.  De  ma^ma  Cgniea  pkitotopha. 

De  maiimo  Cynlco  philosopbo  et  totins  IndiacipX- 
nationia  ejoa,  qoae  Conataniinopoli  oru  esl,  autuittm 
esl,  ttl  neqae  Maiimus  fulsae  ani  esse  jam  paieinr« 
neque  bl  qui  ab  eo  aunt  ordiBati,  qualemeoBque  gra- 
dum  clericatna  obiineant,  omnibtta  adlieei  qoae  eircn 
eom  vel  ab  eo  gesu  SBni  In  brritam  revoeaila. 


4  T.  1, 2, 6.,  Pneumaiematiearum. 
*  B«R.y  dkgcetim  tuam  nan  acaedera. 


157 


GRiECORUIl  CONCILU.  -^  CONSTANTINOPOLITANUII  SECIJNDUII. 

Homina  efriuoporum  €L. 
Nectdrius  Gonstanlinopolitaiius. 


139 


VU.  Sffmbolum  eorumdem  imciorum  cenium  qumqua-  jj^ 
yinia  Pairum  apud  Constuminopoiim  iniiiiuium. 

GreJiinus  in  ununi  Deuni  Palrem  omnipolenlem, 

faciorem  coeli  el  terrae,  visibilium  omiiium  ei  invisi- 

biliunv  coiiditorem  :  et  in  ununi  Doininum  *  nosirum 

Jesum  Cbrisiuin  Filium  Dei  unigenitum,  ex  Patre 

naium  £2  ^^^^  omuia  sxcula,  Deum  ex  Deo,  lumeu 

ex  lumine,  Deum  verum  ex  Deo  vero,  uaium,  non 

factum,  boiuouftion  Pairi,  hoc  est  ejusdem  cuin  Paire 

substaAtix,  per  quem  omnia  facia  sunt,  qui  propier  ^ 

uos  et  propter  nostram  salutem  desceiidit  et  incar- 

natui  est  de  Spiritu  sancto  ex  Maria  virgine  boino 

factus,  passus  est  sub  Pontio  Pilato,  sepultus  tertia 

ftie  resurrexit,  ascendit  In  coelos,  sedel  ad  dexiemm 

Dei  PSiiris  ^,  inde  venturus  cum  gloria  judicare  vivos 


Timoiheiis  Aleiandriae. 
Dorolheus  ab  Oxorinco. 
Gyrillus  Hierosolyniilanas. 
Galasius  Gssariensis. 
Macher  Hiericuntius. 
Dionysius  DiospoIUauus. 
Priscianus  McopolitanuSk 
Saturninus  Sebastianiks. 
Ausentius  Ascaloniia. 
Helianus  Tamniensis  *. 
Zenoii  Tyrius. 
Paulus  Sidoniensis  [(?.,  Sidonensts]. 


et  mortuos,  cujus  regni  non  erii  nnis  :  et  in  Spiritum  „  ^'«««»^»»  »  Ptolemaide. 

saiictum  Dominum  vivincalorem  -  ex  Patre  el  F.lio  "  P*"»»PP"»  ^*™"/^"?«V    ^    ^.„  ^      .  , 

procedeniem.  cum  Patre  et  Filio  adoraiidum  et  glori-      SfL^T.  A^!^^^^^^^^^    ^^'  *'  PtHadensis]. 

licanduro,  qui  lucuius  e&t  per  prophetas  :  in  unam 

catbolicam  alque  apostolicam  Ecclesiam  :  confitemur 

unum  baptisma  in  remissionem  peccatorum  :  exspe* 

ctamiis  resurreciionem  monuorum,  vitam  futuri 

euli.  Aroenh 


Timotheus  Berytius. 
Basilides  ab  Ibbo. 
Mocimus  Aradeusls. 
Et  oeteri  cxxx  f . 


•  iE.,  B.  A^  E.  3v  T.  I,  2,  U.»  Daminum  tevm 
Chrisium. 

^  i£.,  D.,  focta  sunt  qwe  in  coeto  et  qwB  in  terra^  qui 
propier. 

•  ifi.,  B.  R.,T.  I,  3,  U.,  addextttam  Patrit. 

^  ifi.,  B.  }X.^  Dominum  ei  vivificaniem.  U.,  eimifi' 
canlem. 


•  ite.,  B.  R.,  T.  1,  ^  iamnienm. 

'  i£.,  Bmflcm.  B.  R.«  Baraciu». 

s  Guin  episcopi  cl  huic  interfuerintconcilio,  tin*'iis 
deest  iiomen  in  subscriptionuni  catalngo,  si()uidt  in 
xix  tanliim  in  eo  nomiria  recenscantur;  vigitiu  an- 
tem  CdnKcrilii  debuerani  Paires,  ut  aiiis  cxxx  sociati 
numeruni  ci  coinplerent. 


CONCILIUM  CONSTANTIKOPOLITANUM. 

CBIITCII   SSXAGIRTA  TRIUM  BPISCOPOmiiBf,  SltTltA  VICARIOS  VNDECIM,  QUT  AD  VICBM  8U0RUM 
PRfSliLtJM    SUBSCRIPSERtJNT,  TEMPORIBUS  CONSTANTIRI   IMt>ERATOBtS,  JSRA  DCCX.X. 


SS^Sft  Sancta,  magna  atqiie  unlversalis  synodus,  C 
quae  secundnm  Dei  gratiam  et  piissimam  sanctionem 
clementissimi  ct  fidelissimi  luagni  imperaioris  Gon- 
staniini  congregaia  est  in  hae  a  Deo  conservanda  rc- 
gia  Constanlinopoli  nova  Roma,  in  secrctario  divini 
pslatii,  quod  eognomlnatur  Tmllus,  drcrevit  qux  in- 
feritts  conUncntur.  Unigenilus  Dei  Palris(fueFiliiis  et 
Verbum,  qui  per  omnia  similis  nohis  ahsqiie  solo 
peccaio  ractus  est  homo,  Christiis  verus  Deos  noster 
per  evangelicas  voces  praeclare  [l/.,  pniclanians]  praedi- 
cavti  :  E(jo  tum  lux  mundi;  qui  tequiiur  me  non  am- 
im-oi  fii  ienebris^  $ed  habebii  lumen  vita;  et  i(erum  : 
Pacem  meam  do  vobiSf  pitem  meam  relinquo  vobis. 
In  hac  divlnitns  edilt  pacis  doeirina  gradiens  roan- 
saeUsftimHS  noster  imperator,  qni  et  propagaior  ['/*. 
I,  prDpugnatorj  eistilit  rect»  fidei,  expugnator  vero  ^ 
pravaa  docirlBas,  sanctuni  lioe  ex  nobis  oniversale 
cofif  reg ans  conciliuro  toiins  Ecclesi»  adunavit  cotn- 
paginero.  Unde  Ikbc  nosira  fiancta  et  universalii 
syBodus  inipieiaiis  errorein,  qui  a  qiiibosdani  per 

*  Deest  hoc  concilinm  tn  A.,  iE.,  E.  3.  Desam- 
plnfn  est  ei  l^Mlice  IM\.  cnm  variantibns  caeierorum 
leiiionibus.  Aderat  eiiam  in  Codice  Lncensl  prout  in 

Patrol.  LXXXIY. 


tempora  ei  nonc  usque  esl  ^,  procBl  abjictens,  san* 
ciorum  auiem  el  probahilium  Pairnro  inoffeiise  iier 
asseqiiens,  sanctis  et  universaltbus  quinque  synodis 
pie  in  omnibus  eonsonavit,  treoentormn  decem  el 
octo  sanctorum  Patruin  qui  in  Nicaea  conveneruiu 
adversum  insanL^im  Arii,  el  po^ae^i  in  ConsiaulinopoH 
centuin  quinquaginta  Deo  inspiratorum  vtrorum  ad- 
versum  Macedonium  impugnatorem  Spiriios  et  Apol^ 
Hnarem  impiumv  simililer  et  qu:e  in  Epheso  priun 
adversus  Nestoriiim  Judaie»  inielligeniiae  congregaia 
est  dueentorum  venerabilinm  viruium ,  el  quas  in 
Cbalcedoiie  seicentoruin  triginta  Deo  inspiratoruin 
Patrum  adversus  Eiitychem  et  Dioscornm  Deo  odi- 
bilem ;  super  has  et  uiiims  harum  qnimas  sancta* 
synodi  qnae  hic  congregala  est  advcrsus  Theodorum 
Mopsuestenum  «,  Origenem,  Dtdymum  et  Evagriuin, 
et  seripta  Tlieodoreti  adversum  duodecira  capitula 
laudabilis  Cyrilli,  ei  cpistolam  qiiae  dicilor  Ihae  ad 
Marin  Persam  scriplam,  piciatts  qiiidem  restjuratis 
sanciiones  in  omnihus  illibatas,  piorana  vero  impie'* 

B.  R.  repcritur. 
>>  Cx  U.  in  I).  R.  et  reliqiiis  deficit  Terbnro  esf. 
«  Cx  rcliquis  prsler  B.  It.,  in  quo  :  Mopsueicnuau 

6 


«:o 


COLLECTIU.  C.\NONUM  H.  ISIDOIia  IIISPAL.  ASGRIPTA.  f40 

iQiis  projiciens  dog(na(a«  et  id  quod  a  irecentis  de-  A  ad  suam  propriam  Toluntaiem  apta  infeniens,  tbeoi 


ccm  et  ocio  Palribus  csposiium  esi,  iteraque  quod  a 

conium  quinquaginia  Deo  iuspiratis  viris  coufirma- 

lum  e:>i»  quod  et  ceierae  saBCtae  synodi  ad  perem- 

piionem  totius  pestiferai  haeresis  promple  suscepe- 

runt  ratumque  habuerunl«  synibolum  et  h«c  nostra 

sancia  et  unifersalis  a  Deo  inspkau  consignavit  syii* 

odus. 

SywboDim  Nicam  conciHi  iruentorum  decem  et  octo 

Patrum, 

Crrdimns  in  unum  Beura  Pairem  omnipotentem, 

onunum  visibiliUm  et  invisibilium  condilorem  [7.  I, 

^,  hc orein] :  elin  unum  Domiuuni  iesum  Chrisium 

Filium  Dei,  qui  natus  est  ei  Palre,  uaigcnitiim,  hoc 

esi  de  essenlia  Patris,  Deum  de  Dco,  luuien  de  lu- 


doruin  dieimus  Pharanitanum  [i^.,  Pbaranibinoruml 
episcopum,  Sergium,P.iulum,Pyprhum,  Petrum,  qui 
fuerunt  hujusregiac  urbisprae-ules,insuper  et  liono- 
rium  qiil  fuit  pnpa  aniiquae  Uomae,  ^i  Cyrum  qiti 
Alexaiidriae  teuult  cpisCi  patum,  Macariuro  quoqiie 
qui  fuil  nuper  Auiincbiae  praesul.  et  Stepbauum  ejus 
discipulttm,  nmi  quievit  per  eos  pieniiudini  Eccle- 
siae  erroris  scantlala  exciiare  uniua  voluntaiis  ei 
onius  oper.itionis  iu  du«ibus  naiuris  unius  de  saiicta 
Trihiiale  66  Cbristi  veri  Dei  no»tri  oribodoxas  plcbi 
consonanter  disseminando  haeresem  consentaneam 
insanae  ac  malitiosae  sectae  impioruro  Apoilinarii, 
Severi  aique  Theinistii,  qu:e  conaia  est  etstinguere 
perrectimetu  liumauitaiis  uniiis  ejusdemque  Domini 
mine,  Deum  vtruni  de  Deo  vero.  natum,  non  faclum,  B  Jesu  Cnnsii  Dei  nosiri  per  quamdam  callidam  ad  n- 


(onsubstantinlcm  Palri,  per  qiieui  oiiuila  facla  sunt 

quae  in  coelo,  et  quae  in  terra,  65  propter  iios  homi- 

'  nes  et  proptcr  nostram  salutem  descendentem,  incar- 

iiatumque  ei  humanatum,  passum  et  resurgentem 

terlia  die,  et  asccndeniem  in  coilos,  et  venturum  ju- 

dicare  vivus  et  inoriuos  :  et  in  Spirituro  sanctum. 

Cos  vero  qui  dicunt  qula  erat  aliquando  quando  non 

erai ",  et  quia  ex  nibilo  factiis  est  vel  ex  altora  sub- 

siamia  vel essentia,  dicenies  esseant  mutabilem  aut 

vcrtibllem  Filium  Dei,  hos  auaihematizat  catholica 

et  apostolica  Ecclesia. 

Symbolum  centum  quinquaginta  eanctorum  Patrum 
Conslanlinopoli  congregatorum. 


veniionem,  ex  hoc  quod  absque  voluniate  et  absque 
operaiioue  intellectualiter  animalam  ejus  carnem 
blaspheniando  iutromisit.  Excitavit  igitur  Christtis- 
Deus  noster  fldelissimam  imperatorem  novuni  David^ 
virum  secundnm  eor  suum  inveniens,  qui  non  dedit, 
iuxia  quod  scripium  esi,somnum  oculis  auisetpal|ie» 
bris  sui»  dormitationem,  donecper  liune  nostruma  Deo- 
C(  ngregatumsacruuiqueconveutttin  ipsam  qrci»  fldel 
reperit  perfectam  praedicationem  ;  secundum  enian  » 
Deo  editam  vueem,  ubi  duo  vel  tre$  fuerint  congregati 
in  nomine  meo ,  ibi  wm  in  medio  eorum»  Qnae  prx- 
seus  sancta  ei  univer»ali8  synodus  fideliler  susci- 
piens  et  expansis  manibos  ainpieciens  tam  qu»  a  san- 


Credimus  m  unuiu  Deum  Patrem  omnipotentem,  u    .•    •      a    .■  .•       d 

,.   _  ......  ......    _  ctissmoacbeatissimoAgathonepapa  antiqu:eKomaa 

ftictorem  coBlietterraj.visibiliiimomniumetitivisibi- r  ,  .      ....  :        «7  ..   • 

lium  conditorem :  et  in  unum  Dominum  Jesum  Clirl- 


fttum  Filium  Dei  unigenitum,  qui  ex  Patre  natus  est 
ah:eomnia  saecula,  Inmende  lumine,  Deum  verum  de 
Deovero,  nalum,  non  factum,  cousubstantialem  Pa- 
trl«  per  quem  onuiia  facta  suiit,  propter  nos  bontines 
et  propter  noatram  salutem  descendenlem  de  cobIIs, 
et  incarnatum  de  Spirito  saticio  el  Maria  virgine,  et 
humanatum,  crocifixumque  pro  nobis  sub  Poniio 
Pilaio,  ei  passum,  et  scpultoro,  et  resurgeuteni  ter- 
lia  die  aecuntluni  Scripluras ,  et  ascendeniem  in 
coeloa,  et  sedenicm  ad  dexlenim  Patiia,  et  iternm 
venturum  eum  gloria  judtcare  vivos  et  mo«  tuos,  cu- 
)us  regui  non  erit  flnis  :  et  in  Sptritum  sanctum 
Dominum  el  vivificantem,  qui  ex  Patre  prooedit , 


facia  est  suggestio  ad  piissimum  aique  fldelissimuiii 
nostrom  luiperaiorem  Constanlinuro,  quae  nominatim 
refuiat  eosqui  docueruntvel  praedicaverunt,hicutsu- 
perius  dictum  esl,unam  voluntalemet  unamoperaUo- 
nem  in  incarnatioiiis  dispensatione  Cbristi  verl  Dei  no* 
fttri,adliaec  quoqueamplexa  est  et  qoae  missaeatas»* 
croconciIio,quod  sub  eodemsanciissimo  papaestcen* 
tum  viginii  quinque  Deo  amabilium  episcoporum,  al- 
lcram  syuodalem  soggesilonem  ad  ejus  a  Deo  iii* 
siructam  traiiquillitatero,  uipote  consonanles  sancta 
Clialcedonensi  et  toroo  sacratissimi  et  beatissimi 
papae  ejosdem  antiquae  Romas  Leonis,  qui  directus 
est  ad  sancium  Flavianum,  quem  et  tiiuluii)  rectae 
fidei  hujusmodi  syiiodus  appeliavii;  ad  baec  ei  syn- 


qui  cum  P«U«  el  Fillo  «oadoraiur  el  eongloriflcalur,  D"«"'"  «'''*"'!»*  l"*  •?"'**  •"'"  '  ^*^  ^*"'"' 

adversus  inipium  r^estonum  et  ad  Oneolales  episco- 

pos. 


qiii  liicuttts  est  per  prophetas  :  et  In  utiam  sanct^m 
caibolicam  et  apostolicam  Eccleaiam  :  confitemur 
uiium  bapiismuro  in  reinissionem  peceatorum ,  spe- 
rsmus  resunrectionem  mortuorum  et  vitam  futuri 
sa>culi.  Amen  ^, 

Sufficiebat  qoidem  ad  perfeeiam  orthodoxae  fidei 
sciemiam  et  confinnaiionem  piom  aiqiie  orthodoxum 
boc  divinae  graliae  symboloro;  sed  quoniam  non 
destitit  adiaventor  antlquae  malitise  cooperaiorem 
sibi  serpentem  reperiens  •  per  eum  veneiiosam  bu» 
manae  natur;i;  inferens  moriem,  iia  et  nunc  organa 

■  In  reliquis  praeter  B.  R.,  erat,  et  anteguam  naue^ 
refnr  non  erat,  et  qtlin. 
^  Vox  Amen  desumpta  cst  ex  cacteris  Codicibos, 


Secuta  vero  sancla  qulnque  universalla  cnneiiia  el 
sanctos  atque  probabiles  Paires,  opiisonanterqoecon- 
fiteri  definiens  Doroinnm  nostruro  JesumChrisiom  ve* 
rum  Deuffl  noslruro  uiniin  de  aancia  et  eonaubsiantiali 
et  vit»  originem  prjibente  Trinllale,  pef foetum  ib 
deiiaie,  et  perfectuHi  eumdem  ii*  bumanilaiej  Oeun 
vere,  et  bomincm  vere,  eumdem  ex  antma  ratlon:»li 
et  corpore ,  eonsubeiantialem  Patri  secondum  delia- 
lciii  et  cousubstaniialem  nobis  eumdem  secundum 

eum  dcsit  iu  B.  B. 
c  U.,  C,  cooperatores  iibi  per  urpentem  reperietis. 


lil  GRiOCORUM  CONCILIA.  —  COiNSTANTINOPOUTANUM  SfiC(3Ni)UM.  U? 

litiinanitAtem,  per  omnh  similem  nolils  absqne  p^-  A  sanrt»  Trinitaiis  et  post   inc.nrnaliotiem    PomiMUfii 


cato,  ante  sxcota  quidem  ei  Patre  geniltim  sei  untinm 
deitatcm,  in  ulrimis  outem  diebus  eumdem  prop*er 
nos  et  propter  07  nostram  salutem  de  Spiritu 
sanclo  et  Maria  virgine  proprie  et  veraciier  Dci  ge- 
nlirice  secnn>lum  liumaniiniem,  nnum  enmdemiue 
Chri<itmn  Filium  Dci  unigenitom  in  duabus  natnris 
{rTconruse,  incontertibiliter,  inspparaWHter,  indivi»e 
rngnoscen<liim,  nnsqaam  exstincta  banim  natararum 
diWerentia  propier  nninnem,  saivaia  magis  dunlax  rt 
proprietate  utriusquc  natnrae  eiin  anam  personam  et 
in  iniam  sobsiantiam  concurrente,  non  in  duas  per- 
itonas  partitum  tcI  dlYisum,  sed  unuro  eamdemque 
Filinm  unigenitum  Deuin  Verbnm  Donrinum  Jesum 
Cirrisinm,  juxta  quod  olim  propheine  de  eo  ct  ipse 


nostrom  Jesam  Christum  verum  Dcum  no^riHii 
csse  credentes  :  d  eimu^  duas  ejiis  esse  nainr9s  in 
vna  ejns  radiantes  subsisteulin,  iii  qua  tnm  miractra 
quamqne  pas^iones  per  omnem  su:e  di<pens:aionis 
conversatinnem  non  secundnm  phantasiam  scd  ve* 
raciter  demonstravit,  dnm  nniuralis  dilTerenHt  l:i 
eadem  una  substnntia  cognoscatur  in  hoe  quod  ciim 
alterius  communione  uiraque  naiura  liidiTise»  in« 
confuse  propria  viilt  atqne  operatur :  j<ixt.i  qiiam 
rationem  et  dnas  naturalCN  volnntates  et  operationes 
confltemur  ad  saluiem  humani  g-^neris  convenienter 
concurrentes.  Ilis  igitur  cnm  omni  undiiiue  dlligen- 
tla  et  cura  a  nohis  delinitis,  decernimiis  nKam  nd.*m 
nolli  licere  prorerre  aut  con^cribere  vel  eompoiiere, 


nos  Dominas  Jesns  Christus  edocnit,  et  sanctorum  ^  autsapere  velctiam  docerealiter.BosntueiHquipr.T- 


Parum  nobis  iradidit  syiiibolum.  Et  duas  naiurales 
voluniates  in  eo  ei  dtias  naiurales  operatioiies  indl- 
Vtse ,  inconverlibilfter ,  inscparabiiiter,  inconfuse 
sccaitdam  sanctonim  Patrum  doctrinam  xqualiter 
praedieamns,et  duasnaturnlesvoluntates  non  coiiira' 
rias.absU,jnxtaqnod  impii  assev<  rant  liaerettci ;  sed 
seqiiens  bumana  ejus  voluntas  et  non  rcsistcns  vcl 
reluctans,  sed  potiu^t  et  subjecta  divintT  ejus  atque 
onmipoienti  Tolontali.  Oportebat  eniin  eamis  vohin^ 
tatem  inoveri,  subjici  vero  voluntnti  divinre  joxta 
sapientisstmnin  Atlianasiuin ;  sicut  enim  ejus  caro, 
caro  Dei  Terbi  dicitur  et  est,  Ita  et  naturalis  camis 
ejus  volantas  propria  Dei  Verbi  diciiur  et  est ,  sicut 


stiinpserinl  vel  compooere  fidem  aliam  vef  pruferre  vei 
docerevel  trailcre  aliudsymbolum  volenllbiis  cx  gen* 
tllttaie  converii  ad  agniiionem  Yeriuitis  vel  ex  jn- 
(taismo  sive  ex  qnalibei  h:erese,  seu  no%itatem  vocis 
sive  sermonis  adinventionem  ad  su>  versitinem  intro*^ 
ducendam  eorum  qu»  nonc  a  nobis  deiermiiif  fa 
snni;ho8,  siqoidcm  episcopi  cxistunt  aut  clerici^ 
atlenos  esse,  eplscopos  quidem  ab  episcop.itts  cleri-' 
Cos  vero  a  clero  :  si  atiieui  nionachi  existuni  vel 
laici^  anathennatizari  eos. 

Kt  subscripiioncs. 

Theodorus  humilis  iresbyier  saiictas  Romae  Cc«* 
clesix ,   locum  reprassentans  Agathonis  beatisstuii 


Ip^e  all :  Qiifa  descendi  de  cmlo  non  nt  faelam  vofnn-  ^  uiiiversatis  papae  urbfs  Romse  subscripsi 


tatem  menm,  ud  votuntatem  ejus  qui  misil  me  ^,  pro^ 
priam  dicens  votontaiem  qux*  erat  caruis  ejiis,  nntn 
et  caro  propria  ejus  facta  cst.  Qnemadmodum  enim 
fanctissima  alque  immacnlata  animata  tjus  caro 
dcificata  non  est  perempia,  s  d  in  suo  proprio  statu 
n  ratione  permansit;  ita  et  humaniiatis  ejus  volun- 
tas  deificata  non  est  perempta  ,  salvata  est  mngis 
secundum  deiloquum  Gregorium  dicentem  :  Nam 
illiusvelle,  quod  in  Salvaiore  intelligitur,  nou  erat 
conirarinm  Deo,dei8catum  totum.  Doas  vero  natura* 
les  operaiiones  indivise,  inconvertibiiiier,  inconfnse, 
inseparabiHter  in  eodem  Domino  Jesu  Christo  vero  Deo 
nostrn  glorificamas,  hoc  est  divinam  operationem  et 
iinmanam  operationem  secundum  diyinorum  praedica- 


Georgius  huuiilis  presbytersanctaeUomieCccle^l» 
01  supra. 

Joanncs  huinilis  diaconus  sanciae  Rom»  £cclefti:e 
ut  supra. 

Uero  Georgiu)  roisericordia  Dei  episcopns  Con* 
fitanlinopoleos  novae  Romse  definiens  sabscripsi. 

Ei  caetcri  simiiiter  legimus  ct  consensimus. 

Sancia  synodus  exclamovit :  Mullos  antios  impe^ 
ratori ;  Christo  dilecto  imperatori  mullos  snnos.  Or* 
thodoxe  omnes  credimus.  Iliuminatorcin  pacis,  Do* 
mine,  conserva.  Marciano  novo  Coiistantirio  xieriia 
roemoria;  iiem  itovo  Jastiniano  Consuiittino  seterna 
memoria,  qui deposuit  haerelicos :  Doiiiine, etnserva. 
Ncstorio,  Euiyclieti  at^jue  Severo  anilhemasii;  si- 


torem  Leonem  manifestissimeinquieniem>>;aiienim:  «v  milin  eis  sapientibus  anaihema  :  Theodoro  Phnrant* 


Utraqne  forma  cum  alterius  cominunione  qiiod  pro« 
prium  esl,  Verbo  scilicet  operante  quod  Verbi  est,  el 
canie  exsequente  qood  carnis  est.  Nec  cnim  i^ 
qmH|iiajii  anam  d^imus  nataralem  operationem 
Dei  ei  creaturae ,  ut  neqiie  qnod  creatum  est  in 
divinam  elevemas  essentiam,  neifue  quod  exiininm 
^t  ditinas  naturac  ad  corapeieiiteiu  creaiiiris  locura 
de}icisroas*  Unius  enim  ejusdeni  tam  miracula 
qoamqae  pa8sioni*3  cognosciuius  secundam  aliud  et 
aliod  earom,  ex  quibus  et  constati  naturarom  Qg 
ct  in  quibus  babet  essCt  sieut  admirabilis  inquit  Cy- 
riiiiis.  Undique  igitar  inconfosum  atque  indivisora 
coiiservantes  celeri  voce  cuncia  profcritnus,  unum 

>  la  reliquis,  praeter  BR.,  mt  Patrie, 


tano  anathema ;  Scrgio  et  lloqiorio  anathenia ;  Pyr 
riio  et  Paulo  anathema  ;  Cyro  et  Paulo  [  C/.,  (;.,  Pe« 
tro]  analhema  ;  Mncario  et  Stephano  anaihenia» 
Polycronio  novo  Siinoni  aHaibema  :  omnibus  hacre* 
ticis  C9  anaihema  :  his  qui  praDdicaverunt  vel  pre^ 
dicant  et  sperant  doeere  anaro  voltiutaiem  et  unam 
operationein  in  iiicaraationo  dispensatioiiis  Christi 
veri  Dei  nostri,  anaihema. 

iHlectiwmvi   fratribus  universis  Etclesiarnm  Chrittl 
prtnulihus  per  Hispamam  eonslHutis  Leo. 

Cnm  divcrsa  sint  hominum  studia  qutbus  hiimann 

dispensari  credilur  vita,  unnm  esl  lamen  pietatis  of* 

ficium,  qnod  potest  ad  .xtcrn.^e  vitx  perducers  quas* 

^  ln  reliquis»  praeier  BR».  fii9«ireiir«iN. 


m  COLLECTIO  CANONUM  S.  ISIDORO  HISPAL.  ASCRIPTA.  Ui 

slum  ei  meriiiiiD,  iii  qiio  omnem   consoriem   fidei  A  in  iino  Ooniiiio  nosiro  Jesu  Cliristo,  el  coiKleninatto» 


Cbristtana*  aequtim  cst  studere,  cui  nempe  Spiritus 
saiicti  digaairosuae  grattae  inspirat  affecium  cl  inof- 
fensum  demoiistrat  operum  bonoruni  effectum,  quia 
Spiriius,  ut  Dominus  doeet,  ubi  vult  spirat  et  vocem 
ejus  audis,  etquia  est  ejus  incomprehensibilis  gra- 
tia  coiiaectit  et  perbiiiet,  et  nescts  uiide  veniat  aut 
qiio  vadat.  Sclenies  Igiiur  ac  satisfacii  quia  et  in  yo- 
bis  Ciirisiianae  religionis  flagrat  studium  ulniB<{ue 
spirilualibus  anipieclimini  semina  coelestis  docirina', 
etevangeliae  atque  apostoiica  traditionis  in  vobs 
rruciificat  fervor  et  puritas,  pro  qua  haec  sancta  Ec« 
clesiarum  mater  aposiolica  sedes  usque  ad  viciniam 
de^tudavitsemper  et  desudat,  et  prius,  si  hoc  divina 
niajestas  censuerit,  iinimam  a  corpoie  temitoraliier 


ne  eorum  qui  aliter  docuerunt  vel  creilideruni»  ct 
lisec  singula  relegerunt  ac  reiraciarunt.  Et  qiiia  quas 
Dei  suni  cum  ejus  timore  atque  amore  &<  ruiati  suni« 
ejus  niitu  verae  per  eos  cunressionis  sinceritas  de- 
monstrata  atque  conflrmata  est :  erga  quod  synoda  - 
lis  definitio  diciis  apostolicoruro  virorum  eonsona 
protestatur,  ex  quibus  vestram  aatisGcri  dileclionem 
conlidimus.  Quiqui  vero  adversum  aposiolic»  tradi- 
tionis  puritatem  perdueliiones  exstiieruiit  abeuntes 
quidem  aelerua  condemnaiione  mulctati  suiit,  id  est 
Tbeodorus  Pliaranitanus ,  Cyrus  Alexandrinus,  Ser- 
gius,  Pyirhus,  Paulus,  Petrus  Constantiiiopolitani, 
cum  Honorio  qui  flamniam  hxretici  dogmatis  non« 
ut  debuii,  apostolica  aucioritate  incipieiiiem  exstin- 


diligii  [7. 1,2,  deligit]  sequesirari  quam  proditione  B  xit,  sed  negligendo  confovit.  Qui  vero  superstites 

noluerunt  ad  veritatis  conresMonem  per  medelam  pa>- 
nitentix  converti  vel  repedare  de  prae&ulari  ac  sa- 
cerdoia!i  gradu  deleti  sunt,  id  est  Macarlus  ex  An- 
tiocheno  praesule  cum  Stepbano  es  abba  presbyiero 
ejus  discipulo  imo  erroris  haeretici  incentore  [f.  I , 
2,  U.,  G.,  ince^tatore],  et  quodam  seoe  Polycronio 
ex  abba  presbytero  novo  Simone,  qui  roerito  de  £c- 
clesiis  Christi  ut  mercenarii  infideles  expulsi,  qua- 
rum  iioxii  subsessores  [7.  1,  2,  C/.,  G.,  successores] 
et  perversores  exstiiermit,  et  fauc  exsules  deportaii 
sunt,  ut  reatus  sui  et  blasphemiarum  in  Deuin  op- 
probria  recognoscant,  sub  coniemptu  ac  denobitione 
fidelium    omniuni  constituii.  Ct  quia  quaeque  iii 


sacrilega  sea  conressione  veridica  pro  temporali 
deleciatione  vet  arflicilone  sejnngi,  quia  citra  hanc 
sicut  aeternaB  bealiludinis  prasmium,  quam  sanctis 
suis  Dominus  prxparavit,  adipisci  non  suppelit,  iia, 
quod  lugubriier  ejulandum  esi,  a  Deo  vivo  et  \ero 
per  erroreinfalsidici  dogmatis  factum  ettorrem  »ier- 
iiis  crnciatilius  evenit  mancipari.  Sed  quia  nuiic  pcr 
gratiam  Dei  Christianissimo  ac  plibsiino  filio  no8:ro 
Coiistantinu  iinperatore  regnanie,  quem  ad  boc  pie- 
latis  officium  elegil alque  praeelegit supcrna  cle.ien- 
lia,  reciae  confessionis  atque  apostolicae  iradiiionis 
fulgor«  haereticae  pravitaiis  expulsa  caligine,  per  to- 
tum  orbem  lerriM-um  veluti  clarum  jubar  efl^ulsii,  et 


pas  atque  concordia  veritatis  later  cunctos  Ccclesia-      ConsiantinopoIit:ina  urbe  universali  concilio  occur- 


r4iin  Cbristi  praesules  regnat  de  pacifica  in  ChristUfn 
Gonfessione  descendens,  qui  pax  vera  et  salutaris 
est,  per  quem  reconciliamurad  Deum ;  sciat  [f7.  add. 
autem]  vestra  sinceriias  et  Chrisiianis  omnibus  in« 
notescant  Dei  ommpoientis  mira  magnalia,  quia  in 
Constaniinopoliiana  urbe  clementissimus  nosier,  imo 
beati  Peiri  apostoli  fllius  imperator  armaius  zelo 
Dtii  ac  desiderio  pietaiis  accensus,  episcopis  ex  lotius 
mundi  pariibus  aggregaiis,  quod  ex  mulio  tempore 
fideliter  70  cupiebai,  duincensuitm.tjestissupern», 
per  nuper  elapsam  novam  iudiciionem  explevit  **. 
Universale  itaque  sanctum  sexium  conc.lium  celer 
bratum  est,  ad  quod  celebrandum  ex  prxcessoris 
nosiri  aposiolicae  memorlai  domini  Agailioiiis  papae 


renteceleLratogestasunty  propter  linguae  diversita- 
tem,  io  Graeco  quippe  aut  scripta  sunt,  needuai  in 
nostruro  ^  eloquium  examinaie  iranslaia»  definitio* 
nem  71  Interim  ejusdem  sancli  seiti  coociliiet  ac- 
clamaiionem,  qua?  prophonellcua  dicitur,  toliua  con- 
cilii  factam  ad  piissiroum  principero,  pariierqiie 
edictum  clemcntlssimi  imperaioris  ad  omnium  co- 
goiiionem  ubiqiie  directum,  iu  Laiinuro  de  Graeco 
translatumi  per  latorem  praesentium  Petruin  notariuro 
regionarium  sauctas  nostrae  Ecclesiae  vestrae  dile- 
ciioni  direximus,  etiam  acia  totius  veiierandi  concilii 
directuri,  dum  fueriiit  elimaie  transfusa,  si  hoc  et 
vestra  bonis  studiis  fervens  cbMritaa  delectatur.  llor- 
umur  proinde  vestram  divinis  ministeriis  mancipa- 


persona  presbyteri  diaconique  directi  suni.  De  di-  p  tam  iii  fidei  veritate  concordiam,  ui  summaro  sedu- 


versts  autem  eonciliis  huic  sanctae  .'tposlolicae  sedi 
cujtis  minisierio  fungimur  subjaceiitibus  archlepi- 
ficopi  a  nobis  sunt  desiinati,  qui  cnm  pio  principe 
simul  et  omnibus  qui  e|us  mandato  convenerunt  Ec- 
desiarum  praesulibus  praesidentes  ac  considenles, 
prirouro  quidein  sancia  quinque  universalia  concilia 
et  venerabiles  ecclesiae  Patres«  quorum  libri  ac  te- 
stimonia  hinc  fuerunt  destinaia  cum  lomo  dogmatico 
apostoltcae  memoriae  nostri  dece^isoris  domini  Aga- 
thonis  papap  aique  pontificis,  ei  responsis  iotius  no- 
stra)  synodi  pro  confirmatione  duarum  natuninim 
doarumque  naiuralium  voluntatum  et  operaiionum 


litaiem  atque  operam  pra^beatis  paribusque  laboribua 
accingamini  pro  amore  aique  tiroore  Dei,  Chrisiianae- 
que  profectu  religionis  et  apostolicae  praedicationic 
purilate,  ut  per  iiniversos  veslracj)rovinciae  praesulcs« 
sacerdoles  et  plebes  per  religiosum  no.strum  studiuro 
innotescat  ae  saiubriter  divulgetur,  et  ab  omnibas 
revereodis  episcopis  una  vobiscum  subscriptiones 
In  eamdem  definiiionem  venerandi  concilii  subne- 
ciantiir,  ac  si  profecto  in  libro  vitae  properans  unus- 
quisque  Chrisii  Ecclestarom  antistes  suuro  nomen 
ascriberet  ei  in  unius  evangeleae  atque  apostolicfla 
ftdei  coiisomtDtia  nobiscaii  et  coro  universall  sancta 


«  G.,  fionam  indieiionem  implevit. 

i>  T,  i,  i,  qnippe  conicripta  $uni,  et  necdnnt  in  noilrum. 


145 


GRiBCOUUSI  CONCILU.  —  CONSTANTINOPOLITANUM  SECtJNDUM. 


m 


syttodopersiisesubscripiionls  conressionem  tanqiram  A  lurp  saliiiifcrae  crucis  Chrtslo,  qui  in  ea   suspcnsns 


prxsent  spiritu  ^onventat,  quateniis  Domfno  nostro 
Jcsu  Christo,  cum  in  glorioso  ac  tcrribili  potentalu 
ad  judicandum  a^dvenerit  [G.,  venerit],  cuni  titulo 
orthodox.-e  confessionis  occurrens  consortera  se  tra- 
ditionis  apostolicx  per  manus  su.nc  demonstret  signa- 
culum,  nt  cum  apostolorum  Christi,  quorum  CQnfes* 
sionem  fcelo  veras  pieiatisampleciiinr,  heato  consor- 
tio  perfruatur,  revolveii*!  semper  in  cordis  arc  nls 
senieniiam  Domini  pracdicantis  :  Qui  me  eonfet^ 
su$  fuerit  eoram  hommbus^  confitebor  et  ego  eum  co^ 
fum  Patremeo  qui  incoelh  ett  [G.,  qui  est  mcoelis\, 
Qub  et  nos  qul  ticet  impares,  vice  tamen  apostolo- 
rum  prlncipis  funglmur ,  dum  vestrarum  8ub«criptiu- 
niim  paginas  cum  Dei  praesldio  per  laiorem  praesen- 
liiim  suseeperimus,  hasapud  beati  Petri  apostolonim  ^  Rialueriinl],ex  quorum  regulari  doctrina,  quam  ntinc 


est,  lotius  corporis  membra   clavis  divinorum  maii- 

dalorum  obstringat,  ut  tali  signaculo  coininiinituin 

rescratis  januis  regni  coelestis  apostolonira  princeps 

ad  secum  perfruendam  beatitudinem  cTternara  sus* 

ciplat. 

Dommo  glorlo$o  fitio  Siniplicio  comiti  Leo  epitcopu$ 

eervui  eervorum  Dei. 

Cum  singulare  sit  nostrae  salutis  remedium  vera  iii 
Deum  confessio  ex  apostolica  traditione  descendent, 
cum  qua  beali  marlyres  temporaliler  docertanles  et 
xternae  vitae  prxmia  ineruerunt,  pro  qua  probntissi- 
mi  ^  sanctae  Gcclesis  Palres  atque  dociores  diversa 
certa.i  ina  ei  immensas  afflictiones  pcrpessi  animam 
tradere  quain  fidem  veram  proderc  delegerunt^t^.. 


pTlncipis  confessionem  deponimus,  iit  eo  medianfe 
aiqtie  intercedente,  a  quo  Christianae  fidei  desrendit 
vera  Iraditio,  ofleratur  Domino  Jesu  Christo  ad  te- 
stimonium  et  gtoriain  ejus  niysterium  fideliter  confi- 
tcntium  ac  subscribentium,  qui  verae  de  se  confes- 
sioiMS  pr:rcouium,  qiiod  per  tot  temporum  lapsus 
liacreticis  opprimebalur  insidiis»  ex  inspirato  per  se- 
dulum  pii  principis  studium  clare  veritntis  radiis  ubi- 
que  concessit  fulgescere.  Oblata  itaque  salulis  op 
poriuiiitaieutTere  divinuro  munus  efficaci  sedulitnte 
72  fruciuosum  vos  bortamur  ostendere,  ut  gloria 
vol.is  anie  Deum  accre:»cat  de  conscientiae  puriiaie. 
Dcus  vos  incolumes  custodiat,  dilectissimi  fratres. 
Ditectitsimo  fratri  Quirico  Leo, 
Ad  agnitionem  vestrac  dilectionis  deducimus,  quod 
latorem  praesentlum  Peirum  notarium  rpgionarlura 
sanctae  nostrae  Ecclesine  illic  properavimus  destinare 
cuin  iractatoria  ad  omnes  ona  vobiscum  Christi  Ec- 
desiarum  antistlies,  simul  etiam  ad  praecellentissi- 
oiam  atque  Christtanissimum  regem  filium  nosirum, 
ad  gloriosumqoe  comiiem,  contradi  quoque  facientes 
eidern  responsa  linteo  <>,  dcfinitionem  venerabilis  syn- 
odi,  quae  per  novam  [T.  i,  l/.,G.,  nonam]  nuper 
elapsam  indictionem  in  Constantinopoliiana  urbe 
enm  Dei  praesldio  pro  stabilitate  orthodoxae  nosirae 
fidei  eelebrata  est,  acclamaiionera  quoqne  reveron- 
lissimornm  episcoporura  in  ea  convenientium ,  et 
ediclam  piissiini  fllii  nostri  atque  clomentissimi  i<n- 


iisqiie  hxc  sancta  Chrisii  Ecclesia  ab  ejus  apostolo- 
rum  princi|l(  conservata  atque  praesirucia  praedicare 
cognosciiur,  73  ^^  P^i*  apostolicos  successores  salu- 
tarisinstilutio  per  Dei  graliam  ad  nos  usque  pcrtiusit, 
ficil  et  praecessorum  nostrorum  pro  ejus  siabilitale 
niinium  desudavit  iustantia;  verum  posi  toi  certa- 
niina  et  afflictiones  innuineras  diversis  tcinporibus 
a  vcr»  fidci  iufestis  effectas,  tandem  stiperna  clo' 
mcntia  cor  imperialecoelcsti  gratia  peraestuans  [r., 
G.,  praesiruens]  el  fervore  suae  gratiae  ad  indagau- 
dam  verae  pietatis intigritaiem  accendens  de  diversis 
mundi  parlibus  nuper  concilium  universale  congre- 
gari  disposuit,  in  quo  eiiapi  legati  hujus  sanciae 
p  apostolicae  Ecclesiae,  quam  divina  dignalione  dlspen* 
sandam  suscepimus,  et  conciliorum  eidem  subjuceu- 
tium  responsales,  una  cnm  serenissimo  filio  nostro 
impcratore  pietaiis  iiisigiribus  el  infulis  r  diiuitu  in 
eodem  sacro  concilio  convenientes,  ex  scriptis  pon- 
liQcalibus  saoclorum  Patrum  teslimouiis  ruboraiis 
aposiolicae  traditionis  regulam  hanc  sanctam  Eccle- 
siamdivino  subnixam  auxilio  integre  piaedicare  at- 
que  servare  totis  nixibus  probaverunt.  Tomus  enini 
domini  Agathonis  aposlolica;  memoriae  magni  poii- 
tificisnostriquedecessoris,  queni  ad  tranqnillissimum 
imperatorem  direxerat,  ita  erat  ex  sanctoruin  conci- 
liorum  definitionibus  beatorumque  Patrura  tesiimo- 
niis  et  assertionibus  veritalis  instructus,  ut  et  inte- 
griiaiem  aposlolicae  fidei   Incidissime  patefuceret,  et 


pentoris,  culproDeimini8terio[T.2,  t/.,  raysierio],  p  erroris  haereiici  lalebras  revelaret,  el  ex  ejus  inex- 


qood  tuscepimas,  ei  rectitudine  apostolicae  fldei  pcr 
qoam  salvare  lam  nos  quamque  commissas  nobis  ani- 
mas  praesiolamur,  providentiam  aique  concursum 
oiffnem  exhibeat  Tcstra  in  Christo  dilectio,  ut  pro 
flagraniibus  studiis  evangelicse  atque  apostollcae  fidei 
vexervat  beatitudinis  com  beatis  Ctiristi  apostolonim 
ptlficlpibas  habere  consortiom  mereamini.  Deos  te 
ineolomcm  costodial,  dilectissime  fraler. 

Benedictionis  ifaqiie  graiia  erucem  clavem  haben- 
lem  de  sacris  Tinculis  aociuris  noslri  beati  Peiri 
aiKMloli  tuae  dilectioni  direximus  ,  ui  praesulare  me- 
riuim  Dei  et  pruxiuii   chariias  vinciat,  et  per  vexil- 

*  In  B.  R.,  retponsa  lintro,  In  c«teris  Codicibus  : 
respontaU  intrp.  Voccio  tinieum  in  noslro  glossario 


pugnabilibus  diclis,  per  gratiam  Dei  de  hominum 
cordibus  hxTetici  dogmatis  sublata  caligine,  lumen 
verx  confessionis  efTulsit.  In  quo  mansuetissimi  priii- 
cipis  labor  pro  rectae  fldei  pieiale  praeclnruit  in  sx- 
culis  omnibus  collaudandus,  ut  co  favenie  cum  Dei 
prxsidio  verlias  apostolicae  fidei  bravium  viclorias 
sumeret,  divinitusque  concessuin  imperium  pieiutis 
insignibus  decoraret.  Ideoque  et  vos  glorlosissimi 
Christl  Ecclesi.-e  filii,  in  quibus  pietatis  desiderium 
pollet,  evangelicae  atque  apostollcae  prxdicatiuni  ma* 
num  suffragando  porrigiie,  ut  etiara  vestras  Chri- 
stianissimas  regienes  ^incerae  fidei,  quam  diligitis, 

consiilat  lector. 
^  r.  i,i,  beatittimi,  U.,  G.^  promotiisinU. 


147  €OLLEGTI0  CANOiNUM  S.  ISIDCWO  HISl^AL.  ASCRim.  14» 

liilgor  irradiei,  ul  aposiolicsB  praedicationi  faTeoles  A  prolieniur,  et  apud  Dettm,  ad  cujiis  gloriaim  laus  et 

alabilius  fidei  Clirisiiauae  redigiiur,/coiniiteDdaiio  eis 
atque  auacepiio  75  ^^  saluteni  aniiiianiin  provcniat» 
Officiuro  proinde  pielatis  assumplum  vigilaiilia  atque 
solertia  [U,,  viglanii  solerti»]  coudecorans  festina 


aique  ctdlaboranies  consoriium  Udeliuin  apud  Deiim 
habcre  mereamini,  ad  qiiem  redigiiur  [£/.,  dirigiiiir} 
de  eo  versc  coofessionis  inlegritas,  Quod  eniin  ad 
nostrum  o'([iriuui  quibu:»  suiirnarum  dispensaiio  com- 
inissa  est  conipetebal,  denniiioiiem  sancti  coiiciUi 
sexti  per  uovain  iiidiilionein  in  Constantinopolitana 
urbecelebrati,  et  acclaniationem  universorum  reve* 
reDtissimnriini  ep'isL'oporum,  qu3  et  prosptionetiens 
[T.  1,  %  C,  prospboiieticos]  dicilur,  sed  et  edictum 
iiileia  piissiroo  Augiisionosiro  serenissimo  filio  liuc 
tleslinAtiira  vestris  74  quoque  provinciis  innoiesce- 
re«  per  laiurera  prxsentiuin  Petrum  notariam  regio* 
<i;iriuiti  sanctx  noslrx  Ecclesiae  illuc  dirigere  affectu 
paierno  maiuravirous»  ut  de  [T.  i,  %  unde]  profe- 


perficere,  quia  et  tibiaietipsi  ibesaiirizas  boiii  operis 
fructum,  et  suseipieutibus  provides  ccslestis  regiii 
beatltudinem  perfeciamque  apostolic-e  fidei  confes- 
sionem  adipisci.  Benedictus  graiia  Dci  presbytcr  et 
elecius  sanct»  sedis  apostolicac  subscripsi. 

Domino  et  exceUenli$$imo  filio  Ervigio  regl  Leo. 

Cnm  unus  \U,  add,  et  aeternus]  exstet  rei  om- 
nium  Deus,  qui  cuocta  creavit  et  ex  uihilo  qu;r 
creavit  regit  et  coniinei ,  qui  vero  Rex  rcgum  csi  et 
Dominiis  doininantium,  idem  incoinprebensibilis  pro- 


cio  evangelicae  atque apostolicx  prjcdicationis,  ut  me-  ^  videntix  suae  libramine  lam  lemporaliier  quamque 


rilo  lidei  verx  consortes,  nobiscum  [T.  1,  2,  vobis- 
cuii)]  unanimiter  lictemini.  Ilortali  autem  sumus  re- 
verendos  Cccle6iarum  omnium  pracsules,  ut  subscri- 
piiones  [{/.,  scriptiones]  suas  eidem  apostolicaB 
ftque  synodali  definitioni  subnectant,  et  utpote  pro 
Itliis  atque  cum  niiis  patres  sua  nomina  in  bujusmodi 
iibro  viix  describant,  ad  laodeni  lideliier  concurrcn- 
^iuro  et  Cbristi  Evangelio  collaborantium  et  comnien- 
daiionem  ad  Deum«  quem  tunc  niercaniur  babere 
propitium  dum  ejiis  SJei  veriiaiem  iinmulilatam  [T* 
1,  2,  immulatam]  fliie  lenus  «^  conservamus,  Incolu- 
inem  gloriam  vesirani  grntia  superiia  custodiat. 
Ad  perpeiuam  proiinte  vestrae  gloriosx  Cliristia- 


irilatis   protectionetii   fenerabilem  cruceni  clavem 


Ikabentem  de  salutaribus  vlncnlis  aucioris  nostri 
Petri  ChrisU  apostolorum  principis  per  prseseniem 
geruluffl  direximus»  ut  ciijus  sinceram  dilrciloiiero 
geritis  et  luminarils  fideliier  provideiis  tratiiiionis* 
que  rectitudiuem  veraciter  aroplectimini,  ejus  jugi- 
ter  apostolica  tuitione  salvemini.  Amen  i>. 

^enediciui  presbyler  et  in  Dei  nomine  electus  ianctiB 
eedis  apottolicoe  Petro   notario  regionario. 

Juxta  quod  luam  strenoltatem  apostolicae  roeroo- 

ri:e  dominus  Leo  papa  Hispaniam  provinciaro  ire 

dispostilt  ad  praecelle  iiissimiim  et  Cbrlstianissimum 

regem  et  sauctissimos  arcbiepiscopos  et  Ccclesia- 

riim  omnium  praesulcs  ibidem  coiistiintos,  siinul  et 

gloriosuin  coroilom ,  pro  innotescenda  venerabitis 


C 


localiter  diversos  in  terris  legnnre  disponit,  quoruiii 
etsi  divisa  [£/.,  diversaj  sunt  legua,  aeqiialem  tameii 
de  siitgulis  ralioiiem  dispensaiionis  eipelit,  uoani-* 
que  de  eis  verae  su;b  confessiouis  bostiam  laudis 
exspectat,  et  boc  solom  munere  circa  bominum  ge- 
nus  complacatiir  ejus  majestaiis  immensiias,  dum  a 
cunctis  vera  de  eo  [7. 1,  2,  de  Deo]  conles&io  prae- 
dieatur,  ut  etsi  disposiiioniim  teinporalium  videtur 
esse  diversitas,  circa  ejus  fidei  reciiiudinem  uniiatis 
consonantia  tenealur.  Iloc  ctiam  et  ia  sanciis  suis 
discipulis  Salvaior  inundi  Dei  Filius  esse  constiiuit, 
qui  beatum  Peirum  sui  vice  discipulorom  suoruiu 
instituit  principem,  cujus  salutari  praeiiicatione  at- 
que  traditione  ab  hac  sancla  apostolica  Christi  Cc^ 
clesia,  velut  a  foute  prdidicationis  progredtenie, 
runctus  regiones  quibiis  etiam  vestrum  fastigium 
praesidei  ad  coguitioiiem  veriiatis  et  viam  viias  per* 
ducise  sunt ,  regnique  vesiri  culmen  iliustrat,  et 
duin  per  gratiam  De>  pictate  regnalis,  de  temporali 
regno  xternae  beatiiudinis  regnum  acquiritis  :  ad 
quud  perfectius  obtinenduro,  sicut  insianter  oramus, 
dum  Dei  dign«iiione  patrum  ordine  fungimur,  et 
beati  Petri  apostolonim  principis  licei  impares  pru 
rommisso  divina  ope  miuisterio  locum  iinplemus, 
iia  praedicando  atque  commonendo  ad  beata:  vitae 
meriium  cmiarour  provebere.  Initiiim  quippe  aeter* 
nm  beatitudinis  obtinendae  recia  aposiolicae  praedl- 
catienis  est  regula,  quam  etsi  iabefactare  olim  qui- 


sexiae  synodi  defiiiitione,  acclamatione  quoque  quae  j^  dam  moliti  sunt,  baereticos  In  Ecciesiam  Cbiistl 


et  prosphoneiicus  dicitur  reyerentissirooruro  eplsco- 
porum  qul  in  eodem  a  Deo  congregato  concilio  con- 
venerunt  ad  clementissimum  principem,  et  edicto 
ejusdem  piissimi  principis  ubique  generaliier  desti- 
naio,  pro  aposiolicae  Dostrac  fidei  firmiiate  cum 
siimmo  pietaiis  studio  coinmissum  niinisteriura  per- 
age.  Subscriptiones  quoque  reverentissimorum  epi- 
scoporum  post  eamdein  synodicam  definiiionem 
ciim  summa  sedulitate  atque  vigilantia  procura 
i  siibjuugi,  ut  ei  iidfin  reverentissimi  episcopi  omnis- 
que  per  eos  religiosa  provincia  consories  nobiscum 
catholic.c  atquc  apostoiicae  traditionis  et  fidei  com- 

■  E\  G.  Iii  B.  R.,  fine  tencatnus.  T.  1,  fine  tencn^us. 
T.  2,  fnem  tenemus,  U.,  fide  tehuf. 


intromiitere  enitentes  errores:  sed  evangeliea  vert- 
tas  vincit,  Pro  ejus  stabilitate  immutilate  servanda 
diversas  afOictionum  iusidias  baec  apostoiica  Cbrisii 
Ccclesiia  susiinuii  semper  et  siistinet,  etsupema 
graita  suffragante  illaesa  persistit.^oncautem,  quod 
cum  gratiarum  actione  in  Deum  exsultantes  effaiuur, 
per  novain  \T,  1,  f/.,  G,,  nooam]  nuperelapsam 
indictionem  76  pii^simus  atque  Cbrisliauissiiiius 
nostcr  imo  Ccdesia*.  Dei  filius  iro|>erator  ad  aposiolica 
moioorifle  nosirum  decessorem.  Agatboneiu  papaui 
atque  poniificem  scripta  iropcrialia  dirigens  affatim 
bortatus  est,  ot  ab  hac  [T,  I,  2,  add.  nostra]  sancia 

^  C\  U.  et  G . ,  cum  bxc  vox  dcsii in  B.  H.,  T.  I,  S. 


m  GRiEGamHi  ossauk.  ^  ooNSTANTimmiTAmjii  segunduu.  m 

wiMUsXkm  tedis  Keeletli  ittoiiinnHis  fldjtoentlbva  A  in  deltaie   atqne    homanllate  Diimitit  Doshri  3esn 

Ckrlsti  unam  TOluniatem  imamque  operaiionem 
pr.rdieanie8,  ductrinam  liacreiicam  imptijenter  de- 
fendere  Gonabanior;  neque  eoim,  ut  saoerdotcs  Dei 
oportuerai,  sanctanim  Scripuiranim  et  Pairum  teaii* 
moniia  hoe  demonsirabani,  sed  miind.inis  sophisma- 
libos  Evangelium  Gbristi  cailidc  machtnal)annir 
pertertere.  Quos  omnes  com  suis  errorlbus  divina 
censvra  de  sancta  sua  projedt  Rcelosia»  ei  niinc 
siipocno  favente  praasidlo  in  onam  verae  fldei  con- 
sonantiam  omnes  Dei  EcclesiaB  prxsuhes  ubique 
cimcordant,  et  faciitm  est  iinnm  os  et  labium  uittira. 
Musquc  gres  et  uooo  pastor  Ghristus  f  illus  Dei,  qui 
tuiMlmiier  a  cunctis  cjus  sacerdotibus  alque  [U., 
leque;  sinceriier  prasdicaiur.  bloirco  et  vestri  Ghri- 

cKamtnare  fecit,  et  ver»  fldei  sinceritateiu  a  legaiis  ^  stiani   regni    fastlgium  siudium  pietatis  assuinat. 


ei  reTeremiis  conciliis  legatos,  tam  de  Eceleslarara 
pracsvlibos  quamqiie  de  aliis  ordinibns  ecclesiasiicls 
eon  dugmaiicis  liiieris  veneraMliumqne  Palrnm  li- 
i>ri8  ac  leslimtmils  iiisirticlos  In  regiam  Gonstanii- 
nopolltanam  arbcm  dirigeret,  qnod  Dei  unln  effe* 
cinm  aique  perfecttim  est.  Qnibtis  illiic  ob  boc  ad- 
¥cnlaBtibtis  conciiliim  ex  diversis  mundi  partibus 
ej«s  pietas  congregaviti  ei  eommiasa  reipnbliem 
coris  parnm  per  se  positis,  in  venerando  episeopo« 
ram  Patrnm  [7.  1,  9,  frainim]  conciiio  residens 
veritatem  apostolicae  traditionis  et  rcciilodinein  fl- 
dcl  per  (inctas  synodos  venerabiliumque  Pairam 
testimonia,  el  ns  ertiones  prsecessorum  nostrorom 
aposioiorum    ponttficum  subtiliier  atqne   .ittonite 


httjos  aancic  apostolicae  sedis  monsirari,  qnod  per 

Dei  gratiam  imperii   adnitente    prxsidio  coBptum 

at«|oe  peractum  est ;  et  perfrciissinio  claruit  verae  fidei 

Bostrae  veracitas  Josta  veneranda  conoilia  i*i  proba- 

liilnm  Patram  doetrinos,  et  lu  ono  Doroino  nosiro 

Jefto  Chrisio  fiiio  Dei,  eodemque  vero  Deo  alqiio 

p<>rlecto,  et  eodein   bomine  vero  aique  perfecto, 

sicut  duas  iBsepariibitiier  et  Ittconfuse  confiiemor 

naioras,  id  esi  dlvinam  ei  humanam,  ita  et  duaa 

naiorales  volontaies  et  duas  naturales  operationes 

eum  omnes  hatwre  praedieeiiiiis  secundBm  qualitates 

ac  pTOprteiaies   in  eo  coikcurrentlum  nalorarum; 

quio  sle  eum  nnom  Glirlstam  uoamqiia  personara 

sanctm  Trinitatis  esse  credirouSt  nt  et  divinam  et 

hnmanam  naturam  et  barum  natunruro  proprietates 

inconfuset  indivise  et  indtminute  eum  liabere  prae* 

dieemtis.  Veram  pit^simus  impcraior  graiia  sanni 

Spinlai  ammatus,  ei  bhorem  pro  Ghris'ianae  fidel 

puriiare  sponte  perpessns ,  Ecclesiam  Dei  catboli- 

cam  ab  errorts  h»reiici  macnla  summis  nixibus  pu« 

rificare  mofilvs  eat,  et  qnidiiaid  offen8ioiie*n  Ghri* 

»t  anis  popalls  poterat  generare  de  medio  Dei  Eccle- 

st»  feelt  aoferri,  omnesqne  harreticae  assertionis 

aticiores  venerando  censente  [V.,  consenilente]  con- 

eilio  condeinn.iti  de  caiholicaB  Ecclesiae  annuntiatione 

projecli  sont,  id  est  Theodorus  Phtiranitanus  episco- 

pns,  Gyrus  Aleiandrinus,  Sergios,  PaultiS|  Pyrrbus 

et  Peiras  qooadam   Gonstantiiiopolitani  pnesules, 

et  ana  cam  eis  Honorius  Romantis,  qoi  imroacula-  |>     Placiilt  huic  saaciae  synodo  secunduiu  priorum 

tam  aposioticaa  tradlil  mis  rugulatn,  qtiam  a  prae-     sanctionem  c^monum,  ut  qui  conteniptores  Ecclesias 


qaatenas  haec  omnibus  Dei  Ecclesiis,  prassulihus, 
sacerdoilbus^clericis  et  populis  ad  laudem  Dei  pro 
vesiri  quoque  regni  siabtlitaie  aique  salute  omniutH 
praediceiur,  ul  Deus  omnipoiens  ab  omiiibus  popirlis 
unaniiiiiier  gloriflcetar  ac  collaudftur.  Deflnitioiieni 
proinilt;  sanctl  concilti,  et  acclamationeni  reveren- 
lissimoram  episcoporum,  qu»  prost^honeiicus  dici- 
tnr,  ad  pitssimum  Imperatorem,  et  edictorn  clemen* 
lissimi  imperatorls  pro  verae  fidel  cottfcsstone 
conscriptum  et  ubique  mandatam  per  latorein  78 
prxsentium  Pcirum  iiotarlum  regionarium  sanctae 
nostras  Ecdesi»  illoc  praevidimus  destinare,  ut  in 
eadem  sacrae  synodi  dcfinitione,  tanquain  pro  spU 
rilaalibus  filiis  patres,  onines  vesiri  religiosissimi 
regiii  Ccclesiarom  anlistites  juxtatenorem  a  nobii 
illuc  destinatum  subscriptiones  suas  sicut  in  libra 
viiae  per  suae  coiifessionis  signaculnin  ascribendas 
uiiusquisque  sulijungat  :  ui  paz  et  concordi:)  iu 
Ecclesils  Dei  vestri  sublimis  regni  teniporibus, 
Deo  concedente  vcsiraqiie  Chrisiianitaie  favenle  r 
crcbrescat  [£f.,  crescat]  ei  maneat ;  ut  qni  vestram 
culinen  regnare  disposoit,  som  idei  siabilitale  sub- 
nixuiii  concedat  per  plorima  tempora  prospera  ae 
silii  placite  commissnm  poimlum  dispensare.  In< 
coluinem  ezcetlentiam  vesiram  gratla  buperna  custo* 
diaU  Amen  '^. 

Di  ^  ki$  qui  eontra  prwsules  ecclenarum  Dei  prccaci 
eonanlwr  lalrare  [G.,  oblatrure]  alicquio. 


tessoribas  soia  aeceplt,  macalari  ^7  ^ensensit  [C/., 
coneeaslil.  Sed  et  MacariosAnilochenuscttmStepha- 
110  ejos  dlscipulo  Imo  haeretica  pravitatls  magistro, 
et  Polycronto  quodam  InsaBO  sene  novo  Simone, 
qol  per  baereiicae  praedieationis  fiduciam  pollieebaiur 
implcra  neque  rursas  ad  viam  ver»  confessionls 
saliem  eonfusos  eoaverti,  aeierBa  coiidemnaiiono 
molclaloB  est.  Et  omnes  ii  cum  Ario»  Apollinario, 
I,  EoiychoMt,  Severa»  Tbeodosio,  Themistio 


*  Voz  Amen  desampia  e>t  ez  U.  et  G.,  cum  desit  in 
B.  R.  et  reliqnis. 

^  Isiiuslioc  locn  ranonis  lectionem  exhitient  so- 
lum  Godices  U«  ct  G.,  e  quorum  primo  teUum  cuin 


Ghrisii  vel  Eacris  rjus  antisiilibus  persistuitt,  a  coetit 
fldeliuin  triennio  ezcommuoicarentur,  donec  forsi- 
tan  resipisceBdo  sub  saiisriclione  poenitudinis  ad- 
initti  demum  ad  communionem  possinl.  Gtrle  si 
eorura  adbuc  nefanda  procaciias  perscverando  ausa 
fuerit  ctcpu  indeaincntcr  oblrectare  «,  placuii  ncc 
in  finem  eis  saliim  viaticum  dare  ut  vel  supplicjis  ^ 
sentiant  quotl  hic  sensii  torpentes  neglezerunt,  di« 
ccnte  saiicio  Spiritu  per  prophetam  :  Tanlummodo 

varianlibus  alterius  lectionibus  deprompsimas. 
«  G.,  fueril  demum  iaiia  oiHreetare. 
^  G.,  dare  $i  quomodo  nunc  vei  $upplicii$. 


**•  COLLECTIO  CANOIfUU  S.  laiOOIlO  IIISPAL.  ASCRIPTA.  15« 

tQtavexatio  InleiUeiuin  dabU  audiiui;  t^^gregioqua'  A  quod  »git,  nisi  ciiib  pm  essdem  mtlis  pwiiri  jain 
4tm  aiieftUiiie  doctori»,  qiii  linjiis  prot»iieiiaD  coiisona      cceperiL 
me  alio^iymr  dicens  :  Nesci^  omnis  iniquus  m«lum 


■■ 


CONCILIUM  EPHESINUM- 

raCBllTORUM  BPISCOPnRUIH  HABITIJM,  ADTBBSU8  NE8T0RIUM  COlfSTANTINOPOLITAlfUM  BPI8C0PUM. 
eUI  PDRUM  »  HOMIWBM  BB  SANCTA  VIROINB  MARIA  NATUM  A88BRUIT  ,  UT  ALIAM  PBRSONAM 
^Af^NfS,  ALIAM  FACBRET  PBITATIS,  NBC  UNUM  CHRI8TUM  IN  TERBO  DBI  BT  CARNE  8BNTIRBT« 
«BD  SBPARATIM   ATQ^E   SEJLNCTlM  ALTBRUM   FILIUM  DBI,  ALTBRDM  BOMINIS  PR^DICARET. 

79-80  Convenli  aulem  haec  syiiodns  Theodosio  nliam  sanetissimi  et  tenerantissimi  consacerdotis 
Jnniore  lertio  decimo  [U..  decimo  quarlo]  el  Ya-  gl  noslrl  Roraan»  prxstilis  Gcclesiae  Coelestini, 
letitinisno  leitio  consulibas  «ra  cccclxix  »» cui  syn-  g  scias  le  niillam  soriem  [T.  4,   pariem]  tiabere  nol 

'"'"  "-"""'''*"  '^^ "  ■•"  *      -*       r'-.-Mi..-  *■  bfscum,  nec  locain  aut  colloqnium  eum  Dei  sacerdo- 

libus  et  episcopis  obtinere.  Non  enim  fas  est  con- 
femnere  nos  Ecclesias  ita  torbatas  et  scandalizatos 
popiilos  fldemriue  reetissimam  violatam,  dissipatum 
quin  etiam  gregem  quem  custodire  debueras,  siqui* 
dem  Juiu  nos  amator  recti  dogmatis  exstitissea 
sanctorum  Patrum  vestigla  pia  consecuns.  Umnes 
itaque  quos  propter  fidem  tua  religio  a  commtt- 
nione  removit  aut  ab  ordlne  suo  deposuit,  laicos 
aut  clerioos,  in  nosiram  eomrounioDem  recipimus 
[f .,  i,  2,  G.,  recipimus] :  non  enim  justum  est  eos 
tuis  deeretis  opprimi  qui  noverunt  recu  sentire,  qiii 
ettam  bene  racientes  tibl  prudentissime  roi^tiieruni ; 
li«^c  idem  namque  in  epistola  quam  misisti  ad  prae- 
4e^~doi"n«  im  «r8entie'n8r8iilHdtudo^obi«C  "'«•"    •™P|«    Ron»    «inclum   et   eoepisoopum 


odo  prsDsedit  beatissimus  quondam  Cyrillus  Alexan 
driae  episcopus,  qui  enm  omni  concilio  ad  eumdem 
^esturium  hxc  synodalia  decreu  transmisit. 

^  H'jio$o  €t  Deo  amabili  eontaeerdoti  Settorio  Cyrillui^ 
vel  qum  convenit  apud  |U.,  ad]  Ephe$um  tynodui. 

Cum  Salvator  nosler  aperte  pronunliet :  Qui  dili^it 
patrem  aul  malrem  super  me  non  ut  me  dignut^  et 
qui  diligii  fiUum  aut  ftliam  tuper  me  non  ett  me  di" 
gnut;  quid  nos  patiemur  qui  deposcimor  a  tua  re-^ 
ligione  ut  le  »upcr  Christum  salvatorem  omuium 
diligamiis?  Quid  enim  nobis  in  die  judicii  proderit, 
^ul  quam  satisractionem  reperire  poterimus  propter 
Um  diulurnum  silentiuin  de  prolatis  a  te  contra 
eum  Uaspheiniis  ?  Et  siqu'dem  te  Unlummodo  lae- 


Qiinor  eKisteret  :  cum  vero  loum  scandalizaveris 
Ecdesiam,  et  fermentnm  insoliise  pravilalis  ei  novae 
l^resis  miscueris  in  populis  nec  Untiim  ibidem 
positis,  sed  ubique  consisteniibus,  nam  tuaruio  ex- 
po^tiooum  libri  per  cuncta  vulgaii  sunt ;  qux  pro 
iipstro  silentio  ratio  ultra  vel  excusationis  sermo 
sn(Hciat  aut  quomodo  non  necesse  sit  ineminisse 
Qiristi  Donii^n  sic  diceaiis  :  Noa  putetit  quod  ve^ 
nerim  pacem  milj^ere  ia  lerram^  ted  gladium^  veni  enim 
tepar^re  hominem  advertut  patrem  tuum  ,  et  filiam 
odvertMt  matrem  tuamf  Nam  cum  Ixditur  fides,  par 
rentum  reverenlia  yelut  inutiiis  et  periculosa  despi- 
citur,  et   amor  erga  fiVios  fratresqne  vitatur.  Ad 


nostrum  Coelestlnum  signillcare  curasti.  Non  auieon 
sufficit  tuoe  religioni  solommodo  fidei  symbolum 
eonfiieri  quod  exposilum  est  per  idem  tempus  sancii 
Spiritus  largiute  a  venerando  et  magno  coneilio  apad 
Nicotam  congregato ;  lioc  enim  nec  intellexisli  iiee 
recic  interpreutus  es,  quiuimo  perverse,  licet  sono 
vocis  eaileiu  verba  protuleria  :  sed  consequen!»  osc 
et  Jiirejurando  faieri  te,  quod  aoathemaiizes  qoidem 
tua  polluu  et  profana  dogmata,  sentias  autem  et  do^ 
ceas  qua;  nos  nnlversi  t^^r  Orieniem  seu  per  UccU 
deiiiem  episcopi  et  magistri  praesulesque  populorum 
credimus  et  docemus.  Epistolls  anlem  ab  AlexRn* 
drina  luje  religioni  directis  Ecclesia  consensum  prae* 


Ifostremum  etiam  super  ipsam  vium  mors  poiius  a  ^  ^""*  ^"»  **  <>"*  «P»^  "•'^™  ^^™»""  conveiiii 
piis  ^iris  eligiiur,  ut  ineliorem  resurrectionem,  sicut  ^  f*"<^**  syaodus,  quam  etiam  nos  omnes  velut  recte 


scriptum  est,  consequantur.  Tcce  itaqiie  te  siniul 
com  sancu  synodo  quae  apud  amplam  urbem  Ro- 
inam  congregaia  esi,  pr^sidente  sanctlssimo  et 
v^neraniissimo  frairc  et  consacerdote  nostro  Coe- 
lestino  episcopo^  his  scriplis  synodicis  te  jam  tertio 
Convenimus,  consilium  dauie^  ul  a  tam  pravis  aljsti- 
neas  distortisque  dogiiiaiibus,  quae  et  Sentlre  co- 
gnosceris  et  docere;  reciptas  vero  fldem  rectam 
Elc^iesiis  \\or  beatisslmos  apostolos  et  evangelistas 
ab  initio  iradiiam,  qul  et  oculis  iiispexcrunt  et  m> 
nistri  verbi  fuisse  n^ons^rantur.  Quod  si  hoc  roligio 
tu;i  facere  distulcrit  jtixta  diladonem  liiteris  praefi- 

*  Ex  omnibus  Codicibus.  Iii  A.,  primum. 


irreprcliensibiliterque  conscriptis.  Subdidimus  aii- 
lem  his  nostris  iitteris.quae  te  sentire  oporteai  et  do* 
cere,  et  a  quibus  abstinere  convcniat ;  basc  est  eiiim 
fides  catholicae  Ecclesiae  cui  cuncti  consentlunt  or» 
Uiodoxi  per  Orientem  Occidentemqoe  ponUfioea. 

Credimus  in  unum  Dcnm  Fatrem  omnipotentcm, 
omnium  visibilium  et  invisibilium  conditorem  :  el  in 
unum  Dominuro  Jesum  Christum  Filium  Oei  natuin 
de  Patre  unigeniium ,  hoc  est  ex  [B,  12.,  E,  5,  ff.,de] 
subsiaiitia  Pairis,  Deum  ex  Deo,  lomen  ex  luminr^, 
Deum  verum  e\  Deo  vero,  naium,  non  factiim  ,  ho- 
mousion  Patri  hoc  cst  unius  cum  Paire  substantiuc, 

\  Ex  ^.,  T.  2,  (J.  ?u  A. et rcliquis  : ma  ccGCLXvtiv. 


iBS  GRiECORIIM  GONGILIA.  -^  Etmsmum.  451 

p€r  qoem  tmmM  hM  i«nl  te  c6bIo  el  in  tem  ",  qni  A  anlm  Verbom  habHsferii  in  nobis,  et  dieinm  sii  \n 


propier  nos  homines  ei  propter  nostram  talniem 
«iescendiietincernatus  esi,  et  homo  faeios  passut 
eti,  el  resurgens  [0.  A.,  T.,  3,  resurrexitj  lertin  die 
ascendit  in  cmlos;  inde  venturus  S2  ^  jiidieare 
Tivos  et  mortuos :  et  in  Spiritom  sanciuni.  Eos  sulem 
qui  dicunt :  crat  tcmpus  qusndo  non  erst,  ei  anie- 
qiiam  naseeretur  non  erat,  ei  quia  ei  iiullis  exslaa* 
tibos  factus  est  nul  es  tlisr  substantia  vel  essentia 
dieant  ew^  anl  con?ertibilem  aut  [  £.  3,  7.  I,  2, 
et]  commoubilem  Dei  Filium  ^  :  aoalbematiiat 
calboiica  et  tposiolica  Eccletit. 

Seqoenies  e  iitque  per  omnit  ttnclorum  Pttrum 
conlessiooes ,  quas  loquente  iu  eis  sancto  Spiritu 
protulerunt,  el  inientioni  qum  es(  in  eorum  intelie- 


Cbritlo  babilare  oirinem  pleniiudinem  deiiaiis  tor* 
poraiiier  et  tameninielligimuseum,  qiiod  caro  facius, 
noosicntln  sanctis  babitare  dicator,  nec  talem  in 
ipso  babitationem  faciam  delinire  tentavimus;  st*d 
unitus  jiixia  naluraro  nec  in  carnem  penilus  cominit- 
tatus  lalem  sibi  fecil  habitationem  qnatem  ei  atiima 
nomSnis  habere  creditur  ad  proprium  corpus.  Unus 
igitur  est  Ghristus ,  Filius  et  Domlnus,  non  ▼elut 
ei>njunetionem  qotmlibet  in  onitate  digntlatis  et 
aoctoritatis  bnminis  habentis  ad  Deum,  non  enim  po* 
lest  onire  naluras  sola  dignitatis  squalttas.  Denique 
Pelrus  et  Joannessqoales  sunt  allerutrum  dignitatis, 
propter  quod  el  apostoli  et  sancti  diseipuli  este 
monstrantur,  Tcrumtamen  uterqiie  non  unus  est,  nec 


ctibus  sequis  Tcstigiis  inbsrentes»  alque  iter  ambu-  B  juxta  cotlaiionem  vel  connesionem  modnm  conjun- 


iantet  regium  profitemur  quod  ipsum  unigenilum 
Dei  Verbum  Dei  natum  ex  ipsa  Patris  essentia,  de 
Deo  vero  Dens  yerus,  lumen  de  lumine,  per  quem 
omnia  facia  sunl  sive  in  ccelissive  in  terra  [  7. 1,  in 
lerris  ],  saloUs  nosiraecausa  deseendens  ad  exinanl* 
lionem  sese  dignatus  est  inclinare.  Incarnalns  autem 
ei  homo  factos,  id  est  carnem  de  Virgine  sancia 
totciplent ,  etmque  propritm  faciens ,  nativiutem 
oosiram  ex  ruJva  sosiinuitt  homo  de  muliere  proce- 


ctionis  adverlimus  :  boc  enim  ad  unitatem  non  suf* 
flcit  uaturalem,  nec  secundum  participa.imiis  effe« 
cliim  [£.,  B.  it.,  affeclumj,  sicut  nos  eiiam  adhae- 
reiites  Doiniiio  unus  eum  eo  spiritus  sumus,  imo 
potius  conjunctionis  nomeii  evitatnus  lantjuaro  non 
exisiens  •  idoneum  quod  significet  uniiarts  arcanum. 
Sed  neqtie  Deum  aut  Dominum  Ghristi  [  C/.,  Cbri« 
sium  1  Yerbum  Dei  pjitris  asserimns,  ne  iterum  rat- 
nifestius  in  duo  dividamos  unum  Ghrislum,  Filiam 


dens  [^*,  prodiens],  necquoderatabjiciens.  Nam '  ei  Dominum,  et  in  crimen  sacrilegii  recidamus, 

licei  factus  sit  in  assumptione  carnis  el  sangulnis,  Deom  illi  se  ipsum  facientes  et  Dominum  :  unltus 

tamen  eiiam  s|p  quod  erai  Deus  nalura  scilicel  el  quippe  sicut  superius  diximus,  Deus  Verbom  cariii 

Terilate  persisiens.  Nee  earoem  itaque  dicimiis  iti  na-  secundum  subsistenliam  |/E.,  B»  ft.,  substantinni] 

turam  deiialis  esse  conversam,  nec  subslanliam  car-  Deus  quidem  est  omnium  et  doniinatur  universitatl. 

1113  in  ineffabilem  Dei  Verbi  essentiam  commutatam,  ^  Venimtamen  nec  servus  est  sibi  ipse  nec  domiiios, 

iiiconvertibilis  enim  esl  et  incommuiahilis ,  idemque  quia  ineptom  est  tcI  potius  impium  boc  sentire  vel 


i|)ae  juxta  Scripturas  jiigitcr  permanens.  Visus  esl 
aotem  et  parviilus  posilus  adlmc  in  cuiiabilis  et  in 
siiiibus  [  f/r»  in  siou]  geniiricis  Virginis  coosiituins, 
uoiversam  ereaiitftm  replebat  ut  Dcus,  geoitori  suo 
iudiTitus  existens;  quod  diTinnm  esi  euim  sine 
quantiiate  el  sine  mole  cognoscitur»  nec  ullis  ter* 
miuis  conlinetiir.  Unilum  ergo  csrni  Verbum  Dei 
secondum  tubtistentiam  ^  conftientes,  unum  tdora- 
mus  Filioro  et  Dominum  Jesum  Christum«  non  seor« 
sum  pooeiiies  ei  determtntniet  hominem  et  D  um 
veloljnvicem&ibi  digniutis  el  tuclonialis  unitate 
coujuuctos,  boc  enim  novius  vocis  esi  et  aliud  nihii, 


dieere  :  quarovis  enim  Deum  suum  Palrem  dixeril* 
cUm  Deus  sil  etiam  ipse  naiura  et  de  illiut  essentia; 
lamen  nnllatenus  ignoramus  quod  manens  Deus  homo 
qooqiie  factus  sit,  qoi  sub  Deo  juxta  debittm  legem 
naiura  faumaniiatis  exisierel  :  Ipse  vero  sibi  qoo* 
modo  Tcl  Dens  poteril  esse,  tcI  dominns?  Ergo  sicot 
homo,  quantiim  decenter  ekinaoitionis  mensurae 
congmli,  sub  Deo  se  nobiscum  esse  disserult,  lioc 
etinm  modo  suh  lege  factns  est,  qnamvis  Ipse  pro- 
mulgaTerit  legem  el  logislator  ul  D(*us  exstiterit. 
Cavemiis  [  f/,,  Caveamus  ]  aiilem  de  Christo  dlcere  : 
propier  assumentem  veneror  assomptnm,  el  propter 


nee  iiem  Cbristum  spccialiter  nominantes   Deum  ^  inTisibilein  adoro  Tisibilem.  ilorrendom  TOro  soper 


Verbom  quod  ex  Deo  esi»  nec  alterum  similiter  Cbri- 
ttum  specialiter  qui  de  muliere  natus  esi ;  sed  unum 
solummodo  Christum  Dei  Patris  Verbum  cuin  propria 
caroe  cognoscimus.  Tuiic  *  enim  juxta  nos  uuctus 
esi,  quamvis  spiriluro  dignis  ipse  coululeril  et  non 
ad  mensuram,  sicut  beaius  oTangelisU  Joannes  asse* 
roiL  Sed  nec  illud  dicimus  quod  Dei  Verbum  velui 
bomine  commoni,  qui  de  sancta  Virgine  natus  esi/ 
habitarei  [  C/.,  G.,  babitarit  ] ,  88  "^  Deuin  homo 
Chrislus  babiutorem  possidere  credatur.  Quamvis 

*  iS.,  tttfil,  qwB  in  mio  et  qy(B  in  ierra. 
^  Ex  oiiinibus  Codicibus  desuinpta  vetba  Dei  Fi- 
iitim,  qus  deHuni  irr  A. 

c  T.  %  inbslantiam,  U.,  juslilittm. 

d  /a.^  BR.,  E.  3,  T.  1    2,  |}.,  ittne  enim  eiiam 


boc  ctiam  illnd  docere  '  :  is  qui  snscepius  est  cum 
eo  qui  susccpii  non  noneupatur  Detis ;  qui  enim  baee 
dicit,  dividit  itenim  in  duos  Christos  eum  qiii  onot 
est,  boniiiiem  84  seorsum  in  ptrte,  et  Deum  slml 
liier  in  partecon8titnens;evidenter  enim  [1/.,  ao. 
lem]  denegat  unitatem  sccimdum  qoam  non  alter 
cum  allero  eoadoralur  aui  conuncupatur  Deus;  sed 
unns  tnteliigilor  Qirislus  Jesus  Fdins  Dei  unigeni* 
tos,  una  serviiuie  ciim  propria  carne  venerandiif. 
Confilemur  etiam,  quod  idem  ipse  qui  ex  Deo  Patre 

•  Ex  ctRteris  Codiclbus.  Iii  A.,  exklendo.  Qtixdam 
aiitem  hujus  Codicis  foHa  isto  iransposita  luco  rcpe- 
rintitnr. 

'  ^.,BR.,T.  1,2,13.,  d/crre. 


Ij5  COLLCCTIO  G.\mMm  S.  tSIDOKO  II18PAL.  ASCRIf  TA.  4S3 

iitiiif  esl  FilhM  iinigmiitis  Deasy  Itcet  jiiiCa  naioram  A  nvliaiefMift  Ignoraus  iudaies  alkMpiiltir  :  Nmtc  me 


Bnain  expers  paasionis  eisiileril,  pro  nobis  tamen 
S'*eiindum  Scripturas  carue  perpessus  sit ,  et  erat  in 
cniciiiio  corpore  propri»  carnis  iropassibililer  ad  ae 
rererens  p:i8sionem  * ;  gratia  vero  Dei  pro  omntbus 
gustavii  niortem,  Iradeus  et  propriuln  corpust  qiiam- 
tis  natoraliter  ipse  vita  sit  et  resurrectio  moriuo- 
rum.  Nam  ut  mortem  ineffabili  potentia  proculcaret, 
ac  prius  in  sua  carne  primogenitusex  mortuis  fierei 
ei  primitiaa  dorinientium ,  viamque  faceret  humanas 
uatura!  od  incorraptidnis  cursum  ^,  gratia  Dri»  sicui 
supra  didiuin  est,,pre  omnibus  gustavit  mortem,  et 
tertio  dieresurgens  spoiiavit  iiirernum.  Idcirco  quam- 
vis  dicatur  quod  per  homtnem  facla  sit  resurrectio 
mortuorum  »  tamen.  inlelligimus   hominem  factum 


^KisrflJt  oi^cidere  Itoniiii^m  ^tii  vmiafem  vofrts  locvfti 
tum^  item  non  minus  euin^  qui  in  similitudine  ei 
cqualitaie  Patris  est,  Deum  vernm  [jE,^  verbum] 
eiiam  ct  in  mensuris  hoinanHaiis  e}us  agnoseiiiMM. 
Si  autem  iiecessario  creditur,  quod  naiura  Deus  eit- 
stens  f^etus  sit  caro,  imo  potios  homo  animatiis  anima 
rati<maii  [T.  4, 2,  raiionabili],  qoae  can«a  est  iii  in 
e)ii6  qoilibet  vocibus  erubescai,  si  eas  hotnine  digiins 
effalns  estY  Qiiod  si  sermones  homini  Cfmgriienies 
abjicit,  juila  nos  fa«iminem  fieri  qais  coegit  ?  Cirni 
vcrose  propter  nos  ad  eiinanitionem  spontaneam 
misericdrditer  Inclinaret ,  qoam  ob  causam  dignos 
exinanitione  sermones  effuiierit?  Uiii  igitor  person» 
eunclas  ejus  in  Evangelio  voces  aacribimos,  uui  sub- 


Yerbum  quod  tfx  Deo  est,  ei  per  ipsum  inorlis  impe-  B  aisteniiae  Verbi  scilicet  incamaii,  quia  wius  est  Do- 


rium  fiiisse  destroctuin.  Yeuiet  c  autem  temporibus 
praefinitis  sicut  est  unus  Filius  et  Dominus  in  gloria 
Patris,  ut  jtidicet  orbem  lerrarum  in  aequiiale  sicut 
Scriptora  tesuiur.  Necessarie  igitur  et  boe  adjici- 
miis :  annuntianies  eiiim  secundum  carnem  nKirtem 
unigenili  Filii  Dei,  id  esi^Jesu  Cliri$iti,etrcsurrectio- 
bem  ejus  et  in  cobIos  ascensionem  pariier  confitenies, 
Incruentam  celebramus  in  eccle>iis  sacrificii  serviiu- 
leiH«  Sio  eiiam  ad  my&ticas  benedictiones  accedimus, 
etsaiiciificainiir  participes  sancli  corporiset  preiiosi 
sanguiuis  Chtisli  omnium  nostromm  redemploris 
effecii,  noo  ut  communem  carnem  percipientes,  qntd 
h\mi,  nec  ut  viri  sanciiflcati  et  Yerbo  cnnjuncli  se- 
cundum  dignitaiis  unilatem  aut  sicut  divinain  posst- 
dentis  l:abitatioiiem,  sed  ut  vere  vivilicairlcem  et 
ipsius  Verbi  propriain  (aciam  :  vita  enini  naturaiiter, 
ut  Deiis,  existens,  quia  proprias  carni  uiiiius  esl, 
vivificairieem  eam  esse  professus  est.  Et  ideo  quaro- 
vis  dical  ad  nos  :  Amen  amm  dico  vobi$,  nUi  mmuiu» 
ceaertiia  cnrnem  F%(ii  kominit  ti  hiberilit  ejut  tangm" 
»em  :  oon  lamen  eam  ut  bominis  unius  ei  nobia 
exislimare  debemus;  quomodo  eiiiiii  juita  naturam 
euam  vivificairix  esse  caro  hominis  poterit?  sed  ul 
vere  propriam  ejus  fiictam,  qui  propter  noa  filius 
hMininis  et  faeius  est  el  vocaius.  £as  aulein  vo- 
ees  qnns  Sahaior  nosfer  in  Rvangeliis  85  protu* 
lit  non  in  duabiis  sobsisieniiis  aut  personfs  omnino 
^riimur,  non  etilin  duples  est  unus  Cbrisdis  et 


minos  Jesus  Chrisms  ui  scripium  est  :  appellaium 
vcro  apostolom  et  pontificem  confessionis  nostrae 
lanqiiam  sacrificantem  Deoet  P.iirifidei  nosira;cott- 
fiissionem,  qu»  a  nobis  ipsis  et  per  ipsum  Deo  ei 
Patri  iiicessanler  offertur.  Ilernro  eum  dicimus  qui  ei 
Deo  seeundum  naturam  Filius  unigenltus,  nec  bomiiii 
praeter  eum  alteri  sacerdoiii  nomen  ei  officiiim  de- 
puiamus ;  factus  est  enim  mediator  Dei  et  hominoa 
el  reconcitiaior  ad  pacem,  semelipsiim  Deo  et  Patrl 
pio  nobis  offerens  in  odorem  suavitatis « ideoque  di» 
cebai  :  Sacrifieium  el  oblaHouem  no/iitili,  hohcantia 
pro  peccato  non  tibi  plaeuerunt^  corp^  autem  perfe- 
citii  mild,  Tunc  tlixi :  Ecce  Or  nio.  In  caj^e  Ubri  tcri^ 
plum  ett  de  oie,  ui  faciam  Deut  vol«nial€m  tuttm  :  ob- 
tiilit  eniin  propriom  corpiis  non  pro  se,  sed  pro  no- 
bis  in  odorem  suavitalis.  Nam  qua  pro  se  «iblaiioiie 
vel  sacrificio  Indigerel  ab  oinni  peceato  Uber  ut  Deue 
existens?  Quod  si  omnes  peceaveriinl  et  egeni  glork 
i)ei,  secundum  hoc  quod  sumus  ad  miiubllitatis  ei- 
cessom  prouieres  effecti  et  peceatis  ssgrotavit  homa- 
na  88  natura ;  ipso  vero  aon  ita»  ideoqne  nos  glo- 
ria  ejiis  evinclmur;  cur  erit  ultra  Jam  dohium  qo>d 
agntis  verus  pro  nobis  sil  inmoiatus?  Qul  dicil  auiem 
quia  semetipsum  tam  pro  se  quam  pro  nobis  obtulil 
[7.  1,  2,  obtulerit]  nuilatenus  impieiatia  crimea 
effugiel,  cum  nihll  prorsus  iste  deliquerii  nec  ul  um 
fecerit  omnino  peccatom :  qoa  igiior  egeret  eblatlnne, 
noilo  suo  eisianie  facinore,  pro  quo  ai  essel  aaiis 


aolus  ^,  qiiamvis  ei  duabus  diversisqoe  rebus  ad  oni-  j)  admodum  eonvenieiiter  offerrei?  De  Spirjtu  qnoqne 


laiem  eognoscaiur  Individusm  convenisse  :  sicul 
hAmo  qoo(}ue  ex  aniroa  constans  et  corpore  non  du« 
plei  potlus,  sed  unus  est  ei  utroquo.  Huioaitas  ergo 
el  divinas  Insupcr  voces  ab  uno  Christo  dictaa  anim- 
adverientes,  recte  sentimus.  Cum  eiiim  dc  Deo, 
dignlssime  loqiiitur  de  ee  ipso :  Qui  me  vitiet,  videt  tt 
Poirem,  H  e§o  et  Pattr  unum  tumutf  divinam  ejns 
itttell  glmns  ioefllabilemque  naturam,  secundum  quam 
unum  est  cum  Patre  suo  propter  unam  eamdemqne 
subsiantiBm»  imngo  et  cbaractcr  splendorque  gtoriaa 
ciua  eiisten^.  Cum  vero  huinana:  natuni:  oicnsuram 

•  iE.,  R.  R.,  E.  3,  T.  i,  2,  l\,  G. ,  j?flMione«. 
>>  i£.,  D.  R.,  E.  5,  T.  1,2,  U.,  G.,  re<riir*iim. 
«  Ex  Jt^  B.  U.,  U.  In  A.  cl  rcliquis  :  reni^ 


cum  dicit :  lUe  me  §lorificabit^  hoc  reciissimc  aeii- 
lieiites,  unum  Cbristum  et  Filiom,  non  velui  alterios 
egentem  gloria,  confitemur  ab  Spirllo  sancto  gloriam 
conseeuium,  qoia  Spiritus  ejus  nee  melior  nee  aopo* 
rior  ipso  est ;  sed  quia  mlra  opera  faciens  ad  domoii* 
siraiionem  sote  deiuiis  virtttte  proprii  Splriuia  ote- 
baiur,  ab  ipso  glorificari  dieitur^  quemadmodum  si 
quis  de  hominibus  asscverei  quod  virtua  siia  Vel  di- 
sciplina  qucifbet  unumqneijfqiie  cbrificet.  Quamvis 
enim  in  sua  sii  si:bsbtentia  Splrittis,  et  ejos  inU^li- 
gatur  in  persona  proprieiaa  juxla  id  qiiod  SpiritiD 

^  Ex  leliquis  prxter  A.,  E.  3,  in  quibus  solut  qui 
quamvii. 


157  Gft^CORUM  GQNaLU,  --  EracSINUM.  138 

•si  elBQii  Filius;  Umen  [i£,»  B.  A.,  E.  5,  aUamen]  A  post  ttniuieni,  sola  eae  conneskMie  conjungens  ea 


non  est  slieaus  ab  illo,  nani  Spiriius  appeltaius  esl 
\erUaiis  el  Yeriias  Cbristus  esi :  unde  ei  ab  isio  si- 
militer  sieul  ex  Deo  Palre  procedit.  Denique  bic 
ipee  Spiritus  eliam  per  sanciorum  manus  aposiolo- 
rum  iniracula  gloriosa  perflciens,  Domiiium  glorin- 
C3vit  iesum  Cbristum  posiquaui  ascendit  in  coblum ; 
nam  ereditus  est  Christiis,  natura  Deus  eiistens  per 
suvm  S|»iriium  virtutes  efliciens,  ideoque  dicebat : 
De  me9  acelpiel  et  anHuutiabit  tobii,  Nequaquam  vero 
pnrtieipatioiie  alterius  idein  Spiritus  sapieus  aut  po- 
leos  dicitur,  quia  per  omnia  perfecius  est,  et  uullo 
prorsus  iinligens  bono;  iiam  paterntt  vlrtutis  et  sa« 
pientix  iil  est  Filii  Spiriius  ciedi;ur,  et  ideo  ipsa  re 
et  subsi^tentia  virtus  et  sapieniia    comprobatur. 


qu»  secundum  dignitaiem  est  vel  eliam  auetorita* 
tem  aut  potesi^tem ,  ac  non  potius  conveuiu»  qui 
per  uiiiUitem  faclus  esi  naitiralem;  auaibema  sit. 

IV.  Si  qiiis  personis  duabus  vel  subsisieutiis  eas 
Yoces  qtvjd  iii  apostolicis  scripiis  contincniur  ei 
evaiigelicis,  dividii,  vel  quae  de  Chrislo  a  sanciis  di- 
cuntur  vel  ab  ipso  etiain  de  se  ipso,  et  aliquas  qiii- 
deiii  ex  his  veiut  homini  qui  prster  Dei  Verbum 
specialiier  iulelligaiur,  apuverit,  illas  auteui  lan- 
quam  Deo  diguas  soli  Dei  Patri3  VerbodepuUverit; 
anatUema  sit. 

V.  Si  quis  audet  dieere  Cbrislum  bominem  theo- 
pboron,  id  est  Deum  lerentem,  ac  noii  potius  I>eum 
esse  veraciter  dixerit,  Uiiquam  Filium  per  oaiuram 


Igiiur  quia   Deum  canie  uuiluin  juiU  sub«isteu-  B  secundum  quod  Verbum  caro  factum  est,  ei  comuiu- 


ii;im  sancia  Yirgo  corporaliier  peperit,  idcirco  eam 
Dei  genitricem  Cbse  proriieuiur  :  non  quod  Verbi 
naiura  e\isteodi  priiicipiuiii  de  carne  sorliia  sit,  erat 
coim  in  principio  Verbum  et  Leuterat  Verbumet  Ver* 
bum  erat  ap«d  Deum,  et  ipse  est  eonditorsxculorum» 
Patri  co.-eiernus,  ct  universiuiis  creamr;  sed  quod 
auperius  diximus»  juxia  subsisteniiam  sibimet  imiens 
bumanain  naturam  iiativiiatem  sustiuuerit  ex  ipsa 
vulva  corporea ;  non  quod  egiierit  uecessario  aut 
propter  siiain  naturam  oativitate  isl:i,  quae  est  io 
exiremissaeculi  facia  iemporibus,sed  ui  ipsasbenedi* 
ccret  substantiai  uostrae  primitias,  et  dum  eum  canii 
uiiitum  mulier  edidisset,  illa  quu:  ndversus  orone  ge* 
nas  humanum  roaledictio  fuerat  prolaia  desinerei,  p 
nec  jam  morti  nostra  coriiora  87  desiinarei,  illud 
quoqne  quod  dictum  est :  in  iri$titia  paries  filios  ipse 
dissolvens,  verum  esse  monstraret  quod  propbets 
voce  praediierai :  Absorpta  eH  mors  in  jnctovia^  et  iie- 
rum  :  Abstulii  Domnus  omnem  iacrymam  ab  omni  fa^ 
de,  Propier  baoc  eteniin  causam  dicimiis  eum  di- 
spensaiorie  et ipsis  lieuedixlsse  tunc  nupliis,  cum  io 
Caoa  Gaiilx»  cum  sanctis  voeatus  aposiolis  adesse 
dignatiis  est*  lljee  sapere  snmus  eJocii  a  sanciis 
apostolis  elevangelistis  etab  omni  Scriiitura  divlnitus 
iaspirau,  nec  non  et  a  tieatis  Patrum  confessionibus 
veriiaie  subnixis.  His  omuibiis  etiain  iuam  religionem 
GOiieordare ,  et  prsier  aliquem  dolum  conseutire 
)am  conveoit :  quai  vero  religionem  tuam  anaibcma* 


nicaverit  g3  similiter  ut  oos  carni  etsanguini; 
anathcma  sit. 

Yl.  Si  quis  dicit  Deum  esse  vel  Dominum  Cbristi 
Dei  Pairis  Verbum,  et  non  nisgis  eumdem  ipaum 
conntetur  Deniii  simul  ei  homiiiem,  propterea  quod 
Verbuni  caro  factum  est  secundum  Scripturas;  ana- 
tlieiiia  bit. 

Yll.  Si  quis  Tclut  bominem  Jesum  operaiione  Dei 
Yerbi  dicit  adjuium,  et  unigeniti  gloriam  Unquam 
alteri  prxier  ipsum  exisienii  tribuit;  anathema  sii. 

Vill.  Si  quis  audet  dicere  assumpiuin  boiuinem 
coadorandum  Deo  Verbo,  et  conglorificandum  't,  et 
conuncu|«auduiu  Deum  unquain  aiterum  cum  aliero, 
iiam  cum  syllaba  sempcr  adjecu  lioc  cogit  inielligi, 
et  non  poiius  uua  supplicaiione  veiieratur  Giniiia- 
nuel,  unamque  ei  gloriflcaiionem  dependit  juxu 
qiiod  Veibum  caro  faclum  est;  aiiathema  sil, 

IX.  Si  quis  unnm  Dominum  Jesum  Cbristum  glo- 
rificatum  didt  ab  Spirilu  saiicto,  unquam  qoi  aiiena 
viriute  per  eum  usus  fuerit,  et  ab  eo  acceperii  eni<« 
caciam  couira  inimondes  spirilus,  posse  et  hominU 
bus  diviim  signa  perficere,  ac  non  poiius  propriom 
fatetur  ejus  Sptriium  per  quem  diviiia  signa  eomple^ 
vii;  anatbema  sit. 

X.  Poniificem  et  apostolum  confessionis  nostr» 
facium  9W  Cliristum  diviiia  Scriptura  commemo** 
rat;  obiulit  auiem  semetipsum  pro  nobis  in  odorem 
su.ivitatis  Deo  et  Patri.  Si  quis  efgo  pontilicem  el 


tixare  necesse est  buic  epislol»  nostrae  subj' cta  {T.j^  apostolum  nosirum  dicit  (actum  non  ipsuaa  Dei  Ver* 
i,  2,  subjuocuj  sunt. 

I.  Si  qois  non  confiteiur  Deum  veraciter  esse 
Emmanoet  et  propierea  Dei  genhricem  sanciam  « 
Virginem  ^,  peperit  enim  secondom  carnem,  carnem 
facfom  Del  Verboin  secumlum  quod  scriptum  est: 
yerbmm  caro  fetctum  eet;  analhema  sit. 

II.  Si  quis  non  conflietur  carni  secundum  subsl- 
steniiam  uniiam  Dei  Pairis  Verbum ,  unomque  esse 
Chrislum  cum  propria  carne,  eumdem  scilicet  Deum 
simul  et  homioem ;  anathema  siu 

III.  •  Si  quis  in  uno  Cbristo  dividit  sobsUntias 


■  M.^  sanctamMariamvirginem. 
^  Exi£.,  B.n.,T.1, 2,0.  In  A.  ei  E.  Z.^Virqmem, 
peperisse  eum,  U.,  Virijinem  quw  pcperit  ucundunu 


bum,  quaiido  caro  factum  est,  et  juxia  nos  bomi< 
nem,  sed  velut  alierum  prieter  ipsum  specialiier 
homiiiem  ex  niuliere ;  aul  quis  dicil  ei  pro  se  obtu« 
lisbo  semelipsum  oblaiioneui  et  noii  potius  pro  noiiia 
solis,  Don  enim  eguil  obUtione  qui  peccaUim 
umuino  nescivii ;  anaibema  sit. 

Xt.  Si  quis  nun  conflleior  caniem  Domkii  tfvifl* 
cairicem  esse  et  propriam  ipt>ius  Verbi  Dei  Pacris, 
sed  velui  alierius  prdeier  ipsuin  conjunetl  eidem  per 
dignitatemy  aut  quasi  divinam  babentis  habiutio- 
nem,  el  oon  potius  ut  diximus  viYificautcem  esse, 

e  Deest  hic  canon  in  U.  ci  G. 

^  £x  /E.^  U.,  G.  In  A.  ct  reliquis  :  glorificandum . 


109  GOLLECTIO  CANONUM  S.  ISIDORI  IIISPAL.  ASCKIPTA.  m 

(|ula  facu  e«t  propria  Verbi  eaneta  vivificare  Yalen-  A  ipsliis  proprium  esi  hvium  p:is«nm  est ,  ideo  haec 


tis;  atiatlienia  sii. 

89  III.  Si  quis  non  confiielur  Dei  Verbum  pas- 
sum  carne,  crucifixnm  carne,  et  m*ortcm  cariie  gu- 
stasse,  raciumqiie  primngenitum  ex  morluis,  secuii- 
dum  quod  viia  esl  el  vivillcator  ut  Deus ;  anathema 
sii. 

Alia  ad  eumdem  Neitorium  decrelalie  epwtoia, 

Ait  igitur  sancta  ei  magna  synodus  :  Ipsnm  qul 
est  ex  Deo  Paire  naturaliier  natus»  Filium  nnigeni- 
inm,  Deum  verum  de  Deo  vero,  lumen  de  lumine, 
per  quem  el  cum  quo  oronia  fecerit  Pater,  hone  de- 
sceiidisse,  inearnatam  esse,  ei  hominem  facinm, 
passuin  esse,  resurrexisse  tertia  die,  ascendisse  ror- 


omoia  pru  nobis  ipse  dicilur  passus  ;  inernt  enim  tn 
eo  corpore  quod  paliebalor  Deus  qui  pati  non  pote- 
ral.  Siroili  modo  et  moriem  ipsius  inlelliginius ,  tm- 
mortale  enlm  et  incorruptiblle  est  naiuraliier  et  viia 
el  vivificans  Dei  Verbum;  sed  quia  corpns  ipsiiis 
proprium  gratia  Dei  jutta  Pauli  voceni  pvo  omnibns 
moriem  guslavil,  idcirco  ipse  dtciiur  mortem  passns 
esse  pro  nobis,  non  quod  ipse  moriem  esset  exper- 
tus,  quanium  ad  ipsius  naturam  perlinet ,  insania 
enim  est  hoc  vel  sentire  vel  dicere ,  sed  quod ,  ul 
snpra  diximus,  vera  carp  ipsius  tnortem  giistavit :  ita 
e^  resurgente  carne,  ipsius  rursus  resnrrectionen: 
dicimus,  non  quia  in  corrupiionem  ceciderat,  ansit 
sed  quia  ejus  surrexit  corpus.  Iia  et  Christum  unain 


sus  in  coelos.  Haec  nos  seqni  verba  debemus ,  bis  B  et  Domiiium  contiiemur ,   non  tanqiiam  hominem 


nos  convenii  obtemperare  dogmatibns,  considmn- 
les  quid  sit  incarnalum  esse  et  hominem  factum  Dei 
Verbum.  Non  enim  dicimus  quod  Dei  natura  con- 
versa  vel  immutata  facta  sil  caro,  nec  quod  in  to- 
tum  liominem  qui  est  ex  anima  el  corpore  transfor- 
mata  sit,  sed  illud  magis  quod  carnem  animaiam 
anima  ralionabili  sibi  copuiaverit  Verbum;  subsian- 
lialiier,  Ineflabiliier  et  irreprebenslbililer  factus  sit 
homo,  et  nuncupalus  sii  etiam  (ilius  horoinis,  non 
noda  lantummodo  voluntaie,  sed  nec  assnmpiione 
si»la  peraonse,  sed  quod  diversae  quidein  naiurae  in 
noum  cottvenerint;  unus  taincn  ex  ambabus  *  Chri- 
siiis  el  Filius,  non  evacuaia  aut  sublala  diversitaie 
n.iturarum  per  conjuncliones ,  sed  quia  simul  nobis 


com  Verbo  coadoran^es,  ne  divisionis  quaedam  sre- 
des  inddcalur,  sed  unum  jam  ei  eumdeni  adorantes; 
qiiia  non  est  alienum  a  Verbocorpus  suum,  cum  qtio 
ipsi  eliam  assidet  Pairi.  Nec  boc  iia  dicimus  quasi 
duobos  filiis  assidentibns,  sed  uno  cum  carne  pcr 
unitaiem,  quia  ^  si  taiero  copulaliouem  faciam  per 
siibsiantiam,  aul  qoasi  impassibilcm  aul  quasi  p^- 
rum  deeoram  noluerimus  acclpere,  in  id  incidiroiis 
ui  duos  filios  esse  dicamos.  Necesse  est  enim  discpr- 
nere  et  dicere,  bominem  separatim  fuisse  sola  filii 
appellatione  honoratum,  et  rursus  Verbum  quod  eai 
ex  Deo  ei  nomine  et  veriiate  Filius  Dei,  sed  discer- 
nere  in  duos  filios  non  debemus  unom  Domioum 
nosirum  Jesum  Christum ,   neque  enim  id  adjiivai 


effecerunl  unum  Deum  el  Chrtsium  et  Filiumy  id  est  C  ^  reciam  fidei  ralionem,  licet  nonnulli  copulaiionem 


dlvinitas  el  homaniias  per  arcanam  illam  ineffaln- 
leinqoe  copnlaiionem  ad  onitafem.  Itaque  is  qui  ante 
s.iicula  omnia  est  nalos  ex  Patre  eiiam  ex  moliere 
carnaliter  diciior  procreatos,  non  qaia  divina  ipsius 
naio>a  de  sacraia  Virgine  sompsit  exordiom,  nec 
quod  proptcr  se  ipsam  opus  baboit  secnndo  nascl 
post  illam  naiiviiaiem  quam  habebat  ex  Patre  :  est 
euim  inepiuro  el  stolioro  hoc  dicere,  qood  is  qoi 
anle  oinnia  saecula  est  consempiiernos  Palri  secon- 
dc  generationis  egoerit  ol  esse  incipcrel ;  scd  qoia 
propter  nostram  salutem  naiuram  sibi  copulavit 
bumaiiaro  et  processit  ex  muliere,  idcirco  dicilor 
uatus  esse  carnaliter.  Meqoe  enim  primoin  naios  est 
iKMno  communis  de  sancla  Virgine,  et  tom  demum 


nescio  qoatn  perhibeant  personarom.  Non  dixil  enim 
Scriptora  Verboni  Dei  persotiam  sibi  hominis  as- 
sumpsisse,  sed  carnem  facium  esse  :  id  aulem  esl 
osteiidere  Verbum  Dei  similit  r  ac  nos  panlcipatum 
habuisse  carnis  et  bangninis,  el  corpus  noslruin 
proprie  sunin  fecisse,  ei  hominem  ex  muliere  pro- 
cessse,  non  abjecta  nec  deposita  deilate  aut  gene- 
raiione  illa  quam  habebat  ex  Patre;  sed  mansisse 
eiiaro  in  assumpiione  carnis  Deum  qood  erai.  iloc 
ubipie  recia  fidei  ratio  proiestaior;  in  tall  sensu 
saiictos  Patres  foisse  coroporimos;  ideo  illi  non  da- 
biiaiont  sanclatn  Virginem  dicere  Tlieolocon,  non 
quia  Verbi  natora  deilasqoe  in  sancta  Vlrgine  sum- 
psit  exordiom,  sed  qood  ex  ea  natnm  sit  sacrom 


inhabitavit  in  eo  Verbom,  sed  in  ipsa  vulva  ulero-  ^  iilud  corpus  animatum  anima  rationabili»  cui  sub- 

qne  virginali  se  cum  carne  conjunxit  ^  et  sustinuit 

generaiionem  camalem  »    cariiis  suae  naiiviutem 

suaro  faciens.  Sic  iltum  dicimus  et  passum  esse  et 

resurrexisse»  non  quia  Deus  Verbum  90  >>^  ^^ 

natora  passus  sit  aut  plagas  aul  clavorum  iransfixio- 

nes  aut  aiia  vulnera ,  Deus   namque  Incorporalis 


stautialiter  adunatum  Dei  Verbum  carnaliier  esse 
natuin  diciiur.  Hxc  igitur  pro  91  charilate  *  in 
Christo  scribo  ',  qoxreus  tanquam  fratreni,  et  con- 
lestans  coram  Deo  et  electis  aogelis,  ut  baec  nobis- 
cum  et  sentias  9S  **'i^^^  ^  doceas  »  ut  ecclesiarum 
pax  saiva  servetur,  ct  concordiae  cbarilalisque  vin- 


extra  passionem  est,  sed  quia  corpus  iliod  quod^    culuffl  indissolttbiie  maiieat  sacerdotibus. 


*  M»,  B.  R.,  U.,  ambobut. 
^  B.  U.,  lecicm  carnem  conjunxtt. 
c  Ex  Graeco  exemphiri,  mendose  enim  in  omniboa 
Codicii»uc*,  ^Masi. 


<>  T.  1.2,  U.  ei  G.,;ifra«. 
•  T.  4.  !2,  prte  charitate.  13.,  pcr  eheritatem. 
'  fix  Graeco  exemplari,  cuui  in  ouinibus  Codicibua 
mendosc  legatur :  icripio. 


461 


GRieCURUM  CONCILIA.  —  CHAlXIEDOMeM^G. 


161 


XI 

CONCILIUM  CHALCEDONENSE. 

SEXCBNTORUM  TRIGINTA  EPISGOPORUM ,  HABITCM  CONTRA  0MNB8  HjeRBSBll,  ET  MAXIMB  AD« 
TERSUS  BDTTCHEM  BT  DIUSCORUM  ,  TALBNTlNIANO  8BPTIBS  BT  ABIBNO  COIfSULIBUSy  JBRA  * 
CCGCLXXXVIIII. 

ConsoUo  ^  piissimi  et  amatoris  Chrisli  imperato-  A  rum  qaae  sancta  et  vera  consistit  indubiiatam  omni- 


ris  Flavii  Marciani  perpelul  Augiisti  die  Idus  Octobris 
synodus  facla  in  Chalcedonensi  civitate  metropoli 
provinci»  Dithyiiiae  ex  decreto  piissimorum  et  fldelis- 
simorum  iinperaiorura  Valenliniani  et  Marciani,  con- 
Tenientibus  inecclesia  sanctoeac  triumphatricis  mar- 
lyris  EuphemiaR  gloriosissimls  principibus,  id  esi,  ma- 
gnificentissimo  et  gloriticentissimo  magistro  mllltum 
€xpr«rectoet  exronsulcpatritloAnaiholio,  et  magni- 
(icentissiino  et  gloriosissimo  praefecio  sacri  praelorii 
pfxfectur»  Palladio.  et  magnificentissinio  et  glorio- 
sissimo  praerecto  urbis  Tatiano,  et  magnificeniissimo 
et  gloriosissimo  niagistro  divini  officii  Yincomalonc, 
et  roa^niticenlissimo  et  gloriosissimo  comite  largi- 
tore  (C/.,  G.,  largitionum]  Martialio,  ct  gloriosissimo 


bus  declarare.  MHnifesiuin  est  eniin  quod  ex  avarilia 
vel  vaiio  siiidio  hi,  qui  praecedentibus  temporibui 
diversa  sapuerunt  et  docuerunt  populum  pro  eo 
qood  eis  expediit,  non  prout  convenit  neque  qaod 
Tcritas  aul  doctrina  Patrum  exquirit,  mulii  ad  erro- 
rem  seducti  [jE.^  D.  H,,  adducti]  sunt :  unde  sanctam 
synodiiro  scilicet  ad  istam  fieri  perrectionem  proba- 
Tlmus  f  et  laborem  vobis  arbiiratl  sumus  imponere» 
Qt  omni  erroris  caligine  detersa,  secundum  quod 
Ipsa  divinitas  boininibus  se  fieci  manifesiam  voluii 
et  Pairum  demonstravit  doctrina,  sic  fides  nostra 
quae  pura  et  sancta  consistit  in  otnniuro  ingrediens 
tnimas  propriae  veritaiis  effuigeat  luce.  De  caitero 
aodeat  nemo  de  oativiiate  Domini  et  Salvatoris  nosiri 


et  niagnificentissiino  comiie  domesticorum  Sparo-  B  Jesu  Cbristi  aliier  disputare  praeter  quod  apostolo- 

cio  ^,  et  magnificentissimo  comite  rerum  privatarum 

Geoetbolio  A';  appositis  etiam  e  glorioso  senatu,  id 

est,  magiuficeniissimo  et  gloriosissiino  espraRfecto 

et  excoiisuie  ei  palritio  Floreulio,  et  magnificeniis- 

simo  et  gloriosis^imo  exconsule  et  patricio  sena- 

tore,  et  roagnificentissimo  et  gloriosissimo  exniagi- 

•tro  et  exconsule  patricio  Nomo,  et  magnificentis- 

sinio  et  gloriosissimo  expraefecto  et  exconsule  |)a- 

iricio  Proiogenio,  et  magnificentissimo  et  gloriosis- 

simo  espraefecto  Zolio,  et  magnificeotissimo  aique 

gloriosissimo  expraefecto  urbisTbeodoro/eimagnifi- 

eentissimo  et  gloriosissimo  expraefecto  urbis  A  pollonio, 

et  magnificentissiino  et  gloriosissiino  espraeposlto  Ar- 

taxerxe;  convenienie  etiam  sancto  concilio  totius  orbis 


rum  praeconium  et  treceutorum  decem  et  ocio  san- 
clorum  Palrum  consonans  huic  doctrinae  iradidisse 
noscuntur,  sicut  et  saiictissimi  papae  Leonis  qoi 
apostolicum  gubernai  ihronum  ad  sanciae  memoiiae 
Flaviaiium  regiae  urbis  Constantinopoliianae  quon- 
dam  episcopum  testantur  litterae.  Remotis  igitur  et 
amputatis  talibus  pairociniis  et  cessantibus  avaritiia 
omnis  veritas  manifestetur  :  nos  eteniin  ad  confir- 
mandam  fldem,  non  ad  ostendendam  virtulem  et 
exemplo  imperatoris  (ionstantiiii  adesse  syiiodo  ex* 
cogiiavlmus»  .sed  ne  in  posterum  multlludo  popnii 
Instituiionibus  iuveniatur  dissentiens;  facile  eniiii 
aimplicitas  quoniindam  commeiitis  loquacium  usque 
Dunc  deiusa  est :  manifesium  quoniam  diversorum 


secundumdivinumpraeceptuminChalccdonia  civitate  C^ravis  dociriuis  discordiae  et  baereses  orUn  suni. 


congregato,  id  est  Paschasio  et  Lucensio  episcopia 
ct  Dooifacio  presbytero  contineniibus  locum  venera- 
bilis  et  sancti-arcbiepiscopi  antiquae  Romae  Leonis, 
et  Anatbolio  sancto  archiepiscopo  magnificentissimae 
Constaniinopolitanae  novae  Rom»,  et  reliquis  san- 
cUssimis  ei  reverentissimis  sexcentis  triginta  epi- 
scopis;  et  sedentibus  omnibus  ante  cancellos  sancti 
aliaris  cum  roagnificentlssimis  principibus  et  glorio- 
sissimis  •  et  eximiis  senalus;  adveniente  eiiam  piis- 
simo  imperatore  Marclano  in  supradicia  93-94  ^an- 
ctissima  basilica,  praesente  etiain  zelo  divino  et  ca- 
lore  fidei  accensa  piissima  et  fidelissima  regina  au- 
gusia  Pulcberia,  sanctam  synodum  allocutus  [jE.^ 


Mobis  autem  omne  stodium  adhibendum  est  popii- 
lum  propter  veraro  et  sanctam  docirinam  id  ipsuin 
sentientein  uiii  rectae  applicare  Ecclesiae,  et  ideo 
veram  fidem  catliolicam  etiain  exponere  secuiiduin 
Patrum  doctrinam  concordantibus  animis  vestris 
vestra  properet  leverenlia,  ut  qualiter  a  Nica»iia 
synodo  usque  in  hoc  tempus  abscisso  errore  vera 
fides  est  cjmnibus  cogniia,  sic  et  nunc,  per  banc 
sanciam  synodum  deposita  nebula,  quae.in  bis  pau- 
cis  annis,  ut  superius  diximus,  ex  pravitate  et  ava- 
ritia  quorumdam  visa  est  exoriri,  si  semper  ser- 
ventur  quac  statiita  suni,  erit  quidem  dlvinae  provi* 
dentiae,  quod  pie  fieri  volumus,  in  saecula  \T.  1,  2, 


r.,  allocuta]  est  haec  :  Cum  primum  per  electionem  p  In  Ecclesia]  hoc  conservare  firmissiine.  Et  post  regia 
in  regnnm  decreto  Dei  profecti  sumus,  inter  lantas  haec  verba  omnes  episcopi  cliimaverunt :  Harciano 
publicas  utilitates  nullum  slc  magis  nos  constrinxit  novo  Constantino  multos  annos,  mulii  anni  rcgis, 
negotium,  quam  rectum  et  veram  fidem  Christiano-     mulii  anni  reginae  orthodoxurum,  muliis  annia  Mar* 


*  JR.,  E.  3,   JRm   cccGLxxxviii.    T.  1,  2,  «ra 
ecccLxxxiiii. 
^  Ex  D.  R.,  T.  i,  ^.  In  A.  et  rcliquis  :  coMmiaiu, 
<  i£.,  D.  R.,  U.,  6>ara/fo. 


d  T.  1 ,  2,  G.,  Cenethlio. 

®  B.  R.,  G/oriosfitifnti  enmii  anatut. 

'  if).,  E.  5,  T.  i,  %  U.,  G.,  properammut. 


165  COLLECf  10  GANONUM  S.  ISIDORl  RISPAL.  ASCRIPTA.  464 

ciaiii  ainslorisChrisli  regnmn/msaeculapermaneai:  Aftt"»  decem  et   oclo  sanrtorum  ac  bealltsimonNM 
(llgni  orlliodoxas  Odei,  amatores  Cbristi ,  sit  vobis 


procul  invidia/  Ct  post  has  voces  iEtius  archidiaco- 
11118  Conslantinopotitanae  novae  Romae  et  priinicerius 
noiariorum  diiit :  Quoniam  nutu  supernae  graliae  et 
lelo  divino  serenitatis  veslrae,  piissimi  quibus  a  Deo 
iimncs  \U.  add.  bomines]  regere  cbncessum  esi  im- 
peratores  ,  circa  sanctionem  vestram  congregata 
sanet^  hsec  et  magna  totius  roundi  synodus,  cum 
plarima  muUarum  dierum  vacatione  et  divina  dili- 
geittia  omnem  quidem,  in  praetcrito  quomodo  eiorta 
est  c<mira  reclam  et  inviolabilem  caiholicain  nostram 
lidein,  verbo  veritatis  discordiain  effugavity  omnem 
abigeiido  innovatioiiem  :  sicut  et  in  Scrlptis  per  sio- 
guia  qiiae  subsequuntur  acta  demonstrant;  terminum 


qui  in  Nicxa  sub  Constantino  piae  menioriae  tmpe- 
raiore  convenerunt;  Gontinetur  aulem  et  eentum 
quinquaginta  sanclorum  Patrum  in  urbe  Conslanti- 
nopoiiiana  decretum  ad  peremptiunem  quidem  secti* 
rum  tunc  puliulantiuin ,  couflrmationem  vero  ipsius 
^  catholicae  aique  apostolicae  nostrae  fidei. 

Symbolum  ireeenlorum  decem  et  ocio  tanclomm 
Patrum  qui  in  Nicwam  convenerunt. 

Credimus  in  unum  Deum  Patrem  omni(>olentem, 

omnium  visibilium  ei  invisibilium  conditorem ,  el  in 

unum  Doniiiium  Jesum  CbristuroFiliumDei  de  Patre 

naium,  unigenitum  boc  est  de  substaniia  Patris,Dt;um 

de  Deo,  iumen  de  lumine,  Deum  verum  deDeo  ver"« 

natum,  non  factum,  homousion  Palrf,  hoe  eit  ejus- 


veio  «implicem  statuit  divinarum  Scripturarum  \ir-  ^  dem  cuin  Palre  substaniia»,  per  qurm  omnia  facta 


luie  munitum»  et  sanctorum  ac  beaiissimorum  Pa- 
Iruin  in  Ipsum  conservans  senientiam  ad  veram 
agtiitiimem  qui  sincere  reqiiiruni.  Longaeva  autem 
coroat  vcstri  imperii :  et  hal>eo  ipsum  prae  mani- 
bus,  et  si  videtur  Dutui  vestrac  serenitatis ,  pcrto- 
gam.  Piissimus  et  lidelissimus  imperator  dixit: 
Perlcge ;  et  idem  archidiaconus  periegit. 

Sancta  et  magna  pniveisalis  synodus ,  qu»  secun- 
diim  graiiam  Dei  et  decreto  piissiroorum  imperato- 
rum  Valentiniaiii  et  Marcianl  augustorum  congregata 
est  In  Chalcedonensem  civitatem ,  melropulim  pro- 
«incue  Bithyniae,  in  basilica  sanctae  ac  triumphatri- 
cis  roartyris  Eupbemi»,  statuit  quae  subter  coropre- 
hensa  sunt.  Dominus  et  Salvalor  nosier  Jesus  Cbri- 


sunl  quae  in  ccelo  et  quse  in  terra,  qui  propter  nos  et 
'propter  nostram  saliitom  descendii ,  et  incarnatus 
est,  homo  factus  passus  est,  et  resurrexit  tertia  die, 
el  ascendii  in  cceios;  inde  venturus  est  judicare  vivos 
et  mormos :  et  in  Spiritum  sauctum.  Eus  autem  qui 
dieunt :  erat  quai^^o  non  erat,  et  antequam  nasce- 
retur  non  erat,  et  quia  ei  nullis  exstantibus  factus 
eaty  aut  ex  alia  subsistentia  vel  substaniia  dicunt 
e»se  aut  coiivertibilem  vcl  inutabileio  Filium  Dei, 
anaihematiiat  catholica  et  apostolica  Ecclesia. 
El  id  ipsum  centum  quinquaginta  eanclorum  Pairum. 

4 

Crediinus  in  unum  Deum  Patrein  oinnipoieniem , 
factureui  coeli  et  terrae  ,  visibilium  oniuium  el  invt- 
sibiiiuin  conditorem  :  et  in  unum  Dominum  Jesuin 


«miMi  vuu».  vt>uituu9    V»  •^«■ivaMia    iiwwi    iPcauo  \iuii-  g^  ——-■.—.—    ww..~..-..^~.  .     w.-     ..-     ....w...   -r^ —  w^- 

SIQS,  fidei  agnitione  proprios  confirmans  discipulos      Cbristuni  Fllium  Dei  unigenitum ,  ex  Patre  natum 


ait :  Paeem  meam  do  vobie ,  pacem  meam  relinquo 
vobii ;  ut  nec  *  ulla  fidel  dissensio  inler  proximos 
oriatur,  sed  ex  aeijuo  veritatis  pracdtcatio  ostendalur. 
Sed  quia  non  desinit  maiigniis  in  ipsis  pietatis  se- 
minibtis  zizania  sua  inserero,  et  novi  quiddani  ad- 
versus  veritatem  sempcr  excogitare ,  idcirco  Domi- 
nus  nuster  humano  geneii  solite  cupiens  providere» 
piissimum  bunc  et  fidelissimum  imperalorem  erexit 
ad  coelum  qui  undique  sacerdoium  pontifices  ad  se 
convocavil,  ut  gratia  Domini  nostri  Jesu  Christi 
cooperante ,  omnem  roendacii  pestilentiam  ab  ovi- 
bus  Chrisli  removeat,  easque  veriiatis  germinibus 
rcficiat.  Quod  et  comrouni  decreto  pereginius,  erro- 


anie  omnia  saecub,  Deum  de  Deo,  lumen  de  luminc, 
Deum  verum  de  Deo  veru,  iiatum,  non  f..ctum,  bo« 
mottsiou  Patri,  hoc  est  ejusdem  cum  Patre  substan- 
tix,  per  quem  omnia  facia  sunt  quae  in  coelo  et  qu.t! 
in  terris,  qui  propier  uos  et  propter  nostram  saluteui 
desceudit,  96  ^^  incarnatus  est  de  Spiriiu  sancio  ex 
Maria  virgiiie,  bomo  factus  passus  est  sub  Poniid 
Pilato,  sepultus  tertia  die  lesurrexit,  ascendit  in 
coelos,  fedet  ad  dexteram  Patris,  iterum  venturus 
in  gloria  judicare  vivos  et  mortuos,  cujus  regni  itoii 
erit  finis  :  et  io  Spiriium  sanctum  dominum  et  vivi- 
ficatorem  [Cf.,  vivificantem],  ex  Patre  procedeniem, 
cuin  Patre  el  Filio  adorandum  et  glorificandom,  qui 


ris  quidem  sectas  abjicieiues  et  F^atrum  rectam  fidein  ^  locutus  est  per  prophetas  :  in  unam  catliolicam  at- 

que  aposlolicam  Ecclesiam  :  confiiemur  unuiii  lia- 
plisma  in  remissionem  peccaiorum  :  exspectamus 
resurrectionem  moriuorum  viiamque  [^*,  et  vitaii)] 
futuri  saeculi.  Aroen. 

Sufl^ecerat  quidero  ad  plenissimam  pietatis  agni- 
lionem  et  eontirmationem  cautisbimum  b^c  el  saiu- 
lare  divinae  gratiae  symbolum ;  de  Patre  enim  Filio- 
que  «  et  Spiriiu  sancto  doctrinam  j^rfeclam  edocet , 
el  incamationem  dominicam  fideliter  siiscipientibiis 
manifestal.  Sed  quoniam  hi  qui  prxdieaiionem  verl- 
lalis  destruere  nituntur  quasdam  propriar»  haereseus 
Dovilales  parturivnt;  qoidam  enim  royslcriiiffl  pro 

tpiiUi,  ^   . 

c  ^.,  B.  R.,F.  3,  T,  I,  2,  U.,  et  FiUo. 


renovantes ,  trecentorum  decem  et  ocio  symbolum 
omnibus  praedicantes,  et  velut  horum  95  domesti- 
cos  alios  centum  quinquagiuta  Patres  buic  piissimo 
tilulo  consenttentes  notavimus,  qui  post  haec  in  banc 
amplissimaro  urbem  Constaniinopolitanam  conve- 
nientes,  etiam  ipsi  eamdem  fideni  consignaverunl. 
Statiiimos  igitur  ordinem  et  omnes  fidei  formulas 
custodientes  et  nosiram  etiam  sanciam  synodum  du^ 
diim  Ephesi  factam,  cujus  fuerunt  aiictores  venera- 
btlis  meroorlae  Coelestinus  Romaiioe  urbis  et  Cyrillus 
Alexandrinae  ecclesis  sacerdotes,  ut  praefulgeatqui- 
dcm  rectae  et  inculpabllis  fldei  cxpositio  trecento- 

*  U  ,  vo^is  :  ideo  lamen  imtruimur  «f  nee. 

^  V.fpuUulantium^  coniinet  vero  ei  confirmationem 


465 


GR^CORUM  GORCJLIA.  ^  CHALGEDONENSe. 


m 


mobU  acium  diviiiK  liispeiiMiionis  auJtsnt  corruin-  A  noliis  ab&que  pecealo,  auCe  avcul»  quidem  ei  paiie 

naium  secunduai  diviiiitaiein ,  in  iiovisaimis  veru 
dielms  eiimdem  propier  iios  ei  propier  iiosiram  saln- 
lem  es  Maria  virgine  Dei  geniirice  secunduoi  liumauiu- 
lem  iinuni  cumdenuiue  ClirisiiiBi  Filiiim  »  Doiuimnii 
unigeoilum  iu  du:)8  naiiiras  iiiconfuse,  iiiuauiabiiiier , 
indivise.  inseparabiliicrcoguoscendum;  innullonaAi- 
rariim  ilifTerenlias  propicr  uniiatero  porimendas,  roagis 
auiem  salva  utriusque  natui»  propheta^,  et  in  uiia 
coeuote  persona  unoque  stitu  coucurreote ;  nun  iji 
duabus  personis  partiendum  vel  divideiidum,  scd 
unum  eumdemquo  Filium  unigeuiiuin  Deum  Verbuui 
Dominuin  nostrum  Jesum  Cbristum  ,  sicut  ab  exor- 
dio  proplieiu:  de  eo  et  ipse  n  s  erudivit  et  Pairum 
nobis  Iradidit  symbolnm.  liis  ilaque  cuin  omni  uii- 


(,ei  vocem  ilUmdivini  partusfaciamad  Virgiuein 
^^nty  alii  lcmperaiuenium  confusionenique  in- 
uncenies  et  unam  esse  nauiram  carnis  et  dcttatis 
insensatecomponentes  passibilem  unigeniii  diviuam 
naturam  tali  Coufusiune  prudigiose  divulgant;  id- 
ciito  [T.  ly  2,  ideoque]  omnem  adversus  veritatem 
opponendam  ab  ipsis  machiiiationem  volens  exciu- 
dere  sancta  et  magna  universalis  synodus ,  antiquani 
prsrdicatioiiem  iininobilem  doccns,  statuit  praecipue 
ireeentorura  decem  et  ocio  sanctorum  Patruin  ff- 
deni  incontaroinatam  manere  :  et  propter  eos  qui 
Spirilui  lancto  adversaninr,  centuiu  quUiqaaginta 
Putroin  panlo  posteriore  teinpore  in  urbe  Constaiiti- 
D«»politana   convenieniiuin    de    substaiitia  Spiritus 


sancii  iradiiam  doctrinam  eorrobociil ,  quam  eliam  B  diqiie  subiiiitate  et  diligentia  a  nobis  ordinatis  sia- 


illi  omnibus  insinnaverout ;  non  quod  in  prxcedeii- 
iibus  aiiquid  deesset  adjicieiites,  sed  de  Spiritu  san- 
cto  eorumdem  lCf.,eamdem]  intellectuin  adversus  cos 
qui  deitatis  ejus  dominaiiooeni  nitunlur  adiiuere  Sci  i- 
piuraruiu  tesiimoniis  ptenius  manifestantes  :  propter 
eos  sane  qul  dispensationis  mysterium  tentaut  cor- 
rumpere,  et  purum  hominem  esse  qui  ex  sancta  vir- 
gine  Alaria  natus  est  iiiipudeuter  divulgant ,  I)eatis- 
simi  quoiidain  Cyrilli  Alexandrinx  ecclesiae  sacerdo- 
lis  synodicas  episto!as  tam  ad  Nestorium  quam  ad 
estcros  per  orientem  congruas  et  sibi  consentienies 
suscepit  [(/.,  suscipit],  aJ  coiirutationem  quidein 
Nesioriaiias  amentis ,  interpreiationeni  vero  eorum 
qui  reiigioso  zelo  saluiaris  syniboli  cupiuut  inieile' 


tuit  sancta  et  nniverbalis  synodas  aliam  fldein  nul!i 
licere  proferre,  aut  scribere,  aut  edere,  autsaiieie» 
aut  docere  aliter ;  (|ni  autem  audent  aut  expunere 
aliam  fldem,  aut  proferre,  aut  docere,  aui  iradere 
atiud  symboluro  volentibus  convetti  ad  scietitiaiii 
veritutts  ex  Geulilibus,  ex  Jndxis  vel  hseret  cis  qui- 
bascuiiqae,  si  qnidem  episcopi  aut  gg  clerici  fnerint^ 
alienos  es^e  episcopoi  ab  episcopatu  et  clericos  a 
clero :  sio  vero  monachi  vel  laici  fuerint»  anathvma 
flerl. 

liegula  eccle$iastic(e  ordinatm  a  iupra  teripto  coneitiom 
1.  De  eanonibu$  uniuuujutque  concilii  contervanda» 
A  sauctiH  i^atribus  in  unaquaqne  synodo  usque  ihiiic 


(Uim  :  quibus  97  et  episiolam  sancli  ac  beatis^i.ni  C  l^'»'»»  '««uJa»  ituttt  sUiui.i.os. 


prim;e  sedis  arcbiepiscopi  Leouis ,  scriptani  ad  Fla- 
vianum  sanctse  recordationis  arcbiepiscopum  ad 
perimendam  Euiychetis  nialiguitatein  quxque  nia- 
gni  Peirl  cuufessioui  concordat,  et  coinmunein 
qttnmd;im  paginam  exisienicm  conira  eos  qui  non 
recte  gluriflcant  ad  coufirmationem  catholicae  reii- 
gionis  evideuter  subjuuxit.  Mam  et  eos  qui  in  duos 
liljos  dispensationis  doiuiuic^i  mysteriuni  sciiide<e 
moiluutur  exsecratur,  et  eos  qui  pasjilbileni  diviiiita- 
lem  ttnigeniti  Filii  audeni  asserere  de  concilio  sacer- 
dotum  repellit',  et  eos  qui  in  duas  naiuras  Chrisii 
temperamenium  vel  confusionem  argumentaniur  ad- 
versalur,  et  qui  ccelestem  aut  aiterius  cujusqiie  suu- 
s.antiam  eiistcre  lormam  servi  quaji  ex  nobis  aa- 


II.  Qiiod  Ron  oporteat  epinopot  aut  quottibet  ex  ctoro 
[cltricot]  per  peeumat  oruimuri. 

Si  quis  episcoporuin  aceepta  pecuni.^  ordin:aionetn 
fecentet  in  nandinationem  deduxerit  inappretiabilfni 
graiiam,  atque  ordinaverii  episcopum  sive  chorep  8(0- 
pttffl,  seu  presbyteroni^sendiaconum  aut  (luenicanq^  e 
aliuin  qui  connumeratur  Inter  clericos  aut  accepta  pe- 
cunia  ordinaverit  ceconomum,  defeiisorem  sive  |iain<* 
monariuin ;  quicunqueerg'»  haec  tentaverit,  sive  convi* 
clus  fuerit,  ipse  quidein  subeat  ^  gradossulpcriculnm-;, 
et  qui  sic  ordinaiur  uulluin  habeat  fructuin  cx  hujus- 
inodi  roercimonio  *  et  creaiione  probrosa ,  sed  ais 
alieous  et  dignitatis  et  sollicittidiuis  ejus  qttam  per 
pecunias  impetravit :  sed  et  ilie  qui  in  his  tain  tur* 


sumpsit  iiisauieudo  asseruut  procul  abjicit.  et  eus '^  P'^"«  ®*  il  icitis  lucris  intercessor  apparuit ,  siquidem. 


qui  duas  quidem  ante  adunationem  naturas  Doroini 
delirant »  uiiam  vero  posl  aduuationem  coufinguni , 
aiiaiJieuia  facil. 

Coosentientes  igitur  sanciis  Patribus  unura  euro- 
demque  Filium  confiteri  Domioora  nostrum  Jesum 
Cbrisittm  coiumna  voce  pariter  edocemur :  perfe- 
ciom  eumdem  In  divinitate ,  perfectam  eumdero  in 
littinaaiiatet  Deum  venim  ethomlnem  verani,  eamdem 
ex  :imma  r»lioiiali  ei  corpore ,  seeandum  diviDlialem 
«mas  eum  Paire  BaluMB ,  seeniMlttm  buaiattilaiem 
eumdem  uoius  nalttre  nobiscttm,  per  omnin  simllem 

*  U.,  G»,  Fiium  Dd  unigenitum. 

^  £x  S.^lKi,^  U.  lu  A.  ei  rcliquis :  tubjaceal. 


clericus   fuerit ,  de  proprio  decidat  gradu ;  si  vcro< 
laicus  sive  moiiachus,  auathema  sit. 

111.  Qaod  non  oporteat  epitcopot,  deiicot  et  mona* 
chot  prnedta  sacularia  vel  cautat  tuscipere. 

Pervenit  in  sauciain  synodum,  quia  de  his  qui  iii 
clero  coonuuierautur  quidani  propier  lurpis  iucri 
gratiani  .iliorum  possessiunum  conductiones  ei  cau— 
sas  saeculares  suscipiani,  ei  se  ipsos  quidem  a  mi- 
nlsteriis  sanciis  per  desidiam  separant ,  ad  domos 
auiem  saecularittm  concurrant  ei  subsiantiaruui  eo^ 
rum  guberuationes  avaritix  causa  suscipiant.  Decre- 

«  U.|  mercimonio,  ted  extecratione  probrosa  tii  a/fs« 

llUSa 


W  COLLECTIO  CANONl^M  S.  iSlDOftO  IIISPAL.  ASCRIPTA.  168 

tit  igiior  sanda  el  magna  synodus  nemlnem  (Jein-  a  nasierjis  ,  decrevimus  neque  ad  mililiaro  neque  ad 

bonores  aaecularea  Tenire»  aui  eos  qui  lioc  aud  fue- 


ceps  borum,  boc  est,  episcopum,  sive  clencum,  s\ut 
•monachum  "  conducere  possessiones  aui  misci  re  se 
asDCularibus  procurationibus  posse,  nisi  fone  qui  le- 
gibus  ad  mlnorum  aetaium  tutelas  sive  curaliones 
inexeusabiles  attrahuntur,  aut  cui  ipsius  civilatts 
episcopus  ecclesiasticarum  rerom  commiserit  guber- 
nacula,  vel  ol-phi&onim  aot  viduarum  quae  indefen- 
m  sttnt  ^  aot  eanim  personarum  qu»  maxime  ec- 
clesiisUco  indigent  09  adminiculo  «,  propter  timo- 
rem  Dei.  Si  quis  vero  transgressos  fuerit  statuta  btec, 
ecclesiasticae  correptioui  subjaceat. 

iV.  De  honort  monachh  compeUnte  et  ut  nuUus  eo- 
niiii  lentet  eccledoitica  aut  ieecularia  inquietare 
negotia,  nec  aiienum  eervum  prmter  conecienttam 


domini  ejus  suseipere* 


Qui  vere  et  pore  aulitariam  eligunl  vlum  digni 
sunt  convenienti  bonore  :  quia  tameo  quidam  babitu 
monacbi  utentes,  ecciesiasttcos  actus  civiiesque  con* 
turbant,  circumeuiites  indilTereiiter  civitales  nec  non 
et  monasteria,  se  ipsos  prssumptioui  propri»  coiti- 
mendanlea ;  piacuit  nemiiiem  sil)i  aut  acdificare  aut 
constituere  [jE.,  construere]  monastoria  aut  uralorii 
docuuni  sine  conscientia  ipsius  civiuitis  episcoii  : 
eos  vero  qui  per  singulas  civitutes  seu  possessiones 
in  mouasteriis  sunt  subjectos  esse  cpiscopos,  et  quie- 
tos'  operam  dare  atque  observaie  jfjuMia  et  oraiiones 
in  iocis  iii  Jqutbus  semel  Deo  sese  devuveriut  periua- 
nenies,  et  neque  coinmunicare,  ecdesiasilcas  neque 
ssculares  aiiquas  attreciare  acuones ,  reiinquentes 


rint  lacere  et  non  ejus  rel  poenitero  maiuerint ,  aut 

ad  iioc  idern  revertantur  qiiod  ante  iion  obteotu  Dei 

proposucrant  sibi,  anatbema  esse. 

VIIL  De  elericis  qui  sunt  in  ptochiis  «,  monatr^fti  «r- 
que  martyriis  quas  sub  potestate  episcoporum  unius^ 
cujusque  civUatis  existunt* 

Clerici  in  ptochiis  el  in  monasteriis  aot  martyriis 

constiluti  sub  potestate  slnt  ejus,  qui  in  ea  est  civi- 

tate  episcopus,  secundura  traditionem  sanctorum 

Patrom,  iiec  per  praesumptlonem  recedant  a  suo 

episcopo,  ii  vero  qui  ausi  ruerint  rescindere  bujus- 

mudi  ordinationem  quocunqiie  modo,  vel  »i  nolue- 

rintsuiijncere  proprio  epi$copo,6i  quidem  fuerint  cle- 

g  rici,  piiternarum  ordiiiationum  subjaceant  coodem^ 


oatiunibos;  si  aoteiu  inonachi  seu  laicl  suot,  excoffl' 
muuiceutor. 

IX.  Quod  non  oporteat  elertcos  pratermisso 

episcopo  ad  sa:eularia  judicia  commeare. 

Si  clericos  adversos  clericoui  babeat  ncgotium, 
non  relinqoat  soom  episcopom  et  ad  sxcidaria  jodicia 
concorrat;  sed  primom  negotioin  ipsom  agiietor 
apod  eplscopum  |iroprium,  et  ita,  si  fuerit  judiciuro 
ipsius  episcopi  fl/.,  eplscoiJi  contrarium],  apud  ar- 
bitros  ei  utraque  parte  electos  audiatur  negotium  : 
si  quii  vero  coiilra  baec  fecerit,  canonum  subjaccat 
correptionilms.  £t  si  clericus  adversus  suum,  seu 
aliuiu  episeopum  babeat  causam ,  apud  audientiam 
synodi  provincix  ejus  conqueratur  [yE.,  iuquiraiur]: 


propria  roonasteria ;  uisi  furte   jubeautur  propter  q  si  vero  coiitra  ipsius  pruviiiciae  ac  metropoliuinum 

.  ■•_■_••  •-.         •  •  ^^     ^_£___ ^_!_»__ _! _l •        ■    _i        _•     _  . 


urgeutes  uecessitates  ab  ipsius  civitatis  episcopo : 

et  nemiiiem  servorum  suscipi  in  roonasterium  ut  sit 

curo  eis  mouacbus ,  nm  cum  domiiii  proprii  con- 

scientia.  Pra:tereuiitem  vero  hu^c  decrevimus  eatra 

ooromunionem  esse,  ne  nomen  Domiui  biaspbemetur: 

cooveoit  vero  civitaiis  episcopo  curam  et  sollicitudi- 

nem  iiecessariam  mouasieriis  eibibere. 

V.  Quod  ttofi  liceal  episcopum  vel  quemlibel  ex  clero 
de  alia  ad  aliam  transmigrare  civitatem, 

Propter  eos  episcopos  sive  clericos  qui  de  civiiate 

ad  civitatcm  transeuut  placuit  definiiiones  datas  a 

sanctls  Patribus  babere  propriam  firmilatem. 

VI.  Quod  tton  oporteat  absoltUe  quosUbet  ordinare 

nisi  in  propria. 


episcopum  eplscopus  sive  clericus  babeat  coiitrover- 

siam ,  pergat  aut  ad  ipsius  dioecesii  episcopos,  aut 

certe  ad  Constaiitiuopolitanae  regiae  civitatis  sedem, 

et  ibi  proprium  oegotium  exsequaiur  [6.  /1.,  exquira- 

tur]. 

X.  Quod  non  iiceat  cimco  m  duabus  ecciesiis 

ministrare, 

Noii  licere  clericum  in  ecclesiis  duarum  civitatum 

ordinari  [7.  2,  ministrare] ,  sed  in  ea  in  qoa  ab  initio 

ordinatos  est  et  cujus  expetierat  ante  perfugiom  : 

et  si  propter  vanx  gloriae  desiderium  101  titpote 

ad  ecclesiam  roajorem  confogerit ,  jubemus  eum  ec- 

clesiac  propriae  restitui,  id  est  ubi  ab  exordio  ordioa- 

tus  est ,  et  ibi  taniummodo  roinistrare.  Si  vero  quis 


Neminem  absolute  ordioare  presbyierum  vel  dia-  .  jam  iranslatus  est  ab  ecclesia  io  aliamHsccleaiam 


conum  nec  quemlibet  alium  in  ecclesiastica  ordiiia- 

tioiie  constitutum,  nisi  manifeste  in  ecclesia  civitatis 

sive  possessionis  aut  in  martyrio  aut  in  uionasterio, 

et  qui  ordinatur  mereatur  ordiuationis  publicat» 

vocabuluin :  eos  vero  qui  absolute  ordinanlur  de- 

crevit  saucta  synodus  vacuam  habcre  manus  inipo- 

aitionem ,  et  nulluro  ejus  tale  factum  100  ▼atere 

ad  injoriam  ipsius  qui  euin  ordinavit. 

VII.  De  cierieis  et  monachis  non  manemibus 
in  tuo   prvposito. 

Eos  qui  semel  in  clero  Uxati  fueriol,  sive  in  roo- 

*  ifi.,  episcoporum  sive  ciericorum  aut  monachorum, 
^  U.,  G.,  quo!  jamdefessoB  sunt. 
'  Ex\}.  lii  -A.  et  Vciiquis  :  ecciesiasticnm  indigent 
odmimcuium. 


nihil  liabeat  commune  cum  priore  ecclesia,  sive  sub 

ecclesia  cunstitutis  martyriis  sive  ptocitiis  vel  xenodo- 

chlis  aut  eorum  negotiis.  Eos  vero  qui  ausi  fuerinc 

post  ordinatioDeiii  hiijus  roagnae  et  universalis  synodi 

agerequx  prohibita  sunt,  statoUsancta  synodos  ca- 

dere  de  proprio  gradu. 

XI.  Quod  oportcat  egems  epUtoiia  friM,  honnUoret 
autem  commendatitiis  iitteris  approbari. 

Omnes  paoperes  el  iodigeotes  eccloiiasticis  auxi- 

liis  coin  probatione  episiulii  sive  pacificis,  qoae  di- 

cooiur  ireuica  ecciesiastica,  taotommodo  proficUei 

<>  Ex  U.  In  A.  et  reliqois :  ^r^i. 

*  InCodicibiis  depravatesciibitur  baecvox.  In  A., 
ilH.,  G.,  5,  T.  1,  U.,  G.,  tociis.  \tk,M.,  thoeiis.  In  T. 
2,  toicis. 


169  GRiECORUM  CONCILIA.  -^  CIIALCEDONCNSK.  170 

siaiuiniiMy  el  non  commendaiiiils  episioiis ;  quia  A  possesslouibus  permaiiore  immobiles  apud  eos  qui 


commendaUUas  quas  dicimus  epsiolas  cos  tantuni 
accipere  convenit,-  qui  in  opinione  sunt  clariores»  ut 
cis  lantummodo  praebearilur. 

XII.  Quod  uequatiuam  in  duo$  metropolUano$  provin- 

eitt  dividaiur, 

PerTenltad  nos  qnod  quidam  praeter  ecclesiasticas 
ordjnaiiones  affeclaDles  poteiitiam  per  pragmailcum 
saeram  unam  proviiiciam  in  duas  dividantt  et  ex  hoc 
InTeniuntor  duo  metropolitani  episcopi  in  eadein  et 
una  esse  |NroTlncia:  siatuii  igitur  sancia  synodos 
deinceps  niliil  tale  atleniari  a  quolibet  episcopo»  eos 
vero  qui  aliquid  tale  lentaverint  cadere  de  proprio 
grado.  Si  qii»  Tero  antea  civiiales  per  pragroaiicum 
im|ieriale  meiropolilani  nominis  honore  decorat» 
annt,  nomlne  solo  fruautur,  et  qui  Ecclesiam  ejus  g 
regit,  episcopus  scilieet»  privilegio  metropoltano 
cpiscopo  jure  proprio  reservato. 

XIII.  Quod  noH  oporteai  eitraniO$  clertco$  $ine  com- 

mendotitii$  litteri$  minUtrare, 

Eitraneum  clericum  et  leclores  eilra  suam  civi- 

latem  siiie  commendalitiis  litteris  proprii  episopi 

nunquam  ^  penitus  liceat  niinistrare. 

HIS,  Quod  non  liceat  cUrico  uxorem  $ecf(e  alleriu$ 
accipere^  m$i  forte  epoponderit  $e  ad  veram  fidem 
venlre. 

Quia  in  quibusdam  provinciis  conceditur  psalmi- 

siis>»  el  Kctoribus  uzores  accipere,  102  ^tatuit 

sancia  synodos  prorsus  non  licere  his  alterius  seclae 

acc'pere  uxorem  :  si  qnis  Tcro  «  praeTenit  ei  babct 


jam  de  uli  coimubio  Olios.  si  forle  prxvenerint  eos     :;„7,    T  ■.  i;  "  1 "      "        ,  '» '.    ."*"  *"" 
'  .....  .  .  „       r  ^ynouos  secandum  Palrum  regalas  bis  io  anno  in 

jam  apoJ  baereticos  bapiiure,  debent  ei«  offerre  ^  „„„„  „„       .  ...    . 

Otholi.^  ,c,l.«I«   nl   ihi   rommnni-^nt:   «nl  vr«      "."""  '""'*"•"  ^'  """«"'"  P«>""<'«»  CpisCOpOS. 


eas  lenent  epircopos,  et  maxiroe  qui  eas  sine  tio- 
lentia  Jam  per  triginta  annos  teneutes  gubernaTerini ; 
si  vero  inira  [jE,^  B.  i?.,  infra]  iriginta  annoe  etiam 
facia  fueril  aut  fiat  de  eis  dubitatio,  Ucere  eis  qui  se 
dixerinl  Ixsos  propter  eas  rooTcre  apcd  sjnodiim 
provinciae  certamen.  Si  quisvore  puiaverit  se  a 
proprio  metropoliuno  gravari ,  apud  principem 
ipsius  dioeceseos  aut  apud  Constantinopolitanae  civi- 
tatis  sedem  agat  jiidicium,  sicui  jam  dictiim  est :  si 
vero  quxlibet  ciTitas  per  auctoritalein  imperialem 
renoTaia  est,  aut  si  renoTOiur  in  po^tcrum  civilibtis 
et  publieis  ordinaiionibus,  ciiam  ecclesiarutn  paro- 
chiarum  sequatur  ordinaiio. 

103  XVIII.    De   conepiratione  clirieorum  ,   quod 

Crwci  fratrias  dicunt. 

Conjuralionum  et  conspirationom  crmen,  quod 

apud  Craccos  dicitur  fratrta,  et  publicis  ctiam  legi- 

bus  cerlum  est  penitos  inhiberi,  boc  roiilto  inagis  in 

sancta  Dei  Kcclesia  ne  fiat  convenit  abdicari.  Si  qtil 

vero  clerici  scu  monacbi  invenii  ruetint  conjurantea 

aut  fratrias  vel  faciiones  aliquas  componenies  suis 

episcopis  aut  aiiis  clericiSy  omnimodo  cadant  de  pro- 

prio  gradu. 

XIX.  Qued  oporlet  per  provineiae  bi$  in  anno  conct* 

tium  fieri. 

Pervenit  in  nostras  aurcs  qood  in  proviiiciis  sia. 
tula  episcoporum  concilia  minime  celebrentur,  et 
quod  inde  multa!  quas  correctione  opus  habeant  cc- 
clesiasticae  res  riegligantur :  statuit  igitur  hasc  sancu 

in 


catholicx  ecclesix  ul  ibi  comrounicent;  qul  vero 

adbuc  bapiixaii  non  sont  oniniroodo  nnn  posse  eos 

In  ha*rctica  ecclesia  baptizari,  nec  roatriroonio  jungi 

baereijco,  Jodaeo  vel  pagano,  nisi  forte  spopondorll 

fte  venire  ad  ortbodoxam  lidem,  dum  conjungiiur 

personae  orthodoiae  :  si  quis  Tcro  lianc  defitiitioncm 

sancix  synodi  praKterierit,  regularum  condemnatio- 

iiibos  subj^iceai. 

XY.  De  diaconi$$i$  mutieribue,   ut  Hi$i  quadrageua' 
Ffos  ifoii  liceat  ordinari. 

Dlaeonls^am  non  debere  ante  quadraginta  annos 

ordinari,  el  baiic  cnm  diligenti  probatione :  si  Tcro 

aosceperil  ordinationem  et  quanlocunque  tempore 

obsenraTeril  ad  minlsterium,  et  postea  se  nuptiis 


ubi  metropolilanus  probaTerit,  ei.  sic  corrig<»re  sin- 
gula  qune  emerserinl.  Qui  Tero  nolueriut  convenire 
episcopi  constituti  in  suis  civitatibus,  et  lioc  roaximu 
cum  in  sui  corporis  sanitate  consistant,  etiam  om- 
nibus  aliis  urgentibus  et  inexcusabilibus  negotiis  li- 
beri  sint,  licere  eos  fraiernae  chariutis  adinoniiioni- 
bus  corripi. 

XX.  Quod  minime  dericoe  in  aliam  chitotem  tran$' 
migrare  liceat^  niii  eo$  qui  propriae  ami$evint  civi» 
tates, 

Clericos  in  siugulis  ecclesiis  constitntos,  sicutjam 
decrevimus,  non  licere  iu  allerius  civitatis  ecclesiis 
ordinari,  sed  quiescere  ^  in  ea  in  qua  ab  iniiio  recit 


iradiderit,  iniuriam  faciens  Dei  graii»,  haec  anatheina  *>  P","^'P'"™  «niniatrandi,  excepiis  illis  qui  proprias 


sii  com  eo  qui  in  lllius  nuptias  conveneiii. 

X  VI.  De  moMchie  pueliieque  Deo  dicatie  quod  non 

lieeat  ei$  nuptiii  jungi, 

Si  qua  virgo  ae  dedicaverii  Deo,  simiiiter  ei  mo- 

naclios,  non  licere  eia  noptiis  jungi :  sL  vero  invenli 

foerinl  boe  facientes,  maneani  eicommunicati ;  sta- 

ilkiiaoa  vero  posse  in  eis  facere  hamanitatero,  si  iu 

probaverit  loei  eplscopDs. 

XVII.  De  eeeleetis  in  parochih  per  triginta  anno$  ab 
€pi$€opo  habiti$f  vet  de  renooatie  urbibue, 

Per  singalas  ecclesias  ruslicanas  parochi^s  sive  in 

*  .£.,  B.  R.,F^  3,  T.  I,  U.,  G.,  nui^ttam. 

*  Ex  M.,t  It  H.,  U-,  G.  In  A.  et  rvliquis  :  p$atmi- 
alta,  id  e$t^  tecioribu$^  et  eantortbue. 

Patuol.  LXXXIV. 


civitaies  perdideront  et  ex  necessiiaie  ad  alias  ec- 
cleslas  roigraverunt.  Si  vero  quicunque  eptscopus 
post  defioitionem  istam  ad  aliom  eplscopiitn  perii- 
nenlem  clericum  susceperit,  placuit  sancta  synodo 
hunc  qui  suscepit  et  eum  qui  susceptus  esi  tandiu 
exconimunicatos  roanere,  quandiu  ipse  clericus  ad 
propriam  rcvertatur  ecclesiam. 

XXI.  De  epiicoporum  aut  clericorum  accueatoribui 
quQle$  debeant  $u$cipi  in  accu$atione, 

Glericus  sive  laicus,  qui  acciisaverit  episcopos  aot 

clericos»  lemere  atque  indilTcrenler  non  debent  so- 

«  Ex  reliquis  pracier  A.  et  C.  3,  in  qnibus»  onim. 
^  T.  I,  2,  U.,  G.,  adquie$cere. 


ITf  COLLCCTIO  GANONUM  S.  ISIDORO  illSPAL.  ASCRIPTA.  172 

•ctpi  ifi  accttutionem,  nisi  prias  eorom  opinio  fuerii  A  Hum  prxstiterlnt,  staiiiit  sancta  syno^us,  si  qoidem 

clerici  fuerini,  cadere  deproprio  gradu;  si  Yero  hicu 
aiiaitiema  esse. 
Pascliasius  episcopus  civitalis  Lillibitana^,  vicem 


pnescrniata. 

i04  ^^^'  O^od  noH  lleeai  eleriei$  poit  morttm  tui 
efn$€0fn  re$  ad  eum  pertinentee  diripere, 

Neu  licere  dericis  post  mortem  sui  episcopi  ra- 

pere  pertinenles  ad  eum  res,  sicuti  jam  ex  praece- 

flentibus  regolis  statotum  habetur  :  si  Tero  haec  fe- 

cerini,  periclitari  se  noverint  in  proprio  gradu. 

XXIH«  De  eleride  et  mcnaehie  vel  exeommunicatie 
qui  practer  voluntaiem  $m  epiicopi  ad  urbem  regiam 
veniunt, 

Penrenit  in  aures  sanctae  synodi  quia  clerici  qui- 

dam  et  monactii  nibil  sibi  babentes  injunctum  a  pro- 

prio  episGopo,  interdum  vero  etiam  ilii  qui  ab  eo 

fuerint  excommunicaii,  veniant  ad  hane  regiam  civi- 


agens  beaiisaini  episcopi  Leonis,  definiens  subscripst. 

Lucensius  episcopos  civitaiis  Aaculitanx,  iiem  vi- 
cem  agens  sanciisaimi  episeopi  Leotiia,  definiens  sub- 
scripsi. 

Bonifaclus  presbyter  urUs  Rom»,  vicem  agens 
apostolies  sedis,  deflniens  subsicripsi. 

Anatholius  episcopus  Gonstantlnopolitaoae  etviiatia 
Romx  novgp,  definiena  soliSGripsi* 

Maximus  eplscopos  Antloclienas  definiens  suIk 
scrlpsi. 


^     .     .       ...  .      I.-  .         'u     •  Juvenalia   episcopus  Hierosolymitanos  deflnieos 

lalem  Consiantinopolitanam,  et  multis  temporibus  in  „     .      .    .        r      r  / 

..-..«.: .^  ™.-.K..: ;.i:...s  ...!.«•«_  ^  SUbSCnpSI. 

Tbalasius  episcopua  Gappadociaa  Cssarieiisis  de- 


ea  consisientes  pertorbaiiones  iranqoillitati  ecclesia- 

siics  inferaiit  el  diversoruin  domos  corrumpanl : 

siatuit  igiiur  sancta  synodus  lios  quidcm  primum 

commonere  per  defensorem  Constaniinopolitanu)  Eo- 

clesitp,  01  exeant  de  regia  civitaie ;  si  autem  in  eo- 

dem  proposiio  improbe  perduraverint»  eiiam  invilos 

eos  ejici  per  euindem  defensorem,  ut  ad  sua  loca 

perveniant.  % 

XXIV.  Qttod  non  Hceat  monaeteria  diver$oria  $aeularia 

fieri* 

Qoaa  semel  consecrata  fuerini  monasteria  ■  com 

iodielo  soi  episeopi  maoere  in  perpetoo,  et  pertineii- 

4es  ad  eas  rea  conservari  ipsi  monasteriO)  et  non  ol- 

lerios  poaae  ea  fieri  saocolaria  habitacola ;  qol  vero 


fiiiiens  subscripsl. 

Quintilius  episcopos  Heraclis  Macedonensis,  vieem 
agens  sanctissimi  viri  episcopi  Anasiasii  civitatls 
Thessalonlcensis,  definiens  subscripsi. 

Stepbanus  episcopusEphesiianua  deflniens  subscri- 
psl. 

Lucianos  epi^copus  Byzensis,  vicein  agens  sanclis- 
simi  eiJacopi  Cyriaci  Heracli»  Thraciensis,  defiuiens 
sobscripai. 

Eu.ebius  episcopus  Galatiae  Ancyrensis  definicns 
sobacripsi. 

Diogenea  episcopos  Gyzlzensls  definiens  subscripst. 


perniseriBt  bxc  fieri,  subjaceant  his  oondemnalio*  ^     Petros  episcopos  Goritbensis  defiuiens  sobacrip>i. 


nibua  qo»  per  canones  consutot»  sont. 

XX  Y*  Qiiod  noii  oporteat  poit  obitum  emeeopi  ordi^ 
nationem  alteriue  epiuopi  diu  di/ferri. 

Quoniain  quidam  nictropolitanorum,  slcut  ad  nos 

perlatum  est,  uegligunt  creditos  sibi  greges  et  diffe- 

runi  ordinationes  facere  episcoporum  :  placoit  san- 

ctx  synodo  inira  tres  raenses  fieri  ordinationes  epi- 

scoporum,  nisi  forte  inexcusabilis  necessitaa  coege- 

ril  ordiiiaiionis  lempua  amplius  propagari  [ifi.,  pro- 

rogari]  :  si  autem  quis  episcoporum  haic  non  obser- 

vaverity  ipsum  debere  ecclesiasiicie  eondemnationi 

subjacere :  reditus  vero  ejosdem  viduatae  Ecclesiae 

integros  reservari  apud  oeconomum  ejusdem  ec- 

desiae. 


Flonia  eplaoopiu  Sardieoois  [7.  S»  Sardicensis| 
dcflnlens  subscripsi. 

Eonomios  episcopos  Micomediensis  deliniens  sob- 
scripsl. 

106  Anastasios  episcopus  Niclensis  definiena 
subscripsi. 

Eleutherius  eplscopus  Chalccdonensis  definiins 
subscripsi. 

Itemomnes  episcopl  sexcenti  et  trigiuiadeflnicntes 
subscripserunt. 

Et  posteaquam  recilatum  est,  piissimus  imperator 
ad  sanctum  concilium  dixlt :  Dicat  sanctum  concilium 
si  ex  consensu  omnlum  episcoporum  deflnitio  qoa^ 


105  XXVI.  De  ceconomU,  id  e$t ,  di$pensaioribu$  -.  n«nc  lecta  est  prolata  sit?  Omnes  revereoiissiroi  epi- 
$inguiarum  eceUhiarum  habendi$.  ^  scopi  responderunl .:  Omnes  sic  credimus :  ooa  fide. 


Qola  in  quibusdam  ecclesiis,  slcut  adnos  pervensi, 
sine  oeconomo  episcopi  res  ecclesiasticas  tractant; 
placuit  omnes  Ecclesias  episcepos  habentes  habere 
et  oeconomos  de  proprio  clero,  qui  guberneni  Eccle- 
si^  res  cum  arbiiriosuiepiscepi,  utnon  sineiestimo- 
nio  sitgobernaiio  ^ipsaromrerum  ecclesiasticarom, 
ei  ex  hoc  eveoiat  dispergi  ejusdem  Ecclesiae  res  et 
sacerdolali  dignitati  obtrectatio  gcneretur  :  ai  vero 
<)uis  haec  non  observaverit,  divinis  subjaceat  reguiis. 
XXVII.  De  h\$  qui  $ibi  rapiurU  uxoree, 

Eos  qui  sibi  rapiunt  uxores  vel  eos  «  qui  eis  auxi- 


unasententia,  omnes  hoc  idem  sentimus»  omnes  oon- 
sentientes  subscripsimos,  omnes  orthodoxi  somos  : 
haec  esi  fides  apostolorufni  haec  est  fides  recte  cre- 
deniium,  haec  est  fides  quae  orbem  lerrarom  salvavit. 
[jE,\  B.  i}.,salvabit].  Marciano  novoGonatantiao,  uo- 
vo  Panlo,  novo  David,  imperatori,  piiaaiflsse  dominsa 
augostae,  viia  eia.  Ei  post  haa  voces  piissimiis  el  flde> 
lisaimos  imperator  ad  sancum  synodom  dixii:  Veee- 
randa  catholica  fides  aaauota  univeraalisynpdo  soeim- 
duni  Patrum  expositionem  manifestata  est :  el  ai  labo- 
rem  vesirae  reverentiaeei  conviciumfecimos»  maxiioas 


■  U.,  mona$teria,  quee  con$ecratii  $unt,  di9cr$oria. 
^  II.,  ftn(  qubernatorei. 


c  U.,  uxoree  $ub  nomine  $imul  habitandi^  coopenni- 
te$  aut  connivente$9  vel  eo$. 


f7S 


GUi£CORUM  CUNCILIA.  -  CHALCEDONENSE. 


174 


grttiai  agimus  omnipotenii  Deo  ■,  quia  muUorum  A  lentur»  pro   vigore  Judiriario  etiam  compeieiiiibus 


emntium  circa  Mero  ampuiaia  discordia,  in  unaro 
eamdemque  ftdem  orones  nunc  conveniinus,  sperantes 
celerm  vestris  preclbus  et  nieliorem  super  omnes 
not  paeem  a  Deo  donari.  Sancta  synodua  iierum 
eielamavit :  llsec  digna  vestri  imperii»  hxc  propria 
vestri  iroperii,  baec  correctio  vestri  imperii,  digne 
fidei,  digne  Cbristo,  digne  imperii,  et  imperii  etfldei ; 
proplerea  ^  pacificatur  orbis  terr».  Ct  post  bas  voces 
piiesimus  et  fldelissimiis  imperator  ad  sanctam  syno- 
dum  4ix\i :  Yenerandam  caiboUcam  fidem  a  sanctaet 
universaK  synodo  secunduro  Patrum  eiposilionem 
maitifesutam  joita  legem,  et  convenientem  esse  no- 
stra  tranquilliias  probavlt,  omnero  in  posteruro  con- 
teoiionis  occasionem  cirea  soam  fidero  amputari.  Si 
quis  igiiar  idiota  vel  militarius  seu  clericus  publice  ^ 
de  fide  lurbam  congregans  sub  obtento  dispotationis 
tumoUum  fecerlt,  si  qoidem  idiota  praescriptos,  expel- 
laior  a  regia  orbe ;  miliiarios  vero  seu  crericos  gradue 
sui  periculnro  sostinebunt  el  aliis  poenis  subjacebunt. 

Ediclum  imperalorum  in  eonlirmationem  eoneilii  Chal* 

eedoneniis, 

Wnperatores  Valentinianus  et  Marcianus  angusti 

untversis  populis.  Tandem  aliquando  quod  summis 

votis  alque  stodiis  optabaroos  evenit :  reniota  est  de 

orthodoia  Christianonim  lege  conientio :  tandem  re- 

media  107  cnlpabilis  erroria  invcnta  sunt,  ei  dis- 

cors  populoruin  sententia  in  unum  consensuro  con- 

cordiamqneconvenit.  E  diversis  eniro  provinciis  re- 


supplieiis  subjug  iiidi.  Constat  eoiro  hinc  haereiicm 
insaniae  exordia  foniitemque  pra:beri,  duro  publice 
quiJam  disputant  atque  contendunt :  universi  ergo 
qu»  a  sancia  synodo  Chalcedonea  [U.,  Chalcedonensi] 
suiuta  sunt  custodire  debebunt,  nihil  postea  dubita- 
turi.  Hoc  iuque  nostras  coromouiti  sinceritalisedicto. 
abstinete  profanis  vocibos  etuUerius  desinite  de  divi- 
nis  dispotare,  qood  nefas  est;  quia  non  solum  divino 
judicio  peccatum  hoc  prout  credirous  punietur,  ve- 
rum  eiiam  legom  et  judicum « auctoriiaie  coercebiiur. 
VII  Kalendas  Februarias  Consiantinopoli  S|M)raciu 
coiisule. 

Sacra  Yafendniani  et  Mareiam  auguuorum  poti  con^ 
ciHuin  Cfialcedonense  edicta  in  ajtrmaiionem  ejusdem 
conciiii  ei  damnaUonem  hceretieorum, 

imper.ilorei  Vatentimanue  et  Mardanue  auyuhti  Paiia^ 

dio  prcsfeeto  prmiorii. 

Divina  semper  potentim  referendas  aique  agend» 
suiitgrati»  quia  aoctores  bttresisqoeldgocculia  nec 
latere  concedit,  nee  durare  iropuniu  perroittii :  quo* 
ruro  onum  malorum  lasdendi  habet  plurimam  facolu- 
lem,  aliertun  proecavendi  eaeteris  praesiatexemplum. 
Curae  igitur  esse  divioitaii  liominom  actus  etraaiimo 
reverentiaro  religionis,  proiimein  eonfirroanda  caiho^ 
lica  fide  evidenler  apparoit,  cuin  Eutychem  seeK'ra- 
torum  dogmaturo  seeuiorem  nec  laiere»  ot  diu  latue* 
rai,  siuiii,  nec  pateiacioseelerepassaestpeBnam  sce« 
leris  eviUre.  Senieutiis  iUqoe  divinis  homaoisqae 


ligioslssimi  sacerdotes  Cbalcedona   veneront  juilfi  q  damnalos  syoodicom  deeretomt  ot  merebaiory  exce- 


nosira  prsMepU,  et  qoid  observari  in  religione  de- 
beat  perspicoa  definiiione  docueront.  Disceisit  igitur 
jam  imrana  conienlio,  nam  vere  implus  atqoe  sacri- 
legus  esi  qui  post  lot  sacerdotum  sententiaro  opinioni 
suae  vel  aliquid  tractandoro  relinqoft :  extreroie  quippe 
dementixestin  medio  et  perspiciio  die  commeiiiitlum 
loineo  lnq«iirere :  quisquls  eniin  post  veritatero  reper- 
Uni  aliqoid  ultcriiis  discntit,  roendacium  quasrit.  Ne- 
moitaque  vel  clericu8velmiliian«|  et  alterius  cujosli- 
bet  conditionis,  de  fide  Cbristiana  poblice  terminata 
coadonatis  et  audieiiiibus  traciare  eonetur  in  posU- 
mm,  ei  lioc  tumulius  et  perfldis  occaslonem  requi- 
reo^,  nam  rojnriam  facU  judicio  religioslssimx  syno- 
di,  si  qnis  semel  judicaia  et  recle  disposita  revolvcre 


pii,  rens  diviniuii  cni  faciebai  injuriam,  roos  bomini- 
bos  quos  decipere  conabatur.  Pruxime  etenim  innu- 
merabiles  ex  loto  peneorbe  healisaimi  episcopl  Gbal- 
eedone  congregati  improba  praedicli  Entycbetis  oiia 
cnm  synodo  ejus  caosa  habiu  expuleruut  commenia, 
secuti  sanclorum  definiU  majororo,  qiis  vel  apod 
Nicaeam  a  trecentis  decem  et  octo  coiistiloia  soul» 
vel  in  hac  postea  alma  orbe  a  eentom  qoinqoaginu 
aont  episcopis  decUrau,  vel  apod  Epbesiim,  com 
Nestorii  est  error  eiclosus,  prsesidentibus  Ceetesiino 
Romanx  orbis  ei  Cyrillo  Alexandrin®  civiuiis  epi« 
scopis.  Ea  igitor  qoae  suni  jaxUpfisiinamdisciplinain 
a  venerablli  synodo  Ctialcedoue  deliniu  illa  fide  qoa 
Deum  colinius  pcr  omnia  servanda  censoiioos  alqoe 


ei  piibKce  disput.ire  contcndil,  cnm  ea  quae  nunc  de  0  censemus ;  quia  valde  consequens  est  seicentorum 


Cbrlstlana  fide  statuta  suntjuiia  aposiolicas  eiposi- 
tiones  etiii^tilnU  sanctorum  Palnim  trecentorum 
deccm  et  ocio,  el  centom  quinqnaginla  defliiiia  esse 
noscniitur.  Nam  in  contemptores  bujus  legis  pceiia 
non  deeril,  quia  non  solnm  contra  fidem  bene  com- 
po-»iiam  veniunl,  sed  etiaro  Jndsis  ct  paganis  ei  hu- 
juscemodi  ceriaiulne  profanant  veneraiida  msyteria. 
Igitor  si  clericus  eritqoi  publice  iracUre  de  religione 
ausos  foerii ,  a  consortio  clericorum  removebitur ;  si 
▼ero  miliiia  praeditos  sit,cii>gulo  eispolinbiiur;  caeteri 
eiLim  bujus  crimtnis  rei  de  hac  sanctissiina  urbepel- 

•iE.,  R.  R.«  E.  3,  T.  1, 2,  U.,  omnipoienii  ealffatori 
Heo. 
^  £x  cmteris  Codicibus.  In  A.,  imperH  digniter  et 


iriginu  sacerdotum  pura  inenie  Deutn  colentium  de- 
finiu,  quae  pro  orthodoxorum  Ade  sacrosanciaseeon- 
dum  Patrom  regulas  processerunt,  summa  cum  vene- 
ratione  conservari»^  Qooniam  principalis  providentiai 
est  omiie  inalum  inier  iniiia  opprimere  et  serpeouni 
morbum  legum  medieioa  reseeare,  hae  lege  deceroi- 
inus  eos  qui  Euiycbeiis  errore  decipioniur  ad  exem- 
pluro  Apollinarioruin,  qoos  Euiyches  seculus  esi» 
quosque  venerabiles  Pjlrum  jreguiae,  id  esl,  eccle- 
siasiici  canones,  et  divorum  priiicipom  sacratisi;lma! 
sanctiones,  conderanant,  nullum  episcopam,  nulluni 


^i;  p^opterea, 

•  Ki  reliquis  Codicibos  prxler  A.|  in  quo  :  judiciim 


175 


CULLECTIO  CAWONCJH  S.  ISIDORO  IlfSPAL.  ASCRIPTA. 


176 


liftbere  presbytenim,  nulloscrearevelappcllarecle- A  lur  qui  illiciiadoeere  leiilaverit.  Eos  vero  qui  te- 


ricos,  iptumque  Eulycbem  noinine  presbyierl,  quo 

et  indignus  est  et  spoliatus  est,  in  tolum  carere.  Si 

qui  tamen  conlra  deflnita  nostra  episcopos,  presby- 

leros  cseterosque  clericosausi  ruerint  creare,  tam 

factos  quam  racientes  Tel  prxsumenies  sib'  clericorum 

gradus,bonorum  aroissione  perculsos  exsilio  pcrpetuo 

pnecipirous  contineri :  coeundi  vel  colligendi  Tel  cnii- 

grpgandi  monacbOs  aut  xdiftcandi  monasteria,  iiul- 

tam  Jubemus   eos   babere  licentiam  :  loca  iii  quac 

fbrte  ausi  convenire  aliquando  tenlaverint  conflscari, 

Si  tanien  domino  loci  sclenie  convenerint;  quod  si 

ignaro  aiictore  conducioreve  loci,  fustibus  caesos  de- 

portationem  subire   censemus:  ipsos  109    pr^' 

terea  iiibil  ex  testamento  cujusquam  capere,  nihil 

eift  qniejusdem  errorissint  relinquere  testamento,  ^.nuntiatus. 

ad  nullam  eoa  paiimur  aspirare  militiam,  nisi  farte 

adcohorialinam  vel  limitaneam.  Si  quis  etiam  extra 

«praedictam  militiam  invehtus  fuerit  militare,  vel  quia 

ignorabatnr^jusin  religione  perversitas,  vel  quia  post 

adeptum  cingulum  ad  biinc  devenit  errorem,  aolutus 

militia,  infidelitatis  suae  fructum  bunc  babe^Ct  ut 

opiimorum    et  palatii  communioRe  prjvetur,  iii>c 

alibi  quam  in  qua  natus  esl  vico  vel  civiiate   ver- 

ietur :  quod  si-qui  eorum  in  bac  alma  urbe  quod 

credi  nefas  est  geniti  suni  et  damnati,  tam  de  bac 

dvitaie  veoerabili,  quam  sacratissimo  eomitatu  et 

omoi  exeladantur  metropolitana   dvilate.  Et  baec 

i|iildem  generallter  cirea  omnes  constituimus»  qui 

•hac  labe  polluti  aunt  vel  polluentur.  Eos  autem,  qui 


quendi  studio  audierint  scelerata  disserentem  dena- 
rom  librarum  auri  mulctatione  ^  compeseimns,  Ita 
enim  roaieria  subtrahetur  erroris,  si  peccatorum  eC 
doctor  defuerit  et  auditor,  Paltadi,  parens  charissiroe 
atque  aroantissiroc.  lllustris  itaque  et  magniftca  »u- 
ctoritas  tva,  edictis propositis,  \\,0  omnibus  faciai 
nota  quae  jusslinus,  cognoscentibus  moderatoribus 
provinciarum  eorumque  offlcii<<,  defensortbns  etiaro 
civilaium :  quod  si  ca  quae  vera  fide  et  sancto  propo- 
sito  custodienda  censuimus  aut  negtexeritit  aut  per- 
roiserint  lemerari,  denarum  librarum  auri  roulcia- 
tione  perculsi,  ut  religonis  Irgunique  proditores.  eliam 
de  aestimatione  laborabunt.  f>aturo  <  xv  Kalendas  Au- 
gustas  Constaniinop  ili  Spuracio  coosule  et  qni  foeril 


AUa  Mareiani  augutli  advenui  iifpni  wemaratos 

hareticoi. 

Imperator  Mardanus  auguHut  PaHadio  fraefeeio 

prmlarii. 

Licet  jam  jamqoe  sacratissima  eoRstitutione  man« 

suetudiois  meae  cautum  ac  deflnitom  sit  quae  iu  eoa 

severitas  exereenda  sit  qui  Eutycbetls  vel  Apollina- 

ris  baerelicam  perversltatem  {{/.,  pravitaiemj  secuti 

a  religioue  et  fide  catbolica  devianint;  AlexaodrinaD 

lamen  urbis  €A^es  atque  habiutores  untia  snnt  Apol- 

lioaris  liifecti  venenis,  ut  necessarium  fuerit  ea  qum 

anle  jam  aanximus  repetita  etiam  nunc  lege  dccer- 

nere.  Oporiet  enim  ot  sit  numerosa  severitas  san- 

etionuro,  ubi  est  licentia  crebra  culparum,  custo- 


«oleliac  clerid  ortbodoxorom  fldei  et  monacbi  qni-  ^  dienda  :  praeterea  orthodoxae  fidei  cura  lanto  a  serc* 

dem,  qui  Eutychia  habiiavere  diversorium,  neque 

«nim  monasteriom  dicendum  est  quod  religionis  ba- 

<bult  loimicos,  qui  adhue  usque  losaniae  processeruot 

relielo  veoerabilis  religionis  cultu  et  synodico  decre- 

to,  quod  totius  pene  orbis  Cbaleedone  coadunati  de- 

fiiiivere  sacerdotes,  infaustam  Eutychetis  sequuntur 

asserUonem,  quia»  vera  luce  deserta,  tenebras  eligen- 

das  esse  crediderant,  omnibus  poenis  quae  vel  bac 

vel  praecedentibus  legibua  adversus  haereticos  deflni- 

tJB  sunt  jubemus  teneri,  imo  extra  Romanum  ex- 

pelii  solum,  a.cutpraecedeoiea  religiosiasimae  coustiiu- 

iionea  de  Manichaeis  conatituere,  ne  eorum  venenatia 

rraadibua  fceleratlsque  commentis  innocentom  vel  in- 

firmoram  animf  decipiantur.  Comperimus  praeterea 

quiedam  eoa  incontameliam  religlooiset  in  invidiam 

venerabilla  aynfodieae  deflnltionis  fuisae  mentiios,  con- 

ficrlptlsqoe  libria  et  chartiram  tomia  plura  fioxlase, 

qoae  eoram  loBaniam  adversus  veram  *  fidem  aperte 

•algnarent;  atqueideo  praeclpimus  obicunquehujusmo- 

di  acripia  reperia  fueriHi,igniboscoocremari :  eos  ve- 

ro  qul  vel  scripaerini»  vel  aliis  legenda  tradiderint 

docendi  atudio  vd  discendi,  censemus  deportatione 

puniri;  delenda  est  eniin  hxc  infausta  haeresis  slcut 

pridem  edictia  aerenitatis  oostrae  contloetur:  omnibos 

odlmimua  faeultatem,  qula  ultimo  suppiicio  ooercebi- 


D 


niiale  mea  adhiberi  impensior  debet,  quanto  res 
humanas  divina  praecedunt.  Qiiicun.}ue  ergo  vel  in  liac 
aacra  urbe,  vel  in  Alexandrinaciviiate»  vel  in  omni 
iEgypiiaca  dioecesl  diversisque  aliis  provinciis  Euiy- 
cbeiis  profanam  perversiiatem  sequuntur,  et  Ita  iion 
credunt  ut  trecenti  decetn  et  octo  saocti  Patres  tra- 
dideruiit  catholicam  fidein  in  Nicaea  civitate  fun- 
dantes,  centum  quoque  et  quinquaginta  alii  veiiera- 
biles  episcopi  qui  in  hac  alma  urbe  Constantinopo- 
litana  postea  conveneruni,  sicut  Athanaf ios  et  Tbeo< 
philns  et  Cyrillua  sanctae  recordatioiiis  eplscopi 
Alexandrinx  civiiatla  credebant»  quoa  [T.  1,  2, 
quod]  etiam  Ephesitana  synodus  cui  beatae  memoriaB 
Cyrillus  praefoli,  lo  qua  Nestorii  error  expoUos  esi, 
in  universis  aecuta  est,  quos  et  niiper  venerabilis 
Clialcedooe  synodus  est  aecuia ,  prioribos  eonciliis 
sacerdotom  ex  omoi  prorsus  parte  coosentieniibos , 
iiibilque  adimeua  a  sacrosancto  symbolo  neqoe  ad< 
jiciens,  sed  Eutychetis  dogmata  fooestt  coodem- 
oaos ;  sclant  se  esse  haereticoa  ApoUioariatas,  Apol- 
lioaris  enim  facinorosissimam  seclam  Eoiyches  ec 
Dioscorus  mente  sacrilega  secuti  sunt  <*•  Ideoque  bi 
omnea  qui  Apollinaris  vel  Eutychetis  perverailaiem 
sequuotur,  ilils  pceois,  quae  a  divorum  retro  prioci- 
pum  constitotionibus  Hl  contra  Apoiliaaristaat 


«  Ex  T .  I,  %.  In  aiiis  Codidbus  :  meram;  sicque         «  T.  1, 2,  U.,  G.,  Data. 
•postea.  <>  Ex  U   lu  A.  et  reliquia  deaunt  verba :  s«6ii(i 

^  M*f  nmlela ;  sicque  postmodum.  $unt. 


f77  €Ri£CORUM  CONCILIA.  ^  CIIALCEDONENSE.  tTS 

\t\  fereiiiuUs  nostr»  posUnodom  sanciiooe  conlra  A  naxes  convenlusque  eelebrari ;  si  vilis  et  al>jeclae 


Euiycliianisias»  vel  bac  ipsa  augustissima  lege  contra 
eosdom  decreta  sonl»  noverint  se  esse  plectendos. 
Idcirco  Apollinarist»»  hoc  e»l».Eotychianistx,  quibus 
etsl  esl  io  appellaiione  diversiias,  esttsmen  in  hxfe- 
sis  pravitale  conjunrtio,  et  dispar  qoidem  nomen, 
sed  idem  sacrilegiom,  sive  in  bac  alma  orbe  diver- 
aisqoe  provinciis  vel  i»  Alexandrina  eivitate,  sive 
iiHra  iEgypliacam  dicecesim  suni,  neque  ita  credunt 
qood  prcdicti  venerabiles  Patres  credebanl,  neque 
viro  reverenlissimo  Alexandk^inae  urbis  autistiti  Pro- 
terio  fidem  orthodoxam  tenemi  co>iimunicant ,  se- 
condum  sacratissimas  divorum  relro  principum  con- 
siltotiones,  qox  de  Apollinarislis  promolgatae  sunty 
noB  babeant  poiestatero  faciendi  tesiamentum  nec 


condilionis  sont,  fustibas  pobltce  «  et  in  poenani 
suam  et  iu  aliorom  exerceaotor  exempkim;  si  bo* 
Miix  veropersonae  sunt,  decem  libras  aori  mulctati 
nominls  fisco  noslro  cogantor  inferre  \T.  2,  exsol- 
verej.  Nutlom  praeierea  ApolJitiarisUm  vel  Euiycbia- 
nisiam  ad  aliquam  juberous  aspirare  militiam,  nist 
ad  cobortalinaro  vel  liroifaneam ;  si  qui  vero  extra 
coborialinam  vel  limitaneam  inventi  fiierint  miliiare 
soluto  [jE,^  T.  i,  2,  soluti]  cingulo,  boiiestorum  bo- 
mlnum  et  palalii  communione  priventur,  ncc  fn 
aliqus  nisi  in  ea  in  qua  nati  sunt  civitate  vel  vlco  cl 
regione  vcrsenior :  si  qui  vero  in  hac  alroa  urbo 
nati  sunl,  tam  sacratissimo  coiniiatu  quam  oroni  per 
provinciaro  roeiropolitana  civitate  pellaniur.  NuIIi 


condendae  oliiroae  volunutis,  neqoe  id  adqoirant  ^  insoper  Euiychianisiae  vel  ApoIIinarists  publice  vet 


quod  ipsis  ex  testaroenio  cujusquam  fueril  dereli- 
cium,  nihil  etiain  ex  donatione  aliqua  cousequantur; 
sed  si  quid  in  ipsos  vel  liberalitaie  viventis  vel  mo- 
rlentia  fuerit  volnntale  collaium,  id  protinus  fisco 
nostro  addicatur,  Ipsi  vero  iu  nullos  aliquid  ex  fa- 
cuUaiibos  suts  donaiionis  titulo  et  jirc  transfundant. 
E|N5Copos  vero  *  vel  presbyieros  aliosque  clericos 
illis  creare  et  babere  non  liceat,  scicntibus  tam  his 
Euiycbianistis  vel  Apcliinarislis  qui  au>i  rucrint 
cuiqoam  episcopi  vel  presbyteri  vel  clerici  noinen 
imponere,  qnam  his  qui  conaii  furrint  imposiium 
aibi  noroen  sacerdt  tale  retinere,  pgenam  se  essilil 
cnro  facultatom  soarum  arolssiooe  subiluros.  Eos 


prtvatiro  coetus  et  circulos  conirabendi  et  de*errore 
baerelico  disputandi  aut  perversilaieni  facinorrsi 
dogmatis  asserendi  tribuatur  faculias :  nulli  eiiain 
contra  venerabilero  Cbaicedonensero  synoduro  liceat 
aliqnid  vel  dictare  vel  scribere,  vcl  legere  aique 
emiiiere  aut  aiioruro  supcr  cadero  re  scripta  pro- 
ferre:nemo  hujusroodi  habere  libros,  et.sacriloga^ 
scripiorum  audeai  monuroenta  servare.  Quod  si  qui 
in  his  criroinibus  fuerint  deprehensi,  perpetua  de- 
portatione  daronentur ;  eos  vero  qui  discendi  studia 
audierint  de  infausta  baeresi  dispuiantes,  decero  ii- 
brarum  aori  qus  fisco  nostro  infcrendae  sunt  jube- 
mus  subire  dispendium ;  omnes  vcro  bujusceroodi 


veroqniantehaccatholicae  Romaeeccle&iaruro  clerici  p  chartae  ac  iibri,  qui  funet^ium  Euiychctis»  boc  esi. 


vet  orthodoxae  fidei  monacbi  fuerint,  et  relicio  vero 
et  orihodoxo  oronipoienlis  Dei  ciiltu,  Apollinaris  vel 
Kuiycbeiis  haeresim  et  dogroala  aboroinanda  sectaii 
sant  vel  post  baec  sectabontor,  oronibus  pcenis,  qu£ 
vel  prioribns  legibus  adversus  haerelicos  constitutae 
suD(,  juberoos  teneri  et  exlra  ipsuro  quoque  Ro- 
mani  iroperil  soloro  pelii»  sicol  de  Mauicbaeis  praece* 
dentlom  legom  institola  [JS.^  statota]  sanxeronL 
Universi  praetcrea  ApoUinaristae  vel  Eoiychiaaistae 
DOB  ecc^esias»  non  roonasteria  sibi  constituant,  par 
rasyDaxes  ei  convenlicula  tam  diurna  qiiain  nocturna 
non  contrahanl,  neque  ad  doroum  neque  ad  posses- 
tionem  cojosqoam,  neque  ad  monasterium,  vel  ad 
qoemconqoe  locom,  ^  operatores  sectae  funesiissimae 


Apolliiiaris  fuerint  dogroa  coroplexi,  incendio  con- 
crementur,  ut  facioorosae  perversiiatis  vestlgia  ipsa 
flamrois  ambu^la  depcreant,  xquum  naroque  e&t  m 
iroroanissima  sacrilegja  par  poenae  roagnitudo  pec- 
celIat,.PaIIadi  parens  charissiroe  atqiie  amanlissiroiu 
illuslris  igitur  et  magnifica  aucioritas  tua  qoae  hac 
sacraiissima  consiitutione  decrevimus»  In  bac  alma 
01  be  diversisqoe  provinciis  ac  praecipue  in  Alexaa- 
drina  clvitale,  ei  per  universam  iEgypiiacam  dioece- 
sim  edictis  ex  roore  proposiiis,  ad  omoiuro  noiiiiam 
faciat  pervenire,  ut  concia  quae  siatuilur  in  eos  qui 
rei  fueiint  deprehensi  severitas  proiinus  cxcrceatuc, 
scientibus  moderaioribus  provinciaruin  corumquc 
appariloribus,  defensoribus  etiam  civilatuin.  113 


coDgregenior.  Qood  si  fecerint  et  hoc  factoro  fuisse  D  Quod  si  ea  qua  legis  hujus  religiosissima  sanclioue 


domino  volente  constilerii,  post  rem  in  examina- 
tione  judlds  approbaiam  domus  vcl  possessio  in 
qoam  conveDerlnt  fisco  sine  dilatione  socielnr,  mo- 
naaleriom  vero  ejns  civiiatis  orihodoxae  ecclcsiae  in 
cojus  lerrilorio  112  csi  juberousaddici ;  si  vero, 
ignorante  domino,  sciente  vero  qni  pensiones  do- 
nsos  exigit,  vel  conductore  vel  procuralore  vel  aciore 
praedii  parjsynaxes  et  convcnticuta  interdicta  con- 
▼eoerini,  conducior  vel  procurator,  sive  acior  vel 
qiiieuoqoe  iu  domum  vet  possessionem  vel  roooa- 


cusiodienda  decrevimus  aul  neglexcrini  aut  aliqua 
perroiserii.t  temerltate  violari,  denarum  ^  librarum 
auri  rouictali  fisco  coganiur  iuferrc,  insuper  etiaiu 
cxlstiroationis  suae  periculuro  snslinebunt.  Ea  quor 
que  qux  de  Paganis  per  omne  Roroanum  imperium 
acqoaliter  valilura  perenoilaiis  nostrs  lege  decrevi- 
mus  instaniidsiroe  in  eos  eierceaniur,  quos  conslile- 
rii  profanos  rilus  ei  siroulacroruro  impios  coltus  ci 
interdicia  sibi  sacrilegia  celebrare.  Datum  sob  die 
Kaleodaroro  Aiigosii  Constaniinopoli^divo  Valen- 


aierium  reeeperiut,  ac  passi  focriot  illicilas  parasy-      liniaoo  viii  et  Antbemio  viris  clarissirols  consnlibiis. 


•  i£.,  B.  R.,  T.  I,  2,  U.,  G.,  quoque. 
^  iK.,  B.  R.,  E,  5,  T.  i,  t^  {},,  ad  quemcunqut 
mlteriui  to(um. 


e  i£.,  fuilibus  publiee  eentum, 

^  Det^i  focte  poodus  vel  pretiuro.  B.R.|  d<iMrtwm. 


179  GOLLECTIO  CANONUM  S.  ISIDORO  HISPAL.  ASCRIPTA.  180 

EpUtola  famata  Atlia  epiHopi  ConUantmopolUanL  A  ncanl  nameram,  Peiri  quoque  apostoli  prima  littera 


Graeca  elemenla  lilierarum,  numeros  eiiam  ex- 
primere,  nullus  qui  vel  lenuiter  Gneci  serrooois  no- 
liiiam  habet  ignorat.  Ne  igilurin  faciendis  epislolls 
canonkls,  quas  mos  Lalinus  formatas  appellal,  ali* 
qua  fraas  faUltatis  temere  praesumeretur,  hoc  a  Pa- 
tribus  114  ^rcccntis  decem  et  oclo  Nic«a  con- 
gregatis  saloberrime  inventum  est  et  constilulom, 
Ni  formais  epistolae  hanc  calculalionis  seu  supputa- 
lionis  habeant  ralionem,  id  est,  ul  assumaniur  in 
supputatione  prima  Graeca  elementa  Patris,  ei  Filil, 
el  Spiritus  sancti,  hoe  est  n,  T,  A,  quae  elemenu 
octogenarium  el  quadrigeniesimum  et  priraum  signi- 


id  est  D»  qui  numerum  octogenarium  stgnificai,  ejus 
quoque  qui  scribil  episcopi  prima  liltera,  cujus  scri- 
bilur  secundai,  accipientis  lertia,  llll^ra  civiiatis 
quoque  de  qua  scribitur  quarta  ,  el  indictionis,  quae- 
conque  est  temporis,  idem  qiii  fuerii  numerns  assu* 
malur  :  atque  iia  his  omnibus  Graecis  lilleris  quae,  ui 
diximus,  numeros  exprimunt  in  unum  dut-lis,  unam 
quaeeunque  collecia  fuerit  summam  episioia  teneai : 
hanc  qui  suscipit,  oinni  cum  cautela  requirai  ex- 
pressum,  addal  pralerea  separaiim  in  epistola  etiani 
nonagenarium  ei  nonum  numerum  qui  aecunduin 
Graeca  elementa  signiGcant  ^  6. 


AFRIC^  CONCILIA. 


XII 

GONCILIUH  CARTHAGINENSE  PRIIIUM 


QUIRQUAGINTA   •   EPISCOPORUH. 


Com   Gralos  episcopus'  Garihagmis  in  concliio 

una  cam  rollegis  suls  consedissei  ^  cl  qui  ex  diyer- 

aia  proTlnciis  Africanis  ad  Carthaginem  convene- 

mnl,  Felix  e  Bajanensis,  Fortunalianus  Cap&iianus, 

Crescentis  Bagensis,  Vindicius  Lacubacensis,  Abun- 

dantius  Adrumelinus,  Privaius  Bejeiselitanus,  Gau- 

dentlus  Turretamaliiensis,  Epariius  Sicensis,  Q  lie- 

las  Uticensis,  Romulus  Tebestinus,  el  caeteri  quo- 

rum   manua  continentur,  Idem  Gratus  episcopus 

dixil :  Gralias  Deo  omnipoienli  el  Ghristo  Jesu,  qui 

dedit  malis  scblsmatlbus  ^  finem  el  respexii  Ecclesiam 

suam;  ul  in  ejus  gremium  erigeret  universa  membra 

dispersa ;  qui  imperavil  religiosissimo  Consiantio 

«  imperaiori  ul  votum  gererel  unilalis,  el  milterei 

mlnistros  operis  sancti  famulos  Del  Paulum  el  Ha- 

earlum,  Ei  Dei  ergo  nulu  congregail  ad  unilatem  ul 

per  diversas  provincias  concilia  celcbraremus  et  uni- 

versae  provinciae  Africae  hodieroo  die  concilii  gratia 

ad  Carthaginem  veniretur  :  unde  conslderantibus 

robis  cum  roediocritate  mea,  iracteniur  tiiuli  neces- 

aarii,  de  quibiis  necesse  esl  nos  memores  praccepto- 

rum  divinorum  el  magisleril  Scriptnrarum  sancta- 

ruro,  contemplantes  unitalis  lempus,  id  de  singulis 

deflnire,  quod  nec  Carlhago  vigorem  legis  infringat, 

ncc  lamen  tempore  unilatis  aliquid  durissimum  s(a- 

tiiamuit. 

115  '•    ^^  baptitmui  in  Trinitale  tutceptus  non 

itereiur, 

Ergo,  si  vobis  placet,  consideremus  primum  titu- 

^  Deeral  episcoporum  numerus  in  Godice  Lucensi, 
qui  in  re^iqiiis  cum  A.  convenlebat. 
^  Ex  JE.,  B.R.,  T.  1,  %,  U.,  G.  In  A.  elE.  3,r«a«- 

dfMUt. 

*  In  M,^B,  R.,  E.  3,  T.  1,2,  nomina  eptscopo- 
rum  In  casu  ablativo  locata  sunt ;  Feiice ,  Fortu- 
natiano^  etc. 

^  T,  1,2,  malittchftmatit. 


B  lum  rebapiixationis  ' ;  el  sanclitatem  vestram  po- 
atulo  at  menlis  vestrae  ptaciia  producaiis,  an  de- 
scendentem  in  aquam  el  inlerrogatum  in  Trinifata 
secundum  Evangelii  fldem  el  apostoloruro  doctrinam 
ei  confeasum  bonam  conscientiam  in  Deuni  de  re- 
aurreciione  Jesu  Chrisii,  liceat  iterum  interrogari 
in  eadem  fide  el  in  aquu  Iterum  tingi  7  Unirersi  epi- 
scopi  dixehinl  s  :  Absii ;  illicitam  enim  esse  sanci- 
mus  rebaplizalionem,  el  satis  esse  alienam  a  sincera 
fide  el  a  caiholica  diaciplina. 

II.  De  mariffrum  teputerit  et  honorifieentia, 

Graius  episcopus  dixit :  Magoa  beatiiudo  a  Deo 

Paire  per  Chrislum  Dominum  concessa  cst  tempori 

nostro,  ul  liceai  religiosis  nienlibus  insinuare  eccle- 

aiasticam  disciplinam,  ul  audilores  percipientes  re- 

C  gnlam  rectam  ei  Deo  placeant  et  praemia  mcritorum 
bonorum  percipiant,  ut  in  ipsis  Deus  in  omnibus  el 
pro  omnibus  houoretur,  Discussus  est  litulus  neces- 
sarius  rebaptizatlonis,  in  quo  [T,  2,  in  qua]  plus 
schismaticis  rables  delitescebal,  el  adhibita  niode- 
raiione,  legis  vigor  el  auctoriias  custodita  est :  illud 
sane  sapienlissimis  vestris  sensibus  insinuare  con- 
tendo,  licel  vestra  prudentia  sit  instructa  el  a  Deo 
docia,  et  mereatur  ia  pace  ei  uniiate  conse^iui  desu- 
per  munera  larga,  lamen  et  ego  unus  ex  voiiis  ei 
qui  parem  vobiscum  soliicihidiiiem  geram  propler 
ecclesiasticnm  ordinem  illud  insinuare  curabo :  niar- 
tyruro  dignilaiem  nemo  irofaiius  iufamet,  ncque 
passiva  corpora  qu:c  ^epuliurffi  tanium  proptcr  mi- 

D     •  T.  1,2,  Conttanlino. 

t  In  Codicibus  :re6ap<tdiaa'onti.  Aliis  vero  locis  qui- 
dam  Codices  rebaptizaiio,  qu  dain  rebtiptidiatio  scri- 
bere  solenl :  alqite  in  uno  eodemque  Gotiice  diver- 
sam  bujus  vocis  scripturam  reperire  fas  erii. 

6  i£,  B.  R.,  T.  f,  i,  U.,  G.,  dixerunt :  Abtit^ 
abtit. 


181  AFRICiE  CONQLIA. 

sericordian  eccleaasticam  comaiendari  mandaium 
esl  ledigaiit»  aut  insaiiia  prxcipiuios  aut  alia  ra- 
tione  peccaii  discreios,  non  ratione  vel  tempore 
compeienti  quo  roartyria  celebrantur,  mariyrum  no- 
men  appellent :  aut  sl  quis  ia  injuriam  martyrum 
clariiati  eorom  ailjungat  insanos,  placel  eos  si  laici 
sunl»  ad  poeniientiam  redigi :  si  auicra  sunt  clerici 
post  commonitionem  ^.  et  post  cognilionem  bonore 
prifarl.  Universi  dixerunt :  l\jQ  Recle  statuit  sancli- 
las  ^estra ;  boc  et  singulis  conciliis  slatutum  est. 

III.  Ut  eUrici  vel  $anctimoniales  feminm  cum  extraneit 

9iri$  vel  [emimi  non  habitent. 

Gratos  episeopus  dixii :  Et  illud  prscipue,  si  vi- 
deiur  Tostrae  dileclioni ,  cavendom  est  ut  pastoris 
coram  qoantum  debei  et  polest  regalis  providentia 
loia  prxmuniat,  ut  nallis  llceat  extraneis  a1>  affcctu 
camali  abstlnentibus  diverse  parlter  commorari ; 
ooeasiones  euim  ampotand»  sunl  peccatorum,  et  tol- 
lendae  omnea  auspiciones,  quibus  subiilitas  diaboli 
sob  prstexto  ehariiatis  el  dileclionis  incauias  ani- 
nas  Tol  ignaras  irrelire  consuevil.  NuIIus  igitur  et 
nuUa  sanctimoniae  et  Yirginiutl  deserviens  propter 
tUspbemiam  Ecelesia,  si  tobis  placet^  in  una  domo 
penitDS  eommorari  non  debet.  Universi  dixerunl  t 
Qai  oolooi  nubero  el  pudicito  meliorem  eligunt 
parlem  vitare  debent  non  soluro  babiure  simul«  M 
^nee  babere  ad  so  aliquem  accessum  :  hoe  orgo  ei 
lei  Jnbei  cl  sauciiias  vesira  coromendai,  boc  ei  ia 
sii^utifl  conclliis  a  nobis  sUtutiim  esl  ^.  Gratus  epi- 
•copua  dixii  :  Ergo  persuasio  interdum  prudenies 
aotet  arcere  a  peceatis,  cum  imprudenles  debet  me- 
tofl  bujusmodl  conslringere»  si  sanum  consilium  re- 
apuunl  el  salulare  mandatum ;  si  ergo  laici  sunt, 
poat  commoniiionem  si  contempserinty  a  comnin- 
niooe  separentur;  si  clerici  suut,  bonore  priTentur. 
Uoiversi  dixerunl :  Piacet,  placei. 

IV.  Vt  enm  vidvie  vet  viduabu$  extraneas  personas  non 

commorentur. 

Grasos  eplscopns  dixit :  Etsi  iuGnita  sunt  qua; 

lcge  praescripu  sont  proflcienlia  disciplins,  el  unus- 

qoisqoe  nostrum  tracutu  assiduo  ei  coaimonitione 

freqoentl  singulas  qiiasque  specles  proflcientes  ad 

dlsciplinam  pnterll  populis  inliniare ;  Umen  aliqua 

es  bis  propler  blasphemiam  suggerenda  sunl  a  nobis 

ei  in  concilio  statuenda  :  si  videlur  vobis,  pari  sen- 

lenlia  teueantur  etiam  bi»  qul  cuin  viduis  commo- 

ranior  ei  nulla  cum  se  germaniuie  conjuncti  sunt. 

Universi  dixeruiit :  Et  juxta  viduos  et  viduas  eadem 

lci  maneat  et  sententia. 

117  ^-  Vl  eterici  et  laici  in  altertus  ecclaia  non 

erdinentur. 

^     Privatus  episcopus  BejeiseliUuus  dixit:  Suggero 

iaiiciit.iti  vestrae,  ut  sutuaiis  non  debere  clericum 

alienum  ab  aliquo  iuseipi  sioe  iilleris  episcopi  sui, 

•  Ex  JS.,  T.  2,  U.,  G.  In  A.  etrcliquis  :  commu' 
vwnem, 

^  U.  G.»  a  nobis  $ie  eonfirmatum  aut  etatutum  est, 
«  ^.,  B.  R.,  T.  1,  U..,  G.,  concessum  huteat, 
^  lc  Codlcibas non  accedant^ 

•  U.,  ts  nemo acccdet. 


^  CARTHAGINENSE  1. 


m 


A  neqae  apud  se  detinere,  sed  neque  laicam  usurpare 
sibi  de  plebealiena,  ut  eum  ordinel  sine  conscleniia 
ejus  episcopi  de  cujus  pleVe  est.  Gratus  eplscopus 
dixit:  llaec  observaia  res  pacein  custodit,  nam  et  me- 
mini  sanctissimi  coocilil  Sardicensis  similiter  stala- 
lum,  ut  ncmo  alterius  plebis  hominem  sibi  usurpet, 
sed  si  forte  erit  necessarium  ordinaiioni,  ul  de  vi- 
cino  homo  sit  necessarius,  petat  a  collega  suo  et  con- 
sensum  habeai «. 

VI.  Vt  elerici  aetus  sweutarium  vel  proeuraiiones  non^ 

^  suscipiant, 

Nicasius  episcopus  Culusiianus  diEit :  Credo  pla- 

cere  suggestionem  meam  sanctiuii  vesir»,  et  displi- 

cere  vobix  ul  qui  serviunt  Deo  ei  annixi  sunt  clero 

accedanl  ^  ad  acius  el  adminislralionem  vel  procura- 

»  tionem  domorum.  Gratus  episcopus  dixil:  Ei  aposio- 

loruffl  slaluu  suiil  que  dicuut :  Nema  mititatts  Dao 

ingerit  $ettegotii$$afcularibu$:  proindeaui  clericisinl 

slne  aclionibus  domorum,  aot  actores  siiie  ofliclo  cle- 

ricorom.  Universi  dixeruiii :  lloc  observemos. 

VII.  Vi  eteriei  vei  laici  in  atiena  ecelesia  non  canmu' 
nieent  me  litteris  episeopi  i ui. 

Cassianos  Usulensls  eplscopus  dixit:  Sutuai  gravl* 

las  vestra,  at  unosquisqne  clericos  vel  laicus  non 

fommoniceni  in  alia  piebe  siae  litteris  episcopi  sui. 

Gratos  episcopus  dlxit :  Nisi  boe  observatum  fuerit 

eommunlo  fiei  passiva ;  nam  si  coni  lillerls  receptus 

fuerii,  el  concordia  intcr  episcopos  servatur  •  ul 

nemo  subiilis  alterius  rugiens  communionem  ad  alium 

^  laienler  accedat.  Universi  dixerunl:  Omiiibos  provi- 

des  el  elero  ei  laieis  consulens  '• 

VIII.  Vt  impUcati  negoUis  atienis^  nisi  antea  reddita 
tatione  cierici  non  ardinehtur, 

N;ignu$  episcopus  Asuiagensls  dixit:  Qiiid  dilc- 
ctioui  vesirae  videtur,  procuratorcs  et  actores,  tutores 
etiam  seu  curatores  pupillorum  si  debeani  ordiuari? 
Gratus  episcopus  dixit :  Si  post  deposita  universa  el 
reddiia  \\S  ratiocinia  s  aclus  vilac  ipsorum  fuerint 
comprobaii  in  omnibus,  debeani  el  cuin  laude  cleri  si 
poslulatus  fuerit  honore  munerari ;  si  enim  auie  ri- 
LerUlem  negotiorum  vel  orficiorum  ab  aliquo  sine 
consideratione  fueril  ordinatus,  Ecclesia  infamatur. 
UniTcrsi  dixerunt :  Recie  omiiia  suiuit  sanctitas  tua ; 
Ideo  qu%  lua  est,  noslra  esl  quoque  senleniia. 

I'  IX.  Vt  iMci  ctericos  aetoreevet  ratiocinatores  sibi  non 

eonsiituant, 

Mettun  Cannensis  ^  eplscopus  dixit:  Recte  staiu- 
lum  esi  ot  obnozii  negotiis  alienls  non  ordinentnr; 
lamen  si  dimissi,  et  gralias  referre  debenl  el  a  cleri- 
coramlnjuria  temperare:  et  ipsis  non  liceai  vel  do- 
minis  clericos  nostros  eligere  apoihecarios  vel  ratio- 
cinaiores.  Gratus  episcopus  dixil:  Muili  dubium  est 
quod  omnes  vel  domlnl  vel  procuratores  vol  quicun- 

'  Ex  reliquis  Codicibos desompla  baec leciio.  In  A. , 
III  ctericis  et  taico  consuientes. 

s  Ex  U.  In  A.  et  reliquis,  ratioeinia  n  aetus:  addi- 
lur  iuqiie  u  quod  redundare  visum  esi. 

^if)..  Metiucanensis,  T.  !2.,  Metun  canomnsis,  U.» 
G(,  Met  Tuncanensis, 


ri3  COLLECTIO  CANONUM  &.  ISIDORO  RISPAL.  ASCRIPTA.  184 

que  praetDDt,  cum   audlerint  saluberrima  insliluta  A  Gratus  epi«copus  dixii:  Faetum  boc  dolcndum  est. 


conGilii  eiftibl  esse  consultumnee  impedilum,pro- 
priam  inbibebuni  injuriam  in  clericis  nostris  ;  quod 
si  itt  injuriamcoastiiuiionis  imperatori»  clericosin- 
quietandos  putaTerint»  et  derensio  ecclesiastica  non 
deerit  et  pudor  public^s  vindicabitur.  UniTersi  diie- 
rufii :  Saluberrimx  proTisiones  debuerunt  tanto  condi 
concilio. 

X.  Neepi$€Qputttlteriu$  epitcopiplebeiaut  finesuinrpel, 
Felix  episcopus  Bajensis  dixit:  Nullus  debel  colle- 
gac  facere  injuriam,  mulii  enim  et  traiiscendunl  suas 
et  usurpant  alienas  plebes,  ipsis  invitis.  Gratus  epi- 
scopusdlxit:  Avarilix  cupiditalem  ■  radicero  omnium 
maloriim  esse  nemo  CAt  qni  dubitel  ^  :  proinde  inbi- 
bendum  est  ae  quis  allenos  fines  usurpet  aot  transcen* 


ut  in  se  illicianl  populorum  Imperitorum  anlmoe 
coiUra  disciplinam,  contra  evangellcam  iraditionem, 
conlra  placiU  pacis ;  nam  si  sibi  posse  .contingere 
arbitrarentur,  nunquam  profecto  in  fratrem  aliqiiis 
deliquissei :  unde  aut  iniia  pacta  soi  obllneant  firmi* 
tatem,  aot  convenlus,  si  se  non  cobibuerit,  ecclesi:i- 
siicam  senilet  dlsciplinam.  Universi  dixerunt :  Pax 
serveiur,  pacta  custodiantor. 

XIII.  Vl  non  lUeai  clericie  fenerari. 
Abundanlitisepiscopus  Adrumetinusdixit :  In  nosiro 
concilioslatutum  est  utnon  liceat  clericis  fenerari : 
quid  etiam  sanctiiati  120  ^^^  ^^  ^^^^  concilio  vide- 
lur,  pnesenti  placito  designetur.  Gratus  eplscopus 
dixii:  Norella  suggestio:  quaa  vel  obscura  sunt  ?el 


dat  episcopum  collegam  soum  ei  usurpet  allerius  B  gubgenerelatensinspecu  anobisformamaccipient: 

plebes  sine  ejus  petitn,  quia  inde  caetera  mala  omnia 

gencranlur.  Universi  dixerunt:  Placet,  placet. 

XI.  De  clericie  eoniumaeibus^  el  de  numero  judicantium 
epiicopum^  pretbyterum  ei  diaconum. 

Elpidephorus  [jE.^  Elipidephorus]  CuiculiUnus 

episcopiis  dixit :  Statuat  sanctitas  vestra,  ut  clerici 

qui  superbi  vel  couiumaces  sunt  coerceantur  :  qui 

iiiiuores  sunt  et  majoribus  irrogaverint  Injurlas  me- 

lum  babeant  disciplinae.  Gratus  episcopus  dixit:  Ma- 

nirestum  est  illum  non  esse  Dei  qui  humiliuiem  con- 

demual,  sed  119  diaboli  qui  superbiae  inveulor  el 

princf^ps  est ;  unde  si  quis  tumidus  vel  contumeliosus 

exstiterit  in  majorem  nalu  vel  aliquam  causam  babud- 

ril,  a  tribus  vicinis  episcopis,  si  diaconos  est  qui  ar- 


cxterum  de  quibus  apertissime  divina  Scriptura  sanxii 

non  ferenda  sententia  est,  sed  poiius  exscquenda. 

Proinde  quod  in  laicis  depreliendiiur,  id  multo  magis 

debei  in  clericis  praedamnari.    Universi  dixeruni: 

Nemo  conlra  propliela$,nrffiO  conlra  Cvangelia  facit 

siiie  periculo. 

XIV.  Ut  laieieoniemptorei  eanonum  excommunicenlur^ 
clerid  honore  priventur, 

Gratus  episcopus  dixit :  Juxta  staluta  concilii  et 

me»  mediocritatis  sententiam  placet  facere  rerum 

omnium  conclusionem :   universi  tituli  designati  e( 

digesti  leneant  sententias  suas ;  sane  credo  vos  te- 

nere,  mullis  conciliis  a  palribus  noslris  et  traditione 

esse  damnaUm  etrebaptizationisimpietatem  esse  pu 


guiiur ;  si  prcsbyier  cst,  a  sex ;  si  episcopus,  a  duc  C  „|e„aam ;  quas  res  «liam  nostro  concilio  credo  jacn 


decim  consacerdotibos  audiatur.  Universi  episcopi 
dixerunl:  Contuudi  debei  contumacia,  et  superbia  in 
oniiiibvs  frangi :  causae  vero  pro  persunis  ab  statuto 
niimero  audiantur. 

XIL    Vi  pacta  inter  epitcopot  inita  cuttodiantur. 

Aniigonus  [T.  2,  17.,  AniigoniusJ  episcopus  Ha* 
ginensis  «  dixil :  Gravem  injuriam  patior,  et  credo 
dolere  s:inciitatem  vestram  contumeiiam  meam,  et 
computare  communcm  injuriam  ^.  Optantiua  cum  se 
repraesentaret  pactum  mecum  babuit  el  divisimus 
plebes ;  manus  nosirae  tenentur  et  pitucia  :  conira 
bpc  pactum  circuit  plebes  ndihi  atlribaias,  et  susur- 
rat  populis  ul  illum  Patrem»  me  vitricum  noininent. 

0  U.,  Amtitiam  ei  cujtidiiaiem, 

1'  Ex  JE,  In  A.  et  reliquis:  quit  nemo  dubitet. 

c  i£.  B.  U.,  T.  I,  Magirentit,  U.,  Margientie. 


terminum  accepisse.  Reliqua  vero  quse  vel  facu  vel 
dicta  superius  coroprehensa  sunt,  vei  aliis  conciliis 
conscripu  secundum  legem  inveniunlur,  custodire 
nos  oporiet.  Si  quis  vero  statuta  supergressus  corru- 
perit  vel  pro  nihilo  habenda  putaveril,  si  laicus  est, 
communione;  si  clericus  est,  bonore  privetur»  Uni- 
versi  dixerunt :  Placei,  placet.  Gratus  episcopus  dixit : 
Superest  jam  ut  placita  oronium  nostrum,  qo»  ad 
consensum  vestrum  sunt  scripta,  vestra  quoque  sub- 
scriptione  firnietis.  Universi  dixeruut :  Et  cousensisse 
nos  concilii  bujus  scripta  teslanlur  :  et  subscriptione 
nostra  consensus  declarabiiur  uosier.  Et  subscripse- 
runt. 

D     <^  Ex  reliquis  praeter  A.,  in  quo  desuntverba:  ei 
coiupulare  communem  injuriam. 


'  ■■■  ■  ■» 


ss 


XIII 

CONCILIUM  CARTHAGINENSE  SECUNDUM 

SEXAGINTA   UNiUS   EPISCOPORUlf    iEBA   CCCGXXVIll    XVI   KALENHAS  JULlAe. 

Coriosissimo    imperatore    Valentiniano  Augu^io  Puppianensi,  ei  cxleris  coepiscopis  suis  provincia- 

quarto  et  Neoierio  viris clarissimis  coosulibus  Carlba-  rum  diversaruin  •  consedissent. 

gine  in  baMlica  perpelua  restilnta.curaGoneciiusepi-  121  l<  Vt  Triniiat  ei  credatttret  profdicelur. 

Kopus  una  cum  Victore  AbdiriUno,  et  alio  Viciore  Geneclius   episcopus  dixit  :    Omnipoenti    Deo 

»  In  A.  deest  vox  dwertarumf  quae  ex  caeteris  Godicibus  dcsumpta  esi. 


m  AFRICiE  GONCfLIA.  - 

graiias  refero ,  qiii  permisit  iil  secundam  cominune 
diDsiltam  *  habiUiro  in  prastcrtlo,  et  Juxla  lenorem 
petltionitlUleranimmeanira  a<l  Cartliaginem  pro  Ade 
alqoeotilitateeeclesiastica  Teniretis,  etsi  non  omnes, 
taoiea  quoniam  totom  charitas  persoadet  ^*»  nt  qui 
corpore  sont  alisentes »  nobiscwm  8p*rito  videaninr 
esse  eoiijoDCti;  idcirco,  Deo  propitio  qoia  praesentes 
estis,  pari  professlone  fides  ecclesiastlca  quae  per  nos 
Iraditor  in  hoc  ciBto  glorioso  primitos  confltenda 
ost :  tunc  demom  ordo  occleslastlcos  singolorum  el 
coDsenso  omniom  astroendus  ad  corroborandas 
(ratrom  et  coeiHScoporum  nostrorom  nuper  promo* 
torom  menies  de  his  qoae  proponenda  suni ,  quac  a 
pairibus  certa  dispositiohe  accepimus  :  ut  Trinitaiem 
qnam  nostrls  in  sensibiis  consecrstam  retinemos , 
Paiils  et  Filii  ei  Spiritus  sancii  unitatem  qoae  nollam 
noscitor  habere  diflereotlam«  slcut  didlcimus  [C^., 
diseimosl,  iia  Dei  popolos  instroamos.  Ab  univors^s 
epiiieopis  dictum  est  :  Plane  sic  accepirous.  sic 
teneroos,  sic  docemus  Qdem  apostolicam  sequetites. 
U.  Ui  caiUta»  a  tmlU  el  $aeerdotibui  eu$todia(ur, 
Epigonius  ppiscopus  Bullensium  [T.2,  Hullensium] 
regionutt  dixit :  Cum  praeierito  concilio  de  conli- 
iieoila  el  castitate  traclaretur,  gradus  isti  tres  qui 
consirictione  quadam  caslitatis  per  consecraliones 
aonexl  sunt ,  episcopus  inquani,  presbyier  et  diaco- 
nos,  iractaiu  pleniori,  ut  pudicitiam  custodianiy 
doceao'ur.  Geneclius  episcopus  dixit  :  Utsuperius 
dictum  est,  decet  sacrosanctos  antisiites  ac  Dei 
sacerdotes,  necnon  et  levitas  vel  qui  sacramentis 
dlvinis  inserviunt,  continentes  esse  In  omnlbus ,  qtio 
possint  simpliciter  quod  a  Domino  postulant  impe- 
mre,  ct « qood  apostoli  docuerunt  ei  ipsa  servaTit 
aniiqoilas  nos  qooque  cnsiodiamus.  Ab  nniversis 
episcopls  dictom  est  :  Omnibus  placet  ut  episcopos, 
presbyier  el  diacono^,  pudicitiae  custodes,  eiiam  ab 
oxoribos  se  abstineant,  ut  In  omnibus  et  ab  omnibus 
podicilia  costodiator,  qoi  altario  inserviont. 

III.  f/l  ckrima  ei  benedietio  puellarum  ei  reconciUaiio 

peenitentium  a  pretbytefis  non  fiat. 

Muroidius  eplscopiis  Maxulitanus  dliit  :  Sl  jubet 
sanciitas  vesira,  soggero,  nam  meminl  122  pral^ 
rltis  conciliis  fuisse  siatotum,  ut  chrisma  vel  recon- 
eillatio  pcenitentomt  necnon  et  poellarum  consecra* 
tiOy  a  presbyteris  nun  ilat ;  si  quis  autem  emerserit 
boc  racere,  qoid  de  eo  statuendum  »lt?  Genecllus 
episcopos  •  dixit  :  Audivit  dignaiio  vestra  sugges- 
tioaem  fratris  et  coepiscopi  nostri  Numidii ;  quid  ad 
haec  dicitis?  Ab  oniversis  eplscopis  dictum  est  : 
Cbrisniatis  confeciio  et  puellanim  consecratio  a 
presbyteris  non  flat,  vel  reconciltare  quemquam  pu- 
blica  missa  presbyiero  non  licere  hoc  omnibiis  pla- 
cet. 

IV.  Ul  ffretbyter  pcenitentem  jut$tt$  ab  epiteopo  tuo 

rHonciliet, 

Geneclios  opiscopus  dixit :  Si  quisquaro  io  periculo 
fociit  consliiutus  et  se  reconciilarl  diviuis  altaribus 

•  T.  I,  ^,  U.,  G.,  couciiium. 

^13*9  foluiii  charitatie  vincuium  peteuadei. 


-  tARTHAGINENSE  II.  186 

Apetlerit,  sl  eplscopiis  absens  fuerlt,  debet  oiiqtio 

presbyter  consulere  episcopom.el  sic  periditaniem 

ejos  pracepto  reconcillare  :  quam  rem  debemos 

sslobri  conslllo  roborare.   Ab  oniversis  episcopis 

dictom  est  :  Placet  omnlbus  quod  sanetitas  vesira 

Dece$«irio  nos  Insiruere  dtgnata  est. 

V.  Vt  dioBceas  qum  epiecopum  nunquam  habmi  non 

kttbeat. 

Felix  episcopiis  Selemselitanos  dlxit :  Etiam  ,  si 

boc  placet  sanctitati  vestne,  insinoo,  ut  diceceses 

quae  nunquam  episeopos  habuerunt,  non  babeani, 

vei  llia  dicBcesis  qoae  aliquando  habull  habeai  pro* 

prium  :  et  si  accedente  leropore,  crescente  flde,  Dei 

popolus  muliiplicatus  desideraverit  proprium  habere 

rectorem,  cum   ejiis  videlicet  voluntate  in  cujiis 

B  potesiate  dioBcesis  constiioti  est  habeat  episcopom  : 

secunduro  aulem  banc  prosecutionem  [T.  i,  propo- 

sitioiiem]  sanctitatis  vestrae  esi  aesiiwnre  quid  fleri 

debeat.  Geneclios  epi^opos  dixlt :  Si  placet  insinua- 

tio  rrairis  et  coepiscopi  nostrl  Felicis ,  ab  omnibus 

confirmeiur.  Ab  universis  episcopis  dictum  esl  : 

Placei,  placer. 

¥1   Vi  qui  criminibue  implieati  $unt  ciericoe  non  aecu^ 

$ent, 

Numidius  episcopus  Maxnlitanus  dixlt :  Prxterea 

sunl  quamplon  non  bonae  conversa  ionis,  qui  exi^ili- 

roant  maj'ores  natu  vel  episcopos  passim  vageque  in 

arciisatlone  pulsandos  :  debent  taro  facile  admitti 

conira  apostolicam  regulam,  nerne?  Geiieclius  epis' 

copus  dixit :  Placet  igitur  cbaritati  vestrx ,  ut  is  qul 

C  aliquibiis  sceleribus  irreiitus  est  voccm  123  adver.* 

sus  majorem  natu  non  habeat  accusandi?  Ab  univer- 

sis  eplscopis  dicium  est :  Si  criminosus  est,  ul  non 

admitlaiur  omnlbus  placet. 

VII.  (Ji  qm  excommunieatum  alieriue  $u$:eperu  ex« 

rommttJifcefor. 

Felix  episcopus  Selcroselitanus  dixit :  lllud  aotem 
suggcro  vestrae  sanctitati,  ut  hi  qui  pro  facin>  ribus 
suis  de  Ecclesia  pclluniur,  et  ausi  ruerint  aui  ad  co- 
miiaium  pcrgere  aut  ad  judicla  poblica  prosilire,  aut 
forsilan  Ecclesiascatbolicae  llminaattentare  episcopiis 
vel  clericus  eujuslibet  plcbis,  de  bis  quid  ceiiseiis  ? 
Epigonius  episcopus  Bullensium  regionom  dixit  :  Sl 
quis  episcopus  communionem  tenens  catholicam 
hujusmodi  homlnem  vanis  blandimentis  incederit , 
D  sciat  com  iisdem  rejectls  se  esse  depravatura,  trans- 
iens  in  sortem  eorum*  Gencclios  episcopus  dixtt : 
Ergo  recte  soggerunt  fratres  et  coepiscopi  nostri ,  iit 
qui  facinorum  merito  suorum  ab  Ecclesia  polsi  suni, 
si  ab  aliquo  eplscopo  vei  clerico  foerint  commu- 
nioiie  susceptiy  etiam  ip$e  pari  cum  eisdem  criiiiine 
tcncatur  obnoxius.  Ab  universis  episcopis  dlctom 
est :  Omnibus  placet. 

VIII.  Vt  exeommuMcatue  preebyier  $i  sacrificare  pra- 

tumpurit  anathenuuiaetur, 

Felix  episcopus  Selem&elitanus  dixit :  Nec  illud 
prjelermiitendum  est,  ut  si  quis  lorslun  presbyter 
ab  episcopo  suo  correptus   aut  excommunicalus , 

f  iB.,  D.  K.,T.  1,2,  U.,  ut. 
^  U.,  episcoput  omnibus  dixit» 


4&7  COLLECflO  CANONUM  S.  ISIDORO  lllSPAL.  ASCRIPTA.  tSS 

luioore  vel  snperbia  inflalos   puUTerit  sepAratliii  A       ^L  Vt  nulius  paroehim  aiitnum  prwiUHUU  •• 


I)eo  saeriflcla  offereiHla «  Tel  aliud  [i£.,  aliqiiod] 
crigendom  altare,  contra  eeclesiasticam  fldeiB  diari* 
plinamqae  crediderit  agendum,  oon  exeat  impnnitos. 
Geneclius  episcopas  diut  :  Mecessaria  disciplin» 
ecclesiastic»  et  fidei  coiigrua  sunl  qo»  fraier  nosier 
Fe)i4[  prosccntus  est  :  proinde  quid  exinde  Tidetnr 
Tcstrae  dHectioni  ediciie.  Ab  onifersis  episcopis  di- 
ctum  est :  Si  qois  presbyter  a  praeposito  suo  excom- 
rounicatus  tcI  correptos  rnerit ,  debet  utique  apud 
Tictnoa  [>£..  binos]  episcopos  conqueri ,  ui  ab  ipsls 
ejns  causa  po!»sil  audiri  ac  pcr  ipsos  suo  eptscopo 
reconctliari ;  qtied  nisl  fecerit,  snd  superbia,  quod 
absii  y  inflatus  secemeiidnm  so  ab  episcopl  snl  com- 
monione  duxerit  ac  separatim  cum  aliqoibus  schisma 


Victor  episcopus  Abdiiitanus  '  dixit :  Roboranda 
est  eccleaiastica  disciplina,  ne  qtiisquam  episcoporom 
alterius  plebis  Tei  dicBcesim  soa  importiintiate  pol* 
sare,  terminosqoe  sibl  statotos  cnnetur  excedere  : 
qoi  bbe  facere  leuUTerit  qoe madmodum  coercendos 
est?  Geneclios  episcopos  dixit :  Et  iex  sancu  prohi- 
bet  et  ipsa  Tcritas  non  sinil  queraqoam  alleoom 
concopiscere ;  proinde  quid  etiam  Tobis  omnlbua 
placet  propria  Tore  signate.  Ab  oniTorsis  eplscopia 
diciura  est :  Placet  nt  aeeondom  diTinm  legis  aoelo- 
riuum  nemo  nostrom  alieooslimiteslransgredlator. 

125  ^II*  ^l  ^^  eomuHo  s  tiMlropo/i/aiio  nuilui 

ordimtur  epi$eopu9. 

Numidios  eplscopus  Haxuliumis  dixit :  Aliqoi 


faciena  sacriflcium  Deo  obtulcrlt,  loco  amisso  ana*  '^  episcopi  o&orpstione  quadam  exislimant,  cootempto 


Ibema  babeaiur  :  nihilominus  et  de  clTiiate  in  qua 
fiieril  longlns  depellaiur,  ne  tcI  ignorantes  tcI  sim- 
pliciler  124  ▼l^enles  seriicntina  fraode  decipial. 
Secundum  Apostotom  :  Eeeiesia  una  ett ,  una  fide$ » 
unuM  bapti$ma  :  el  si  querimoniam  justaro  adTersus 
eplscopum  babuerit,  inquircndnm  crit. 

IX.  Vt  ti  pretbyter  inconsulto  epitcopo  agendam  ce» 
lebraterit  ■  honore  privciur. 


Numidios  episcopus  Maxuliianus  dikit :  lu  quibus- 
dam  lods  sunt  presbyteri  qui  aut  ignoranies  sim- 
plicitery  aul  dissimolantes  audaciter »  f>r»8eMie  et 
inconsullo  episcopo,  quaniplurimis  in  doniiciliisagaut 
agendam ,  quod  disciplins  el  incongruum  esse  co- 
gnoscit  sanctitas  TCStra  ^.  Geiieclius  episcopus  diiii :  q  nare  debeant  t. 
Fratres  et  coepiscopi  nostri  dign»  suggeslioni  tux 
respondere  non  moreniur.  Ab  uuiversis  cpiscopis 
diciuro  est :  Quisquis  presbyter  inconsulto  eiiscopo 
agendam  in  quol^bet  loco  Toluerit  celebrare »  ipse 
bonori  suo  conlrarius  cxisiii. 
X.  Qimnlt  debeant  tacerdotem  judieare  alque  initam. 

Felix  episcopus  SelemseiiUnus  dixit :  Etiam  et  lioc 
adjicio  secundum  suiuta  Toterum  conciliorum«  ui  si 
quls  episcopus,  qood  non  opUmns «,  realum  aliqnem 
Incurrerlt,  elfuerit  ei  nimia  necessiUs  non  posse  plo* 
rimos  congrcgari  :  oe  ^  in  crimioe  remaneat,  a  duo- 
decim  episcopia  audiatur  et  a  sex  presbyter  et  a  iri- 
bus  diaconus  curo  proprio  suo  episcopo.  Genecliua 
episcopus  dixit :  Quid  ad  baec  dic'l  sanclitas  Tostra? 


primau  cujuslibet  pruTinci»  su»,  ad  desideriom 
popoli  cpiscop:im  ordinare »  neque  litteris  ad  se  pri* 
mae  catbedrm  matientibus  ^  neque  potet^tate  accepla : 
de  boc  qoid  statuii  sanctius  Testra?  Gcneclius  epi- 
scopos  dixit :  Qooiiiam  commonis  est  bonoriflcentia 
qu»  debel  unicuique  serTari,  de  hoc  ipso,  fratres, 
Testrum  est  pronuntiare.  Ab  oniversis  episeopis  di- 
ctum  est :  Piacet  omnibus  ul  inconsulto  primate 
cnjiislibet  proTincias  tam  facile  nemo  prssomat, 
licet  cum  multis  in  quocunque,  loco  sioe  ejus  ol 
diciomest»  praecepto»  episcopum  non  debereordi-^ 
nare  :  sl  aotem  neeesslias  fuerit ,  tres  episcopi ,  in 
quocunqoe  loco  sint ,  com  primatis  praeceplo  ordl- 


126  ^^''-  ^'  epitcoput  qui  contra  profettionem  tuam 
in  coneiiio  habitam  venerit ,  depouatur, 

Geneclius  episcopus  dixit :  Orfinia  ergo  qiias  a 

coetu  gloriosissimo  statuta  sunt,  placci  ab  oronlbus 

custodiri  ?  Ab  uiiiTcrsis  episcopis  dicturo  est :  Pla- 

cet,  placet,  custodlantur  ab  oninibns.  Genectius 

episcopus  dixit :  Si ,  quod  non  opinamur,  ab  aliquo 

ruerinl  Tiolata ,  quid  staluitis  ?  Ab  universis  episco- 

pis  diclum  est :  Qui  contra  suam  professionem  tcI 

sobscriptionem  Tcnerit,  Ipse  se  ab  hoc  coeto  sepa- 

nTil.  Geneclios  episcopos  dixit :  Gratolor,  Deo  no- 

slro  praesUnte ,  qood  pro  suto  Ecclesiae  caibolicaB 

cuncia  nos  salubri  coosilio  serTanda  decreTimos ; 

et  ideo  qoa  ab  omnibus  sunl  dieu ,  propria  dcbe- 


Ab  oniTersis  episcopia  dietum  eal  :  Digouro  esl  a  ^  mos  sobscriptione  roborare.  Ab  uniTersis  qiiscnpis 
oobia  Tcurum  suiuta  debere  serTari. 

« II.,  agendam  id  ett  mistam  eelebraverit. 

^  U.,  eognateitur^  tanetitat  veUra  quld  tibi  in  hoe 
profert? 

^     •l.i,%  optamutfieri. 
]     '  B.  R.  T.,  1,  2,  piurimot  eongregareepitcopoa^ne. 

*  T.  I|  aiienam  exercere  prmtumat. 


dictum  est :  Fiaty  fiat.  Et  subscripserunt. 

f  In  oroniboscodioibtis  Aftsirt/antts,  cum  antea  A6» 
diritanum  scripslssent. 

s  U.,  G.,  eontuttu  metropolitmi. 

^  B.  R.,  T.  I,  2,  tiuiNtftilt6iif. 

i  i£. ,  B.  R. ,  T.  i  ,  '2 ,  U. ,  ardinan  debebunl 
episcopum» 


XIV 


CONCILIDM  CARTHAG1NF.NSG  TERTIUM 

HAB1TCH    AB  BPISCOri)   NUMCRO  OUAPRAGmTA  8RPTBU    «  ,   Mfik   CCCCIXXVI    ^,    CfSARIO   ET 

ATTICO   ?IRIS   CLARISSIMH   GONSLLlBUS,   V   KALENDAS    SEPTBMBRIS. 

Cartbagiiie  in  secreiario  basilicx  restiiukr  cum  Au- A  sam  suam  dicendaro  priinffi  sedis  litleris  eTocaios 


rtfjilis  epiftt:opu9  una  cnm  coepiscopis  suis  consedis- 

sel,  asiaotibns  etiam  diaconibus,  consiiiuia  sunt 

baec  qox  in  praesenti  concilio  deQoiia  sunt. 

I.  Oi  provmdalei  «  epiuopi  de  pa$eha  $uum  primatem 

inquiranL 

Placnii  igitur  in  priucipio,  proplcr  errorem  qui 
saepe  solet  oboriri ,  ut  omnes  Africanie  provincios 
episcopi  observationem  diei  pascbalis  ab  Ecclesia 
Caribaginensi  curent  accipere. 

II.  Oi  per  iifigulos  annos  condlium  fiai, 

Similiter  placuit  ut  propier  causas  ecclesiasticas , 
qnae  ad  perniciem  plebium  saepe  veterascunt,  singu- 
lis  qoibosque  annis  concirnim  convocetur,  ad  qooJ 
fMones  provinclae  quae  priinas  sedes  babent,  de  con- 


die  sutuia  minime  occurrerit ,  boc  esi  intra  spa- 
lium  mensis  ex  ea  dle  qua  eum  liiteras  accepisse 
constiterit :  quod  si  aliquas  veras  necesMiaiis  causas 
pn»baverlt ,  quibus  eum  occurrere  non  potuisse  ma- 
nirestum  sit ,  causae  soas  Sicend»  intra  alterom  men- 
sem  integram  habeat  faculi^tem ;  verumiamen  di« 
'  post  men«em  secundiim  oon  commutiicet  donee 
purgetur.  Si  autem  128  ^^^  ^^  concilium  univer« 
sale  anniversarium  occurrere  voliierit  ut  vel  Ibi 
causa  ejos  lerminetur,  ipse  iii  se  damnatiofiis  sen- 
lenliam  dixisse  judieeiur ;  ti^mpore  s:tne  qiio  non 
comroanicat ,  nec  in  sua  ecclesia  vel  parocbia  coin- 
niunicet :  accusaior  autem  ejus  si  nunquam  diebtis 
causae  dicendae  defuerit  a  comrounione  non  remo- 


ciliis  sois  binos  127  aut  quantos  elcgerint  episeo-  B  vealur  ;  sl  vero  aliquando  defuerit  subtrahens  se , 


pos  legatos  roitiant ;  ot  et  minus  invi«tiosi  romosqoe 

liospitibos  somptoosi  exislant ,   et  in  congregato 

eonvenlo  plena  possit  csse  aoctoritas :  de  Tripoli 

aoiem  propter  inoplam  episcoporom  unus  episeopiis 

veniat  '. 

III.  Vi  epiuopuz  priutquam  •  ordinetur  canonee 

agnoeeai. 

Iiem  placoit ,  ot  ordinandis  episeopis  vel  cleiieis 

prliis  ab  ordinatoribus  suls  decrcta  coiicillorum  au« 

ribosetrom  inculeentur,  ne  se  aliqoid  contra  sta- 

toia  concilii  fecisse  poeniteant. 

jy.  I/l  lentw  ei  virginet  ante  viginti  quinque  annot 

uan  conteerentur. 

Item  plaeoil ,  ot  ante  vlglnti  quinqne  ann^^s  aeta- 


reslituio  in  cominoniotiem  episcopo,  ipse  removeaiur 

a  commonione  accnsaior,  ita  lamen  ut  nec  i|isi  adi- 

matur  facultas  causae  peragend» ,  si  se  ad  diein  oc- 

currere  non  noluisse,  sed  non  potuisse  prob:iverit. 

lllud  vero  placuit»  ut  cum  agere  cceperit  in  rpi- 

scoporum  judicio ,  si  fuerit  accusators  persona  cul- 

pabilis,  ad  arguenduui  non  admiitatiir,  nisi  proprias 

causas  non  tamen  si  eccleslasticas  asserere  voluerii. 

Vlli.  De  pretbyterii  et  diaronilfui^  quanti  epiicoin 

eoi  audiant, 

m 

Si  autem  presbyterl  vel  diaconi  fuerint  accusaii , 
adjuncto  sibi  ex  vicinis  locis  proprius  episcopos  le- 
giiiino  nomero  collegarom,  ona  secom  io  presby- 
leri  nomine  eplscopi  set ,  in  dinconi  tres ,  ipsoruin 


tis  nec  diacones  ordlnentor,  nec  virgines  consecren-  C  eausam  discuiiani ,  eadem  dlerum  vt  dilatione  et  a 


tar«  ct  ot  leclores  populum  non  salutenU 
V.  Ui  ioeramenlum  eaieekumenii  non  preBbealur. 
Item  placuit,  ut  etiam  per  solemnlssimos  pascba* 
les  dies  sacrameniam  caiecbumenis  non  detur,  nisl 
•olitnm  salis ;  qota  si  fideles  per  illos  dies  sacramcnia 
non  motant ,  nec  catecbumenos  o()ortet  mutarc. 

Ti.  Ui  martuii  baptiimui  vel  euchariitia  non  detur» 

Item  placuii ,  ut  corporibus  derunctomm  euchari- 
siia  non  detur  ;  dictum  est  eniin  a  Domino :  Aeci' 
piie  et  edite :  cadai era  aulem  nec  accipere  possunt 
nec  edere.  Deinde  cavendum  est  ne  mortuos  etiam 
laptizari  posse  fratrum  infirmitas  credat»  quibus 
nec  eocbarlsiiam  dari  animadverierii. 


coromonlone  remoiionom  et  discusstone  person  rum 
inter  accusatores  et  eos  qui  accusaiitur  forma  serva- 
ta.  Iteliquoroiit  autem  clericorum  causas  etlam  solus 
episcopus  loci  agnoscat  et  liniat. 

IX.  Ui  clerid  publiea  judieia  non  appetlent» 
I  em  placuity  ul  quisquis  episcoporom,  presbjte- 
rorom  el  diacoiioniin  seo  clertcorom »  cum  in  Eccle- 
sia  ei  fiierit  criinen  instituium  vel  civilis  causa  foerit 
commota,  si  relicto  jodicio  ecclesiasiico  publicis 
judiciis  purgarl  voluerit,  etiam  si  pro  ipso  fuerit 
prolata  sentenlia,  locum  suom  amitiat;  et  boc  iu 
criminali  actione :  in  civili  vero  perdat  qood  evicitt 
si  iociim  suom  oblinere  maloerit.  Cui  enim  ad  eli- 


Yll.  Ut  xi  epiieopui  accuiaiur.  ubi  vel  inffa  quod  r%  gendos  judiccs  undiqiie  Ecclesia  patet  aoctorius , 


tempui  exammeiur 

AureUos  episcopos  dixit :  Quisquis  episcoporum 

accusatur,  ad  primates  provinciae  ipsius  causam  de- 

ferat  accasator,  nec  a  communione  susjcndntur  cui 

crimcn  intendicor  [B.  A.,  impenditur  ] ,  nist  ad  cau- 

*  M,f  numero  qundragin'a  ocfo> 

^  iC^  B.  H.«  T.  f,  2,  tvri  ccccxxxv. 

*  ^.,  B.  R.,  T.  f ,  2,  U.,  r^jmproiinciaUi, 


Ipse  se  indignum  Ecclesiae  consortio  judlcat ,  qui  de 
universa  Ecclesia  male  sentiendo  de  jodicio  ssco- 
lari  poscit  auxilium ,  cum  privalorum  Cbristianorom 
causas  Apostolus  etiam  ad  Ecclesiam  deferri  atque 
ibi  determtoari  pra?cipiat. 

^  G.,  renial  vel  etericus. 

•  T.  1,3,  epiicopus  vel  ctericut  ffriuiqttam. 

t  T.  i,  '^,  G.y  verum  tandiu. 


i91 


COLLECTIO  CANONUM  S.  ISIDORO  IIISPAL.  ASCniPTA. 


m 


X.  Si  qmique  ab  aiiii  judicibus  eeele$iasiieis  ad  aVm  A    XIX.  Vt  cleriei   cum  ad   puberlaiem  vencrini  aut 
fuerit^  non  obasse  prioribus  tt  ditersa  sententit^  eonjugium  aut  eastitatem  profileantur. 


proforafur. 

Hoc  eiiam  placiiit ,  ul  a  quibuscunque  jailicibus 
«cclesiasticis  ad  alios  jiidices  ecclcsiasticos  ubi  est 
inajor  auctoritas  fuerit  provocatum  ,  lSt9  ^^^  <*>' 
obsit  qoorum  fuerit  soluia  sententia ,  si  convioci 
non  potuerint  vel  inimico  animo  judicasse  toI  aliqua 
rtt|Aditate  aut  gratia  depravati :  sane  si  ex  consensu 
partiom  judlces  electi  fuerint»  etiam  a  pauciori  du- 
mero  quam  constilotum  esfnon  liceat  provoeari. 
XI.  Vt  /i/t*t  clericorum  ad  speetacula  non  uccedant. 

lit  fllii  sacerdoium  vel  clericorum  spcclacula  sae- 
colaria  nnn  exhibeant,  sed  nec  spectent,  quaiido-^ 
qiiidem  ab  speciando  etiam  omnes  laici  prohibeantiir; 


Placuit  ut  lectores ,  ciim  ad  annos  pubertatls  ve- 
nerint,  cogantur  aut  uxores  ducere  auiconiineDilan; 
profiteri. 
XX.  lil  plebes  alicnas  alius  episeopus  non  uturpet. 

Placult  ot  a  nullo  episcopo  nsurpentur  plebes 

aUenoc ,  uec  aliquis  episcoporum  supergrediaiur  ia 

dicecesim  collegae  sui  •. 

XXL  Ut   nutlus  ep^scopus  alienum  elericum  audoai 

retinere  vel  ordinare» 

Ut  clericum  alienuro ,  nisi  concedente  ejus  epl-^ 

scopo ,  nemo  audeat  retinere  vel  promovere  in  ee- 

clesia  sibi  credita  :  c^ericorum  autem  nomen  etiam 

lectorcs  et  psalinislge  et  ostiarii  retinent. 


semper  enim  Christianis  omnibus  hoe  iiiterdictnm  g  ^^"*  ^^  ru//u«  clericut  ordinetur^  nisi  fuerit  vitm 


est ,  nt  ubi  blasphemix  sunt  non  accedant. 

XIL  £/i  fitii  clericorum  n.atrimoniis  in/ideUum 

non  socientur, 

liem  placuit,  ut  filii  vel  fili»  episcopnruin  vel 

quorumlibel  clcricorum  Gentilibus  vel  hxreticis  aut 

schisnialicis  matrlmonio  non  conjungantur. 

XII f.    Ut   eleriei  de  rebus   suis   nihil   infidelibus 

conferant. 

Ut  episcopi  vel  clerici  in  eos  qui  catboltci  Chri- 

stiani  non  sunt,  eiiam  si  consanguinei  fuerint,  per 

donationes  reruin  suarum  nihil  conferant. 

XiV.  Ut  clerici  filios  suos  a  sua  polestaie  exire  non 
sinant^  nisi  atate  el  moribus  comprobatis. 

Ut  episcopi  vel  clerici  filios  stios  a  sua  potestate 


probabitis. 

Ut  nullus  ordinetur  clericus,  nisi  probatus  vel  epi- 

scoporum  cxamine  vel  popult  testimoiiio. 

XXIII.  De  preeibtts  et  orationibus. 

Ut  nemo  in  prccibus  vei  Patrein  pro  Filio,  vel  Fi- 

lium  pro  Patre  noininct;  et  cum  aliari  assistitar 

semper  ad  Patrem  dirigatur  oratio  ;  el  quicunquo 

sibi  preces  aliuiide  describit ,  non  eis  ulatur,  nisi 

prius  eas  cum  instruciionibus  fratribiis  coniulerit. 

131  ^^IV*  Ut  itt  sacrifino  [U.,  saeramento]  pam$ 

et  catix  offeratur» 

Ut  in  sacramentis  corporis  et  san;;uinis  Domiui 

nihil  amplius  oireralor  qtiam  ipse  Dominus  trndidit, 

hoc  est  panis  et  vinum  aquae  misium  [B.  /2.,  permi* 


per  roancipatlonem  exire  non  sinant,  nisi  de  mori-  -  numj^  nec  amplius  in  primitiis  tfleraiur,  quam  d« 
ribus  eorum  fuerint  et  de  aetate  socuri ,  ut  possiot     Q^ig  ei  rrumentls. 

ad  eos  jam  propria  perUnere  peccaU.  XXY.  Ne  etoriei  vel  eontinentes  ad  wgiitoo  vel 

XV.  Ut  elerici  non  sint  coMuctores  vel  negotiatores»  viduas  soU  kabeant  accessum. 

Item  placuit,  ut  episcopi,  presbyieri  et  diaconi 
vel  clerici  ooii  sint  conduetores  aut  procnratores  pri- 
vatorom,  neque  ullo  turpi  vel  inhonesto  negotio  vi- 
ctum  quaerant,  quia  respicere  debent  scriptom  esse: 
Ntmo  militans  Deo  impUcat  se  negoliis  seeeularibus. 
XVI.  Ut  nutttts  ciericus  sit  usurariu». 

Ut  Dullus  clericorum  amplius  recipial ,  quam  cni- 

quam  quod  accommodavcrit :  si  pecuniam ,  pecu- 

nlam  accipiat :  si  speciem ,  speciem  :  quantum  de- 

derit  acciptat :  et  quidquid  aliud ,  tantum  quantum 

dederit. 

130  ^YIL  Ut  eum  ctericis  extranca  femina  non  ^ 

cohabitent.  *^ 

Ut  com  omnibus  omnino  clcricls  exirane»  fcminae 

Don  cohabilent ,  sed  solae  matres ,  aviae  et  materte- 

r«,  amilae,  sorores  el  filix  fralrum  aut  sororum,  et 

qosconque  ex  familia  domestica  necessitate ,  etiam 

antequam  ordinarenlur,  jam  ciim  cis  habilabnnt, 

vel  si  fllll  eorum  jam  ordinatis  parentibus  uxores 

acceperanl,  aut  serris  non  liabeniibus  in  domo 

quas  ducant,  aliunde  ducere  ncccssitas  fuerit. 

XVIII.  Ut  cterici  non  ordinentur  nisi  omnes  qui  cum 

eis  suni  fideies  existant* 

Ut  episeopi  et  presbyteri  et  diaconi  non  ordinen- 
tur  priusqoam  omnes  qui  sunt  in  domo  eorum  Cbri- 
stianos  catliolieos  feccrint. 

^  ifi.,  B.  R., T.  I,i,  U.,  m  diwcai cotegam suum* 


Ut  clerici  vcl  contiiientes  ad  viiluas  vel  virgiDes 
nisi  ex  jussu  vel  permissu  episcoporum  aut  preaby- 
terorum  non  acccdant ,  et  hric  non  soli  faciant ,  sed 
cum  conclericis  vel  cum  bis  com  quibus  episcopus 
aut  presbyter  jusserit ;  nec  ipsi  eplscopi  aut  prea- 
byteri  soll  habeant  accesauro  ad  bujiismodi  femi- 
nas ,  sed  ubt  aul  clerici  praaseotea  suot  aut  gravcii 
aliqui  Cbristiani. 

XXVI.  Ut  prima:  sedis  episeopus  prineeps  sacefdotum 

non  appeiletur. 

Ut  primae  scdis  cpiscopus  non  appellctur  princeps 
sacerdotum  aul  suinmus  sacerdos  aut  aliquid  hujus- 
modi,  sed  tantum  [C/.,  G.,  tantummodo]  prlmaese- 
dis  cpiscopus. 

XXVII.  Ui  cterici  tabernas  non  ingrediantur. 

Ut  clerici  edendi  vel  bibendi  causa  labernas  iion 

ingrediantur,  nisi  |)eregrinationis  necessitate. 

XXVIII.    Ut  episcopus  sine    formata    metrepotitani 
longius  nun  proficiscatur. 

Ut  episcopi  irans  mare  non  proficiscantur,  nisi 
coiisulto  priinas  sedis  episcopo  su»  cu]usque  pro- 
vinciae,  ul  ab  eo  prxcipue  possit  sumere  formatain 
vel  commcndatioiiem. 

XXIX.  Ut  missa  a  jejunis  cetebretur, 

Ut  sacramenia  altaris  non  nisi  a  jejunis  homini- 
bus  cclebreotur;  iiam  si  aliquorum  pomeridiano 


195 


AFMCJS  COMCILIA.  —  CARTHAGIMENSE  111. 


m 


[In  C«Wm  promerWiafio]  leiDporederuiictorum,  sive  A  quod  nobis  mandalum  esC,  ul  digoemiQi  dare  fidu. 
•plseoporam  «vc  calcrorom,  commendalio  facienda     qiam :  quoniam  [l/.,  qaoraodo]  ncceftaiUle  ipsa  co- 


eat,  aolis  orationibns  flat,  si  illi  qui  racioni  jam 
pransi  in?eninniur. 

KXX.  €i  nuHui  in  eeclena  convivetur. 
Ijl  noili  episcopl  tcI  clerici  in  ecclesia  conviven* 
tor,  nisi  rorie  Iranseunies  tiosiiiiiorum  necessiiate 
illic  reflclant :  populi  eiiam  ab  hiijusmodi  132  con~ 
Tiviis  quanlom  fieri  potesl  prohiheanlur 

XXXI.  Vl  jHgnitenlibtts  juxta  peccatwn  modus  pceni- 

tentice  detur, 

■  L't  pceniientil»us  secunduro  diCrereniiam  peccatorqm 

episcopi  :irbllrio  po^nitentiae  lcmpora  decernaiitur. 

XXXil.  Vl  preitifter  prmter  jusium  vel   abientiam 
epiicopi  non  reconciliet  pixnitentem, 

Dt  presbyter  inconsulto  episcopo  non  reconciliet  jg 

pmniteniem,  nisi  abseniia  episcopi  necessiiate  co- 

gente  :  cujuscunque  aut^m  poeniteutis  publicum  et 

vulgatlssimum  crimen  est»  qnod  cniversam  Eccle- 

siam  commoTcrit ;  ante  absidam  '^  manus  el  Impo- 

natar. 

XXXIll.  De  cuttodia  ioerarum  virpnum. 
|]i  Tirgines  sacrae,  sl  a  parenlibus  a  quibua  custo- 
cliebanior  privatae  fuerinl ,  episcopl  providentia  vel 
presbyferi  nbi  episcopus  absens  esl»  monasterio 
t»  vlrginum  vel  gravioribos  feminis  commendentur, 
ui  simol  babiiantes  invicem  se  custodianl,  ne  pas- 
sim  vagando  Ecciesise  laedant  opinionem. 

XXXIY.  De  bapti%andii  epgrotii  qui  jam  toqui 

non  poiiunt 


genie,  liberum  nobis  sit  rectorem  provinciic  secuit- 

dum  statuia  gloriosissimorum   principum  adversus 

illum  adire,  ut  qui  miii  admonilioni  sanctitatls  ve- 

tne  acquiescere  noluit  et  cmendare  illicitum,  auctori* 

tate  judiciaria  protinus  excludatur.  Aurelius  episco- 

pus  dixil :  Servaia  forma  disciplinae  noti  aestimabitur 

appetitus  si  a  veslra  charitate  modesie  convenius 

recedcre  detreclaverit,  cuin  fuerii  suo  con(ein|tiu  et 

Goniumacia,  facieote  eliam  auctoriuie  judiciarla, 

coiiventus.  Ilonoratus  et  Urbanus  episcopi  dixerunt: 

Hoc  ergo  omnibus  placet?  Ab  universis  episcopis 

dictum  e*l :  Jusuim  esi,  placet. 

XXXIX.  (Jt  non  preeiumanl  duo  epiicop  ordinare 

poniificem» 

Honoratus  et  Urbanus  episcopi  diierunt :  Et  illiid 

nobis  mandatum  est,  ui  quia  proxime  [T,%  proxlmi] 

fratres  nostri  Numidias  duo  episcopi  ordinare  pr»- 

sumpserunl  poniiflcem,  non  nisi  a  duodccim  cen- 

seatis  epi^coporum  celebrari  ordinationes.  AureliuB 

episcopus  diiil :  Forma  antiqua  servabitur,  ui  non 

minos  quam  Ires  sufficiault  qui  fuerint  a  meiropoli- 

tano  ordinati,  ad  episcopum  ordinandum ;  propterea 

quia  in  Tripoli  forte  et  in  Arzoge  [7.  2,  Arzure]  iii* 

terjacere  videantor  barbarae  gentes;  nam  ei  in  Tri* 

poli,  utasseriiur  [>£.,  ferinrj,  episcopi  suntquinque 

lanium  et  possunt  de  Ipso  numero  forte  vel  duo  iie- 

cessitate  aliqua  occiiparl,  difiicile  eat  enim  ut  de 

quolibel  numero  oinnes  possint  occurrere  :  iiunqaid 


Ul  apgrotanies  sl  pro  se  respondere  non  possunt»  q  j^^i  Iio^  Ipsym  impedimento  esse  ecclesiasticx  uii- 
cum  ▼olanlatls  eorum  testlmonium  fui  dixerint,      lUaii?  N;im  el  in  liac  Ecclesia,  ad  qoam  dignala  esl 


boptizenlor  * 

XXXV.  Vt  apoitaticii  ei  icentcii  convenii  reconciltatio 

non  negetur. 

Ul  scenicis  atqoe  hisirionibus  caeterisque  bujus- 
modl  personis,  tcI  aposiaticis  conversis  vel  reversis 
id  Deom  gratla  vel  reconciriatio  non  negetiir. 
XXXVI.  l/l  preibyler  chriima  non  confidat. 

Ul  presbyter  non  consulto  episcopo  virglncs  non 

coDsecret ;  ehrisma  vero  nunquam  conflciat. 

XXXVII.  Cfl  eUrm  nne  neeeuitate  in  aiiena  chntate 

non  immorentur. 

Ut  dericl  In  aUeoa  dviuie  non  immorenlur,  nisi 

caQsaa  eorom  juslas  eplscopas  lod  vel  presbyieres 

locorvm  perviderial. 

133  XXXV III.  Vt  non  liceat  fieri  tramUuionei  epi- 

uoporum. 

Hliid  aatem  soggerimas  mandatam  nobis,  qnod 

eilam  in  Capuensl  plenaria  synodo  videtur  statatam, 

ot  non  liceal  fleri  rebaplizationes,  reordiaationes  vel 

iraDslaikmeB  episcoporam  :  nam  Crisconiiis  Vitlare- 

gienais  epiaeopas,  plebe  sua  derelicta,  Tubuniensem 

ir.,  2,  Tugunienscm]  invasil  ecclesiam,  et  usque  iii 

liodie  commonilua  secundum  qund  statutum  fuerat» 

'cltnquere  eamdem  quam  Intaserat  plebem  contem- 

psii.  Adveraos  iatum  qoae  prpnantiata  ftieranl  conAr- 

attata  qoidcm  aadivimos;  sed  peiimus»  secaitdom 

•  In  A.  t  E.  3,  invenitur  nota  marginalis :  id  est 
altare. 
^  Ei  U.  In  A.  et  reliquis  :  pro  monaiterio. 


sanctiias  vestra  convenire,  crebro  ac  pene  per  diem 
doniinicam  ordinandos  liabcmus  :  nunquidnam  fro- 
quenter  potero  doodecim  vel  decem  vel  non  multo 
niiitus  advocare  episcopos?  sed  facile  est  mihl  duos 
adjungere  meae  parvitati  viciuos :  134  quapr<ipter 
ceniit  mecum  c!tariias  vestra  hoc  ipsum  observari 

non  po  se. 

XL.  (Jt  dum  epiicopui  eligitur  ii  contradictorei  liabeat^ 
quinqve  iocerdotei  conveniant» 

Et  illud  est  statuendum,  ut  quando  ad  eligendum 
eplscopum  convenerimus,  si  qua  contradictio  fueril 
oboru,  quia  talia  facta  sunt  apud  nos,  non  prxsii- 
ntant  ad  purgandum  eum  qui  ordinaiidus  esl  ires 
Djam»  sed  poslulentur  ad  numerum  supradictorum 
dtto  vel  tres,  el  in  eadem  plebe  cui  ordinandus  esi 
discutiantur  priino  personae  conlradicentium,  postre- 
mo  illa  etiam  quas  objiciuntiir  pertracientur ;  et  cum 
purgatus  fueril  sub  conspeau  poblico,  ila  deinum 
ordinetnr.  Si  boc  cum  vesiras  sanctitai.s  animo  con- 
cordal,  roboretor  vestra)  dignaiionls  responslone. 
Ah  univerdis  episcopls  dictum  esi :  Satis  placet. 
XLI.  Vt  per  eingnloi  annoi  convenieniei  epUcopi  ad 

cottcilium  etiam  de  paichali  iolemnitau  a  primato 

iuo  informentur, 

llonoralus  et  Urbanus  episcopl  dlxcrunl  -  Quoniam 
de  condilo  quaedam  traclata  noscuniur,  addimos 

c  U.,  eum  voluniafei  eorum  teuimomum  iui  periculo 
proprio  dtxennl,  baptizentur. 


f  9S  GOLLECTIO  GANONUM  S. 

eliam  46  dte  paschac  nobis  esae  mandaium,  ui  de 

Ecdesia  semper  Cartliaginensi,  sicul  prgedioium  est, 

iiismiamur  et  non  sub  auguslo  lemporis  spaiio.  Au- 

relius  episeopus  diiit :  Si  sanetiiali  Testras  videiury 

quoniam  nos  spopondisse  jam  6nperius  meminimos 

«t  singolis  quibusque  annis  ad  traciandom  contenia- 

muSy  et  cum  eoBTenerirous  in  niiQm,  tuiio  divu)ga« 

bitor  sanctus  pasebaa  dies  per  legatos  qoi  adfuerini 

concilio.  Honoratus  et  Urbanus  episcopi  dixerunt: 

Noiie  de  pra^senti  cobHi  petiinus  ut  litieris  provin- 

oiaiii  nostram  de  bac  die  informare  digneuiiiii.  Au- 

relius  episcopus  dlxil :  lia  (iat  necesse  est. 

XLIl.  (Jl  non  aceipjat  alium  epitcopum  pUbs  quw  in 
diaceiim  temper  $ubjacuH. 

Epigonitts  episcopus  dixit  :  Multis  concilils  hoe 

staiuium  est  a  cceiu  sacerdoiali,  ut  plebes  qux  in 

dicecesibus  ab  episcopis  retineniur,  quae  episcopos 

nunquam  babuerunt,^  non  nisi  eom  ▼oluniale  ejus 

eptscopi  a  qno  tenentuf  proprios  acciplanl  rectores» 

id  cst  episcopos :  al  vero  quia  noiiuuUi,  doniinAiu 

quodam  adepto,  commonionem  fratruro  abborrent, 

vel  cerie  curo  depravati  fuerlnt,  quasi  in  quadam 

arce  lyrannica  sibi  dominatam  vindicant,  quod  ple« 

riqiie  lumidi  atque  stolidi  adversus  episcopos  suos 

cervices  eriguni  135  prcsbyieri,  vel  conviviis  sibi 

conciliantes  plebem  vel  cerle  persuasu  maligito,  ui 

illicilo  favore  eosdem  velint  sibi  collocare  rectores, 

qiiod  quidein  insigne  mentis  tuac  tenemus  voium, 

frater  religiose  Aoreli,  quia  bftc  saepe  oppressisti 

non  curaudo  tales  petiiores,  sed  propter  eorum  ma«* 

los  cogiiaius  et  prave  concinnala  concilia  boc  dico : 

Nun  debore  reetorem  accipere  eam  plebem  quae  in 

difiecesim  lemper  snbjacuit,  nec  unquaro  proprium 

episcopom  babult;  qaapropter  sl  universo  sanctissi' 

ino  coetui  placei,  boc  quod  pro&ecutus  sum  conflrn:e- 

lur.  Aurelius  eplseopus  dlxii  -.  Fratres  et  consacer- 

dotes  nostri,  proseculioni  non  obsisto,  sed  boc  me  el 

feeisse  et  facturom  esse  profiieor. 

XLIII-  Vt  qui,  plebe  $ua  contempta^ad  concUium  veuire 
detrectant  et  plebem  ei  honorem  amittanl. 

Circa  eos  sane  qui  fuerint  concordes  non  solum 

drca  Eccleaiam  Cartbagineiisem,  sed  circa  omne  sa- 

eerdolale  consortiuro,  sunt  enim  pleriqne  conspi- 

rantes  coro  plebibus  propriis  quas  decipiuiil,  oi  di- 

ctom  esi,earum  scalpentes  aures,  blandi  ad  seducen- 

dum,  vitioss  viiae  liomines,  vcl  ceile  inflati  ei  ab 

hoc  consoriio  separaii,  qiil  putant  propria)  plebi  iii- 

cubandum  et  noununquam  conventi  ad  concilium 

venire  datrectant,  sua  forie  ne  prodaniur  flagitia 

metuentes;  dlco  si  placet  circa  boc  1(7.,  bos]  non 

lantum  diosceses  non  esse  scrvandas,  verum  eiiam 

d  de  propria  Ecciesia,  qus  itiis  male  favciit  [B,  A., 

7. 1,  fuerit],  omnimodo  adnitcndum  ut  etiam  aucio- 

rilato  publica  rejiciantur,  alque  ab  ipsis  principall- 

tiiscalbedrls  rerooveanlur  :  oportel  eniin  ut  qui  uni- 

versis  frniribus  ae  Uito  concilio  inhttseril,  non  solum 

svam  Jure  iotegro,  sed  el  diosecses   possideat ;  al 

*  Bx  omnibus  Codicibns.  in  A.,  uMmit. 
^  B.  B.,  T.  1,  2,  G.,  Yazdriiani. 


I8ID0R0  niSPAL.  ASCniPTA.  m 

A  vero  qni  sibimet  patont  plebe»  suas  auffleeret  fMerMi 
ditecttone  conlempia,  noa  innium  dioeeeaes  anilteat, 
sed,utdixi,etiam  propriispublica  eareanlaueioriiate 
01  rebelles.  MotioratttS  et  Urbanus  episeopi  dixerunl ; 
Siiinma  provi»io  [^*,  pravisio]  sanetitalis  laae  co- 
haesil  mentibas  singulorum,  el  pulo  omnitim  respon- 
sione  ea  quae  prosequi  dignalus  es  roboranda.  Uni« 
versi  episcopi  dixeront :  Placet,  plaoel. 

XLIV.  Vt  clerkum  aHenum  nuUus  nbi  prwtumai  epi*  r 

uopus. 

Epigonius  episcopus  dixll :  In  multis^conciliis  hoe 
siaiutnm  est,  eliam  nunc  boc confirmanduroa  veslra 
prudeutia,  fratres  beaiissimi,  ul  clerieiim  alienura 
nullus  sibi  praeripiat  epiicopos  prieter  ejus  arbitriura 
cujus  136  fttcrit  clericus.  Dico  autem  Jullanuro,  qui 

B  ingratus  esl  Dei  benenciis  per  rocam  parvitatera  in 
se  collaiis,  iia  temerariam  et  aodacem  essiiiisse,  al 
eum  qui  a  me  bapiixatus  esl,  cnm  essel  puer  mihi  ab 
eodem  commendatus,  curoque  multis  annis  a  me  ale- 
relur  alque  iucresceret,  liunc  ut  dixi  baptiiainm  iii 
Ecclesia  mea  per  manum  paupertaiis  roeae,  idem  ia 
dicecesi  Appalieiisi  lector  esse  cceperai,  imo  aunis 
ferme  duobus  legerai,  uescio  quo  conlemptu  humili- 
laiis  meae  idem  Julianus  arripuit,  quem  dicat  quasi 
proprlum  clvem  sui  loci  BabtiiariiaBi>>me  inconsul- 
lo  usurpare;  nam  et  diacoiiuin  illuin  ordinavit :  boe 
scilicet  pateat,  haec  licentia  nobis,  beaiissimi  fratres, 
si  minus  tam  imprudens  cohibeatur,  ne  se  misceal 
eomrounionl  cujusquaro.  Numidios  episcopus  dixii  - 
Si  non  postulaia  neque  consulia  tua  dignatione  id 

C  videlur  fecisse  Julianus,  judiciLrous  omnes  inique  fa- 
ctum  vel<:  indigne  :  quapropter  nisi  idem  Julianiis 
correxeril  errorem  suum,  et  cum  saiisfaetione  eum- 
dem  clericum  quem  fuerat  ausus  ordinare  revocave- 
rii  loas  plebi,  contra  statuta  concilii  faciens,  coolv* 
maciae  suae  separaius  a  nobis  excipiel  judiciom»  Epi- 
gonius  episcopos  dixii :  ^tate  pater,  ipsa  proinotiooe 
antiquissimas,  vir  laudabilis,  frater  ct  ooliega  noster 
Vicior,valt  hancpetitionem  geaeralem  omniboseffiei. 

XLV.  Ui  epiicopuo  qui  pluret  habei  dorieoi  et  qui 
egel  ad  ordinandutn  poUulaiui  largiaiw^ 

Anrelius  episcopusdixil :  SermMom  meBSf  adoulr 

ilte,  fraires :  eostittgii  nonmiiiquam  ut  postoleaturab 

eeciesils  qoae  praeposiUs  egent  vel  presbyleris  ?el 

episcopis,  et  tamen  memor  statutorum  id  sequor,  ul 

^  conveniam  episcopum  ejus  atque  ei  incuicem,-  quod 

ejus  clericus  a  qualibet  ecclesia  postiiletur :  sed  forte 

iii  hodiemo  non  reluctati  sunl,  et  ne  quando  coiilin- 

gai  ui  reluctenlur,  cum  fuerint  a  me  in  hac  causa 

postulali,  qoem  seitis  multarum  ecclesiaruni  et  ordi- 

nandorom  curam  sustinere,  justum  est  ergo,  ut  quem- 

libel  cousacerdutum  coiiveniam  cum  duobus  e  con- 

sortio  nostro  vei  tribus  lestibus  :  si  vero  indevotus 

ett!ilerii,  quid  censei  ebariuts  vestra  facieiidum? 

ego  enim  cuoctarum  ecclesiarum  dignaiioue  K)ei,  ut 

sciiis  fratres,  solliciuidinem  sustineo.  Numidiiis  e}#i- 

seopus  dixit  :  Fuil  baecsemper  licentia  huic  sedi,ut 

«  iE.,  6.R.,  T.  I,  ^atque. 


m 


ArRIC.€  COHCnJA.  —  CARTIIAGINKNSE  III. 


M 


unde  vellel  etdecttjvs  Doniiie  fttltsetconTeiiiue^  pro  A  iereoilts.  17.  Eieeliiel.  18.  Daiitet*  19.  ToMu.  20. 

Judltb.  Si.  estiier.  21.  Esdras  libri  II.  95.  Haeha. 
baeoruin  librt  II.  NotI  satem  Tesumenti.  24.  Evan* 
gelioruro  libri  I Y.  25.  Aetuum  apostotoraro  liber  1. 26. 
Panli  apostoli  Eplstolx  XIII ;  ejusdem  ad  HebrMs  I. 
27.  Peiri  II;  Joannls  III;  Jud»  I ;  Jacobi  1 ;  Apoca* 
lypsis  Joaunis  liber  1.  Piunt  igitor  iibri  ▼iginil  et  sep* 
tem,  ita  ut  de  eonfirmando  islo  canooe  iransmariiuB 
EeclesiA  consuiantur»  Liceat  etiam  legi  passiones 
mariyrum,  cum  annlTersarii  dies  eorum  celebraniur. 

XLVIll.  De  taptitali$  a  Donatitii, 
De  Donatisiis  plucuit,  ut  consulamus  fraircs  et 
coiisacerdotes  nostros  Siricium  eC  Simp!icianum  de 
solis  infantibus  qui  baptizantur  penes  eosdem ,  ne 
babaerit,  nunquid  debel  illi  unus  ipse  prcsbyier  au-     q^od  suo  non  feoerunt « Judido .  cum  ad  Ecclesiam 
ferri?  Aarelius  episcopus  dixil :  Sed  episcopus  unus  »  oei  salubri  proposito  fucrini  conversi.  parentum  illis 


ilderio  eujiiaquam  Ecclesiae»  ordinaret  episcopum. 
Epigoniua  episcopiis  di&it :  Donitas  seqoestrat  poasi- 
bililatem,  minot  enim  prsssumis,  fratery  eum  te  bo- 
nom  et  elemeiitem  ■  reddis;  habeseniin  187  ^^  >■> 
arbitrio :  salis  est  ut  satisraclai  ^  person»  unioscujus- 
q«e  episcopi  iii  prima  taiitummodo  coa?eniione ;  si 
aotero,  qood  licet  boic  sedi,  vindicaiidum  sibl  fueril 
arbitratos,  necesse  babes  co  orones  eceleAias  suffiil- 
cire :  unde  tibi  non  polestatem  [U,^  facultatero]  da- 
mos,  sed  tn»  asslgnamus,  ut  liceat  volunlati  tuae  et 
aemper  tenere  quem  toles,  ut  praeposltos  plebibus 
^  ecclesiis  constituas  qoi  fuerini  postulati,  et  unde 
folea.  Postoroinnus  episcopus  dixlt:  Deiitde  qui  unuin 


esse  poiest,  per  quem  dignaiione  diviiia  presbyteri 

nraltl  consiltul  possinl;  unus  autcm  eplscopos  difll- 

cile  invenitar  consUtuendus  :  quapropter  si  necessa- 

riuni  episcopas  quis  babuerit  presbyteruro,  et  nnum, 

ot  dizisti,  frater,  habuerit,  etiam  ipsum  ad  promo- 

tionem  dare  debebit.  Postumianus  episcopos  dlxit : 

Ergo  si  habet  alius  abundantes  [iff.,  abundanter] 

'clerieos,  debec  mibi  alia  plebs  sobfeniret  AoreHus 

cpls^pus  dixit :  Sane,  qnomodo  to  Eceleai»  alterf 

snbfeneris,  persnsdebitor  llli  qoi  plures  babet  cleri- 

€0S,  01  onam  tibi  ordlnandum  largialur. 

XLYI.  Vt  epfU0fm$  in  dicece^  faetui  sotoin  eam  leneal 
plebem  in  foa  exetilit  ordinaiui. 

Honoratus  el  Urbanas  episcopi  dixerunt :  Audivi- 

sins  eonsiUutom  ul  dicsceses  non  mereantur  episco- 

poa  aeeipere,  nisi  consensu  cjus  sub  qoo  fuerant 

coaatitutae;  sed  io  provincia  nostra,  cum  aliqui  forto 

io  diCBcesi  coneodenie  eo  episcopo  in  01400  potestaie 

foerant  conscitota  ordlnati  sunt  episcopi,  etiam  dio^ 

cesea  sibi  viodiearo :  hoe  et  corrigi  cliaritatis  f estras 

iodicio  et  inbiberi  debet  de  cmcero.  Epigonius  episco« 

poa  dixit  :  Singulis  eplMopis  servatum  est  quod  de- 

eebat,  ot  ez  massa  dioBcesium  nuiia  carperetur  ut 

propriom  epiacopum  habuissel,  nisi  ipse  consensum 

odhibuisset  eoncedondi.  Sofficiat  enim  si  consensei  ii, 

oteademdioecesis  permissa  proprium  tantum  ei^isco- 

pom  babeal,  eaeteras  slbi  non  f  indlcet  diceceses,  qaas 


error  impediat  ne  promoveantur  sacri  aliaris  mini- 
siri  [U.f  miniscerio].  Quibos  inseriis,  llonoratus  et 
Urbanus  episcopi  legaii  provlncis  MauriCauia^  Sici- 
pbensis  dizerunt :  Jam  dudum  cura  apud  sancilcalem 
fescram  allegaremus  scripca ,  dilati  sumus  ea  con- 
templatione  quod  fraires  nostri  adf euire  pAsseiiC  de 
Numidia  legacl ;  sed  quia  non  parvi  dics  sunt  quibus 
ezspeclati  miniroe  venerunt ;  ullra  praeierniittere, 
quae  nobis  mandata  sunc  a  noscris  coepiscopis  non 
oporcet;  aCqueideo,fi*alres,saggestionem  nostram  II- 
bcnter  admiitite.  De  fitle  enim  Nicaini  tractatus  an- 
divimos,  fcrum  ec  de  sacrificiis  inbiboiidis  posC  pran- 
diom  ,  ac  a  jejunis  sicuc  diccum  est  offerantar,  el 
Q  tonc  et  nunc  firmacum  esc. 

XLIX.  ^  De  hii  f  hI  nt*if  hatentn  w  eecteiili  ordi^ 

nantwr» 

Plaeoit  ot  epbioopi ,  preabyieri  ,  diaeonl  fol  qoi-* 

conquo  clerici,  qiii^hiliil  habontea  oidinantur «  ot 

temporo  opiaoopatus  f ol  elorieatoa  sul  agros  f  el  quas* 

eunquo  prsdia  nomini  soo  eomparaoi,  taoqoam  ro- 

ram  dominicarum  inf  asionia  crimlM  tenosncor ,  nm 

adinoDiti  in  Ecelesiam  eadem  ipaa  eoBiolerinC.  Si  aa« 

tem  ipsis  proprie  aliqoid  liberalitalo  allcoiaa  voi  siic- 

eeaslone  cognaciouls  f onerit ,  faolaBt  lodo  quod  00- 

rum  proposito  coogroit ;  qood  si  a  aoo  propoaito  ro- 

irorsom  ezorbicaforiot  1S9  ikon!>ro 

iodigoi,  tanquam  raprobi  juJiconior. 


ezcopla  do  fasce  maltanim  sola  meruit  honorem 

episcopotas  EOKlpere.  Aorellos  episcopus  dixit :  Non  ^  L.  (ji   guta   coneilii    epUcoporum   $uhicriptionibtt$ 

dohito  charitati  fostr»  omnium  placero  euro  in  dlos-  ""^       '"" 


eesi,  eoneedenceeplscopo,  qul  matricem  tenult,  solam 
comdom  retinere  plebem  in  qoa  fuerit  ordlnaius. 

XLVII.  Ot  prcBter  Scripturai  canonicai  nihll  in  eccU' 
sfo  Ugaiur  iub  womine  dmnarum  Scfipturarum. 

Sont  aotem  canonicae  Serlptarae,  Id  est :  \ZB  ^* 

Geaeals.  9.  Ezodus.  5.  Leviticos.  I.  Nomeri.  5.  Deu- 

lerooomium.  6.  Jeau  Nave.  7.  Judicum.  8.  Rutb.  9. 

Rrgnoram  llbrl  lY.  10.  Paralipomenon  libri  II.  II. 

iob.  19.  Psalleriom  Davldicum.  f S.  Salomonis  li- 

bri  ?.  14.  Ubri  XII  propbeurom.  t5.  Gsaias.  16. 

■  M.^  B.  R.,  E,  S,  T,  1,  2,  U.,  cl  mentem  omni' 
bu»  reddii. 
^  G.«  orMlrto,  id  ett^  uttatiifaciai. 


confirmentur, 

Aorelius  episcopus  dixit :  Quoniam  Igitur  unif erss 
arbitror  fuisse  tractaia ,  si  oiimia  cum  animo  vesiro 
convenerint,  sermone  vestro  cuncta  roborate.  Uiii- 
fcrsi  episcopi  dixerunt  :  140  Omnibus  nobis  bxo 
placuerunt,  et  hasc  nustra  subscripiione  firniabimus, 

Et  subscripserunt. 

Aurelius  episcopos  Ecclesis  Carthaginis  hulc  de- 
creco  coiiseiisi,  et  releeto  subscripsi. 

Epigonius  episcopofplebis  Bullensis  rcgtt>iii!»  sub- 

scripsi. 

c  Kx  U.  In  A.  el  reliquis  :  feeeruni  in  judicio. 
d  In  Codice  B.  R.,  T.  1, 2,  et  U.,  deesc  caiion  bic. 


|9f  COLLECTIO  CANONOM  S.  tSIDORO  HISPAL.  ASCRIPTA.  m 

Aagiittiiiiis  epbcopQS  plebis  Hipponensiuin  regio-  A     Sifniliier  ei  omnes  episcopi  <pia<lraglnia  -quaiuor 
Bnio  iubseri|iii. 


8.ubscripseruni* 


V 


XV 

I 

CONCILIUM  CARTIIAGLNENSC  QUARTUM 

ilABlTUM   AV  BPISGOPtS   NUIIBRO  DUGBNTI8   QU4TU  .RUBCIIf,   ARA   CGGCX^lXVIf  HONORIO  AlQl  STO 

QUARTO  BT   EUTYGHlAlfO   CONbtXIBUSy    VI   lOUS  NOVBMBRIS. 


Cum  Aurelius  episcopus  in  concilio  universali  Car- 
Ibagine  in  secrelarie  cum  omnlbus  coiisaccrdoiibus 
suls  consedissei,  placuii  cum  eo  cunciis  qui  fueruiit 
iu  eadem  saneia  synodo  consiituere  haec  quas  ad  ordi- 
nes  ecclesiaslicos  camiuicis  sunl  neceuuria  discipli- 
nis  :  ubi  in  prInci|)io  eonsliiuium  esi. 

I.  QNff/ei  dibeant  ordinari  epiicofti^  B 

Qul  eplscitpus  ordinandus  est  antea  examlnelur ; 
igilursi  nainra  prudens  •  est,  sidocibilis,  si  noribus 
tcraperattts,  si  viu  castus,  si  sobrius,  si  semper  suis 
negotils,  si  hominfbus  affabilis,  si  roiserieors,  si  lit- 
Uraius ,  si  in  lege  Domini  Instructus ,  si  io  Scriptu- 
ralium  sensiiNis  cautus,  si  in  dogmatibus  ecclesiasti- 
cis  esereiutus »  et  anle  omnia  si  fldei  docomenta 
terbis  simpiicibus  asserai,  id  est  l>atrem,  et  Filium , 
•1  Spirllum  sanctum,  unom  Deum  esse  conflrmans , 
lotamque  in  Trinilaie  deitaiem  ccessentialem  el  con- 
subslantialem  el  coaeiernalem  et  cooronipotenlem 
pnedicans,  si  singulam  quamque  in  Trinitale  perso- 
nam  plenumDeum  el  tolas  tres  personas  unum  Deum, 
si  inearuaiionem  divinam  iion  in  Patre  neque  in  Spl- 
ritu  sancto  factam,  sed  lu  Filio  lanlum  credat,  ut  qui  ^ 
erat  in  divinitaie  Dei  Patrls  Filius  ipse  fleret  in  bo- 
niine  hominis  matris  ^  filius,  Deus  verus  ex  Palre  et 
liomo  verus  es  matre,  carnemfx  matris  visceribos 
haiiens  ei  animain  bumaiiam  ratioiialem  siinul  in  eo, 
ul  utrlusqoe  naluras  id  est  bomo  el  Deus ,  una  perso- 
na,  uiius  Ftlius,  onus  Cliristiis,  unus  Doniinus,  crea- 
turaruin  omnium  quae  suni  ei  auctor  el  domiiius  ,  ei 
crealor  cum  Palre  et  Spiriiu  saiicio  omnium  crealu- 
rarum,  qui  passus  sil  vera  carnis  passiooe  «,  morluus 
YCra  eorporis  sui  morle ,  resurrezit  Tcra  carnis  sus 
reMrrec^iiooe  et  vera  anini»  resumptiune,  in  qua  ve- 
niet  judicare  vivos  et  moriuos.  Qusrendiim  etiam  ab 
eo ,  sl  Novi  141  ^^  Veteris  Teslameuii,  id  est,  lcgis 
et  propbetarum  ei  aposiolorum  unum  euindemque  |^ 
credal  aiiclorem  ei  Deum  ,  si  diabolus  non  per  con- 
dHionen  sed  per  arbilriom  factos  sit  malus.  Qua.'ren- 
dom  eliam  ab  eo,  si  credai  bojus  quam  gestamus  et 
Don  allerias  carnis  resurreclionem,  si  credal  judicium 
f uUtrum  ei  recepluros  slngulos  pro  bis  qiiae  in  hac  came 
gesserunlTel  peeiias  vel  prKmia,  si  nupiias  non  iropro- 
het, si  secunda  matrimonia  non  damnel,  si  carniom 
percepiionem  uon  ^lpet,  si  pcenitenlibus  reconciiialis 
comnunicel.  si  in  iiaptismo  omnia  peccaia,  Id  esl 
lam  illud  origluale  contraeium  quam  itla  qu«  velun- 
larle  admlssa  sunt ,  dimitianiur,  si  cxira  Ecclesiam 

*  U. ,  ohU  esaminetur,  it  natufa  prudeni. 
^  ^.,  tit  konKnii  nalura  matrit, 

*  U.,  tera  aamii  morfr. 
«ifi.«B.  R.,U.«ef. 


catbolicam  nullus  salvetur.  Cum  in  his  omnibus  exa- 
niiiiatus  inveuius  fuerU  pleiie  instructus ,  lunc  con- 
sensu  clericorum  el  laicorum  ex  ^  conventu  totios 
provinciae  episcoporum ,  maximeqne  roetropolitani 
vel  aiictoriiale  vel  pracsentia  ordinetur  epti»copus , 
suscepto  in  nomine  Christi  episcopaiu ,  non  suae  dt- 
lectioni «  nec  suis  moribus  ',  sed  his  Pairum  defioi- 
tionibus  adquiescens  ;  in  cujus  ordinaiione  etiam 
letas  requiraiur  quam  sancti  Patres  exemplo  Salvaio- 
ris  in  prelegeudis  episcopis  eonstituerunl. 

Debinc  dlsponiiur  qualiter  ecclesiaslica  orQcla  or- 
dincniur. 

IL  QuaiUer  eomecrentur  episcopi. 

Episeopiis  com  onlinalur ,  duo  episcupi  ponani  ol 
leneani  Evangeliorom  Codicem  super  ca|iut  et  eer- 
vlcem  ejus ,  et  uno  super  cum  fundenie  benediclio- 
nein,  reiiqui  episcopi  omiies  qui  adsuut  manibua 
suis  capui  ejus  langaui. 

llf.  Qualiter  preibyteri  ordineniur. 
Presbyicr  cum  ordinatur ,  episcopo  eum  benedi- 
cenie  elroanum  super  ejus  capul  lenenie,  eiiam 
omnes  presbyteri  qui  praesenles  sunt  manus  suas 
Juxta  manom  episcopi  super  caput  iilius  leneant. 
IV.  Quemadmodum  diaconi  conitituantur, 
Diaconus  cum  ordinatur ,  solas  episcopus  qui  euro 
bcnedicit  manum  super  caput  illius  ponai,  quia  non 
ad  sacerdotium,  sed  ad  ininisterium  consecratur. 

V.  Quemadmodum  iubdiaconi  conttttuantur. 
Subdiaconus  cum  ordiualur ,  quia  manus  imposi- 
lionem  non  accipil,  patenam  de  manu  142  cpiscopi 
accipiat  vacuam  et  calicem  vacuum,  de  manu  vero 
archidiaconi  accipiat  orcioloni  [£/. ,  urceolum]  cum 
aqiia  ei  aquanianile  et  manulergium. 

VL  Quimadmodum  acoiffthi  fianl* 
Acolythus  cum  ordinalur,  ab  eplscopo  quidem  do- 
cealur  qualiter  se  in  offlcio  suo  agere  debeat,  sed  ab 
arcbidiacono  accipial  cereoferarium  cum  cereis,  ut 
sciai  se  ad  accendenda  Ecclesiae  luminaria  oianci- 
pari;  accipial  et  orciolum  vacuum  ad  saggerendum 
vinum  in  eocbarisliam  sanguinis  Cbristi, 
VIL  Qualiler  exorciucs  fiant. 
Exoreisla  cum  ordinalur ,   accipiat  de  manu  epl- 
scopi  libellum  in  quo  scripli  sunl  esorcisini,  dicente 
sibi  episoopo  :  Acciiie  et  comroenda,  et  babeto  po- 
le  latcm  s  imponendi  manus  super  eiiergumeiios,sive 
l)aptizatam,  sive  caiecbumenum. 

•  iB.  11.  R.,  T.  1,  «,  U.,  G.,  deiectalionu 

t  M,^  E.  5,  U.,  %notibHi. 

i  M..  et  commendatam  habeto  polntatem. 


S0{ 


AFRICi£  GONCILIA.  <-  CARTHAGINENSE  lY.  «o^ 

VHI.  Qualiur  leeiorn  fiani.  A  XIX.  Vi  episeopus  pro  rebut  saeuiaribut  nou  titig^l.' 

Ut  episcopus  nec  provocatus  pro  rebus  traosiUH 


Lector  cum  ordinalur,  faciai  de  illo  verbum  epi- 
scopus  ad  plebem  indicans  ejus  fidem  ac  viiam  aique 
ingenlum ;  post  bxc  speclanle  •  plebe  iradat  ei  Co- 
dicem  de  quo  leclorus  est  dicens  ad  eum  :  Accipe 
et  esto  verbi  Dei  rdator ,  babiturus ,  si  fideliier  el 
uiiiiier  impteveris  orficium,  pariem  curo  eis  qui  ver- 
bum  l>ei  ministraverunt. 

IX.  Quttliur  osliarii. 

Osilarius  cum  ordinatury  postquam  ab  archidia- 
cono  instrucius  ruerll  qualiter  in  domo  Dei  debeai 
conversari ,  ad  suggeltionem  archidiaconi  tradel  el 
episcopus  claves  ecciesiae  de  altario  dicens  :  Sic  age 
quasi  redditurus  Deo  raiionem  pro  bis  rebus  qu» 
islis  elavlbus  recludunlur. 

X.  Qualiier  psalmisia.  B 

Psalmista,  id  est  cantor,  potesl  absque  scientia 

episcopi  sola  jussione  presbyieri  ofllcium  suscipere 

caniandi,  diceiite  sibi  presbyiero :  Yide  quod  ore  can- 

las  cordecredas,  ut  quod  corde  credis  operihus  probes. 

XI.  Quaiiier  virgo  saneiimonialis, 

Sanctimonialis  virgo  cum  ad  consecrationem  suo 
episcopo  offertur,  in  talibus  vestlbas  applicetur, 
qualibos  semper  usura  est,  professloni  el  sanctimo- 
nlae  apiis. 

143  XII*  Quales  viduas  vei  sancttmomaies  ad  baptismi 
minislerium  ordinentur. 

Viduae  vel  sanciimoniales  qu»  ad  minislerium 

bapiiiandanim   mulifrum  eliguntur,  inatructs  sinl 

ad  officiom ,  at  possint  aperto  et  sano  sermone  do- 

cere  imperitaa  el  rusticas  roulieres  tempore  quo  ^  rcconciliee. 


riis  litigel. 

XX.  Ui  episeopus  ianium  spiriiMUbue  debeai  esse 

intentus, 

Ut  episcopus  nullaro  rei  ramiliaris  curam  ad  se 

revocet ,  sed  ut  leciioni  et  oraiioni  et  144  verbi 

Dei  praedicaiioni  tantummodo  vacet. 

XXI.  Ui  episcopus  agroians  pro  se  iegaium  ad  syno' 

dum  mittai. 

Ut  episcopus  ad  synodum  ire  satis  gravi  necessi- 

late  inbibeatur,  sic  tamen  ut  in  persona  sua  legatum 

miiiai,  suscepiurus  salva  fidei  verilate  quidquid  sy- 

nodus  statuerii. 

XXII.  Vi  episeopus  sine  tesiimonio  eierieomm  ei  pte* 
bis  eierieos  non  iniiiiuai, 

Ut  episcopos  absque  consilio  presbyteroram  suo- 
rum  clericos  non  ordiiiet ,   iia  ul  clTiam  conniven"» 
liam  el  testimonium  quaeral  **• 
XXill.  Vt  episcopus  eautas  elerieis  praseniibus  audiat, 

Ut  episcopus  nulllus  causam  audial  absque  prae- 
sentia  clericorura  suorum ,  alioquin  irrila  erit  son- 
teniia  episcopi  nisi  clericorum  saoruin  praesenlia 
confirmetur  ^. 

XXIV.   Vt   episcopus  quando  verbum  facii,  nuiius 

discedai, 

Sacerdote  verbum  in  ecclesia  racienle,  qui  egres- 

sus  de  auditorio  fuerit  eicommunicetur. 

XXV.  De  ditcordantibus  episeopis. 

Dissidcntes  episcopos  si  uon  limor  Dei,  synodos 


bapiizandae  snnt,  qoaliter  bapiisatori  ad  inierrogaia 
respoodeani ,  el  qualiter  accepto  baplismate  vivant. 
XIII.  Quaiiier  sponsi  benedieaniur, 
Sponsns  et  spousa  cnm  benedicendi  sonl  a  sacer» 
dote,  a  pareniibus  suis  vel  a  paranymphis  offeran- 
inr,  qoi  cnm  benedictionem  acceperint,  eadem  nocte 
pro  reverentia  ipsius  benediciionis  in  virginiiate 
permaneanl. 

XIV.  De  eeiluia  taeerdoiit. 

Ui  epiacopua  non  longe  ab  ecclesla  hospitiolum 
babeai. 

XV.  De  victu  el  habitu  tacerdoiit. 

Ul  episcopus  vilero  supelleciilem  et  roensam  ac 
irictnm  pauperero  habeal,  ei  dignitatis  suae  auclori- 
latem  llde  ei  vltae  merilis  qoaerat. 

XVI.  Ui  epiteoput  iibrot  GentiUum  non  legai. 

Ul  episcopi  libros  Genlilium  non  legant,    baereti- 

coram  autem  pro  necesaitite  el  tempore. 

XVII.  Ut  epiteoput  indigeniium  euram  per  te  non 

iiabeai. 

Ut  episeopus  gubernationero  vidnarum  et  pupillo- 

rum  aui  peregrinorum  non  per  ae  ipsum ,  sed  pcr 

arcbipresbyterum  vel  arcbidiaconum  agat. 

XVllf.  Vi  epitcoput  per  ietiamentum  tuiiionem  non 

impendat» 

Ulepiscopus  Ittitionem  testamentorum  non  suscipiat. 

•  T.  3,  U.,  eKtpeeianie. 

^  M.y  eonniventia  el  tesiimonium  requiratur. 

*  U.  G.,  ctericorum  piebiumque .'^nisi  clericorum 

PATEeL.  LXXXIV. 


XXVI.  Ui  episeopus  dissidentet  eoncordare  eompeiidi. 
Studendum  episcopo ,  ut  dissidenles  rraires  sive 

clericos  sive  laicos  Id  pacem  magis  qaam  ad  judi- 
cium  cobortetor. 

XXVII.  De  epiuopo  vei  elerico  in  aiium  ioeum  irant^ 

ferendo. 

Ul  episcopus  de  loco  ignobili  ad  nobilem  per  am- 
bitionem  oon  transeat,  nec  quisquam  inferiorls  ordi- 
nia  clericus ;  sane  al  Id  utiliias  EeclesiaB  raclendum 
poposcerit ,  decrelo  pro  eo  clericorum  ei  laicorum 
episcopis  porrecto,  per  senlenltam  synodi  iransfe- 
rator ,  nihilominus  alio  jn  loco  ejus  episcopo  subro- 
gato ;  inferiorls  vero  gradus  sacerdotes  vel  alii  de- 
rici  conoeasione  suorum  episcoporum  possuni  ad 
^  alias  ecclesias  transmigrare. 

14S  XXVIU.  De  damnaiione  epiteoporum  a  $yn§do 

reiraeianda. 

Irrilam  e^se  injustam  episcoporom  damnationem ; 
idcireo  a  synodo  retraclandam. 

XXIX.  De  epiteopo  qui  aiieui  erimen  objeeerii. 
Episcopus  si  clericovel  laieo  crimen  iiiflgerit'.. 

deducatur  ad  probationem  in  synodo. 

XXX.  Quod  irriia  tii  epiteoporum  untenlia  in 

abtentem. 

Caveanl  judices  Ecclesiae  ne  abseiiie  eo  eujus 

et  piebium  priBMntia  eonfirmeiur. 
^  JE.,  B.  R.,  U.,  impegerit. 


^^3  '         COLLECTIO  CANONUM  8.  ISIDORO  HISPAL.  ASCRIPTA. 

«utt  TcmiUlor  sentaniiam  proferanl.  quin  irrila  A  XLIV.  De  iomwra  cUricorum. 


«4 


erii,  Imo  ei  cauaam  m  aynodo  pro  faclo  dabont 
XXIL  Qualitr  ab  epiicopo  ret  EeoU»m  kahtanlw, 
Ut  epiacopas  rebua  Eecleai»  ian<tuam  commenda- 
4is  non  lanquam  propriis  utatur. 

TX%\\.  De  MUt  diitractiombut  epkcopOTum. 
Irrita  erit  episeoporum  donaiio  vel  tenditio  vel 
commoiaiio  rei  ecclesiasticae  abisque  conniTentia  et 
siibicripiSone  clericorum. 

XXl^llL  De  epUcopit  atque  pretb}fterit,  m  m  ordtna 

tuo  redpiantur. 
Episcopi  Tel  presbyleri,  si  cauaa  Visiundae  eccie- 
81»  alierius  episcopi  ad  ecclesiam  f  enianli  in  gradu 
8U0  suscipianturt  et  tam  ad  verbum  faciendum  quam 
ad  obiatiooem  conseerandam  inviteiitur. 
XXIIV.  De  privato  contettu  pretbyteri  cum  epiteopo.  B 

Ut  opiacopus;  qoolibel  loco  sedens  aure  presby te- 
Tum  non  patiator. 

XXXV.  De  contettu  presfryfm  «im  epiuopo  in 

ucUna. 

13 1  episcopua  in  ecclesi»  consessu  presbyterorum 

^blimior  scdeat;  inira  domum  Tero  coUegam  se 

presbyterorum  [U.,  C,  presbyteri]  esse  cognoscat. 

XXXVL  Vt  pretbyteri  parockitani  aut  per  u  aut  per 

tacrittat  tuot  accipiant  chritma, 

Presbyteri  qui  per  dioBceses  ecclesias  regunt,  non 
m  qoibuslibet  epiacopis,  sed  a  suis,  nec  per  }uniorem 
•clericum^  sed  aut  per  se  146  il^os  aut  per  illum 
qni  aacrariom  tenet,  ante  paschae   aolemniuiem 

ctirisma  peunt. 

XXXVll.  De  obedientia  diaconorum  erga  pretbyUrot.  q 

Diaconus  ita  se  presbyteri  ut  episcopi  miuistrum 
esse  cognoscat. 

XXXVlli.  Vt  diaconut  euchamtUm  pretbffUri  juttm 

minitiret. 

Vt  diaconus  praesente   preabytero  eoeharistiam 
«orporis  Chrisli  populo,  ai  necessius  coglt,  iossus 

«roget. 
XXXIX.  171  diaconut  jubenU  pretbytero  tedeat. 
Ut  diaconus  quolibet  loco  jubente   presbytero 

sedeat. 

XL.  Vt  diaconut  coram  pretbytero  interroyatut 

retpondeat. 

Ut  diaconos  In  con?entu  presbyterorum  Interroga* 

ins  loquatur. 
XLI.  Vt  diaeonue  tempore  tantum  offiai  atbam 

induat. 

Ut  diaconus  tempore  Untum  oblationia  et  lectio- 
«is  alba  uutur. 

XLIL  De  dericU  qui  pro  fide  lenUti  iunt. 

Clericum  inter  tenutiones  offtcio  suo  incuban- 
tem  *  gradibus  sublimandum. 
XLIIL  De  Idt  qm  pro  fide  pertecutionet  ab  infidelibut 
^  poMi  svttl. 

Cbristianum  calholicum  qui  pro  catholica  fide  tri- 
bulaiiones  patitur  omni  honore  a  aacerdotibos  hono- 
raodum :  etlam  et  quotidianus  flctus  ei  ministretur. 


Clericus  nec  comam  nutriat,  nec  ^  barbam  radat. 

XLV.  De  hakitu  elerUorum. 
Clericus  professionem  auam  etlam  habitn  ei  io- 
eesao  probet,  et  ideo  nec  Teatibtts  nec  calceam«ntis 

decorem  qu»rat. 

XLVL  De  eontinentia  clerieorum. 
Clericus  cum  eitraneis  miUieribus  non  habiiet. 

X47  XLVIL  De  incettu  ctericorum. 
Clericos  per  plateas  et  andronas  Bist  ceru  cl 
maiima  olHcti  sui  necessiute  non  ambulet. 
XLYIIL  De  cUrUit  qui  extra  necetntatem  ad  nundi- 

nat  vadunt. 

Clericus,  qui  non  pro  emendo  aliquid  In  nundinia 
▼el  in  foro  deambulat,  ab  offlcio  suo  degradetur. 
XLIX.  De  vigiUU  clericorum. 


Clericus,  qui  absque  corpusculi  sui  inaeqiialitate 
Tigiliis  deest,  stipendio  privatus  eicommunicetur. 
L.  De  clericit  ab  of^cio  decUnantibut. 

Clericum  inter  tenuiionea  ab  ofacio  declinantem 
Tol   negligentiua  agentem  ab  ipso   offlcio  remo- 

Tondum. 

LL  De  clerid  artifido. 

Clericus,  quamlibet «  verbo  Dei  eruditus,  artiOcio 

tlctum  quserat. 

LIL  De  clerid  veeUmento  et  vieiu. 
Clericus  victum  et  vestimentum  sibi  ab  artifleio 
TOl  agricultura  absque  ofilcii  sui  duniaxat   detri- 

mento  pracparet. 

LIU.  De  eteridt  invalidit. 
Omnea  derici  qui  ad  operanduin  iiiTalidi  sont  6t 
arUflciola  et  liueras  discant. 

LIV.  De  dericU  invidit. 
Clericoa  invidens  fratmm  profectibua  donee  lo  tI* 
tio  eat  non  promoveatur. 

LV.  De  derUit  accusatoribut* 
Ut  episcopi  accusatorea  fratrum  eicommiinieeaf ; 
et  si  emendaTerint  Yitlum,  recipiant  eos  ad  commu- 
nionem,  non  ad  clerum. 

LVI.  De  cteridt  adulatoribuo  el  prodiioribut. 
Clericus  qui  adulationibus  et  prodifionibua  Taearis 
deprehenditur  degradetur  ab  oflicio. 

LVII.  DecUridt  maiedidt. 
Clerieua  maledicua  maiimeque  in  sacerdotibus» 
J)  cogatur  ad  postulandam  Tcniam ;  iti  148  itolueritp 
degradetur  nec  onquam  ad  officluui  absque  satiafa- 
ctione  ro? oeetor. 

LVIIL  De  dericU  frequenier  Uligantibut, 
Ejos  qui  rrequenier  litigat  et  ad  accusaiidum  faci- 
lis  est  testimonium  nemo  absque  gravi  eiamine  re- 

t  * 

cipiat. 

LIX.  Do  ditcordantibut  dencU. 
Discordantea  clericos  episcopus  val  raiiooe  ^el 
poiesute  ad  concordiam  traliat :  iuobeJientea  ayno* 
dus  per  audieiitiam  damnet 


•  Ex  U.  In  A.  et  reliquia :  dericum  inter  tentationet 
mb  ofRdo  tuo  incubantem. 

k  Ex  B.  R.,  E.  3,  T.  I,  %  U.,  G.  In  A. :  baxbam 
nwenque  roMtut  radat.  In  ifi.,  6ar6am  neque  radici- 


tut  abradat.  _       ,•«..«« 

«  Ei  iE.,  B.  R.,  T.  1,  «,  U.,  G.  hi  A..  E.  5,  qut^ 

libei. 


905 


AFRICiE  GONCILIA.  -  CAUTHAGMIKNSE  IT.  ^ 

LX.  Dt  cMeii  iurpitBqmM  vel  wa^i.  A  LXX  Vl.  De  poiCintibus  pctniuntiam  <«  poida  0bmus 

aencum  scurnlem  et  ferbis  tnrpibas  jocularem 


tb  ofBeio  retrabendvm. 

LXI.  De  eierteii  per  ereaiurui  jurantibui. 
Oerieum  per  ereatons  jurontem  aeerrime  objqr- 
gan^um  ;  si  perstiterii  in  vitio  eieommunieandom. 
LXll.  Dectericii  iomi  jejutda  peiiumiiibui. 
Glerlcnm  qoi  tempore  indieii  jejunli  absqoeine- 
viiabill  necessitatejefnnlomrompttminorem  haben- 
dnm  :  districte  coerceator. 

LXIII.  De  eteridi  inier  eputae  cunimiHhui. 
Clericum  inier  epolas  eanlantem  aoerrime  objur- 
gandom  • ;  sl  perttiterit  In  Titio  eicommonicandum. 
LXIV.  De  kii  ifui  itudioie  dominiee  dioj^unant. 
Qol  dominieo  die  stndlose  Jejunat  non  credator 
catbolieos. 

LXY.  De  paeeha  uno  tempare  eeiebranda. 
Paseh»  solemnltas  ono  die  et  lempore  celebranda. 

LXYI.  Vt  clericui  reeurrat  ad  iffnodmn, 
Clericus,  qui  episcopl  circa  se  disirictionem  Injo- 
Blnm  potat,  recorrat  ad  synodom. 

LXyil.  De  iidiaonariii  cierieii. 
Seditionarios  nonquam  ordinandos  elerieos,  slcttt 
Bec  usurarios  vel  injurlanim  snamm  ultorcs* 
149  LXTIU.  De  pemitentibui  ordimuii  K 
Ei  pmoiientibus  quamYis  bonos  elerlcus  non  or* 
dinetur  :  si  per  Ignoraniiam  episcopi  Lictus  rueril, 
deponalor  a  clero,  quia  ordinationls  tempore  non  pro- 
didit  se  fuisse  pcMiiientem  :  si  autem  sciens  episco- 
pos  ordinaTerliy  eliam  ipse  ab  episcopatus  sui  ordi- 
nandi  duntaxat  potesute  priveiur.  ^ 

LXiX.  De  epiieopis  damnatis  «. 
Simili  sententi»  subjaceblt  episcopus  sl  seieris  ordi* 
naTerit  dericum  eum  qoi  ?iduam  aut  repudiaiam 
uorem  bafooit  vel  aeeundam. 

LXX.  De  clericorum  cmnieHi  ^, 
Clerieus    toreiicorura  vel  schisroaticorum   lam 
eonTiTla  qoam  sodalitaiea  «qualtter  ? iieL 
LXXI.  De  eenrfenticuHi  hmreticarum, 
Con?enlicQla  baereticonim  non  eceleslas,  sed  con- 
dliabola  appelianda. 

LXXII.  Neque  eum  ketretidi  pealiemdum^ 
Coro  hxreticis  neqne  orandum  neque  psallen- 
dum. 


fefcanl. 
Is  qni  pouiiientiflm  in  Indrmiute  posiius  petK,  sl 
casu  dum  ad  eum  sacerdos  inviutus  venit,  oppres^ 
sus  Ittfirmitate  obmutuerit  vel  in  pbrenesim  versns 
roerii,  dent  testimanium  qui  eum  audierunt  et  acci- 
piat  pmnitemiam;  150  «t  si  coniinoo  erediiuf 
moriiurus,  reconeilietur  per  mados  impositionem 
ei  infundalur  ori  ejiis  eucbaristia :  sl  superviie- 
rit ,  admoneator  a  supradiclis  testibus  petitioni  sna 
sstisfacium,  et  subdatur  statutis  poeniteniias  le* 
gibus.  quandiu  sacerdos  qui  poenitentiam  dedit  pro^ 
bayerit. 

LXXVII,  De  pcenitetttibtii. 
PcBnitentes  q«ii  in  inflrmitate  sunt  Tiaticom  aeci'* 
B  pi^ni. 

LXXVIH.  item  de  pcenitentibui. 

Pmnlientes  qui  in  inflrmitaie  viaiicum  eueharistiart 
acceperint  non  se  eredant  absolutos  sine  manus  im  • 
positione,  si  superviierint. 
LXXIX.  De  poMitentibui  si  eaeu  aiiqud  marianturi 

Poenltentes  /  qui  attente  legea  pmnitenUx  eie^ 
quuntur,  sl  casu  in  iiinere  vel  in  mari  mortui  ruO'* 
rinl  ubi  eis  sobveniri  non  potoit,  memoria  eorum  el 
orationibus  et  oblationibus  coinmendeiur. 

LIXX.  De  manui  impoiitione  euper  poeniientei. 

Omni  tempore  jejunii  manns  pceniteniibos  a  s»> 
cerdotibus  imponatur. 
LXXXI.  Ut  pcmteniei  moriuoi  efferant  et  iepeliants 

Mortuos  ecclesiae  poenitentes  efferanl  et  sepelianl. 
LXXXII.  Ut  paenitentei  umper  genua  fiectant. 

Poenitenies  etiam  diebus  remls^ionis  genua  fle- 
ciani. 

LX  XXIII.  De  ienibui  HeclesicB  honcrandis. 
Pauperes  et  seBes  ecclesi»  plus  caeieris  hono- 
randus* 

LXXXIV.  De  infidMui  pro  audienda  lectione  in 

eccieiia. 

Vi  episcopos  noilum  problbeat  tngredi  ecdo" 
dam  et  aodire  verboro  Dei,  aive  CeniHem,  slve  b». 
reilcom,  sive  JodaBom,  nsque  ad  mlssam  cateehume' 
norum. 


.   LXXXV.  Ut  qui  baptiemtdi  iunt  namen  dent. 
fiapiixandi  nomen  suom  dent ,  et  dom  sub  ab« 

LXXIIL  l)e  to  ^«1  commam.«.sHnr  «.«  e«romm«.  D  Vir^*  "^  **  ^™''^    ^  """••  iniposit?one 

nJMfo.  ISl  ^^^"^^  eiaminantor ,  baptiamom  perdplnni. 

LXXXVI.  Ut  nuper  baptizati  cane  vivant. 

Neopbyti  aliquandiu  et  lautioribus  epulls  ei  sreetn^ 
culis  vd  conjugallbus  •  abstineanl. 


nJMfo. 
Qni  comuonlcavtrit  vel  oraverit  com  oicora- 
mofiieato ,  sive  dericus  sive  laieus ,  exoommonico- 
4iir. 

LXXIV.  De  pmnitenfium  iege. 
Ut  sacerdos  poenitenUam  imploranti  absqoe  per- 
aona*  aceepiione  poBnitontiae  leges  injungat. 
LXXV.  De  negligentieribui  peenitenUbui. 
Ut  Degllgentiores  poenitentes  tardios  recipiautor. 

•  iE.,  B.  R.,  E.  5,  T.  I,  «^  C,  G.,  cieHcum  inter 
epMoM  eantantem  iupradictm  iententim  severitme  eaer- 


*  Ip  reliqois,  prmlor  A.,  Ui  em  pmmtenHbu»  ardina- 
iuM  eterteui  depmmlmr. 

•  lo  rellqoisp  pnstor  A.^  Ut  epiieapui  vidum  vH 


LXXXVII.  De  eatholicii  qui  eausai  apud  infidelee 

proponunt. 

Gatbolieus  qui  eauaam  '  sive  jusiam  sive  injusiam 

ad  Judieiom  allerius  Mei  jodids  provocat,  eaeom' 

monicelur* 

repudiatm  maritum  ad  cterum  promavens  depanaiur^ 
^  In  rdiquis,  praeier  A.,  Ut  cUrieus  hmreHcarum  coii^ 

91010  vet  censortia  fugiat, 
•  iC.,  MectacuUi  emtjumdibui. 
'  A,  B.  R.,  T.  I,  «y  U.,  G.,  eoRMm  tmm* 


S07 


GOLLECTIO  GANONUM  S.  ISIDORO  HISPAL.  ASCRIPTA. 


SW 


LIICXVIII.  De  hu  q%l  eccUsia  fnrtnermiaa  ad  specta-  A  CIV.  De  viduis  qute  professam  continenHam  prtnari- 


cuia  pergnni. 
t}ai  die  solemni  pnetennisso  eeclesi»  conventu  ad 
speciacula  Tadil,  excommunicetar. 

LXXXIX.  De  augurus  et  inatntaihmtus» 
AugariisTel  incantationibas  sementem  a  conTeiittt 
ecclesiaB  separandam,  similiter  et  Jadaicis  superstl* 
tionibus  vel  feriis  Inbsrentem. 

XC.  De  energumsnis^ 
Omni  die  ezorcist»  energamenis  manos   impo- 
nant. 

XCI.  llem  de  energumenis. 
Pavimenta  domorum  Del  energumeni  verrant. 

XCli.  ^e  victu  energwnenorum. 
Energumenis  in  domo  Del  assidentibos  Tlclas 


caverunt^ 

Sicat  bonam  est  casiitatis  praemlQBi,  Ita  el  majpre 
observantia  et  praecepiione  coiistittteodaai  ■  estt  ot 
sl  qoa  Tiduae,  quamlibet  adhoc  lo  roinorlbos  SBoii 
positas  et  immatttra  aeute  a  Tiro  relictae,  se  dcTove- 
riot  Deo  et  Toste  lalcali  abjecta  sob  testimoiiio  epK- 
scopl  et  Ecclesiae  religiosohabilo  apparoerloi,postea 
Tero  ad  ooptias  sascolares  traoslerlni ,  secondom 
aposlolam  Paolum  damoatiooem  habebool,  qooniam 
fldem  casiitatis  153  ^^^^  ^^  TOTerool  Irritam 
facere  aosaa  sont.  Tales  ergo  personae  sinl  a  Chrl- 
stianorom  communione  alienae,  qoae  etiam  nec  In 
convivio  cum  Cbribtianis  commuiiicent  :  nam  si 
adulterae  conjuges  reatu  sont  sois  Tirls  obooxlae. 


quotidianus  per  exorcistas  opportuno  tempnre  ini-  B  quanto  magis  Tiduae  qoae  Deo  religiositatem  toto- 


nistretur. 

XGIU.  De  discordanlium  oblationibus. 
Oblationes  dissidentiom  fratrum  neque  in  sacrarlo 
neqiie  m  gazophylacio  recipiantar. 

XCIV.  De  pauperum  oppressoribus. 
Eorum  qui  pauperes  opprimont  dons  a  sacerdoii- 
bus  refutanda. 

XGV.  De  his  qui  oblaiiones  defunetomm  eecieeiis 

fraudant. 

Qoi  oblationes  defunclorom  aot  neganl  ecdesiis, 

aut  cmn  difficultate  redduniy  tanquam  egentiom  ne- 

catores  excommunlcentor. 

152  XCVl.  De  accusalore  vel  accusato. 
Qoaerendum  in  Judicio  cujus  sit  conTersationis  et 
idei  is  qui  accusat  et  is  qui  accusator. 

XCVIl.  De  religiosis  feminis* 
Vir  qul  religiosis  feminis  praeponeudus  est  ab 
episcopo  loci  probetur. 

XCVIll.  De  taicis  doctoribus. 
Lalcos  praeseDiibos  clericls,  nisi  Ipsls  probanii- 
bus,  docere  non  audeat. 

XGIX.  Be  mulieribus  doctis. 
Malier  qoamTis  docta  et  saocta  viros  io  cooTenlQ 
doeere  non  oodeiL 

G.  TJt  mulieres  baptixare  non  prasumant. 
Molier  bapUzare  non  praesumal. 

GI.  De  mdtus  adoUscentulis. 
Vidoaa  adolesceotes,  quae  corpore  debiles  sont^ 


rant  crimine  adttlterii  nolabttntttr,  si  deTotionem 
qaam  spontanee  Deo  obtaleront  libidinosa  Toluptale 
corruperint  atqae  ad  secandas  naptias  transltam  fe- 
cerint?  qaae  etsi  Tlolentia  irraente  ab  aliqno  prae- 
reptae  fuerinti  ac  postea  deleclatlone  libidinis  per- 
roanere  In  conjaginm  raptorl  toI  Tiolento  Tiro  con- 
senserinty  damnatloni  superitts  comprebenss  lenean- 
lur  obnoziae  :  de  talibns  enim  sic  ait  Apostolos  : 
Cum  enim  ItisurialeB  fuerint  nubere  tolunt^  kabentes 
damnalionem  qma  primam  fidem  irritam  fecermUm 
CV.  ^  De  contemptoribus  BccledtR. 
Bievora  iiiTenitur  ez  Cbristiaiiis  fieri  scliismaiicos 
plonimque  irraiiooabiles ,  quibus  cz  kls  dum  ol  ca- 
tbolicl  «dificant  illi  ul  haeretici  destruere  Insistunl» 
C  et  alil  ecclesias  Dumini  fideli  dcTolione  ac  compon- 
ctione  prompiissinia  154  subornare»  alii  de  bis  se- 
ditionom  institutione  decresci.  De  his  rocte  loquilur 
per  Spiriiom  sancium  propheta :  Benedicti  qui  e^ifi'' 
cant  te  in  atemum  ,  et  matedicti  sunt  qui  desiruune 
muros  tuos  vel  certe  qui  subvertunt  habhationes  tuas  vei 
uunc  conaU  sunt  mitttd  sancta  lua :  tu  autem  domua 
Dei  lastare  cum  filiis  justorum.  El  ab  hac  institotioiie 
Domini  placuil  omitibos  Pairibtts  per  proTincisBi 
Garihaginis  consisientibus ,  ni  si  qu»  elerlcus  Tel 
laictts  se  eleTaveril  contra  Ccclesiam  Del  sediiionaan 
seminans  schismata  el  non  ad  cttlmenehariiaiis  ejos 
conaTerii  attendi ,  sed  fttndamenta  ojus  Toleiis  sa- 
brol ,  qttas  esi  subiiitas  omnlttm  Christianprum,  ai 


somptti  Ecdesiae  cojos  Tidoa  saol  sasieoteotar.      ^  clericos  fuerit ,  cadat  de  proprio  grado  ;  si  hiiciis» 


CII.  De  clerids  ei  viduis. 

Ad  reatam  episcopl  peninel  toI  presbyteri  qoi 
parocbiae  praeest »  si  sastentaodae  Tltae  praesentls 
cattsa  adolescentiores  viduae  tcI  sanciimoniales  cle* 
ricorum  familiaritaiibtts  subjiciantttr. 

GIIL  De  viduis. 

-Viduae  quas  stlpendio  Eccleslae  sustentantttr  tam 
assiduae  in  Dei  opere  esse  debent,  ot  et  merilis  ei 
orationibus  suis  Ecclesiam  adjaTeat. 

^  JS.,  D.  R.,  E.  S,  U.,  eusto^Uendum. 
^  Ez  U.  ct  G.  desomptus  est  hiccanon,  qui  deest 
10  reliquis  Codicibus.. 


segregatos  ab  Ecclesia  Bei  quam  spemll  el  a  ocmi- 
Tento  lotios  Ghrisiianas  religioids,  a  saacla  comma- 
oione  maneat  ezclosos. 

Aorellos  episcopos  Ecclesiae  Carthagioeosis  siJb- 
scripsi. 

Donaiiaiius  Teleptensis  primas   sedis  episcopus 
sttbscripsi. 

Augustinus  iiipponae  regionis  <  episcopus  suIh 
scripsi. 
Similiier  omnes  episcopi  sobscripseronl  *. 

^  T.  2.,  Biffjponw  regiends.  U.  Bipponee  repetn 
^  D.»  eubeer^peefmu  ^mui  eum  his  cgggiiv. 


BOI 


XVI 

CONCILIUM  CARTHAGINENSE  QUINTUM 

HAMTUII  AB  BPI8COPIS  IfCMERO  SEPTUIOIHTA  TBIBUS,  JSRA  CCCCXSXyill.   POIT  COHBBCATUII 

FLAfll  8TILICOR18  ▼»!  CLAB188lllly    DIB   XTII   KALBHDA^S-  JCUA8. 


Cartbagiae  ia  secretario  basilic»  resUtube  Cttm 
Aureiios  episcoiws  Bna  cqib  eoepiscopis  suis  eonse- 
dissei ,  Bsuniibiis  elism  diaeonibus,  eonsikuta  sunl 
bsc  quae  in  subsequenii  concilio  deOnttB  sont  ■• 

XS5  1*  ^^  elerici$  ad  UtlAmomum  non  pnUundtu 

In  priBciplo  sutuendum ,  ut  si  quis  forte  in  eccle- 
sia  quimlibel  eausam  jure  apostollco  ecclesiis  im- 
posito  agere  ▼oloerii ,  et  forlasse  decisio  elericorom 
uni  parti  dispiicuerlt »  non  llceal  clericum  in  judi- 
clBm  ad  teslimonium  deTocari  eum,  qui  cognltor  tcI 
praeseos  fuil  [17.»  fueriij ,  ut  nulla  ad  lestimoniom 
dioendom  ecclesiastici  eujusiibet  pcrsona  pulselnr. 
II.  De  elerieii  pro  erimine  suo  damnaiu. 

El  illud  staiuendum  ,  ut  si  quis  cuioslibel  bonoris 
clericQS  judiclo  episcoporum  qoocunque  crimine 
f uerii  damBatus ,  non  liceat  eum  sive  ab  ecclesiis 
qujbos  prcfull,  sj?e  a  quolibel  bomine  defensari,  in- 
lerposita  poena  damni,  pecuniae  atqiie  bonoris,  a  quo 
nec  aeutem  nec  sesom  excosandum  esse  praeciplanl. 

III.  De  eaeerdoUbuM  ef  levitU  m  ab  ux&ribut  te 

eonlineani. 

Praslerea  con  de  qooromdam  elericorom  qoamvis 

erga  oiores  proprias  incontinentia  referretur ,  pla- 

coit  episcopos ,  prei»bytero6  ei  diaconos  secundum 

IN^iomm  suiuu  eliam  abuxoribusconiinere;  quod 

Disi  rceerinl ,  ab  ecclesiastico  remo?eantor  offlcio : 

CflBteros  aulem  elerieos  ad  boc  non  cogi ,  sed  secuii- 

dom  OBiBScojosqoe  consoelodinem   obscrrari  do- 

befo. 

IV*  De  rebui  EceUeim  ineoneullo  metropolitano  epi- 

eeopo  non  atienandis, 

Placoii  ellam  ol  r^  Bcclesias  nemo  vendat :  qiiod 

sj  aliqua  necesdus  cogil «  bane  insinuandam  esse 

priButi  profiociae,  ol  cum  sutolo  numero  episeopo- 

nmi  otnim  iaciendom  sil  arbilreiur;  quod  si  Unu 

Bff et  necessitas  Ecclesi»  ut  non  possii  anU  consu- 

lere,  saliem  poat  factom  coret  hoe  siaiim  agere  vel 

TiciBia  eplsoopb  hoc  aniea  indicare  et  ad  concilium 

leferre  easdem  Ecciesias  necessiutes ;  qood  si  non 

feeerli,  reos  concilii  venditur  leneaUir  bonore  u^ 

nisso  ^m 

V.  C7l  miUue  eifitcopui  relicla  cathedra  m  dimeeti 

resideal. 

Rorsom  pheoil  ol  neminl  sil  facolUs,  rellcu  prin- 

cipali  catbedra ,  ad  aliqoam  ecclesiam  in  dioBcesi 

coBatitQtam  se  conferre ,  vel  in  re  propri  i  diutius 

qoam  oporiet  eonsliiotom  156  coram  vel  frequen- 

uiiooem  propriae  cathedrae  negligere. 

«  U.,  intubtequentibutdelimtasuni. 
^  In  .£.,  B.R.y  T.  f^  2,  C»  desoni^  verba :  honore 
amssso, 

c  Ex  caeieris  Codictbus  desompta  sont  verba  :  te» 


A  VI.  De  his  pd  nuUo  testimonio  se  baptisalos  noterunt 

ut  baptiuniur. 

Iiem  placoil  de  infantibus,  quoties  non  invenion- 
lur  certissimi  testes  qul  eos  baptizatos  esse  sine  du- 
biuiione  tesientur,  neque  ipsi  sunt  «  per  aeuiem 
idonei  de  iradilis  sibi  sacrameniis  respondere,  absque 
uUo  scpipulo  eos  esse  baptizandos,.  ne  isu  irepidaijo 
eos  faciai  sacramentorum  purgatione  prlvari :  hinc 
enim  legati  Hanrorum  fralres  nosiri  consulueruni, 
quia  multos  ules  a  barbaris  redimunl. 

Vli.  De  tempore  pasehaU  seu  coMct/ii. 

Ilem  placoit  ut  dies  venerabilis  paschas  formala- 

rum  SQbseriptione  omnibos  iniimetor,  dies  vero  coii- 

eilll  z  calendas  Novembris  8ervelor,  ei  scribendom 

ad  singularom  qoaromqQe  provinciarom  primates, 

B  ut  quando  apud  se  eoncilium  eongregai,  istum  diem 

non  impediant. 

Vill.  De  iniereessmbus  ne  eathedram  merienUs  epi- 

uopi  diu  reUneant, 

Item  consiitutum  est  ut  nulli  iniercessori  licitum 
sit  eatbedram ,  cui  inUrcessor  dalus  esi,  quibuslibel 
populorum  siudiis  vel  seditionibus  retinere,  sed  da- 
re  operam  ut  intra  annum  cisdem  episcopum  provi- 
deat;quodsi  neglexerit ,  anno  eiemploinierventor 
alius  iribualur. 
IX.  De  defensore  eecleMarum  a  prineipe  postulando, 

Ab  imperatore  autem  unlversis  visum  est  posiu- 

landum  propter  afflieiionem  panperum  quorum  mo- 

lesiiis  sine  iuUrmissione  agiutor  Ecclesia,  ut  defen- 

sores  eis  adversus  poientias  dlvltom  cum  episcopo- 

G  ruio  provisione  deliganlur. 

X.  Ut  episcopi  ad  diem  concUU  reewrrmtm 

Item  pUcuit  ut  quotiescunque  concilium  congre- 

gandum  esl ,  episcopi  qui  neque  aegriiudine  neque 

alia  graviore  neeessiuie  impedionlor  eompeUnter 

occorrant  ' »  primatibosqoe  soarom  proviDciariim 

intimetor,  ul  de  universls  episcopis  vel  doas  vel  ires 

lormaa  fianl,  ac  de  slBgoIiS'  lurmis  vicissim  quotquoi 

electi  fueriol  ad.  diem  eonciyi.insUttlissime  oceor- 

rant;  quod'  si  non  potuerinl  157  occurrere,  eico- 

sationes  soas  in  tracUloria  •  eonscribani,  vel  si  post 

adveniom   tracuiorias  allqoaB  necesaiuics  repenie 

forsiian  oriae  foerint ,  nisi  raiionem  impedimenti  sui 

apud  suum  primaum  reddiderinl »    ecclesiae  sua 

^  commonione  debere  esse  conteotos. 

XI.  Vt  tapsis  saeerdoUbus  manus  eis  sieut  taieis  non 

ponaniur» 

lu  confiunatum  esi.  ut  si  quando  presbyteri- vel 

diaconi  iu  aliqua  graviori  culpa  convicli  foerinl,  qoa 

ttenlur,  ueque  ipti  tuut^  quae  desonl  in  A. 

^   Ex  caiUris  Codicibus  desumpU  sunt  verba : 
competetUer  occurranl,  quae  desunl  in  A. 

•  ifi.,  B.  R.,  T.  i,  2,  U.,  tractoria traciariOm 


811  COLLCCTIO  CAMONUM  S.  ISIDORO  HISPAL.  ASCRIPTA.  «ii 

eos  a  mioisterio  necesse  sit  removere «  non  eis  nia-  A  meo  ejua  Inler  Dei  ftacerdo(e$  nullomodo  recitelor» 

nec  excnsari  potsit  ai  intestatos  defeGerii,  quia  iili- 
que  debuit  factus  episcopus  rei  suae  ordinationem 
congmam  suas  professionl  nequaquam  differre. 


ftns  Tel  lanquam  p<£nitentibu8  wel  tanquam  ildeli- 

bos  laicis  imponator;  neque  unquam  permittendomy 

ni  rebaptizati  ad  clericaias  gradum  prDmoveantur. 

Kil.  i>#  ckricu  igcammnnkaiu  quandin  ei$  auerere 
■^  liceai. 

liursum  constiluium  est »  ui  quoties  ciericis  con- 

f  lctls  et  confessis  in  aliquo  criiiiine  vel  propter  eo- 

fum  yerecundiam  parcitur  vel  propter  Ecclesiae  op- 

probrium  aut  insoleniem  Insullaiionem  basreticorum 

atque  gentUium ,  si  forte  causae  suas  adesse  volue- 

rint  et  innocentiam  suam  asserere,  intra  annum  ez- 

communicatiotiis  boc  faciant :  s1  vero  intra  annum 

causam  suam  purgare  contempserint ,  nulla  eorum 


XV.  De  banlids  tfuce  sine  martyrum  reliquHt  dedieatm 

iunL 

Item  placuit»  ui  de  altaribus  quae  passim  per  sgros 
aut  vias  tanquam  memori»  martyrom  constiiuontur, 
in  quibus  nullum  corpos  aot  reliquiae  iiiariyrun) 
condiiae  probantor,  ab  episeopis  qoi  iisdem  locis 
prxsunt  si  fleri  potest  cTertantur :  si  autem  hoe  per 
tnmoUus  popnlares  non  Kinitur,  plebes  Ismen  admo- 
neantor  ne  ilta  loea  freqoentent ,  ot  qul  recte  sa- 
piont  nolla  ibl  soperstiiione  devincti  teneantnr.  Et 


I 


yot  postea  penitos  audlator.  ...  ^  ^,» 

-mnt   rx/  i  '^      i       ^^l-     l  ^r       •  --  ^     „  omnino  nulla  memoria  roartyrum  probabillter  aece- 
Itll.  Dc  eleneis  vel  monachte  ab  alto  epucopo     B   .  .        .  .    ^-  ...  .,    . 

ordmatu* 
Item  placoit,  ut  si  qois  de  alterios  mooasterio  re- 


pertOm  vel  ad  clericatom  propiovere  voloerit  vel  in 

auo  monaaterio    msjorero  monaaterii  eonstitoere, 

episcopBs  qni  hoc  fecerit,  a  cateromm  communlone 

sejlincios,  soae  tantoro  plebis  commonione  contentos 

sit,  et  ille  neqoe  clericus  neqoe  priepositus  perse- 

yeret. 

1(18  XiV.  De  efneeofii  qni  in^elibui  m  iuoi 

reitnquunt. 

lt()m  coDStitutom  est  ut  si  quis  episcopos  baeredes 

extraneos  a  consanguinitate  sua  vel  baeretlcos  etiam 

cousanguineos   aot  paganos   Ecclesiae  prsetulerit, 

paltem  post  mortem  anaihema  ei  dicator,  atqoe  no- 


ptetiir,  nisi  obi  corpos  aot  aliqiije  rellqoiae  sunt,  aat 
origo  alicujos  babltationis  vel  passionis  fldellssima 
origine  iraditur ;  nam  qiiae  per  somnla  et  inanes  qua- 
si  revelationes  quorutnlibet  hominum  ubicumque 
constituontor  altaria  omniinodo  imprubentur. 

XVI.  De]  idoloiriit  deslruendit. 

Item  placuit  ab  imperaioribus  gloriosissimis  peti, 
ut  reliqui»  idolatrl»  non  solum  in  simuiacris  sed 
in  qoiboscumque  locis  vel  lucis  vel  arbvribus  omui^ 
modo  deleaniur. 

Aurelios  episcopus  ecclesi»  Carthaginis  bls  aopra 
comprehensis  in  nostro  coneilio  stati.tis  subscripsL 

Simlliier  septoaginia  tres  episcopl  sobscripserunL 


-« 


•  m  ^i 


XVII 

CONCILIUM  CARTHAGINENSE  SEXTUM 

IIAB.TI/M  aB  «PISGOPIS  DUGBIITIS  DBCBM  BT  SEPTBBfy  JSBA  GCCCLVII,  UBI  ACTU»  BST  VT  Nl- 
G^NUn  CONCaiDM  AB  EPISGOPIS  OBIBNTALIBUS  PBTBBBTnB  :  CUI  STKODO  I7ITBBFUIT  LE6ATIO 
BGGLBSIiB  BOMANjB,  FAUST1MU8  8CIUCBT  ^PISCOPUS  «  PHIL'PPU8  BT  A8BLLUS  PBB8BTTBBB8  , 
POST  GONSULATUM  GL0RI0SI8SIM0BUM  IMPEBATOBUM  HONORII  BII  BT  THBODOSIx  VIII  AU- 
GUSTORUM,   TSII  ^ALENDAS    JUNlAS. 


158 '  160  Cartbagine  in  secretario  basilictt  C 
Fau8ti  cuin  Aurelius  papa  una  coro  Yalentino  prlmae 
sedis  provinci9  NuniiJiae  Paostinoqoe  ecclesiae  Po- 
leniin»  provincjae  Italie  Piceni  legato  Ecclesla 
iiomanaey  sed  et  legatis  diversarum  provinciarum 
Arricanarum  id  est  Numidiarom  duarum,  Byaacena^, 
|l»iiritaoi»  Sitipbensis  et  MaorltaniaB  Caesariensis, 
scd  et  Tripolis,  et  Vincentio  Colosiiaoo ,  Fortonatia- 
no  et  caeterls  episcopis  provinciae  proconsolaris  do- 
l^iiiis  decero  et  septem ,  necnon  Pirilippo  et  Aselio 
presbyieris  aiqpe  legatis  RumafiaB  Ecclesiae  conse- 
disset,  astantibos  diaoonibos,  Aorelios  eplseopus 
di&it. 

I.  A//ociiiio  *  Aureiii  epitcopi  ad  tynodum. 

Post  diem  constitoluro  concilii ,  ot  recordamini, 
fratres  beatissimi,  roolta  flagitata  sont,  eispectantes  D 
fratres  nostros  qoi  nonc  ad  praesentem  synodom 
legati  advenenmt»  qoae  gesiis  necesse  est  soeientur, 

*  Hic  ei  sequenies  tituli  ad  marginem  in  A.  depi- 
pli  si|nt ;  nonnunquam  vero  cuin  in  tei^lum  inseriti 


qua  de  re  Domino  nostro  de  untae  congregalionis 
cflelu  graiias  referimos,  Soperest  ot  tam  eiemplaria 
Nicaeni  concllii  qoae  nonc  habemos  et  a  patrlboseon- 
stitota  sont ,  quam  etiam  faic  a  decessorlbus  nostria 
eamdem  synodum  firmantes  \e\  quae  secundum  eam 
formam  per  omnes  ciericorum  gradus  a  soromo  osqoe 
In  ttltimum  salubriter  ordinata  sunt,  in  medium  pro- 
ferantur.  Ab  universo  eoncillo  dlctum  est :  Profe- 
rantur.  Daniel  notarius  reciiavit :  Micaeni  concilil 
fldel  professio  vel  statuta  ita  se  habent. 

n.  Retpontio  Fautiini  epiteopi  iegati  Romantp  Ecele" 
tim  de  hit  quas  in  Eccletia  partim  canone,  p/iriim 
eontueiudine  tunt  firmata. 

Haec  1*  cum  audisset  Fausiinos  eplscepus  plebis 

Potentinae  provinciae  lullae  Plceni  legatus  Romanae 

Ecclesiae  diiit :  Injuncta  nobis  sunt  a  sede  aposloll-* 

ca  aliqua  per  scripturam «  aliqua  etiam  in  mandatia 

cum  vestn  beatitudine  traclanda  ,  sieuii  el  gestii 

sint  periodom  iruncare  videntur. 
>  4&.,  B.  R.,  U.,  G.,  Et  cum  dwttet^  Fauiliuut. 


ll^  APRIGJS  GONCILIA.  --  GAaTHAGINIIMSB  VI.  tti 

viperioribiis  mtniolnM».  hocaa  de  NioeiiM  cenooi-  A  fnem»  oinon  solom  id  ipoom  ttoctum  frMom  no- 

siniro  GooiUaiiiiopollianom  episoopom ,  aod  otiam 


Im»,  oI  conserfenlnr  ei  coneuimio  oorom  eicon- 
•uocudo»  quia  oi  aliqua  ordlno  el  101  eanono  lo- 
nenliir »  aliqoa  consoeludine  flrmaia  sunl.  De  liis 
ergo  ai  placei  beaiiiudini  veatraB  Iraciemus ,  ui  el  ad 
sedem  Teoerandam  rescripiis  Teslris  inlimare  possi- 
lis  alqoe  noa  admonuisse  apiid  tenerabilem  papam 
evidenier  clareai ,  licei  el  capilula  aclionum  jam  io- 
serla  sinl  gestis :  de  ipsis  ergo ,  ut  superius  dixi« 
qiiid  Toslrae  beatilodini  placoai  afore  debemus.  Ve« 
niat  ergo  commonitorinm  in  medium ,  ut  scire  posslt 
vesira  beatiiudo  quid  in  eo  conllnoalor,  ut  ad  sin* 
f  ula  rospoiideatur. 

Ul.  Decammontiorio  Aommii  pmpmtedtat^ 
Aufolioa  episcopua  dixii :  Proferator  commoniio- 


ad  Aloxandrinoro  et  Antiochoaom  veiiorabilea  saeer- 
dote^,  qui  hoc  nobia  conciilum  sub  adslipulatione 
liiiorarum  snarnm  dirigant,  ut  oronia  postmodum 
ambigulus  auferatur,  quianos  iu  ni  fraur  Fausiinos 
aliulit  minime  invenimus  :  isu  nos  Umen  pauiisper 
servaiuros,  ut  aniea  dixi,  donee  integra  exemplaria 
veiiiani  profitemnr.  Petendus  est  aotem  litteris  no- 
strls  eiiam  veoerabilis  Ecclesl»  Roman»  eplscopoa 
Bonifacius,  ut  ipse  qiioqne  dignetnr  ad  merooratas 
ecclesias  aliquos  mittere,  qui  eademexemplarU  prae- 
dicii  Nicsni  concilii  secundam  ejus  possint  scripU 
perferre  [T.  2.  prsferre].  Nunc  antem  memorali  Ni- 


caeni  concilil  qualia  oxemplaria  babemus  his  gestis 
rium  quod  frairea  et  conucerdoies  nostri  aetisnuper  ^  sociamus, 

allfgavorani,  ei  cmiora  qoio  acu  sunl  vel  qum  agen-     y.  |;w  Faiciimtts  epiicofm»  dicU,  ui  Romnno  papm 

da  sont.  Ssbsoqoentor  daoiel  •  nouriua  roclUvit 

coromoniioriom.  Frairi  Faustino  el  flliia  Philippo  et 

Asolla  presbyUria  Zosimus  oplscopus.  Vobis  com- 

mlssar  nogotia  non  iauni,  vos  iu»  ac  si  noslra  ibi 

loio  quia  nosiaa  ibi  in  vobis  praesootla  osl,  cuncu 

peragiio,  moxime  cum  et  boo  noatnim  possitis  habero 

mandaioffl,  et  vorba  canoniim  qom  in  pleniorom  flr- 

miuiom  bnic  commonilorio^  inaeruimus  :  ila  onim 

dixeroni  diloctiuimi  fratres  in  conolllo  Nicmno,  cum 

do  episcoporum  oppellalione  deceruorent.  Placuit 

onlom  ut  si  epboapua  ac^o^atus  fuorit«  et  judicavo- 

rint  congregati  episcopi  reglonis  ipsius  et  de  grado 

auo  dejecerint  eum,  el  appellssse  videiur  et  confu- 


M^nodui  pro  inqwreuda  Hicmnm  tynodi  veriuno  ne- 
feical. 

Fausiious  episcopns  legatus    Ecclesias  Romanfle 

dixit :  Noc  vostra  sancliias  pr»judicat  Bcc!eai»  Ro* 

man»  alvo  de  hoc  capitiilo  sive  de  alils,  qola  dicere 

dignaias  eat  fraur  nosier  ot  eoopiacopus  Allpios  du- 

bios  esae  canones,  sed  hu^c  ipaa  ad  sanclum  ae  bea- 

tlssimum  papam  nosirum  scribero  dignemlni,  ut  ei 

ipse  integros  canones  inquirens  com  vestra  sanciituie 

de  omnibus  constitutis  tractare  posslt.Sufliciaiautem 

ut  et  ipse  beatissimus  ppiscopos  urbis  Romx,  sicut 

ei  vestra  sancliias  apud  se  iracut,  Ita  ei  ipselnqui* 

rai»  ne  contentio  Inter  ecclesias  nasci  videaiur,  sod 


gerit  ad  beaiissimum  Ecclesi»  Romana:  episcopum,  ^  ™g'*  chariUU  fi-aterna  doliberare  possitis  ipso  res- 


ei  voloerit  audiri  el  justum  puUverit  ut  renovetur 
cxaroeo,  acribere  bis  epi^copis  dignetur  qui  in  fini- 
ttma  et  propinqoa  provincia  sunl»  lU  ipsi  diligenter 
omoia  requiranl  el  juxu  fldem  veriiaiis  deOniant  : 
quod  si  quis  rogai  causam  suam  iterum  audiri»  et 
deprecationo  sua  moveril  episcopum  Romanum  ot  e 
laiere  suo  presbyUrem  mitut,  erit  in  poiesUte  epi« 
scopi  quid  velii  et  quid  existimet ;  et  si  decreverit 
mitieodos  esse  qui  praesentes  cum  episcopls  jndicent 
babentes  aucloritatem  ejus  a  quo  desiinali  sunt,  erit 
in  rjus  arbitrio;  si  vero  credideril  sufficere  episco- 
pos  ui  negoiio  lerminum  imponanl»  faciet  quod  sa- 
pienUssiroo  consilio  suo  judicaverit. ! 


eribento  qoid  roelius  observari  •  debeat.  Aurelios 
episcopus  dlxil :  Prster  isu  qn»  deprompaimus  ae* 
tis  necesse  est  ui  eiiam  nosir»  parviuils  liiuris  san- 
elo  frairiei  consacerdotinoairo  Booifacio  singula  qum 
iracumtis  plenissime  *iniimeroua  :  ergo  si  omnibua 
placel  prosecuilo  noslra,  ore  omnium  condiscaaMia. 
Universum  coucilium  dixit :  Placel. 

VL  De  uhteiUia.SardicensiieoncHii  reeitata  poetulmUa 

Novato  epiicopo, 

Novatus  episcopos  iegaiua  Mauriuoiae  Sitiphensis 

dixit :  NuQC  meminimua  in  hoc  163  praesooti  com- 

monltorio  lecturo  eliara  de  presbyieris  vel  diaconi- 

boa  conlineri,  qualiier  audiri  ab  episcopis.suis  vel  a 


IV.  A/i>ii  epiicopi  re»poniio  pro  verii  exemplariii  JVi-  |.  ^^^*'"»'»  ^***»»*»  ^V^  io  Nic.no   concilio  mimmo 


cmni  coneiUi  perquirendii. 
El  com  reciurel,  Alpiusepiscopus  ecclosin  Tagas- 
tensis  legaius  provinci«  Numidiae  dixit :  De  hoc  Jam 
soperioribus  eiiam  litieris  concilii  nostri  rescripsi- 
rous,  et  id  nos  servaiuros  profitemur  quod  in  Nicasuo 
concilio  182  constitutum  est :  adhuc  umen  movet 
^  quoniam  cum  inspiceremus  Grsca  exemplaria  hoh 
jus  synodi  Nicaenae,  isU  ibi  noscio  qoa  rationo  mini- 
me  invenimus.  Unde  pelimus  venerationem  toam, 
aancu  papa  Aurelit  ut  quia  hoc  authenticum  conci- 
lium  Nicsnum  in  urbe  dicitur  esse  Goosuniinopoli- 
Una,  aliqooscum  scriptis  Uub  sanctiutis  mitloro  di- 


legimos  :  unde  hoc  ipauro  jubeat  sanciius  vosira  no- 
bis  recitari.  Aorolius  opiscopus  dixit :  ReciUtur  ad 
locum  etiaro  hoe  quod  doposcliur.  Daniel  nourius 
reciuvit :  De  appellalionibiis  auiem  clericoriun,  id 
est  minoris  loci,  ot  ipsius  synodi  ceria  responsio,  de 
qoa  ro  quid  aciuri  ailis  credimus  inserendum,  quod 
Uliter  dictum  ost  ex  Sardicensi  conciiio  (7im/o  17). 
Osioa  episcopos  dixit :  Quid  mo  adhuc  movoakreii- 
coro  non  debeo  :  Si  epiacopus  quia  forU  iracuudus, 
quod  esso  non  debot,  oiio  aui  aspere  commoveaior 
adveraoa  preabyterom  sive  diaconem  sabm  et  exUr- 
mlnare  eum  de  eccleaia  voluerit,  provldendum  eat 


*^.,  B.  R.,a^<fotifiifsn(ie9iiaAf«r.  Donlef.  U., 
aQenda  iunt,  iubiequentar,  Dainet, 


^  iE.,  B.  R.f  T.  i,f«  adkue  tamen  momonof* 
«  Ex  reliqMis  praeter  A.|  in  qno,  renmmi^ 


tl5  GOLLECTiO  CAlNONUM  S.  ISIDORO  niSPAL.  ASCRIPTA.  2t6 

ne  iiiiiooens  damnetor  aul  perdal  coromanionem,  ba-  A  ' i^^t  ea  eapitoU  qnae  ia  eomnonfiorio  praeaens  rraier 


beat  polestatem  ejeclut  ni  flnitimos  inierpellei  epi- 

seopos,  ut  causa  ejos  audiaiur  et  diliftentios  tracte- 

lur,  qola  non  oportet  ei  negari  audientiam  roganti, 

et  ille  episcopos  qui  aut  jusie  aut  iujuste  rejecit  pa- 

lienler  accipiat  ut  negotium  discuiiatu^,  ot  aut  pro- 

hetor  ejus  ant  emendetur  sentenlia  :  et  cxtera. 

VJI.  Ubi  AuguMimm  episcifpui  cum  synodo  Nicttnum 
«•     eoncilium  cofuervare  promitlif, 

Cumque  recitaretur,  Aogustinos  episcopns  eccle- 

sise  Hipponiregiensis    legalus    provinciae  Nnmidias 

dizit :  Ci  boc  nos  senraturos  proruemur  salva  dili- 

geniiori  lirquisitione  concilii  Nicaeni.  Aurelius  epi- 

scopus  diilt :  Si  boc  etiam  omnium  vestri  cbarltatl 

ptacet,  responsione  firmate.  linlversum  concilium 


ei  coepiscopos  nosier  Faostinos  sed  et  eompresby- 
teri  Pbilippos  et  Aselliis  seeumattoleront,  aotibidem 
reperta  a  nobis  firmabnnlnr,  aot  si  non  invenlontor» 
eollecia  synodo  de  boc  in  sequenli  tractabimiis.  D^- 
niel  noiarlut  Nicanl  concilii  prorestionem  fidei  vei 
ejus  statoia  reciiavlt  iu  concilio  Africano. 
X.  Profeisio  fidei  Nictem  amcilii. 
Credimus  in  onom  Deom  Palrem  omnipotenlem 
omiiiom  visibiliom  et  invisibillnm  condllorem  :  et  in 
onom  Dominom  Jesom  Christom  filiom  Dei,  naiom 
de  Paire  unigenitum,  boc  est  de  sobsiauUa  Patris« 
Deom  de  Deo,  lomen  de  lumlne,  Deom  verom  de 
Deo  vero,  natum,  non  facinm,  unius  substante  com 
Paire»  qood  Graeci  dlcont  bomoosion,  per  qoem  oiii- 


diali :  Omnia  qoae  In  Nicapno  concilio   siatota   sunt  B  nia  facta  sont,  slve  qoas  in  coelo,  sive  qo«  in  lcrra. 


noliis  omnibos  placent.  Jucundus  rpiscopns  ecclesi» 

Supb^tulae  legatus  provinci»  Byzacens  diiit :  Quod 

statotnm  est  in  Nicsno  concilio  violari  a  qooquam 

nallaicnus  potest. 

VIIL  Vhi  Fausiinui  episcopus  pro  dubietate  reeitaU 
capiiuii  Romano  pttpce  reperil  scribendunu 

Faostlnus  episeopus    iegatut  Ecclesltt  Romanae 

diiit  :  Adbuc  secundum  professioiiem    sanctitatis 

vestrae  lam  sancii  AHpii  Qoain  etiam  fratrisnosirl  Ju- 

eundi  a'iqoa  finnari  credo,   aliqua  Infirmariy  quod 

non  debet,  cum  jam  In  dubiiim  ipsi  canones  vene- 

rint ;  ei|^o  ut  placet  et  nobis  et  beatiiudini  vesirae, 

ad  sanctum  et  venerabilem  Ecclesiae  Romanae  epi- 

tcopom  vesira  scrii>ere  dignetor  sanctitas,  ut  ei  ipse 


qiii  propter  nos  bomines  et  propier  nosiram  salutem 
detcendii,  et  incarnaiot  esi,  bomo  faclos  passos  esi, 
el  resurreiil  tertia  die,  aseendtt  in  eoelos,  sedel  ad 
dexteram  Patris,  165  ^*^^  venloros  jodieare  vivot 
ei  morloot :  el  in  Spiriiom  tanctora.  Eot  autom  qni 
dicont :  Erat  qoando  non  erai,  et  priosqoam  natce* 
retor  non  erat,  et  qoia  ex  nullit  exttantibot  Csctiit 
est,  aut  ex  aiiqua  tobstantia  vel  natura,  dieenies  mu- 
labilem  ei  convertibilem  Filium  Dei ;  hot  anaibema- 
tlzat  catholica  et  apottolica  Ecdesia. 

XI.  Ejnstola  ad  Bonifaeium  urbis  Romce  ejnteopum  ab 
Aureiio  el  reiiquis  Africanm  protineiee  episcopis  par 
superius  denominatos  Romance  Ecclesia  iegaios  pre 
eo  ipso  conciiio  t>  directa. 


qood  el  sanclus  Augustinos  staiiiere  dignatus  est  de-  G      Domino  beatissimo  et  bonorabili  fratri  Boniracio 


liberare  possil  164  otromnam  et  hoc  consiiluen- 
dum  &it  ac  retinendum^  boc  est  de  appellailonibus 
inferloris  gradus.  Si  ergo  adhuc  in  dubium  venit  de 
hoc  capitulo,  jiisinm  est  ut  beailssimae  Romanae  se- 
dit  eplscopus  informari  debeat,  si  tamen  approbaiis 
canonibus  hoc  *  invenire  poteritis. 

IX.  Vbi  synodus  exempiaria  Niceeni  conciiii  magis  ab 
orientaiibus  episcopis  expelenda  decrevit, 

Aurelius  episcopus  diut :  Eliam  quae  dudum  ve- 
ttrap  cfaaritati  inlimavimus,  nunc  patimini  exemplaria 
tlatoioroin  Nicaeni  concilii,  ted  et  quae  blc  t:ilubriter 
anottris  decessoribus  secundum  ejusdem  concilli 


Aurelius,  Yalentinus  primae  sedis  provinciae  Nuini- 
diae  et  caeteri  qui  prdesentes  adfuimus  uuroero  du- 
centl  decero  el  seplem  ex  omnl  concilio  Africa*. 

Quoniaro  Domino  placuit,  ut  de  bis  qu»  nohiscum 
egerunt  sancti  fralres  noslri  coepiscopus  Faustiniit 
et  coropresbyteri  Pbilippus  et  Asellus,  non  beatae 
memoriae  eplscopo  Zosimo  a  quo  ad  nos  mandata  et 
liiieras  aiiulerunl,  sed  luae  veneraiioni  qui  in  ejiis 
loco  es  diviniius  constitiilus,  humirnas  nostra  re- 
scriberet;  ea  breviter  insinuare  debcmus  quae  uiro- 
rumque  concordia  terminaia  sunt,  non  ea  qiine  pro- 
lixis  gestorum  voluroinibus  continentur,  in  quibus 
salva  qiildero  chariiate  non  lamen  sine  parvo  alter- 


formaro  vel  qoae  nonc  a  nobis  ordinata  sont  recitari 

et  gesUs  Inseri.  Omne  conciliom  dlxit :  Exemplaria     cationis  labore  demoraii  sumut,  ea  gestit  delibe- 

fidei  et  sUtuta  Nicxnae  tynodl,  quae  ad  nostrum  con-      «"les  quai  nunc  ad  causam  pertinent ;  quanquam  et 


ciiium  per  bealae  recordalionls  ollm  prxdecessorem 
loae  sanclitatis  qui  interfuit  Cecilianum  episcopum 
allau  sonl,  sod  elquae  patres  ea  exemplaria  [/€., 
B.  R,t  17.,  exempla]  teqnentes  bic  constitueruni  vel 
nunc  coromoni  iracuio  siatuimos,  bis  geslit  eccle- 
siasiicis  inserta  manebunt,  Ita  oi  soperios  dictom  est 
venerablllbns  viris  Antiochenae  et  Alexandrinaesed 
et  GonsUntliiopoliianae  Ecclesiarom  [(/.,  G.,  Eecle- 
ai»]  episcopis  scribere  vestra  beaiilodo  dignetur,  ut 
exemplaria  verissima  eoncilii  Nicaeni  tub  adstipula- 
llone  litterarum  soarom  diriganC,  qoo  deelaraU  ve- 

■  .€.,  8.  R.,  T.  1, 13.,  koc  intcniri  possiL  T.   3, 
inveniri  poteril. 


ille,  si  adboc  esset  in  corpore,  boc  acciperet  gratiiis 
quod  videret  pacatius  terininaium ,  dciroinc  frater. 
Apiarius  presbyter,  de  cujus  et  ordinalione  ei  ex- 
coromunicaiiooe  et  provocatione  fuerat  exortum  non 
solum  Siccensl  verum  etlain  totius  Africae  Ecctcsi» 
noii  leve  scandaluro,  de  omnibus  erroribus  suis  vc- 
niam  petens  communioul  est  restitutus  :  piior  autem 
coepiscopus  noster  Siccensis  Urbanus  quod  in  eo 
corrigendum  visom  esi  sine  olla  dubiiaiione  cor- 
rcxit :  quia  vero  pacl  et  quleti  Ecclesiae  non  tantum 
ad  prae^ens  sed  eliam  in  posterum  prospiciendum 

^  In  omnibus  Codicibus  :  pro  id  ipsum  concHiitm. 


217  AFftlC/£  CONCILIA.  —  CARTHAGINCNSB  Vi.  218 

fuii,  qiiooiani  talit  miilu  proeesseront  iii  yel  simtlia  A  eoniinoTealiir  ad?ersns  presbylerum  slve  diaeonnm 


^el  ellem  gmviora  deinceps  prttcnferl  oponeret: 
plsenil  nobis  ntde  Sleeenii  Eeelesiav  relento  seilieel 
bouore  gradnsstti,  presbyier  remoterelur  Apisrins» 
ci  accepio  episiolto  nbiconqne  aiibi  vellet  et  posset 
pcesbyterii  monere  fnngereiur ;  qnod  eidem  ipsi  per 
lilieras  proprias  postulanti  sine  dirieullale  ooncessi- 
miuk  Sane  prinsquam  b»c  causa  isto  termino  clan* 
deretnr,  inter  alia  qu«  dluturnis  [U,^  dlulinis]  disce- 
puilonibus  lOS  f ersabamtir.  quin  ratio  ipsa  posoe* 
bat  ni  apod  acta  ecclesiastica  a  fratribus  nostris 
Fansiinocoepiscopoet  Fhilippoatqne  Asellocompres- 
bjieris  qusreremns,  nt  promereut  quidquid  eis  no« 
biscum  agendnm  fnisset  injunctum,  nonnnlla  qnidem 
sioe  nllo  scripto  proseculi  sunt  verbis  :  sed  cum  id 


suiim-et  extemiinare  eum  de  Eedesia  Tolueril,  pro- 
▼idendnm  1Q7  ^'  "^  innoeens  damnetnr  ant  per- 
dat  communionem,  babeat  poiestatem  ejectus  ut  fini- 
tinios  interpellet  episcopos  et  causa  ejus  audiatur  et 
diligentius  tractetnr ,  qnla  non  oporlei  ei  negari  au- 
dieniiam  roganii ;  et  ille  episcopus  qoi  ant  Josie  aut 
injnste  rejeclt  patieoter  accipiat  ut  ncgotium  discu- 
liatur,  ut  aut  probetur  cjos  aui  emendetur  sententia. 
Ilffc  ntique  usqne  ad  adventum  ferissimorum  exero- 
plarionim  Nicani  concilii  inserta  gestis  snnt,  qu»  si 
ilri  quemadroodum  constilnta  sunt  et  quemadmodum 
ipso,  quod  apod  nos  fraires  ex  apostolica  sede  directl 
allegaverunt,  commonitorio  coniinentur,  eo  ordine 
vel  apud  vos  in  Italia  coslodirentur»  nnllomodo  nos 


potitts  flagiuremus  qoid  in  litteris  ferrent»  eommo-  B  uUa  qualia  commemorare  j.im  nolumus  vel  tolerara 

nitortum  protulemnt,  quod  recitatum  nobis  eiiam 

gestis  que  secum  ad  vos  deferunt  est  alligatuin  :  in 

qiio  eis  qnatnor  qosdam  nobiscum  gerenda  mandata 

Bunt :  unum  de  appellationibns  eplseoporum  ad  Ro- 

iMo»  Ecdesiae  saeerdoiem  :  allerum  ne  ad  eomiu- 

toro  episeopi  importune  navigent :  teriium  de  relra- 

ciandis  presbyterornm  et  diaconornm  causis  apud 

Aiiifinios  episcopos,  si  a  sois  excommunicaii  perpe- 

ram  [£/.»  propere]  foerint :  qnartnm  de  Urbano  epi- 

icopo  excominuiiicando  vel  eiiam  Roniam  evocandOy 

nlsi  ea  qusB  Yidebantur  corrigenda  corrigeret.  Qno- 

rnro  omniom  de  primo  et  tertio  id  est  ut  Romam  li- 

cent  episeopo  provocare,  et  ut  clericorum  causae 

apod  provlnciaram  suaruro  episcopos  fiiiiantur ,  jaro 


cogereronr  vel  intolerabiiia  pateremur.  Sed  credimus, 
adjuvaiile  misericordia  Dei  nosiri,  quod  tua  saneti- 
tate  Romanae  Ecclesle  prttsidente  non  snmus  jam 
uturo  typhum  passuri ,  et  servabuntur  erga  iios  ea 
qtm  nobis  etiam  non  dissidentibus  custodiri  debeant 
cum  fraierna  charitaie  secundnm  sapientlam  atque 
josiitiam ,  quaro  libi  donavit  Altissimus,  etiam  ipse 
perspicis  [l/.,  G»,  prospicis]  esse  servanda ,  nlsi  foric 
aliur  se  babeant  canones  concilii  Niccni.  Quamvis 
enim  plurimos  Godices  legerimus ,  sed  nusqnam  in 
Nicaeno  concilio  in  Latinia  Codidbus  legirous  qoem* 
admodum  in  supradicto  commoiiilorio  inde  directa 
sunt :  quia  bic  in  uullo  Codice  ea  potuimua  invcnire, 
ex  Orientalibus  Ecclesiis,  ubi  perhibentur  eadem  de- 


priori  anno  etiam  litteris  nostris  ad  eumdero  vene-  ^  creta  posse  etiaro  aulbentica  reperiri,  magis  nobis 


rabills  memoriae  Zosimuro  episcopuro  datis  insiniiare 
cnravimus,  ul  ea  servare  sine  ulla  ejus  injuria  pau- 
lisper  sineremus  u  que  ad  inquisitionem  sutntorom 
eoncilii  Nic»ni.  Et  nunc  de  tua  poscirous  sanctiute, 
nt  qnemadmodum  ea  apnd  Nicxam  a  patribus  acU 
vel  consiiinU  snnt  sic  ea  nobis  facias  custodiri,  et 
ibi  apod  vos  ista  qnas  in  commonilorio  altulerunt  fa- 
cias  exerceri.  Iiem  istud  •  :  Si  episcopus  accusatns 
foeril ,  et  jodicaverint  congregati  episcopi  regiouis 
ipsiua  el  de  gradu  soo  dejecerint  eum,  et  appeliasse 
Tidetur  et  confogerlt  ad  beatissimum  Romanae  Ec- 
eSesis  episcopnro,  et  voluerit  audiri  et  jusium  puta- 
veric  nt  renovetur  examen,  scribere  bis  episcopia 


desideramus  afferrl.  Pro  qna  re  luam  quoque  vene- 
rationem  obsecramus ,  nt  scribere  eiiam  ipse  dlgne- 
ris  ad  illarum  pariiuni  sacerdotes,  boc  est  Ecclesiae 
Antiocbenn  Alexandrinae  et  ConstantinopoliUnae,  el 
si  aliis  etiam  tuae  placiierit  sanctitudini  [jE,^  jBA«, 
1/.,  8anctita;iJ,  ut  inde  ad  nos  idem  canones  apnd 
Nicaeam  civiuiem  a  patribiis  constiluil  veniant,  te 
potisslmnm  boc  beneOciuro  cunctis  occidenulibus 
ecclesiis  in  Domini  adjutorio  conferente.  Quia  enim 
dubiiet  exemplaria  esse  verissima  concilii  In  Craecia 
Nicaeni  congregati,  quae  lani  diversis  locis  et  de  no- 
bilibus  Graecis  ecclesiis  allaU  sunt  ei  comparau 
concordant?  Qiiod,  donec  flant  bacc  quae  in  commo- 


dignetur  qui  in  finitima  et  propinqua  provincia  sunt,  jj^  niiorio  supradicto  a  nobis  allegaU  sunt  de  appella 


ut  ipsi  diligenier  requirant  omnia  el  juxU  fidem  ve- 

riutis  deflniant ;  quod  si  is,  qui  rogat  causaro  suam 

iierum  audiri,  deprecatione  sua  moverit  episcopum 

Romanum  ut  e  laiere  suo  presbyieres  ^  mitut,  erit 

io  potesuie  episcopi  qoid  velit  et  quid  aestimet ;  et  si 

deereverit  mitlendos  esse  qui  prxsentes  cum  episco- 

ins  )odieent  babentes  auciorit.item  ejus  a  quo  desti- 

Mii  snnl,  erit  in  sno  arbitrio :  si  vero  crediderit  suf- 

ficere  eplscopos  ot  negotio  terminum  imponant,  fa* 

«aetqnod  sapientissimo  suo  consiliojudicaverit.  Item 

de  presbyteris  et  diacontbus  :  Si  «  episcopus  quis 

irn€iindo8,quod  esse  non  debet»  ciio  aut  asi^cre 

*  Ex  concilio  Sardicensi,  tltolo  7. 

*  ^.,B.  R.,  ffres^ierem. 


tionibus  episcoporum  ad  Roman»  Ecclesiaa  sacerdo- 
tem  et  de  elericorum  causis  apud  provinciarum  soa- 
ram  episcopos  lerminandis,  nos  usquead  probationem 
servaturos  esse  profitemur,  el  beatliudinem  tuam  ad 
boc  nos  adjuiuram  in  Dei  voluntate  confldimns. 
Caetera  vero  qun  in  nnstra  synodo  gesu  vei  firmata 
annl,  quoniam  supradicti  fratres  nostri  Faustiuus  epi- 
scopns,  Philippus  1G8  «^  Asellus  presbyteri  secnm 
detulerunt,  si  dignaius  fueris,  luae  noU  faclenl  san- 
ctitati.  Ei  subscripU  alia  roanu  :  Dominus  noster  te 
nobis  annis  plurimis  custodiat,  beatissime  fraier  ^. 
Aurelius  Carthaginis  episcopus»  Alipius,  Augusti- 

e  E«  concilio  Sardicensi,  titulo  17« 
^  i£.,  E.  5,  U.,  fraier,  Amen. 


tr9  COLLECTIO  CANONUM  S.  ISIDORO  HISPAL.  ASCMPTA.  220 

nut,  PostidiHS,  Marinus,  et  cderi  Jucenti  deccm  et  \  omnium  Tisibiltnnneenraoiiiivieibiliomemiorem  : 


seplem  subseripscrunt. 

Jsii.  R€$eripta  [T.  2»  reicriptum]  ad  eoncHium  Afri' 
canum  Cyritlt  AUxandrini  episcopi  et  Aiiici  Con$tan* 
tinopolitani  episcopi :  ubi  authentica  Ifiaeni  concilii 
translata  de  Grteco  per  Innoeeniium  presbyterum 
tranemissa  i tinl,  qwB  etiam  epistohn  cum  eodem  coih 
cilio  Niccsno  per  memoratnm  presbyierum  Innocen^ 
lium  et  Marcelium  subdiaconum  Ecclesio!  Carthagi' 
nis  sancio  Bonifacio  episcopo  Eeclesio!  HomaniB  suk 
die  VI  KaUndas  Decembris  sunt  directte, 

Douiinis  honorabilibus  ftanciis  rratribus  ei  coepi- 
scopit  Anrelio,  Vjvlentino,  sed  ci  omni  sanctae  con* 
gregationi  in  Carthaginensi  lynodo  congregaiae,  Cy- 
riiiua  saluiana  in  Deo  cbariiaiem  v^iram. 

Scripta  ▼eneraiionis  vestrae  multinn  Itabentia  que- 
rimoniam  cum  omni  Intitia  per  filinm  nostrum  in- 
Bocentium  presbyierum  suscepimus,  quibus  n  iiobis  B  apostolica  Ecclesia. 
speraiis,  ut  de  scrinio  nostr»  Ei^clesiae  verissima 
ex^mplaria  ex  autbeniica  synodo  apud  Nicasam  civi- 
tatem  meiropoliin  Bitbyoias  a  sanctis  Palribus  con- 
stiiTita  atque  firmaia  sub  nostrae  lidei'  professione 
vestrs  dilectioni  porrigamus.  Unde  domini  honora- 
biles  [JE.^  venerabiles]  fratres,  salute  praeeunie,  ne- 
cesse  habui  per  bnnc  *  latorem  fllium  nostrum  iono- 
ecntium  fidelissima  ezemplaria  ez  aulhentica  synodo 
in  Nicaea  civitaie  Bithyniae  iiabiia  vesir»  charitaii 
dtrigere  :  quod  et  in  ecciesiastica  historia  requirenioi 
invenietis.  De  pascba  vero  uiseribitis  nuniiamus 
vobis  xviii  Ksleiidas  Maias  nos  futura  indictiono  ce« 
lebrare.  Et  alia  monu  :  Deus  et  doininus  noslcr  ve- 


ei  in  unum  Dominum  noeirvm  lesum  Christom  Fi« 
lium  Dei,  natum  ei  Palre  unigeniium»  bot  esi  ex 
snbsuntia  Patris,  Deum  ex  Deo^  lumen  nz  Inmine, 
Doum  verum  ez  Deo  vero»nniumy  non  ereaium,  ^us- 
dem  «  f  um  Paire  sobstauthBy  per  quem  omnia  faeta 
sunt '  eoelesiia  ei  ierrena  [U.^  C?«,  lerresirial,.  qn: 
propter  nos  homines  et  propior  nosirim  atluieni, 
deseeiidit  s  et  incarnaius  esi,  ei  bomo  fisetoa  passua. 
est,  el  rcsurreiit  lertiadie,  aseendit  in  cosinm,  ven- 
turus  iiide  judicare  vivos  et  morioos  :  el  in  Spiritum 
sanctum.  Eos  veroqui  dieunl :  eral  lempos  qntndo 
non  erat,  et  quit  ez  nibilo  faetus,  yel  ex  tfit  sub- 
tlaniia  vel  easemla  esse  tut  mHitbilem  aut  eonvorii- 
bilem  Filiuni  Dei  dicunl,  tnaibemtiizat  ctiholiet  ei 


Cui  symbolo  Odei  etitm  ezemplaria  sittutoroia 
annezt  suniy  quae  in  mtgnt  ei  saneia  synodo  tpod 
Nicaentm  eivitttem  melropolim  provinciae  Biibyniai 
GoiisUtuta  suni,  et  de  Graeco  irtnsltit  suuit  PhilOBe 
et  Evaristo  GonsUniinopoliltno. 

1.  De  hi$  qm  te  abtciderunt  aut  cattrmermrU. 

Si  quls  per  Itngoorem  t  medieis  sedos  eti  tui  t 
btrbtris  tbseissos,  isie  remtnetl  in  clero.  Si  qnla 
autem  sannsse  tbscidit,  istum  in  elero  posilum  tb- 
stinere  oportct,  et  de  caeiero  nullum  taliom  debere 


promoveri  :  sicut  autem  hoc  maiiireslum  quod  de  his 
slram  congregationem  cusiadiat.qnod  optamus.  cha-     ,„1  ^^^^  rem  excogiUnt  audenique  se  abscidere,  di- 

rift&imi  rrAlr»a    AmAn.  %«•  .  .       ■  •  . 

ctum  est,  sic  eos,  qui  a  barbaris  aoi  a  dominis  f  70 
castraii  sunt  ei  invenluntur  digni,  lales  ad  clemm 
tppiicat  canoo. 


rissimi  rraires.  Amen. 

Epuiola  Attki  epiteopi  Conttaniinopoliiani. 

Beaiissimis  fratribus  ^  et  coepiscopis  Aurelio,  Va- 
lcntino  vel  caeieris  cbarissiinis  in  synodo  apud  Car- 
ihaginem  habita  confttitutis  Atticus  episcopus. 

Per  filium  nostrum  Marcellum  sobdiaconum  f^ 
sirum  scripu  vestrae  dilectionis  cum  omni  gratula- 
tione  suscepi,  Domino  gratias  tgeus  quod  merui  Un- 
iorum  fratrum  benedictione  perfrui,  domsiii  beatis- 
simi  frtires.  Scribitis  stue ,  ut  verissinios  canones 
tpud  Nicaeam  civitatem  metropolim  Bithyniae  t 
169  i'airibus  constiluios  sub  fidei  tsiipubiione  di- 
rigam  :  ei  quis  est  qui  communem  fidem  vel  sUtutt 
t  patribus  firinau  suis  fratribus  denegei?  qot  de  re 


II.  De  hit  pues  ethnidt  poti  baptittna  ttatim  ad  cU» 

rum  applieantur. 

Quia  mulu  tut  ex  necessittu  tut  tliter  festintn- 
iibus  bominibus  factt  suni  contrt  ctiionem  eccie- 
sitslicum,  ut  bomines  ex  Geniili  viu  nuper  teceduu- 
ies  ad  fidem  ei  in  parvo  tempore  cttecbizaii  sitliin 
tdspiritoaieltvterom  ductntur,  eltimulcom  btpii* 
ztti  fuerini  promoveantur  ad  episeopalom  aut  td 
presbyierium»  benehtbere  piaeuit  decaetero  nihil  ulo 


per  eumdem  fllium  meum  Marcellum  subdiaconum  p  fleri;  nam  el  tempore  opos  est  eiqoi  catechizaiur  ei 


vesirum  nimium  festiiiantem,  sicui  siatuti  suni  in 

Nicaea  civiute  a  pairibus,  canones  iutegros  ui  Jossis- 

lis  direxi,  peleiis  ul  pro  me  plurimum  vestra  san<  it 

cciigregaiio  orare  jubeait.  Ei  alia  mtnu  :  Deus  no- 

sler  stnctiutem  vesiram  custodiat ,  quod  opltmusy 

sanciiftsimi  fratres  «• 

XUI.  Exempiaria  JSicmni  concHii  directa  tub  dio  <■  vtii 
Kalendas  Ueeembris  post  consuintum  gloriosisumo* 
rum  imperatorum  Honorii  duodecies  et  Theodo- 
sii  octiet  Augutorumt  Bonifacio  urbit  Romce  epi- 
tcopo. 

Credimus  in  unum  Deum  Patrem  omnipolentem, 

•  iE.,  B.  R.,  t.  I,  2,  U.,  harum. 

•  ii:.,B.  It../T.  i,  2,  U.,  Domtnts  Mffclis  merito 
beatitsinut  fratribut, 

9  4<*i  D.  It.|  U.4  fratret.  Ainen. 


post  bapiisma  approbatio  ampiior :  manifesia  etenim 
esl  apostolica  Scriptura  quae  dicit :  Non  neophytum , 
ne  forle  in  tuperbitun  elatut  injudieium  incidai  et  Uir 
queum  diahoU ;  ti  tutem  procedenle  tempore  tiiquo4 
anim»  peecatum  inveniatur  circa  hujusmodi  perso- 
nam  ei  convincttur  t  duobus  vel  iribut  tesiibas, 
iste  cessei  t  clero.  Si  qois  autem  praeler  baec  facit, 
quasi  adversus  magnum  concilium  superfenlcfit, 
ipse  periciiubitur  de  clero. 

d  iG.,  T.  4,  2,  Gm  die  vn.  B.  B.,  die  vi. 

•  ifi.,  non  faetum^  homoution  Patri^4toc  eU  ejutdtmm. 

'  M.f  tunt  guo!  in  ccelo  et  qu<e  in  terra, 

9  JE^t  qtii  propter  nostram  tafuiem  dewendii* 


821 


AFKICM  GOMCILIA.  —  CARTHAGINENSE  Vl.  iit 

WLDe  ^  9iMn(rodMihmulitribu$.  A         VIII.   De  fui  qui  dinomnaut  uGatharos. 


IfiterdiiU  onnlmiKlo  saneturo  eonclllum  neqiie 
epiMOpum  neque  pre»byterura  neque  diaconum, 
neqiie  ei  toio  eum  qui  in  clero  ett  habere  subiniro* 
duciam  secum,  nisi  rorie  matrem  aut  sororem  aut 
eti-^tm  tbinm  ^  aul  maierteram  ant  eas  solas  pertonu 
quae  reTuf  iunt  omnem  ftuspicionem. 

IV.  0«  crdinaiiong  efdicoporumn 

Epiaeopum  oportel  roaiime  quidero  ab  omnibuB 
qul  sont  ii<tra  proTincinm  episcopit  ordinarl  :  si  au- 
lem  difliciie  erit  hoe  aui  prop'er  urgeniem  necessiu- 
lem  Mt  propter  longitodinem  itineris,  omiiismodis 
lf«s  in  unum  con?enientes,  consentienttbus  et  his 
qut  absenies  sont  episcopis  et  respondeiitibus  per 
scrtptnm  «,  tunc  manns  impoiiiionein  fieri.  Conflr- 


Aliquando  yero  accedeniibus  ad  catholieam  Ee- 
eleslam,  placuii  sanciae  et  magnap  syoodo  eos  ordi* 
natos  sic  manere  in  clero  :  anie  omnia  aotem  hxc 
profiteri  ipsos  per  Scripturam  oportei,  quod  consen- 
thnt  et  sequantur  catholica  et  apostolica  dogmain : 
hoc  est  et  bigamis  communicare  et  his  qui  in  perse- 
entione  delapsi  sunt,circa  quos  et  tempus  consil- 
tutum  est  ctdies  definilus ,  ut  seqnaniur  in  omnibus 
qna  placuerint  catholicae  Ecclesiae  episcopo  aut  pres- 
bytero.  Ubiconqoe  autem  omnes  siv.e  in  castellis 
sive  in  civilatibus  ipsi  soli  invenii  •  fuerint  ordinati, 
qui  inveiiiuntur  in  clero  sint  in  eodem  habitu ;  quotF- 
qnot  autem  catliolicae  Ecciesis  episcopo  aut  presby- 
tero  eistanie  accedunt,  manifestum  quia  episcopus 


maiioauiem  eoruro  quae  flunt  danda  unlcuique  susBquideni  ecciesiae  babebii  digniiatem  episcopi,  qul 


pfovincix  metropolitano  episeopo. 

V.  De  exeommunieatis, 
Ve  his  qui  eicommunicantur,  sive  de  clero  sint 
sive  de  lateo  agmine,  ab  episcopis  per  singulas  pro- 
▼incias  obtneat sententia  juiia canones,  eos  qui  ab 
nliis  abiicinnUir  ab  ahis  non  recipiendos ;  requiratur 
amem  ne  pusillanlmitale  aut  pertinacia  aut  alia  ali- 
qnn  rpfscopi  molestia  eicommunicati  sint.  Ul  ergo 
171  ^^  decentins  Inquiratur,  bene  haberi  ^  pla- 
cuit  singulis  aiinis  per  singiilas  provincias  bis  in 
anno  concilla  fieri,  ut  omnibus  simul  episcopis  in 
«mim  eongregatis  lales  quaestiones  inquirantur,  et 
4ia  qqi  manifeste  olTendernni  episcopum  rationabiii- 
Ijerexcommonicatiapud  omnesessepiitentur,  quandiu 


aiit  in  communi  aut  episcopo  placeat  humanioreni  ^  Ecclesia. 


autem  nominatur  apud  eos  episcopus  presbyteri  bo- 

norem  172  habebii,  nisi  forte  placuerii  episcopo 

honoris  euin  nomine  frui ;  sin  vero  non  hoc  ei  pU- 

cuerit,  providebit  locum   aut  chorepiscnpaius  aul 

presbyterii  ut  in  clero  omnino  esse  videatur,  quate- 

nus  non  in  civiiaie  duo  episcopi  sint. 

IX.  De  his  qui  ad  sacerdotium  sine  examinatione  firo» 

moii  sunt, 

Si  qui  sine  examinatione  promoti  sunt  presbyterl 

aut  episcopi  et  cum  discutiuntur  confessi  sunt  quas 

peccaverunt,  vet  si  ab  aliis  evincanlur  et  praeterea 

confiientibus,  contra  canonem  inoti  homines  manus 

eis  linposuerunt,  tales  canon  noii  suscipit  sed  abjieit; 

hoc  enim  quod  Irreprebensibile  est  defeudit  caiiiolica 


pro  his  ferre  sententiam.  Goncilia  autcm  fiani,  unum 
qatdem  ante  quadragesimam,  ui  omni  pusillanimitaie 
sttblaiaroanus  mundum  offeratur  Deo,  secundum 
aolem  circa  teinpus  autumnl.  . 
VI.  De  primatibus  episeopornm  metropolitanorum, 
Antiqui  mores  oblineant  qui  apud  iOgyptum  sunt, 
Libyam  et  Pentapolim,  ut  Aleiandriac  episcopus  om- 
siiom  babeat  sollicitudinem,  qiiia  et  urbis  Romae 
episcopo  simins  mos  est :  sitniliter  antem  et  circa 
Aaiiochlam  et  in  caeteris  provinciis  privilegia  propria 
reserveniur  meiropoliuinls  ecclesiis.  Omnino  autem 
mamTestum  est  illud,  quia  si  quis  praeter  consilium 
meiropolilani  ractus  fiierit  episcopus,  talem  concl- 


X.  De  his  qui  negaverunl  in  persecutione  et  postea  ad 
eleriealum  promoti  sunt, 

Qoicunque  ordinali  sunt  per  ignoranliam  aut  dis- 

simulationein  ordinantium»  hi  qui   lapsi  sunt,  hoe 

•  non  praejudicat  canoni  ecclesiastico ;  cogniti  etenlm 

depoiiuntur  [T.  2,  deponantur]. 

XI.  De  hisqui  negaverunt  et  habentur  in  laieis, 

De  hisqui  praevaricali  sunt  practer  necessiiatem 
aut  praeter  oblationem  facultatum  aut  praeter  peri« 
culum  vel  tale  aliquod,  quod  lactum  est  sub  lyran- 
nide  Licinii,  placuit  sancto  concilio,  licet  indigni 
sint  bumaniiate,  tamen  subveniri  eis.  Quoiquut  igi« 
tor  slncere  pcenitent,  tres  anaos  iuter  audientes  sint« 


Kom  roagnum  definivit  non  debcre  esse  episcopum  :  «^  qui  lapsi  sunt  fldeles,  et  septem  annos  succuuibant : 


ai  vero  oommuni  omniom  decrelo  rationabili  et  se- 
condum  canonem  ecclesiasticum  duo  aut  tres  propter 
proprias  inimieitias  contradiierint,  obtineat  sententia 
plorimoruin. 

VII.  Deepiscopo  jEtia  id  est  HierosoUjmitano, 
Quia  consuetudo  obiinuit  et  trad  tio  aniiqua,  ut 
iEliae  episcopus  bonoietur,  habeat  ordinem  bonoris, 
•alva  [U.,  G.,salvata]   tamen  dignitaie  metropoli- 
lUDi  ejusdem  provincix. 

•  In  reliquis»  praeter  A.»  De  commanentibue  ernn 
muii*ri'us, 

^  In  relquis  praeter  A.,  thiam  aut  eas  sotas, 

*  Ei  M,  In  A., B.  R.,  E,ZfSpondentibus  profscripta, 
T'  I.  ^»  Iter  urtpturas,  G. ,  per  scripta. 

^  Im  bac  voce  haberi  facta  perperam  In  omnibus 


duobus  vero  annis  absque  oblatione  commuuiceui 
orati<»nibus  populi. 

XII.  De  his  qtU  abrenuntiaverunt  ei  if^rttm  adsofeulum 

sunt  rever», 

Qtiicunque  vocati  sunt  ad  gratiam  et  priiuordia 

demonstrantes  bona  deposuerunt  cingulum  militiae, 

postea  vero  ad  proprium  vomitum  revoluti  sunt,  iia 

ut  aliqui  et  pecuuiam  conferaut  et  beneflciis  mililiam 

repetaot,  isii  decein  annos  succuuibant  posl  IrieaBil 

Godicibus  divislo  vcltit  quintum  inter  et  seitum  nu- 
merum,  cumin  leitum  nota  marginalis  De  eonciiia 
celebrando  fuerit  iutroducta. 

«  U.,  G.,  hoc  non  prajudicante  canone  ecciena* 
stico. 


223  COLLCCTIO  GANONUSI  S.  ISIDORO  HI8PAL.  ilSCIUPTA. 

and<tioiii8  tempus.  In  omnibiis  aolem  liia  oporlet  di-  h.  XVlil.  De  prit%le§li$  prc$kylirarum. 


»4 


acutere  voluntatero  et  speclem  p<eniientijB ;  quotquot 
eiiim  timore  et  lacrymis  et  perseveraiiiia  ei  bonta 
opertbus  conversionem  opere  non  aimulatione  de- 
monatrant,  iati  adimplentes  leropus  conatitutum  au- 
ditionis  orationibus  roeriioeommunicabunt,  etposiea 
ricebii  episcopo  bumanius  de  his  aliquid  cogitare  : 
qui  antem  indiscrete  tulerunt  et  ingreasum  ecclesi» 
aibi  aufncere  arbitrati  sunt  ad  conversicnem,  omne 
compleant  tempus. 

173  ^^'1*  ^^  ^^  9"*  ^^  ^^*  commufiioiiem 

re^Ktrttiif. 

De  exeuntibus  de  corpore  Tetos  et  canonlca  lei 

custodiatur  et  nunc,  ul  ii  qui  morl  parantur  novia- 

simo  juTsmine  non  priventor ;  sin  vero  desperati 


Perrenit  ad  aanctum  et  roagnum  eonGilium«  quod 
In  quibusdam  iocis  aut  dTiiatibos  presbyteris  gra- 
liam  [K.,  7*.  2,  euciiaristiam|  diaconi  porrigant,  quod 
neque  caiion  neque  eonsuefudo  tradidif,  ut  hi  qui 
pote»taiem  ofiierendi  non  habent  bia  qui  offenint  poi^ 
rigant  corpus  Chriaii :  sed  etiam  boc  qooque  Inno- 
tuil,  quod  qoidam  diaeoni  el  aaie  episcopoa  conlin- 
gani  eocbariatiam.  Omnia  igitur  baac  aroputenlnr,  ei 
roaneaoi  diaconi  in  proprio  ordtne,  scientea  quod 
episeoporum  quidem  miaiatri  aoni,  preabyteria  auteai 
inferiorea  eiiaionl;  aecipianl  aotem  ex  ordiiieeiH 
cbariatiam  poal  preabyieroa^  episcopo  eis  daole  aol 
presbyiero  :  sed  nec  sedere  eia  in  medlo  presbyter»- 
rum  liceai,  pncter  canonem  enim  et  practer  ovdinem 


communione  sumpia  ei  oblaiione  percepU  iierum  B  eal  koe  si  fial.  Si  quia  aotem  obtemperare  noIoerH 


eonvalescant,  sint  inter  eos  qui  oraiionibus  tantum 
communicanr.  Omnino  aulem  omni  roorituro  petenti 
sibi  dari  gratiam  episcopus  probabiliter  ei  oblaiionem 
eontradat. 

XIV.  De  catechumenit  laptlt, 

Plaeuit  sancix  et  magiia  synodo  ut  trlennio  au- 
dlant  tanium,  post  baac  orent  cum  caiecbumenis. 

XV.  De  clericit  ne  de  civitate  ad  aliam  tranteant. 

Propler  grandem  lumultum  et  seditiones  qua 
foci»  sunt  placuit  omnismodis  auferri  consueludiiiem 
que  est  contra  canonem  :  si  invenii  fuerint  in  ali- 
quibus  partibua  de  civiiate  ad  civitalem  migranlea, 
necepiscoporo  nec  presbytcrum  nec  diaconum  [Cf.,. 
(?.,  add.  ease]  liceat;  si  quis  aulem  post  sancii  et 


magni  concilii  deflnitionem  tale  aliquid  alienlaverit  G  comjiutenlur. 


posi  bane  definilionem,  cessel  a  diaconio. 

XIX.  De  Ati  qui  a  Pauto  Samotateno  ad  eeeMam  ve- 

nficnc. 

De  Paulianistis  refugieniibus  ad  Eccleaiam  catholi* 

cam  definiiio  prolata  esl,  rebaptisari  eoa  oronino  :  si 

qui  vero  ex  eis  prasterito  tempore  fuerunt  in  clero, 

fciquidem  aine  querela  et  reprehenaione  fuerlnl,  posi 

bapiismom  ordineiittir  ab  episcopo  EcelesUe :  sln  vero 

discossio  eos  minos  idoneos  invenerii»  deponl  eoo 

convenit.  Similiter  autem  el  de  diaconibos  et  om* 

nino  de  bis  qui  in  eodem  caiione  conversantur  ea- 

dem  forma  servabi(ur.  Meminimus  autem  de  diaco- 

nissls,  quae  in  eadero  specie  auni  quia  manua  imposv' 

tionem  aliquam  non  habent,  ut  omniiio  Inter  laicas 


aut  sese  dederit  negoiio,  eassabitiir  omniinodo  hu- 
jusmodl  machlnatio,  et  restiluetur  eoclesiaa  in  qua 
aut  epiacopus  aut  presbyier  aut  diaconus  fuerat  ordi- 
iiatua. 

XVI.  De  hit  qui  in  eeetetiit  tuit  in  quibut  ffromoti  tunt 

non  morantur» 
Si  qui  facile  se  periculis  ingerentes,  neque  timorem 
Dei  anie  ocnlos  babenles,  neque  ecclesiasticum  ca- 
nonem  scienies,  discedunt  ab  ecclesia  pre^byteri  aut 
diaconl  aut  quicunque  sont  in  canone  constituii,  iati 
nullo  modo  auscipi  debeant  ab  alia  ecclesia  ;  sed  om- 
nem  ds  necessitatem  imponi  oporiel  ut  ad  propriaa 
parochias  revertantur  :  periinaces  autem  escommu- 
nicatoa  esse  oportet.  Si  autem  aliquis  ausu  temerario 


XX.  De  flectendo  genuam 

Qtioniam  sunt  quidam  qui  die  dominico  flectuni 
genua  et  diebus  Peniccostes»  placuit  de  hoc  saneiae 
et  magnx  synodo  cunctos  in  omiiibiis  kfcis  conso- 
nanter  el  consentienler  stantes  Dominom  orare  de- 
bere. 

Kxpliciunl  decrela  concilii  Nicaeni. 

Practerea  staioilur  In  boc  concillo,  ut  diaconisaaa 
quae  maiiua  impositionem  iion  acciplunt  inter  laicas 
deputentur.  Igiiur  episcopi  cum  de  hia  omnilNis 
prout  divinanim  legum  reverenlia  poposcerat  de- 
crevissent,  aed  et  de  observatione  paschae  antiquom 
canonem  per  quem  nulla  de  reliquo  varieias  oriretur 
ecclesiis  sancium  concilium  tradidisset,  omnibos  rite 


subrlpuerit  ad  allerum  pertinentem  et  ordinaverit  D  dispositis   Ecclesiarum  pax  et  fides  in  Orlentis  aiqutt 


In  sua  ecclesia,  non  consentiente  episcopo  a  quo 
dlscesserat  clericus  qui  in  canone  continetur,  infirma 
ail  hujusmodi  manus  Impositlo. 

XVII.  De  clerieit  qui  uturat  aeeipiunt. 
Qooniam  plorea  in  canone  eonatituti  cupiditalem 
el  liicpa  turpia  seclanttir,  oblliiqoe  aanctas  Scripinraa 
dieenlia  :  Qut  pecuniam  tuam  non  dedit  ad  uturam^ 
com  reneranlur  aliis  cenieaimas  exigonl ;  joste  aia- 
luit  sanctum  et  magnom  coneillom,  ut  si  quis  inven- 
tus  fuerit  poat  hanc  defiiiitionem  usuraa  accipiens 
ei  *  aliud  quid  exeogiiana  lurpis  lucri  174  %^^t 
abjiciatur  a  clero  et  alienus  a  canonc  sit. 


Occidentis  partibus  uiia  eademque  servaia  esL  Hse 
de  ecclesiastica  bistoria  necessario  credimua  ios^- 
reiida. 

175  Scripla  Afreatd  eondlH  ad  Calettinum  urbis 

ttonuB  epitcopum^ 

Domino  dilectissimo  et  honorabili  fratri  Cealestino 

Aurelins,  Valentinus,  Antonius,  Tutus,  SerrusDei, 

Tereniius,  Fortunatus,  Martinus,  Januarius,  Upiatus^ 

Celticlus  [T.  1,  2,  Celesticius],  Donatus,  Theasios« 

Vinceniius,  Portunatianus  [jE.^  Forinnatus]  el  ea^ 

teri  qui  in  universali  Africano  concilio  Carlhagine 

adfuiinus  : 


•ifi,  B.  R.,  E.  5,  U.,  G.,  aut. 


m  APRiCiE  CONCILIA.  —  CARTIIAGINENSE  VI.  226 

Optaremus  si  quemadmodum  MncUus  tua  de  ad-  A  ribus  clericis  fel  de  laicis  Tidetur  ibi  prSBcaveri« 


ventu  Apitrii  Ixiatos  fos  fuuse  missis  per  compres- 
byierum  nottnim  Leonem  lilteris  Intimavit,  iia  nos 
qooqae  de  ejus  purgatione  h«c  scripia  eum  Istltia 
mitteremus  :  csset  profecio  et  nostra  et  Testra  modo 
alacrius  ceriior»  nec  praepropera  videretur  qu»  ad- 
boc  de  aodiendo  quam  de  aoditu  prxcesseral.  Adve-^ 
nlenie  sane  ad  nos  sancio  fraire  et  episeopo  nosiro 
Faustino,  concilium  congregavimus  ei  credimus  ideo 
com  illo  missum,  quoniam  sicut  per  ejus  operam 
presbyierlo  afitea  reddilus  fuerai,  iu  nunc  possil  de 
Unlis  criminibus  a  Tabracenis  objectis  eo  laborante 
purgari ;  cujus  udU  ac  um  immania  Qagiiia  decur- 
sum  nostri  concilii  examen  Invenil,  ut  memoraii  pa- 
trocinium  polios  quam  jodiciuro  ac  defensoris  magis 


quanio  magis  boc  de  episcopls  toIuIi  obsenrari,  ne 
in  sua  provincia  a  eommunione  suspensl  a  tua  san- 
ctiuie  prxpropere  vel  indebiie  Tideantur  commii- 
nioiii  restiiui?  Presbylerorum  quoque  et  consequen- 
tium  clericornin  improba  refugia,  sicut  U  dignnm 
esi,  repellai  sauclius  tua,  quia  et  nulia  patrum  de- 
flniiione  boe  Ecclesic  derogatum  est  African»,  et 
decreU  Mlcaena  sive  Inferioris  grados  clericos  sivo 
ipsos  episcopos  suls  metropoliUnls  apertisslme  com.- 
miserunt.  Prodentisilme  enim  juatissimeque  Tiderunt 
quascunque  negoiia  in  suis  loeis  ubl  oru  sunt  flnien- 
da,  nec  unicuique  providentiae  gratiam  sancti  Spiri- 
tus  defuturam,  qua  aniuius  a  Gbristi  sacerdotibus  et 
prudenter  videatur  et  consuniissime  teneator ;  maii- 


operam  quam  discepUtoris  justitiam  superarenl.  Nam  B  nie  quia  unicuique  concessum  esly  si  Judieio  ofldisni 


primom  quantum  obstiierit  onini  congregaiiuni  di- 
Tersas  injurias  ingerendo,  qiiasi  Ecclesiae  Romanae 
asserens  priTilegia  et  volens  eum  a  nobis  in  commo» 
nJonem  suscipi,  quem  lua  sancilus  credens  appel- 
laue,  quod  probare  non  poloit,  communioni  reddi- 
derii,  quod  minime  Umen  licuit,  quod  etiam  gesto- 
rum  melins  lectione  cognosces.  Triduaao  Umen 
bboriosissiaio  agiuio  judicio ,  cum  diversa  eidem 
objecu  afflictissimi  quaereremus,  vel  moras  coepi- 
scopl  noslri  Fausiini  tcI  lergiTersaiiones  ipsius  Apia- 
rii,  quibua  nefandas  turpitudines  occulere  conabamr. 


fuerit  cognitorum,  ad  concilia  suae  provlnciaa  vel 
etiam  uniTeruIe  proTOcare ;  nlsi  forte  qiiisquam  est 
qul  credat  unicuilibet  poase  Deum  noslrom  examlnis 
Insplrare  jusiiliam,  et  innumerabilibua  congregatis  In 
conciliom  sacerdoiibus  denegare.  Aut  quomodo  ipeum 
transmarinum  jodicium  ratum  erit,  ad  qood  lestiom 
necessariae  personae  tcI  propter  seioa  toI  propter 
seneclutts  infirmiuiem  toI  multis  aliis  intercurrenti- 
bua  impedimentls  addncl  non  poUrunt«7Nam  nt 
aliqul  unquam  a  luae  sanctitatis  btere  mitUntur, 
nuUa  iiiTenimus  palrum  synodo  consiitnium.  Quin 


Deus  judex  Justus,  fortis  et  longauimis  magno  com-  ^  illud  quod  pridem  per  eumdem  coepiscopum  nostrum 
peodio  reaecaTlL  Tetriore  quippe  ac  poiidiore  obsti-  Faustlnum  Unquam  ex  parte  Nieaeni  condlii  exinde 
naiione  compressa,  quae  Untum  libidinum  coenum  transmisisiis,  in  coociiiis  Terioribns  quae  aceipluntur 
impudentin  negationis  Tolebat  obruere,  Deo  nosiro  ^  Nieaeni  a  sanclo  Cyrillo  coepiscopo  noatro  Alexan- 
ejoa  conscieniiam  coareunte  [C/.,  G.,  coborUnie]  et     drinm  eccleslae  et  a  Tenerablli  Attico  CoDSUntlnopo- 


occolu,  quae  in  ii:lua  corde  unquam  In  voluubro 
crimioum  Jam  damnabat ,  etiam  bomlnibus  publi- 
canie,  repenu  in  confesaionem  cunctorom  objecto- 
rom  flagitiosorum  dolosus  negalor  erupit,  el  uodem 
de  oronibos  laeredibilibus  opprobrlis  ullroneus  se 
ipse  convicit,  aique  Ipsam  quoque  noslram  spem, 
qua  enm  \jE.^  quacum]  et  credebamus  et  opubamus 
de  Um  podendis  posse  purgari  maculis,  conTertit  in 
gemitna,  nisi  quoniam  isum  nostram  moestitiam  uiio 
176  lanlom  aolatio  mitigaTit,  quod  et  nea  labore 
dittinrnioria  quaesilonls  abaolTit,  et  suia  Tulnerlbus 
qualemcunque  medelam,  eisi  iuTiu  bac  soae  coo- 


liUno  antiatite  ex  autbentico  missis,  quae  etlam  anie 
hoc  per  Innocentlum  presbyterum  ei  Marcellum  aub- 
dlacoiiom,  per  quos  ad  nos  ab  els  direcu  aunt,  tc- 
nerabiiis  memoriae  fionifacio  episcopo  decessori  tc* 
atro  a  nobis  per  eosdem  iransmissa  sunt,  in  quibus 
Ule  aliquid  non  polulmus  reperire.  Executorea  eiiam 
clericos  Toslros,  aliqoibus  peieniibus,  noliU  miliere, 
noliie  177  concedere,  ne  lumosum  lyphum  saecull 
in  Ecclesiam  Chrisll,  quae  lucem  slmplicluiis  et  hu- 
miliiails  diem  Domini  Tidere  cuplentibos  referi,  tI- 
deamus  inducere.  Nam  de  fratre  noatro  Fauaiino, 
amoto  Jam  ^  pro  aois  nefandia  nequitlla  de  Chriail 


acSieniia  relnclante  confe»sione  ,  provldii ,  domine  ^  Ecclesia  dolendo  17S  Aplario ,  secori  smnas  qood 

frater.  Prabfato  iiaqoe  debiiae  saloUtiouis  offlcio  im-     eum  in  praTilaie  «,  ac  moderalione  tnae  aanctiutia, 

pendlosius  deprecamur,  ut  deincepa  ad  Tcslras  aures 

binc  Tcnienlea  non  facilios  admiiutis,  nec  a  uobis 

excommunicalos  in  communionem  ultra  Telilis  exci- 

pere,  quia  boc  etiam  Nicacno  concilio  deflnitum  fa« 

cile  advcrut  Tenerabiliias  tua  :  nam  etsi  de  inferio- 

•  Ex  M.,  B.  R.  In  A.  et  reliquis  Codicibus  :  pctue- 
ramf. 

t»  la  omnibos  Godicibua  :  /oni  dch :  quae  postrema 
Tox  ot  reduwlans  eapuncU  est* 


saWa  fraiema  chariute,  ulierioa  Africa  mlaiaM  pa- 
tiatur.  Et  alla  manu  :  Domioos  Doua  Moier  sandi- 
Ulem  TOitramaeTO  longiori  orantem  pronohlaettsio- 
diat,  domine  fraier. 

c  Omnes  Codices  :  in  pmitaie;  deest  forle  r>t, 
aut  in  proMofe  legeodttm,  nt  m  mmm  et  m  Graci 
Tersione. 


XVIII 

CONCILIUM  CARTHAGINENSE  SEPTIMUM 

DRCGM  RT  OGTO  RPISGOPORUM  GRSTUIf  ABA  QUA  SVPRA  ,  CUI  RTIAM  IHTBRFDIT  PRJBDICTA  LB"* 
OATIO  ROUAlfJi  BCGLB8IJS  POST  CONSULATUM  6LORIOSIS9IMORUM  IMPBRATORDM  HONORIl 
toUODBOlBS    BT    THBODOSII    OCTIBS    1UGU8T0RUM    IV    KALBBDAS  JUUAS. 

Ganbsgine  in  secreurio  liasilic»  Reslilutae,  boic  A  bus  multa  crimina  objiciantur»  et  unum  ei  Ipsis  ie 


concilie  interfuit  legatio  Eeclesiae  RomanaB,  cum  Au* 
relius  epi^opus  una  cum  Faustlno  Ecclesia  Poteo- 
lin»  provinciie  lulias  Piceni  legaio  Roroanae  Ecclo- 
8i«,  Yincentio  Culusitano,  Forlunatiano  Neapolitano, 
Hauriano  Uziparensl,  Adeodato  Simidicensi,  Penta- 
dio  Carpitano,  Ruliniano  Muzeusi,  Praeteitato  Sicili« 
beDsiy  QuodvuUdeo  Ucrensi  *,  Caodido  AbbiriUno» 
Galloniaiio  Uiicensi  ^  legatis  provinci»  proconsularis, 
Alipio  Tagasteiisi ,  Augustino  Hippooiregiensi  et 
PossiUio  Calamensi  legatis  proTinci»  Numidiae,  Maxi- 
miano  Aquiregiensi»  Jucundo  Suphetulensi «  Haxi- 
miano  Supbeiano  et  llilario  Orreocellensl  c  legatis 
provinciae  Byzaceoae,  Norato  Siiipbensi  et  Leone 
Opiensi  legatis  provinciae  MauriUniae  Sitipbensis, 


quo  prius  egerint,  probare  non  Taluerint,  ad  caelera 
jain  non  admituntur. 

lY.  De  pertohis  qme  adversyg  elerieoi  tenimonium  tfi- 

cere  prohibenlur. 
Testes  autem  ad  lestimonium  non  admiUendos,  qoi 
nec  ad  accusationem  admiiti  praecepti  sont  vol  eliam 
quos  ipse  aecusator  de  sua  domo  produxerit;  ad 
testimonium  auiem  ititra  annos  quatoordecim  aeiaiis 
suae  non  admitiantur. 

180  ^'  ^^  ^o  9»^  *olo  tvo  ie$limonio  prmiumpterit 
epitcoput  excommunicundum. 

Item  placvit,  ut  si  quando  episcopus  dicit  aliqoem 

sibi  soli  proprium  crimen  fulsse  confessum  atque  ilto 

negei,  noa  potet  ad  injuriam  soam  episcopiis  Derti« 
vpieiisi  iixaii»  pruvinci»  nauriianiae    ouipnensis ,       ^^.^  ^  .^^  .„.  ...  ,,.  .    .        ,     , 

»a.    ,.    n  •    ■  •    «     .  ^T         II  ^^^^  4"^  tlli  ><Mi  noa  credltur :  et  si  scriDBlo  nro- 

Ninello  Russurrensi ,  Laurentio  Icosiuno  et  Nume-  *     .  .    ..         .  .  !     .;   ■^"»'"*"  v^ 

priae  conseientiae  se  dieit  neganti  nolle  commnnieare. 


riano  Rusgimmensi  legaiis  proTineiae  Mauriuniae  Cae- 
sariensis,  ab  universali  concilio  jodicibus  delecti«, 
adsUniibus  diaconibusy  consedissei,  et  quibusdam 
peractis  multi  episcopi  caeterorum  peragendorum 
moras  se  conquerereniur  sustinere  non  posse,  et  ad 
proprias  ecciesias  festinarent ;  placuit  uoiversali  con» 
cilio  ui  ab  omnibus  eligerentur  de  singulia  quibusqoe 
proTinciis,  qui  propter  alia  peragenda  residereoi :  et 
factuin  est  ut  hi  adessent  quorom  subscriptiones  eos 
adfiiisse  tesuntur. 

178 1«  ^^  euommumeoHt  ut  ad  elerieonm  acowuilio' 

nem  non  admiiiantur» 

Placuit  iiaque  omnibus,  quoniam  superioribus  con- 

eiliorum  decreiis  de  personis  quae  admittendae  sunt 


quamdiii  excommanieato  non  communicaverit ,  ei 
episcopo  ab  aiiis  non  communiceiur  episeopls,  ut 
magis  eaveat  opiscopos  ne  dicat«ln  qnemquam  quod 
aliis  documentis  cooYineere  non  poiest.  Et  bubscri- 
pserunt : 

Aurelius  epSscopus  eccleslae  Carthaginis. 
Faastinos  Poteniinae  proTinciae  Picenl. 
Alipias  Tagastonsis  legatas  pro? ineiae  Numfdiae. 
Aogustinas  Hipponiregfensis   kgatos    proTinciae 
Numidiae. 

Possidius  Calamensis  episcopus  legatiis  proTiacias 
Numidiae. 
NoTatus  Sitiphensis  legatus, 
ad  accusailonem  clericorum  jam  consiitutum  est,  et  ^    '^^,  Optensis  ^  legatus  prorinciae  MauriUni»  Siii- 

quae  personas  non  admituntur  non  expressum  est ;     P''^'*^''* 

Maurianus  Uziparensis  *. 


idcirco  definimus  eum  rite  ad  accusationem  non  ad- 
mitti,  qui  pastcaquam  excommunicatus  fuerit,  in  ipsa 
adbuc  excommunicatione  connititutus,  sive  sit  clericus 
slve  laicus,  accusare  Toluerit. 

II.  De  pertonit  quibut  clericorum  accuMalio  interdiciiur. 
Iiem  placuil,  ut  oniies  serf  i  tcI  proprii  liberti  ad 
aceus^tiooem  non  admituntur,  vel  omnes  qoos  ad 
aceuaanda  pubiica  crimina  leges  publie»  non  admit- 
tuntt  omnes  etiam  iufamiae  macuia  aspersi,  id  ost 
Iiisiriones  ae  turpitudinibus  subjectae  personae,  baere- 
liei  etiam  sive  Pagani  sive  Jodaei ;  sed  Umen  omni- 
buSt  quibus  accusatio  denegatur,  in  causis  propnis 
sccusandi  licentiam  non  negandam. 

lil.  De  kii  qui  primmm  crimen  objeclum  non  prokavo' 
rint  ut  ad  caiera  non  admiuoniur. 

lum  placuit  quotiescunque  clericis  ab  accusatori- 

?  I*  ^»  ^'^'  >n  A.  fjgrenti.  T.  2,  Verenti. 

T  \H  ^/  ^-  ?  •  *^-  *•  ^'  «*  ^-  ^  A-  ^'^nenti.  In 
T.  1,  3,  Vlmentt. 

«  i£.,  B.  R.,  E.  5,  U.,  C,  Orreoceliorum. 


Rufliiianus  Muzensis. 

Quodvultdeus  Ucrensis. 

Candldus  AbbiriUnus  Germanicianorum. 

Gallonianus  Ullcensis. 

Maximianus  Aquiregiensis  legatus  provinciae  By: 
cenae. 

Jucundus  Supbetulensis  legatus  provinciae  Byza- 

cen». 

Hilarius  Orreocellensis  legatus  prov  nciae  Byza- 
cenae. 

Mazimianus  SupbeUnus  legatus  provinciae  Byza* 
cenx. 

*^     Ninellus  '  Russurrensis  legatos  provinciae  Gssor 
riensis. 

LaoreiitittS  IcosiUnos  legatus  provineias   C«sa. 
riensis. 

^  M.,  B.  R.,  T.  i,  Mopeutit. 
*  i€.,  B.  li.,  Asiparitanue. 
'  U.,  G.,  iVii»e//M. ' 


AFRICiE  COiNCIUA.  — 

Numeriftiios  RnsgaDaeniis  •  legalns  provinci»  A 
CsMrieBBis. 


MILEVITANUM.  m 

Pliiiippas  presbyier  I^lus  Gcclesi»  Ronanae. 
Aseltus  presbyier  legaius  Ecclesiae  Roman». 


XIX 

CONCILITJM  MILEVITANUM 

mCBKTORim  QUATUOBDKOIM   RPISGOPORUM  JSRA  CCCCXL,    6L0R:0S1S8IMI8   IMPBRATOR'Pt78    AR- 
CADIO  QUUIQUIBS   BT  HORORIO  AUOUSTO  QUINQUIBS   COlfSULIBUS,   VI  KALBNDAS   SBPTEMBRI8. 

«A«.|^2  In  civtiaie  Milevitana  in  secrelario     eommissa  sunt»  non  eiiam  ad  adjutorium  ul  non 
basUiee  Ipsius   cu»  Anrelius  episcopns  Ecclesus     e(»mmiuaniur,  anathema  sit. 
Caribaginis  in  concilio  universali  consedisset,  asun-         lY.  Quod  per  sratiam  Dei  iWamt»  quid  faeere  debea^ 
libus  diaeonibtts,  AoraliMS  epUcopus  disit :  Qoonlam  3  ««*  '^  ''%«'«  •*'  fadamtu. 


Eedes:»  aaneua  onnm  est  eorpns,  omnmmque 
roembrorom  capni  est  unum,  factum  esl  volente 
Domino  nt  ad  banc  Ecclesiam  venlremus  dilectionis 
ei  rraierniutis  graila  inviiati :  unde  quaeso  cbaritatero 
vestram ,  quia  iia  credendum  esi  quod  noster  accessus 
ad  V06  nee  soperllmis  nec  Insuavis  est  cunctis;  ideo- 
qne  pariler  qnxdani  de  causia  lldei,  unde  iiunc 
qiiMtlo  Pebgianomm  immlnet,.ln  hoe  eoBtn  sanctls- 
sirao  primiitts  iracientur,  delnde  snbsequantur  et 
aliqoa  qm  disciplinm  ecelosiastie»  necessarla  eiis- 
tont. 
L  Canlra  Felagiaaoe  qui  dicunt  etiam  $ine  peeealo 
mori  potuiue  Adam» 

Placnit  igitur  omnibus  episcopis,  qol  ruemnt  in 


Item  qoisquis  diierit  eamdem  graiiam  Del  183 
per  Jesum  Cbristum  Domioum  nostrnm  propter  hoe 
tantum  nos  adjiivare  ad  non  peccandum,  quia  per 
ipsam  nobis  revelatur  et  aperltur  inielligeniia  man- 
datorum,  ut  sclamus  quid  appetere,  quid  vitare 
debeamuSy  non  per  illam  autem  nobis  prxsiari  nl 
qttod  faciendum  cognoverlmns  eiiam  racere  debeamus 
aique  valeamus,  anaiheroa  sit.  Cum  enim  dicat  Apos* 
tolus:  ScieiilHi  tn/lal,  ehariuu  uero  mdifieat^  valde 
impium  e8t  ut  credamus  ad  eam  qu»  inflai  nos  babere 
gratiam  Cbristi  et  ad  eam  qusB  adificat  non  babere, 
eom  sit  utrumque  donum  Dei  et  seire  quid  facere 
debeamus  et  diligere  nt  faciamus,  ot  sdiflcante  cba- 


rluie  scienlia  non  possit  iiiflare.  Slcut  autem  de  Deo 
boesaneusynodo^constiloero  b^cqaasin  pnesenil  ^  geriptum  est :  Qm  docet  homiuem  uientiam^  lU 
sondlio  dofiniu  sunt ;  nt  qtticonque  dlcil  Adam  ^^\g^  scripium  est :  Ckarttae  ex  Deo  ett. 
primum  bomlnem  morUlem  faetom ,  lu  nt  sive  pee- 


earet  aive  non  peccaret  nsoreretnrin  corpore,  boc  est 
de  eorpore  eslret  ivon  peecali  merito  sed  neeessiiate 
Datur»,  anatliema  slt. 
11.  Quod  juxta  ApostaH  teetimamum  etiam  panuli  tfui 

nikil  peecaii  adkue  commi$erunt  amnei  in  peccato- 

rum  rendssionem  veraciter  bapiitentur, 

Iiem  placuit,  ut  quicunque  parvulos  receniesab 

uferis  matmm  baptixandosnegataut  dicitin  remissio- 

neni  quidem  peccatorum  eos  bapiizariy  sed    niliil 

ei  Adam  trahere  originalis  peccati  quod  lavarro 

regenerationis  eipietur,  unde  fit  conseqoens  ut  in 

eh  forma  bapiismatis  in  remissionem  quidem  pecca- 

lorumnonTerasedfalsa  inielligatur,  182  snathema 

sit.  Quoniam  non  aliier  intelligeudum  est  quod  ait  Apos- 

lolns:  Per  unum  kominem  peccaium  intraoit  in  mundum 

H  per  peccatum  mori ,  et  ita  in  omnet  homines  mor$ 

pertramUt  in  quo  omne$  peceaverunt:  nisi  quemadmo- 

dom  Ecclesia  catbolica  ubique  diOusa  semper  inielle* 

liL  Propter  banc  enim  regulam  Odei  etiam  parvuii, 

qni  nlliil  peccatoram  in  semetipsis  adhuc  commitiere 

potoeranty  ideo  in  peccaiornm  remissionem  bapti- 

santnr,  pt  in  eia  rageneratiene  mundetur  quod  gene* 

nilotte  traiernnt. 

111.  Quodgralia  Deinon  tolum  peccata  dinuttat^  $ed 
eiiaai  adjuvet  ne  conmnttauiur, 

Ilem  placuity  ut  quicunque  diierit  gratiam  Del  qna 

Jnsiiflcamur  per  Jesum  Christum  Dominum  nostrom 

nd  aolam  remisaiooem  peccatoram  valere  qaae  jam 


scnpium 

V.  Quod  gratia  Dei  prwetet  ut  lex  impleatur ,  non  iicut 
ait  Pehgiue  facile ,  gua$i  tiiie  gratia  Uei  di[ficitiu$ 
po$$it  implerim 

Item  placuit,  ut  qnicunque  diierit  ideo  nobis  gra- 

tiam  justificatlonis  dari,  nt  quod  facere  per  liberum 

jubemur    arbitrium    facilius   possimus  implere  per 

gratiam,  tanquam,  etsigratia  non  daretur,  nonquidem 

facile,  sed  tamen  possemus  etiam  sine  illa  implere 

divina  mandaia,  analhema  siu  De  fructibus  enim 

mandatorum  Dominus  loquebaiur  ubi  iion  ait :   Sinq 

me  difncilius  potestis  facere,  sed  ait :  Sine  me  nihil 

pote$ti$  facere. 

YI.  Quodjuxta  eenlentiam  Joannie  evangeli$tCB  nemo 
$it  qu$  e$$e  po$$it  eine  peccato. 

liem  placoit,  ul  qnod  ait  sanctus  Joannes  aposto- 
lus :  Si  dixerimu$  quia  peccatum  non  habemue.  no$ 
ip$o$decipimu$[l}.fi.f$educimu$]  etveritaein  nobie 
non  eil,  quisquis  sic  accipiendup  putaverit,  ut  dicat 
propter  humiliiatem  non  oportere  dici  nos  non  habere 
peccatom,  non  qula  verltas  est,  anatbema  slt.  Sequi* 
inr  enim  Apostolus  et  adjungit :  8i  autem  confe$$l 
fuerimue  peecata  noetra,  fideii$  e$t  et  Ju$tu$  qui  remittat 
nobi$  peccata  et  mundet  no$  ab  omni  iniquitate :  ubi 
satis  apparet  boc  nnn  lantum  bumiliter  sed  etiam 
veraciier  dici.  Poterat  enim  aposloloa  dicere:  Sl 
diicrimus  quia  non  habeamus  peceatum,  nos  Ipsoa 
eitollimus  et  humilius  in  nobia  non  est ;  sed  oum 
ait :  No$  ip$o$  decipimu$  ei  verita$  in  nobi$  non  e$t^ 


151  COLLECTIO  CANONUM  S.  ISIDORO  HISPAL.  ASCRIPTA.  m 

wtii  ostendil  eum  qui  diierit  se  non  babere  pecca- A  tel  eornin  8upersUtiones  legati  miasi  de  hoc  a  glo- 


ium  non  terum  loqui  sed  falsom. 

13&  ^II*  Q*^^  umcuique  eliam  justo  non  solum  jpto 
alii»  ted  jpro  umetipso  dicere  oporteal,  Diiiiille  nobis 
deblia  nostra. 

Item  placuit,  ut  qulcuoque  diierit :  in  oratione  do- 

minica  ideodicere  sancios  Dimitle  nobit  debiia  noslraf 

ut  non  pro  se  ipsis  hoc  dicant,  quia  non  eis  jam  ne- 

cessaria  ista  peiitio,  sed  pro  aliis  qui  sunt  in  suo 

populo  peccatores,  et  ideo  non  dicere  onumquemque 

sanctorum :  dimitie  mihi  debita  mea,   sed  dimiite 

nobii  debita  noslraf  ut  boc  pro  allis  potius  qnsim  pro 

se  jusius  petere  inleliigatur,  auatberoa  sit.  Saiicius 

eulm  et  juslos  erat  apostolus  qui  dicebat :  /n  multie 

enim  offendimus  omnes :  nam  quareaddiiom  est omnes, 


rioso  concilio»  quidquid  uiile  praeTiderini,  de  gtorio- 
sissirois  principibus  iropetrent. 

XIK  Ut  precesvtt  orationes  composiUB^  niti  probatce 
fuerint  in  conciliOf  non  dieantur, 

Placuit  etiam  et  illud,  ut  preces  yel  orationes,  seu 
missae  quas  probats  fuerint  in  concilio»  seu  iraditio- 
nes  [i£.,  B.  A.,  (7.,  G.,  praefaiiones]  sive  commen- 
dationes  seo  roanos  iiiipositiones  ab  omnibus  cele- 
breniur :  nec  aliqiia  ei  bis  omnino  dicantur  in  Ec- 
clesia,  nisi  quaea  prudentioribus  iracuta  [i£«,facta] 
ei  cotnprob«ta  in  synodo  fuerint,  ne  forte  aliquid 
conira  Odem  vel  per  ignorantiam  vel  per  atadium 
sit  compositum. 
XIIL  Ut  potteriaret  anterimbnt  epiteoptt  deferant 


iiisi  utistasententiaconveniretetpsaimoubilegitur:  B     "^^  tnconstt/ifs  primatibut  nut  aliquid  agere  preB* 
Non  Intret  injudicium  cum  tervo  tuo^  quoniam  non  jutti^         '^"^^^  • 


fieabitur  in  conspeciu  tuo  omnit  vitent :  ei  in  oratione  sa 
pientissimi  Salomonis :  Non  est  homo  qui  non  peceet  tibi: 
et  in  iibro  «ancti  Job :  /n  manu  onmis  hominis  signal^ 
pt  tciat  omnit  komo  infirmitatem  tuam :  unde  etiam 
Daiiiel  sanctuset  jusius  cum  in  oratione "  pluraliter  dice- 
rel :  Peeeammut,  iniquitatem  feeimut^  et  caetera  quae  ibi 
veraciter  el  bumiliCer  confitetur,ne  pularetur,  quem- 
admodum  quidam  sentiunt,  boc  non  de  suis  sed  de 
populi  sui  potius  disisse  peceatls,  posteaquam  dixit : 
eum  orarem  et  eonfiterer  pueata  mea  et  peeeata  populi 
mei  domino  Deo  meo,  noluit  dicere  peccata  nostra, 
led  et  populi  sui  dixit  et  sua,  quoniam  futuros  istos 
qul  tam  male  intelligerent  lanqaam  propheta  pnevidil. 

VIIL  Quod  a  tanelit  veradter  dicatur  :  Dimitte  nobis 

debtta  uostra. 

Item  placuit,  ul  qulcunque  yerba  ipsa  dominlcae 
orationis  ubi  dicimus :  Dimitte  nobit  debita  nottra^ 
ita  yolunt  a  sanctis  dici  ut  humililer  non  veraciter 
hoc  dicatur,  anathema  sil.  Quis  enim  ferat  oranlem, 
et  non  hominibns  sed  ipsi  Domino  mentientem,  qui 
labiissibi  [T.  i,2,  sais|  dicit  dimiui  velle,  et  corde 
dlcil  qnaa  sibi  dimitUntur  se  debita  non  habere? 

Hucnsque  de  fide  capitula  contra  Pelagianos.  Nunc 
regulae  cracUoiur  ecclesiastic». 

JX.  Ut  in  eommnnet  eautat  Eceletia  qenerale  eoncUium 
congregari  oporteat :  in  privatit  vero  cautit  tpeciale 
uniuteujusque  provineiee, 

Item  primitiis  placuil,  ul  non  stt  ultra  fatigandis 


Yalentinus  cpiscopus  dixit :  Si  permitUt  bonuro 

paiientiae  vesirae,  prosequor  ea  quas  necessaria  sunt 

ecclesiasiicae  disciplinae.  Scimus  enim  in  hacEcclesia 

Carthaginensi  ioviolaie  seinper  permanslsse  ecclc- 

siasticam  disciplinam,  iu  ul  nulius  fratram  priori- 

bus  suis  se  aliqoando  auderet  anUponere,  sed  offi- 

ciis  legiiimis   id  semper  exlabitum  esl  priorlbas, 

quod  ab  insequentibas  rationabiliter  semper  aeeipe- 

reiur  :  hunc  ordinem  jubeal  sanctius  vestra  melius 

vestris  interlocutionibus  roborari.  Aurelius  episco- 

pus  dixil :  Non  decueral  quidem  ut  haec  repetere- 

mas,    nisi  forte  existerenl  inconsideratse  mentes 

qaorumdam  quae  ad  baec  sutuenda  noitros  aeuerent 

(2  sensus:  sed  communishaec  causa  eslqaam  inslnua- 

vit  frater  el  coeplscopos  [jE.,  B.  fl.,  17.,  eonsacor- 

dosj  noster,  ui  unusqaisqae  nosirum  slbl  decrctom 

adeo  cognoscal,  ul  posteriores  anterioribos  deferaoi 

nec  inconsultis  primaUbus  aliquid  agere  prattamant. 

Qua  de  re  oportet  186  «os  qui  puuveriot  spretis 

majoribos  aliquid  prassamendum,  competenter  esse 

ab  omniconcilio  coercendos.  CJniversi  episcopidixe- 

runt  :  Hic  ordo  ei  a  patribus  et  a  majoribus  serva- 

tus  est,  el  a  nobis  Deo  propitio  servabitur. 

XIV.  Ut  epitcopi  pro  tempore  eonseerationis  tuas  Ht- 
terat  ab  ordinatoribut  habeant, 

Deinde  placuit,  at  qaicunque  deinceps  ordinantar 

liiteras  accipiant  ab  ordiuatoribos  suis  manu  eorum 

subscripias,  continentes  consulem  et  diein,  ut  nulla 


fratribus  anniversarla  necessius,  sed  qaolies  ex^ei  it  O  altercaiio  de  posterioribus  vel  anterioribus  oriaiur. 


causa  commanis,  id  est  185  loiitu  Afrieae,  unde- 
cunqae  ad  hanc  sedem  pro  ooncilio  datae  liiterae 
fuerinl,  congregandam  esse  synodum  in  ea  provin- 
cia  obi  opportanius  persuaserit :  causae  autem  quae 
eommanea  non  sant  in  sais  provinciis  judicentar. 

X.  Ut  epittolat  ad  condlium  devoeandum  metropoli" 

tanut  tubscribat  et  dirigai. 

Placoit  etiam  petilu  omnium  episcoporum,  ut  epi- 
stolts  omnibus  de  conciiio  dandis  sanctitas  tua  sola 
subscribat. 

XI.  Ut  de  heereticis  vel  infidelibus  quidquid  in  concilio 

eonstituitur  a  principe  impetrelur, 

Placnit,  ut  et  illud  adversus  liaereticos  ei  Paganos 


XV.  Ut  ubi  quit  primum  iegerit^  ibi  permaneat 

ciericut, 

Itero  placuit,  ut  quicuiique  in  ecclesia  primum  vel 

semel  legerit  ab  alia  ecclesia  ad  clericatum  non 

teneatur. 

XVL  Ut  pro  cautit  eecletiarum  exteeutoret  vei  ad.o^ 
cati  a  prineipe  pottulentur. 

Ptacttil  praeterea,  ut  exsecuiores  in  omnibus  desi- 

deriis  quae  habet  ecclesia  ab  imperatore  postolentur, 

qui  singulis  ecciesiis  impertiantur.  Placuil  eiiam,  ot 

petator  a  glorioslssimis  imperatoribos  ut  jobeant  Ju- 

dicibus  dare  petitos  stbi  defensores  scholaslicos,  qai 

in  aciu  sint  vel  in  oflQcio  defenslonnm  caosaram  cc- 


•  Es  reiiquit  codicibusprceter  k  inquodesuntvcroa:  in  oralione. 


nz 


AFRICiS  CONQLIA.  ^  IIILEVITANUM. 


»1 


(leftiaftiiearain,  ul  more  ueerdouifn  provinciie  iilem  A  lur,  sive  qiios  eis  primalus  dederii,  sive  qnos  ipsi 


ij^hi  qui  defonsienem  ecclesitrum  susceperint  ha- 
beant  facoluilem  pro  negoiiis  ecclesiarum,  quoties 
ne>  esailas  flagiUTerit  fcl  ad  obsistenduro  obrepenti* 
bus,  iret  ad  «eoessaria  siiggerenda,  iiigredi  jodicum 
secrelaria. 

XVII.  Vi  neqtu  dimhiiu  neque  dimista  aiteri  eonjnn' 

ganlur. 

Plaeoit  quoqoe  seciindoffl  e? angclicam  ct  aposto- 

lictro  disciplinam,  ot  neqoe  dinusaos  ab  uiore,  ne* 

qoedimissa  a  roarito,  alleri  coni<ingator,  sed  iia  ma- 

neani,  aot  sibimet  reeonciltenior.  Quod  si  coniem- 

pseriDi,ad  pcpnitentiam   redtgantor,  In  qna  caoaa 


Ticinos  cuni  consullu  primaiis  delegcrint. 

XXII.  De  clericii  quide  judieiis    episcoporum  suo* 

rum  conqueruntur. 

Item  placoii,  ol  presbyted,  disicnni  vel  cseieri  in- 

feriores  derici,  in  caosis  quas  hsibiieriril,  si  de  jiidi- 

ciis  episcoporum  suorom  qnesti  fiieriiit,  vicini  epi- 

scopi  eos  aodiant,  et  inter  eos  quidquid  est  finiant 

adhibiii  ab  eis  ei  consenso  epiacoponim  sooruni ; 

qood  si  et  Igg  ab  eis  provocandom  potaverint,  non 

provocent  nisi  ad  Africana  concilia  vel  ad  primatoa 

provinciarum  suaram  :  ad  transmarina  aulem  qut 

putaverint  appeliandom,  a  nnlio  inlra  Africam  ad 

communionem  suscipiantur. 


legem  Imperialem  pelendam  pronulgarL 

XVIIl.  De  his  QW  in  iua  nrotincia  non  eommunieani  «  ^^"^-  ^*  *»•  9««  md  hmnkoe  peeniieniiam  aeee- 

d  atiH  communieant.  *  ^«"^  quomodo  ab  Eceieeta  reeipianmr. 

Placoit.  ot  qotcnnqoe  non  commonicans  in  pro-         ^**^"»^  "*  quicunquc  conversus  ab  hasreticis  di- 


pria  provincia  In  aliis  provinciis  vel  in  iransmarinia 
partibus  ad  communicaiidum  obrepserit,  jacluram 
commonionis  vel  clericatus  excipial. 

XIX.  1^7  ^^  elerieis  qui  apnd  prineipem  seeeutare 

judieium  aui  sifnodale  imploraverint. 

Placoll,  ot  qniconqoe  ab  imperaiore  cogniiionem 
poblicoram  jiidictorom  peiierit  honore  proprio  prt- 
veior  :  si  antem  episcopale  Jndicium  ab  imperatore 
posiolaverit,  niliil  ci  obsit  [C/.,  prosit]. 

XX.  Ul  sine  formatis  nemo  ad  comitatum  profieisea^ 

lur^  et  quatiler  fiant  formalce. 

Pbcuii,  ui  q'iicoiiqMe  clericos  propter  neces<^iia- 


xerit  se  apud  eos  poeniteniiam  accepisse,  onosqois- 
que  catholicos  episcopos  requirat  ubi  ei  ob  quani 
causam  apud  eosdem  haereiicos  poeniieniiam  auscc- 
perit»  ut  cum  ceriis  documeniis  hoc  ipsuin  sibi  ap- 
probaverit,  pro  quali:ate  peccaii,  sicut  eidcm  epi- 
acopo  catholico  visum  fuerii,  leinpus  poeoiieuliu;  vel 
reconciliationis  deceruat. 

XXIV.  Deepiseopis  neyUgentibus  adversus  heereiieos. 

iiem  placuii,  ut  quicunque  negligunt  loca  ad  suaui 
caihedram  pertinentia  in  catfaollcam  uniiatem  lu- 
crari,  convenianiur  a  dil^gentibus  vicinis  eplscopis 


ut  id  agcre  non  moreniur ;  quod  si  inira  sex  menses 

lem  siiam  alicubi  ail  comita^um  ire  voluerit,  forma-     *  j:«  «««„^«i:««:-  «^„  ^ir^^^^i^i  -..;   i.^i..^.i.  i. 

.    '  p  a  Qie  conventionts  non  enecerini,  qui  potuerit  lo- 

tain  ab  ppiscopo  siio  accipiat :  qni  sine  foimala  vo-  ^ :  _  ^i : .: ..  :. ...  ..  .„^  _j 

luerit  pergere,  a  commuiiione  removeatur.  Quod  si 


artcobi  ei  repentina  necessiias  oria  fuerit  ad  comiia- 
tum  pergendi,  allegel  apud  episcopum  loci  ejus 
ipsam  necessitatem,  et  dc  hoc  rescripta  ejusdem 
episcopi  perferat.  Formiiue  autem  quae  a  primatibus 
vel  a  quibiisqne  episcopls  propriis  danlur  habeant 
diem  paschae ;  quod  si  adbuc  ejosdem  anni  paschac 
diea  incerius  esi,  ille  prxcedens  adjungaiur,  quo- 
modo  solet  post  consulatnm  in  publicis  geslN 
aacrlbi. 

XXL  De  episeapis  qui  id  quod  repetere  poterani  pro' 
termiita  synodo  invaserint, 

Iiem  pYacuii,   ut  episcopi  qiiascunqiie  ecclesias 


crari  ea  ad  ipsum  periiiieant;  iia  sane,  ui  si  ille,  ad 
quem  pertinuisse  videbanlor,  probare  potueril  roa* 
gis  iUius  eleciam  negligeniiam  .nb  hcreticis  ot  im- 
pune  ibi  sint,  ei  su.im  diiigentiam  fuisse  prsveutam 
ut  eo  niodo  ejus  cura  solliciiior  vitaretur,  cum  boc 
judices  epi^copi  cognovorini,  suc  cathedrs  locj 
restituatit.  S  tne  sl  episcopi  inter  quos  causa  versa- 
tur  diversaruiu  suni  provinciarum,  IUe  pilmatos  det 
jttdices  [U.,  1?.,  dejudicei],  in  cujus  provincla  estlo- 
Gus  deqoocontendiiiir:  si  auteni  ex  comuiuui  placito 
vicinos  judices  elegeriut,  aut  unua  eligaiur  aut  tres, 
01  ii  ties  elegerint  aotomnium  scnienti:tm  *  seqoaiur 
aot  duorum;  a  Judicibus  aotem  qitos  communia 
consensos  ^legerit  noo  liceat  provocare  :  et  qitisquis» 


«1  pleb«s  qnas  aJ  ...am  caihedram  exisiimanl  per-  ^  p,,,,„„  fue.U  per  conU.m.dam  Bolle  obtempe 


tinere  nt:n  iia  repetierini,  ul  caiisas  suas  episcopts 
jiidicanlibus  :«gnnl,  sed  alio  retinenle  Irruerint,  aive 
noleniibus  sive  voleiilibiis  plebibus,  cau«ae  aus  de- 
irimentum  paiiantur  :  el  quicunque  lioc  jam  fece- 
runt,  si  nondurn  e^tinter  episcopos  flnita  contentio, 
s«!d  adbuc  iiide  contendunt,  ille  iiide  discedat  quem 
consliierii  practermissis  juJicibns  ecclesiasticls  ir- 
ruisse  :  nec  sibi  quisquo  blandialur,  si  a  priaiatu  ut 
reiineal  litteras  impetrarit ;  sed  sive  habeat  litteras, 
sive  non  habeat,  conveniat  eum  qui  tenet  ei  <yus 
■ilteras  accipiat,  ut  appareat  paciftce  lenuisse  ecc!e- 
siain  ad  se  pertineniem.  Si  aolem  ilie  aliqnam  quae- 
ationem  retoterii,  per  episcopos  jodices  causa  finia* 


raro 

judicibus,  cum  hoc  primas  sedis  episcopo  fuerit  pro- 
latumt  dcl  litteras  ut  nulus  ei  communicei  episco- 
poram  donec  bbtemperet. 

XXV.  De  quibus  supra. 

Si  in  mairicibos  cathedris  cpiscopnsncgHgens  foe- 
rit  adversos  haercticos,  conveniaiur  a  vicinls  apisco- 
pis  diiigentibns,  ei  ei  sua  negligenli»  demonstreiur 
ut  se  exciisare  noii  possit ;  quod  si  ex  die  qoo  eon- 
veniiur  inira  sex  menses  in  ejus  provineia  exsecotio 
focrit,  et  non  eos  ad  uniialem  catholicam  conver- 
tendos  curaverit,  non  ei  communiceiur  donec  im- 
pleai :  »i  amem  probatum  foerit  eom  de  commo- 


•  Ex  JE.,  B.  R.,  E.  3,  T.  1.  iu  A.,  T.  2,  U.,  G.,  sentenia, 
Patigl.  LXXXIV. 


8 


^9  COLLECTIC  CANONUM  S.  ISIDORO  H1SPAL.  ASCRIPTA.  240 

II!.  Vl  qul  in  pace  ormA  projichiut  excommHmeeniur,  \  lienvi  ei  de  hls  quos  ordinaverunl  raiio  8ub.«lstiU 


De  his  qui  anna  projiciunl  in  pace,  placuU  absti- 
ncri  eo4  a  cominunione. 

IV.  Ui  auT'g(C  dum  agitant  excommunieentur. 

De  agilaioribus  qui  lideles  suni,  iilacuUoo^  quan- 
diu  agitant.  a  cominunione  separari. 

V.  Ul  qui  tn  iheatrn  conveniunt  excommunicentur, 
De  llioairicis,  ei  ipsos  placuit  quandiu  aguni^  a 

commiimoBe  sepafari. 

VI.  in  infirmitateeon9er$i  manus  impoeitionem  acci- 

piant. 

De  bis  qui  in  infirmitaie  crodere  votunt,  placuii 

debere  hU  manum  imponi. 
Vil.  ^tf  prtBiidibue  ut cum  comcienia  episcopi  tui 

communictnt. 

De  prxsidibus  qui  fideles  ad  pracsidatuin  prosiliunt  g 
iia  placuit,  ut  coin  promoti  fuerint  litteras  accipiant 
ecciesiasiicas  communicatorias,  i:a  tamen  ut  in  qtri- 
buscimque  locis  gf:sserint,  ab  episcopo  ejnsdem  loci 
cura  iliis  agaiur,  itt  cum  coeperint  contra  disciplinam 
publicam agere,  tum  demum  a  communione  e.clu- 
diintur ;  similiteret  dehis  qui  rempublicam  agerevo- 

innt. 
VIH.  Utex  hterese  converti  ti  in  Trinitate  baptitati 
tuntf  manut  impotitionem  aceipiant. 

De  Arianis  qui  propria  lege  sua  uluntur  ut  reba- 
piizentur,  placuitsi  adecclesiain  aliqui  de  hac  hacrese 
venerint,  interrogent  eos  symbo^om,  et  ai  pervide- 
lint  eos  in  Patre  et  Filio  et  in  Spiriiu  sancto  csse 
baptizatos,  manus  eis  tantum  imponatur  ut  accipiant 


non  illis  obsistat  ordinatio.  Quoniam  multi  suni  qui 

contra  Ecclesiam  repugnare  videntur  ei  per  testea 

rededipios   putant  sc  e)M:u:»atione  aduiitti  debere, 

omninonoii  permitiaiitur  nisi,  utsupra  dizimus^  aetis 

publicis  docuerini. 

XIV.   Ui  falti  accutatoret  fratrum  utque  «4  «ailiiiii 

excommunicentur, 

De  liis  qui  lalso  accusant  fratres  suos,  placuit  eos 
osque  ad  exiium   non  communicare,  sed  falsum  te- 
stem  juxta  Scripturam  impunitum  non  licere  esse» 
XV.  Ut  levita  non  offerant. 

De  diacoflibua,  quos  cognovimus  multis  locis  offcr- 
re,  placuii  minime  Aeri  debere. 

XVL  Vt  poemtentet  ubi  aceeperint  oraii^nem  ihi  aun* 

munieent» 

De  his  qoi  pro  delicto  suo  a  commoiiione  separan- 

tur«  itaplacuit,  ut  inquibuscnnque  loeis  ruerantezclu- 

sl,  eodein  loco  communionem  consequaiilur. 

197  XVII.  UtnuUut  epitcoput  atium  conculeet  ^t- 

tcopum, 

Ut  nuUus  episcopus  allum  episcopum  eonculeet. 

XVIIi.  Ut  diaeonut  nihU  tins  pretbytero  offerat  ^. 

De  diacunibus  urbicis  ut  non  tantutn  sibi  prxsu- 
mni,  sed  honorem  presbyteris  reserveut,  at  sine 
conscientia  ipsonim  iiihil  tale  faciant. 
XIX.  Ut  peregrino  epitcopo  locut  tacrificantU  detur. 

De  peregriiiis  episcopis  qui  in  urbem  soleot  veoi- 
re,  placuit  illis  locum  dari  at  offerant. 
XX.  Ut  6ine  tribut  epitcopit  nullut  epiteoput^rdhtetur. 


Spiritum  saiiclum  ;  qood  si  inlerrogati  non  respon-  Q     De  his  qoi  usurpant  sibi  soli  debere  epi^copum 


derint  banc  Triniiatem,  baptizentur. 

IX.  Ut  qui  confettarum  litterat  portant  aiiat  recipiant. 

.  Dehis  quis  confessorum  Utleraa  afferunt,  placuit  ut, 
soblatis  eis  litteris,  alias  aecipiant  coratuunicatorias. 

190X.  Ulti  cujutuxoraduUeraveritaliam  nonaceipiat. 

De  hisqui  conjoges  suas  in  adultcrio  deprehendunt, 

el  idem  sunt  adolesceutes  fideles  et  prohibeniur  nu  • 

bere,  placuit  quantnm  possit  consilium  eis  deiur,  ne 

viventtbus  etiam  azoribos  suis,  lleet  adulterae  sint,  ut 

Boo  alias  aceipianl. 

XI.  Ui  feminne  fidelet  quce  VentHibut  te  junxeiint 

exeomm  un  icentur, 

De  puellia  fidelibus  quse  Gentilibus  junguniur,  pla- 


ordinare ,  placuit  ut  nuilus  hoe  sibi  prxsomal,  nisi 
assumptis  sibi  aliis  septem  episcopls;  si  lamen  non 
poterit  seplem ,  infra  tres  non  aodeat  ordiiiare. 

XXI.  Utclericut  alibi  trantient  excommuniceiur. 

De  presbyteris  aot  diaconibus  qui  solent  dimittere 

loca  sua  in  quibos  ordinati  sunt  et  ad  alia  loca  trans- 

tulerunt  se,  placuit  ut  his  locis  ministrcnt  nt  sl,  reli- 

ctis  locis  suis,  ad  alium  locom  se  transferre  volueriol 

deponantur. 

XXII.  Ut  apottatm  qui  tardiut  reeertuntur  mti  pext  H* 
gnam  poenitentiam  nvn  recipiantur. 

De  his  qui  apostaiant  et  aunquam  ae  ad  eeclesiam 

reprxseniant,  nec  quidem  poenitenilam  agcre  qiurront, 

et  postea  iofinniiate  arrepti  petunt  commufiionem, 


cuil  ot  aliquaoto  tempore  a  communione  separc.itur.  D  placuit  eis  non  dandam  communlonem  nisi  revaloe- 


XII.  Ut  eUriei  feneratora  excommunieentur, 
De  miiiisiris  qui  fenerant,  placuit  eos  juzta  for- 
mam  divinitus  dalam  a  coinmuniune  absiineri. 

XIIL  Ut  proditoret  frattumt  vel  vat9rum  tacrorum,  teu 
Scripturarumf  cum  verberibut  deponantur, 

De  his  qui  Scripturas  ■  iradidisse  dicuntur,  vel 

vasa  dominlca,  vel  nomina  frairuni  suorum,   phicuit 

iiobis  ut  quicunque  eoruin  in  actis  pubicis  fuerit 

detectus,  non  verbis  nudis,  ab  ordine  cleri  amovei- 

Uir :  nam  si  idem  aliquos  ordinasse  fuerint  dtspri:- 

•  ifi.,  B.  R.,  E,  5,  T.  I,  2,  U.,  Seripturat  tanctat, 

*  T.  ,«,U.  i,  G.,  a^oi. 

c  Sub  initium  Arelatensis  secundi  inveniuntur  in 
eauiibus  Cotiicibus  iiouiina  cpiscoporum  (ini   huic 


rint  [U.,  G.,  praevaluerint]  el  egerint  dignos  fructus 
poenitenliae. 

Ez  Sicilia «  Sy racusanorum  Siztus  episeopus  etFI»- 
rusdiaconu<;ez  provlnciaCampaniaecivitatis  Protinus 
epi:icopus  et  AgrippaTuiUaquediacones :  ez  provincia 
Apuliae  Pardus  episcopus  et  Crescens  diaconus;  ex 
provincia  Dalmacix  Theodorus  episcopus  el  Agalhoa 
diaconus :  ez  urbe  Roma  qiios  Sylvester  .epiacop» 
198  misit  Claudiaoos  et  Aviius  presbyteres,  Eitge- 
nMisetCyriacusdiacones  :  ex  provincia  lialisOrosius 

Arelaiensi  primse  synodo  interfiierunt;  in  hune  igiiur 
locum  iransferri  debere ,  et  episcoporum  namerus  et, 
scqueiiiis  CKncilii  canon  deciuius  octavus  aperM  zw^ 

viucuiiL 


241  GALLliC  CONCILrA. 

€|riscopiit »  Nftuietts  leclor  :  ei  proTincia  Vien-  a 
Deusivm  civiuiis  Arelftls  Marinus  epi«copus ,  Sala- 
pias  presbyter,  Nieatios,  Afor,  Ursinas  ei  Peiras 
diacones  :  ei  provincia  qoa  siipra  Vieniienstufn 
Venis  episeopas  ,  Beclat  eiorcisia  :  ei  ci?iiale 
Vasione  Daiunas  episcopus  ct  Victor  eiorcisla  : 
eiciviiaieArausicorum  Lauslinuspresbyter:es  Porta 
kmocentias  diacoous,  Agapius  eiorcista  :  ei  proviu- 
cia  Galliz  civiiatis  Rbeinovum  Imbeibansius  [B.  /i., 
8elbattsios]  episcopus,  Priinigenius  diaconos  :  ei  ci- 
vilAteRoibomsgensium  Avidianus  episcopus,  Nicetius 
diaconas :  es  ci?itate  Augusioduni  Petius  episcopus, 
Aniaodtts  presbyter,  Phiiomatius  diaconus :  ei  civi- 
late  Leodona  Votios*  episcopus,  Pctulius  eiorcista : 
ei  ciTitase  A.rippina  Matemus  epi>Gopus,  Marinus 
diacoBus  :  ei  provincia  Aquilanica  ciTiiaii^  Vagalum  B 
Geoialis  episcopus  :  ei  cititate  Burdegala  Orientalis 
epticopos,  FlaTios  diaconus  :  ei  civitate  Trevirorum 
[£/.,  TreYerorom]  Agriclus  episcopus,  Felii  eiorci- 
sla  :eiciTitate  TolosaMartinus  episcopos,  Leoncius 
diaeooos :  ei  pruTificiaBrit:«nnisp  Cburius.  episcop  s  : 

*^  jE.,  Noliiis.  BR.,  U.,  G.,  A'tti;o/itu. 


—  AUELATENSE  11. 


21^ 


ei  riviiaie  Lugdunensium  Rcstiiuius  episcopus :  ei, 
civitate  Cunia  Adclpbus  episcopu<s,  Soier  presbyier : 
e\  riviiate  Rbcmorum  Liberius  episcopus ,  Florcn- 
tiusdiaconos  :  ei  civitate  Bxtica  Sabinuspresbyier : 
ei  civitaie  Ursulenlium  Naialis  presliyier,  Cyibcrius 
diaconus  :  ei  civitate  Tarracona  Probaiius  presbyter, 
Casiorius  diaconus  :  ei  civitaie  Cesaraugusta  Clo- 
meuius  presbyler,  RuGnus  eiorclsta  :  ei  civitate 
Basiigenlium  Termarius  presbyier,  Vlcior  ieclor  :  ei 
pntviQcia  Mauritani»  Cassar  ensis  Fortunatus  episco- 
pus,  Beulcrius  diaconus :  ei  provincia  Sardiniae  Quin- 
tus  [7.  3,  Quiniinusjepi^copus,  Aomonius  presbyter : 
eiproviiicia  Africs  Cscilianu5episeopos,SperantittS 
diaconus :  ei  civitateOiiina  L>atnpadtMS  episcopus  :  ei 
civitiiteUtica  Victorepiscopus :  eiciviiateBeneveDlina 
Anastasius  episcopus  :  ei  civitaie  Turbustana  Faiistus 
ep  scopus :  ei  civltate  Cocofe!tis  Surgentius  episcopus : 
ei  provincia  Numidl»  Victorepiscopus;eicivitateVi* 
rensium  Viialis  episcopus :  ei  porio  urbis  Roms  Gre- 
gorius  episcopus :  ei  Ceotumcellis  Epicielus  episcopus : . 
ei  civiiale  Ostieusi  Leonliuset  Macariiis  presbyteres. 


sess 


XXII 


CONCaLlUM  ARELATENSE  SECUNDUM. 


19B  1-  ^^  neopkytis  eltrici  ne  ordinentur,  Q 

Ordioari  ad  diaconatus  ae  sacerdotii  officium  neophy- 
toiD  noo  debere. 
D.  QnMUter  C9njugaii  ad  $acerdoimm  pronumntur. 
Assomi  aliqoem  ad  sacerdotium  non  posse  in  eon- 
jufpi  Tincolo  constitotom ,  nisi  fuerit  praemissa  con- 
Tersi^» 

III.  Vi  nuliuM  cleritut  aut  diaconui  in  solatio  tuo  ex- 
iraneam  habeat  mulierem, 

Si  qois  dericos  a  gradu  diaconatus  in  solatio  suo 
molierem  praeter  aviam,  matrem  ,  sororem  ,  flliam, 
neplem  toI  cooTersam  secum  uioremt  liabere  prae- 
sompaerily  a  communii)ne  alienos  babeatur :  par  qoo* 
qoe  et  molierem,  si  se  separare  noluerit,  pcena  per- 
cellat. 

i V.  Ut  nuUui  cUricui  in  ceitario  vei  acrelo  iniromiHai  ^ 

piic//em. 

Noilos  diaeoiios,  fel  presbyier,  tel  episcopos  ad 
eellafii  secretom  intromittai  puellam,  vel  ingenoam, 

vel  aocllbro. 

V.  €t  epiaeo^cumordinatur,  cum  conseMumetropO' 
iitani  iret  eum  ordinent  epiecopi. 
Ut  episeopom  sine  roetropolitano,  tcI  eptstola  me- 
irapolitaui,  Tcl  Iribos  comprovincialibus  non  liceat 
ordinari,  ita  ot  alii  comprovinciales  epistolis  admo- 
Dennior»  ut  se  soo  responso  consenstsse  significeni ; 
qood  si  inter  partes  aliqua  nala  fuerlt  dubitaiio  » ma- 
jori  nomero  roeiropolitiinus  in  electione  consentiai. 

VI.  B$  epitecopo  qui  th.e  contcientia  meiropoliiam 

fuerUofdinaiue. 

lilnd  aatem  anie  ooinia  clareat,  eum  qui  sine  con- 


scicntia  meiropoliiani  constitutusfuerit  episcopos  jux- 
ta  roagnam  synodum  esse  episeopom  non  deltere. 
200  VII.  De  A»  qui  teiptot  aktddunt. 
Hos  qui  se  carnali  vltio  repugnare  nesoientes  ab- 
scidunt^ad  clericatum  pervenirenon  posse. 

VIII.  De  /lit  qui  excommunicaiot  aUeriut  tutcipiunt* 
Si  quis  eicoromunicatum  alterias«  siTO  elericuni, 

siTe  saecularem»  reeipere  post  inierdieiam  prttsum- 
pserit,  noTcrit  se  reum  fraterniutis  factom  causatu 
io  concilio  redditurum. 

IX.  I/l  Novatiani  in  communioncm  non  recipiantur. 

Novaiianum  in  coromanionem  recipi  non  deberc, 
nisi  suscepta  pcenitcuiiae  credulitate  prasteritum  dam^ 
iiet  errorem. 

X.  De  hit  qui  in  pertecutione  prmvaricuii  tuni* 

De  bis  qui  in  persecolione  praeTaricati  sonl  >  si  to- 
lonurie  Adem  negaveront,  boc  de  eis  Nicaena  syno- 
dus  siatuit,  ut  quinque  aunis  inier  calecbomenos. 
( leaui,  et  duobus  iiiter  communicantes,  lia  ut  com* 
munionem,  inier  pcenitentes  non  prssumant;  in 
potesiaie  lamen  tcI  arbitrio  sit  episcopi,  ot  si  eos 
ci  anino  errorem  deflere  et  agere  poenitentiamTtde- 
rK.ad  coiumunionem  pro  eeclesiastica  bumaniute 
susclpial. 

XI.  Dehii  quipmnit  vcti  tacrificare  compuln  tunl. 

Si  qui  vero  dolore  victi  et  pondere  perseculionii 
i.egnre  vel  sacrlficare  compulsi  sunt,  duobus  mnU 
luter  catecbumenos,  ei  triennio  inter  pceniienles  bj^s 
l)eantur  a  commttniooe  sospensl. 


•  JB.f  centum  quatuordecim  epitcoporum.  B.  «.,  T.  J,  cenium  tredecim  epitfoporumj^. 


COLLCCTIO  CANONUM  S.  ISIDORO  HISPAL.  ASCRIPTA.  «ii 

^Mf  ffii  pceniuntia  po^ti  vita  excetmunl.   A  firmiuitis  cnusa  defiierit,  perfonaiii  suii  yice  dirigac. 


i 


i  in  pteniieniia  posili  Tila  exce-senini, 
im  conimuiiione  vacunm  debere  dimitli, 
iiod  bonoravii  poeniientiam  oblaiio  illias 

/  n€  qui$  qualibet  necessitate  $uam  relinqnat 
'Ecclemm. 

iosque  ordinis  clericus,  non  diaconus, 

Ler,  non  episcopus  quacunque  occa^ione 

»riam  relinquat  Ecclesiam,  sed  omnismo- 

mrouniceiur  aut  redire  cogaior :  quod  si 

loraiionis  lcmpore,  inviio  episcopo  sno; 

desia  habilans  ab  episcopo  loci  clericiis 

itus,  hnjusmodi  ordinaiio  irriia  habeatur. 

V.  Ne  cUricut  u$wra$  aecipiat* 


ericus  pecuniam  dederii  ad  usuram,  aul  B  posiio  placuit  observarL 


Xl\.  Vt  nuHi  epitcapQ  liceai  a  eynada  dieeedere. 

Si  quis  auiem  adesse  neglexerlt,  aul  coetum  208 
frairum  aniequani  concilium  disftolvaiur  credlderii 
deserenduro,  alienaiuro  se  a  fratrum  communione 
cognoscai ,  nec  eum  recipi  liceat  nisi  in  sequenii  sy- 
Dodi  fuuril  absoluius. 

XX.  De  aurigit  ei  ikeatrieit  fidelibug. 

Dti  agilatoribus  sive  tlieAirieis  qui  fidcles  sunl,  pla- 
cttii  eos  quandiu  agunt,  a  comrounlone  separari. 

X>XI.  Si  pott  aceeptam  peenitentiam  quit  nupmii, 

.  Paenitentes,  qu»  defnncto  viro  aliis  nubere  prae* 

sumpserint,  vel  suspeeta  tel  interdicia  familiariiate 

cum  exiraiieo  vlxerint,  cum  eodem  ab  Erctesiae  liini- 

nibtis  arceantur  :  hoc  etiam  et  de  viro  in  peenilentu 


lienac  rei  voluerii  esse»  aut  turpis  lucrl 

aKquod  negotiatiouis  exercuerii,  depo- 

I  a  commiinione  alienus  fiai. 

roRM  coram  prethyero  tedeat  vel  eucha- 
rittiam  iradat. 

rio  diacono  inler  presbyleres  sedere  non 

corpus  Chrisli  prjesente  presbylero  Ira- 

esumat;  qiiod  si  fecerity  ab  ofOcio  diaco- 

lai. 

PAortntaiit  et  PaHUanittm  baptiMentur, 

9S  vero  sive  Paulianlsias  secundum  Pa- 

bapiizari  oporiere. 

LVIL  De  hmretieit  bapiizatit» 

\  autem  ex  eodem  errore  venienles,  quos 


XXII.  Vt  pcenitentia  eonjugatit  ex  contentu  dttitr» 

Pcenitentiain  conjugaiis   non    nisi  ex   coiisens 
dandam. 

XXIII.  De  tacerdotibut  qui  idoUlairiam  non  everierim 

Si  in  alicujus  presbyieri  territorio  inlideles  ai 

faculaSf  accendunt  aui  arbores,  footes  vel  saxa  vaoc 

ranlvr,  si  hoc  eruere  [T.  2,  everiere]  neglexeri 

sacrilegii  reum  ^e  esse  cognoscat :  dominus  aut  o 

dinator  rei  ipsius ,  si  admonilus  emendare  noluer 

coromunione  privelur. 

XXIV.  De  accutaioribut  frairum, 

Eos  qui  fal^o  fratribus  suis  capiialia  objecisse  ei 

vicii  fueriiit  "*,  placuit  usque  ad  exilum  non  comc 

nicare,  sicut  magna  synodus  onie  constituit,  nisi 


>s  bapiizari  in  Triuilaie  manifesium  est,  C  gna  salihfactione  poenltuerint. 


gali  fidem  nnstram  ex  toio  corde  ron- 
»  euro  cLrismaie  ci  manus  imposiiione  in 
ipi  sufflcit. 

letropolitani  arbiirio  tynodut  eongregetur, 
ensis  episcopi  arl»itrium  synodus  congre- 
|uain  urbem  ex  oronibus  mundi  pariibiis 
larii.i  tempore  leginitis  celebratum  fuisse 
que  conventum  :  si  quis  curomonilus  iii- 

laUa  objedtte  crimina  contieti  fuerint. 


XXV.  De  apottatit  li  non  reeerlantur. 
fli  qni  post  sanclam  religionis  professionem  : 
staiant  ei  ad  sxculum  redeunt,  et  postmodum  pi 
teniije  remedia  non  requiruut,  sine  poenitemia  c^ 
munionem  peniius  non  accipiant  :quos  eliam  jube 
ad  officium  clericatus  non  admiiii,  et  qiiicunquej 
posi  p<jeiiiienliam  habilum  sxcularem  non  praesui 
quod  si  prxsumpserii,  ab  Ecclesia  alienus  babc: 


xxiii 

COKCIUUM  ARELATENSE  TEaTIUM 

*   EPISGOPORUM  ,   HABITUM   JERA    CCGCLXIy    MARGIANO   AUGUSTO  RB6EIA2ITB  ,   OPil 
BT  VI^COMALOIIB  GDNSULIBUS,    VIII  1DU8  JDLIAS. 

4  Cum  in  volontaie  Dei  ad  dedicaiio-  D<Uiuta  non  ad  integrum,  sicut  expedil,  obs> 


ae  sanctje  Mar.x  in  Arelatensi  civitate 

)omini  conveiiissent,  congruum  eis  et 

visum  esi   ut  primiim  de  observandis 

ittentissima  sollicliudine  pertraciantes, 

ip»is  Gcdesiasiicx  regul»  serv.ireuiurt 

iliu  defiiiireni. 

oirtii  anie  vigiKti  quinque  aunot^  et  taeer* 
mte  triginta  annot  non  ordinetur, 

1  ordinandis  clericis  aniiqiioruni  Pairum 
Ais  prxtcr  k,  quatuordeeim^ 


esse  cognoscitur,  ne  fone^^orumcunqoe  im; 
nU  et  inordinaiis  precibus  sacerdoies  Domin 
gentur,  et  ea  qiia:  [C/.,  quae  conslifula  suni] 
sunt  pra*ce;)ia  Iraiisgredi  compellantur,  hoc  in 
observaiidum  esse  definiunt :  ut  nullus  episco|. 
dlaconem,  antequaro  viginli  et  quiiique  Rpno. 
pleal,  ordinare  prtesumat :  episcopatt<s  vero  ve 
sbyteratus  honorem  nullus  laicus  ante  pr»ni 


/ 


-■■^1 


841  6ALLIi£  CONaLIA. 

eifbeofws »  NiUiettS  lector  :  ex  proTincia  Vien-  A 
BeMim  eif  Elaih  Arelaiae  Marinus  eplscopus ,  Sala- 
nac  presbjier,  Nieaiins,  Afor,  Uriinns  el  Peirus 
ilMicones  :  ex  provincia  qna  stipra  Vlentiensiuai 
Vems  eplseoptts  «  Beclas  exorcisia  :  ex  ciTitale 
Vasione  Damnas  episeopos  ci  Victor  exorcista  : 
exdfiuteArausicoraro  Laustinu8presbyter:ex  Porla 
liMoeentitts  diaconus,  Agapius  exorcista  :  ex  proviu- 
cin  Galliae  civitaiis  Rbefflorum  Inibeibausius  [B.  K., 
Belbavstos]  episeopos,  Primigenius  diaconos  :  ex  ci- 
vlloieRothoBasgensium  Afidianus  eplscopus,  Niceiius 
Jiaconos :  e<  cifiuie  Augustoduni  Peilus  episcopus, 
Amaodos  presbyter,  Philomalius  diaconus :  ex  civi- 
late  Leodona  Votios*  episcopns,  Peiulius  exorcista : 
ex  clTiUfe  Acrippina  MaUmus  epi>eopiis,  Marinus 
diaconos  :  ex  provincia  Aquilanica  ci? iuii«  Vagalum  B 
Geoialis  episcopus  :  ex  ciYiiate  Burdegala  Orieoialis 
episeopos,  Flavius  diaconus :  ex  civiiaie  Trevirorum 
[C/.,  TreTerorum]  Agricius  episcoptis,  Felix  exorci- 
su  :  ox  cifiuie  Tolosa  Hartinus  episcopus,  Leoncius 
diocooos :  ex  pruYiiiciaBrit:«nniap  Eburios  episcop  s  : 

•  iE.,  Noriiu.  BR.,  U.,  G.,  A'tt90/tiM. 


—  AIlELATENSE  II. 


212 


ex  civiiate  Lugdunensium  Resliiuius  episcopus :  ex. 
civiute  Cunia  Adelpbusepiscopu^,  Soier  presbyter: 
e\  oivitate  Rbemorum  Liberins  episcopus ,  Florcn- 
liusdiaeonos  :  ex  civitate  Baeiica  Sabinuspresbyier : 
ex  civitaie  Ursulentium  Naialis  prcsliyter,  Cyiberius 
diaconus  :  ex  civilate  Tarracona  Probaiius  presbyter, 
Casiorius  diaconus  :  ex  civitaie  CesaraugusU  Cle- 
meuius  presbyler,  RuGnus  exorcisu  :  ex  civiute 
Basiigentium  Termarius  presbyier,  Victor  iector :  ex 
prnviuciaMauritanivCassarensis  Fortunaius  episco- 
pus,  Deutcrius  diaconus :  ex  provincia  Sardiniae  Quin- 
lus  [7.  3,  Quiniinusjepi^copus,  Aomonius  presbyier : 
exproviiicia  Africa  Caecilianu^episeopoSySperantius 
diaconus:exciviuteOninaLampadius  episcopus  :  cx 
civiiaie  Utica  Victor  episcopus :  ex  civiialeBenevenlina 
Anastasius  episcopus  :  ex  civiuie  Turbustana  Fauslus 
ep  scopus :  ex  civitate  Gocoreltis  Surgeniios  episcopus: 
ex  provincia  Numidiae  Victorepiscoptts;exciviuuVi-' 
rensium  Vitalis  episcopus :  ex  porio  urbis  Roms  Gro* 
goriusepiscopus :  ex  Gentumcellis  Epicielusep*8copus : . 
ex  civiute  Ostieiisi  Leontiuset  Maearius  presbyieres. 


XXII 


CONCILIUM  ARELATENSE  SECUNDUM- 


190  ^-  Deneophyih  deriei  ne  ordinentur.  Q 

Ordinari  ad  diaeonatus  ae  sacerdotii  offlcium  neopliy- 
tom  000  debere. 
n.  Ooo/iler  e^njugati  ad  tacerdotium  promovantur, 
Assomi  aliqoem  ad  sacerdotium  non  posse  in  eon- 
ja^l  fincolo  constitotum ,  nisi  fuerit  praemissa  con- 

Tersta. 

UL  Vt  nutlus  etericvt  aut  diaeonue  in  sotatio  iuo  ex- 
traneam  habeat  mutierem. 

Siqois  dericQs  a  gradu  diaconatus  in  solaiio  stio 

■nilierem  praeler  aviaro,  matrem  ,  sororem  ,  flliam, 

nepiem  toI  eooTersam  secum  nxorem,  liabere  prae- 

saiopseril,  o  commonijne  alienus  babeatur :  par  qoo* 

qoe  et  Datierem,  si  se  separare  noluerit,  pcena  per- 

celbt. 

IV.  Ut  nuUut  eleriau  in  cettario  vei  tocrelo  intromiiUti  p 

pueltam, 

Nollos  dioeonns,  fei  presbyier,  tel  episcopus  ad 
eelbril  secrelom  ioiromitui  puellam,  vel  ingenuam, 

lol  oodlhm. 

V.  €t  epmeapuMCumordinalur,  cum  contentumelropO' 

iitani  ttet  CMm  ordinent  epitcopi. 
Ui  episeopom  sine  metropolitanoy  toI  epistola  me- 
iropoliuni,  Tol  Iribus  comproTindalibus  non  Uceat 
crdiMri,  iU  ul  alii  comprovinciales  epistolis  admo- 
Deontor,  ni  se  sno  responso  consensisse  signiGcent ; 
qood  si  loler  partes  aliqua  nau  fuerit  dubiiailo  » m:i- 
fmi  nraero  metropoilunus  in  electione  consentiai. 
VI.  Da  epiteQpo  qm  tihe  eontcientia  metropoliiani 

fueritofdinaiut. 

Ulod  oolem  oou  omnia  dareat,  eum  qui  sine  coii* 


scicntia  meiropoliiani  consiitotusfnerit  episcopusjux- 
U  magnam  synodum  esse  episeoporo  non  debere. 
200  ^l'*  De  hit  qui  teiptot  abtddunt. 
Hos  qui  se  carnali  viiio  repugnare  nesdentes  ab- 
scidiinl^ad  clericatom  perTenlrenon  posse. 

VIII.  De  hit  qui  excommimiauot  alieriut  tutcipiunt» 
Si  quis  excommunicatum  aluria8«  siTO  elericoni, 

siTe  sscularein»  reeipere  post  inurdieiom  pncsum- 
pserii,  noTerit  se  reum  fraterniutis  factom  eausaiu 
iu  concilio  redditurum. 

IX.  Vt  Notatiani  in  communionem  non  recipiantur, 

NoTatianum  in  commonioBom  recipi  non  deberc» 
nisi  suscepia  poeniioutias  creduliute  prasuritum  dam^ 
iiel  errorem. 

X.  De  hit  qui  in  pertecutione  prmancaii  euni. 

De  bis  qui  in  persecutione  prsTsricati  snnt ,  si  to- 
lonurie  fldem  negaverunl,  hoc  de  eis  Nicsna  syno- 
dus  siatuit,  ut  quinque  aunis  Inier  catecbomenos. 
( xeant,  ei  duubus  iiiter  communicantes,  lu  ot  com* 
munionem,  inler  pceniUntes  non  prxsomant;  in 
poiesiate  lamen  tcI  arbiirio  sit  episcopi,  ol  d  eos 
ex  anlmo  errorem  deOere  et  agere  poeniunliam  Tide- 
rit,ad  co^umunionem  pro  eeelesiasiica  bumaniute 
suscipial. 

XI.  Dehi»  quipmnit  v'cti  tacrificare  computn  tunt. 

Si  qui  vero  dolore  victi  et  pondere  perseeotionii 
i.egare  tcI  sacrificare  compulsi  sunt,  duobas  annis 
inter  catecbumenos,  ei  triennio  inter  pceniientes  ba«, 
beantur  a  communione  sospensl. 


-  M.p  cenium  quaiuordedmepitcoporum.  B.  R.,  T.  I,  cenium  trededm  epit(oporum^. 


liZ  COLLECTIO  CANONUM  S.  ISIDORO  HISPAL.  ASCRIPTA.  iU 

XII.  De  hit  qui  in  fHBMUntia  poM  tita  exceuerunt.  A  firmUalis  ciiMBa  defiierii,  pertotiam  sua  vice  dirig.«t. 


De  liis  qni  in  pteniientia  posili  ? iia  excersenint, 

placuit  iiulluiii  conimutiione  vaciium  debere  dimitii, 

sed  pro  eo  quod  bonoravit  poeniienliam  oblatio  iliius 

leciiiatnr. 

201 XIU*  Ot  m  qui$  qffalibet  necet$iiate  tuam  relinquat 

'Eeelesiam, 

Ifullus  cnjosqne  ordinis  clericns,  non  diaconus, 

non  presliyler,  non  episcopos  quacunque  occa*>ioiie 

f.iciente  propriam  relinquat  Ecclesiam,  sed  omnismo- 

iHs  aiit  excommuniceiur  aui  redire  cogaiur :  quod  si 

aliquo  commorationts  tcmpore,  inviio  episcopo  siio; 

in  aliena  ecclesia  habilans  ab  episcopo  loci  clericus 

fuerit  ordinaius,  btijusmodi  ordinaiio  irriia  babeatur. 

XIV.  Ne  clerieut  uturat  aceipiat* 


Sl  quis  clericus  pecuniam  dederit  ad  usuram,  aut  B  posito  placuit  observari. 


XIX.  Vt  nuUi  epiteopo  liceat  a  synatla  diteedere. 

Si  quis  aoiem  adesse  neglexerit,  aut  coetum  £02 
fralrum  antei|uani  coneilium  dis^olvatur  crediderlt 
deserenduro ,  alienaruro  se  a  fratniro  communione 
cognoscat ,  nec  eum  recipl  liceat  nlsi  io  sequenii  sy- 
Bodi  fuerit  absolutus. 

XX.  De  aurigit  et  iheatrieit  fidelibut. 

l)e  agtlatoribus  sive  tlieatricis  qui  fidoles  sunl,  pla- 
cuit  eos  quandiu  aguni,  a  comrounione  separari. 

XXI.  Si  pott  aceeptam  poBnitentiam  quit  nupmlt, 

.  Pcenitentes,  qiix  defuncto  viro  aliis  nubere  prae- 

sumpserinty  vel  suspecu  vel  Inlerdicia  familiaritate 

cum  exiraneo  vlxerint,  cum  eodem  ab  Efctesifls  limi- 

nibus  arceantur  :  boc  etiam  et  de  viro  in  poenitentia 


conductor  alienac  rei  voliierit  esse»  aut  turpis  lucri 

gratla  genus  aliquod  negotiatiotiis  exercuerit,  depo- 

situs  a  clero  a  commiinione  alientis  fiat. 

XV.  iVe  diaconut  coram  prethuero  udeat  tel  eueha' 

rittiam  tradat. 

In  secretario  diacono  inter  presbyteres  sedcre  non 
liceat,  vel  corpus  Christi  prjesenie  presbytero  tra- 
dere  non  praesiimat ;  quod  si  fecerit,  ab  officio  diaco- 
natiis  abscedai. 

XVI.  Vt  Photiniani  et  PauUanittce  bapti»enlur. 

Phoiinianos  vero  sive  Paulianlstas  secundum  Pa- 
irnm  stituta  baptizari  oporiere. 

XVII.  De  hmreticit  baptizaiit» 

BoniUacos  autem  ex  eodem  errore  venientes,  quos 
sicut  Arianos  baptizari  in  Triuiiaie  inanifesium  est,  C  gna  sali:ifactione  poenituerint. 


XXII.  Vt  pctmteHtia  eonjugatit  ex  eontentu  detitr, 

Pcenitentiaiii  conjiigaiis  non    nlsi  ei   consenso 
dandam. 

XXIII.  De  tacerdoUbut  qtii  idololatriam  non  eeerterint» 

Si  in  alicujus  presbyteri  territorio  inlideles  aut 

faculas,  accendunt  aut  arbores,  footes  vel  saxa  vene- 

rantor,  si  hoc  eruere  [T.  2,  evertere]  iieglexeril, 

sacrilegii  reum  ^e  esse  cognoscat :  dominus  aut  or* 

dinator  rei  Ipsius ,  si  admonitus  cmendare  noluerit, 

communione  privelur. 

XXIV.  De  accusatoribut  frairum. 

Eos  qui  faUo  fratribus  suis  capitalia  objecisse  cos- 

victi  fueriiit  **,  placuit  usque  ad  exitum  non  commn- 

nlcare,  sicui  magna  synodus  anie  constituit,  nisi  di- 


duin  Inierrogati  fidem  nnstram  ex  toto  corde  ron- 
)cssl  foerinlt  eom  clirismate  et  maiius  imposiiioBe  in 
Kcvlesia  recipi  suffieit. 

XVIil.  I^f  metropoUiani  arbiirio  tynodut  congregetur. 
Ad  Arelateosis  episcopi  arMtrium  synodus  congre- 
Kaiida ,  ad  quain  urbem  ex  omnibus  mundi  pariibiis 
sitb  sancti  Marit.i  tempore  legimus  celebratum  fiiisse 
rtiucilium  atque  conventum  :  si  quis  cummonilus  iii- 

*  U.«  capitaUa  objedtie  crimina  convicti  fuerint. 


XXV.  De  apottatit  ti  non  reverlanlur. 
fli  qni  post  sanctam  religionis  professionem  apo- 
siatant  et  ad  sxculum  redeuni,  et  postmodum  ptent* 
teniije  remedia  non  requirunt,  sine  poeniteniia  com- 
munionem  peolius  non  accipiant :  quos  eiiam  jubemus 
ad  offlciuin  clericatus  non  admiiti,  et  quicunque  ille 
posi  poeiiiientiam  habitum  sxcularem  non  praesomat ; 
quod  si  prassumpserii,  ab  Ccclesia  alienus  babeaior. 


XXIII 

COKCIUUM  ARELATENSE  TEaTIUM 

DLODBCIM   *   EPISCOPOBUM  ,   HABITUM   iERA    CCCCLXl,    MARCIANO  AUGU8T0  RB6N ANTB  ,   OPiLIONB 

BT  TnCOMALOIIB   COIISULIBUS,    VIII  IDUS  JCLIAS. 

.303'204  ^^^  '^^  volontaie  Dei  ad  dedicatio-  DsKatula  non  ad  integrum,  sicut  expedit,  observata 


nyxH  basilic»  sanctae  Maris  in  Arelatensi  civitate 

sao^rdoies  Doniini  convenlssenl,  congruuin  eis  et 

rationabite  visum  est   ol  primum  de  observandis 

{ canonibu^  ailentissima  solliciiudine   periraciantes, 

qualiier  ab  ip»is  Gcdesiasiico!  regulae  serv.treniur, 

^shibri  coiisiliu  deflnircni. 

I.  l/f  diaconut  ame  vigiKti  quinque  annot,  et  taceT' 
dot  ante  iriginia  annot  non  ordinelur. 

Ct  quia  iii  ordinandls  clerieis  antiqiioruiu  Pairum 
*  lo  reliquis  prxtcr  A.  quatuordecimn^ 


esse  cognoscltur,  ne  forte.  /}uorumeunque  imporiu- 
liis  et  inordinatjs  precibua  sacerdotes  Domini  la  i- 
gentur,  et  ea  qux  [C/.,  qu«  conslifuta  sunt]  totins 
sunt  pra*ce;ita  traiisgredi  compellantor,  hoc  inicr  «e 
observanduro  esse  dellniunt :  ut  nullus  episcoporum 
diaconero,  antequam  viginii  et  quinque  annos  iaa- 
pleai,  ordinare  prvsumat :  episcopati.s  vero  vel  pre- 
sbyteralos  honorem  nullua  laicus  ante  prsmlstasa 


215 


GALLIiE  CONCILIA.  —  YALENTINUM. 


M 


cooversionem  [JT.,  BA.,  V.,  eonfemtionem]  vel  A     tV.  DtcterieiB  alknU  qui  mnl  a^  aliis  difeml. 


ante  triginU  «Utis  annos  acclpiat. 

IL  Vi  laicm  anle  amntm  eomerthnii  non  ordinetur. 

Et  licel  de  Inleis  proliiiora  lempora  aniiqui  paires 

ordinateriiil  obserYanda»  taroen  quia  accrescente 

eeclealamm  nomero  necease  estnobis  plores-clericos 

ordinare,  hoc  inler  nos  sine  prapjodicio  dnniaxat 

canonom  constitil  antlquomin ,  ut  iiulius  meiropoli- 

kinorum  coicunque  laico  dignitatein  episcopatus  Iri- 

boai ,  sed  nec  reliqui  pontifices  presbylerii  vel  dia- 

conatus  bonorem  conferre  praistimant,  nisi  anno  in* 

tegro  fuerjt  pramissa  conversio. 

Ul.  Oi  digami  ul  fceniiente$  vel  repudiatarum  mariii 
ad  taceriotium  non  ftromoveantur, 

Nollus  pQeniteniem»  nuUus  digaroum  vel  inier- 


napiarum  maritos  in  praedictis  honoribus  audeat  or-  b  scripsi. 


Et  si  forte  aliqai.s  clerfcorum  regohro  discipnnaB 
205c<^l^si9Sii<^8ubterfoglend  fuerit  eTagatn»,  qui- 
cunqiie  euni  susceperii ,  ct  non  solum  pontittci  soo 
non  reconciliaverii,  sed  magis  defenare  praesumpse- 
rit,  ab  Ecclesiae  communione  privetur. 

Caesarius  in  Christi  nomine  epjscopus  defiiiitioneni 
hanc  sancioruffl  fratrum  meorum  vel  meam  relegi  et 
subscripsi. 

Comumellosos  episcopns  consensi  el  subscripsU. 

Philacrtus  *  episcoptis  subscripsi.  t 

Prartextatus  episcopus  subscripsi 

Maximus  episcopus  subscripsi. 

Julianus  episcopus  subscripsi. 

Fl  «rentius  [E.  3 ,    Plorentinus]'  episeopus  sub- 


diiiare.  Et  licel  baec  Jam  prope  omnium  [T.  1,  omnia] 
canopum  instilola  conlineant,  tamen  ne  coicunque 
sacerdotom  supplicantum,  sicul  Jam  diximus,  impor- 
tuniias  vel  suggeslio  iniqua  [{T.,  6*.«  aliqua]  subripiat,. 
necesse  fuii  ut  nunc  severiorem  regulam  sibi  velinl 
Domini  sacerdotes  imponere  :  et  ideo  qnicunque  ab 
bac  die  contra  ea  quae  superius  sunt  comprebensa 
elericum  ordinare  pr^sumpseril,  ab  ea  die  qua  hoc 
ei  poioeril  approbari  anno  iniegco  roissas  facere 
[T.  2,  ageref  non  praesiimal :  quam  rem  si  quis  ob- 
senrare  noluerii,  et  conira  consensuro  frairum  fa- 
cieiis»  missas  celebrare  praesumpserii,  ab  omnium 
fratrum  chariiaie  noverit  se  alienum ;  quia  dignum 
esi  ul  severiiatem  eccleslasiicae  disciplinaB  senlial 


Cyprianus  eplscopus  subscripsi. 

206  Monunus  eplscopus    subscripsi. 

Floreiitius^,  episcopus  subscripsi. 

Cyprianus  episcopus  subscrlpsi. 

Coelesiinus  [/E.  BA.,  Coeleslius]  episcopos  sub« 
scripsi. 

Porcianus  episcopus  subscripsi. 

Euclierlus  episcopus  subscripsi. 

Cataplironiiis  presbyler  direclus  a  dominis  meis 
Agricio  et  Severo  episcopls  oonsensi  el   subscripsi. 

Ego  Desiderius  presbyier  direclus  a  domino  meo 
Juanne  episcopo  coiisen&i  et  subscripsi. 

Leonlius  presbyler  direcius  a  domino  ineo  Con- 
stanlino  [jE.  T.  i,  ConslanlioJ  episcopo  subscripsi. 


q«i  salobriter  a  sanctls  patribus  instituta  observare  C     £go  Hemelerius  directus  a  dominu  meo  Galliciaito 
contemnit.  episcopo  consensi  et  subscripsi. 

•  i£.  Filarios  B.  R.  E.,3.U.  Filagriut.  cilio  01*  A.  Godice  recte  diximus,  qoamvis  quatuor- 

^  Repeti  videniur  noniina  FlorenlH  et  Cyprianl:      decim  adfuisse  scripserinl  reliqui  Codices. 
qttnniobrem  duodecim  eplscopos  huic  inierfuisse  con- 


XXIV 

CONCILIUM  VALENTINUM 


l^IGIIITI    EPISGOPORUli  I   HABITUIf   MRA   CCGCXIII, 
SUB  DIB  IT  IDU8   JUUAS,  6RATIAN0  TBRTIO 

Diieciissimis  fralribus  per  Galiias  el  quinque  pro-  D 

▼ificias  constitulis  episcopis  Faegadios  ^   Eumerius, 

Floreoiius,  Artemius,  [jE.^  Anlbemius]  ^milianuSy 

Briuo,  Juslus,  Enphodins  \jE.^  Eqphrodius.  I/,  Eu- 

fosaiiis]  Rbodamins,  Eorlioi,  Crelus,  Goncordius, 

Oiusiantius,  raulus,  Aniherius,  Felixt  Neolerius, 

L'rbanos,  Simpliclus  ei  Yin^ntius  episcopi  in  Domi- 

no  saffatero.  Transactis  Yalentinae  omnibus  el  InDei 

n€Hnin^   in  sialo  meliort  composiiis  quae  fueranl 

cnppca  causa  discidii,  quorumdaro  fuit  patrum  ulilis 

ei  reiic»!^** stHfgeslio,  retractandum  eiiam  de  his qiae 

nec  recipere  possumus  ob  Ecclesis  sanctiiatem,  nec 

lamen     Qsurpal»  consueludinis  causa  damnare.  lu 

«■sliD  p^  omnes  Ecclesias  ejosmodi  Titiorom  gerroen 

Inole^i^a.**^^'  plena  remedia  non  facilis  sit  recursus, 


GRATIANO  BT     VALBNTINIAIIO^  IMPBEATORIBUS, 
ET   RQUITIO  [£.|  3y  QUINTIO]  CONSULIBUS. 

certe  non  sine  ▼ereeundia  eorum  qnos  caosa  conli- 
gil :  quocirca  fralres  libralo  diu  moderaloque  consi- 
lio  ea  cautela  ratio  servata  esl,  qu»  et  scandala 
submoferel  elsanclitaiem  Ecclesi»  coslodiret. 

JMI7  1*  ^^  tUgamis  ne  eonuerentur. 

Sedil  igitor,  neminem  post  lianc  synodum,   qua 

ejusmodi  llticitis  vel  sero  succurriiur,  digamos  aut 

internuplarnm  roaritos  ordinari  clericos  posse;  nec 

requirendum  utmmne  initiati  sacramentis  divinis^ 

aniie  Gentitei  hac  se  inrelicl  sorte  necessitate  macu- 

larinl. 

II.  Vt  Deovota  [iE.,  devota]  si  maritaverit  vel  macho' 
vertf,  fHgnitentioi  defnUetur, 

De  puellis  Tcro  quae  se  voverint,  si  ad  terrenaS' 

nupiias  sponte  iransierint,  id  costodiendom  esse  dt^- 


E%  A'%  B.  R.,  C.  5.,  T.  I,  U.  In  A.  et  relrquis  :  tJgadiut,  In  T.  2,  Fegajius. 


947  COLLECTIU  CANONUMl  S.  ISIDOP.O  UiSPAL.  ASCRIPTA.  m 

cretimu^y  ul  pfleaiieniia  his  nec  suiim  detur,  et  cum  A  sibi  fuerit  roortis  caosa  major  homicida  sit.  Divina 


Uaia  fuerii,  nisi  plene  sati^feceriot  De<»,  iu  qiiantiim 

ratto  poposeerit  earuin  [i£.,  BR,^  E.  5,  earumdem] 

communio  differatiir. 

111.  Ul  quibapuzatiidola  colttul  vel  ince$to  poUutiiuntf 

agani  pcenitentiam. 

Clrca  eoruin  Tcro  persoiias,  ((ui  se  post  onum  et 

sanctum  lavacrum  vel  profanis  sacrificlis  diemonum 

vel  incesta  lavaiione  polluerint,    eain  ceusurae  for- 

mam  dnximus  esse  servandam,  ut  bis  juxta  synodum 

nicviiam  saiisfactionis  quidem  aditus  non  negelur, 

nec  iufeiicibus  lacrymis  vel  solaiii  jaoua  desperaiio- 

ne  claudatur,  acturi  poeniteuiiam  usqtie  in  diem 

roorlls,  nou  siiie  spe  tamen  remii»sionis,  quam  ab  eo 

plene  sperare  dehebuni  qui  jus  ejus  et  solus  obiiuet 


pieias  vos  in  astemuro  cuslodiat,  diteetiMMii  liratFes. 
Item  aiia  eorumdam  quanun  tupfa, 
Dilectissimis  fratribus  clero  et  plebi  eeelesi»  Fu- 
rojuliensis  Fasgadius,  Eumerius,  Flofeniiut,  Arte- 
mius,  iEmilianus,  Brilto,  Justns,  Ettpbodias,  Rhoda- 
mius,  Eortius^  Constantius,  PaukM,  Cretus ,  Concor- 
dius  Aniberius,  N  'Oterius,  Nieetius,  Urbanus,  Feiix, 
Simpiidua  et  Viiiceniius  episcopi  In  Domino  salutem. 

Quamvis  ea  Benedictus  frater  dcsanctissimi  Accepti 
persona  soggesseril  quae  prudcnti  et  Chrisiiano  viro 
digna  sint,  cumque  quo  studlo  oniniinn  vestruin  ad 
honorem  sacerdotii  poscalor  ediierit ;  tameii  quia  in 
syoodo  jam  sederat  ordinaliones  bujusmodi  submo- 


..  .     .      ^-         .     .  A  vendas  qux  sine  scandalo  esse  non  possin!,  non  po- 

et  tain  dives  nnsericordi»  est  ut  nemo  desperet;  n  .  ._  .         .  .      .    .  •  ^  .. 

^         B  luimus  prxstare.uni  quod  caeieris  negabatur.    Et  li- 

cet  non  ignoraremus  mulios  verecundia  et  nonnujlos  su- 


Deus  enhn  mortem  uun  fecit  nec  Ixtatur  in  perdiiio- 

ne  vlvurum. 

IV.  Vt  iactrdot  vel  levita^  ti  de  $i  erimen  aliquod  coit- 

fitetur,  deponatur, 

Nec  illu«t,  fraires,  scribere  alienum  ab  Ecclesias 

utiliiaie  ceuauiinue,  ut  scirelis,  qutcunque  20S  sub 

ordiiiatione  ? el  diaconatus,  vcl  presbyierii,  vel  episco- 

patus,  morlali  criinine  dixerint  se  esse  pollutus,  a 

fupradlciis  ordinationibiissubmovendos,  reos  scili- 

et*t  vel  veri  confessione  vel  mendjcio  falsitatis  :  ne- 

que  eiiim  absolvi  potest  in  his,  nisi  in  se  ipsos  dixe- 

rint,  qtio  dicium  in  alios  puniretur,  cum  oninis  qiii 


scipiendi  sacerdotii  meiu  trepidos,  quae  utique  signa 
siiiit  sanciilatis,  falsa  in  se  rejiciendi  lionoris  caosa 
dxisse:  lamen  qiiia  omoium  fere  ad  ea  qux  sunt 
pejara  prodive  juJlcium  est,  et  roateries  disputatio- 
nuin  obtrectatione  sacerJoiuin  Deiquaeriiur,  sedii  in 
synodo,  ut  quisquis  de  se  vel  vera  vel  falsa  dixisset, 
fides  ei  quam  suismet  lestimoniis  confirmaret  habe- 
reiur,  submoveiidus  protinus  ab  eo  gradu  quem  ab 
oiiini  scandalo  liberum  esse  licet.  Divina  voa  pieias  in 
xternum  proiegat. 


XXV 

CONCILIUM  TAUaiTANUM. 

Frairibus  dileetlssimis  per  Gallias  et  quinque  pro-  C  ii<>ne  pacis  atque  concnrdrv,  ut  non  um  civitali 


vincias  conslitutis  sancla  rynodus  qu»  convenit  in 
urbe  Tnurinaniiuin. 

209-210  ^"">  A^  po8lu1at'onem  provinciarum 
Galliae  saeerdotes  cnnvenissemus  ad  Taurin.intiinB 
civitatein  atque  in  ejusdeni  urbis  ecclesia  auciore 
vel  medio  Domino  sederemos,  auditis  allegatioiiibus 
episcoporum,  eorum  videlicet  qui  ad  judiciuin  no- 
&iru«n  fueFaot  congregatt,  de  singulis  negotiis  haec 
seiitentias  forma  procetsii  t»,  iia  ut  pacis  bono  sta- 
tttii  esnomiifi  acrvarentur,  et  plurimoram  iutentio- 
nibus  adbiborettir  uiilis  medicina. 

L   t/l  ifiif  approhaverit  tuam  civitatem  metropolim 
fuiite^  teneai  primatum, 

Nam  cnm  primo  omn!um  vir  sanctos  Froculus 


ejus,  qiias  in  aitera  provincia  sita  est  cujua  magNi* 
ludinem  penitus  nesciremus,  quam  ipsi  poiissimom 
deferretur,  ut  tanquam  paier  filiis  honore  primatus 
asshfteret.  Dignum  eiiim  visum  est  ut  quamvis  oni- 
tate  fTOvinciae  miniroe  tenereiiiur,  constringerentur 
tainen  pieUlis  affeclu.  Ilaac  ipsi  tanlum  in  diem  vi- 
td»  ejus  fornia  servabilur,  ut  in  ecclesiis  provincian 
secundte  Narbonensis,  quas  vel  suas  parochias,  Tel 
suos  discipulos  fuisse  consiiterit  ordinatos,  prima- 
tus  habeat  dignttatem.  Illud  a  pariibus  obscrvanJam 
quod  licet  ex  superfluo  non  lamen  inulillter  coiti* 
inonetur,  ut  ipse  sanctus  Pn  ciilus  laiiqoam   pius 
patcr  coinacerdoies  siios  honoret  ut  fllios,  et  me- 
moratse  provincias    sacerdotcs   tanquam  boiii    filii 
llassiliensis  episcopus  civiiatis  se  taoquam  metropo-  ^  eumdem  habeant  ut  parentem,  et  iuvicem  slbi  exhi- 


litanoin  ecelesiis,  qutfi  in  secunda  proTincia  Katbo- 
n^nM  posits  V  debantur,  dieeret  praeesse  debere  at- 
que  per  se  ordinationes  in  memoraia  provlocia  sum- 
morum  flerl  aacerdotiun,  siquidem  assererojt  easdem 
ccclesias  vel  siias  parochias  fuii>se,  vel  episcoposa 
se  in  iisdem  ccclesiis  ordinatos;  e  diverso  eiubdein 
regionis  opiscopi  aliud  defensarent  ac  sibi  alteriiis 
pmrincise  sacerdoiem  praeesse  non  dehere  contendo- 
lent :  Id  juilicalum  esl  a  sancia  synodo  cotiteinpla- 


heant  chariiaii^  affectum.  impleio  hoc   qnod     ait 
beatus  Aposloliis  :  Honore  mutuo  pran>enientes^   non 
alta   tapientet,  ted    humitibut    contenlientes.     III uJ 
deinde  inter  episcopos  urbiutn  Arela'ensis  ct  Vien* 
nensis,  qui  de  primatus  honore  apud  nos  ceriabant, 
a  sancta  synodo  definitum  est,  ut  qni  e\  his  »ppro- 
baverit  snam  civltalem  esse  metropotim,  is  toiltis 
provinciae  honorem  primatus  obtiiieal,  el  Ipse  junia 
canonum  praecepiom  ordinationum  habeat  potesu&« 


*  U.,  Tauritanum  octoginta  episcofiorum.  G.,  Tauritanim  teptuaqinta  eptcaporum» 
^  U.|  hwc  sententiii  nottra  processit,  ' 


H9 


GALLIiE  CONCILIA.  —  aEGIENSfi. 


m 


tMn.  Cerle  «A  ptcb  ?iiicttluiii  conserTanduni  boc  A  IV.  De  cUricii  qui  pcf  eulpam  ab  ephe^po  sno  escom 


eoMiHoiHillore  decrelQai  eti,  at  si  placei  memora- 
lanni  «rbraro  episoopis  uii»|ti»qiie  de  his  ficinio- 
res  sibl  Inira  proTioGiann  vindicel  civiiales,  atqne 
eas  ecclesias  viNdicet «  qoas  oppidis  suis  proximis 
magls  esse  coiis(iierit,  iu  ut,  memores  unanimitatis 
atque  concordiaet  non  alter  alierum  longius  sibi  usur- 
paedo  qeod  escalli  proprium  inquieteU 

II.  ITf  eplseofn  ijm  eontra  ttatuia  faciunt  honore 

priveiuur. 

Gestoriim  qnoque  aerie  eonscribi  plscutt  ad  per- 

l«ieai  diseiplinam  quodeirca  0>tatiom,  Ursionem, 

ftemigiom  ae  Tryreriem  epi^^copos  synodus  sancta 

decreVil,  qni  in  usurpationis  qnamdam  de  ordina- 

ikNie  sacerdotum  Invidiam  ▼ocabanlor,  qood  bace- 


munieantur, 

Staluit  quoque  de  Exiiperantio  presbytero  Mimt» 
synodus,  qui  in  injuriam  saitcti  episcopi  sui  Tryferil 
gravia  et  niulia  congesserat  ef  frequentibus  eum 
contomeliis  provocarat,  ita  ut  nonnui!a  fecerit  coii- 
tra  ecclesiasiicam  disciplinam»  propicr  quam  causam 
ab  eo  fuerat  dominica  communione  privaUis,  ut  ia 
ejus  sit  arbiirio  restiiutio  ipsius  io  cujus  potesiate 
fuit  ejus  abjectio  ;  lioc  est,  ut  qoando  vel  idem  Csu- 
perantius  silisfeceril,  vel  episcopo  Tryferio  visum 
fuerii,  luin  graiiam  coinmonionis  accipiat. 

211  ^*  ^^  ^^  9"'  ^'  ^^  hareticis  eeparare  voluarit 
«I  ab  Ecctesia  calhoUca  suseipiatur, 

lllud  prafiterea  decrevii  sancia  synodns,  ut  qiiO' 

niam  legatos  episcopi  Galliarum,  qui  Fetici  commu- 


[T.  I,  %  eatenos]  bis  videtur  Induitum,  ut  de  B  „icant,  destinaruni,  ut  siquis  ab  ejus  communione 


c»iero  hae  aoctorliale  commoiiiti  nibil  osurpare 
coneatur,  siquidem  ea  se  ab  liac  eausa  eicusatione 
defenderiat  qoa  dieerent  priiis  se  non  esse  conven« 
tos.  Proinde  Jadieavic  synodus,  ot  si  quis  ex  boc  fe* 
ci*rtt  conin  slatela  majnrom,  seiat  is  qui  ordinatns 
fiierli  sacerdetii  se  bonore  privaodum,  et  ille  qiil 
ordiaaverit  aoeioritalem  se  in  ordiiiationibos  vel  in 
coaeilKs  minime  reteniNrom.  Noo  solom  aoiem  circa 
momofaloi  epiSGOiioe  bflce  senieniia  pnevalebit,  sed 
ei  drca  omoes  qoi  siniii  errore  decepil  ordinationes 
bojoemodi  perpetrarinC. 

in.  De  laicis  qui  in  ctmeos  crimen  intendunU 

De  Patladio  anlem  laico,  qui  Spano  presbylero 
non  leve  crimen  inlenderat,  inier  quos  episcopus  r 
Tryferius  ejusdem  criminis  causas  se  recogno\isse 
teslatus  est,  id  concilil  decrevit  auctoriiaA,  ut  idem 
ralladius  in  eadem  sententia  maneret,  qua  cogniliotiis 
lempore  a  Tryferio  fuerat  sacerdoie  niulctatus^  in 
Koe  ei  buihanitate  servata  concilii,  ot  ipse  Tryferius 
in  poteslate  babeat  qiiando  volucrit  ei  rclaxare. 

•i£,B.jR.,U.,  vuttel. 

^  Canon  Isie  iii  11.  cum  prxcedenti  coufusiis  atque  compacius  esi. 


se  voluerit  sequesirare,  in  nostne  pacis  consortio 

suscipiatur  jiixia  litteras  venerabilis  memorias  Aro- 

brosii  episcopi  vel  Remana  Ecclesi.*»  sacerdotis  du- 

dum  lalas,  quae  in  concitio  legatis  prxsentibus  reci- 

lats  sunt. 

¥1.  Vt  atterius  eterieum  non  promoueat  atter^  nec 

abjectum  reeipiat, 

Nec  illitd  pru!termiuendam  fait  qood  synodi  21S 

senteniia  deflnitum  esCt  ai  elerieam  aiterius  secua- 

dum  statnta  canonum  nemo  sasdpiat,  neque  so« 

ecclesias  in  alio  gradu  aadeat  ordinarOt  nequo  abjO' 

cium  recipiat  in  communion^. 

VII.  Be  his  qui  cemra  interdictum  sunt  ordinati  vel 
in  honore  filios  genuerunt» 

lli  ^  autem  qui  conUa  inlerdicHim  sum  ordinat', 
vel  in  minlsierio  filios  genaermit,  ne  ad  majores 
gradoa  ordinum  permittaalur  fiyaodi  decrevii  «acio- 
riias. 

kcolumes  vos  Dominus  nosler  svo  longissimo 
conservare  digueiur,  domini  dilectissimi  fratres. 


XXVI 

CONCILIUM  REGIENSE 

TIBDECIM   EPISCOPORIJIf  ,  HABITUM    MUA   CGCCLIXVII  ,   WB  IMPBBATOBIBU8  TBB0D0S10   MI?I0RB 
ET  VALENTlEIIAtlDi   THEODOSIO  SEPTIBS   DECIBS  BT  FBfTO  COHSULIBUS. 

Cum  in  voluntate  Domini  apud  Regieosem  eecle-  B  studium  nuittDomini  oniversorum  pectora  prorsussa- 


6!am  couvenissemus,  et  iraosgressionis  apod  Ebru- 
doneosem  ecclesiam  habitae  remcdium  qoasrepelttr, 
qua  sacris  Eeclesl»  caoooibos  et  reverendis  Patram 
constituilonibas  oroni  parte  neglectis,  absqiie  irium 
prarsentia,  absqoe  comprovincialium  litteris,  slne 
meiropoliiani  auctoritaie,  irriiam  or<Unatioais  spe* 
ciem  a  duobos  temere  coovenientibos  prmsimplam 
esse  elarebat ;  non  minus  doloris  de  praesumentium 
lapsn  quam  de  ecclesi^e  ipsiiis  convulaione  in  peeio- 
ribos  omoium  diuiina  collatione  versaiom  esi^  Pri- 
mom  iuqae,  quia   non  olciscendi  sed  remedlandi 


cerdoiali  consilio  insederat,  canonum  in  sermonibus 
singalis  proprietate  perspeeta ,  placuit  *  quod  sicui 
reproba  qom  praesumpia  essent  in  irriium  devocanda, 
ita  eoa  qui  reproba  praesom|isisseni,  quamvis  conruii- 
dere  eea^ura  cogerety  cbaritati  liceret  absolvere  : 
prassertim  cum  hi,  qui  tam  perversa  incidissent,  a 
primo  lopsas  ipsius  die  adhibilis  passim  precibus  cul- 
pam  posnitentes  aul  ignorantiae  aut  circumscriptioui 
impota«sent:qnia,  etsi  inveniabile  crederelur  aacer- 
dotem  sacerdotalia  slatuta  nescisse,  leviostamea 
erat  quam  si  ore  impudeoti  Dsteretar  seooia  ealeasse. 


•  Es  B.  R.,  T.  1,  2.  In  A.  et  cxteris  Godicibus :  patmL 


f.^1  GOLLECTIO  CANONUM  S.  ISIDORO  HISPAL.  ASCRIPTA.  m 

^\^l.  Vi^n§nkabuiturfpiicojmiaduobuiepi$coplg  AsochilMiiB  respeierant,  velm  iiiD0ceDl6i-n  eumdem 

praeierire  saGerdoies  Domini  qui  buic  coneilio  ade* 


ordma/Mf. 


Iiaque  eos  qui  lam  ineondlla  ac  laro  iii&tabilia  usur- 
paverant,  placoit  miserfcordifle  et  charitaiis  occoraa 
lla  io  communionem  dilecti  *n»Mnqiie  recipi,  ut  scirent 
aeenndum  recentemet  salubcrrimam  Taurinatii  [T.t, 
Taurinensia]  synodi  derinitionem,  ad  perpetuam  Tit» 
istiua  aufftisionem  iiullis  aede  caelero  ordiifationibut, 
nnllis  ordinariis  interruturos  esse  coiiciliis,  quia  nibil 
salubre  ab  illis  staluendum  eispectaretur,  qiiia  [A., 
qui]  laiil»  corrtiptlonis  tam  detestanda  excmpla  prae- 
buerant.  Ebrodunensi  ecclesia  anie  omnia  maiure 
▼isimi  ost  fonsulendumy  quia  quatuor  de  biennium 
mensibua  sacerdote  legitimo  desiitula  boc  gravius 
a*|(r(naTerat,  ut  clerus  iunoeens  ae  disciplinx.ut  pro- 
bailim  est,  memor  quonimdam  laicorum  insolentia 
ac  varia  periubatione  veiatus,  etiam  in  sacerdotibtis 
ac  miiiisiris  minas  ac  Jurgia  et  vim  acerbissimam  pe- 
ricnlose  perniciosa  nuper  caede  pertuierat,  nec  pote- 
rat  diffcrri  bonorum  ac  disciplinae  memorum  specia*- 
lio,  ne  videreniur  contnmacium  et  inquietorum  vota 
palpari,  quorum  conspirationes  macbinationesque  et 
io  praeteritum  qiiantum  deprehendi  possint  aniinad- 
veraiooe  ecclesiastica  punleiidap,  et  in  ruturuin  antici- 
pandas  erant.  Itaqoe  ordinationemy  quam  canones 
irritam  deflniunt,  noa  quoqoe  vacuandam  ease  cen- 
auimus,  inqua  pratermissa  trium  praesentia  nec  eipe- 
liiia  oomprovincialiunt  liiteris,  metropoliiani  quoque 
voluntaie  neglecta,  prorsus  niliii  quod  episcopnm  fa- 
ceretoitensum.est. 

11.  Dt  ^  remoUoM  ejui  ^uem  ardimre  perperam  dua 

prtBiumpieruni. 

Itaque  placuit  iii  voloutate  Domini  remoto  boc  qui 
perperam  aasumptua  erat  episcopiis,  lleri  omnino 
fratrum'  conslitutiooem,  eocicsiasiica  traditione  ser- 
vata;  verum  qula  baecsancta  synodusoon  disciplinae 
tantum  cnram,  sed  et  misericordiae  ges^it,  cumque  oc- 
curreret  quod  se  Armentarius  diebus  proiimis  eidem 
ecclesiae  multa  assentatorum  insolentia  retulisset, 
oecurebattamen  quodanteadmoniiionem  discessisset» 
quod  a  nonnuilis  sacerdotum  io  boc  ipsum  confirma- 
los  se  etiam  privata»  domui  reddiJisset,  quod  epi- 
atolas  ad  elerum  ipsum  emiserat  quibus  episcopaium 


rani  damnatione  vacuiun  malueruut  de  indolureidem 
peregrini  vel  coepiacopi  nomine. 

IW.De  heerelidi  et  ichiimatieii  ejMCopii  ii  ad  cat  'toUeam 
fidm  venerint^  quid  obarvent, 

Quod  ergo  in  quibusdam  scbismaticis  recipiendit 
Nicaenum  concilium  statuit  a  siugulis  per  lerritoria 
8ua  hoc  etiam  praesens  conventus  iii  boc  statuit  ab 
oomibus  debere  servari,  id  est  ut  cuieunque  de  (ra- 
tri'jus  tale  aliquiJ  charitatis  consilia  dictaverint  lieeat 
ei  iinam  parochiarum  suarum  ecclesiam  cedere  [7.  S, 
concederej  in  qua  aut  coepiscopi  •  nomine,  ut  idem 
canon  loqoitur,  aot  peregrina  ut  aiuni  commuoiooe 

^  frueretiir  [jE.^  fruatur].  Primom  itaque  atatuitur,  ut 
hoc  in  qualibet  provincia  praeierqoam  in  Alpiiia  ma- 
rltima  liceat,  quam  ai  aliqua  in  parte  aecesseril,  ut 
malorum  incitalor  et  quieiis  impaliens  damoationi 
quam  in  se  provoeaverat  aubjacebit ;  sed  eisi  quisei- 
dem  quidquam  ex  bis  quae  statuu  aunt  transgredieoti 
commonicaverit,  a  communione  omniom  llet  aiieoos. 
Deiiide,  ut  quolibet  in  loeo  praeterquam  In  pobUce 
agerelnr,  ne  quiaqoain  el  locos  deoernator  qnem  cii- 
riae  et  clviutia  species  aut  ordo  nobilitat,  additnr,  no 
nnquam  in  civiutibus  vel  aub  episcoporum  abaenlia 
offerre  praesnmaty  nec  ordinare  vel  ultimom.eleri- 
cum,  nec  in  ea  quidem  ecclesia  quae  illi  eujuaeunquo 
misericordia  fuerit  atiribobi,  nec  uiii  cpiscoporum 

1«  vel  succedenle  aeuie  assumpto  in  rudimentis  suis 
buic  in  aliquo  quasi  proaetatis  revereotia  cedere  liceat, 
nec  nsqoam  ipsi  quidquam  de  episcopalibus  officiis 
usurpare,  praeterquam  in  eccieaia  quam  cujusquam 
misericordia  fuerit  indeptus,  in  qua  ei  aoium  neopby- 
tos  eonfirmare  et  ante  presbyteros  offerre  coocedi- 
tur.  Quod  si  unquam  aliquid  chariute  alierius  pro- 
vocatua  de  babiutionis  commoutione  variaverit,  non 
aliter  in  alia  ecclesia  requiem  accipiat  quam  priori 
renuntiaverit,  nec  omnino  unquam  duarum  ecclesia- 
rum  gubemaiionem  obtineat,  cui  etiam  215  ^i^  ^^ 
qnae  ipsi  ceditur  miniatros  a  civiutis  episcopo  nccesse 
esi  ordinari.  Sane  qoia  ministrorum  meniio  facia  ti>i 
et  nonnulli  ab  ipao  invenii  eicommnnicati  temere  in 
clero  provecti  dicerentur,  sututum  est  eos  qui  ita 


quem  se  non  indeptom  agnoscebat  appetere  iiuntta-  d  assumpti  essent  deponendos ;  qoihusauiem  nullacon- 

verat,  eradi  nomen  suum  petens,  et  hoc  ipsum  qnod 

insubiliier  214  ^»  ^  praesumpturo  crat  jam  tunc 

iiiordinatometirriium  ruiurum  proiestatum  esaecon- 

flrmans;  in  illam  poiius  partcm  declinau  sententia 

esl,  ut  juveni  educato  in  timore  Doinini  plos  suffra- 

g:ireiur,  quod  in  aciu  vitiosissinio  interduro  sanasen- 

siaset,  quam  quod  Juveuilibus  tiiillationibus  aiiqua  in 

parte  cessisseu  luque  praetermissls  bis  quae  regresao 

ipsius  eum  absque  ulliua  eieosationis  effogio  eulpae 


•  In  Codicibos  duplei  titulus:  qui  eiprimiior,  et 
alter  qni  sic  se  babet :  De  mulciatione  duorum  qui 
ordina^onem  prcfiumpterunt;  eipuncius  ne  repeiaiur. 

^  lo  CodiCibus  duplei  titutus:  qoi  eiprimtiur,  rt 
altcr  sic  se  babcns  :  Ct  a  duobui  epiicopis  ordinatui 


versationis  macola  prapjodicaret,  proot  Ebrodunensi 
sacerdoti  constiloendo  visum  est,  aut  in  ecclesiac  suae 
miniaterio  tenendos,  aut  ad  ipsum  quocunque  babi 
Usset  transferendos,  plebi  quam  acciperet  ei  constl* 
tuiionis  hojus  perlnissinne  benedicere,  ut  supra  dc- 
finitum  eat,  in  nna  eademque  ecclesia  neophytos 
conflrmare,  In  castellis  ac  vicis  totom  illi  [7. 2,  illu<l] 
anie  presbyteroa.aicubt  venerlt  liceat,  quod  in  clvi- 
t;aibus  omnino  praescribitnr  ^. 

aliquando  epiicopui  eue  pouit ;  eipunclus  qoia  ad 
reiu  non  attiuet. 

c  Ei  oinnibua  CodicibuA|  In  A.,  epiicopl, 

^  T.  2,  omnino  non  praiunM, 


Ml 


W  GALLliE  CONCILIA.-REGIfiNSE. 

I¥.  ffl  *  fM^tereibenedieaieiconfirmei  [T.,  2,  mii-  A  VIII.  Ui  bk  inanno  eonciiium  fiot. 

SufQcere  ?isttin  est  bis  in  anno  per  singnlas  provin. 


ciifieei\  neopkyium, 

Et  inter  minutas  has  discussiones  yisnm  est  omiii 

presbytero  per  familias,  per  «sros,  per  privatas  do- 

mos,  pro  desiderio  Odelium  raculiatem  t>enediciionis 

aperire,  quod  nonnullas  jam  provincias  habere  occur« 

rit,  buic  etiam  in  ecclesiamm  plebibus  per  loca  la- 

men  magts  quam  per  nrbes  boc  idem  visuro  est  esse 

tribnendnm  :  in  ecclesia  quoqoe  qua  ordinatus  fuerit 

eonseenndi  ▼irginem.  sicnt  confirmandi  neopliytiim 

)na  babebit,  et  per  omnia  ut  si  mulls  indulgeniiae 

lestimoninm,  semper  se  Inferiorem  episcopo,  siipe- 

riorem  presbytero  agat,  mandatts  Toiisque  sanclo- 

mm  omninm  prosequentibus  vi?a(  in  limore  Domini, 

qntetem  colat,  Deo  senriat,  synodi  circa  se  beuevo- 

lentiae  grailas  agat,  semperque  indignum  se  indultis  r  r'"T"  """■'"''"'"■  -— ™"— ••  *'*-"  "^ 
•  I  »  ^  <pu<l  senietipsos  concilia   metropolila 

el  negatis  Imparem  esse  fateaiur.  r  r  r 


ciaa  episcoporum  concilium  fliri,  semel  quidem  poat 
leriiam  bebdomadam  paschalis  festlviiaiis,  lu  ut 
In  quarta  quaqiie  hebdotnada  qoae  consequitnr,  id  est 
media  Peiiticoste  conciiiom  complealur.  Admoneant 
aiilem  comprovincialos  episcopi  il  qui  peramplioribu», 
id  est in  melropolitanis  civitaiihos diguiit.  Secundum 
vero  coiicilium  Idibos  Ociobribus  pro  vlndemiae  lem« 
poribiis  habeatur:  qui  dies  apud  Grccos  Hyperbere- 
laei  mensis  decimus  inveiiilur.  In  ipsis  auiem  conci- 
liis  et  presbyteros  et  diacones  et  judices  sive  curia* 
les  ac  privaios  prxsenies  esse  oporiet:  et  omnes 
quotquot  se  laesos  exlstimant  caiisas  enarrentet  fiyno- 
dicam  exspeclent  sententiam.  Nee  liceat  aliquibus 

norum  queat 
esse  praesentia  ',  et  absqite  metropolitanorum  epi- 
acoporomconscieniia  facere,  quibosde  %\^ot[kVi\\M% 
causisveridicum  ac  fidelisbimiim  eonstat  emissum  esse 
saneiionis  judlcium. 

Ego  Uilarius  episcopus  jozta  id  quod  uDiversis 
sanctis  episcopis  meis  qui  mecnm  aubscripseront 
placnit  y  statuta  Patram  secutus  bis  deflniilonibus 
subscripsl  snb  dle  ziii  Kalendas  Decembris  s  Thoodosio 
Augosto  septles  decies  et  Festo  eonsule  honcsto  K 

Ego  Se? erianus  episeopos  buie  deflniiloni  interAii 
et  subscripsi  die  consulatus  supra  scripti  >. 

Ego  Aodentins  episcopas  hls  sutotls  interful  dle 
eonsnlaius  supra  scrlpti. 

Ego  Julius  [T.  2,  Julianus]  episcopos  hls  stat«tlo 
Inierful  et  subscripsi  dieconsulatus  supra  scripii. 

Ego  Arcadios  episeopos  his  definitionibus  interfol 
et  subscrlpsi  die  consulatus  supra  scripii. 

Ego  Auspicius  episcopus  his  definitionibos  luterfnl 
et  subscripsi  die  cimsulatus  supra  scriptL 

Ego  Severas  epl^copus  hls  deflniiionibus  interfui 
218  ^^  aubscripsl  die  consulalus  supra  scripti. 

Ego  ValtTianus  episcopas  liis  deflniiionibus  iuter- 
fui  et  subscripsi  die  consulalus  supra  scripti. 

Ego  Neclarius  episcopus  bis  definitionibus  inter-* 
fui  et  subscripsi  die  consulatus  supra  scriptl. 

Ego  Asclepios  episcopus  his  definiiionibus  intcrfui 
et  subscripsi  die  consulatus  siipra  serlpti. 

Ego  The>»dorus  episcopu^  his  definitioiiibus  inier- 
non  humilet  sed  siiperbi  sedltionemque  ecclesiabus  ji  fnl  et  subscripsl  die  consulatiis  siipra  scripti. 


Y.  Vi^e^ecopue  quiiepelierit  efiscopum  curam  habeat 

acctenm  tpstns. 

la  commane  autem  omnes  qui  convenerant  sacer- 

doles  alblmetlpsls  contra  fanJusinoJI  scandala  praeca- 

veidam  ceosnerant.  Itaqoe  propter  bujosmodi  teme- 

rittiea  laU  deflnitione  consnltum  esi,  ut  de  caelero 

obaenraretor  no  qnis  ad  eam  ecclesiam,  quc  episco- 

pam  pardidisset/nlsl  vicinn  ecclesi»  episcopus  exse- 

qnlaran  tempore  aecederet,  qni  tamen  statlm  eccle- 

sl»  ipsins  earam  districtissime  gereret,  ne  quid  ante 

ordlnationem  discordantium  in  noviiatibus  clerico- 

ram  sabversloni  216  Hcorel :  ilaque  cum  talealiquld 

accidit,  vlcinis  vicinarum  ecolesiaram  inspecllo,  de- 

scripiio  recensloqne  mandatur.  C 

¥L  Vi  c  dbtqua  meiropotiiano  nnilui  ordinetur  epi-- 

ecopuM. 

Haec  antem  omnla  esaeqalaram  tempora  oaqae  ad 

seplimam  defuncti  dicm  aget,  ezimi»  eccleslae  refe- 

rens  mandatnm  metropolltani :  simul  cum  omnibns 

sanctis  [jE.,  sociis]  episcopis  sepellretor.  Nec  qnis- 

qoam  ad  ecclesiam  quie  summom  amiserat  sacerdo- 

tem,  nisi  metropolitanl  litteris  Invitatos,  ne  a  plebe 

deeipiatur,  accedat  et  vim  pati  voiuisse  videatar. 

Tll.  De  *  hii  qm  eccleiiarum  vel  earum  culloribui^  id 
Ml  iacerdotibui^  ieditioii  exaiterins, 

Perventam  est  huic  sancts  synodo  qnod  aliqtii 

Ignoti  instliotiones  canonum  faslu  superbiae  editio- 

*  antiqui  hostis  consilio  emutilare  nituntar,  qui 


Dei  vel  ejos  sncerdotibus  persisioiit ;  placuilomni  sy« 
nodo  hos  lales  ab  Ecciesia  Dei  et  a  coeiu  catholico- 
ram  segregari,  ac  ezcommunicatos  exsilio  rolegari, 
01  post correcii  saiisfactione  poenitenti^  ad  sanctim 
communionem  posslot  idem  admitti,  nonad  clerum. 

» 

*ln  Codicibus  du|>lez  tilulus:  qui  ezprimitnr  et 
alter  sic  se  habens  :  Vi  presbyteri  privatim  fideiibui 
tletidera^tiibui  benedicant;  ezponclus  ne  rapetatur. 

^  In  Codtcibns  dnplez  titulus :  qui  ezprimitur  oi  al- 
ter  ^ic  se  halMns:  De  ordinanda  uctetia  defuncto  epi^ 
ieepo:  expiinctiis  ne  repetatiir. 

*  In  Codkibus  duplez  litulus :  qiii  ezprlmitar  ei  al- 
ler  sicse  b^b<*ns:  Ne  quii  ad  ordtnationemveniat  niii 
mtteopoHiam  Unerii  taviiaftfs;  ezpaoctas  ne  repetaiur. 

'  Hic  canon  et  seqiiens  ez  U.  bunt  desumpii :  de- 
siint  iiainiiue  in  reliquis. 


Ego  Mazimus  episcopus  his  defiiiilionibus  interfui 
et  subscripsi  die  consulatus  supra  scripti. 

Ego  Yineentius  presbyier  episcopi  Constaniiani . 
ab  eodem  ordlnatas,  interrui  i  et  subscripsi  die  con« 
sulatus  supra  scripti. 

•  Forf#  ediiiorei  aii  Ralnzitis  :  nos  autem  hoc  verbutn 
supervacaneum  ezisilmamus. 

'  Corruptus  certe  locas :  reduudara  videntur  ha'C 
▼erba  :  metropolitanorum  queat  eae  praientia, 

s  B.  R.,  T.  I,  2,  die  xiv  Katendatt  Decembrei. 

^  ifi.,  B.  R. ,  U. ,  Fcito  mro  clariaimo,  coniuiibui 
honeuii, 

'  i£.,  B.  K.,  i^i<  «I  eonnnlibui  iuprauriptii  :slcqae 
iii  omnibus  subscriptionibus.  T.  %  die  concilii  iupra 
icripti 

i  JE.f  B.  R.,  E.  3,  L.,  mtfrfui  vita  ipuui. 


m 


COLI.ECTIO  GANONUIi  S.  ISIDORO  mSPAL.  ASCRIPTA. 


S56 


XXVII 

CONCILIUM  ARAUSICANUM 

MIMGIII    EP.ISCOPORUU  ,   HABITUU    JRnk   CCCCLXXTX,   TnBODOSII   MIN0EI8   TBMPORIfiUS  8UB   DIB 

VI  IDU8   NOVEMBRIS,   GTRO   GOZfSULB,    Ilf    ECGLESIA   JUSTIPriAllBNSl. 


I.  De  higretich  si  in  nior/ii  diurimine  convertantur.  A 

llacreiicos  in  monis  discrimine  positos  si  caiholici 
esse  desideraui,  si  desit  episcopus,  a  p-^eabyiero  cuin 
chrismale  el  brenedlclione  conslgnari  placel. 
II.  Ut  nullui  minuter  $ine  ehrismate  proficiuatur. 

Nullum  miiiistfOriim ,  qui  baptixandi  recipit  ofli* 
cium^  sine  clirismaie  usquam  debere  progredi ,  quia 
iiMer  nos  placuit  semel  chrismari.  De  eo  autcm  qni 
baptismale  quacunque  219  necessitate  facienie  non 
clirismatus  fuerit,  in  confirmatione  sacerdos  conimo- 
nebiiur  :  nam  inier  quos  chrismatis  ipsius  non  iiisi 
una  benedictio  681,  non  utprxjudican.<  quidqiiam.sed 
ttt  DOD  necessnria  babeatur  repetita  chrism^tio. 

111«  Ik  pmitiiitibue  qui  dt  corpore  exeunt  ^. 


IX.  De  hii  qui  ci»e$  ulienos  ordhuneruHl» 

Si  quis  autem  alienos  clves  aut  alibi  eonsblentes 

ordinaverit ,  ne  inordinati  io  ullo  920  accosentiir , 

aut  ad  se  eos  revocent  aut  graliam  ipsi  eorum  im- 

peireot  ciim  quibas  habitenu 

X.  De  episcopii  qw  non  m  poneonono  emiodin  niiena 
diceceii  banlicam  eomtruxerunt, 

Sl  quis  episcoporum  io  alieoaD  civitaU»  lerritorio 

eccleslam  aedificare  dtsponit,  vel  pro  fuodi  aui  aui 

ecclesiastici  vel  pro  quacunque  soorum  opporiuoitaie 

permissa  licentia  aedificandl ,  quia  prohiberi  hoc  vo- 

tum  nefos  eai,  oon  prxsumat  dedieatlonem  ,  quae  illl 

omnismodis  reservatur  In  cujus  terriiorio  ecclesla 

assurgit ,  reservaia  aedificatorl  eplscopo  hac  graila, 

ut  quoi  desideral  clericos  in  re  8ua  vldere  Ipsot  ordt- 


Qui  reeedunt  de  corpore  pcBoitenUa  aceepta,  pla-  b  net  is  cujus  territoriom  est,  vel  st  ordlnatl  Jam  8uqi 


Cttit  slne  reeonciliaioria  manus  impositiooe  eis  com* 
OMmieari,  quod  morientia  sufllcit  coosolationi  aecun* 
dom  dcOAliloiies  Pairum,  qui  hojusmodi  commuHio- 
DOm  eongmeiiier  viaticum  nemiiiarualy  ut  si  auper- 
viierint  sleut  In  ordine  pmitileotioa,  ui  osteiibis  ne- 
CMsariis  poBaiteRtiaa  fructibus  legttiniom  eommuoio- 
nem  cum  recouciliatoria  manos  impositione  acci- 
piaiit. 

IV.  De  eleride  pemiieniiam  voletHiho. 

Pcenllentiam.  deslderantlbus  clericis  non  negan- 
dam. 

f .  De  kii  qui  ad  eecieiittm  eoHfugiunt  ne  tradantur, 

Eo8  qai  ad  ecclesiam  coiifugerint  iradi  non  0|>or- 


ipsos  habere  acquiescat,  et  omnla  ecclesiaeipsius  gu> 

bematio  ad  eum  In  cujua  civiiatis  terriloffio  eeclceia 

surrexit  pertinebit.  Quud  si  etlam  sscularium  quieun- 

que  ecclesiam  aBdiflcaverit,  et  alium  magis  qoam  eum 

in  cujus  territorio  aediflcat  inviundum  puUverii, 

iMn  ipse  cul  contra  constilutionem  ac  disciplioam 

graiificare  vult  qoam  omnes  eplscopl  qui  ad  hagas- 

mndi  dedicationero  invilantor  a  convenlu  abstine* 

bunu  Siquis  eiceaserit,  in  reatum  devocabitttr  :  si 

quis  eicesaeril,  ordioem  rer ognoscat. 

XL  De  eifiieopii  qtd  exeommunicatMm  aUerUu 

iUicipiunt» 

Piacuil  In  reatum  venire  episcopum,  qui  admooi 

, ...  ,        tus  de  eicomnianicatione  cajuscunque»  slne  reconcl- 

terc.  sed  loci  sancti  reverentia  et  intercessiuiie  de-  p  ,.  ..  .  ...     7 

f^^J,  ti  Iiaiione  ejus  qui  eicommuoicavit ,  ei  commonicare 

praesumpserit,  ut  integra  omnia ,  si  reconcllialio  In- 


fendi. 

Vl«  De  mancipiii  confugientibui  ad  eccleiiam. 

Si  quis  autem  mancipia  clericorum  pro  suis  man- 

cipiis  ad  ecclesiam  conrugientibus  crediJeiit  occu- 

paiida,  per  omnes  ecclesias  districiissitna  damn.itioiie 

ferlatur. 

VII.  De  libertii  qui  eccleiim  commendaii  iunt  ne 

opprimantuTm 

In  ecclesia  manumissos  vel  per  tesUmentum  ec- 

cleside  commendatos  si  quis  in  servitiiiem  vel  obse- 

qulum  vel  ad  colonariam  conditioncni  impriincre 

leotavcril,  animadversione  ecclesiastica  coercebi- 

lur. 

VIII.  De  hii  qui  clericum  aiienum  ordinare 

prenumunt. 

Si  qnilibet  consistentem  alibi  clericum  ordiuandum 
putaverlt,  prius  deflniat  atcum  ipso  bahiief,  sic  qito- 
qae  non  slne  consulutione  ejus  episcopi  cum  quo 
ante  faabiuvii ;  nec  earo  qui  (orusse  non  sine  c:iusa 
diu  ab  allo  non  ordinalus^est  ordinare  praesutnat. 


tercesserit,  de  justilia  vel  lniqaiute  excommunlca- 
tionis  proiimx  synodo  reserveotur. 

Xll.  De  hiequi  iubito  obmuteicunt^  quod  et  bapti$mu:n 
et  pcmtentiam  acdpere  poeeint, 

Subito  obmutescens ,  prout  statotom  est ,  bapiizari 
aot  poenitentiam  accipere  potest  si  volunlatis  aul 
prateritae  testiinonium  aHoflim  verbis  habeal,  aal 
prassentis  In  suo  nutu. 

XIII.  De  hii  qui  mente  desipiunl, 
Amentibua  quaecunque  pieutis  sunt  coofereuda. 

XIV.  De  energumenii  bapti$atis. 

Q  Energomeni  baptizati,  si  de  purgatione  soa  curant 
et  8ose  solliciiudioi  clericorum  tradunt  monllisqne 
obtemperant,  omnismudis  221  commanicent  sacra* 
menti  ipsius  virtuii  vel  muniendi  ab  incur-u  d«%mo- 
nil  IC/»,  C,  daemonum]  quo  infestantur ,  vel  pnr- 
gandi  quorum  Jam  ostenditar  viu  purgaiior. 


■  B.  R.,  T.  1,S,  iransiciim.  In  reliquis  Gudicibus. 
Aurasicum. 


y»  T.  9,  De  non  reconciUatis  pemten^bui  qui  de  cer^ 
pore  exeunt. 


3»7 


GALLIiE  CONCILIA.  ->  ARAUSICANUM. 


XV.  Vt  •   energwnefd  el  catechumeni  de  bap  imo  A  uHra  subdiaconatum  vel  ecclesiasticM  capiani  di 

consulantur,  gnilales. 


Energumenis  et  calechuinenis  in  quaiiium  vcl 
necess'las  exegerit  Ve)  opportunilas  perniiserii,  (!e 
baptismatc  consulendum. 

XVL  (Ji  energumem  ad  clerum  non  jfromoveantur. 

Qoi  palam  aliquando  arrepti  sant  non  solum  non 

assumendi  ad  ullum  ordinem  clericatus ,  sed  et  si 

jani  aliqui  ordiuati  sunt  ab  imposiio  ofllcio  repel- 

iendi. 

\y\\.  Ut  in  unum  propositio  taeramenti  eontecretur, 

Cum  ^  capsa  et  calix  inferendus  est ,  ct  admis- 
tione  eucharisii»  consecrandus. 

XVUl.  Ut  evangelia  eatechumeni  audiant, 

STangelia  deinceps    placuit    catecbumenis    hgt 
apud  omnem  proTinciarum  nostrarum  Ecclesiam. 
XIX.  Ut  catechumeni  ad  baptisterium  non  accedant, 

Ad  baptisteriam  catechumeni  nonquam  admii- 

teodf. 

XX.  Ut  eatechumeni  eum  /idelibus  benedictionem  non 

aecipiani. 

Ad  ftdellam  beoediclionem  catechumeni  «  et  am 
iDler  domesticas  orationes ,  in  quantum  caveri  po- 
test  y  segregandi  inrormandique  ut  se  revocent ,  et 
signandos  tcI  benedicendos  semotlm  offerant. 

XXL  Ut  duo  episcopi  episcopum  non  faeiant  ^  . 

In  nostris  provlnclis  placoit  de  praesumptoribua  , 
nl  sic*jbi  contigcrit  duos  episcopos  episcopum  invi- 
tum  facere,  auciorilms  damnatls,  unius  eonm  ec- 
clestse  Ipse  qni  vim  passus  e&t  substiluatur  :  si  la- 


XXVL  De  diaconissis  non  ardinandis. 
Diaconiss»  omnismodis  non  ordinandae  :  si  qw 
jam  suni,  benedictioni  quae  populo  irapeadilur  capita 
submiltan*. 

XVII.     De  feminis  quw   vidu:iatem    frofessee  nmt 

coram  episcepo» 

Viduiiaiis  servando:  proressionem  coram  epiaeopo 
in  secretario  liabiium ,  imposita  ab  episcopo  veste 
viduali ,  non  es&e  violandam  :  ejus  vero  raptorem 
vel  ipsam  taiis  professionis  desertricero  merito  esse 
damnandam. 

XXVIli.  Dehsqui  profeui  sunt  eastilatem  ssvree^ 

varicaverinl. 
g     In  utroque  sexu  desertores    professs  eastltatie 
pracvaricaiores  habendi ,  et  his  omnibus  per  poeoi. 
tenliaju  lcgitimam  consulcndum. 

223  XXIX.    Ut  nuHus  episcopns  de  concilio  sme 
couseusa  discedui  am  ad  concilium  ire  excuseh 

Hxc  qux  subsGribimua  cum  eorom  quoqoe  coo- 

Gi/rtlia  qui  consensus  dederunt  rata  deioceps  ioler 

Dos  ac  nostros  haberi  volureus  et  liabenda  sanclmus, 

luin  ita  prastereunies  eos  qoi  synodo  aut  per  se 

aul  per  conseasus  suo,  vel  ad  vlcem  sui  per  legatos 

deslinando  adesse  deirectant;  ut  sibl  supra  nos  illi 

placeant  qui  patrum  siatuta  despicluni,  quibos  bis  io 

anuo  ,   qood  nobis  pro  temporom  qoaliuite  difficile 

est ,  sanctuni  est  ct>nvenire;  adjicientes  quod  slmtli- 

bos  deinc«;ps  paginis  pro  saiubritate  ac  remediis  ec- 


men  vita  respon^et  et  alierius  dejecti  loco  nihilomi*  C  tflesiasticis  congregandi  aJjiccre  optamus,  ut  nullus 


nos  ordinetor;  si  voluniariom  duo  fecerint,  et  ij>se 
damnabitur,  quo  cauilus  ea  qoae  sunt  aniiqultus 
statuta  serventur. 

222  ^^IL    Ui  eleriei  conjugali  nist  continenlioin 
profiieantur,  diacones  non  fiant* 

Sed  id  prcterea  •  ut  non  deinceps  ordinentor  dia- 

cones  conjugati,  ^  nlsi  qoi  prius  convurslonis  propo- 

sito  professi  fuerint  castitatem. 

XXilL  De  his  qui  posi  acceptum  diaeonium  ineonii" 

nentes  inveniuutur, 

Si  quis  autem  posi  acceptam  benedictionem  levi- 

licam  cum  oxore  soa  incontinens  invenitor,  ab  offi- 

cio  «fojiciaior. 

XXIV.  De  incontinentibtts  elertcts , 

De  bis  aotem  qui  prius  ordinati  hoc  ipsom  inci- 
denint  Taurinatis  [7*.  2,  Tauritanx]  «^ynodi  sequen- 
dara  esse  scntentiam,  qua  jubeutur  oon  ultertus  pro- 
Hioveri. 

XXV.  De  viris  probaits. 

De  idoneis  autem  et  probatioribos  [7.  2,  probatis] 
viris ,  qoos  clericaioi  alligari  ipsa  vilae  gravitas  co- 
gii,  s  si  forle  iociderout  doplicata  matrimonia,  ot  non 

*  Rx  reliquis  Codicibus  desumplus  hic  canon  qui 
deest  in  A. 

^  Ex  nmiiibus  Codicibus.  Iii  A. ,  cum  calice  et  pa- 
tena  inferendus  est. 

*  Ex  D,  destimpia  vox  eatechumeni^  qoae  deest  in 
A.  et  reliquis  Codicibiis. 

^  In  Codiclbus  duplex  tituliis  :  qui  exprtmitur  et 


conventus  sine  aiteiius  conventus  denuntiatione 
solvatur.  Iiaque  sequenti  anno,  si  Domino  ae  Ueo 
noslro  Jesu  Christo  permitiente  conceditur,  die  xv 
Kaicndas  Novcmbris  Justiniano  in  Arausico  territo- 
rio  convenlum  habebiinus  :  qui  ideo  tanio  prios  per 
conventom  ipsom  denontiatur ,  ut  tam  excusaiionis 
libertas  quam  invlutionis  necessitas  oon  sit;  de  die 
eiiim  et  loco  per  nos  ipsos  commonebimur  siiiguli 
nobiscum,  in  exemplaribps  ea  qua  per  nos  soiit 
constitula  rererenies  :  reliquos  qui  derueront  beatis- 
simi  fratris  nostri  Hilarii  solliciiudini  reiinquimos 
datis  ad  ipsos  224  horom  exemplaribos  commo- 
nendos.  Post  omnia  occurrit  de  imbecillitatibus  fra- 
gilitatis  humanse ,  ot  »1  quis  episeopos  per  infirmi- 
tatem  ,  debiliiaiem  vel  aliqoam  bebeiudinem  sensos 
inciderit,  aut  ofllciom  orls  amlserit,  ea  qux  non  olsi 
per  episcopos  gerunior  non  sob  prxsentia  soa  pre- 
sliyteros  agere  permiitat ,  sed  episeopum  evocet  coi 
quod  in  ecclesia  agcndum  foerit  imponat. 

Ego  Hilarius  cpiscopos  sobseripsi. 

Ego  Claodius  episcopos  soliscripsi. 

Ego  Coostantianus  episcopus  subscripsL 

alter  sic  se  habens  :  De  abjectione  ^us  iptam  du0 
prasumpserint  ordinare  episcopum;  espuneios  ne  re- 
petaiur. 

«  i£.,  Sedit  presterea. 

t  U.,  conjugati^  statuimus^  ntff. 

s  Ex  B.  K.,  T.  1,  %  In  A.|  i£.,  E.  5,  ^rsija  co- 
egerit,  In  U.,  gratuitas  cogil. 


SS9  COLLECTIO  CANONUM  S.  1S1D0H0  HISPAL.  ASCBIPTA. 

{•^go  Atideniiiis  optscopiis  subsertpsi.  A     Ego  Necurius  episcopos  subscrlpsl. 


360 


Ego  Agresliiis  episcopus  siibscripsi. 

Kgo  Jttlius  episcopus  subscripsi. 

Ego  Aiispicius  episcopus  subsrripsi. 

Ego  Theodorus  episcopus  ^ubscripsi. 

Kgo  MsYimus  episcopus  subscripsi. 

Ego  Eiicherius  episci.pus  sub^cripsi ,  faticlorum 
sacerdoluiti  coaiprovincialium  meorum  siiper  bis 
esspectaiurus  •ssensiini. 


Ego  Justus  episcopns  sobscripsi. 
Gevelius  episcopus  subscripsi. 
Kgo  Aiigusialis  episcopus  subscripsi. 
Ego  Ingeiions  episcopus  subscripsi. 
Ego  Siiperventor  Solonius  episcopus  subscripsi. 
Pro  paire  meo  episcopo  Claudio  subscripsi  ei  re- 
cognovi. 


XXVIII 

CONCILIUM  VASENSE  PRIMUM 

B40ITUII    iBRA   CCCCLIIX,   AP^D    AUSPICIUM   KPI8C0PUM    BCCLBSIAB  GATHOLlCiB,   THBOOOSII 
.MINORIS   TBMPORIBDSy  DIOSGORO   C0N8CLB,  SUB  DIB  IDUS   ROVBMBR.S. 

I.    I/i  CalUeam  epiicofn  in  CaUioi  nan  disanianttir.  B  lione  fraudanlur :  bl  enim  tales  quasi  egentiom  ne- 


Placuit  ergo  imctatu  liaUito  episcopos  de  Gallica- 

nis  provinciis  ¥enientes  intra  Gallias  non  discuiien- 

dos,  sed  solum  fturfic4.Te  si  nuilus  coniniutiionl  alicu* 

)iis  interdixerlt ;  quia  inler  circumhnbitantes  ac  sit»i 

|)ene  invicem  iiotos  non  tain  testimonio  indigent 

protu»    quam  deiHiiatione  et  denuntiationibus  de- 

piavati. 

S25  !'•  ^^  pmuiientibut  iubiio  mortui»  til  obialione» 

iorum  recipiantur. 

Pro  bls  qui  pcenitentia  accepta  In  bono  vIub  cursa 

sstlsfacioria  compunctione  viventos,  siiio  coroiuu- 

nione  inopinaio  nonnunqiiam  transitu  in  agris  aul 

iiiiieribus  prsveniunlnr,  oblatiouem  recipiendam  et 

eorum  funera  ac  deinceps  ntemunatn  eccle^iasiico 


caioresi  nec  credentes  Judicinm  Del  habendi  sunt ; 

unde  ei  qnidam  palruro  in  hoc  scrlptis  suis  inseruil 

congriiente  senteniia  qua  ali :  Amico  quippiam  ra* 

pere  furturo  esit  Ecdesiae  fiaudare  sacrilegium. 

V.  Vt  qui  iinUntim  eptscopi  iiu  noR  aequiadl  recurrai 

ad  ijfnodum, 

Si  quis  episcopi  sui  sententias  non  acqulescll,  re« 

currat  ad  synoduni. 

226  ^l*  ^i  exeommunieatui  humilin  eemaiiptmn  ut 

(eitiuiui  recondiieiur. 

Ex  epistola  s.incii  Cleroentis  utilia  quaeqae  prsssenli 

tempore  ecclesiis  necessaria  sunt  bonoriflce  profe- 

renda ,  et  cum  reverentla  ab  omnibus  fldelibas  ae 

prvcipne  c*ericis  recipieiida  :  ex  quibus  qaid  speeia- 


aflTeciu  piosequi  ndam ,  quia  nefas  est  corum  comme-  C  ^"^®""  P^^^"»*  P^^^^^  veoerandam  antiquiutem  statulis 


niorationein  excludi  a  salutaribiis  sacris,  qui  ad 
eadem  sacra  fideli  affectu  contendentes ,  dum  se 
diutiiis  reos  statuunt,  iiidignos  salutlferis  mysteriis 
indicanl  ac  piirgaiiores  resiitul  desideranl ,  absque 
sacramentorum  viaticolnlercipiuntur,  quibus  fortasse 
nec  absotuiiSbimam  reconcilialionem  sacerdos  dene- 
gandam  puiassct. 

IH.  Ut  ab  aheriui  epiitopo  ehrisma  nullui  aeeipiat, 
Per  hi  »gula  territoria  presbyieri  vel  ministri  ab 
episcopis ,  non  prout  libitum  fuerit  a  viclnioribus, 
scd  a  suis  propriisper  annos  slngulos  peiant  cliririn», 
appropinquaitte  solemnitate  pa&chali,  nec  per  quein- 
cunque  ecclcsia^iicuiu  :  scd  si  qua  necessiias  aui 
ministroruin  occu^aiio  esi,  per  subdiacoiium ,  quia 


praeseniibus  rolioramas «  quod  saprascriptus  beatus 
martyr  de  beaiissiml  apostoll  Petri  instltatione  com- 
memoratdicens  :  Qaaedam  aulem  el*am  ex  Yobis  ipsis 
intelligere  debetiSy  sl  qua  sant  qii«  Ipse  prxter  [T.  S, 
propter]  insidias  boininum  malorum  non  poiesl  evi- 
dentius  et  manifestias  proloqui.  Verbl  gratiay  inlmi- 
cus  esl  aliciii  pro  actibus  saist  vos  nolite  exspecure 
ut  ipse  vobis  dicat  :  Cum  lllo  nollte  amlci  esse,  sed 
prudenier  observare  debetls  el  volontaii,  ejtis  Tide* 
licel  qui  ecclesiae  curam  gerit ,  absqoe  communiono 
obsecundare ,  el  averil  se  ab  eo  cul  ipsam  sentltis 
adversum,  sed  nec  loqui  liis  qu.bus  ipse  non  loqailor, 
ut  unusquisqne  qui  in  culpa  est  dum  cupit  oninium 
vestrum  sibi  gratiam  reparare,  festinei  ciliiis  recon- 


inhoiioruin  est  iuferiorilkus  summa  conimitti,  opti-  D  cilisrieiqnioronibuspraeesleiperbocreditadsaluiem 


mum  auiem  est  ul  ipse  suscipiat  qui  in   tradcndo 

usarus  est;  si  quid  obstal,  salu^m  is  ciijus  oflicii  est 

sacrarium  disponere  et  sacmntenta  suscip^^re. 

kV.  Vt  qui  obiaiionei  defunetorum  ntiuent  excominu' 

nieentur. 

Qui  *  oblationes  derunctnruin  retinent  et  ecclesiis 
tradcre  deiiioraniur,  ut  iufi«ieles  ab  Ecclesia  abji- 
clendi ,  qula  osfpie  ad  exinBnitioiiem  fidei  pervenire 
ceriuin  esi  banc  pielatis  divinae  exacerbationem ,  qua 
et  fideles  de  corpore  rocedenies  votorum  pleniludine, 

pauperes  collata  allmoniae  et  necessaria  sastenla- 


cum  obedire  coeperil  moiihis  praesideniis  :  et  caetera 

quae    in  soquentibus  deiiotant  aroicos   eorum   qiii 

veriiaii  iiiimici  sunt.  Sciat  itaque  deinceps  cleras  ad 

reatum ,  sed  et  fldelium  popalus  ad  culp:im ,  silu 

ascribendnm,  si  quis  in  boc  vitium  inalorum  co  «ru 

taior  et  disciplltias  subversnr  agnosciiur. 

Vil.  Vt  accuiotorei  de  ievibui  ctmtii  non  audiantur  » 
de  eriminalibui  vero  diicutiuntur, 

Placuit  praeterea  accusandi  licentiam   etlam  in 

nosiri  ordinis  si  qua  existii  levitate  eomprimere,  ut 

episcopiis  si  quem  Judicai  abstineodamy  sl  pro  ho* 


•  in  Codicibus  Invenlunlur  verba  :  De  damnatione  eorum,  quae  exputicla  sunt,  quia  redundant. 


icf 


GALLlifi  CONGILIA.  —  VAS8NSE  11. 


m 


miliftiione  et  correaione  fralris  assurgii  eioreri  a  A  procestii  eos  non  iniserteordia  jam  aed  eanibas  ei- 


raeteria,  acquiescai  frairi  de  quo  agliur,  correplione 

ei  comminaiioiie  adhibita  :  sin  autem  de  crimine 

aliqnem  putet  esae  damnandum,  accusatori  sno  sc 

diacotiendum  sciat;  fas  est  enim  ut  quis  uni  pro- 

banior  probentur  omoibus. 

?lll.  Vi  ipiuofnu  atienum  elericum  peccaniem  redar- 

gutiL 

Quod  sl  se  tantum  episcopns  alieni  sceleris  con- 

scium  novit,  quandiu  probare  non  potest  niliil  pro« 

f*.rat,  sed  eum  fpsoad  compunctionem  ejus  secretis 

correpUouibus  elaboret »  qui  si  correptns  pertinacior 

fiiieritf  et  80  commuikioni  publice  ingesserit,  etiam  si 

episcDpua  in  redarguendo  illo  quem  reum  judlcat 


ponl»  qiios  eolligere  calumoiarum  meiu  qoamvia  in- 
fleia  praeceptis  *  misericordis  mens  humana  deire- 
ctat,  id  servandum  viaum  esl,  ut  secundum  statuia 
fiJelissimorum  ,  piissimorum  aiigustlaaimoramque 
principum  quisquis  expositum  colligit  228  ecele- 
siam  con:eatetur,  contesi.itionem  colligat  :  nlliilo- 
minoa  de  altario  dominico  die  minister  annunllet, 
ot  ecclesia  sciat  expositum  esse  collectum,  ut  intra 
dies  decem  ab  expoaitionis  die  expositom  recliilat ,  sl 
quis  se  probaverit  agnovisse  :  coliectori  pro  ipsorum 
decem  dierum  niisericordia  prout  maiuerity  :iQt  prae« 
aena  ab  bomine  aut  in  perpetuum  cum  Dco  gratia 
peraolvenda. 


probatione  deCciat  indemnatiis  licet  227  ^^  '^i*  Qui 

niriil  sciunt,  secederead  tempus  pro  persona  majo-  g   ^'  ^' ^ '^•'^a^'^1?^^*'"^!/^?!?'"'"  repoeeli  ut 

ris  auctoritalis  jubeatur,  illo,  quandiu  probare  nibil  '"^  " 


hoinidda  hateaiur. 


poiest,  iii  communione  omnium  praeteiq  tam  ejua  qui 
cum  reum  jiidicat  permanente. 
IK.  Vi  qui  expotiimn  invenerii  ecclcmm  conieetetur, 
De  exposiils,  quia  conclamata  ab  omnibiis  querela 

*  1d  Godlclbua  :  infeiix  a  prmceptii. 


Sane  sl  quis  post  hanc  diligentlssimam  8.mctlo- 
nem  expositorom  hoc  ordine  collectorum  repctitfir 
vel  calumniator  exstiterii,  nt  bomlcid.i  liabendus 
est. 


XXIX 

CONCILIUM  VASENSE  SECUNDUM. 


L  De  preebyierorum  obeerwitione. 
Hoe  placuit ,  ul  omnes  presbyteri  qui  suni  in  pa- 
rocbiis  constiiud  ,  secundum  consuetudinem  quam 
per  totam  lialiam  satis  salubriier  teneri  cognovimus, 
juniorea  lectures  quantoscunque  siiie  uxore  babue- 
rint,  secum  in  domum  ubi  ipsi  habltare  videntur  re- 
etpiant,  et  ens  quomodo  boni  patres  spirituaUter  iiu- 
trientes  psalmos  parare,  divinis  lectionibus  insisiere 
[ۥ,  Infiiriiere]  et  in  lege  Domini  erudire  coniendant 
ot  et  ftibi  dignos  successores  piovideant  et  a  Domino 
praeroia  acterna  rectpiatit.  Cum  vero  ad  xtaieni  per- 
fectani  venerini,  si  aliiiuis  e<>rnm  pro  carnis  fiagili- 
taie  uxorein  babere  voluerit,  poteatas  ei  ducendi 
coujiigiiiro  non  negetur. 

II.  Qualiter  recilentur  a  diacombu»  homitim. 

Hoc  ctiam  pro  sdilicatioiie  omnium  ecclesiaruin 

et  pro  utilitate  totins  populi  nobis  placuil,  ul  non 

solum  iii  civititibns  sed  etiam  in  om»ibus  parocbiia 

Tcrbum  faciendi  daremus  presbyieris  potestatem,  i(a 

ot  8i  preabyter  allqua  inlirmitate  prohibente  per 

se  ipsum  non  potuerit  prsdicare,  sanctorum  Patrum 

homiliae  a  diaconibiis  reciteniur  :  si  enim  digni  sunt 

diacones  quod  Christus  in  Evangelio  locutus  est  Ic- 

gere,  quare  Indigni  judicentur  [U.,  G.,  sunt]  sancto- 

rom  Patrom  expositiones  piiblice  recitare? 

III.  Kyrie  eleison  vet  Sanctns  sofpe  dtct. 

Et  ^  qoia  tam  in  sede  apostolica,  quam  etiam  per 

lolas  orientales  atque  ItaViae  provincias  diilcis  et 

fiiittinmsalubris  consuetudo  est  intromissa,  ut  Kyrie 

9ieioom  freqoentiua  com  grandi  affectu  et  compuii- 

*  Deeat  boe  coocllium  in  E.  5. 

^  T.  1,  fiita  nen  io/«m  in  sede  apoiiotica  %ed  eiiam. 


clione  dicatur,  placuit  et'am  nobis ,  ot  in  omnibus 
ecclesiisnostrisisla  tam  sancta  «  consnetudo  ei  ad  ma- 
tutinumetad  missam  et  ad  vesperum,  Deo  proHiiianie, 
iniromittaiur,  et  in  omnibus  missis,  sive  iu  matutinia 
p  sive  in  qnadragesimalibus,  sive  in  illis  quae  pro  defun- 
ciorum  oommemorationibus  fiunt,  semper  Sanciut^ 
Sanciut^  Sancius  co  ordine ,  quo  modo  ad  missaa 
publicaa  dicitur»  dici  debeat :  quia  tam  sancta  et 
tam  dulcis  et  tam  d<*siderabilis  vox,  229  6iiamsl  die 
noctuque  poasit  dici,  fasiidium  non  poterit  generarc. 

IV.  Ut  nbmen  papce  m  eccleeiii  reeiteiur* 

Et  hoc  nobisjustum  visum  est,  ut  nomen  domlni 
papae,  quiconque  acdi  apostolicae  prasfuerit,  in  no- 
stris  ecclesiis  recitetur. 

y.  Vi  dicatur  :  Sicut  erat  in  principio. 

Et  quia  non  solum  in  sede  apostolica ,  aed  etiam 
per  toium  Orientem  et  totam  Africam  vel  Juliam 
propter  hareticoruro  astuUam,  qui  Dci  Filium  non 
Q  semper  com  Patre  fiiisse  sed  a  tcmpore  coepiase 
blasphemani ,  230  ^^  omnibiia  clansulis  post  Glo- 
riam;  Sieut  eratin  principio  dicitur;  etiam  et  nos 
in  universis  ccclesiis  nostris  hoc  ita  dicendum  esse 
decrevimus. 

Cssarius  in  Christi  nomine  catholicam  '  ha'  . 
deflnitionis  uostrae  regulam  relegens  aubscrips' 

Et  notum  sub  die  nonarum  Novembrium  Dcv-iu  ,. 
niore  viro  clarissimo  consule  :  in  bac  consiiiutione 
septemdecim  episcopi  subscripaerunt. 

Quia  eliam  et  ea  quae  infra  scripta  sunt  omnilHis 

c  T.  1,i,  sfalttla  taneta. 

^  B.  R.|  T,  1,  3,  nomine  epiicopui  catholicmn* 


iCS  CCLL£CTIU  CANONUM  S.  ISIDOnO  IIISrAL^  ASCUIPTA.  SGi 

ec<*l.<8its  satts  ncccMari»  esse  noTtmos,  idc©  j«t8tum  A  canoniim  jiingeremiis,  ei  c<mstitn<o  synodali  n^Mto- 
et  rattonftbile  visom  est,  nt  iila  suprascriptis  titulis      lic»  sedis  ifit^T  Gasieia. 


CONCILTUM  AGATHENSE. 

▼IGIIITI  QUINQCR   EPTSCOPORUMy   IIABITUU  «RA    ■    DXLI?. 


Anno  vlcesimo  secundo  Alarici  regis  sob  die  iii 
Idiis  Sepiembris  Cum  in  nomine  Domini  in  civilaie 
Agatliensi  conTenissemns  in  sancti  Andre»  basilica, 
conscdiinns  de  dlsciplina  ct  ordinalionilnis  cI»»rico- 
rum  :itque  poiitificnm  vel  de  Ecclcslnrnm  utililati- 
lius  tracuiiiri.  In  primo  id  placuit  ut  cntiones  et 
sitituta  Patruin  per  ordtuem  legerentur,  quibns  le- 
csis  ^. 

I.  De  digamis  clericii  ul  nen  minislrent 


Vl.  Si  episcopo  a  quibuslibH  quldquam  fueril  dae- 

tictum, 

rontificiB vero quibus  in  summo sncerdotlt» consit- 

tuiis  ab  exiraneis  duntaxat  aliqoid  aot  cum  ecclesi.i9 

nut  seqoesiralim  aut  dimittitor  aot  donatnr,  qnia 

hoc  ille  qiii  donat  pro  redemptione  anlmtt  siitPy  non 

pro  commodo    sacerdotis   probator  offerre,  non 

quasi  suiim  proprium,  ned  qa:isl  dimi^som  ecclesiae 

inter  facultates  ccclesia!  compntabunt ;  quia  Justum 


Placuii,  iit  de  digamis  aul  inlernuplarum  mariiis,  B  **'•  |"  ^'^"^  sacerdos  habei  qiiod  ecclesic  dimissom 


quanquaro  aliiid  Patrum  sialuta  decreverint,  ui  qui 
hHciisque  ordinaii  sont,  babiia  miseratione,  presby- 
t«rii  vel  di.iconntus  nonien  tantuni  obtineanl :  orii- 
cium  vero  coiisecrandi  presbyteri  et  roinistrandi  hu- 
jnsiiiodi  diaccnei  non  pracsumant. 
11.  De  eontumacibus  clerieis  et  ad  oficium  iardis. 
Contumaccs  vcro  clerici  prout  dignitatis  ordo 
pernii&erit  ab  episcopis  corriganlor,  et  si  qul  prioris 
gradus  eUii  supcrbia  comniunionem  fortasse  con- 
tempseriiii,  aul  ecclesiam  freqtientare,  vel  ofOcium 
suum  implere  ncglexerint,  peregrina  eis  coromunio 
tril)iiolur;ita  utcuin  eos  poenitentia  correxerit,  re- 
scripii  in  inatricula  gradum  suom  dignitaiemqiie  reci- 
piaut 


esi,  iia  et  ecclesia  babeat  qiiod  relinquiinr  sact^r- 
doii  sane  quidqnid  per  fideicommissom  ant  sacer- 
doti,  aot  ecclesias  fortaKse  dimittitor  cuicunque  alii 
posimoJum  profotnrom,  id  inter  faeoltates  soas  ec* 
clesia  compuiare  aut  reiinere  uon  poteric. 
VIL  De  rebus  ecclesitg^  quomodo  ab  epueopis  kabean^ 

tur  :  et  de  servis  eccLncs  qualiter  ttb  episcopo  ma" 

numttantur,         • 

Casellas  vero  vel  mancipiola  eccleslae  episcopi, 
sicot  prisca  canonom  praecepit  auctoritas ,  Tel  vasa 
ministerii  quasi  commendata  fldeli  proposito  integro 
ecclcsiae  Jure  possideant ;  id  est  ot  neqoe  vendere» 
neqiie  per  quosciinqiie  contractos  res  onde  pauperes 
vivont  altetiare  praciumant :  qa<;^  si  necessiias  eerta 


III.  ie  episcopisqA  vel  innocentes  vel  pro  mtrtimis  C  compulerii,  ut  pro ccclesiae  aol  nccessitate aot  oUli- 


cauhis  atquos  excommuMcanl, 

Kpiscopi  vi'ro5i,  sacerduiali  moderalifiiie  posipo- 

s: ta,  innoceiites  aul  niinimis  causi.«culpabile.sexc<)m- 

niuiiic;ire  prxsunipseiinty  et  ad  gratiam   fehlinantes 

rccipere  fortasse  noluerini,  231  ^  ^lciiiis  episcopis 

ci«jaslib<*t  pruviiiciae  litieris  moneantur  ;  et  si  parere 

[BR.^  7. 1,2»  parcerc]noluerint,coiiiniu(iio  iliis  u>que 

ad  leropiis  synodi  a  reliquis  episcopis  non  dencgc- 

lur  «  ,  ne    foriasse  iii  evcomrounicatoiis  peccaiuin 

excoromiiiiicaii  longo  tempore  mone  pra^veniantur. 

lY.  I>e  Us  qui  snat  vel  propinquorum  oblationes 

ecelesttT  fraudant. 

Clerici  cliani  vel  &a!ru1arcs  qui  oblationcs  paren- 

tum  aut  doiiatas  aut  testamenlis  relicias  reiinere 


tate  vcl  in  usufructu  vel  indirecia  vendliione  allqoid 
distrahatur,  apud  duos  vel  tres  eomprovlnelales  vel 
vicinos  epi.<u:opos  cansa  quae  necesse  sit  Tende>.di 
232  pflmitus  comprobetur,  et  liabiia  discussione 
sacerdotali  eorum  subscriptioue  qoae  facta  foerit 
vcnditio  roboretur  :  alitcr  facta  vendilio  vel  trans- 
aciio  iion  valebit.  Sane  si  quos  de  serris  ecclesias 
bcnemeritos  sibi  episcopus  libertaii  donaveril,  colla« 
lani  iibeiiaiem  a  succeSNoribus  placnit  custodiri  cnm 
eo  quod  cis  nianomissor  in  ^  libertaiem  contulerit, 
qiioJ  tamen  jubemus  vigiiiti  solidorum  numerum, 
moduin  in  lerrula,  vineola  ve!  hospitiolo  tenere: 
qiiod  amplius  datum  fucrit  post  inanuinissoiis  mor- 
tem  ecclesia  revocabit ;  uiiiiusculas  vero  res  aut  ec- 


pcrstiterini  [V..  |  rssumpf erint  ]  aut  id  qnod  ipsi  D  desi»  minus  uiiles  peregrinis  vel  cleiicis  salvo  jure 
donaverint  ecclesiis  vel  nionasterlis  credidcriiil  ao- 


ferendomy  sicut  synodiis  ssncta  constituit  velut  ne- 
catores  paupcrum  quousque  Tcdd-nt  ab  ecclesiis 
excludaiitor. 

V.  Si  etericus  furtim  eccteiim  fecerit, 
Si  qnis  clericus  furtum  ecclesiae  fecerit,  pcregriiia 
ei  comniunio  tribuatur. 

^  A. ,  ena  mliii. 

^  U.,  quibus  lectis  depmerunt.  In  A.  ct  rcliqiiis  ad 
periodi  absotutiooem  vox  canonis  priini  ptacuii  ad- 
Jungeiida. 


ecctesiae  in  usuin  persiare  permitiimus. 

\  IIL  De  clericis  qui  ad  sacutares  ccnfugiunt. 
Id  eliam  placuii,  oi  clericus  si  relicto  olliciu  suo 
propter  districtinnem  ad  sascularem  furtasse  confii- 
gerii,  et  is  ad  qtiem  recurrit  sulatiom  d&fensionis 
impHnderit,  cum  eodem  de  Ecclesiae  commiinone 
pellaiur. 

•  Ex  T.  I,  i.  In  A.  et  reliquis  Codicibos  :  episeo* 
pis  denegetur. 

*  ifi.,  n.  R.,  T.  1, 2,  in  libertaie. 


2€6 


CALLIiE  CONCiLIA.  —  AGATHENSE. 
hX.  Db  ffreshylerii  ^  diaconibut  qui  ad  eotijugaiem   A  XVL  Quamate  diacanet  ordinentur. 

episcopos  vrro  bcnedictionem  diaconaiiis  mifiori. 


coitum  reneriuntur, 
Piaeiiit  eliam,  ut  si  diaeoni  aut  presbyteri  conju- 
gati  ad  torutn  iixorum  suaruni  redire  voluerint,  papse 
Iimocntii  ordinatio  vel  Syricii  episcopi  anctoriias 
conservetHr;  quod  si  ad  aliqitos  forinula  illa  ecrje- 
siaslica  vita)  pariier  et  disciplinse  qu«n  a  Syriclo 
epti^xsopo  ad  provincias  commeavit  non  probabitur 
perveiiisse,  bis  ignoraiionis  [£/.,  6\,  ignorationibus] 
veiiia  lemittelur,  iia  ut  dc  cxtere  penitus  incipiant 
absiinere  et  ila  giadus  suos  in  quibus  invenli  rue- 
rint  sic  rctineant,  ut  ad  potiora  eis  non  liceat  ascen* 
dere  :  quibus  in  beneficio  esse  debet,  quod  hunc 
Spsum  locum  quero  retineut  non  ainiliaiit.  Sl  qui  au- 
tem  scisse  formam  vivendi  dimissam  [l/.,  G.»  inis- 


bus  vlginli  et  quinque  aniiorum  peiiiliis  non  comniii- 
lat :  ^ane  si  conjugali  juvenes  consenscriiit  ordinari , 
etiam  uxorum  voliini.is  iia  requirenila  est ,  ui  seqiies- 
iralo  niansionis  cubiculo,  religioiie  promissa,  posiea- 
qnam  pariter  conversi  fuerint  onliiieniur. 

XVII.  Quamtaleepiseopi  vel  presbtjtercs  con$ee:  mlur. 

Presbylcruinverovelepiscopumanlelrlgikiiaannos, 
id  est  anlcquam  ad  viri  perfecii  234  Ktaicin  perve- 
niant,  nullus  mctropolitanorum  ordiiiare  presum.a, 
ne  per  atafem,  quod  aliquoiies  evenii,  aliquo  enore 
culpeniur. 

XVIII.  de  laicii  quibus  iemporibut  CQmmunicare  (U- 

beant» 


sam|  a  sancto  Syrlcio  episcopo  detegunlur,  neque  B     Sjecularcs  vero  qui  Naiali  Domini,  Pasch!»   VvtiU^- 


statim  cupiditatis  libidines  abjecisse,  illi  suiil  ino- 

dis  omnibus  submovendi ,  qui  post  adinonitionem 

cognitam  prxponendam  arbitrati  suni  voluplaiem. 

X.  Vt  nullui  elericcrum  cum  exlrands  feminii 

habitet, 

Id  eiiam  ad  cnstodiendam  vitam  et  famam  speciali 

ordinailone  prxclpiinus,  ut  nullus  clerlcorum  ex- 

Iranese  mulieri  qualibet  collaiione  .tut  faniitiarilate 

jangaiur  :  ei  non  solum  in  domo  illius  cxiranea  mu- 

Uer  non  accedai,  sed  nec  ipse  frequcntandi  ad  eiira- 

Beam  muliereai  habeat  poiestaiem,  sed  cum  maire 

UiDtomy  sorore,  filia  aut  nepte,  si  hnbuerit  aut  vohie- 

rit,  viTendi  liberam  babeat  233  poiesiaiem  :  de 

qntbiis  nominibus  nefas  est  aliud  quam  naiura  con- 

Bliiuit  suspicari. 

XI.  ntnuliui  elerieui  in  eeliario  vet  ieereto  feminam  tn- 

•  tromiltat, 

Ancilias  vel  liberias  a  cellario  vel  a  secreto  mini« 

Bteiio  ei  ab  eadem  mansione  in  qaa  clericos  manet, 

placuil  renioveri. 

XIL  Ut  onmbmdiebui  Quadragenma  iobbtAo  jejune- 

tur» 

Placuii  eiiam,  ut  omnea  Gcclesiae  exceptis  diebus 
domioicis  in  quadragesima,  eliam  die  sabbali,  sacer- 
do:ali  ordinatioue  et  districtionis  comminaiiooe  jeju* 
nent. 

XllL  Ut  iymbolum  ante  ocio  dia  paieliw  eompetentibui 

praadicetur. 

Symbolom  eiiani  placuit  ab  omnibus  ecc]e»iis  una 


cosle  non  commuiiicaverint,  caiholici  non  cred;intur 
rtec  inier  cathollcos  habeanlur. 

XIX.  De  sanctimonialibus  qua  CBtote  veleutur, 
S.inctimoniales,   quamlibei  viia  earum  el  inores 
probali  sint,  aiite  annum  splatis  suae  quadragesimuin 
non  velentur. 

XX.  De  clericis  qui  eomam  nutriunt, 
Clerici  qui  comam  nutriunl  ab  archidiacono  eliani 
si  noluerint  Inviti  detondanlur  :  vestinicnla  vel  caU 
ceameniaeiseiiamnisi  quos  relgionera  dcceant  uii 
aut  babere  non  iiceat. 

XXI.  Uisolemnitateimajores  iHcivitatibui  ceiebrentur, 
Si  quis  eiiam  eitra  parochlas,  in  quibus  legilimus 

e  t  ordinariusque  convenius,  oratorium  In  .'«gro  lia- 
C  bere  voluerit.  reliquls  festivitatibus  ul  ibi  mtssas  le- 
ncant  propler  faiigaiionem  faniilix  justa  ordinallnne 
pcrmiltimiis  :  Pascha  vcro,  Naiale  Dominl,  Epipba- 
iiiam,  Ascensionein  Domini,  Penlecosten  ei  N.itale 
sancti  Joannis  Baptistse,  vel  si  qui  maximi  dies  in  fes* 
tiviiaiibus  habentur,  non  nisi  in  civitaiibiis  aiit  in  pa- 
rochiis  teneant.  Clerici  vero  si  quiin  his  fesiivilatibui 
quas  supra  diximus  in  oratoriis  his,  nisi  jubenie  aot 
pcrmittrnte  episcopo,  facere  aut  tenere  vo^uerint,  a 
communione  pellantur. 

XXII.  Ui  Hon  liceai  preibytero  vel  cUrico  rem  eecl  iim 

vendere  vei  donare, 

Et  licet  superfluum  sit  de  re  nota  ei  aBtiqniscaniH 
nibus  prohibita  iterato  aliquid  dennirc,  tamen  qiio 


die.  id  estanie  octo  dies  domlnic»  resurrectionis  pu-  ^  ^'?'""'  cupiditas  aut  improbitas  reprimaiur,  id  sla- 
blice  in  ecc]ei.ia  comneteiitibus  iradi.  ^  *"*""*  ^'^^  «rones  jubenf,  ut  civilatenaes  sive  dJoe. 

cesani  presbyteri  vel  clerici,  salvo  jure  ecclesix,  rem 


blice  in  ecc]ei>ia  conipetentibus  iradi. 

XIV.  Ut  altare  et  ungaiur  et  benedicatur, 
Altaria  vero  placuit  non  solum  unctioiie  ciirismaiis, 
sed  etiaro  sacerdoiali  benedict  one  sacrari. 

X  V .  Qualiter  majorei,  qualiier  minores  [li.  R.,  T.  2, ;u- 

niore^]  ptenitenlhm  accipiani, 

Poenitenies  tempore  qtio  pGeniieiitiam  petunt  im- 
positionem  manuum  el  cilicium  super  caput  a  sacer- 
dota  sicut  oblque  constitutum  est  cousequauiur,  et  si 
aui  comas  non  deposuerint  aut  vestimenia  non  mu- 
taTerlntabjicianlur,  et  iiisi  digne  poenituerint  non 
reciprantur :  javenibus  etlam  poenitentla  non  facile 
comniittenda  est  propieraBiaiis  frag  liiatami  viaticum 
tameo  omBibiis  ia  morta  positls  non  oegaBdttmt 

PATROL.LXXXIV- 


Ci  cleslae  sicut  permiserint  episcopi  leneant ,  vendere 

aut  donare  penitus  non  prssumant :  qiiod  si  fecerini, 

ct  facta  vemiitio  non  valebit,  et  de  facultatibus ,  si 

quas  habeiit  proprias,  indemnem  ecclcsiain  reddaBl 

et  communione  priventur. 

235  XXIIL  Ui  elericui  junior  ieniori  non  prapona* 

tur, 

Episcopnsellamqviorum  viia  n;  n  reprehcnditarpos- 
leriorem  priorl  nuhum  pra^ponai,  nisi  fi  rUsse  elatus 
siiperbia  quod  pro  neccssitaie  ccclesis  episcopus 
jusserit  implere  contemnil.  Sane  si  oflicium  archidia- 
conatns  propter  simpliciorem  naiuram  implere  aut 
expedire  ncquiverii,  iUe  loci  sui  nomen  tcneai  eior- 

9 


267  rX)LLECTIO  CANONUM  S.  ISIDOIIO  IIISPAL.  ASCRIPTA.  268 

dinaliuni  ecdesix,  qucni  elegerii  episcopus,  praepo- A  XXXI.  Dehisquiperodiumadpacemnonrmriumiur. 


jiatur. 

XXIV.  De  expoMi  inveniii. 

De  eiposiiis  id  obscmndum  quod  jam  dudum  syn- 
odus  sancla  const.iiuil. 
XXV.  De  twcula  ibu»  qui  »ua$  eonjugei  derelinquunt. 

lli  vero  sxcul.ires,  qui  conjiigale  consoriium  culpa 
gravlore  dimidoni  Te.l  eliaai  dimiscrunt,  el  nuilas 
causas  discidii  probabililer  proponenles  propterea 
sua  malrimonia  dimillunt,  ut  aut  iHicita  aut  aliena 
prxsumant,  si  antequnm  apud  episcopos  comprovin- 
ciales  disci^Jii  causas  dixerint,  et  prius  uxores  quam 
jiidiciodauinentur  ahjecerinl,  a  communionc  Eccle- 
siae  ei  a  sancio  populi  CGetu  pro  eo  quod  fidem  et  cou- 
iugia  maculant  cxcludantur. 


Placuit  eiiam,  ut  sicut  pleniwque  fit  quieunqoe 

odlo  aut  longinqaa  inter  se  lite  dissenserint»  et  ad  pa- 

cem  revocare  diutina  inleniione  nequiverint,  a  civi- 

t:itis  primitus  sacerdoiibtis  argaaniur :  qui  si  inlmi- 

ciiias  deponere  pernicio^  inientione  noluerinl,  dc 

Ecclesia  ccetu  jusiissiina  excommuDicatlone  pellan- 

tur. 

XXX II.  Vt  clerieui  ineoniulloepiicopo  adjudieem  le- 

cularem  non  pergat. 

Clericosnequaquam  prasumatapud  saecularem  judi- 

cem  episcopo  non  permittente  pulsare»  sed  sipulsa- 

tus  fuerit  refpondeat :  non  proponat  nec  audeat  Ciimi- 

nale  negotiiim  in  judicio  sxculari  proponere.  Si  quia 

vcro  ^XGularium  per  calumniam  Ecclesiam  aut  clericum 


XXVI.  Vt  eivoluntarie  clericui damnum  eccleiim  fece^  B  faiigare  tentaverit,  elevictus  [T.  I,  2.  viclus]  fafril. 


rit^  ei  iatisfaciat  et  excommunicetur, 

Si  qui  vero  de  clericis  documenta,  quibus  eccleslae 

possessio  Hrmatur,  aut  subripere  *  aut  negare  aut  ad- 

versariis  forlasse  iraderedamiiabili  et  punienda  ob- 

stinatione  prxsumpscrint,  quidquid  per  absentiam 

docuiuentorum  damni  ecclesiac  illatum  est  de  propriis 

raculiatibus  rcddant  et  communione  priventur;  hi 

etiam,  qui  in  damnum  cccTesise  insirumenta  ecclesiae 

impie  sollicilaii  a  tradiloribiis  susceperint. 

XXVII.    Ul   monaiterium  inconiulto  epiicopo  nullu» 
comtruat  :  ei  de  menachii, 

Monaslerium  novum,  nisi  cpiscopo  aut  permitien- 

te  aut  probante,  nullus  incipere  aut  fundare  praesu- 

knat.  Monacbi  verb  vagantes  ad  ofllcium  clericaius, 


Ecclesiae  liminibus  et  a  catholicorum  communiono, 

nisi  digne  pcenUucrit,  arceatur. 

237  XXXIII.  Si  epiicopui  harede»  non  hahen»  Ec* 
cteiiam  eui  prcefuit  hanredem  non  fecerit. 

Episcopos  qui  filios  aut  nepotes  non  habens  alium 

quam  Ecclesiam  reliqail  haeredem,  si  quid  de  Eccle- 

sia  noii  in  Eccleslae  causa  aut  necessitate  praesampsit, 

quod  distraxit  aut  donavit  irrilum  habeatur  :  qui 

vero  filios  habet,  de  bonis  quae  reliquit  ab  baeredibua 

ejus  indemnitaiibus  Ecclesiae  consulaior. 

XXXIV.  De  Judteii  qui  converti  cupiunt  quatiier  nrsr»- 

pianiur, 

Judaei  quorum  perfidia  frequenter  ad  vomitum  redit, 

sl  aJ  legem  [7. 1,  2,  Ecclesiam]  catholicam  venire 


nisi  eis  testimonium  abbas  sims  dederit,  nec  in  clviia-  C  voluerint,  octo  mensibus  inter  catechumenos  eccle- 


tibus  nec  in  parocliiis  ordiiientur.  Honachum  nisi  ab- 
batls  sui  aot  permissu  aut  voluntaic  ad  altcrum  mo- 
nasteriom  commigrantem  nullus  abbas  suscipere  aut 
retinere  praesumat,  sed  236  ubicunque  fuerint  ab- 
bati  suo  aactoritate  canonum  revocentur.  Si  necesse 
faerit  clericum  de  monachis  ordinari,  cnm  consensu 
et  voluntate  abbatis  pra  sumat  episcopus. 

XXVIII.  Vt  mona»terium  pueltarum  procul  a  mona- 

cIm  con»truatur. 

Monasteria  puellarum  longins  a  monastcriis  mona- 
chornni  aat  propter  insidias  diaboli  aat  propter  oblo- 
eutiones  hominum  collocentur. 

XXIX.  De  tiberti»  ut  in  nece»iilate  ab  eccleeia  tueantur. 
Libertos  legitime  a  dominis  suis  factos  ecclesia  si 


siae  limen  introeanl,  et  si  pura  fide  venlre  noscontur, 
tunc  demum  baptismaiis  gratiam  consequaniur  «  : 
quod  si  casu  aliqao  quis  periculuni  InOnnitatis  iiitra 
praescriptum  lempus  incurrerit  et  desperalas  fuerii, 
bapilzetur. 

XXXV.  Si  epUcopu»  a  metropoiilano  admonitu»  pro 
»ynodo  vel  ordiuaitone  ep)uopali  venire  dieiuteril. 

Si  metropolicanus  episcopus  ad  comprovinciales 

ep'8copo8  epistolas  direxcrtt,  in  quibaseos  ant  ad 

ordinationem suroml  pontifics  aut  ad  synodum  inn- 

tet,  posipositis  oronibus,  excepia.  gravi  infirmitale 

corporis  aut  praeceptione  regia,  ad  consiitotam  diem 

adesse  non  differant :  qiii  si  defuerint,  sicut  prisca 

caiionum  praecepit  auctoritas ,  usque  ad  proximam 


necessitasexegerittueaiuriquodsiquisanteaudien^Dsynodum  a  charitate  fralrum  et  Ecclesia!  commu- 
tiam  aut  pervadere  [j€.,  persuaderel  aut  expoliare     „|^„q  priveniur 

prsesuinpserit,  ab  ecclesia  repellaiur. 

XXX.  Ut  po»t  antiphona»  oratione»  dicanlur. 

Et  quia  convenit  ordinem  Ecclesix  ab  omnibus 

aeqaaliier  cugtodirl,  studendum  est,  ni  sicut  ubique 

fil,  et  post  antiphonas  collectiones  per  ordinein  ab 

episcopis  vel  presbyieris  dicaniur;  ct  hymnos  ^  ma- 

tuiinos  vel  vespertinos  diebus  oninibus  decantari ,  et 

in  conclusionem  matulinaruin  vcl  vespeitinarum  mis- 

sarum  post  hymnos  capiielia  [U.,  capilula]  de  psal- 

mis  dici,  et  piebem  collecta  oraiione  ad  vei^peram  ab 

episcopo  cum  bencdictione  dimitti. 


*  iE.,  n.  R.,  E.  3«  T.  1,  2,  »upprimere. 
^  M't  hymnum  malutinum  vel  vespertinum. 


XXXVI.  Vtitipendia  elericorum  juxta  mcrilum  duiri^ 

buantur. 

Clerici  etiam  omnes,  qui  Ecclesi»  fideliter  vlgi- 
lanterqiie  deserviunt,  slipendia  sanctis  laboribus  de* 
biia  secandum  servitii  sui  meritum  vel  ordinationcm 

« 

cjnonum  a  sacerdotibus  conseqnantur. 

XXXVn.  De  homicidis  vel  [al»ii  teilibui. 

Itaque  ccnsuimus  hoinicidas  et  falsos  tesies  a  com- 
munione  ecclesiasiica  submovendos,  nisi  pceuiieiiiiaa 
sati^faclione  crimina  admiasa  diluerint. 

e  JE.,  B.  R.,  E.  5,  T.  !,i.,  merettntu$. 


S59  COLLECTiO  CANONUM  S.  ISIDOAO  H1SPAL.  ASCRIPTA.  240 

\\\.Vt  qulinpaee  armaprojicmutexcommHnleeiitur.  \hen%i  ei  de  his  quos  ordinaveruot  ralio  8ub.-uUlf 

non  illis  obsisial  ordinatio.  Quoniam  muUi  suni  qui 
conlra  Ccclesiam  repugnare  videnlur  et  per  ie^iea 
retieihpios   pulant  sc  eMUaalione  aduiiili  debere. 


De  bis  qui  arma  projiciunt  in  pace,  placuit  absti- 
neri  eos  a  communione. 

IV.  I/l  aur'g(c  duai  agitant  exeommunicentur. 

De  agilaCoribus  qui  lideles  suul,  iJacuiieos  quan- 
diu  agitanl.  a  eommunione  separari. 

V.  Ui  qui  tn  theatrit  conveniunt  excommunicentur^ 
De  Uieairicis,  ei  ipsos  placuit  quandiu  aguni^  a 

communioae  sepafari. 

VI.  in  infirmitateeonverii  manm  impoMonem  acci- 

piant, 
De  bis  qiii  in  iiifirmilaie  crodere  volunt,  placuii 
debere  bls  manum  imponi. 

VII.  De  prmiidibu$  ut cum  conscienia  episcopi  $ui 

commuwc^^nt. 

De  prxsidibus  qui  fideles  ad  pracsidatuin  prosiliunt  ^ 
ita  placuil,  ul  cum  proraoii  fuerinl  litteras  accipiani 
ecclesiasiicas  communlcatorias,  ita  tamen  ut  in  qni- 
busciinque  locis  gesserinl,  ab  episcopo  ejusdem  loci 
cura  illis  agatur,  ut  cum  coeperint  eonlra  disciplinam 
publicam  agere,  lum  demum  a  communione  e  clu- 
dmlur  :  simililer  ei  de  his  qui  rempulilicam  agere  vo- 

hinl. 
Vlli.  Utex  hfsrete  converu  »i  in  Trinitate  baptizati 
suntf  manut  impositionem  acdpiant, 

De  Arianis  qui  propria  lege  sua  utuntur  ut  reba- 
piizenlur,  placuitsi  adecclesiain  aliqui  de  hac  bncrese 
venerint,  interrogent  eos  8ymbo'om,  et  ai  peryide- 
rint  eo8  in  Palre  et  Filio  et  in  Spiritu  sancto  csse 
baplizatos,  manus  eis  lantum  imponatur  ut  accipiant 


omninonon  permitianlur  nisi,  utsupra  diiimuSk  aetis 
publicis  ducuerini. 

XIV.   Ut  falti  accutatoret  fratrum  utque  nd  exttwn 

excommunicentur. 

De  liis  qui  lalso  accusant  rraircs  8uo8,  placuit  eoa 
usque  atl  exitum   non  communicare,  sed  falsum  te« 
8tem  juxia  Scripiuram  impunitum  non  licere  esse» 
XV.  Ut  levita  non  offerant, 

De  diaconibns,  quos  cognovimus  multis  locls  offcr- 
re,  placuit  minime  Aeri  debere. 

XVI.  Ut  pcemtentet  ubi  acceperint  oralionem  ihi  nm- 

municent, 

De  his  qui  pro  delicto  suo  a  commuuione  separan- 

tur«  itaplacuit,  utinquibuscuoqueloeis  rutranteiclu- 

sl,  eodem  loco  commuuionem  consequauiur. 

187  ^VII.  Utnultut  epitcoput  alium  concuicet  epi- 

tcopum. 

Ut  nullus  episcopus  alium  episcopum  conculeet. 

XV 111.  Ut  diaconut  nihil  tine  pretbytero  oferat  ^. 

De  diacunibus  urbicis  ut  non  lantum  slbi  prxau- 
mni,  sed  bonorem  presbyteris  reserTeutyOt  sino 
conscieutia  ipsorum  nibil  tale  faciant. 
XIX.  Ut  peregrino  epiteopo  locut  tacrificaniU  deiur, 

De  peregriitis  episcopis  qui  in  orbem  solent  feni- 
re,  placuit  illis  iociim  dari  ai  offerant. 
XX.  Ut 6ine tribut  epitcopit  nuUut epitcoputardbutur. 


Spiritum  sanetum  ;  quod  si  inlerrogati  non  respon-  C     ^^  ^^i^  Qoi  usurpant  sibi  soli  debere  epi^copum 


derint  banc  Triniiatem,  baptizentur. 

IX.  Ut  qui  confittorum  litterat  portant  atiat  recipiant, 

.  Deliis  quis  Gonfi«8oruin  iitteraa  afferunt,  placnit  ut, 
sttbiatis  eis  iitteris,  alias  aeeipiant  comiuunicalorias. 

196  ^*  ^^  *i  ^^j^  ^^'  adulteraverit  aliam  non  aceipiat. 
De  hisqui  conjogea  suas  in  adulterio  deprehendunt, 
•t  idem  sunt  adoleacentes  fideles  et  prohibentur  nu- 
bere,  plaeuit  quantum  possit  consilium  eis  deior,  ne 
viventibua  etiam  oioribua  suis,  lieet  adulter»  sint,  ut 
non  alias  aceipianl. 

XI.  Ui  femiwe  fidelet  quce  Gentilibut  te  junxerint 

excommuuicentur* 

De  puellia  fidelibus  qusB  Gentilibus  jungunlur,  pla- 


ordinare ,  placuit  ut  nullus  hoe  slbi  prxaomat,  nisi 
assumptis  sibi  aliis  septem  eplseopls ;  si  lameo  oon 
poterit  septem ,  infra  tres  non  aodeat  ordiuare. 

XXI.  Uteterieut  atibi  trantient  excommunieeiur. 

De  presbyteris  aot  diaconibus  qui  solent  dimitiere 

loca  sua  in  quibus  ordinati  aunt  et  ad  alia  loca  irans- 

lulcrunt  se,  placuit  ut  bia  locis  minislrent  ut  si,  reli- 

ctis  locis  suis,  ad  alium  locom  se  transferre  voluerint 

deponaniur. 

XXII.  Ut  apottatcB  qui  tardiut  rewiunlwr  uiti  per  di^ 
gnampxnitenliam  ru)n  recipiantur» 

De  bis  qui  aposiatant  et  ouoquam  se  ad  eeciesiam 

repraesentant,  nec  quidem  poeBitentiam  agoreqiueronl, 

et  postea  infirmitate  arrepti  petunt  communionero. 


cuit  ut  aliquanto  lempore  a  communione  separoiitur.  D  placuit  eis  non  dandam  communionem  nisl  revaloe- 


Xil.  Ut  elerid  feneratoret  excammunicentur, 
De  minisiris  qui  fenerani,  placuit  eos  juibi  for- 
mam  divinitus  datam  a  coinmuniune  abstineri. 

Xlil.  Utp^aditoret  fratfum^vei  vatorum  tacrorum,  teu 
Scripturarum^  cum  ver^eribut  deponantur. 

De  his  qui  Seripluras  ^  iradidisse  dicuntur,  vel 

vasa  dominlca,  vel  nomina  frairum  suoruin,  idacuit 

iiobis  ut  quicunque  eoruin  In  actis  publcis  fuerit 

deteetuSy  non  verbis  nudis,  ab  ordine  cleri  amove.i- 

lur :  nam  si  idem  aliquos  ordinasse  fnerint  depri:- 

•  ifi.,  B.  R.,  E,  5,  T.  I,  %  U.,  Scripturat  umctat. 

*  T.  ,«,U.  1,  G.,agat. 

e  Sub  initium  Arelatensis  secundi  inveniuntur  in 
amnibus  Codicibus  noinina  episco^ioruni  qni   huic 


rint  [U.,  G.f  praevaluerint^  et  egerinl  dignos  fructua 
poenitenliae. 

Ei  Sicilia«  Syracusanorum  Siilus  episeopus  etPliH 
rusdiaconu!«;ei  provinciaCampaniaeciviiatis  Proliftos 
episcopus  ^t  AgrippaTuiUaquediacones :  ei  provincia 
Apuli»  Pardiis  episcopus  et  Crescena  diaconos;  ei 
pruvincia  Dalmaciae  Theodorus  episcopos  et  Agatboa 
diaeonus :  ei  urbe  Roma  quos  Sylvester  .episeopoa 
19B  ■>^*^^  Claudianus  et  Aviios  presby teres,  Eiige- 
nliiselCyriacua  diacones  :  ex  provincia  ItalixOrosiiia 

Arelaiensi  primae  synodo  inierfuenint;  in  hune  igituf 
locum  iransferri  debere,  et  episcoporum  nomorus  et 
scqueiiiis  dincilii  canon  deciinus  octavus  aperlA  zw 

viucunu 


S4I  GALLIifi  CONaLfA. 

epifcopus »  Nisaieus  ieclor  :  ei  proTJncia  Vien-  A 
neustsin  ci?iuiis  Arelais  Harinus  epi«copus ,  Sala- 
nas  presbyler,  Nieaiios,  Afor,  Ursinns  ei  Peirns 
diaccnes  :  ei  prorincia  qna  supra  Viennensium 
Vems  episeopus  ,  Beclas  exorcisia  :  ei  riTitale 
Vasione  Damnas  episeopus  d  Victor  exorcisia  : 
ei  ciritate  Arausicorum  Lauslinus  presbyter :  es  Porta 
knocentius  diaconus,  Agapius  exorcisla  :  ex  proviu- 
cia  GalUae  cifiialis  Rberoorum  Imbeihausins  [B.  /{., 
Betbausias]  episcopus,  Priinigenius  diaconos  :  ei  ci- 
viMteftoibomsgenslum  Afidianus  episcopus,  Niceiius 
Uiaconus :  ex  civiute  Augustoduni  Petitis  episcopus, 
Amandos  presbyter,  PhilomaiiDS  diaconus :  ex  ci?i- 
late  L4iudona  Vuiius  ■  episcopns,  Pclulius  eiorcisia : 
ex  dfiuie  A,rip;»ina  MaUrnus  epi>eopns,  Marinus 
diacoBus  :  ex  provincia  Aquilanica  civiutii  Vagaluro  B 
Geiiialis  episcopus  :  ex  cif  iute  Burdegala  Orienialis 
episoopos»  Flatius  diaeonus :  ex  civiuie  TreTirorum 
[U.^  Treverorum]  Agricius  episcopus,  Feiix  exorci- 
sU  :  ex  clnute  Tolosa  Martinus  episcopus,  Leoncius 
diaeoous :  ex  proTiiicianrit;<nniar  Eburius.  episcop  s  : 

•  M.,  Notiu».  BR.,  U.,  G.,  Nuvoiiui. 


—  AKELATENSE  II.  212 

ei  civiiate  Lugdunensium  Resiiiutus  episcopus  :  ex. 
ci?iuteC'unia  Adelpbus  episcopu^^,  Soier  presbyier: 
e\  riviiale  Rbemorum  Liberius  episcopus ,  Florcn- 
liusdiaconos  :  ei  civitate  Bxiica  Sabinuspresbyier : 
ei  civiiaie  Ursulentium  Naialis  preshyter,  Cyibcrius 
diaconus  :  ei  civilate  Tarracona  Probaiius  presbyter, 
Casiorius  diaconns  :  ei  civiiaie  CesaraugusU  Clt:- 
meuius  presbyter,  RuGnus  eiorcista  :  ex  civiute 
Basiigenlium  Termarius  presbyier,  Viclor  lector :  ex 
prnviocia Mauritani» Cassarensis  Foriunaius  episco- 
pus,  Deutcrius  diaconus :  ex  provincia  Sardiniae  Quin- 
lus  [T.  3,  Quiniinusjepi^copus,  Aumonius  presbyter : 
ex  proviucia  Afric«  Caeciliano3  episeopus,  Sperantius 
diaconus:excivilateOninaLampadios  episcopus  :  ex 
civiiate  Utica  Victor  episcopus :  ei  civiialeBeneventina 
Anastasius  episcopus  :  ex  civiute  Turbustana  Faustus 
ep  scopus :  ex  civiiate  Gocore!tis  Surgentius  episcopus: 
ex  provlncia  Numidiae  Victorepiscoptts;eicivitateVi* 
rensium  Vitalis  episcopus :  ex  porto  urbis  Romc  GrOi* 
gorius  episcopus :  ex  Centumcellis  Epicietus  episcopus : . 
ei  civiute  Ostieusi  Leontiuset  Macarius  presbyteres. 


XXII 

CONCILIUM  ARELATENSE  SECUNDUM- 


L  De  neophyili  elerici  ne  ordinentur,  Q 

Ofdinari  ad  diaconalus  ac  sacerdotii  ofOcium  neopliy- 
tttm  noo  debere. 
n.  QuuHler  cmnjugaii  ad  tacerdotium  pronuivantur. 
Assnmi  aliqoem  ad  saeerdotium  non  posse  in  eon- 
joipl  tinculo  coostitatum ,  nisi  fuerit  prxmissa  con- 

UI-  fJt  uullut  elericut  aut  diaeonut  in  sotalio  tuo  ex- 
traneam  habeat  mutierem, 

Si  qois  dericns  a  gradu  diaconatus  in  solaiio  suo 

miilierem  praeter  aviam,  matrem  ,  sororem  ,  filiam, 

neplem  Tel  conversam  secum  uiorem,  liabere  prae- 

sorapseril,  a  communii)ne  alienus  babeatur :  par  qoo* 

qaeetmulierem,  si  seseparare  noluerit,  poena  per- 

cellai. 

IV.  Ul  nuHut  ctericut  in  cettario  vei  ucreto  intromi^lai  jy 

puetlam. 

Ifnilos  diaoonns,  nH  presbyter,  ie\  episcopus  ad 
eelisrii  secrelum  intromiitai  puellam,  vel  ingenuam, 
«el  aneilbm. 

V.  Olei^teoputcumordinatur,  eum  contentumelropo- 

litani  tret  eum  ordinent  epitcopi. 

Ut  episeopom  sine  metropolipno,  vel  epistobi  me- 

tropolitani,  tel  trilHis  comproviucialibus  non  Uceat 

ordinari,  ita  ut  alii  comprovinciales  epislolis  admo- 

neantnr,  nt  se  soo  responso  consensisse  significeni ; 

^ood  si  inter  partes  aliqua  nala  fuerit  dubitaiio  » ma- 

jorl  nmnero  metropolltanus  in  electione  consentiai. 

VI.  Ba  ifkeopo  qui  si/.e  eontcientia  meiropolitaui 

(uariiordinatut. 

IMad  anlem  «iie  omiiia  dtrcat,  eum  qui  sine  con- 


scientia  metropoliiani  constitutusfuerit  episcoposjux- 
ta  magnam  synodum  esse  episeopum  non  debere. 
200  ^ll*  ^^  A'<  ^ct  teiptot  tthtddunt. 
Hos  qui  se  carnali  viiio  repugnare  nesoientes  ab- 
sciduni.ad  clericatum  pervenirenon  posse. 

VIII.  De  hit  qui  excommunicatot  aUeriut  tutcipiunt. 
Si  quis  eicommunicatum  alterius«  sive  clericuni, 

sive  saBcularein.  reeipere  posl  interdieinm  pr»suni- 
pserii,  noverit  se  reum  fraterniutis  faclom  causaiu 
io  conciiio  redditurum. 

IX.  Ut  Novatiani  in  eommunionem  non  recipianlur. 

Novatianum  in  commnnionom  recipi  noo  deberc, 
iiisi  suscepia  poeniteutiae  credulitate  prasterilum  dam^ 
iiet  errorem. 

X.  De  hit  qui  in  perucutione  preBvaricaii  iwi/. 

De  bis  qui  in  perseculione  praevaricati  sunt ,  si  vo« 
lunurie  fidem  negaverunt,  boc  de  eis  Nicaena  syno- 
dus  statuit,  ut  quinque  annis  inier  catecbumenos. 
( leant,  et  duubus  iuter  communicanles,  ita  ut  coni* 
munionem,  inter  poenitentes  non  prxsumant;  in 
potesiate  lamen  vel  arbitrio  sit  episcopi,  ot  si  eos 
ei  animo  errorem  deflere  et  agere  poenitentiam  vide- 
rii,ad  co^iimunionem  pro  eeclesiastica  bumaniuie 
suscipial. 

XI.  Defiit  quipognit  v'cli  tacrificare  computri  tunt. 

Si  qui  vero  dolore  vicii  et  pondere  persecutionii 
i.egare  vel  sacribcare  compulsi  sunt,  duobus  annis 
iuter  catecbumenos,  ei  iriennio  inter  pceniienles  bji; 
beantur  a  communiooe  sospeosi. 


*  JB.9  centum  quatuordecim  epitcoporum,  U,  U.,  T.  1,  centmn  tredecim  epit^oporumA. 


m 


GALLIiE  CONCILIA.  -  AURELIANENSC  L 

A 


274 


B 


LXVII.  D€  cathohdi  ne  hmrHicorum  eonnubi'$ 

copuleniw, 

Qiiottiani  non  oportet  ciim  omnibus  liaBreiicis  mi- 

scere  connubiSi  ei  vel  filios  vel  filias  dare,  sed  potiiis 

accipere,  si  tamen  se  profitentur  Chritlianos  futuroi 

esse  eatbolicos. 

LXTll!.  De  levilU  ei  elericit  ne  magi  vel  incanlaloret 

•fnr. 

QaoDi.im  non  oportet  minislros  altaris  aut  clericos 
magos  am  incaniatores  esse  aut  facere  quae  dicuntnr 
phylacteria,  quse  sunt  magna  obligamentn  animarum : 
hos  auiem  qui  talibus  ntantur  projici  ab  eccleiiia 
jussimus. 

LXIX.  De  tediiionariii, 

Sediiionario<i  nunquam  ordinandos  clericos,  sicut 
nec  usurarios  ve1  injuriarum  suarum  uliores. 
LXX.  De  icurrilibus  et  jocularibus  clericis, 

Clericum  scurrilem  et  verbis  turpibus  jocularem 
ab  ofBcio  reiraiiendum. 

LXXI.  De  synodo  annis  singulis  congreganda, 

Syiiodum  etiam  secundum  constituta  Pairum  an- 
nis  singuiis  placuit  coiigregari. :  et  quia  iii  noinine 
Domini  omnibus  salobiiier  constitutis  synodus  cnm 
pace  diiniiiiiur,  gratias  2ft4  ^^o  «ginius,  orantes 
ejus  elememiam  ui  baec  eadem  faceie  in  bonorem 
llomini  per  multos  annos  possinius. 

Ego  Cssarius  1:1  Cbrisii  iiomine  episcopus,  ]uzta 
id  quod  uuiversis  sanciis  coepiscopis  ineis  qui  mecum 
siibscripseruni  placuii,  instituta  .Pairum  secuius,  his 
defioiiiooibos  aunueiis»  sub  die  v  calendas  Septcm-  r 
bris  subscripsi. 

Cyprianus  episcopus  subscripsi. 

Clarus  episcopus  subscrlpsi. 

Teiradias  episcopus  subscripsi. 

Heraclius  episcopus  Tolosanae  civitaiis  subscripsi. 

Sopbronius  in  Cbristi  nomine  Agaihensis.civititis 
episeopus  subscripsi. 

Sedataa  episcopus  subscripsi. 


Quintianus  episcopus  subscripsi. 

Sabinas  episcopus  subscripsi. 

Boentius  episcopus  subscripsi. 

Gratianus  episcopus  subscripsi. 

Nicetius  [7.  1,  Nlcenlius]  episcopus  subscripsl. 

Suavis  episcopus  subscripsi. 

Galactorios  episcopus  subscripsi. 

Gralns  episcopus  subMripsi. 

Vigilius  episcopus  snbseripsi. 

Gticerius  episcopus  subscripsi. 

Petrus  episcopus  snbscripsi. 

Coronopius  episcopus  subscripsi. 

Probiitius  episcopus  subscrlpsi. 

Martinus  [jE.,B.  A.,  E,  3,  If.,  Maternus]  episco» 
pus  subscripsl. 

Marrellus  episcopns  subscripsi. 

Agricius  episcopus  subscripsi. 

PeniaJius  episcopus  subscripsi. 

A'binus  presbyier  missus  a  domino  meo  Caprario 
eplscopo  subscripsi. 

Joannes  prf  sbyter  mlssus  a  domino  meo  Yictorio 
episcopo  subscrlpsi. 

Ingenous  presbyter  missos  a  domino  meo  Apro 
[B.  A.,  Aprio]  episcopo  subseripsi. 

Paulns  presbyter  mlssus  a  domino  meo  Juliano 
episcopo  sobscripsi. 

PompeJius  presbyter  missus  a  domlno  meo  Jn- 
liano  episcopo  subscripsi. 

Polemins  presbyter  missus  a  domino  meo  Gisdlio 
episcopo  subscripsi. 

Petrus  presbyier  missus  a  domino  meo  Marcello 
episcDpo  subscripsi. 

Firminus  presbyter  missus  a  domino  meo  Pam- 
pulo  episcopo  subscripsi. 

Leo  diaconus  inissus  a  domino  meo  Yero  episcopo 
subscripsi. 

Upiiinus  diaconus  niissos  a  domino  meo  Leonio 
episcopo  subscripsi. 


:?»c 


XXXI 

CONCILIUM  AURELIANENSE  PRIMUM 

yiGINTI   ET  OCTO   BPISCOPORUAI. 


S45-S&6  ^uf"  auctore  [J.  i,2,  JbctoreJ  Do- 
mino  in  Aorelianensi  urbe  fuisset  concilium  summo- 
fum  antisiiiaro  congregatum ,  communi  omnium 
eollaiioBe  complacuit,  ut  hoc  quod  verbo  statuerunt, 
etiam  scriptorse  teslimonio  roborarent. 

I.  De  homiddis  et  adulleris  et  juribus  si  ad  eeciesiam 

eonfugerint, 

Id  coDslituimus  observandum  quod  ecclesiastici 
canones  decreveruut  et  lex  Romana  constituit,  ut  ab 
ecclesiae  atrlis  vel  domo  episcopi  reos  al>strabere 
ooinioo  non  liceal,  sed  nec  alteri  consignari,  nisi  ad 
Evangeiia  datis  sacrameptis  de  morie  et  debilitate  et 
oaini  pcsnaroro  genere  sint  securi;  ila  ui  ei  cui  reus 
faerit  criminosus  de  satisractiono  conveniat.  Quod  si 


D  sacramenia  sua  convielus  fuerit  violasse,  reos  perju- 
rii  non  sulum  a  cominunione  Ecclesix  vel  omnium 
clericorum,  verum  eliam  et  a  catbolicorum  convivio 
separeiur.  Quod  si  cui  reus  est  noluerit  sibi  inten- 
tione  faciente  componi,  el  ipse  reus  de  ecclesia  actus 
timore  discesserit,  ab  ecclesiss  clericis  non  quxraiur. 

II.  De  raptoribus  si  ad  ecctetiam  confugeriat» 
De  rapioribus  autem  id  constiiuendum  esse  cen* 
suiuius,  ut  sl  ad  ecclesiam  raptor  cum  rapta  conve* 
neiit,  et  feminam  ipsam  violeutiam  pertulisse  consti- 
terii,  st»tim  libereior  de  potestaie  raptorls,  ei  rapior 
moriis  vel  poenarnm  Impunitate  conccssa  ad  serviendi 
condiiionem  subjectus  sit,  aut  redimendi  sc  liberam 
babcat  facultalem.  Si  vcro  quK  rapitur  palrcra  b«« 


975  GOLLCGTIO  GANONUM  S.  ISIDORO  IIISPAL.  ASGRIPTA.  276 

bere  canviiterit  et  puella  raptori  consenserit,  potes>  A  sil»  episcopos  vindicet,  el  medietatem  sibi  dispen- 
tail  patris  excasala  reddatur,  et  raptor  a  paire  supc- 
rioris  conditionis  saiibfactioni  teneatur  obnoxius. 


III.  De  tervh  ti  ad  eecleMtn  confug^ini. 
Servus  qui  ad  ecclesiam  pro  qualibet  ciitpa  confu^ 
gerit,  si  a  ddmino  omissa  [B.  A.,  missajculpa  sacra- 
mentum  susceperit,  slalim  ad  serTltium  domini  sui 
redire  cogalur :  scd  posteaquam  daio  saeramenio  do- 
niino  suo  fuerii  consignaius  si  aliquid  pcenae  pro 
eadem  cnlpa  qua  excusalur  pmbalus  fuerit  pertulisse, 
pro  contemplu  £<  clesue  et  praevaricaiione*  fidei,  a 
communione  et  Gonvivio  catliollcornm,  sicui  supe- 
rius  comprehensum  esl,  cxtraneus  habeatur.  Si  vero 
servus  pro  culpa  sua  ab  ecclesia  dcfensatus  sacra- 
menla  domini  clericis   exigeniibus  de  impunitale 


sandam  secundum  gradum  clerus  accipiat,  pnTdiis 

de  omni  commoditaie  in  episcoporum  poicstate  du- 

ranlibus. 

XI.  D«  hit  quee  a  fidelibut  m  parochilQnit  batUieit  •/'- 

feruntur. 

De  bis  qux  parochiis  in  ierris«  vineis,  roancipiis 
atque  peculits  quiconque  fldeles  oblulerint,  antiquo- 
rum  canonum  staiula  serventur,  ut  omniji  in  episcopi 
po!esta(e  consislant :  de  his  tamen  quae  in  altario 
acces^erint  tertia  fideliier  episcopo  deferalur. 

XII.  Ul  episcoput  et  pauperet  et  infirmot  tueatw. 

Epi8€0f)us  pauperibus  vel  infirmis,  qul  debilitate 
faciente  non  possunl  suis  manibus  laborare,  victura 
et  vestimenium,  in  quanturo  possibilitas  babuerit. 


percererlt,  exire  Dolentem  a  domino  liceui  occupari.  ^  larglalur 


IV.  De  eo  qui  ab  epitcopo  aliquid  repetit :  pro  ipta 
convcntione  ab  Eccletia  non  privetur. 

Si  quis  ab  episcopo  vel  de  Ecclesia  vel  de  proprio 
Juro  credideril  aliquid  repctendttm,  nihil  convicii 
aut  criminationis  objiciens^  eiim  pro  sola  convenlione 
a  comnmnione  Ccclesix  non  liceat  submoveri. 

V.  St  epitcoput  tervum  aiteriut  cleiicum  fecerit. 

Si  servus  absentc  aut  nescieuie  domino,  episcopo 
scienle  quod  servus  sit,  diaconos  aut  presbyter  fuerit 
ordinaius,  ipso  clericatus  officio  perroanenie  episco- 
pH8  eum  domiiio  dupli  salisfaciione  coirtpenset.  Si 
vero  episcopus  cum  servum  nescierit,  qui  testimo- 
i»'um  perhibent  aul  eum  supplicaverinl  ordinari  si- 


mili  redhibilioni  teneanlur  obnoxii. 

YI.  Si  diaconut  aul  pretbyter  crimen  capUale  commi- 

serint. 

Si  diaconus  aut  presbyter  crimen  capilale  commi- 
terint,  simul  ofiicio  et  communione  pellantur. 
y\\,  De  hit  qui  pwnitentiam  violaverint. 

Do  his  qui  suscepln  pceniteniia  religionem  suae 

profes^ioiiis  oblili  ad  sa^cularia  relabunlur,  placuil 

eos  et  a  communione  siispendi  et  ab  oinnium  catho- 

liconim  convivio  247  separari.  Quod  si  post  inter- 

dicium  cum  co  quisquis  prxsumpserit  mandocare, 

et  ipse  communione  privelur. 

V/ll.  Si  pretbyter  aut  diaconut  te  pro  reatu  aliquo  ab 
eucharittia  [U.,.  communione]  tutpenderint. 

Si  presbyier  vel  diaconus  pro  reaiu  suo  se  ab  al- 

tans  communione  sub  poeniteniis  professione  sub- 

moverit,  sic  quoque  si  alii  defuerini  et  causa  ceriae  ^ 

necessiiaiis  exoritur,  posccniem  bapiismuih  liceat 

bapiizare. 

IX.  Si  relictapresbyteri  vel  diaconi  atio  te  conjunxirit» 

Si  se  cuicunque  mulier  duplici  conjugio  presby- 
tcri  vel  diacooi  relicla  conjunxerit,  aut  casiigaii  se- 
parentur,   aul  certe  si  in  criminum  inlenlione  per- 
siileiini  ^  pari  excommunicaiionc  plectanlur. 
X.  De  hit  qufe  in  attario  offeruntur. 

Aniiquos  canones  relegenies  priora  statuta  credi- 
mus  [^.,  deccevimus]  renovanda,  ut  de  bis  qux  in 
aliario  oblaiiones  fideliuni  conferimtur,  medietaiem 

■  U . ,  G..  petcontemptum  Eecletiw  et  pravaricationem, 
^  B«  R. ,  perttiterinl  vel  in  conjugio  permanere  volue* 


XIII.  Ut  batilica  in  cujut  territorio  tunt  in  ejut  epit- 
copi  maneant  poUttate. 

Omnes  aoiem  basilicse,  qu»  per  diversa  loca  eon<* 
struciae  suni  vel  quotidie  construuntur,  placoit  secun- 
dum  priorum  canonnm  regulam,  nt  in  ejus  episcopi 
in  cuJQS  territorio  siiae  sunt  poiestaie  consistanl. 
248^1^'*  D^ineettit  ut  excommunieentur. 

Ne  supersies  frater  torum  defoncii  fralris  ascen- 

dai,  neve  quisque  amis^a  oxore  sorori  andeat  soeia- 

ri  :  quod  si  feeerint,  ecclesiastica  dislriciione  fe- 

riantur. 

XV.  Ut  abbatet  in  potestate  episeoporum  tint,  et  de 

monacHit  vagit, 

Abbates  pro  uiilitate  ^  religionis  in  episcoporunt 


r  potesiate  consisiant,  et  si  quid  extra  regulam  fece- 
rint  ab  episcopis  corrigantur  :  qui  semel  in  anno  ii> 
loco  ubi  episcopos  elegerii  accepta  vocatione  conve- 
niani.  Monacbi  aolem  abbatibus  oroni  obedieniia  el 
devolione  subjaceant :  quod  si  quis  per  contotnadam 
exsiiterit  indevoius,  ac  per  loca  aliqtia  evagarl  auc 
peculiare  aliquid  babere  praesumpserit,  omnia  qote 
arquiMerit  ab  abbatibus  auferaniur  secundum  regu- 
lam  monasterio  profutura.  Ipsi  autem  qui  fuerint  per- 
vagaii,  ubi  inventi  fuerinl,  cum  auxiiio  episcopi  lan- 
quam  fugaces  sub  cusiodia  revocentur :  et  reum  se 
ille  abbas  folnrum  esse  cognoscat,  qni  in  hnjusmodi 
personis  non  regulari  animadversione  distrinxerit  vel 
qui  nionachum  susceperit  alienum. 
XVI.  C/(  monachi  orarium  vel  zancas  non  utantur. 
Monachum  orarium  in  roonasicrio  vel  i ancas  ba- 
bere  non  lifeat.         • 

XVII.  Si  monachus  uxorem  duxerit. 
Monachus  si  iu  monasierio  eonversus  vel  patlinm 
comprobatus  fuerit  accepisse,  et  postca  uxori  fuerit 
sociatus,  tantae  praevaricaiionis  reiis  nunquam  cc- 
clesiasiici  gradus  ofliciom  sortiatur. 

XVIII.  Utmonachuttine  permistu  episcopi  vel  abbatit 
celiulam  tibi  non  eonstruat. 

NoIIusmonachus,  congregatione  monaslerii  dcrelio- 

ta,  ambitionis  et  vanitatis  impulsu  celliilam  sibi  con- 

struere  sioe  episcopi  perflnissione  vel  abbatis  sui  vo- 

iiiniaie  praesumat. 


rint,  pari. 
c  ^.,  E.  3^  T.  \,  l,  U.,  G.,  humilitate. 


i77 


GALLIifi  COiNCILIA.  —  AVRELIANENSE  II. 


27  < 


XIX.  5i  fphecfttti  cmquam  ierrniit  prasliterU  eico- 
leudast  nne  pra^judicio  jurit  Eccletiw  tenebuntur. 

Si  epUcopus  humanlaiis  inliiitu  m»ncipiola«  vi- 
neoUs  Ycl  lerrulas  clcricis  aul  monacliis  vel  quibus- 
libel  praesiiierll  eicoiendas  248  ^®'  P^^  teniporo 
leneodas,  cliam  si  longa  Iransisse  annorum  spatia 
coRiprobcntar»  nullum  Ecclesia  praejudicium  patia- 
tur,  nec  saeculari  lege  prxscriptio  quae  Ecclesix  ali- 
quid  impediat  opponatur. 

IX.  Ut  anle  pascha  quadrageiinui  ieneatur. 

Id  a  sacerdotibus  omnibus  est  decretom»  ut  anle 

pascbas  solemnitatem  non  quinquagesima  sed  qua- 

dragesima  teneaiur. 

XXL  Vi  nuUuM  civium  feitivitates  majoru  in  villa 

eelebret, 

Ut  nolli  clvium  Pnschse,  Nalalis  Domini  vel  quin- 

quagesims  soleronitaiem  in  villa  liccat  celebrare, 

nisi  quem  infirmiias  probabitur  tenuisse. 

.XXII.  Vt  populut  ante  benedicltonem  tacerdolis  de 

mitta  non  igrediaiur, 

Com  ad  celebrandas  missas  in  Dei  nomine  conve- 

nitur,  fttpulos  non  ante  dtscedat  quam  miss»  solem- 

mia9Compleatur;et  ubiepiscopus  defuerit  benedi- 

Gtionem  accipiat  sacerdotis. 

XXIII.  Ui  Utanim  poti   Ateentlonem   Domini  ede» 

brentur. 

Rogaiiones,  id  es(  liianias  post  Ascensionem.  Do* 

roini  plactiit  celebrari,  iia  ul  pnpmissum  triduanum 

jejuniora  post  doroiiiicae  Ascensionis  solemniiatem 

solf  atur  :  per  quod  Iriduum  servi  et  ancill»  ab  omni 

opere  relaxeotur  quo  magis  plebs  universa  conve- 

niai :  quo  triduo  omnes  abstineant  et  quadragesima- 

libos  cibis  otantur. 

XXIV.  De  elericit  qui  ad  officium  venm 
coniemnunt. 
Clerici  vero  qui  ad  opus  sanctum  ade«se  coiitem- 
pserint  secundum  arbitrium  episcopi  ecclesiasticam 
soscipiant  discipiinam. 

XXV.  De  familiaritate  extranearum  mulierum, 
De  familiarilate  exlranearum  mulierum  250  ^tn 
episcopi  quam  presbyteri  vel  diaconi  praMeritorum 
cauonum  statuta  cuslodtant. 

*  ^.,  fi  infirmUatem  uon  fuerit  perpettut. 


A  XXVI.  De  religiotit  et  tcBcularibut  qui  divinationet 

attendunt, 

Si  quis  clericus,  monachus  vel  sxcularis  divina- 

tioncin  vcl  auguria  observaiida  vel  sortes,  quas  men- 

liunlur  esse  sanctorum,  quibuseunque  piilaveriui  in- 

timandas,  cum  liis  qui  eis  crediderint  ab  Ccclesia 

commnnione  pellantur. 

XXVII.  Ut  epitcoput  die  dominico  ab  eccletia  deette 

non  debeat. 

Episcopus  si  inflrniiiate  non  fucrit  impedilns  *,  ec- 
clesiae  cul  proximus  fuerit  die  dominico  deesse  iio» 
liceat. 

Tctradius  cpiscopus  subscripsi. 

Gelidandus  cpiscopus  subscrlpsi. 

neraclius  episcopus  subserlpsi. 
g     Lucinius  ^  eplscopus  subscripsi. 

Leontius  episcopus  subscripst. 

Camilianus  cplscopus  subscripsi. 

Quintianus  episcopus  subscripsi. 

Eusebius  episcopus  subscripsi. 

Boctios  episcopos  subscripsi. 

Petrus  episcopus  subscrtpsi. 

Eupbrasius  eplscopus  subscripsi. 

Cyprianas  episcopus  sobscripsi. 

Priocipius  episcopus  subscripsi. 

Melanius  episcopus  sobscripsi. 

Epiphanius  episcopos  sobscripsl. 

Adelpbios  episcopos  sobscripsL 

Micetios  episcopus  subscripsi. 

Abentius  [B.  /2.,  Labentius]  episcopus  subscripsi. 
Q     Modestus  cpiscopus  subscripsi. 

Lopius  episcopus  subscripsi. 

Leontianos  eptscopus  subscripsi. 

Nepus  episcopus  subscripsi. 

Theodosius  episcopus  subscripsi. 

Libanius  episcopus  subscripsi. 

Sepbronius  \B.  A.,  Sopbronius]  episcopus  sub- 
scripsi. 

Ediusus  episcopus  subscripsi. 

Litardius  [£/.,  Litardusl  episcopus  subscripsi. 

Maurus  episcopus  subscripsi. 

^  In  reli(]nis,  praeter  A.,  Lidnius. 


XXXII 

CONCILIUM  AURELIANENSE  SECUNDUM. 


Curo  in  Dei  nomine  in  Aurelianensi  urbe  ad  syiio- 
(lale  ooncilium  convenissemus,  de  bis  quae  per  lon- 
gnm  tempos  observatione  cessante  fuerant  intcr- 
iiiirsa,  prionim  canonum  lenore  servalo,  praescniibus 
regolis  vetera  statuta  renovavimus,  el  nova  pro  cau- 
saramvel  temporum  conditione  addenda  credidimus. 
251  L  De  eonciUo  metropolitani. 

Primum,  ot  oDOsquisque  melropoliiaiius  ifi  pro- 
vincia  sua  com  comprovinci.iIibus  siiis  singulis  annis 
aynodale  debeat  opportuno  lcmpore  habere  conci- 
lium  :  qood  si  illum  inflrmius  aut  necessitas  certa 

*  Deesi  boc  conciiium  in  E.  5. 


S  lenueril,  ut  ad  alium  constitutom  locum  adesse  non 
possit,  ad  suam  civitatem  soos  evocet  fratres.  Quod 
liiintra  biennium  divinitiis  temporum  tranquillitaie 
concessa  admonitis  comprovincialibus  a  mctropoli- 
tano  synodus  indicia  non  fucril,  metropoliianus  ipse 
pro  evocaiionis  lardiiale  anno  integro  missas  facere 
non  prassumal.  Qaod  si  evocaii  nulla  iiiflrmitate 
cerporali  detenti  adesse  sua  abusione  doHpexerinl* 
simili  senientiae  subjacebunt ,  qui  lamen  et  banc 
cxcusalionem  sibi  noverini  csse  sublatam,  si  absen- 

.  tiam  suam  divisione  sorlis  crodidcrini  excusandam. 


S79  COLLEGTiO  GANONUM  S.  ISIDOAO  HISPAL.  ASCRIPTA.  290 

11«  Di  $acerdotibu$  conjugali$,  A  253  ^'*  ^^  exeommunieatioM  ipi$c0pi. 

Ul  nullus  clericorum  a  subdiacono  et  supta,   qui 


uiores  iii  proposito  suo  accipere  iDhibeiUur,  pro- 
priiF,  si  rurie  jain  habeat,  misceatar  uxori :  quod  si 
fecerit,  luica  communione  conientus  juxta  priorum 
canonum  statuta  ab  officio  deponatur ;  quem  si 
sciens  episcoptis  suus  in  bac  vilitatis  prgesuinptione 
viventem  >*  ad  orflcium  postea  admiserlt,  et  ipse 
episcopus  ad  agendaui  poeoitentiaro  tribus  roensibus 
ift  a  suo  onicio  sequestraius. 

III.  De  ordinatione  melropolilani. 

De  meiropolitanorum  vero  ordinationibus  id  pla- 
cuit,  ut  niettopoliiam  a  melropolitano,  omnibus,  si 
llcri  potest,  prxseniibus  pro?incialibus  >»,  ordinen- 


De  clericorum  prsBmitieuda  conversione  id  omni- 
modis  observeUir,  ne  ullHii  ex  laicis  anta  smDualeni 
coiiversionem  vel  xtatem  legitimam,  id  est  ante  vi* 
gihti  quinque  annomm  diaconus,  ei  triglnta  presby* 
ter  ordinetur,  iia  ut  de  ipsis  quoque  qul  ordinandi 
suut  clerici  regulare  ciistodiatur  studium  ne  aal 
duarum  axorum  ?ir  aut  renupta  maritns  aut  iMBni- 
tentiam  professus  aut  semus  corpore  vel  qui  pablice 
aliqiiando  arreptus  est  tfd  suprascriptos  ordinea 
promoveatur.  Qaod  si  sciens  episcopus  contra  baec 
statota  agendum  esse  crediUerit,  is  quidero  qoi  or- 
dinatur  suscepto  juxta  anteriores  canones  prlvetor 
officio,  sed  et  ille  pro  ordinationis  temeritate  aex 


lur  :  ita  at  Ipsi  meiropolitano  ordinandi  priviiegiuro  «  mensibus  a  celebrandis  officiis  sequestretur;  quod 


niaiieai  quod  ordinationis  coiisuetudo  requirii.  Ipse 
tamen  meiropoliiantis  a  comprovincialibus  episcopis, 
sicut  decrcta  sedis  aposlolicae  continent,  cum  cou- 
sensu  cleri  vel  civium  el  galur,  252  Q^^^  «quum 
est.  sicnt  ipsa  sedes  apostolica  dixit,  qui  praeponen- 
dus  est  omiiibus  ab  omnibus  eligaiur :  de  provincia- 
libus  vero  ordinandis  cum  consensu  inetropolilani 
cleri  ei  civiitm  juxta  priorum  canonum  statuia  volun- 
tas  et  eiectio  requiratiir. 

IV.  De  famHiarilate  exlranearum  mulierum, 

Licet  jam  mulia  qus  observari  debeant  multis  ca- 
nonicis  sententiH  fucrint  statula,  tamen  quod  agno* 
scitur  sxpe  transcendi  convenit  replicari :  ideoque 
statuimtis,  ut  nequis  antistitum   clericorumque  om- 


si  missas  intra  statutum  tempus  facere  prsesumpse- 

rit,  anno  integro  ab  omiiium  fratrum  cbaritaie  pri- 

veiur.  Dequorum  promotionibus  [T.  2,  G.,  promo- 

nitionibus]  si  quis  clericus  aut  civis  testis  exstiterit, 

quorum  lestimonio  dum  creditur  freqiiemer  poniiieis 

ignorantia  praeveniiur,  cum  agnitum  fuerit  ordin»- 

tlonem  iliicitam  celebratam,  anno  integro  comaiu« 

nione  pellantur  :  qui  tamen  si  periculosaro  infirmi- 

tatem  incurrerint,  viatica  illis  communio  noo  nege* 

tur. 

VII.  De  epiecopo  qm  int^irum  aut  redamantem  prtB* 

$ump$erU  ordinare. 

Clerici  vern,  qui  cum  uxorcs  non  habnerlnt,  bene' 
dictione  suscepta   conjugia  credidenint  eligenday 


Miuuun»»,  lu  n«,».p  -.«.....u».   ^.c.w.u.nHu^  u.«-      ^^^^  volentcs  absqiie  ulia  reclamatione  in  aetate  fae- 
niuui  liconliam  habeat  rntra  domum  suam  ullam  *.  ^,^^  ^^^^^^^  ^^.^^^^.^  ^^^^  .^^.^  mnlieribus  quas 


absque  his  propinquis  nmlieribus,  qoas  priores  ca- 
nOnes  eloquuntur,  habere  personam  :  quibus  etiam  et 
id  specialiter  inhibeiur,  utsi  quis  clericonim  suspi- 
cionem  adversam  aul  oblocuiionem  populi  de  mu- 
lierc  qnacunqiie  furlassis  incurreril,  eain  statim  si 
iiitradomurn  suani  hnbet  abjiciai;  si  certe  extra- 
ne.!  et  sui  jnris  esl,  ita  oii.nibus  condilionibus  stu- 
iieH  evilare,  ut  inf:inii:i  qu:e  excilala  est  abrogetur. 
Quod  si  quilibet  ille  anlistiium  clericorumque  quod 
supra  scriptum  est  vitare  nolueril,  pro  inobedientia 
trieniiii  escoinmuiiicatlone  niulctetur  :  quod  si  aduN 
terii  permixiio  fuerii  approbaia,  in  degradaiione  ^ 
honoriim  priorum  canonum  statuta  serventur;  in 


acceperunl  excommunicaiioiie  pellaittur;  quod  si  10« 
vitus  vel  reclamans  fuerit  ordinatus,  ab  officio  qitt- 
dem  deponatur,  sed  non  a  commiinione  pellatur; 
episcopus  aulem,  qni  invitum  aut  reclamanlcm  prae- 
siimpserit  ordinare ,  annuali  pcenitentise  subdilus 
inissas  faccre  nnn  prscsumat. 

VIII.  De  aduUerii$  honoratorum  clericorum, 
De  adiilleriis  autem  honoriloruin  [U.f  honornn- 
doruni]  clericorum  id  ohservandtnn  est,  u(  si  quis 
aJullerasset  vel  confe  siis  fuissel  vel  convictus, 
dcposiius  ab  officio,  communione  concessn,  in  nio- 
nasieriuin  loto  vitae  sua}  tempore  reirudattir. 


IX.  De  ele)ricorum  honoralorum  furli$  aul  fal$ifaiibu$» 
qiiibus  commonitionibus  metropoliUnus  a  compro-  ^^  gj  qyjg  ^jiericiis  riirium  aut  falsilaieni  admiserit, 
vincialibus,  comprovincialisametropolitano  cum  re-      ^g*  ^^^^  caiiiialia  et  ipsa  sant  crimina,  commu- 


liquis  comprovincialibtts  distringantnr. 

V.  De  facultalibu*  parockiarum. 

Si  qu:e  obldtiones  in  quibn!»libet  rebus  atque  cor- 
poribns  collatae  fnerinl  basilicis  in  civitatibus  consti- 
tutis,  ad  poiesiatcm  episcopi  redigantur,  ei  in  ejus 
sit  arbitrio  quid  ad  reparationem  basilicae  aut  ob- 
servanda  ihi  substantia  depuietar :  de  racuiiaiibas 
vero  parochiarttin  vel  bagilicaium  in  pagis  civitaium 
eoRstittttarum  singulorum  loeorum  consuetado  ^  ser* 
vetur. 

*  T.  1  •  /n  hae  vililale  priE$umplio$e  viventem^ 
^  i£.,  B.  It.,  T.  i,  2,  U.,  comprovincialibue, 
^-  i£.,D.  U.»T.  1,  9,  U.,  CregradalioHer 


254  Q">^  capitalia  et  ipsa 
nione  concessa  ab  ordine  degradeiur  [T.  i,i,  f/., 
C,  regradelur].  De  peijario  vero  id  censuimus  ob- 
servandum,  ut  si  qais  clericus  in  caiisis  qn^e  sub 
jurejurando  faciendae  [0.  K.,  U,,  G.,  finiendx]  sunt 
prxbuerit  juramenta,  et  post  rebus  evidentibus  \T. 
2,  evcnieniibus]  deiegitur  perjurasse,  biennii  tem|H)- 
ris  excommunicalione  plectatur. 

X.  De  hi$  qui  ex  coneubinie  fiUo$  habent, 
De  liis  qui  ex  concubinis  fllios  babent  et  uxores 
legiiinMiS   habuerunt ,  aui  defunciis  uxoribus  sibi 

^  Ex  i£.,  D.  {{,,  T,  I,  X,  U.  In  A.  et  reliquia :  eam- 
$timi0. 


ttl  GXUAJE  GONCILIA.  —  AfJRELIANENSE  U.  S$2 

eoncubinas  piibiiee  credidcrint  soeiandas»  id  obser-  A  aiionata  vel  quilrascunqoe  Instrumcnils  inniilittfr  in 


vanduni  ease  eenseiniis,  ut  sicut  eos  qui  jam  stint 
clerici  per  igoorattiiam  ordinaii  non  removemus»  iia 
statuimus  ne  ulierius  ordinentur. 

XI.  De  incestis  eonjunciionibus, 
De  incestis  conjunctionibus  i  a  qux  sunt  sialuta 
serveiilur,  ui  his  qui  aut  modo  ad  bapiismum  ve- 
niunt,  aut  quib<i8  Palrum  aiatuia  sacerdotali  prxdi- 
caiione  ift  notiiiam  antea  non  venerunt,  ita  pro  no- 
vitatts  eonVersionis  ac  iidei  su»  credimus  coosulen* 
dum,  fit  eontracta  hucusque  hujusmodi  conjugia  non 
•olvantur,  sed  in  futufdro  quod  de  incestis  conjun- 
ctiouibus  in  anierioribus  canonibiis  interdicium  esl 
observeivr  :  «id  est  '^  ut  ne  quis  sibi  coiijogil  noniine 
sociare  pr»sumal  reliciam  pairia,  (iiiain  uxoris,  re- 


dispendium  ecclesiae  obHgaia  noscuniur ,  e\  inira 
triceunaria  tempora  repeiitio  suppelit,  qu«  acta  suiii 
sulTragaiite  justitta  per  publicum  aut  electorum  judi- 
cinm  revocentur.  Quod  si  is  qui  rem  ecclesiasiicau 
tenet  admonitus  judiciuin  declinaverit,  quousquo  ad 
discussionem  veniat  et  rem  «  resiilnat  ecclesiastica 
comniunione  privetur. 

XiV.  De  mancipiii  Christianis  qwB  in  JHdwarum 
servitio  delinentwr. 

De  mancivils  Clirislianis  quae  in  Judseorum  servitlo 
teuentur,  si  eis  quod  Christiana  religio  vetat  a  do« 
miiiis  iuiponitur,  aut  si  eos,  quos  Ecclesia  excusalos 
tollei,  pro  culpa  qux  remissa  est  afOigere  vel  cm* 
dere  furtasse  prxsumpseriiit,  et  ad  ecclesiam  iierato 


licum  fratrisy  sororem  uxoris»  consobrinaro  aut  so-»  ^  confugerint,  nuUatcnus  a  sacerdoie  reddantur,  nisl 


lfriiiam«  reltctain  avunculi  vei  pairui.  Quod  si  qul  in 
boc  incesii  adulterio  potius  quam  conjugio  ruerint 
80i*iaii,  quandiu  se  non  sei|uestraverint,  a  commu- 
nione  eoe!6»ia^lica  repellantur  :  iilud  quoque  adji* 
ciendum  esse  credidtmus,  ut  in  episcopi  aul  discus* 
sione  conaistanl.  De  his  qui  in  civiiale  sua  aul  terri- 
lorio  consisiunt  el  tali  sunt  ordine  sociaii,  tiirum 
ignoranier  ad  iiticila  conjngia  venerini,  an  per  con« 
lumaciam  qu»  sunt  ioierdicia  praesumpsertnt,  qnia 
sicul  bis  qui  per  ignorantiam  iapsi  sunl  aubvenliitr, 
ita  illis  quibus  prtua  Patruro  statuta  In  notiliam  ve^ 
nerunl,  quique  eliam  conlni  sacerdoUim  interdt^-la 
in  lali  permixiione  versantur,  priorom  cannnum  tn 
oinnibus  staiuta  scTvenlur  :  ut  non  prins  commu* 


pretium  ofTeratur  ac  delur  quod  niancipia  ipsa  valere 
constilerit  juxta  laxalionem  '.  Chrisiiaiiis  quoquo 
omnibus  interdiciiuus,  ne  Judaeorum  conjugiis  mi* 
sceaniur ;  quod  si  feceriut,  usque  ad  sequestratio- 
netn,  quisquis  ille  est,  a  comniunlone  repeilatur. 
Iiem  Christianis  eonvivia  inlerdicimus  Judasoruin,  iu 
quibiis  si  forte  fuisse  probanlur,  annuali  excoinmu- 
nicuiioni  pro  hujusinodi  contuniacia  subjacebunt. 
XV.  De  celebratione  missarum. 
De  missarum  celebritaie  in  praecipuis  donlaxat 
256  solemnitatibus  id  observari  debcbit,  ut  bora 
ttrtia  roissarum  ce*ebratio  in  Dei  noroiiie  Inchoetur, 
quo  facilios  intra  horas  coropetentes ,  ipso  offlcio 
oxpedito,  sacerdoles  possint  ad  vespertina  offictn,  id 


niooe  recipiantur  quain  incesii  aduUerimn ,  sicut  ^  «sl  in  vespertino  tempore  convenire  :  quia  sacerdo- 


scripturo  esi,  separaiione  sanaverint;  quia  in  lege 

Doinini  maniftfste  legitur  :  Maledictus  qui  dormieril 

cum  uxore  patris  sui^  cum  pritigna  vel  sorore  ujoris 

snet^  et  reliqua  his  Mniilia  :  quo  fit  nt  quos  Deus 

mitledixerit  nos  nisi  emendatos  benedicere  non  pos- 

suinns.     . 

255  ^'^-  ^  De  ciericfs  qui  officium  suum  implere 

detrectant. 

Si  qui  clerici  iiiinisieria  suscepta  qiiacunquo  oc- 

mione  agere  sicut  et  reliqui  deirectant,  et  excusa- 

tionein  de  palrocitiiis  quorumcunque  ne  ofliciuro  iin- 

pleanl  pra:lendunt »  ac  sncerdotes  sub  hujusmodi 

cauia  exisliniant  per  inobetlieniiam  cunieinnendos, 

iutrr  reliquos  caiionicos  clericos,  no  bac  licentia 

alii  vitientnr,   nullaienus  habeantur,  nec  ex  rebus  '^  moveri  *• 


tem  vesperlinis  ofOciis  ab  ecclesia  taUbus  prxter' 
ea  diebits  nec  decel  deesse  nec  convenit. 

XVI.  iVtf  efnseopus  iu  alienam  irruat  dieecesini. 

Epistopos  in  dieecesi  ailena  ad  alienos  clericos 
ordinandos  vel  consecranda  altaria  irruere  non  de- 
l>cre  :  qtiod  si  fecerinl,  remotis  fais  quos  ordinare- 
rtni,  altaris  kiineM  consecraltone  mancnie,  irans- 
gressores  canonum  ab  annua  mlssaruro  celebriiaie 
cessabunt. 

XVil.  Ne  cierici  in  aliena  eivitaie  commorentur. 

De  his  vero  clerlcis  qui  sub  qualibet  occasione 
aut  conditione  in  alioruro  clvitatlbus  vei  torritoriis 
crediderini  iinroorandum,  nec  ad  ultiniutn  clericalui» 
honorem  absque  sui  episcopi  scripto  debeant  pro* 


ecclesiasticis  cum  canonicis  siipendia  aut  niunera 
ulla  percipijni. 

XI II.  De  facuttatibus  ecclesia^tieis  non  alienendi*. 
De  ageiiis  vero  cxtcrisqiie  facultaiibus  ecclejiia- 
sttcis  a  fracerdoiibus  non  alienandis,  nec  per  conlra- 
ctiis  inutites  obligjndis  priorum  canonum  stahr.a 
aervenlur  :  ut  nobls  per  nullos  contiactus  res  eccle- 
•iasite:»s  alieoare  aut  inutililer  liceat  obligare.  Ea 
eiiam  qua  de  rebus  eccleaiasticis  ab  antecessori!>us 

■  Reliqua  ab  his  vocibus,  id  esi^  jisqoe  ad  canouis 
finem  in  A.  ad  marginem  scripia  sunL 

^  llic  ei  sequenles  hujus  concilii  canones  drsunt 
in  A.  et  E.  3 :  dcsumpti  aunt  ex  Codice  b.  R*  cutu  va- 
riaotibua  cxteroruro  lectionibust 


XVIII.  De  ciericis  qui  stne  commendatitiis  vagantur. 
Presbylero,  diacono  vel  subdiacofio  btne  episcop» 
sui  litleris  ambulanii  juxia  statuta  priora  coininu- 
nioneni  nullus  inipendat. 

XIX.  De  raptu  virginum  sacrarum. 

De  ra|>turibus    virginum    consecraiarum  aive  in 

propoiiito  sub  devotione  vivcniium  id  staiuimus,  ul 

si  qnh  consecraias  vd  devotae,  id  est  religionem 

professge  vim  inferrc  prxsuropserit,  a  communione 

«  M.t  quousque  aut  ad  discussionem  veuiat^  aut  rem^ 
etc. 
^M.f  vaiere  pronuntiavcrit  justa  taxatio. 
•  i£.^  uripto  atque  con^nsu  d^beant  prcmoveri» 


185  COLLEGTIO  CANONUM  S.  ISIDORO  IIISPAI..  ASCRIFTA.  2SI 

«cclesiastica  asqae  ad  exiium  repellatur,  viaiico  A  instignnle  actum  raisse  perpatuil,  rebelli  auciorimte 


tnntum  ei  in  infirmitatis  periculo  reservalo.  Quod 
si  quas  rapta  dicitur  cum  raptore  habilare  cnnsen- 
fterit,  et  ipsa  excommunicalione  simiii  feriaiur  ;  quse 
forma  et  de  poBnitcmibus  ac  viduis  in  proposiio 
manentibus  snb  districtione  ccclcsiasiica  conserve- 
inr.  Ouod  si  quis  sacerdos  sciens  hujusmodi  perso- 
nis  communicaverit,  anno  integro  pacem  Ccclesia! 
non  babebit. 

XX.  *  De  munilicentiis  sacerdolum, 
De  munificentiis  vero  saccrdotum  id  observandum, 
ut  si  quid  prxsenti  tempore  a  clericis  decedentnm 
munifioeniiis  liabetur  vel  possidetor  deinceps  a  suc- 
cessoribtts  nullatenus  aureratur;  it*a  ut  qui  decesso- 
rum  largitaiibus  gaudenl,  orficia  ecclesias,  obedien- 


se  iii  uniim  conjuratione  interceJenle  collegerint ,  ct 
aut  sacramenta  inter  s^  d.ita  aut  cbarlula  conscripta 
fuisse  palucrit »  258  nullis  excusationibus  bxe 
prxsnmptio  prxveletur,  sed  res  deiect.i,  cum  in  syn- 
odum  vcntiim  fuerit ,  in  pra*8umploribus  juxta  per- 
sonarum  et  ordinum  qualilatem  a  ponlificibns  ,  qui 
tunc  iu  nnun  collecti  fuerint,  vindicetur  [{/.,  G,, 
Jadicetur] ,  quia  sicat  cbaritas  ex  prxceptis  domini- 
cis  corde,  non  cbartulas  conscriptione  est  vel  conia« 
raiionibus  exhibenda,  ita  quod  sapra  sacras  admilii- 
tur  Scripturas  aactoritate  et  districiionc  ponttftcali 
est  reprtmendum. 

XXV.  De  ohUuionibui  ecelesice  non  retinendis, 
Si  quis  res  Ecctesix  debitas  vel  proprtas  saccr- 


tlam  257  ^^  afft*ctum  sacerdotibus  praebeani :  de  °  dotis  horrend»  cupidilaiis  instinctu  occupaveril,  re- 


quibus  tamen  munificeniiis  qu»  prxsenti  tempore 
ab  his  sicut  dictum  est  possidcntur,  si  pro  opportu- 
nitate  episcopo  placuerit,  quod  voluerit  commulsre 
siiie  accipli^niis  dispendio  In  locis  aliiscommuleiur. 
De  munificentiis  vero  praesentibus  quas  unnsquisque 
clericis  pro  sua  gratia  eorum  obsequiis  exisiimat 
conferendas,  sicut  in  arbitrio  dantis  est  ut  tribucre 
qiiibos  voluert  debeai,  ita  si  inobedtentia  vel  con- 
tumacia  in  aliqua  accipi-niis  cxstiterit,  ciilpa  agnila 
in  arbitrio  sit  praesidenlis  uirum  vel  qualiter  debeat 
revocari. 

XXI.  De  clerieis  qui  monasteria ,  dtaceses  vel  basHicag 

suscipiunl  ordinandas. 

De  his  vero  clericnram  personis,  qai  de  civiiaten- 


tlnuerit  aut  a  potestate  ex  compeiitione  perceperit, 
ai  eas  non  resiituerit ,  nullis  rebus  excusetar ;  sed  si 
agiiiio  jure  ecclesi»  non  siatim  ecclesiae  vel  saccr* 
doti  reformaverit,  aut  at  ipsum  jus  agnosceie  possil, 
in  jiidiciam  electorum  venire  dlstulerit,  tandia  a 
rommunione  eccSesiastica  suspendatar,  qaandia  re- 
stitutis  rebus  tam  ecclesl»  qaain  sacerdotibus  red« 
dator  indemnis.  Similis  etiam  his »  qui  oblationea 
defunetorum  legaliter  dlmissas  quoltbet  ordine  assi* 
gnare  lardaverint  vel  retinere  praesainpserini,  disiri« 
ctionis  ecclesiasticae  juxta  priores  canones  forma 
servetur :  aimili  etiaro  sententiae  sabjacebit ,  ai  quis* 
quis  ille  qaoiibet  ordine  quod  pro  devotione  soa  ee- 
clesiis  dedit  revocare  praesumpserit. 


sis  ecclesiaeofficio  monasieria,  dioeceses  vel  basilicas  ^   XXVI.  De  rebus  EeeUsim  absque  consensM  episeo^ 


Id  quibuscunque  locis  posiias ,  id  esi  sive  in  lerrito- 
riis  slve  in  ipsis  riviialibiis  sascipiunt  ordtnandas, 
iii  potestare  sil  [C/.,  G.,  consisiai]  episcopi,  si  de  co 
quod  ante  de  rcclesiastico  munere  habebant  eos  ali- 
qiiid  aut  nihil  exinde  hnbere  volaerit :  quia  unicui- 
que  ricult.is  suscepti  monasierii ,  dioecesis  vel  basi- 
licae  debeat  plena  ratione  sufficere. 

XXII.  De  elerieis  contumacibue. 
Si  quis  saperbia  elatus  offlclum  suum  indignatione 
quaconque  implere  noliierit,  juxta  suiuta  priora  laica 
Gonimunione  contentus  ,  ab  ordine  depositus  tandia 
halieatur  ali^^nus,  qiiandiu  digna,  sicut  scriptiim  est, 
pcenitentia  ei  supplicatlone  satisfecerit ,  prssenle 
pontifice;  iia  Umen  ut  illts  regulariier  et  chariutem 
iniegram ,  et  quaecunqiie  eis  siipendiorum  juxta  con»  ^ 
suetudinem  redbibeoiur,  pro  qualiute  foris  roini- 
slreiur:  ile  quibus  si  querela  procedat ,  officium 
agens  recnrrat  ad  synodum» 

XXIII.  (Jt  opffressi  ab  episcopo  clerici  ad  synodum 

recurrant, 

Si  quis  clericorum  juiia  se  aut  dlstriciionem  .lut 
tractalionem  episcopi  sui  pulal  iiijtistain ,  jnxla  anii- 
quas  consneludines  recurrat  ad  synodnm. 

XXIV.  De  ciericorum  conspirationibus  in  synodo  vin- 

dieandis. 
Si  qui  clericorum  ,  ut  nuper  muliis  locis  diabolo 

»  Uic  canon  dc&umpiiis  est  ex  jB.  :  decel  in  rcli- 
qiiis,  qiwmobrcra  correcta  cst  caeicrorum  canonum 
Dumcratio. 


fion  aiiemiiidif. 

Abbatibus,  presbyteris  caeierisqae  ministris  de  re- 

bus  eccleslasticis  vel  sacro  ministerio  alienare  vel 

obligare  absque  permissu  et  subscriptione  episcopi 

sni  nibil  llccat :  quod  qui  praesumpserit  degradetur 

[jE.^  regradeiur]  coinmunione   concessSj  et  quod 

lemere  praesumpinm  et  alienatum  est  ordiiiatione 

episcopi  revocelur. 

XXVII.  De  jHvenum  et  conjugatorum  poeniteiUia, 

De  poenrteiiiuin  conversione,  ui  ne  qols  benedl- 

ctionem  poenileiitiae  juvenibus  1^^.,  add.  person  s] 

credere  praesnroat :  certe  conjugatis  nisi  ex  consen- 

sa  pariium  et  aeute  jam  plena  eam  dare  non  audeat. 

XX VIII.  De  hi$  qm  suscepta  poenitentia  ad  seecuima 

revertuntur. 

Si  quis  benediciione  pcenitentias  soscepia  ad  sac- 
cularem  habitom  [.€. ,  ambitum]  miliiiamqoe  ro- 
vcrti  259  pr«sampserii,  viatico  concesso  osque  ad 
exitum  excommunicatione  plectatur. 

XXIX.  De  servis  non  ordinandis. 

Ut  nullus  servilibus  colonariisque  condiiionibos 
obligaius  juxta  suiuu  sedis  apostolicae  ad  honores 
ecclesiasticus  adniittaiur  ,  nisi  prius  aul  per  tesia* 
nienluni  aut  per  tabulas  eum  legiiime  conslilerit 
abiohilum  :  quod  si  quis  cpiscoporunt ,  cjus  qui  or- 
dinatur  conditionem  sciens,  transgredi  pcr  ordioa- 
tionein  iiibibiUm  forUsse  voluerit ,  aoui  spatio  mts* 
sas  faccrc  oon  praesumat. 


286  GALLfiO  CONGILIA.  —  AURELIANENSE  IL  286 

XXX.  De  clerieit  negothtoribus,  A  XXXV.  Ne  elericui  iMeum  neque  laieus  eiericum  ad 

Ul  clericiis  a  dlaconaiu  et  supra  pecuniam  *  non 


commodel  ad  nsuram ;  nec  de  praBiitis  beneliciis 
quidquam  aroplius  quam  datur  speret ,  nec  vel  in 
eierceodis  negoiiis,  ut  publici  qul  ad  populi  respon* 
sum  negoibtores  obsenrant ,  lurpis  lucri  cupidiiate 
▼erselur,  aut  sub  alieno  noroine  inierdicia  iiegotia 
audeat  exercere.  Quod  si  quis  adversum  siaiuia 
▼enire  piaesumpserit »  communione  concessa  ab  or- 
dine  regradeior. 

XXXI.  D§  did  dominiei  observatione, 

Qiiia  persuasum  est  populis  die  dominico  agi  cum 

caballis  el  bobus  [JS.,  mulis]  et  vebiculis  itinera  non 

debere,  nec  uUam  rem  ad  victum  praeparari ,  vel  ad 

niiorem  hominis  vel  domus  perlinenlem  nuUuienus 


seeeulare  judidum  trahat, 

Clericus  cujuslibet  gradus  sine  pontificis  sui  per- 
nilssu  nuljlum  ad  s»culare  judicium  praesumat  atira- 
bere ,  nec  laico,  inconsultb  sacerdote ,  clericum  in 
saeculare  judicium  liceat  exbibere. 

XXXVI.  De  horum  canonum  observatione, 

Quocirca  bxc,  qujc  inspiranle  Domino  commuoi 
consensui  placuerunt ,  si  quis  antistitum  viventium 
vel  eorum  quos  ipsls  Deus  esse  Toluerii  sncccssores, 
relicta  observationis  inlegritate,  custodire  et  implero 
neglexerit,  reum  se  divinitatis  pariler  et  fralernlia- 
lis  judiCiO  futurumessecognoscat,  qula  canonessuos 
nec  ignorare  qnemquam  necdissimulare,idest,  prx- 
lerire  permiuilur. 


exereere,  quse  res  ad  Judaicam  magis  quam  ad  B     **  Lupus  in  Cbrisli  nomine  episcopns  conseos^» 
Chiistianam  observantiam  periinere  probantur,  id     et  subscripsi. 


staioimus,  ut  diedoroinico  quod  ante  fieri  licuH  ii- 

ceat :  de  opere  lamen  rurali,  id  est  aratu  vel  vinea, 

seciione,  excussione ,  exarto  vel  sepe  censuimus  ab- 

stinendum ,  quo  racitius  ad  eccleslam  venientes  ora- 

lionis  graiii£  vaccnt.  Qiiod  si  inventus  rueril  quis  in 

operibos  snpra  scripiis  quae  inierdicta  sunt  se  exer- 

eere  ,  qualiter  emendari  debeat  non  in  laici  distri- 

eiiun<*|  sed  in  sacerdotis  castigailone  consistal. 

XXXII.  De  missa  integre  audienda. 

De  missis  nullus  laicorum  anie  discedai  quaro  do- 

minica  dieatur  oraiio ,  el  si  episcopus  prxsens  fue- 

rii,  ejus  benediciio  exspectetur;  sacrificia  vero  ma- 

tutioa  missarum  sive  vespertina  nolius  cum  arrois 

pertinentibtts  ad  beilorum  usum  exspeclet :  quod  G 

qui  fecerit ,  in  sacerdotis  potestate  consistat  qualiier 

ejus  disiriciione  debeai  castigari. 

2G0  XXXIII.  De  diebus  quibus  Judotis  inter  Chri- 
stianos  progredi  non  licci, 

Qoia  Deo  propitio  sub  catliolicorum  regum  domi- 

naiiune  consistimus,  Judsei  a  dle  ccenie  Doinini  usque 

in  secundam  sabbati  in  pascha  ,  faoc  esl  ipso  qua- 

triduo  procedere  inier  Christiaiias,  neque  caiholicis 

populis  se  ollo  loco  vel  qiiacunque  occasione  misce- 

re  praesomant. 

XXXIV.  De  judice  rebaptiMntes  non  pleclenle* 

Jodez  etvitatis  vel  loci,  si  baereticum  aul  Bonosia- 

cuffl  vel  cujuslibet  alierios  bxresis  quamcunque  per- 

sonam  de  caibolicis  rebaptizasse  cognoverit ,  quia 


PantMgatlius  episcopus  consensi  et  subscripsi. 

Leocadius  episcopus  subscripsi. 

Theobadcs  [i£.,  Theudovades]  eplscopus  sob* 
scri}>si. 

Asterius  episcopos  sobscripsi. 

Lausio  ^  episcopus  subscripsi. 

Rustinus  [ifi.,  Rusliciusl  episcopos  subscripsL 

Agrippinus  episcopus  subscripsi. 

Passius  episcopus  subscripsl. 

Paulinus  *  episcopus  subscripst. 

Leo  episcopus  suhscripsi. 

Placidius  '  episcopus  sttbscripsi. 

EleiUberius  episcopus  suhscripsi. 

261  Arcadius  episcopos  subseripsi. 

Amciius  episcopos  subscripsi. 

Liicinus  [^.,  Liciiiius]  episcopus  subscripsi. 

Flavius  episcopus  subscripsL 

Ursolus  episcopus  subscripsi. 

Albinus  episcopus  subscripsi. 

Campanus  presbyier  directus  a  domino  meo  Gre- 
gorio  [i£.,  lwjurio8o|  episcopo  subscripsi. 

Aulus  preNbyter  directus  a  domino  meo  262  Agri- 
cola  [ij?.,  Agroegula]  episcopo  ^ubsiA-ipsi. 

Obiardemus  presbyier  direc:u8  a  domino  meo  Gallo 
episcopo  subscripsi. 

Marcellianus  presbyter  directus  a.domino  meo  Eo- 
roerio  episcopo  subscripsi. 

Baudastis  s  presbyter  directus  a  domino  nieo  Per- 


re^es  nos  eonstat  babere  calbolicos,  non  stalim  re-  ^  petuo  episcopo  subscripsi. 

bapttzantea  adstrinxerit  et  ad  regis  fidem  atquc  ju-         Vincentius  presbyter  directus  a  domino  roeo  Sob- 

ttiibm  pmpterea  distringendos  ailduxerli,  annuali     trasio  episcopo  subscripsi. 

ezcommunicationi  subdatur. 


*.T.  i,  2,  U.,  G.,  Ut  clericus  aut  diaconus  tupra 
pecuniam, 

k  Sobscriptiones  istse  reperiuntur  in  A.et  E.  5. 

«  iE.,^onienfiel  ^ar(o  P.  (^,  Paulinijttn,  indict, 
ucunda. 


d  iG.,  T.  I.,  Lnulo.  T.  2,  Leuto, 
*  T.  1,  2,  Paulinus  jun.  indignus  eptseopus, 
'  T.  2,  Placidus,  T.  1,  Placilus. 
B  fiaudastis  et  Vincciiiii  subscriptiones  desumplx 
suul  ez  iE.»  cum  desint  in  B.  B.  eireIi«iuisCodicibas» 


XXXUI 

CONCILIUM  EPAUNENSB 

VI6INTI  QUATUOR   *   BPISGOPORUII. 


I.  Non  liceat  eptiropts,  pretbyterit,  diaeonibut 
canet  ad  venandum  vel  accipUret  habere. 

Episcopis  y  presbyteris ,  diaconibus  caiies  ad  ve- 

nandum  et  accipitnfs  habere  non  liceat :  quod  si 

quis  lalioiD  personarum  in  liac  fuerii  voluiuaie  dete- 

€lu8,  si  episcopiis  est,  tribus  mensibus  se  a  commu- 

nione  suspendat,  duobtis  presbyter  abstineatur,  uno 

diaconus  ab  omni  officio  et  communioiie  cessabii. 

Jl.  />e  pretbyterit  vd  diacontbut  sme  efritlolit 

prolicttcenlibut, 

Presbytero  vel  diacono  sine  antistitis  sui  epistolis 

ambuianti  comrounioiiem  nullus  impendat. 

lU.  De  pretbyteria  qui  dirraxerinl  de  eccte$iat:ici 

jurit  pottetdone, 

Quidquid  parochiarum  presbyteri  de  ecclesiasiici 
juris  possessione  distraieriiit ,  inane  tiabeatur  et  ?a- 
( uum :  i!i  vendilore  comparaniis  act!o  reservanda  ^, 
IV.  De  prcibytero  «jfvi  dicuetem  tenuerii* 

Presbyter  dum  dioecesem  tenet  de  bis  quae  tenue- 
rit «  aut  ecciesiae  notnine  Ecripturam  fiiciat,  aut  ab 
ejus  quam  tenuit  ecclesi»  ordiuatione  discedat.  Si- 
uiilis  quoi|ue  de  vrndiiionibus«  qiiai  abbates  faoere 
praesumiserint,  forma  ^ervabitur,  ut  quidquid  sine 
episcoporum  notitia  venditum  fueril  ad  potestatem 
episcopi  revocetur;  mancipiavero  monachis  donata  ^ 
ab  abbate  non  lieeat  roanomitti  :  injustum  enim 
piiiamus  ut  monacliis  qiiotidianum  rurale  opus  fa- 
cientlbus  servi  eorum  libertaiis  oiio  potiantur. 
V.  Ne  unut  abbat  duobut  prigtil  monatteriit. 

Unum  abbatem  duobus  monasteriis  inierdieiinns 
praesidere. 

\l.  De  celiit  novit  et  congregaiiuneuHt. 

Cellas  [T,  1 ,  2 ,  eellolas]  novas  aut  congregatiun- 
cttlas  monachorum  absque  notitia  eplscopi  prohibe- 
mtis  institui. 

\IL  Ne  clertd  tine  ordinatione  epiteopi  tui  pnblicum 

adire  pratumoHt. 

Clerlci  siiic  orJinatione  episcopi  sui  adire  vel  in- 
terpellare  publicum  non  praisumant ;  sed  si  pulsati 
fuerint,  sequi  ad  sxculare  judicium  non  morentur. 
263  ^''''  ^^  ''^^"'  Eccletice  non  alienandit. 
Nullus  cpiscopus  de  rebus  Gcclesiae  suae  sine  con- 
trientia  metropoliiani  sui  vendeudi  aliquid  habeat 
potebtatein ,  utili  tamen  omnibus  commutatione 
pcrmissa  «. 

IX.  De  clerieit  (alu  tettimonU  convictit. 
Si  quis  clericus  in  falso  tesiimonio  coiivictus  fue- 
rii ,  reus  fcapitalis  criminis  censealur. 

X.  De  munilicentia  Eccletiof, 
Quisquis  clericus  aliquid  de  roaiiiflceutia  Ecdesiae 

*  Ei  B*  Rm  T.  I,S,  U.,  G.,de8ainptus  estnumerus 
cpiscoporum  qui  decst  in  A.  et  reliquis  Codicibus. 

^  B.  R.,  T  I,  i,  reeertcnda. 

•  B.  11.,  U.,G.,emerfi. 


A  cui  servierat  adeptus ,  et  ad  summum  aacerdotiom 
alterius  civitalis  est  aut  fuerit  ordinatus,  quod  dono 
acccpii  vel  acceperit  reddat ;  quod  usu  vel  propi  ie- 
late  secuudum  instrumcnti  seriem  probabitur  einissc 
possideat. 

XI.  De  hcereticorum  vel  dudmorum  conviviit. 
Si  superioris  loci  clericus  haeretici  cujuscunque 
clerici  convi?io  interfuerit ,  anni  spatium  [7. 1,  spa- 
tio]  panem  [B.  ff. ,  7.  1 ,  2,  pacem  ]  Ecclesix  non 
habebit :  quod  Joniores  clerici  si  praesumpserint 
vapulabunt.  A  Judaeoruin  vero  conviviis  etiam  laicos 
constitutio  noslra  prohibuit,  nec  cum  ullo  clerico 
nosiro  panem  comedai  quisquis  Judaeorum  convivio 
fuerit  inquinatus. 

XII.  De  dando  chritmale» 
^     Presbyteros  propier  salutem  animarum ,  quam  in 
cunctis  optamus ,  desperatis  et  decunibeniibus  hx- 
reticis,  si  conversionem  suam  subitam  petant,  chri- 
smate  permittimus  subvenire :  qund  omues  conver- 
suri  sl  sani  sunt  ab  episcopo  noverint  expetendum. 
Xlll.  De  epitcopi  tettamentOm 
Si  episcopus  condito  testamcnto  aliquid  de  ccde- 
sia^iici  juris  proprietate  legaverit ,  aliler  non  valebit 
nisi  vel  tantum  de  juris  proprii  facultate  suppleverit. 

XIV.  De  hit  e^ui  remuneralionem  ecdetue 
pottrderint. 

Clcrici  quod  etiam  sine  precatoriis  qualibet  diut 

turnitate  temporis  de  ecclesiae  remuncratione  posse- 

derint,  cum  auclorilate  domini  gloriosissimi  princi- 

p  pis  nostri  in  jure  proprieiartum  [{/.,  in  jus  proprioni] 

prasscriptione  tempnris  non  vocelur,  dummodo  pa- 

teal  ecclesiae  rem  fuisse. 


264  ^^*  ^^  diaeono  aut  pretbytero  qui  erimen 
capitaie  commiterit. 

Si  diaconus  aut  presbyter  crimen  capitale  admi« 
seiit,  ab  offlcii  honore  depositns  in  monasferium^ 
retrudatur,  ibique  tantummodo  quandiu  vixerit 
commuiiione  sumenda. 

XVi.  De  profettione  reformata. 
Si  qnis  accepta  professaque  pcenitentia  boni  fm- 
memor  ad  saecolaria  relabaiur,  prorsus  cummunicare 
non  poterit,  nisi  professione  [B.  A.,  profcssioni]  quam 
illicite  praetermiserat  reformemr. 

X\ll.  De  laieit  qui  crimen  clericit  objidunt. 
D     Laicis  coutra  cujuslibet  gradus  clericum  si  quid 
criroinale  parant  objicere,  dummodo  vera  suggerant, 
proponendi  permittimus  potestatem. 

XVIIl.  Vbi  ponanlur  reliquiee  tanclorum. 
Sanctorum  reliquias  in  oraioriis  villaribus  uon  po« 

A  Ex  reliquis  Codicibus  prster  A. ,  in  quo  scribi- 
tur  :  data. 

•  U. ,  G. ,  potettatem ;  utiUt  tamen  omnibu»  com^ 
mutatio  permitta. 


m  GALLl/£  CONCILIA.  -  CARPENTORATENSE. 

Hanlur,  nisi  forftiian  clericos  cujascanque  parochise  A  XXIV.  De  ba^liat  htneiicorum. 


m 


vicinos  esse  confingal,  qai  sacris  cincribus  psal- 
leodi  frequeniia  famuleniur  :  quod  si  illi  defuerinl , 
lion  ante  proprii  ordineniur»  quani  ds  compeiena 
viclus  ei  vestilus  subsuiniia  deputelur. 

XIX.*  AUaria  nm  tapidea  non  ungantwr, 
Aliaria  nisi  lapidea  ckrismalis  unguine  non  sa- 
creniur  ad  celebranda  divina  officia  :  ordinem  quem 
nieiropolitani  leneni  provinciales  eorum  observare 
d<:bebuni. 

XX.  De  damnati  absolutione, 
Si  cpiscopus  ante  darunali  absolutionem  obito  ra- 
piaiur,  correcium  aut  poenitentem  successori  licobil 
absolvere. 

XXL  De  tapsis  in  fide. 


Basilicas  bcrelicorum,  quas  lanta  eiecraliflne  lia- 
bemus  exosas  ui  poIlui<bnem  earum  purgabilero  non 
pulemus,  sanclis  usiius  applicare  despicimus  :  sane 
quas  per  vlolenliam  nosiris  luleranl  possumus  revo- 
care. 

XXV.  Si  iiuis  serviim  proprtMiit  ocdderit, 

8i  quls  servom  proprium  sine  conscientia  jiidicis 

occiderit^  excommunicatione  biennii  effusionem  saib 

guinis  expiabit. 

NXVI.  Nuttus  sine  remedio  aut  ipe  venioe  ab  Eectesia 

repetlatur. 

Nullus  siiie  remedio  aul  spe  veni»  ab  Ecclesia  re- 

pellatur,  neve  iilli,  si  aut  poenituerit  2Q6  aut  cor- 

rexerit,  ad  Teniam  redeundi  adiius  obsiruaiur;  sed 


Lap;is,  id  esi,  qui  in  catholica  baplizati  praivari-  *  ^""*  ^^****'^"  discrimen  morlis  immineai  damnationis 


catione  damnabili  post  in  bxresim  transicrinl , 
grandem  redeunUi  difficultatem  sanxit  antiquitas: 
quibift  nos  annorum  multiludine  breviata  poeniten- 
liam  biennii  condilione  infrascriptx  observalionis 
imponimus ,  ut  praescripto  biennio  lertla  die  sine 
relaxatione  jejuneni,  ecclesiam  siudeant  frequen- 
Ure,  in  poenitentum  loco  standi  ei  orandi  humili- 
laiem  noverini  observandam ,  etiam  ipsi  cum  cate- 
cbumeni  procedere  commonentur  abscedanl :  boc  si 
observare  noltierint  265  coostiiuio  lempore  ad- 
mhiendis  ad  altariura  observaiio  relaxeiur ;  quam  si 
arduam  vel  dnram  forte  putavcrint,  statuia  praeler- 
itorum  eanonum  coinplere  «iebebunt. 

XXIL  De  inceslis  conjunctionibus, 

lucestis  conjunctionibus  nibil  prorsus  venias  reser- 
vamu^,  iiisi  cutn  adulterium  separatione  sanaverint : 
iiicestos  vero  nec  ullo  conjngii  nomine  prxYalendos 
praeier  illos,  quos  vel  nominare  funestuin  est,  hos 
esse  eensemos  :  si  quis  reiiclam  fratris,  qu»  pene 
prius  soror  exstiterai ,  carnaii  conjunctione  violave- 
rii :  si  quis  fraler  germanam  uxoris  accipiai :  si 
quis  novercam  duxeiit  *  :  si  quis  consobrin»  sobri- 
oxqae  se  sociel :  quod  ul  a  pra;senti  lenipore  pro- 
bibemos,  ita  ea  quae  sunl  auterius  instiiuu  non  sol- 
vimus  :  si  quis  relictas  avimculi  misceatiir  aut  pairui 
vel  privignae  eoncubilu  poUuatur.  Sane  quibus  coii- 
juncito  illicita  interdicilor,  habebont  iueundi  meiio- 
ris  conjugii  libertatem. 

XXUL  De  pmnitentia  komiddarum. 

De  pcenitentia  bomicidarum,  qui  saculi  leges  eva- 
serool,  boc  summa  reverenlia  de  eis  inler  nos  pla- 
ciiii  observarl,  quod  antiqui  Nicaeni  canoncs  decre- 
veronl. 

*  U.  R.,  T.  1,  novercamf  palris  uxorem  secundam 
duxerit» 


constitutx  tompora  relaxantur.  Quod  si  a?groiUiii 
acceplo  viatico  revalescere  foriasse  contirigat,  sia- 
tuti  temporis  spatia  observare  conveniat. 

XXVII.  De  taicorum  ordinatione, 

Ne  laicus  nisi  rcligione  (.raemissa  clericus  ordi- 
netur. 

XXV III.  De  pueltarum  monasteriis» 

Monasieriuni  puellarum  non  iiisi  probatx  viio;, 
a^tatis  provcctac  ad  quascunque  earuin  necessitates 
vel  ministrationes  perinitlautur  intrare :  ad  facien- 
das  vero  missas  qui  ingressi  fuerint  staiiffl  exacio 
minisierio  regredi  fesiiiiabunl :  alias  autem  nec  clO' 
ricus  nec  mcnachus  juvenis  ullum  ad  puellarum  coii- 
^  gregationem  habebit  accessum,  nibl  aul  patvrna  aui 
germana  necessitudo  probetur  admittere. 

XXIX.  De  servis  ad  ecctoiiam  confugientibus. 

Servus  reatu  airociure  «cuipabilis  si  ad  ecdesiam 
Gonfugerii,  a  corporalibus  lanium  suppliciis  rxcuse- 
lur.  De  capillia  vero  aut  quocunque  opere  placull 
dominis  juramenta  non  exigi.  ^ 

XXX.  De  horum  catiouum  observalioue, 

Quofirca  bsec  quae  superna  inspiralione  communi 
consensu  placueruni  si  quis  sanctorum  anlisiituin, 
qui  stalula  prxsenlia  subscriplionibus  propriis  firiiia- 
verunt ,  nec  non  et  quos  eorum  Deus  esse  voluerii 
successores,  relic  a  inlcgritale  observaiionis  exces* 
seril,  reum  se  divinilatis  pariter  ei  fraternitaiis  ju- 
dicio  futuruin  esse  cognoscat. 
D  Aviius  episcopus  consiituliones  nosiras,  id  esi 
sancia  ^  sacerdotum  prqvlnciae  Viennensis  relegi  ei 
subscripsi  die  ei  tempore  x  KalendarumMnensis  oc- 
lavi,  Agapeto  \D.  A.,  Agapio]  consule,  In  bac  synodo 
subscripseruut  episcopi  viginti  tres  «. 

1*  In  A.,  tn  saneta. 

«  U.  R.,  T.  1,2,  mginti  quatuor. 


XXXIV 

CONCILIUM  GARPENTORATENSE. 


267-208  Carpenioralae  convenienies  hiijusmodi 
ad  noB  querela  perTenit,  quod  ea  quae  a  qtiibuscun- 
qac  fidelibas  parocbiis  conferantur  ita  ab  ali  luibus 


episcopis  praesumaniur,  ui  aul  param  aut  prope  niliii 
ecclesiis  quibus  coilaia  fuerani  relinquatur, 
Hoc  nobis  justum  ei  rationabile  visam  esl|  ui  si 


291  COLLCCTIO  CANONUH  S.  ISIDORO  IIISPAL  ASCRIPTA.  m 

eccfesia  civiiaiis  cjus  |U.,  G.,  l">jus]  cai  episcopns  A  autem  amplius  fuerit ,    propter  majores   expeiisas 


praeest,  iia  esi  iJoiiea  uiCbrisio  propiiio  nibil  indi- 
geat,  quid4)trid  parociiiis  fuerit  dereliciom«  clericis 
qiii  ipsis  parocliiis  deserviunt  vel  reparaiionibus  bo- 
silicarum  raiioiial/iliter  dispensetur  :  si  vero  eptsco- 
puin  mulias  expensas  vd  ^  mii:orem  subsianiiam 
babere  consiilerit,  parocliiis  quibus  largior  fuerit 
rollaia  substautia,  lioc  tantum  quod  clericis  vel  ar- 
chilccLis  ralionabililcr    suffieiM    reservetur  :  quod 

ttiE.,  sed.  B.  R.,  T.  1,  %  U.,  G.,  et. 


episcopos  ad  se  debeat  revocare,  iui  umi»n  ul  nlhil 
de  racullatula  ipse  ^  vel  de  ministerio  eleri  lod 
ipsius  liceniiam  habeal  minuendi. 

lloc  eliani  placuit  custodiri ,  ul  sequenti  aiuio  in 
vico  Vasensi  debeat  concilium  congregari. 

In  hac  constitutione  sufaiscripserjnl  episcopi  quia« 
decim. 

bR.  R.,  T.  1,2,  U.,  G.,  f>a. 


XXXV 

CONCILIUM  ARVERNENSE  PRIMUM. 


I.  Qiird  prJKs  m  synodo  traeUndum, 
In  primis  placuit,  ut  qnolics  secundum  statuia  Pa- 
livm  sancta  synodus  congregatur,  nullus  episcopo- 
rum  aliquam  prius  causam  suggerere  audeat  qiiam 
ea  qu»  ad  emendationem  vitae,  ad  severiiatem  regu- 
\9,  ad  animac  remedia  pertineni  Gnianlur. 

II.  De  epitcopis  ordinandii, 

Placuil  ettam ,  ul  sacrom  quis  pontificis  bonorem 
non  prirmiis  quaerat  sed  meriiis,  ne  divinum  videatur 
mnnus  rebus  comparare  sed  moribus,  atque  eminen- 
tisbimae  dignitalis  apicem  e^ectione  conscendat  oin- 
nium ,  non  favore  paucorum.  Sit  In  eligendis  sacer- 
doiibus  cura  praecipna ,  quia  irreprebensibiles  tsse 
convenil  quos  praeesse  necesse  esl  corrigcndis  :  di- 
ligenter  quis  insplciat  prelinm  dominici  gregis,  ut 
aciul  quod  merltum  conslituendi  deceal  esse  sacer- 
dotis.  Episcopatum  ergo  desiderans  electione  cleri- 
rorum  vel  civium,  constnsu  cliam  metropoliiani 
cjusdem  provinciae,  pontifex  ordinetur  :  non  pairo- 
cinia  potenlum  adbibeat,  noa  calliditate  subdola  ad 
conscribevlum  decreium  alios  hortetur  praemiis, 
alios  timore  compellat;  qiiod  qui  fecerit  ecclesix  cui 
indigne  prxesse  cupil  communione  privabitur. 

III.  De  paUii$  ecclesite :  ne  clericl  a  potenlibui  erigan" 
tuf  :  et  de  facultatum  eecUsicB  raptoribus. 

Observandum  de  palliis  ecclesiae  vel  minisleriis 
divinis,  ne  defunclorum  corpuscula  obvolvanlur.  Ne 
a  potentibus  sxculi  clerici  contra  episcopos  suos  ullo 
roodo  erignniur.  Qui  resculam  ecclesiae  vel  ejus  fa- 
culialulam  aoferre  cupiunt  exeludantur. 

269  l^-  ^^  Chmliani  Judteig  matrimonio 

jungantur, 

Si  quis  Judaicje  pravitati  jugali  societate  conjun- 
gilur,  id  esl  si  seu  Chrisliano  Judaea,  sive  Judaeo 
Cbristiana  mulier  carnali  consortio  miscealur,  qui- 
cunque  borum  tantum  nefas  admisisse  noscuntur, 
a  Chrisliano  cceiu  alque  convivio  el  a  communione 
Ecclesiae  protinns  segregeniur. 

V.  De  dominici  corporis  velamine, 

Ne  openorio  dominici  corporis  sacerdolis  un- 
qoam  corpus  dam  ad  tumulum  evebiiur  obtegalur, 
ei  sacro  velamine  usibus  suis  reddiio.  dum  hono- 
ranturcoipora,  allaria  polluaniur. 


B  VI.  Ne  ad  nuptiarum  ornatum  ndniUmtt 

divina  prcestentur. 

Ne  ad  nuptiarum  ornaium  ministeria  diviiia  prae- 

slentiir,  ne  dum  improborum  (aciu  vel  pompa  sxcu- 

laris  luxurix  polluuntur,  ad  officia  sacri  roinisterii 

videantur  indigna. 

VII.  Ne  Chrislianis  Judtgiprisfieumlwr. 
Ne  Judaei  Cbristianis  populis  judices  praepoiian- 
mr. 

VIII.  De  parochiis  ab  episcopo  alieno  non 
invadendis. 

Me  parochias  cujuslibei  eplscopi  alterius  civilJiis 
episcopus  canonum  lemeraior  invadai,  iet  vesana 
cupidiiatis  facibos  Inflammatus,  suis  qnodammodo 
non  contentus,  rapial  aliena. 
p  IX.  De  alterius  clericis  non  suscipiendis. 

Nullus  episcopus  aherius  clericum  contra  vcilun^a- 
lem  episcopi  sui  susci|cre  audeat  aul  sacerduiio 
prorogare. 

X.  De  incestis  conjunctionibuA, 

Si  quis  reliciamfratris,  sororem  uxoris,  privignam, 
consobrinam,  sobrinam  vel  relictam  ilein  pairui 
atque  avunculi  carnalis  contagii  crediderii  co.soriiu 
Tiobndam,  et  ausu  sacrilego  aucioritatem  di\in» 
legis  ac  jura  naturae  praeruperil,  et  cui  chariiaiis  ac 
pii  affectus  solalia  exbibere  dcbuerat  suorum  hosiis 
ac  pudicitiae  expugnalor  vim  inrcrre  lentaverif, 
aposiolicae  constituiionis  senteniia  feriatur,  et  qtian* 
din  in  tanto  versatur  scelere  a  Christlano  coeia 
atque  convivio  simulque  Ecclesiae  malris  commu- 
])  nione  privabitur. 

270  ^1«  ^^  continentia  clericorum. 

Cum  presbytcri  atque  diaconi  sublimi  dignitatis 
apice  proroganlur,  actibusque  omniiio  renunti<  nt 
sacculij  ei  ad  sacrum  elecli  mysterium  [>£.,  B.  /^, 
ministeriuni]  repudienl  carnale  consorlium  ac  pcr- 
mixti(mis  pristin»  contubernium  perniutent  germa- 
nilatis  aflcclu  :  el  quisquis  iUe  est  presbyter 
alque  diaconus,  divino  manere  benediction*  percep- 
la,  uxori  prius  sua*  frater  iliico  efficiatur  ex  conjuge. 
XII.  De  sacerdotum  incontinentia, 

Quosdamreperimusardorelibidinisiiiflimmatosab- 
jecto  miliiiae  cingulo  vomilum  pristinum  ei  inbibita 
rursus  conjugia  rcpctiisse,  atqueincesUquodammodo 
criininc  sacerdotium  violasse,  quod  nati  ctiam  filti 


S93  GALLIiE  CONCILIA. 

.« 

prodiilerunt  :  qood  qaisquis  fecisse  cognosciuir,  A 

omni  in  perpetuuro  quam  admisso  jam  crimine  pcr- 

didil  dignitate  privabKur. 

Xill  De  fraudatoribut* 

Si    cajuscunqoe    munoscula   quacunque  saneiis 

scriplura  collala  nefaria  quis  calltditate  fraudavcril, 

inraserit,  reieniaverii  atque  supprcsserit,  et  non 

statim  a  sacerdole  commoniios  Deo  collata  reddi- 

derit»  ali  Ecclesiae  catbolicse  communione  petlator. 

XIY.  Di  ptffcipuis  [estiviiatibu»  cutn  epitcopo 
in  cimtate  peragendit. 

Si  qiiis  presbyter  aut  diaeonos  neqoe  in  civitate 

neqoe  in  parocbiis  canonicos  esse  dignosciior,  scd 

in  Tillalis  babitans  iu  oratoriis  ofOcio  sancto  deser- 

yieos  celebrat  divina  mysteria,   restivitates  praeci"- 

poas,  Pomiui  Matale,  Pascba,  Pentecosien,  et  si  quae  B 

prneipales  fesilviiates  sont  reliquae,  nullatenus  alibi 

dIsI  curo  episcopo  soo  in  civitate  lencat :  quicunquc 

sunt  cives  nalu  majores,  pari  modo  in  urbibus  ad 

ponlifices  suos  in  praediciis  festivilalibus  veniant. 

Quod   si    qui  improba   temeritate  coniempserint , 

iisdem  festivflaiibus,   in  quibus  In  civiiaie  adesse 

despiciont  commonioue  pellanior. 


—  ARVERNENSE.  294 

XV.  De  bono  clericorum  tetttmonio» 
Episcopos,  presbyler  atque  diaconos  iu  sanciae 
conscicntiae  luce  resplendeanif  ui  eflugiant  probitate 
acloom  maledicoroin  obloquia  :  testimonium  in  se 
dlviniim  implere  coniendaut  qood  Dominos  aii :  Vi^ 
dcntet  vettra  bona  opera  ghrifieent  Patrem  vettrum 
qui  ett  in  cce/ii. 

271  ^V'*  Neelerici  eum  exiraneit  hakitent 

mulieribut. 

Igitor    auctoritaie    canonica    aiqoe  mansora  in 

aevura  consiilotione  sancirous,  ut  fugiatur  ab  omni- 

bus  clericis  eitranearom  mullerum  culpanda  liber- 

tas  :  et  lantum  cnm  avia,  matre,  sorore  vel  nepte» 

si  necessilas  lulerit,  babitent :  de  quibus  nominibus» 

ut  |>riorum  272  canonum  scries  contiiiet,  nefas 

esi  aliud  quam  natura  constiiuii  suspicari.  In  etibi* 

culo  etiam  borum  atque  cellario  vel  ramiliari  qaolibet 

serviiio  neqne  sanctimonialis  ulla  neque  exlranea 

inolier  sii,  neque  ancilla  ullo   roodo  adroiiiaior : 

quod  si  quis  praecepioruro  Dei  immeroor  crediderit 

coniemnenduin,  sciat  se  aucioritaie  canoiiica  coni- 

munionis  sinc  dubio  subire  jaciuraro. 


XXXVI 


EPISTOLA  VEL  CONCILIUM  DE  CIVITATE  ARVERNENSI 


AD  RB6EU   THBODOBBRTUII  DIREGTA. 


Domino  illusirissimo  atquc  praDCclleniissimo  do- 
mino  et  filio  Tbeodoberlo  regi  lloiioralus,  Hilariiis, 
Gregoilas,  Soriciiis,  Neceiius,  Flavius,  Domiiius, 
Dalmatius,  Lupus,  Sperius  et  Desideralus  *. 

Doffl  in  Arverna  urbe  ad  replicanda  canonoro 
statota  vel  stodio  elucidandae  legis  ecclesiasticae  bis 
qoi  dobietaie  regendae  viix  proprix  forsilan  preiiie- 
bantor  cultores  vestri  ecclesiaruro  vesiraruro  episco- 
pi  pariter  sederemuSy  plurimorum  ad  nos  suae  despe- 
raiionts  remedium  flagiianiium  lurba  conflui  t,  spe- 
rantes  ut  non  minus  pro  regni  vesiri  felicitale,  quam 
pro  sua  cunsolatione  pietatem  veslram  nosirajiu- 
mUitas  exoraret,  ol  nune  per  suggesiionetn  nosiram 
jusiiiiae  et  pietaiis  \estrae  auribus  intimaretur,  ot 
nullom  de  rebos  vel  de  possessloncolis  propriis  alie- 
Bom  pieias  vestra  permiiterei,  ot  dom  unius  regis 
quisque  polestati  acdominiosubjacei,  in  alterius  sorle 
posUara  cujuscunqneuiassolcl  impeiitionenonamitte- 
rei  facoltalem  :  quod  nos  de  veslri  culminis  justllia 
ci  pietate  fidenies  non  crediinus  denegandum,  ut 
dnm  plurimorom  ncceisiiatibus  jiista  ul  credimus  et 
Deo  placentes  stiggestiane  consulimus,  prosperita- 

*  iE.,  Domiti'inuts  Deuteriut,  GaHut^  Dalmatius^ 
Venantiut^  Gramalicut,  Luput^  Speriut,  Desideratut 
epncopi. 

^  T.ifPer  indultam  pietatem,  T.  St,  per  indulgen- 
iiam  pietatit* 


G  tem  regno  vestro  et  repens:aioiiem  coelesiis  Dumini 
per  Indultam  pietaiis  ^  graiiam  babeatis  |i^.,  ao- 
geaiis].  Unde  reverentissime  ot  dignom  e£t  aospi- 
tantes  qoaesoroos  ut  hoc  nostrae  peiilioni  divlno  in- 
tuitu  pielas  vestra  non  deneget,  oi  tom  reciores  ec« 
clesiarom  vesirarom,  cum  uuiversos  clericos  aiqoe 
etiam  saecolarcs  sob  regni  veslri  conditioi\|^  maneu^ 
les,  nec  non  ad  regnorom  patrum  vestrorum  domi- 
niuro  periinenies,  de  qoo  in  sorle  vestra  esi  exlra- 
neos,  de  quo  habere  propriom  semper  visi  aunt,  non 
permitiatis  exisiere,  ut  secorus  qoiconqoe  proprieui- 
lero  su»m  possidensdebita  tribuia  dissulvat  doinino 
in  cujus  sorle  possessio  sua  pervenit,  quod  ei  Ibe- 
sauris  vestris  oroniiio  utiilus  esse  censemus,  sl  sem- 
per  pielatem  vestram  salvata  possessio  consuetudi- 

Dnariam  inlulerit  functionero,  et  nos  pecoliarios 
cleroenlia  vestra  consulatur,  si  obtento  hojusceroodi 
peliiioois  nos  qooqoe  vesira  fecerit  gratulari  atatoia. 
-Deo  propitio  synodus  infrascripta  <  apod  Ecclesiam 
Arvcrnam  sub  die  vi  idus  Novembris  post  consula- 
lum  Paullni  Junioris. 


«  Episiola  baec  supponit  remissionem  exeinularis 
cujiisdam  ad  regem  Tbeodoberium  :  quatnvis  auieiii 
ipsa  in  Codicibus  concilio  Arvernensi  secuudo  prae- 
ponatur,  eam  tanien  ad  Arvernense  primom  rcvo* 
candam,  ei  conlextus  et  epocba  deroonstrani. 


XXXVII 

CONCILIUM  ARVERNENSE  SECUNDUM. 

273-274  ^^^^  ^Aluft  Pelrusi  divinilus  inBplratus  A  vil»  «u»  ab  ordinc  accepli  ordinis,  siciil  Itabent  Pa^ 


el  coufcssione  siiu  omnibus  credenlibus  piorulaius: 
Tu  es,  inquil,  Chrums  FHius  Dei  vivi,  iiec  immeriio 
bealus  pronunli:a'ir  a  Doinino,  ei.a  pniicip:ili  ad  divi- 
iiain  graiiam  rererenduni  o>i,  qiiando  voia  princi- 
pum  concordanl  uniniis  sacerdolum  ;  ui  dum  sit  pon- 
tificaJe  concilium,  normain  viveiidi  teneal  capiiuiatio 
[y£.,  recapiiulatio]  antiqiia  caiionum  tcI  ui  locuslem- 
pusqiiee^i,  in  quibiisrunque  titulisveteribus  adbaereos 
iiova  consiiiutio  ^anctionuuu  Igilur  cuin  clementis- 
simus  piinceps  domtnus  ^  Iriumpliorum  tilulisinvic- 
tissiiuus  th  Ideberius  ret  ptT  amorem  sacrae  fidei  et 
staiuui  rcligionis  in  Atirelianensi  urbe  congregasset 
iu  unum  Dci  sacerdoies,  cupiens  ei  ore  Pairum  aa» 
dirc  i^uod  sacrum  est,  quod  pro  ecclesiastico  ordine 
auctoriiate  proniitur  pastorali ,  et  venienlibus  sit  B 
Dorina  el  iraesciitibus  disciplina  quae  conveniant  a 
prxsenti  lempore  in  posteruni  cu&todire  ,  praestante 
[Cf.,  separaril  Deo  signanter  ex  tilulis. 

I.  De  confirmatione  damnalionis  scclarum  Eutychetis  ' 

et  Neswrii, 

Renovata:n  itaque  nefariam  scclam,  qiiam  aucior 
maie  sibi  conscius,  et  a  vtvo  sauclae  fiJei  catbolics 
funie  discedens  sacriiegus  quondam  condidit  Euiy- 
ches  vel  si  quaeque  a  venefico  similiter  impio  sunt 
prulata  Nestorio»  quas  etiam  sectaa  sedes  apostolica 
saucta  coudeamat,  siiniliteret  nos  easdem,  cutn  suis 
aucionbus  et  sectatoribus  eiecrantes  praesentis  con- 
fiiiiutionis  vigore  anaibeoiatizarous  alque  damnamus, 
rectuii»  atque  apostolicum  io  Cbriati  nomine  fidei 
ordiiiem  praedicaiites. 

II.  De    excommuuktttione   pro  levibus  ^non  impen' 

denda* 

Nullus  sactTdolum  quemquam  rects  fidoi  bomi- 
nem  pro  parvis  et  levibus  causis  a  comtnuuione  sua- 
peudat,  praeter  eas  culpaa  pro  quibus  antiqui  Patres 
ab  Ecclosia  arceri  jusserunt  committenies. 
lil.  Ne  elerici  cum  extraneis  mulieribus  habitent, 
Dt  nullus  episcopus,  prcbbyier  aut  diaconus  extra- 
ncarummiilierumioiradomum  praesuniatiiabere  aola- 
Ciuroy  et  cui  etiam  pro  ulilitate  sua  atiquam  faroiliariua 
regendam  committai,  quod  eiiam  et  propinquid  feminis 
boris  iodeceotibus  siuiiliter  probil)emii8,  ne  sub  con- 
cessa  sibi  licentia  parcnlali  ab  earuro  sequipedis  me- 


iruro  anliqui canones,  ac  orfi<io  .deptmatur,  ei  lan- 
tummodo  coiumunione  concessa. 

V.    Ne  episcopus  alienum  clericum  promoveat, 

Ui  nullus  cleiicum  scu  leclorein  alienum  aine  aui 
cessione  piintificis  vel  |  romovere  vei  gibi  quibusqne 
condi.iouibus  audeat  viiidic^re:  quod  si  quis  bauc 
constitiiiionemfuerilquacunqoe  pr.tsuniptione  trans- 
gressus  memoratae  personae  ab  eo,  cui  sunt  debitje 
seu  ecclesia^tico  jure  sive  proprio,  revocatae ,  qnia 
lllicita  vacatione  [U.  It.,  T.  1,  vocaiione]  di>ce5^e- 
runt,  ab  olficio  vcl  honore  suscepto  jQsta  arbitriuin 
sui  pontiflcis  suspendantur :  episcopus  vero  qui  or- 
dinaverit,  sex  mertses  tanium  missas  facere  non 
praesumat. 

VI.  Ne  servi  ofdinentur. 

Ut  servum  qui  liberlatem  a  dominis  propriia  non 
Bcceperit  aut  eiiamliberum  nuilus  episcoporum  abs- 
que  cjus  taniuin  volontate  cujus  aut  servus  esl  aut 
.  absolvisse  [t/.,  absolutiis  esse]  dignoscitur,  clericum 
atnleat  ordiiiare  :  quod  quisquis  fecerit,  is  qui  ordi- 
natiis  esi  a  domino  revocetiir ;  et  ille  qni  est  oolla' 
tor  ordinis,  si  scieos  fecisse  probtttur,  §ex  mensit»iu 
lanturo  275  missam  facere  non  praesumat.  Si  vero 
iascularium  servus  esse  convincitur,  ei  qui  ordinatus 
cst  benediciione  servaia,  bonesto  ordine  domino  suo 
impendat  obsequittro ;  quod  si  sxcularia  dominus 
amplius  euro  voluerii  iuclinare,  ui  sacro  ordiiii  in- 
ferre  videatur  Injuriaro ,  duos  servos,  aicut  et  anti- 
qui  caiionea  babeot,  episcopua  qui  eum  ordioavit  do- 
^  mino  saeculari  restituai ;  et  episcopus  eum  quero  or- 
dinavit  ad  Ecclesiaro  suam  revocandi  babeat  potesta- 
tero. 

VII.  De  manumissis  in  ecciesia, 

Et  quia  pluriroorum  soggesiione  comperiroos  eos, 
qoi  in  ecclesiis  juxta  parocbitanaro  consueiudiuem  a 
serviiio  fuissent  absoluti,  pro  libiiu  Quorumcun(|ae 
itefum  ad  servitium  revocari,  impium  esse  tractavi- 
musy  ut  quod  io  ecclesia  Dei  consideraiiooe  a  vio- 
culo  servitutis  absolvitur  irritum  babeatur.  Adco 
pietatis  causa  comrouoi  coosilio  piacuit  observan- 
dum,  ut  quaecooque  mancipia  ab  ingenuis  doroinia 
acrvitttte  laxantur,  io  ea  liberiate  roaueaot  quara 
tttoc  a  domiois  perceperaot :  bujusmodi  quoqoe  li* 


noratorum  vita  vel  opiitio  polluatur.  Qiiod  ^i  episco-     berus,  sl  a  quocuoque  puUat.k  fuerii,  cum  justitia 


pl  Dunc  vetita  uti  sibi  sub  quadam  prxsomptione 
volucrint,  anno  iino  a  melropoliiauo  vel  a  comprp- 
vincialibus  ab  officio  deponantur  [>^.,  B.  /2.,  7. 1, 
suspvndantur] :  clerici  auteni  a  propriis  episcopis 
modo  qui  supra  scripius  est  corrigantur. 
IV.  De  eiericii  conjugatis, 
Si  quis  clericus  post  actam  bencdiclionem  cajuali- 
bet  loci  vel  ordinis  ad  conjugale  toruro  denuo ,  jam 
sibl  illiciium,  redire  pracsumpseril,  usque  in  diem 


ab  ecclesiis  defendatur,  praeier  eas  cnlpas  quibus  le- 

ges  collatas  servis  revocare  jus<-eraot  liberiaics. 

VUI.  Ne  quis  defuncto  episcopo  e}us  facultatet 

assumat» 

Ut  in  civitate  ubi  pontifox  jure  humanae  condilio- 

ois  obierit,  nullus  episcopus  anle  sabiosiituiionem 

reparati  per  ordioem  succcssoris  aut  in  civitate  aai 

per  parochias  ordinare  clericoa  aui  aliaria  audeat 

coosecrare,  vel  quidquain  de  reboa  Ecclesiae  prxl^sr 


*  U. ,  princeps  et  inmtisnmus  dondnus  Theodob^rtus, 


S91  GALLliE  GON  IL1A. 

Iiaitiatiitalem  f  rac-iimat  auFerre :  qtiod  si  quisquis  teme' 

rarioaiisu  siaiuta  ir.mscenderil,  convetitus  ab  insti- 

tulo  pftntifice,  verecundicii  consuleiis  sine  dilatione 

[^•«  ditatione  ablat»]  resiitnat  Si  vcrosu.^e  liberiaiis 

arbitrio  vel  qiiorumcunque  precibus  actus  quamcuuque 

pr rsonam  aul  promovere  aut  contra  hoc  interdictum 

ire  pr:i!snmp<(prit,  nnno  iniegro  missas  taninm  facere 

1101 1  prssomal. 

IX.  NuUn$  laicut  ante  anni  conver$i<mem  epi$copu$ 

ordinelur» 

yi  nullus  ei  laicis  absque  anni  conversione  pne- 
missa  eptscopus  ordinetur,  iia  ui  intra  anui  spa- 
liuin  a  doGlift  ffi  probatis  viris  disciplinis  et  regulis 
spiilinalibus  pienius  iusiituatur  |(/.,  G.,  instruatur] : 
qtiod  si  hoc  qoisque  episeoporum  iranscendere  qua- 
cuoque  coiiditione  pra^suropserit  *,  276  ^')"<^  i"' 
tegro  ab  offlcio  vel  cliaritate  fralrum  babeatur  ei- 
Iraneus. 
K.  liluUu$  epi$eopuium  preiie  aut  pra!mii$  obtineaL 

Ut  nolll  episcopatum  quolibet  paeto  liceat  pris- 
miis  aut  comparatione  adipisci,  sed  sicut  in  aniiquis 
eanonibiis  teiietur  scriptum  rum  consen^u  cleri  et 
plebts  a  meiropt.litano  vel  qucm  in  uce  sua  per- 
iiiiserit  cum  comprovincialibus  pontifei  con^ecre- 
tur:  qood  si  quis  Itanc  regulam  per  contempiio- 
ucm  hujtts  s.inct£  constituiionis  exccsserit ,  eom 
qui  per  praemia  ordinatus  fuerit  statuimus  reiuo- 
venduro. 

XL  Nutlu$  inmt,$  ordinetur  einicopu$. 

llem  sicut  anlicpii  canones  decrcverunt  nnllus  in- 
vi:is  deiur  ^  episcopns,  sed  nec  oppressionc  pole«- 
tium  persouarum  ad  consensum  facieudutn  cives  aut 
elerici,  quod  dici  ncftS  est,  inclinentur;  qiiod  si 
facluui  fuerii,i|iseepiscopusqui  magis  pcr  violcntiam 
quam  per  dccretom  lcgiiiinum  ordinaiur,  ab  indepto 
pomificatus  honore  in  perpeiuum  [7.  1,  2,  perpc- 
iiio  ]  depona;ur. 

XJL    Piullu$  vivente  epi$copo  $upponatur. 

Lit  nollus  Vivenle  episcopo  alius  supponalur  aut 
BOpcrordiiieiur  episcopus  ni  i  forsitan  in  ojiis  locum 
qucm  capitaiis  culpa  dejecerit . 

Xlil.  I)e  eleemotynii  non  alienandi$, 

Ne  cui  liccat  les  vel  faculiates  ecciesiis  aut  mo- 

iiasteriis  vel  xenodochiis  pro  quacunque  oleemo^yna 

ddegalas  <  re'.enure,   :ilieni«re  aique  suhtrabere  : 

qnod  fiuisquis  fecerit,  tanquam  necaior  paoperom, 

antiquorom  canonum  s«?nientiis  consiricios  ab  ec- 

ciesix  iiminibus  tandiu  excludaior  quandiu  ab  ipso 

ea  qii£  sunt  abiata  vei  reteuta  reddaulur. 

XIV.  Pfullue  aUeriu$  Eccle$ia!  re$  aecipere  prm' 

$umat. 

Ut nuius  cpiscoporum  aiit  cujuslibe!  ordinis  cle- 

ricus  vel  alia  quxque  perseiia  quibuslibet  conditio- 

nibus  seu  in  uno  regno  seo  in  alio  positiis  alterius 

cujuscunqoe  EccIesiaB  rcs  aut  petat  aut  prxsumat 

acclpere  :  f|uod  si  fecerii,  tandiu   babeaiur  a  com- 

niuaione  &liarLs  vei  ab  oinnium  fralrum  ac  flliorum 

•  lii  Codicibns  :  prce$umpnerit  ordinandum;  omissa 
e^l  v<»\  ordmandum,  nt  in  U. 

^  ii.lt., T.  \,^t  Um  tnvttus  ordinelur^ 

PiTroL.  LXXXIV. 


—  ARVERNENSE  11.  m 

A  charitaie  sospensos,  donec  ipsi  Ecclesise  cojos  di- 
recto  ordine  joris  est  ablati  restiluat. 
277  **X^«  ^^  eon$ermtione  xenodochH  Lugdunen$i$, 
De  xeno  Inchio  vero  qiiod  |jiissimus  rex  Childeber- 
tiis  vel  conjiigalis  sua  Guldragoio  regina  iii  Lugdu- 
iieiisi  urbe  inspirante  Domiiio  condiderunt ,  eiijus  in- 
siiiutionisordiiiem  velexpensam,  ralionem  petentibos 
ipsis,  mannum  nostrarum  subscriptione  firmavimus, 
visum  cst  pro  Dei  coniemplatione  junciis  nobis  iu 
uiiuin  pcrmansura  aucioritale  dccernere ,  ot  qiiiti- 
quid  prarfaio  xeno:ioch.o  aut  per  supradicloruui 
regum  oblutionem  aut  pcr  (luorumconque  fidelium 
eleemosyuam  collatum  aut  conferendum  est,  in  qui- 
lioscunque  rebus  aut  corporibus,  nihil  eiinde  ad 
se  qoolibet  tempore  antistes  Ecclesiae  Logduneusis  vo- 

B  cetaui  ad  jus  Ecclesiac  tnmsrerai ;  aui  succedentes  sibi 
per  temporum  ordinem  sacerdotes  uon  solum  aut 
de  facultate  xenodochii  ipsius  stabilita  aul  de  cou' 
stituiione  niliil  minuant,  sed  dent  operam  quali- 
tor  rei  ipsius  stabilitas  in  nullaiii  parlem  delrimen- 
tum  aut  diminutionem  in  aliquo  paliatur ;  providen- 
tes  inluitu  rctribulionis  a^ternac,  iit  praepasiii  seniper 
sirenui  ac  Deum  tiuientes  decedeniibus  iustituautur, 
et  cura  apgrotaniium  ac  uuuicrus  vei  exceptio  pere- 
grinorum  secunduin  inditaui  institutionem  iuviola- 
bili  semper  siabilitate  permaneat.  Quod  si  qois,  co- 
joslibct  potestatis  aol  ordinis  persona ,  contra  banc 
institutionem  nostram  venire  tentaverit,  aut  aliquid 
de  coiisuetudine  vel  facultate  xenodochii  ipsius  abs* 
toleiit,  aut  xenodocbium,  quod  avertat  Deus,  esse 

G  desinat,  ut  necator  pauperum  irrevoeabili  anatbe- 
roaie  feriaiur. 
XVL  De  noH  auferendie  eecietiarum  oblaiioniinte. 
Quisquis  etiam  aut  roajorom  aot  mcdiocrluni  per- 
sonarom  qooconqoe  rouncre  vel  facullaie«i  saeerdoii- 
hus,  aut  ecciesiis,  aut  quibuslibet  locis  sanctis  studio 
mercedis  pro  Dei  conlemplatione  collalas ,  aot  ea 
qoaa  a  pareutibos  donata  noscuntur ,  postmodura 
auferre  pra^sumpserit,  soperiori  sententia  oi  necator 
paoperum  a  coromonione  privetiir. 

XVII.  Quomodo  Eccte$iarum  eau$(e  finiendee. 

riacuit  eliam,  ut  si  quaecunque  persona  contra 
episcopum  vel  aclores  Ecclesiae  se  proprium  credile- 
rit  habere  negntiuin,  prius  ad  eom  recurrat  ch.iritalis 
0  siudio,  ut  fiiiuiliari  additione  munitus  sanare  ea  de- 
beatquae  in  querimoniam  deducuntur;  quam  reiu  si 
diiTerre  voiuerit,  tunc  demum  ad  melropolitaiii  au- 
dientiam  veniaiur  :  de  qua  re  cuin  278  ittteras  sitas 
metropolitanus  ad  comprovincialem  snom  episcoputn 
dederii,  et  causa  ipsa  inter  utrosqoe  qimcunque 
transactionc  amicis  mediis  non  fuerit  deflnii.i,  iit 
ipsi  roctropulitano  ncccssurium  sit  in  eodem  negoiio 
ilcrare  resctiptum,  et  secundo  adrnonitus  snnare, 
mittere  aut  venire  distulerit,  taiidiu  a  cbaritate  me« 
iropoliiani  sui  se  novcrit  esse  suspensum  donec  ad 
prxsentiam  ejus  venieiis  causa  ipsios  de  qua  petitur 

»  n.R.,  T.  1,  ^,\}.,reUgata$. 
^  llic  canon  desuiupius  Cdt  ex  Codice  i£.;  nani  in 
reliqu  s  Coiiicibus  deiicit. 

10 


^»  COLLECTIO  CANONUM  S.  ISIDORO  lilSPAL.  ASCRIPTA.  m 

rcdJiderit  raiionem.   Qiiod  si  patttcrit  episc<>puiii  A  Ulera  incurrisse  tani  terriloril  sui  quam  civiiaiis 


ipsutn  contra  justiilam  fjt!g.itum,  et  is  qui  eum  faii- 
gat  Injusta  ihterpellaiione  pulsavit,  anni  spaiio  a 
commaitione  ecctesiastica  suspendalur.  Si  melropoli* 
lanus  a  quocunque  comprovinciali  eplscopo  bis  ruerit 
in  causa  propria  appellatns,  et  eum  audire  dlslolerli, 
aJ  proximam  synoduro  quas  cc^stitiielur  negotium 
Mium  in  concilio  habeat  liceDtiam  exercendi :  quid- 
quid  pro  jnstitia  a  comprovincialibus  suis  staiutum 
rueril,  studeat  servari  *. 

XVIII.  ^  Comprovlnciales  ad  eoncilium  vocali  venire 

teneantur, 

IJ  eliam  liuic  decrelo  credimus  iiisereudum ,  ut  si 

qoia  de  cemprovincialibus  epircopis  a  mctropulitano 


agnovcrint ,  de  domo  eccle8i.e  juxla  posslbiliiatcin 
viciui  et  vesiltui  neccssaria  suliministreul ,  ot  nou 
hh  dcsit  miseiicordis:  cura  qoos  per  duram  lufirm;- 
titem  inlolerahilis  constringit  inopia. 

XXII.  De  aHnua  lynodi  ffrovineialis  celebralioHe  ei 
de  preetcriiorum  canonum  ob$ervanlia. 

Ilis  ilaque  Doniioo  propitio  coiisiitutis,  quod  pra;- 
cipue  in  omnibus  Patrum  concilils  babeiur  arriptuiii 
eongrua  deliniiione  saneimiiii :  intra  aniii  cireiiluin 
unusquisque  nietropoliUnos  episcopos  juuciis  in 
unum  locuin  compruvim-ialibos  lois  inlra  pro?in* 
ciam  soain  siudeal  habere  ronciiium»  ot  ant  si  qoa 
accesscrint  charilatis  emendentur  aiodio ,  aiil  si  pas 


suo  ad  concdium  intra  suani  provinciam  fuerit  evo-  ,        ,  ,.    .  , .*        .. 

.^    r^  ^.-i    .      •  »     •.  .        A        •!•      tt  >'^ui'S  ^l  <i>sciplinis  injiinctia  Deo  adjiivanle  per- 
catus,  et  praeter  evideniem  mUrmiialeni  ad  coucifium  n  ^      .  u  •       r:       ■.    • 


•venire  distulerlt,  aique  a  synodali  con\entu  ante- 
quam  cuucta  convenianl  ft'ne  commeaiu  concilii 
ipsius  discedere  fortasse  praesnmpserit,  sicui  est 
prxcedentibus  regulis  statutum  sex  mcnsibus  a  mis- 
sarum  offlcio  suspeiidatur :  quoJ  sl  concilium  facien- 
dum  quaicunque  necessiias  illaia  dislulerit ,  a  metro* 
politaiio  suo  vcni:im  postulans ,  ad  mhsarum  raclen- 
darum  gratijofi  rcvocetur. 

XIX.  De  oblaiione  pueUarum  in  monaiteriii. 

Qttseonqoe  etiara  pueilsp,  seu  propria  voloniaie 
moiiasteriom  expeioni,  seo  a  parentiitos  ofleruntor, 
annum  in  ipsa  in  qua  inlraverinl  vesie  permancant; 
in  his  vero  m*  naateriis  ubi  rton  perpeiuo  leneutor 


manserit,  aoctore  bonorum  oaniom  Deo  cbaritaie 
61  pra*sentia  gralulentur.  Ha^c  ergo  Deo  propiilo 
consianter  el  uitanimiier  deflnita  servantes  etiam 
praeleritoruin  staluia  caiionot»  id  decerniiiios ,  uc 
Christo  aoetore  deinceps  inconviilsa  univeraa  serten- 
lur ,  01  manenie  coacordia,  qo»  divina  inspiratione 
salobriler  in  praesenti  tantpore  dernilia  sunt  amodo 
et  babeant  vigorem,  et  custodiant  ch:iriiat('m. 

In  Chrisii  nomine  sacerdos  Eccli^siae  Lugdunensis 
eouiitjtuiionem  noitram  relegl  et  stibscripst. 

•  llesychius  Ecclesiae  Viliensis  episcopus  subscripsi. 

Niceiius  Ecclesiae  Truveras  episcopus  subacHpsi. 

Desideralus  Ecclesi»  Biliiricae  ep>8Copos  aobscri- 
psi. 


Inclosae ,  friemiium  in  ea  qua  inlraverint  veste  per-  G  Aspasius  Ecclesix  Elosae  eplscopus  subscripsi. 
maneant,  et  pftatmodum  secundum  statuta  monasle- 
rii  ipsius  in  qiio  elegerint  permaiiere  vesiimenta  re- 
ligionis  acclpiant.  Qiiaesi  deincepa,  sacra  relinqnentea 
loca,  sanctum  propositum  saecolari  anbitione  irans- 
cenderint,  vel  illae  qoae  in  domtbos  propriis ,  lam 
paella:  quam  viduae,  commuiatis  restibus  converlon- 
tur,  cum  his  quibus  coiyugio  copulantur  ab  Ecdesiae 
commujiione  prlvenlur  :  aane  si  culp.im  8e<]uestra« 
lione  aaoavorint  ad  eoramonionis  graiiam  revocentor. 
279  ^^*  ^^  vieilatione  incarceratorum. 
Id  ciiain  miseratiouis  intoiiu  cqoum  duximus 
cuslodiri,  iil  qui  pro  quibuscunque  culpis  in  carce- 
ribus  dcputanlur ,  ab  archidiacono  seu  praeposilo 
ecclesix  diebus  singulis  dominicis  requirantur,  ci 


necessitas  vlHCloriim  ^ecundum  prxceplum  diviiiuiu  O  subscripsi. 
misericordiier  sub!evelur,  aiqne  a  poutiGce  staiu  a 
tidcli  et  dil  geiiti  per^ona,  quae  necessaria  provideai, 
eis  coiiipetens  victiis  de  domo  ccclesias  tribuatur. 
X  \I.  De  iustentandis  iepresis. 
Licet  propitio  Deo  omniuin   Dei  sacerdotum  vel 
quoruincuiique  liaec  cura  possit  ess^  fideliuin ,  ut 
eg4*ntibus  necissaria  debeant  nuinsirape,  specialler 
tanu  n  dc  leprosis  id  pielalis  ca:isa  convcnit ,  ut 
i>flusquisque  cpiscop  rum  quos  iucolas  hauc  infinui- 


Conslilutus  Ecclcsi»  Synoeynicae  cpiscopos 
aubscripsi. 

Placidus  Ecclesitt  lliilcensis  eplscopus  sabseripai. 

Fitminos  Ecclesiae  Ueenae  episcopds  subseripsl. 

Agricola  Ecclesiae  Cabillooenais  episcopos  sob- 
scripsi. 

Uihicos  E<clesiae  Trocensis  episcopus  subscripsl. 
Rufus  Ecclesiae  Octodorensis  episcopos  8ubacri|isi« 
Giillus  Ecclesiae  Arvernensis  epiacopos  sobseripsi. 
Saflaracos  Ecclesiae  Parisiacae  eplscopos  subscHpaL 
Domitianus  Ecclesiae  Togeusis  episcopus  subscripal. 
Eleutber  Ecclcsia;  Altisiodoreiisis  episcopus  sub^ 
scripsi. 
Item  Desideraius  Ecclesiae  Vcreduncnsis  episcnptis 


•  T.  1,  9,  U.,  G.,  observare. 

^  llic  et  scquciitcs  canoucs  ex  M.  Codice  desunipii 
suiit :  dcsunl  in  A.  ct  casieris  Codicibus. 

<*  Omniurii  ciiiacoporum  tiub^ciiptiones  ex  if).  Co- 
dicc  depiomptx  sunl.  Iii  A.  rxicii  quc  Codicil;us 


Gramalictis  EccleSix*  Vindonensis  episcopus  sub- 
scripsi. 

Tretecus  Ecclesiae  Lingonicae  episcopus  subscripsL 

Necurius  Ecclesiae  Augustoduneiisis  episcopns  Mib- 
scripsi. 

EudCbius  Ccclcsiae  SaiiCionicae  cpiscopus  subsrri  • 
psi.  . 

rroculeiauus  Ecclesix  Ausiciie  episcopus  subbci  i  - 
p  i. 

decem  lautum  deoumeraiitur  episco|\i :  Itestjefiims  . 
iSicetiuSf  Desideratui^  Aspasius  ^  Agricola^  (Jibi^it^ttu 
(T.  1,  2,  Urbicus),  RuluSt  BasHhis,  Avotus  et  iiUa- 
rius. 


SOt  GONaLlA  H1SPAN1i£.  ~  EL13ERITANUII.  501 

Htkimiis  Ecclesic  GaJolcs  epUeopus  SttiMcripsi.  A     Ycllesius  Ecclesias  Vappocensis  episcopiis  sub* 

iseAgeeiiensisepiscopussubscriiisi.     scri|)si. 


Bibienns 

Aphthomtts  Eecleri»  Aiiquuiesim»  eiiiscopui  sub- 
scripsl. 

Deuieritts  Ecdesia  Vieoiieiisis  episeopus  sub- 
scripsi 


Aridius  Ecclesitt  Nerernensis  episeopus  subscrlpsi. 
Ili'arius  Eccleslae  Denlensis  episcopas  subscripsi. 
Clejneniinus  EcclesiaB  Apieusls   episcopus  sub- 


LMibe  Eeelesis  ConsUniioa  vel  Brionensis  epi-     ^ripsi. 


seopas  Sttbeeiipsi. 

PassiTtts  Ecclesiai  Ageneis  episeepus  siibscripsi. 

Clettiailae   Eceleslis   Carpemonieasis  episcqius 
aobscripsi. 


Palliidius  Ecclesiic  Telonensis  eplscopttssubscripsi. 
Utsilius  Ecclesi»  GlamaUic»  episoopus  subscrlpsi. 
Avultts  Eccleslae  Aquensis  episcopas  subscripsi. 


CONCILIA  HISPANIiE. 


XXXVIII 

COKCILIUM  ELIBERITANUM 

DCCCM    ET  KOVBal    BPISCOPORUU,    CONSTANTHII  TBMPOBIBDS     BDITOM    EODBM   TEMPOBB    QUO    ET 

BXiENA  8TN0DUS   HABITA   BST  ^. 

B  suflMni  soeicriSy  placttlt  iiec  in  flnein  eum  cooimu- 

nionem  accipere. 

II.  De  $4U€rdolibu$  Cemilium  qui  pott  baptiimum  im- 

fno/a9«ricn/. 

Flamlnes  qui  posl  fidem  lavacri  ei  regeneraiionis 
•  sacrilicaverunl,  eo  qood  geminavcriiii  scelera«  ac- 
cedente  bomicidlo  vel  Iripiicaverini  facious  coba:- 
rente  moecbia,  iilacuti  cos  nec  in  finem  accipere 
eommuniooem. 

III.  De  mdem  ei  idolit  munut  tantum  dederuni. 

hem  flamiiirs  qui  non  iinmolaverint,  sed  nrunus 
taiituni  dederint,  eo  quod  se  a  fiinestis  abstiiiuerint 
SJiCriAciis,  placuit  in  finem  cis  praestare  commuiiio- 
nem,  acta  tamen  legitiBia  posniteniia  :  iiem  ipsi  st 
post  poeBitentiam  fuerint  moocliali,  placuit  ulterius 
Q  bis  iKMi  esse  dandam  commuuiobem,  ne  iilu^isse '  de 
dominlca  communiune  videaniur. 

lY.  De  eiedem  ei  catecioimeni  adhuc  immduiU 
[U.y  G.,  %inm(AareHi\  quando  bapiizituur. 

Item  flamincs  si  fuerlni  catecbumeni  et  se  a  sa- 
criliciis  abstinuerint,  post  triennli  tempora  piacuit 
ad  bapiismum  admitli  debere* 

V.  Si  domina  per  ulum  anciUam  occiderit. 

Si  qua  femina  [T,  2,  domina]  furore  zeli  accensa 
flagris  verberaverit  ancillam  suaro,  ita  ut  iiitra  [  U. , 
(r.,  iufra]  tertium  dlem  animain  cum  cruciatu  effun- 
dat,  eo  quod  incertuin  sit  voluniaie  an  casu  occi- 
deril;  si  voluntate,  post  sepiem  annos,  si  casu,  post 
quinquennii  lempora  s,  acia  legitiina  pocnitentia  ad 
cominunioncni  placuit  admitti;  quod  si  infra  tempora 
I) constituia  fuerit  infirmata,  accipiat  eoamunionem. 
VI.  Si  qtucunque  per  maUficium  hominem  interfecerit^ 

Si  quis  vero  inaleflcio  io:erfi(.iat  altemin,  eo  quod 

eipriineresaiius  duximus. 
'  JE.^  U.lt.,  T.  1,2,  yrmcipale» 
*  U.,  G.,  poet  baptiiotum  regenerationie. 
'  iE.,  D.Km  T.  1,  2,  U.,  r,..  luiisu. 
s  T.  1,  2,  poH  quinqutnuium,  acta* 


Cttm  eonsedisBeui  sancii  et  religtosi 
episcopi  in  ecelesia  Eliberltana,  faoc  est :  Feilx  epl- 
ecoptts  AceitanBS,  OsittS  episcopus  Cordubensis,  Sa« 
bitttts  epiaeepus  llispaJensis,  Cameriffiiius  episcoptts 
Tttccitaiius,  Siu:igius  episcopus  lilpagreiisis,  Secuudi- 
iitts  [BM^  Secundus]  episeo)  tts  Casiuloneiisis,  Pardus 
epieeoptts  lleDiesantt.s  Fiavjanus  [7. 1,  2,  Fiavius] 
episeopBS  Eliberiuiitts,  Canteuius  episcopos  Urcita- 
BUB,  Liberstts  episoopos  EmerileosiSt  Yalcrias  epi- 
seo|  tts  CxsaraugustaBus^  Decentius  episcopus  L«* 
gioHeiisis,  HelaniittS  epiccopus  Toletanus,  Jaiutarius 
episcopus  de  Fibularia,  Viiiceutius  episcopos  Ossci^ 
noLeneis,  Quiutlanus  episeei|itts  EiliorcBsis,  Succesus 
episeopos  de  Etiocfoca ,  EulychiaBtts  episcoptts  fta- 
silumw,  PairicittsepiscopttsMalacitanttS  :  itempres- 
byieri  «,  Restituius  presbyterdeEpora,  Nauiispres- 
byter  Ursoua,  Maurus  presbjter  liiturgi,  Lampo- 
nianos  de  Carbula,  Barbatus  de  Astigi,  Felicissimus 
4e  Aleva«  Leo  Acluippo,  Liberalis  de  Eliocroca, 
lattBariiis  a  Lauro,  Januarianus  Ikirbe,  Victuriniis 
Egabro,  Tliiis  Ajune,  Euebarius  Muoicipio,  Silvanus 
Segalvinia,  ViCtor  Uiia,  Januarius  Urci,  Leo  Gemol- 
Ja,  Tariiuits  CasleioBa,  Luxurius  de  Droita,  Emeri- 
Uis  Baiia,  Eumaotius  Solia,  Clementianus  Ossigi, 
Eoijches  Cartb  «ginensis,  Juliauus  Corduba  :  die 
Idouni  Maiarum  apud  KUberim  residcntibus  cunciiSf 
astBBt  btts  diaconibtts  et  oinoi  plebe,  episcepi  uui- 
versi  diieruat : 

I.  De  itisqui  poht  bepUtmum  id/oHt  unmoUnertuU, 
nacttli  ittier  eos  :  QbI  post  fidem  baptismi  salu- 
laria  adulta  «late  ad  templum  Idoli  idolaturus  acces- 
aerit,  ei  leeerilquod  eaterimeo  ca()lt4le  <*»  q«ia  est 

■  In  Codiclbiis  :  Eliberritauum. 

^  &.J  T.  1,  S,  ena  cccLsii. 

«  Presbyieronim  iiomina  desumpU  sunl  ez  Codi- 
eibus  U.  et  G.,  in  quibus  noonulla  locorum  n»ii)iiia 
de^^ravata  reperiuniur,  qu»  proui  in  ipsts  exstant 


rS03  COLLECTIO  CANONUH  S.  ISIDORO  HISPAL.  ASCRIVTA.  5i>% 

«fie  Wololalria  perficcrc  sciilMS  non   poliiU,  nec  in  A  inairimoiriiim  daini»  sunt  virfines  Climihuiip,  tie 


finein  imperiiendain  esse  illi  [  (/.  ,0.»  ci  ]  commu- 

fiioncm. 

-VIL  De  p(BuitetUibu$  mcechia  ii  rursus  nHBchaventU. 

Si  qiiis  U*T\e  ndelis  post  lapsum  moecliiae,  post  lem- 
pora  consiimia  acla  pasnitenlia,  denuo  fuerit  f  r- 
nicatuSy  placuit  nec  in  fiiiem  liabere  eum  coniinunio- 
ncm. 
\lll.  De  (imnis  quee  reltetis  tiris  suis  aliis  nubunt, 

liem  teiuiiix,  qu;e  nulla  pra^cedenie  causa  reliqiie- 
rint  ?irossuo8  ct  alterisse  copulaverinl,  ncc  iii  finem 
»ccif»i:int  cofflmDiiioiiem. 

IX.  0«  feminis  qua  adulteros  wari:os  relinquunt  el 

aliis  nubunl. 

Ilem  femin»  fislelis,  quac  adullerum  mnrilum  reli- 
querit  fidelem  etnltcrum  ducit»  prohibeatur  ne  dii-  B 
cal :  si  du\erit  non  piius  accipiat  crminunionom, 
nisi  quem  reliquit  de  steculo  exierit,  nlsi  rotsiiau 
necessJtas  inflrmitaiis  dare  compulerit. 

-X.  Derelicia  crAechumeni  si  atlerum  duxerii. 

Si  ea  quam  catet:humenus  rclinquit  diixerit  roari- 
t<jm,  potest  ad  fontem  lavacri  admitli  :  hoc  et  i  irca 
feniinas  catechninenas  284  critobservandum.  Quod 
8i  fuerit  fidelis  qux  diicitur  ab  eo  qui  uxoreiu  iiicul- 
paiam  relinquit,  et  cum  scierit  illum  habere  uxorem, 
quain  bine  causa  reliquit,  placuit  in  finem  bujusinodi 
dari  communionem  ". 

XL  De  catechnmena  si  (jravitcr  cegrotaverlt. 

Intra  quiiiquennii  aulem  temiiora  catechumena  si 
graviter  fuerit  infirmaln,  dandum  ei  baptismum  |  la- 
cuit,  non  deiiegari. 


scias  iii  fiore  luinens  in  adultrrium  animae  resMlvaiiir, 
XVI.  De  puelUs  fidelibus  ne  infiddibus  conjungmuur, 
llaeretici  si  se  transferre  noluerint  ad  Ecclesiara 
ealholicam,  nec  ipsis  calbolicas  danda*;  es^e  pueHtis ; 
sed  neque  ludxis  neque  bxreticis  dare  placiiit ,  ea 
quod  nulla  pnssilesse  societas  Adeli  cnm  infidele  : 
si  cnnira  interdictum  S85  f^cerint  pareiites  ,  absti- 
nori  per  quinqueDniiim  placet. 

XVII.  De  his  qu%  fiiias  suas  sacerdolibus  Centilimn 

conjuniiunt. 

Si  qui  forie  sacerdutibus  idolorum  filias  suas  junve- 
riiit,  placuit  nec  in  finem  eis  dandam  esse  coinmii- 
nionem. 

XVIII.  De  saardotibus  $t  mimhtris  n  ma^ehaverinl, 
Epiacopi,  presbyteres  et  diacones  si  iu  mini^^lerio 

postti  dctecti  fuerini  qund  sint  moecliati ,  placuit 
proptcr  scandalum  et  propter  profanum  crimen  iiec 
in  finem  cos  communionem  accipere  debere. 
XIX.  De  clericis  negotia  et  nundinas  seclantibus, 
Episcopi,  presbyteres  et  diacones  de  locis  suis  ne- 
goiiaiidi  causa  non  discedani,  nec  circumeuiites 
provincias  quaestuosas  iiundinas  sactenlur  ** :  aane  ail 
vicium  sibi  conquirendum  aut  fiiium  aul  liberiuiii 
aut  mercenarium  aut  amicum  aut  qnemlibet «  mii- 
lant;  et  si  voluerint  negotiari  ,  inira  provinciaui  oe* 
gotieiitur. 

XX.  De  clerieis  et  laicis  usurariis. 
Si  quis  clcricoruni  detectus  fuerit  usura;  acciparc, 
placuit  eum  degradari  et  abaiineri.  Si  quis  etiam  lai- 
C  cus  accepisse  prubatur  usuras »  et  proiniserit  correp- 


XU.  De  mulieribus  quce  lenocinium  fccerinl. 
Mater  vel  parens  vel  qu.i  libct  fidelis,si  lenociniuin 
eiercuerii,  eo  quod  alicnuin  vendiderit  corpus  vel 
.potius  suum,  placuit  eam  nec  in  finein  accipere  com- 
munionem. 
XIII.  Devirginibus  Dco  sacratis  si  adulteraverint, 
Virgiiies  qux  se  Deo  dicaverunt,  si  pactiim  perdi- 
(lcrint  virginitatis,  atqueeidem  libidini  servicrint  non 
intelligenies  quid  admiserinl,  placuit  nec  in  fincm  cis 
dandam  csse  communionem.  Quod  si  semel  persua- 
sae  aut  ii*firmi  corp<ris  lapsu  vitiaiae  omni  tempore 
vitx  siiae  bojttsmodi  feniinffi  egerint   poeniientiam, 
ut  abstineant  se  a  coiiu,eo  quodlupsae  poiius  vidt  an- 
lur,  placuit  eas  in  finem  communioncm  accipere 

deberc. 

XIY.  De  virginibus  swcularibus  si  moechuverint. 
^irgines  quae  virginiiatein  suani  non  custodierint, 
si  eoadem  qui  eas  violavcrinl  duxcrinl  et  lcnucrint 
inariios,  eo  quod  solas  nuptias  violnverint,  post  an- 
nuui  sine  pcenitentia  reconciliari  debebunl;  vel  si 
alius  cognoverint  viros,  eo  quod  nioecl.atae  sunt, 
phicuit  per  qninqueiinii  tempora  acta  legiiima  poeni- 
lentia  admitti  eas  ad  C(  mrounlonem  oportere. 

X  XV.  Deconjugio  earuni  qui  ex  Gentilitate  veniunt, 

Tropter  copiam  puellarum  gentilibus  minirae  in 

•  B.R. :  pjncuithuie  in  finem  non  dandamesse  com* 

mumonem.  T.  I,  2,  placmt  huic  nec  in  finem  dandani. 

^  U««  ne  circumenntcs  provinciaSf  qucestuosas  numli' 


«.tus  jain  se  cessaiurum  nec  ulterius  exacturumi  pla* 
cnit  ei  veniam  tribui  :  si  vero  in  ea  iniqni  ate  dura- 
verit,  ab  Ecclesia  esse  prnjiciendum. 

XXL  De  his  qui  lardius  ad  ecelesiam  aueduul» 
Sl  quis  in  civitaie  iiositus  tres  domiiiicas  ad  eccle- 
siam  non  accesserit ,  pauco  tempore  absiiiiealar,  a4 
correptus  esse  videatur. 

XXIL  De  eathotieis  in  hwresem  transeunlibuSt 

ti  reverlantur. 

Si  qiiis  dc  catholica  Ecclesia  ad  hacresem  irana* 
Ittim  fccerit  rursusque  rccnrrerit,  placuit  huic  pceni* 
leniiain  noii  csse  denegandain  eo  quod  cognoverit 
pcccatum  siiuin  ;  qul  ctiam  decem  annis  agnt  poeni- 
f\  leniinm  ,  cui  post  decem  annos  prxsiari  coinmunie 
dei^et;  si  vito  iiifanies  fuerint  transducti,  quod  non 
suo  vitiopeccaverint  inctincianter  recipi  debent[0./2., 
debebuni]. 

286  X 3^ II L  f^e  tempoi  ibus  jejuniorum. 
Jejuiiii  supcrposiiiones  [i£?.,  7.  2,  bupenmposkie- 
nes]  per  singiilos  menses  placuit  celebrari ,  exci-ptis 
diebdS  du<Tum  meiisium  Julii  et  Augusti  proptcrquo- 
rumdam  infirmitatem. 

XXIV.  De  hls  qui  in  peregre  fraptixanlar,  nf  ad 
^  clerum  non  veniant, 

Oiiinis  qui  in  percgrc  fucriut  baptiznti,  eo  quod  eo- 

nas  uctantcs  in  peiiculo  incurrant. 
c  U.,  quemlibet  fidelem. 


5l)S  CONCILIA  filSPANIi£. 

rui»mmiine  sil  cogoiu  vili,  placuii  .id  clerum  non  A 

esse  proinovenJos  in  alienis  provinciis. 

XXV.  De  «pisloiic  communicatoriii  confessorum, 
Oinnis  qui  aUulcril  iilteras  confessorias  sulilalo 

nonilne  coufessoris,  eo  quod  onines  sub  liac  noniinis 

gloria  pa&sim  conculiant  simptices »  coinmunicatorie 

ei  dandx  suni  liiierac. 

XX Vl.  Ot  owtni  Bobbato  jejunelnr, 
Errorem  placuit  corrigi,  ut  omui  sabbati  die  super- 

positiones  celebremus. 

XXVII.  De  c/encfs,  ut  extrnneai  feminai  in  domo  • 

non  kabeant» 

fipiscopus  vel  quiiibet  alius  clericus  aut  sororem 
aiit  filiam  virginein  dicatam  Deo  tantum  secum  ha- 
beat :  eitraneam  nequaqaam  habere  placuil. 
XXVill.  De  oblationibui  eorum  qui  non  communiciint,    B 

CpisGopam  placuit  ab  eo,  qui  iion  communicat, 
miiiius  *  accip«re  non  debere. 
XXIX.  De  energumenis  qnaliter  habeantur  tn  ecelesia, 

£nergumenus  qui  ab  erraiico  spiritu  exagitatur, 
hnjusnomen  neque  ad  aiute  cum  oblitione  esse  re- 
eiiandum,  nec  permitiendum  ul  sua  manu  in  ecclesia 
Diinistrel. 

XXX.  De  hii  qni  post  lavaerum  meechati  iunl,  ne 

iubdiaconei  fiant. 

SubJiaconos  eos  ordinari  noii  debere  qui  in  ado- 

lesceniia  sua  fnerint  moechati ,  eo  quod  postinodum 

per  sabreptionem  ad  altiorem  gradum  promovean- 

tur  T  vel  si  qui  subI  iii  prxteritum  ordinaii,  aioo- 

veaniur. 

287  ^^^I*  ^^  adoteicentibus  qui  post  lavacrum     G 

meechuti  iunt, 

Ad<.lescentes  qui  post  Odein  lavacri  saluiaris  fuerint 

roeecbaii ,  eum  duierint  uxores,  acta  legitima  ptieul- 

tentia  placiiit  aJ  communioncm  eos  admitti. 

XXXIi.  De  excommunicatii  presbylerii ,  ut  in  neeessi" 

tate  (ontmunionem  dent, 

Apud  presbylerum,  si  quis  gravi  lapsu  in  ruinam 

monis  inciderit ,  placuit  agere  poenileniiam  iion  de- 

bere,  seJ  poiius  apud  episcopum  :  cogente  tanien  in- 

firiiiitate  necesse  est  presbytereni  communionem  prx- 

slare  debcre,  et  diaconem  si  ei  jusserii  sacerdos. 

XXXJIl.  De  epkicopii  et  miniitrii^  vl  ab  uxoribut 

abstineant, 

riacuit  iu  totum  prohibere  episcopis,  presbytcris  et 
diaconibus  vel  omnibus  clericis  positis  iu  ministerio  D 
abstioere  se  a  conjii;sibus  suis,  et  non  generare  fliio« : 
quicuiiqne  veroreceiit,  ab  honnre  clericatui  ester* 
luiuetur 

XXXIV.  Necerei  inceemeUrHi  incendantnr, 

Cereos  per  diem  placuit  in  ceemelerio  non  incendl, 
iu<|ii*et:indi  enim  sancturum  spirilus  non  suiil.  Qui 
lisec  iion  observaverint  arceantur  ab  Ecclesiae  com  - 
luuiilone. 

XXXV.  Nelemince  in  ccemeleriis  pervigHeul, 
Placuit  probiberi  ne  reiuinx  in  cccmelerio  pervij^i- 

*  iK.,  B.R.,  T.  I*  2,  C.  munera. 
^  >*:.,  B.K.,  E.  3,T.  I,  2,«<c. 

*  T.  I,  dkm  Pentecostes  post  Pascha  ceUbremus  non 


—  ELIBERITANUH.  5(^ 

lent ,  eo  quod  sxpe  sub  obientu  oralionis  Litcniei 
scelera  commlitunt. 

XXXVI.  Ne  picturm  fn  eecleita  fiant. 

P.lacuit  picturasin  ecclesia  esse  nondebere,  iie  ^ 
quod  colitur  et  adoratur  iii  partetibus  depingatur. 
XXXVII.  De  energumenis  non  baptitaiis, 

Ens  qui  ab  immundis  S{iiritibus  vexantur,  si  in  fliie 
morti^  fiierint  coiisiiiuti,  haptizari  plaret;  si  (ideles 
fu*rint,  dandatn  e^^se  comnianionem.  Prohihcaduin 
eti:im  ne  lucemas  bi  publice  accendant  ;  si  ricere 
contra  interdicium  voluerint,  absiineantur  acoinmu- 
nione. 
3188  XXXVIIi.  Vt  in  nccessitate  et  fideles  baptizenl. 

Loeo  peregre  navigantos  aui  si  ecdesia  proximj 

non  riierit,  posse  fidelem ,  qui  lavacrum  suum  inte- 

grum  habet  nec  sit  bigamus,  baptizare  in  necessitato 

inflrmitalis  positum  cateeriumenum ,  ita  ui  si'snpei<* 

viierii  ad  episcopum  euin  pcrducat ,  ut  per  manus 

impusitionem  perfici  possit. 

XXXIX.  De  Gentilibus  si  in  disrimine  baptizari 

expetuni. 

Gentilessi  in  iuflrroiuiie  de&ideraverint  sibi  maottin 
imponi,  si  fncrii  eorum  ex  aliqiia  parte  honesia  viia, 
placuit  eis  manum  imponi  et  fleri  Ghristianos. 

XL.  Ne  id  quod  idolothgtum  est  fidetes  aceipiant. 

Prohiheri  placuit ,  ut  cum  raiiones  suas  accipiuiii 
possessores,  qniJquid  ad  idolsiin  daum  fuerit  accep- 
to  non  feraiit :  ^i  post  interdicium  fecerint,  per  quin* 
quenuii  spatla  temporum  a  communione  esse  arceo- 
dos. 
XLl.  Ut  prohibeant  domini  idola  cotere  strvii  suu, 

Admoneri  ptacuit  fldeles ,  ul  in  quantum  possunt 

prohibeant  ne  idola  in  doniihus  suis  haheaMt :  si  vero 

vim  metuuni  servorum,  vcl  se  ipsos  puros  cunservcat ; 

si  non  fecerint,  alieiii  ab  Ecclesia  Isabeautur. 

XLII.  De  his  qtu  ad  fidem  oeniunt^  quando 
biiptizentur, 

Eos  qui  ad  pciinam  fidem  credulitntis-  accedunt ,  si 
bonx  fuerint  conversuiionis  ,  intra  bionniuni  tempo- 
riim  placuit  ad  b^ptismi  graiiam  aJiniui  debcre,  nisi 
inHraiitaie  compellente  coegerit  raiio  velociiis  suO- 
veiiire  periditanti  vel  gratiam  postulanti. 
XLIII.  De  cekbratione  Penleeostes. 

Prava.u  iustitutionem  emendari  plaeult  justa  au- 
c:oritatem  Scripturarum,  ut  cuncti  diem  Pentecostei 
celehrcmus,  ne  si  quis  iion  fecerit «  novain  hj^resem 
induxisse  noteiur. 

XLIV.  De  meretricibui  paganii  $i  convertantm', 

Meretrix  quae  a!i.|uando  fuerii  ^  et  postea  faaboe« 

rii  mariium,  si  postmodum  ad  credulitatein  venerit, 

iiicuncianter  placuit  esse  recipiendam. 

28ft  XLV.  De  cateehumenii  qui  ecclciiam  non^fre- 

quentanl,. 

Qui  .'iliquandu  fuerit  caiechuinenus  et  per  iaiiuiia 

tempora  nuuquam  ad  eculesiam  accesseril,  si  euui 

de  clero  quisque  cogiioveril  esse  Giirisliaiium,  aul 

testes  aliqui  exstileriut  fideles,  placaii  ei  bnptismuin 

qmdragesmam  nisi  quinquageslmam  :  qul  non  (ecerit, 
^  U. ,  qucs  pagana  aliquando  (ueril. 


^7  GOtLKCTIO  CANONUM  S.  ISIDORO  BtSPAL.  ASCRtPTA.  30S 

noii  ncgari,  eo  qaoik  teierem  lioiiiine»derelh|nis8e  A  siant,  placaU  jwst  bieiinium  icctpere  ecrnimnnkNiem. 


viilcator  *. 

XLVL  Db  lid.Uku$  <i  apotiatwmba  quandlu  p«ni- 

UoiiL 

Si  quis  fidelis  aposUta  per  iufiiiiia  teinpora  ad  ec- 
clesiani  uon  aceeaserit,  ai  tanien  aliqnando  fiierit 
reversus  nec  faerit  idolator,  poat  decem  annos  pla- 
ctiit  communionem  accipere. 
XlViL  De  eo  qui  uxarm  kabmu  «rpfni  maB<;Aartir. 

Si  quig  fldt  lie  babeiis  uxorem  non  semel  sed  tope 
Aierit  moecbatua,  in  flne  mortis  est  couTenlendua  : 
quod  si  se  promiserit  cessaiurum,  deiur  ei  commu- 
iiio  :  ai  resvsciutus  ruraua  fuerit  mcBcbaiua,  placuU 
ulterlua  non  ludere  eum  de  communione  pacis. 
XLVIIL  De  bapli%ati$  ut  whii  accipiat  eleru$. 


LVL  Dh  magi$traUbu$  et  duummrie. 
Magistratos  Tero  uno  anno  qno  agit  dQunrrhraiom, 
prohibendam  placet  [T.  1, 9,  placuit]  nt  ae  ab  Ecde- 
sia  cobibeat. 

LVIL  De  ki$  qui  reeHmenta  ad  omandam  pompam  de^ 

deruni. 

Matronae  vel  earam  mariti  veaUmeuU  aoa  ad  or- 
nanJam  saeeulariier  pompam  omi  dent;  ei  ai  leee- 
rliii,  triennio  abstineantur. 

LVIIL  De  bi$  qm  eommumeatmnaM  Uttera$  porteml,  «f 

de  fide  wterrogentur. 

Plaeuit  ubiqne  et  maxlme  in  eo  loco,  in  quo  prima 
catbedra  coBStituta  est  epiacopaius,  ut  interrogentur 
hi  qui  comrounicaloriaa  litieras  uaduitt.  an  omnia 


£mendarl  placuil,  ut  bi  qui  bapiiianiur.  ut  fieri  g  recie  babeaiit  suo  tealimooio  comprobau. 


solebaty  nunimos  iu  concba  non  mittanty  ne  sacerdos 
quod  gratis  acce pit  pretio  disirahere  videatur  :  ne- 
que  pedes  eorum  lavandi  sunt  a  sacerdotibus  fel 
[T.  I,  sed]  cleiicis. 
XLIX.  De  frugibut  fideHum  ne  a  Judesit  benedieantur. 

Admoneri  placuit  possessores,  ut  non  patianiur 
fructQS  sa^Sy  quos  a  Deo  perelplunt  cum  gratiarum 
actioney  a  ludsis  benedicl.  ne  nostram  irrium  et 
infirmam  faciant  benediclionen  :  si  quis  post  in- 
terdlclum  faeere  usurpaverit,  penilus  ab  Ecelesia 
abjiclatur. 

L.  De  CkrUtiatde  qui  eum  Judmi$  veteuntw. 

Si  vero  qols  elericus  vel  fldelis  cum  Jiidaeis  eiburo 
sumpserit.  plaeuit  cttm  a  comiuunione  abstineri  ut 
debeat  emendari. 

LL  De  hmretkie,  ut  ad  elarum  non  promoveanmr. 

Ex  omni  baerese  fldelis  si  venerit.  minime  est  ad 

clerom  promovendus  :  vel  si  qui  sunt  In  praeteritam 

•rdinati.  sine  dubio  deponantur. 

290  I^I'*  ^  ^  P^^  ^  eecteeia  libelloe  famoeot  po- 

nunt. 

Hi  qui  Invenii  fuerlnl  Ibmoaos  in  eoclesia  ponere 

aiialhematiientor» 

LIIL  De  episcopii  qm  excomnmnieato  alieno  eommu" 

mcani. 

Plaeuil  cunetls,  ui  ab  ao  eplseopo  qnis  reeiplal 
cummnnionem ,  a  qao  absteBloa  in  crimine  aliqao 
quis  fuerii ;  qood  si  alios  eplseopas  praesumpserit 
eam  admltii,  illo  adbue  minlme  faeienlo  vel  CMnsen- 
tiente  a  quo  fueril  coromaalone  privatua,  seiat  se  q 
hujusmodl  causas  inUr  fratrea  esso  eum  sUtus  sut 
lioricttle  praesuiararo* 
LIV.  De  parentibue  qui  fidem  epomaliorum  franqunt, 

Si  qui  parentes  fldem  fregerint    spoosalioraro , 

triennii  lempore  abstiseanlur;  si  tamen  idem  spon- 

sas  vel  spoos»  in  gravi  crimine  fuerinl  deprebeniii«. 

erunl  excusatl  parentes  :  si  in  eisdem  fuerit  vitiura 

ei  pollaerint  se»  superior  sententia  servetur. 

LV.  De  $aeerdoUbu$  GentHium  qui  jam  non  eaerifi- 

eant^ 

Saeerdoles  qai  lanlum  coronaa  portanl  nee  aaeri* 

fieanl  nee  de  auia  sumpiibas  aliqoid  ad  idola  prae* 

•  ^.,  T.  t,  3.  U.,  quod  tit  veUrem  AomtHfm  rfWi- 

^uisie  videatur,, 


291  ^l^-  ^^  fidelibue.  ne  ad  CapitoHum  cauea  soci-t- 

fieandi  tueendaiit. 

Probibendum  ne  quis  Cbrisiianus,  ot  Gentiiis,  a<l 

idolum  Capitolii  causa  sacrificaiidi  aseendat  el  vl- 

deat;  quod  si  feceril.  pari  crimine  teneaiur  :  si  fue- 

rit  fldelis,  post  decem  annos  acU  pceuiientia  reci- 

pialiir. 

LX.  De  hi$  qui  deslruentes  idola  ocdduntur» 

Si  qnis  Idola  fregerit  et  ibidem  fueritoecisas,  qna* 
tenus  in  Evangelio  ^  scripium  non  est  neque  inve- 
nietur  sub  apostolis  unquam  faclum,  placuU  in  bo- 
merum  eum  non  recipi  martyrum. 

LXL  De  hit  qni  duabue  tororibu$  eopulantur. 

Si  quis  post  obitum  uxoris  suae  sororem  ejns 
r  duierit,  et  ipsa  fuerit  fldelis,  qainqaennlum  a  com- 
munione  placuit  abstineri,  nisi  forie  veloeiua  dari 
pacem  necessius  coegerit  InttrmiUtis. 

LXIL  De  aurigie  et  pantomimie  9i  eonoertmOmr. 

Si  auriga  aul  paiitoinimus  crodere  voluerini»  pla- 
cuity  al  prius  ariibua  suis  renuiitieni  ei  tnoe  de- 
mom  suscipiantnry  lu  ui  ulierias  ad  ea  non  rever- 
untnr  :  qai  si  faeere  eonlra  interdictam  tenUve- 
riiit,  projieiantur  ab  Eccleaia. 
LXIII.  De  uxoribue  quas  filio$  eat  adulterio  neeant. 

Si  qaa  per  adolterlam  absenle  marito  auo  eoncepe- 
rit,  idque  posi  faclnus  ocelderit,  plaeotl  aec  In  fiipon 
dandam  esse  eoromtuiloaem  eo  qood  gerolBaveril 
sceius. 


LXIV.  De  feudnie  qum  uetnu  ad  martem  eum  atkma 

ttrtf  aauiteraat. 

Si  qua  usqoe  in  finem  mortis  swo  eam  aileno  viro 
fttoril  mcscbau,  placuit  nee  In  flnem  dandam  ol  oaae 
eommuoioiiem  :  si  vero  eum  reliqueril,  posl  decei» 
annos  aecipiat  eommaoionem  acu  legitfaBa  peBni<» 
tenlia. 

LXV.  De  aduUerte  uxoribue  elericorum* 

Si  cojas  elericl  uxor  fuerit  mcBchaU  ei  scieril  eani 
maritus  suna  maecbari  ei  non  eam  sutlm  projecerit^ 
nec  in  fluem  accipiat  commonionem,  ne  ab  hia  qoi 
exemplum  lionae  299  conversaiionis  esse  debcDt^ 
ab  eis  videantur  scelerum  maglsteria  procedepe» 

^  G.,  guatenue  quia  in  Evangisiio* 


S09  CONCILIA  lIlSPANliE.  —  TARlUCONEraE.  r>SO 

LXVL  De  kii  qui  privigtm  sua^  ducunl.  A  men  non  fueril  mortale  quod  objecit  et  pirobavcri^ 


Si  qiiis  frivignam  *  suam  duxerit  uxorem,  co  quod 
sii  iiiceslus,  placuit  nec  in  Gnem  daqdam  esse  cum- 
uinnionem* 

LXVIL  Dg  eonjugh  eateehttmenm  femlnm, 

ProhibeiHJum  ne  qua  fi Jelis  vel  calecbumena  aut 
ciimaios  aui  viros  cinerarios  ^  habeaiil :  quxcunque 
Imc  recerinl  a  communione  arceanlur. 
LXVlll.  De  caleehumena  adultera  qum  /i/tttm  neeai. 

Catecliumcna  si  per  adulterinm  conceperit  tt  pr»- 
rocaverit,  placuit  eam  in  fine  baptizari. 
LXIX.  De  viris  conjugatiz  po$tea  in  adulterium  lapm. 

Si  quis  ri>rte  babens  uxorem  semel  ruerit  lapsus, 
placuit  eum  quinquennium  agere  deberc  pceniien- 

liainetsJc  recoucitiari.nisinecessitasinHrmitatiscoe-  ... 

....  .    .  .        ^   '      ik  scta  legitima  pcenitentia  post  triennium  acctpere  coiii- 

gerit  anie  tempus  dari  communionem :  boc  et  circa  o  ^         f'  r  r 

feiiihias  observandum. 


quod  non  lacuerit,  biennii  tempore  abstinebiiur ;  si 

autem  non  probaverit,  convento  clero  placuit  per 

quiiiquennium  absiineik 

LXXV.  De  kis  qui  sacerdotes  vel  miniitroi  aecusant 

nee  probani, 

Si  quis  auiem  episcopum  vel  presbyterutn  vel  dia- 

conutn  ralsis  crimiiiibus  appeiierit  el  probare  iion 

pottierit,  nec  in  finem  dandain  ei  esse  coinuiutilo- 

nem. 

LXXVI.  De  diaeonibut  si  ante  honorm  peeeasse  pro- 

bantur. 

Sl  qiiis  diaeonum  se  pcrmiserit  ordinari  et  postea 

ruerit  detectus  in  crimine  mortis  quod  aliquandc 

commiserit,  si  sponte  ruerit  confessus,  placnit  eom 


LXX.  De  feminis  qute  eonsciis  maritis  adullerant» 
Si  com  coiiscient.a  mariii  uior  ruerit  moecliaia, 
|jlacuit  nec  in  fiuem  dandam  ei  [B,  ff.,  l/.,  G.,eisj  esse 
communioiiem  :  t>l  vero  eam  reliqoerit,  post  decem 
^nnos  accipiat  communionem,  si  eam  cum  sciret 
adulleram  aliiiuo  teinpore  in  domo  sua  retinuit. 
LXX!.  De  siupratoribus  puerorum, 
Siupraioribus  puerorum  nec  in  finem  dandam  esse 
communiohcm* 

LXXIL  De  viduie  WMdehis  si  enmdem  poetea  marUumr 

duxerint^ 

8t  qua  vidua  fuerit  mcecbata  et  eumdem  postea 


muutonem  :  quod  si  alius  eum  deiexerit,  post  qiiin- 

quennlum  acta  294p^">^^'><^^  ^^^^^P^^®^^'"'^"'''^' 
nem  laicam  debere. 

LXXVIL  De  baptizatis  qui  nondum  eonfirmati  mo- 

riuntur, 

Si  quis  dinconus  regens  pleb<*m  sine  eplscopo  vd 
prcsbytero  aliquos  baptixaverit*  episcopus  ena  per 
benedictionem  perficere  debebit :  qaod  ai  ante  de  sae^ 
eulo  pceesserini,  sub  ftde  qaa  quis  credidit  potertt 
esse  jiistus. 

LXXVlll.  De  Rdelibus  conjugntist  st  cum  Judeea  vei 
Ceniiii  mcechatce  fuerini, 

Si  qois  fidelis  habens  uxorem  cum  Judsa  vel  Gen- 
tili  ruerit  moechalu^,  a  communione  arceatur  :  quod 


liaboerii  mariiam,  post  qutnquennii  tempus  acta  lcgl-  ^,  ^.j  ^y^^^  ^^^  detexerit.  post  quinquennium  acta  legi- 


tima  p«eniientia  placuii  eam  communioni  reconciliari : 
si  alium  duxcrii  relicto  illo,  nee  in  finem  dandam 
esse  communlonem ;  vel  si  rtierit  ille  fidelis  quem 
accepil,  communionem  non  accipiet,  nisi  post  de- 
ccm  annos  acta  lcgitima  poenitentia,  S93  ^^^  *>  ^^ 
ttrniiiaa  coegerit  velocius  dari  commanionem. 

LXXill.  De  delaioribus, 

DeUior  si  quis  essliterit  fidelis,  et  per  delaiionem 
ejus  aliquis  foerit  proscriptus  vel  interrec^us,  placuit 
eum  nec  in  finem  accipere  communionem ;  si  levior 
eaasa  ruerii,  inlrn  quiflquenniam  accipere  poterit 
eommonionem  :  si  cateebumenus  fuerit,  post  quin- 
qnennil  lempora  admitciur  ad  baptismum. 
LXXiV.  De  falsis  testibus. 


Falsvs  tcsiis  (>rout  esi  crimen  abstinebitar  :  si  ta-  ^  pias  aocipiant. 

*  T.  I,  St  quis  antenatam  privignanu  T.  2,  generaries 

^  Ex  M.,  II.R.,  T.  i,  13.  In  A.  E.  ^rcenorarios.  \x\ 


tima  pQenUeniia  poterit  dominic»  sociari  coinmo- 
nioni. 

LXXIX.  De  his  qui  tabulam  iuduni. 

Si  quts  fidelis  aleam,  id  est  tabulam  luserii  num- 
mis,  placuit  eum  abstincri;  et  ^i  emendatus  cessa- 
verit,  post  aniium  poierit  communioni  reconciitari. 

LXXX.  De  iiberti^. 

Prohibendum  ut  liberti,  qoorum  pntroBi  in  SMulo 
fueriut,  ad  c!erum  non  promoveantur. 

LXXXI.  De  feminarum  epistoiis, 

Ne  feminae  suo  poiios  absque  roaritorum  nmnini* 
bus  laicis  srribere  andeant ;  (|uae  fideles  suni  vel  lit- 
leras  alirujus  paeificas  ad  suom  solum  nomen  scri- 


CONCILIUM  TARRACONENSE 

DBCBIf    KPISCOPOEUIf,    QABITCM    £BA   DLiy,  ANHO   SBXTO   THKODUnia   RBGIS,  CO.NSDLATO    PETRI, 

SUD   DIB    VIII    IDUS   NOVBMBRIS. 


889'S96  Antiqua  Patrum  staiuta  de  his  cen- 
sulsse  videntor,  qu»  In  lenipore  aut  ad  illos  relata 
pcrvenerunt  aat  certe  acta  testimonio  proprio  cooi- 
pfobaverunt :  ou|us  rei  et  nos  sequiu^tes  exemplmn, 


iila  qu»  nunc  fluni  placnii  observanda  decenieiv,  ul 
prsterita  absque  ambage  custodianlur,  et  praeseiitir 
ol)servatlone  slnl  firma.  Igitur  cuni  in  onum  pnriter 
conveoissemus  in  urbem  Tarraconensem  qos  est 


S1I 


COLLEGTIO  GANONUM  S.  ISIDORO  DISPAL.  ASCRIPTA. 


312 


uielropoliUua  ",  tUulos  subler  annexos  conscripsiinus  A  moniuis  a  nielropoiilano  ad  synodum  nuUa  gravi  in- 


observandos. 

l.  Utetiam  ad  proximay  ianguinii  eierla  cum  teUiniO' 

nio  vadani. 

f)e  liis,  qiiibus  cura  pro  parentelae  proiimiLile  h:i- 

bere  pcrniiiiitur,  ut  ea  cautela  earum  necessitates 

sustentent,  ut  pietatis  beDeficia  qux  eis  siini  neces* 

saria  a  longins  praebeant :  ipsi  vero  pro  visendis  eis 

cuni  ingressi  fuerint,  celeri  .^alutalionc  recurrant  nt*c 

Ittibi  faciairt  nansiunem  :  qui  tamen  cum  ad  earum 

visitationem  pergunl,  lesiem  solatii  sui  fide  et  xtaie 

probatnro  adhibeaDl  secum.  Si  quis  bxc  a  nobis  ata- 

tula  contempserit,  si  clericus  est,  lu<  i  sui  dtgiiitate 

privinttr;  si  [G.,  sin]  vero  rcligiosos  vel  monachus, 

In  cella  luoiiastcrii  roc!usus  poenitentiae  lamentis 


lcrcedente  nece*^sitato  corporali  venire  contempserit, 

siciit  statnta  Pltrnni  sanxerunl,  usque  ad  futuruni 

concHium  cunctoriim  episcoporuin  ch  iritatis  coniinu- 

nione  privetur. 

Yll.  Ul  dimcesnui  chriei  ieptimauas  leneant  H  die  fa6* 
bad  omnes  in  uuum  conveniant. 

De  dioecesaiils  ccclesils  vel  clero  id  placuitdeflniri, 

ut  presbyieri  vel  diaconii|ui  ibi  ^  constiiuti  sniit  cuni 

cle  icis  septimanas  o!'servcnt ;  iJ  est  ut  presbyter 

un.<m  fuciat  bebdomadain,  qua  expleta  succedat  ei 

diacontis  siinililer,  ea  scilicet  conditione  servata,  ut 

omni»  clcrus  die  sabbati  ad  v«  speras  sit  paralus,  quo 

facilius  die  douiinico  suleinnitas   cum  oinniuin  prx- 

sentia  celebretur  :  ita  tanien  ut  omnibus  difbus  ves- 


incuinbat,  ubi  singul:irl  affliciione  panis  et  aqu»  B  pera  ct  uialuiina  celebrentur,  qiiia  desistente  clrM, 


victum  ex  abbatis  ordinatiune  percipiat. 

II.  Vt  elerici  imendi  vilius  vel  veudendi  cariu»  non  per» 

mittanlur, 

Sicut  canonum  statulis  flnnatum  esi,  quicunque  in 

clero  esse  voluerit  emendl  viiius  vel  vendcndi  cariua 

studio  non  uiaiur :  certe  si  baec  voluerit  exercere, 

cobibeatiir  a  clero. 

Nl.  Ut  clerici  si  eolidum  prwttiterint  sine  usura  reci^ 

piant, 

Si  quis  vero  clericus  solidum  in  n  -cessitate  prs* 

stiterit,  hoc  de  vino  vel  frumento  acclpiat,   quod 

mercandi  rausa  tempore  statuto  decretum  fuerit  ve- 

Dundark  :  caelerum  si  speciem  non  babuerit  neces- 

iariani,  ipsum  quod  dedii  sine  ullo  augroento  reci- 

piat. 

IV.  Vt  nullus  episcopus  vet  infra  podlus  die  dominico 

eausas  judicare  prceiumat, 

Ut  nullio  episcoporum  aot  presbyterorum  vel  cle- 
rfcorum  jie  dominico  propositum  cnjuscunque  causae 
ncgoirum  iudeat  judicare,  nisi  hoc  lanluin,  ut  Deo 
slatuta  solcninia  pcragant :  caeteris  vero  diebus  cun- 
niventibus  pertonis  illa  quae  justa  sunt  habeant  li 
cenriam  judicandi,  exceplo  criroinalia  neguiia. 

V.  Ut  qui  in  metropotitana  civitate  non  ordinatur  epi- 
icopusf  post  duoi  memei  le  metropolitano  prfe- 
saniat. 

Si  q.ui8  in  roctropolilana  civiiate  non  fnerit  episco- 
pus  ordinalos ,  posteaqo:im  suscc)  ta  benedictione 
[ifi.,  T.,  ordlnaiionej  per  meiropolitani  litieras  bo- 


quod  est  pessiniuin,  compcrimus  in  basilicis  nec  lii- 

minaria  ministrari.  Si  qui  sane  negligetitiae  vitio  bxc 

implere  noluerint,  noverint  se  secundum   statuta 

canonuni  pro  niodo  personarum  canonicae  disiipIinaB 

Bubdendos. 

¥111.  Ut  annii  iingulii  episeopi  dioecesem  viiiienl^  et 
ut  non  plus  quam  terlium  de  parochiis  accipiant, 

Multoruin  ca^uum  ciperientia  magisirante  re^eri- 

mus  nonnullas  dioecesanas  esse  ecclesias  destltutas : 

ob  quam  rem  idconsiitutionedecrevimus,  iitantiqua; 

consiietudinis  ordo  servetur,  et  annuis  vicibus  ab 

episcopo  dioeceses  visitentur,  ut  si  qua  furte  basilica 

reperia  fuerit  desiituia  ordinatione  ipsius  reparetiir; 

quia  teriia  ex  omuibus  per  antiqu^o)  traditionero  ot 

C  accipiatur  ab  episcopis  novimus  statutum. 

IX.  De  c'ericii  et  oitiariis  qui  adutteris  mutieribui  ad^ 
miscenlur^  ut  a  clero  propciantur, 

Si  quis  leciorum  adulterae  mulieri  voluerit  miacerl 
\el  adhaerere  consortio,  aut  relioqnat  adulieram,  aut 
a  clero  habeatur  extraneus  :  siniili!»  seiitcniia  oslla- 
riorum  roanrbit  scbolam. 
X.  Ut  nullus  episcopus  pro  judiciis  munera  accipial. 

Observandum  quoque  decrevimus,  ne  quis  sacer- 
dotum  vel  clericorum  more  saecularium  298 1^^ 
cum  audeat  accipere  pro  impensis  pairociniis  mii- 
nera,  nisi  forte  in  ecclesia  oblata  graiuita,  qnae  iion 
favore  muneris  videantur  accepta,  sed  collaiione  de- 
votionis  illata ;  quia  si  qua  ista  [G.,  sic  qui  ista]  pro- 
bantur  accipere,  veluti   cxactores  fenoris  aot  usura< 


norem  fuerit  episcopatus  adepius,  id  optimum  esse  D  nim  possessores  secunduro  siatuta  Patrum  sc  nove- 
decrevimus,  ut  ponmodum  statulo  teropure,  id  est,      rint  degradandos  «. 


laipletis  duubus  roensibus,  se  metropuliiani  sui  re- 

prxscntel  aspcctibus,  ut  ab  illo  moniiis  ecclcsiasttcis 

instrurtus  pleuius  quod  [JE.^  E.  5,  U.,  G.,  quid] 

observare  deboat  recognoscat  :  quod  si  fo*  te  haec 

implcre  neglexerit,  in  synodo  increpaius  a  frairibus 

eorrigatur  V  quod  si  infirmitate  aliqua  ne  hoc  iinpteat 

fuerit  pra.'pedilii8,  boc  suis  lilteris  melropoltaqo  iii- 

dicare  prr.curet. 

297  Vt.  Ut  epihcopui,  qui  a  metrapotitano  eommo- 
$ittui  ad  synodum  non  venerit^  etcommunicelur^ 

Si  quis  episcoporum  [T.  i,  %,  (T.,  episcopus]  com- 

^  A.  E.  3,  meiropotifana  obiervatioue  fundata. 
^  JL.y  U»t\.,  E.  5,  iNt^t.  U.,  G.,  in  vico. 


XI.  Ut  monachui  miisui  atieubi  ministerium  eteriea^ 
ttti  agere  non  prcnumat ,  iiec  iwfjfofmlor  nee  extecu* 
tor  existat. 

Monaclii  a  monasterio  foras  egrediontes  ne  aliquod 

roioisierium  ecciesiasticum  pncsumant  a{;erc  prohi- 

bemus,  nisi  forte  cum  abb.itia  imperio  :  siiniliter  ut 

nullus  eorum,  id  est  monachornm,  forensis  ne{;otir 

susceptor  vel  exsccutor  existat,  iiisi  id  quod  inonas- 

terii  exposcit  iilililas,  abbate  sibi  nihilomiuus  ioipe- 

raote,  canonumante  oinnia  G.tllicauoriim  de  eis  coii- 

stitulione  servata. 

«  Ei  caeteris  Godicibus ,  praeter  A.,  in  quo  legi' 
tur  :  denegandoi. 


m 


G(»NCIL1A  HISPAMJ:.  --  GCRUiNDCiNSE. 


514 


XII.  Ui  $i  iftiicoptti  intestaliti  obierit,  inventarium  de  A     Pialus  in  Gbristi  nomifie  e|»ibCOpttS  CmperUanc 
TtbHt  eju$  eleriei  faciant  el  nuHuM  ixnde  kiiquid      civiUlis  subscripsi. 


nnferai» 

Sicobi  defuncius  ruerit  episcopus  inleskitus,  post 

depositionem  ejiis  a  presbytcris  et  diaconibuii  Je  re- 

btis  ipsins  breve  fldeliter  eonscribalur  a  iitinimo  us- 

que  ad  inaximuin,  id  est  de  ulensilibus  [G\,  iitensiliis] 

Tel  omni  supclleciile,  ila  tamen  ut  si  quls  exiiide  vel 

pnrsumpsisse  vel  occultc  fuerit  tulisse  convicius,  sc- 

condum  furti  tenorein  resiituai  universn. 

Xlll.  Vt  efnseopu$  dioscesanos  presbyteros  et  quoidam 
ex  laici$  convenire  ad  synodum  litieri$  moueat. 

Cpistolae  talrs  per  fralres  a  melropolilano  sunt 
dirigendae,  ut  non  solum  a  caihedralibus  ecclesiis 
presbyteros,  verum  etiam  de  dioeccsanis  ad  conciliuin 
trabant,  ei  aliquos  de  filiis  Ecclesiae  sxcularibus  se- 
cuin  adducere  debeant. 

Joannes  in  Chri&ti  nomine  episcopus  Tarraconen^is 
civiiatis  constitutiones  a  nobis  con  criptas  [&.,  fae- 
lasj  subscripsi. 

*  i£.,  U.U.,  Carthagiiienm  metropoUs,  T.  1,  Cartho' 
ginis  metropolis, 

^  Gi  iC.,  B.K,,  E.  3,  T.  I,  2,  G.  In  A.,  U.,  Tor- 
iosanm. 


B 


Hector  in  Cbristi  nomineepi9CopiitCartb»ginensH 
meiropolitanx  «  snbscripsi. 

Froniinianus  [  7.  i,  Fo!itiantis]in  Cbrisii  niMuliie 
episcopus  Gerundensis  civilatis  subscripsi. 

Agricius  iiiCbri:«ti  nomine  eplscopus  Barcinonensis 
civitatis  subscripsi. 

Oront!us  in  Cbrisii  nomine  episci^pus  Elibcritjnx 
civiiaiis  subcripsi. 

299  Vincentius  in  Christi  iiomine  episcoi  us  C«- 
8araugiist:inae  civitnlis  subscripsi. 

Ursus  in  Cbrisii  iiomiiie  episcopus  Dertosann  ^ 
civiialis  stibscripsi. 

Cynidius  '  in  Christi  nomine  episcopns  300  ^^* 
sonitan.1!  civiiaiis  subscrtpsi  ^. 

Nibrid  us  in  Christi  iiomine  minimus  sacerdotum 
constitutioneni  sanctoruai  canoniim  subscripsi,  ec- 
debiiC  Egarens.s  minisicr. 

«  Ex  if:.,  E.  5,  T.  2,  U..  G.  In  A.,  Diuudiu$.  B.R., 
T.  1»  C.auiditts. 
<>  U.,  cp'$.opu$  AusoncB  $ub$cripsi» 


Xh 

CONCILIUM  GEIIUNDENSE 

tBFTBll  BP18C0P0RUM,    HABITUM   MBA  DL¥,   ANNO  S£PT1M0  [B.R.f  TBRTIOJ  THBODOBICI   REG  S, 

'  SKXTO   IDUS   JUNU8,    AGAPETO    VIRO   GLABIS8IM0   C0N8ULE. 

I.  Ut  wiaquaque  provineia  in  ufficio  Ecclesm  unum  Q  V.  Vt  uniu$  diei  infan$^  $i  in  discrimine  esl,  bapliMHur. 

Dc  parvulis  vero  qui  nuper  materno  ulero  SOl 
editi  sunt  placuit  consiiiui,  ut  si  infirmi  ui  assolct 
fuerinl  el  lac  maternum  iion  appetunt,  etiam  eadeni 
die  qua  nati  sunt,  si  oblati  fuerinl,  baptizentur. 

VI.  Ut  conjugati  ab  episcopo  usque  ad  $ubdiaeonum 
non  sine  testimonio  vivaut. 

De *  convirsaiione  viiac a  poutiflce  nsf|ue  ib sob« 

diaconem  post  su.*cepti  bonoris  ofUcium   si  qui  ei 

conjugstis  fuerint  ordinati,  ut  sine  lesiimonio  alle» 

rius  frJtris  non  utanlur  auxilio  :  cum  sorore  jasii  ex 

coiijuge  rdcta  non  babiteot ;  quod  si  babiure  volue^ 

riui,  alterius  frairis  utantur  auxiiio  cajns  lcstlmouio 

vita  eorum  debeal  clarior  apparere. 

VII.  Utqui$ine  uKoribu$  ordinantur  exlran€a$  in  domo 

non  habeant. 

De  his  vero  qui  sine  cotjogibos  ordinantor  et  fa- 
milias  domus  babent,  babito  secum  pro  vitae  conver- 
saiione  fratre  io  testimonium,  non  per  quanicuDqiie 
femioei  sexus  personam  ejos  aubstantia  gubernetur» 
nlsi  aiit  per  piierum  aut  per  amicnm  suam  domuoi 
debet  ordiuare :  si  vero  raatrem  in  domo  babuerit 
aui  sororem ,  secundum  priorum  caiionum  statuta 
per  earum  personas  ejus  debet  contutari  substaniia. 

VIII.  De  laici$  qui  viduamaut  dimissam  aeceper^nt,  ut 
in  cterum  non  admittantur. 

S*  qois  vero  «Je  laicis  post  uxorem  aliam  cujus- 


ordinem  teneat. 

De  institutione  missarum,  ut  quomodo  In  metro- 

poliuna  Ecclesia  flunt,  ila  in  Dei  nomine  in  omni 

Tarraconensi  provincia  Um  Ipsius  roiss»  ordo  quam 

psallendl  vel  mlnisirandl  consoetudo  servetur. 

II.  Vt  litanim  po$t  Penteco$len  a  qmnla  ferla  u$que  in 

sabbatum  celebrentur. 

De  lilaniis,  ut  expleta  solemniute  Peniecostes  se- 

quens  septimatia  a  quiuta  feria  usque  iii  sabbatum 

per  boc  trlduum  abstineutia  celebretur. 

lU.  De  ueundis  litanU$  faciendi$  Katendi$  Novem' 

bribu$. 

Iiem  secundae  litani;e  facieudae  Kalendis  Novem- 

bribfis,  ea  Umen  conditione  servaia,  ut  si  iisdem  die- 

bos  domiiiica  intercesserit,  in  alia  bebdomada  se- 

euodum  prioris  abstinentise  observaniiam  a  quinU 

feria  incipiantur,  et  In  sabbato  vespere  missa  facta 

finiantor  :  quibus  tamen  diebus  a  carnibus  el  a  vino 

decrevimos  ab^tinendum. 

IV,   Ui  pascha  tanlum  ei  nataii  Domini  bajttismus 
deiur^  excepii$  hi$  qui  in  languore  consistunt. 

De  catecbomenis  baptizandis  id  siaiutum  esl,  ul 

quia   in  Pasehx   solemniute  vel  nalaiis    Dom  ni, 

qoando  magi»  solemoitatis  celebrius  major  est,  ra- 

riores  ad  ba^itizandum  veniuul,  cxteiis  solemniuii- 

bus  infirmi  Uutummodo  debeanl  baptizari,  quibus 

quocunque  tempore  convenit  baptisuium  non  n^^gari. 


Ex  ifi.  desumptus  caDon  hic,  qui  in  reliquis  Codicibus  neque  sonsum  ncque  syiita&in  exbibet. 


5JS 


COLLIXTIO  CANONUU  S.  ISIDORO  lllSrAL.  ASCKIPTA.  Z&t 

X  cipiunl,  ul  aliquod  mortale  peccatam  perpeiraw  pu- 
hiice  faieaiitur,  ad  clemBi  if\  iionores  ccclesi^aiicos 
pervenire  nullaienus  possunt»  quia  se  coufesiione 
propria  noiaverunl. 


cttnque  CMMliUimU  eognoveril  nMdierem,  in  dero 

nullaienns  atlmitlaior. 

IX.  De  ki$  qni  pMici  pmmlentiMm  nou  aeeipmut  §ed 
tanlmm  waUcum,  ut  in  ctero  promoveatitur, 

is  vero  qiii  •griiadinis  languore  depressus  302 

poeoiieniin  benedictionem,  quod  viaticum  dopuia- 

mos,  per  commuuionem  accei  erit ,  et  poslmodum 

revalescen«  caput  poeniientix  in  ecclesia  pnblice  non 

aubdiderit,si  oroliibiiis  Titiis  non  delineiur  obnoxius, 

admiitiiur  ad  clerum. 

\,  De  ^  dUeretioni  potnitentium  :  aut  poinmt  ad 
ecdoilatticoi  ordtnes  in-emoveri  vil  f ai  non  poi» 
fnfil. 

Ili  qui  in  discriffline  consUluti  poBnitenliam  aeci- 

pluiit  uulla  maniresta  scelera  conflteoies,  sed  tantuoi 

peccatoresse  pnedicanies;  bujiismodi  >\  revaiueriut, 

possuiii  eiiam  per  morum  prubitatero  ad  gradus  ec- 

elcsiasticos  pervenire  :  qoi  vero  ita  pffioiteniiam  ae- 

■  Ex  i£.  depromltor  canon  iste»  cum  desil  in  A.  et 

csieris. 

^Canonbielo  reUquis  Codicibus  praeler  iE.  na- 


XI.  Ut  b  omni^  diVfruf  retpcrejnit  ot  mtAutkHie  ora- 

tio  dommca   dicaiur. 

Ila  nobis  placuii,  ut  omnibus  diebus  post  niatuU-» 
nos  ei  vesperas  oraiio  dominiea  a  sacerdote  profc* 
ratur. 

Jonnnes  in  CbrisU  nomine  episcopus  subscripsi. 

Frontinianua  in  CbrisU  nomine  episcopos  sub- 
scripsi* 

PaOlus  in  ChrisU  nomine  eplscopus  subscripst, 

Agripiqs « in  Chrtsti  noniine  episcopus  subicripsL 

Cynidius  in  Chrisli  iioinine  episcopos  subscripsi. 
'     NibiidiusinChrisU  noroine  cpiscopn»  subscripsi. 

Orontius  in  CbrisU  nomine  episcopns  subscripsi. 

mero  decimo  notatur,  quia  prxcedens  in  ipsis  do- 
fuerat. 
«  B.R.,  T.  1,  U.,  G.,  Agriciue^ 


XLI 

CONCILIUM  G/ESARAUGUSTANUM  I 

PUODECIll   EPISCOPORDIfy   IV   N0!IA8  OCTOBRIS. 


Caesaraugusta  in  secretarlo  residenUbus  episcopis 
Fitadio  [V.f  nitadio],  Delflno ,  Eulycliio,  Ampelio, 
Auxcniiu,  Lucio,  lucio  [U.f  Etacio],  Splendonio 
[B*R*9  Splendiuio],  Yalerio,  Symposio,  Cartberio  et 
Uacio  [(/.,  Uidacio],  ab  universis  dictum  est :.  Recl- 
tentur  sentenU».  Lucius  episcopua  legiu 

SOS  1-  ^^  fenunm  fidelee  a  nroruM  a(iefionim  fisri- 

bne  eepareniur, 

Vi  mulieres  omnes  Ecdesiae  caiholie»  et  fldeles  a 
virorum  aHenoraia  leeUone  et  emUbtts  separentur» 
fol  ad  ipsas  legenles  aUa  alndio  tel  doeendl  ?el  dis- 
oendi  eonTenlant,  qaoniam  boe  Apostolus  JabeL  Ab 
«nif ersb  episcopis  dictum  est :  AnaUiema  futaros  qid 
baoc  eoacllii  aenlenUsm  non  obsenraverint. 

II.  Vtdteht$do;niniei$  nuUuejefunet  necdiehiB  Qwh 
dragemmm  ak  eeelema  aboeniet. 

Item  legit :  Ne  quls  Jejunet  die  dominica  caiisa 

lemporis  aut  perauas ionis  aut  supersUllonis,  et  qu^* 

dragesiinarum  die  ab  ccciesiis  non  desint  nec  babi- 

tcni  latibttla  cubicuiorum  ac  monlium  qui  in  bis  su- 

spicionibtts  perseverant,  sed  exemplum  et  prffceplum 

custodiani  sacerdotom  et  ad  alienas  Tilias  ageiidorum 

confenittom  cattsa  nou  confeniani.  Ab  universis 

eplseopisdlctom  ea  :  Anatbema  sii  qoi  boccommi-* 

seril* 

111«  Vi  qut  eueliarittiam  in  eeeluia  aecipit  ei  iU  eam 
non  $umit  anathemaiiietur» 

Item  legit :  EucbaristiaB  gratiam  si  quis  probatur 

accepiam  in  ecclesia  non  sumpsi^se,  anaiheroa  sit  in 

perpetuum.Abaniversis  episcopls  dictum  est:  Placet. 


IV.  Vt  tribus  hebdomadie  gum  $uni  anie  Epiphaniam' 
ab  ecclenn  ncmo  recedat^ 

Iiem  legit :  TiginUet  uno  die  quoaxvi  Kalendas 
Januarias  usqne  in  dlem  Epiphaniae  30&  4^'  ^i  *■''' 
Idus  Janunrias  contiouis  diebus  nulli  liceat  de  eccle- 
p  sia  abseiitare,  neo  laiere  in  douiibus,  nee  seccdere  iii^ 
f  illam,  nec  monies  petere,  nee  nudis  pedibus  itfte^ 
dere,  sed  concurrere  ad  ecdesiiim  s  quod  qui  nqn 
obserfaverit  de  suscepiis»  anathema  sit  iu  perim- 
luum  *•  Ab  ttnlf ersis  epiacopis  'dioium  est :  AoaUie* 
roa  sil. 

V.  Ut  qui  a  rati  epi$copi$  frrieamlur  ab  aiil$  nom 

redpiantur. 

Ilein  lectam  esl :  Ul  bi  qui  per  discipUnam  ani 
senienUam  eplscopi  ab  Ecc<eiia  fuerinl  separad  ab 
aliis  eplscopis  non  sint  recipiendi;  quod  sl  scienles 
episcopi  fecerint,  non  habeanl  comrounionero.  Ab 
univerals  episcopis  dieioro  esl :  Qui  boc  commi»eril, 
episcoporum  non  babeat  commonionem. 

VI.  Vt  cloricue  gui  propter  lieentiam  monachue  nuU 
D  e$u  eicommuniceturm 

Item  legit :  Si  quis  de  clericis  propler  luxnm  v n- 
niialemque  praesumpum  de  oflieio  suo  spoote  dis- 
eesserii,  ac  se  velut  obserfBUorem  legis  in  monaclio 
flderi  foluerit  esse  quam  elericum,  ila  de  Ecclesin 
repellendum  ut  nisi  rogando  alque  observsndo  [T. 
I,  2,  if.,  obsecrando]  plurimis  lemporibus  saUafeoe- 
riij  non  recipiatur.  Ab  anifersis  episeopis  dicliiiD 
est :  lu  flsL 


*  JS.,  T.  3,  obiervaveritf  hi$  deeretie  anathcnuu 


$17  CONaLIA  HISPANliC.  —  C/ESARAUGUSTANDM  III. 

VII.  Vidcctoru  nb$  Mmen  h6h  imponal  cui  coHeenum  A 

ncmest. 

Item  leciiHU  esi :  Ne  qais  docioiis  sibi  nomen  im- 

ponal  praelfMr  bus  personas  quibiis  concessuni  esl» 

^ecnndum  id  qood  scripMim  esi.  Ab  univer^is  epi-* 

scopis  didum  est :  Plscet. 

•  Heest  hic  csnon  m  U. 


SIS 

SOS  Vni.  I/I*  MHie  qnadntfmta  «miof  umeiimo- 
ptalee  tkgimf  non  w^emm^ 

Iiem  lectam  est :  Non  Tebm  las  essn  Tirgbies , 

qn»  se  Deo  voTerinl ,  nU\  quadmginU  anno- 

mm  probau  fleisie,  qnam  sscerdes  oomprobsTerk, 

Ab  niiiversis  episcopis  dieitmi  esi :  Placeu 


XLII 

COKCILIUM  CiESARAUGUSTANUM  II 


ANHe   VII    RBCAnBDI   RBOlSy    iBRA    DG\XZ. 


I.  Cnm  in  Dei  nomine  in  nrbem  Caessrsugosls- 
iism  provinclas  Tarrsconensis  ex  pennissu  gloriosi 
aiqne  ssnelissiroi  principis  Recsredi  regis  in  anno 
sepiimo  rcgiii  ejus  congregsU  fulssemus  pro  Dei  li- 
oiore  iracunles,  iil  placuil  sanctae  ac  venerabili  syn- 
odo ,  Qt  presbylcri  qui  ex  hseresi  Ariana  ad  saiKX 
Um  cailiolicam  Ecciesiam  conversi  sunt,  qui  sanc- 
um  et  puraro  Gdcm  alque  castissimam  lenueririt  vi- 
tam ,  accepta  denno  benedictione  presbyteraius 
sancte  el  pnre  ministrare  debeant :  caeteri  vero  qui 
baoc  •uprascripUm  vlum  sdimplere  vel  Uoere  ne- 
gleserint,  ab  oCficio  deposiii  sint  in  clero.  lu  et  de 
diaconibos  sicut  et  de  presbyteris  constitotum  est. 

II.  StatoitsancU  synodus»  ui  reliqui»  in  quibos- 
cnnqiie  locis  de  Ariana  hxresi  inveniae  fueriot  pro- 
laiae  a  sacerdotibus,  in  quorom  ecclesiis  reperiuntor, 
pooiificibus  prsAcnUtae  igne  probenlor :  qood  si  a 
qoibuslibet  occuluiae  fuerbit  et  deteguniur,  a  sacro- 
sauclae  caibolicae  Ecclesiae  cmtu  segregentor. 

Ul.  Sutuit  sancu  synodus,  ut  episcopi  de  Ariana 
b:msi  Tcnienies ,  si  qons  ecclesias  sob  noniiue  ca- 
ibolicae  fidei  coiisecraverint|  uecdum  benedictione 

*  Deest  boe   conclHoro  in   omntbos   Codicibos 


B  percepU,  a  cafiolico  sacerdoie  cansecrentor  denoo. 
Sub  die  Kalendarum  Noveinbrium  anao  quo  supra. 

Arie.mius  in  Chrisll  nomiiie  episcopus  Tarraco- 
nensis  provincim  roelropoiiunus  hanc  coosiitulio- 
nem  subscripsi. 

Sepbronios  in  Cbristi  nomine  episeopns  hanc  eon* 
sUtutloiiem  sobscripsi. 

Stephanos  in  CbrisU  nomioo  e|iiscopos  sob* 
scripst. 

Jolianos  in  CbrlsU  nomin^  eplscopos  sobscripsl. 

Simplicios  in  Chri»ii  nomine  episcopos  sobscripsi. 

A»teiios  in  ChrisU  nomine  episcopos  sobscripsi. 

Uomios  in  Ctirisii  nomine  episcopos  sob»cripsi. 

Liliolus  in  ChrisU  nomine  episeopus  sobscripsi* 

Hagnus  iii  ChrisU  nomine  episcopos  sobseripsK 
G     Joanues  in  Cbristi  nomine  episcopMS  snbscripsi* 

Galanus  ia  ChrisU  nomine  episcopos  sobscripsi. 

Joltaoos  in  Cbrisii  nomine  episcopos  subscripsL 

Aniedius  in  ChrisU  nomine  diaconos  agens  viccm 
domitti  mei  Gavini  episcopi  sobscripsl. 

Slepbanos  in  ChrisU  nomiiie  diaconos  agens  Ticem 
domini  mei  Aqoilini  episcopi  sobscripsl. 

pneter  iE.,  ex  qoo  desomptom  est. 


XUII 

COKCILIUM  CiESARAUGUSTANUM  III. 

BaBITCU   SUB   niE   KILERUARUM   !I0*EMBII!0M,  IHNO  IT  ORTHODOII   ATQUE  iiBRBNISSIMI   DOMIRI 

BaiCANI   RBeiS,  iEBA   DCCXXIX. 

9(17-900  Sacerdotes  Domini ,  qnos  non  soluni  D  sanciae  TriniuUs  mysierio  secondom  formolam  Nl- 

caeni  concilii  tridoo  moloa  fotsset  collatio,  ea  qoc  se 
ccetui  nosiro  ad  sdificaiionem  loUos  plebis  ingess0<> 
runt  conspicoa  diligeniiqiie  raiione  pertraciauies, 
quas  necessaria  exsUlerint  Cbrisio  opitolante,  cojos 
nos  eausa  salotis  ad  boc  proTocavit  stndiom ,  bi 
brevibns  atque  conlinualis  capitolis  concu  deflniTi- 
mos ,  et  ad  perenniutis  sum  robor  ea  qoa  a  nobis 
acla  vel  dafiniia  sont  propriae  manos  nostne  exara- 
lione  firmare  procnravimos. 


divina  pieus  ad  magisteriom  provehil  sacrom ,  sed 
etiam  et  specolatores  iostitoit  plebiom,  ea  se  dcbent 
aactoriutis  motiire  senUntia,  qooet  diTinis  sine  in- 
termisslone  insisunt  prfleceptis  et  cnnelam  plebem 
dignis  condlrigant  exemplis.  Et  ideo  qoia  nos  diTina 
celsitiido  ex  josso  excetleiiUssiini  et  piissimi  roagni- 
qoe  Dei  colioris  domini  nostri  Eglcani  principis  In 
hanc  Csesaraogosianam  orbem  coadonari  prficepil « 
ei  iu  sub  omnimoda  specialiuie  insUtoit ,  oi  rese^ 
canie  folce  josUUa  aeqoiUUs  consolidelor  maieries , 
et  qoidqoid  CQJo»iibet  iiidisereia  pernicles  a  sanciis 
iiistiioiionibos  patrom  de  ordinilius  eeclesiasticis  di- 
velKi  nostris  eloeobratis  scnienliis  Deo  medianU  in 
himine  dedocator  Teriutis :  idcirco  dom  nobis  de 


I.  Vl  non  lieeai  episeoph  citra  diei  domimeoe  coih 
tecrationes  ecctemrum  exercere. 


In  sanciom  ei  salis  Tenerabile  conciiiom  residcn*- 
Ubos  nunUatum  est  nobis,  eo  quod  aliqoi  pontifices,. 
regolain  TeriiaUs  praeiermitiCBies,  ecdesias  qna  » 

*  Deesi  hocconcilium  in  Codicibus  B.IU,  E.  3,  T.  f,i,  U.,  G. 


Si»  COLLFXT!0  CANOMJM  S.  ISIDOUO  illSPAL.  ASCmPTA.  5«> 

fiilelibus  pia  devoUone  conslruunlur  extra  diee  do-  A  ^ola  voluiuate  in  monasieriis  et  aleiid.is  elecino>y(ii« 


modis  oiniiilius  sinimus.  Dereliqnis  autcni  peisonis 
sa^mlaribus,  6icutl  a  nobis  est  supcrius  priemlssum, 
nullum  penittts  patimur  infra  claustra  monaslerio- 
ruin  babere  recepinculuiu.  Cstcrum  si  secreiiu»  aut 
sequestratim  a  monasierio  ad  id  quod  constrnciitm 
pro  supervenientibus  dumiciliom  patuerit,  ibi  eos 
suscipere  abbaies  vel  inonacbos  oportebit,  qualeiius 
ei  vita  eorum  remoiis  sxculi  coiuurbationtbus  ia 
omni  opere  duiiico  probabilis  inveniatur ,  et  nullius 
vanissiinis  dctractionibus  dehonesteiitnr ,  aut  ccrie 
qiiud  inbcmestum  est,  ne  per  lalium  suscepii^aies 
dissolulioneni  incurrant  el  a  boiio  propo^iio  vitatii 
suam  cxiorrem  efficianl. 

B  1Y«  Di  Ubertis  qui  ab  epiicopis  ex  [amiUa  eccle^m 

manumiltunlur, 

Non  cst  diibium  a  sanctis  Patribus  deAiiilum 
fnisse,  ut  omnes  liberii  qui  ab  episcopis  ei  propriis 
familiis  Kcclesix  manuinissionis  gratia  liiulantur 
posi  deccdfntis  episcopi  obiiam,  inox  ut  alius  super- 
vcner  t  episcopus,  intra  anni  spaiiuin  libertates  suas 
repraiscnlent,  quo  secuudum  canonis  sentenciani 
per  suns  professiones  debiiam  originis  suae  conditio* 
neni  agnoscant.  Sed  quia  lia  speciali  mndo  sancia 
decrevit  syno>lus,  ul  bi  ipsi  liberti  infra  anni  spa- 
linin  supervenienti  suo  ponlifici  carthulas  llbertatis 
suu*  prasientare  neglexerint,  protinus  eos  in  pristi- 
nani  servituiis  redigant  conditionem ;  et  licet  illi 


minicos  conseerent.  St  crgo ,  cum  qulsqne  nostrum 
mortalium  ad  saeerdotale  promovelnr  oiAciuin,  nuU 
laienus  patimur  ut  in  reliquis  die bus  nisi  tanium  do- 
uiinlcis  festivilati^bus  bi  qni  honoris  digni  habentur 
oftii-io  in  ordine  prsflcianlur  eccle  iastico,  qiianio 
inagis  nt  snncla  deificata  tenipla,  qux  ab  homiuibus 
fidelibus  ecnsentur  bonorificanda,  sine  diebns  domi- 
nicis  perhibcanlur  consecrandaf  Cujusqne  nos  ta* 
lluin  pnsumptiones  pontificum  non  soluni  sancto- 
rum  Patruin  eobibeinur  prohibere  senlentia ,  sed  et 
propria  deliberatione  censcmus ,  ul  nulii  peniius 
pontificum  in  quibuscunque  provinciis  consiilnto 
aniodo  liceat  prxter  cerlos  dies  doininicos  ecclesias 
sanclas  consecrare; 

II.  Vl  confinitimi  episcopi  de  sacra  solemnilate  pas* 
ehali  annua  vice  primatum  suum  inquirant, 

Siquidem  sancla  instilulio  Pairnm  de  solcmnit  le 

pascliali  pra^eiplaT ,  ot  omnes  connnilimi  episcopi 

aunua  vicissitudine  primatum  auum  inqnirant  quo 

lentpore  Paschte  festum  peragant ,  lamen  qnia  didi- 

cinius  noniiullos  episcopos  sententiam  Patruin  trans- 

gredientes  propter  quod  eiiatn  debuerunt  usquequa- 

qne  vtgilantes  nianere ,   plaeuit  omtiibus  nobis  ul 

nbinceps  cnncti  confinilimi  episcopi  nultam  sibi  oc- 

casionem  objicienies  aut  loiiginquitate  Itineris  prae- 

cavenles  atmna  recursione  de  festivitaie  paschali 

lempore  congruo  primalum  suum ,  sub  cujtis  poles- 

taiis  manserint  regimine,  inqnirant,  ut  quo  die  et 

tempore  illis  Paschae  festuro  piDnuntiaverit  solliciia  q  cungrucntius  sntisqne  luculeniius  retractatam  fue- 


vcncMtione  peragant. 
1!!.  Ut  monasteria  diversoria  seeeularium  non  fiant. 
Sanctoruin  Patrum  dccrevit  sententia,  ne  monas- 
lerla  diversoria  sscularium  fiant.  Unde  quia  novi- 
inus  quosdam  abbates,  quibus  regnlariter  cura  re- 
geudarum  aniniaruin  commissa  est,  dum  quast  pa- 
trono  afi^ectu  adiluni  saecularibus  in  monasteriis 
aitrilninnt ,  diversas  iiisolentias  monachis  ibidem 
Deo  deservientibus  ingerunt,  dnm  et  eoruin  opera- 
lionem  ,  quo  se  divinu}  piclati  placituros  aiacii  cu- 
riosilate  exhibent,  deprehendunt,  et  viiain  etinores 
illoi  uin  quadani  mentis  pernieie  309  infauste  de- 
trahcndo  delurpare  non  desinnnt,  et  iieruin ,  quod 
pessimum  est ,  dum  extraiieis  passim  commoraiidi 


rii,  hoc  lamen  a  uobis  conspicuum  perpendiiur,  qoo 
non  solum  et  prxdia  ccclesiarum  debiia  auctorilaie 
disponinius,  sed  etiani  et  oppressis  pium  sulTi-agiuiii 
porrigimus,  por  quod  et  cupiditas  saccrdotalis  310 
frustrciuret  imbccitliiag  pauperum  sublevetur,  Quia 
ergo  comperiinus  qnosdam  ponltfices,  potius  liicra 
sua  ampliare  studentes  qujm  de  mercedis  operc  Dj- 
mino  placentes,  liberios  quos  ex  familia  Ecclesiae  a 
suis  prxcessoribus  inveniunt,  pro  eo  quod  carlhulus 
libertatis  suae  infra  consulium  leropus  non  prx*sen- 
leni,  stalim  cos  in  propriam  servllutem  redigere;^ 
boc  pietJiis  siudio  generali  inodo  subrogamus  bene- 
ficium,  ul  si  iidem  liberli  forsitan  ignoraverini  ordi» 
m  m  canonum  aul  certe,  ut  assoiel  fieri,  ad  prxsen- 


adilus  infra  clauatra  monasterii  confcrtur,  grave  D  laiidas  libertaies  suas  lepuerint,  ipsius  poniilicis  sol- 


inolescil  viiiiini  inonacborum  ,  quo  et  vitam  suam 
per  lucra  mundialia  sectaiites  degenerant ,  et  se  a 
proprio  ccBnobio  volupiuosa  fiBditale  dissociaut. 
Qax  res  ad  hoc  nostrum  paierna  pielate  dcmnlcet 
aniiiios ,  ut  ea  conailuauius ,  qux  et  sanctis  aniina- 
lioe  juvaminis  sobroen  impendant  et  pr.'«sumpiiones 
Mttcularittin  reinoveant.  Quamobrem  pUcuit  uni- 
verso  cQBtui  nostro  boc  staiuere  vel  potius  definire , 
ul  nuUus  abiiiceps  sxcularium  seu  potes.talive  seu 
ctiam  vel  ei  perinissu  abbatis  vel  cujusiibet  mona- 
clioriKu  infra  ciaustra  monasleriorum  buspitandi  vel 
coniiiiorandl  habeai  recepiaculum^  excepto  quos 
vita  probabiles«  egonos  aut  paupertaie  depressos  iu- 
Si>ccti'j  prasvidct  it  abbaiis ,  qu''S  ct  suscipcrc  bcne* 


iicitudo,  inox  in  sedem  sibi  credilam  successerit,  per 
clerum  aui  domcsticos  perquirere  procurabil  quos 
decedeoies  epi^copi  de  familiis  Ecclesiae  manuinis- 
sionis  praiia  titu!averont,  ut  eodem  [jE.^  eosdemj 
poniifice  praiinonente  ipsi  liberii  carlhuias  libertaiis 
siia$  rcprTsenient,  qualiter  uec  liberli  Ecclesix  de 
institutione  canonum  igiiorantes  se  esse  perbibeanly 
nec  sacerdolis  callida  voluiitas  palescat,  iiiide  con- 
tra  ordinem  reducantur  nianuniissi  ad  originem  ser- 
vituiis,  Quod  si  pontifice  proemonenie  coutemiisarinl 
infra  anni  spatium  siias  libertales  proprix  sedisepi- 
icopo  pandere,  licitum  sit  ci  secundum  canonuiu 
sanctioiies  in  jure  sux  Ecclesiic  rod'icero  serviturcs*. 


Sil 


CONCKIA  IIISPANIifi.  —  ILERDfiNSB. 


V.  lli  defnnrto  principe  snpcntes  regina  $tatim  et  A  libet  lociis  aUribiialur,  por  qiiod  aul  CAiilitmeliuni 


vestem  tmcularm  deponat  et  in  cienobio  mginum 
waneipfiUT  permantura, 

IJcel  plenissime  in  concilio  Toieiano  dc  pri.  ci- 
piim  reliclis  iiislituliim  fiiissct,  ul  nuUi  liciiiim  esset 
soi.ersiiiem  reginam  in  conjugio  ducere,  aut  sordidis 
conlaciibus  inacniure  neqiie  seruturis  regibus  nec 
cuilibet  hoininum  esset  permissiim ;  tamen  noslri 
ordtnis  causa  est,  ui  crebrissiine  ad  lioc  aciein  men- 
tis  noslrae  condirigamus,  qux  animae  intuemurexhi- 
bere  profectum.  Unde  qnia  prxtcritls  temporibiis 
multas  scimos  atqiie  cognovimus  prii  cipum  relictas 
1»osl  eerum  vocationeni  pro  apice  regni,  qnem  re- 
geudo  iu  cuiiclis  tenuerunt,  hullam  revcrentiam  - 
honorls  eis  adhiberi  a  populis,  sed  passim  unicuique 


laiiUe  potestati  ingeraiur  «  aut  siilidita  plebi  hjDsisse 
pnlescal  quoriini  at^e  dudiiro  nosctinr  domiiia  fuisse ; 
scd  iiirra  claiistra  ino  aslerii  iu-^\  nedulitate  persl- 
siens  atque  sanctlmonialem  viiam  peragens  de  regno 
tcmporali  opiiulatione  diviiia  ad  regnuin  icierniiatis 
merealur  perveuire. 

Quicunque  igilur  superioros  constilntiones,  qua^ 
snlubii  consillo  a  nobis  definiise  esse  noscoiilur, 
vi  •laveril  vc.I  exsecrari  qnacuiique  factione  perleuia- 
verit  aut  permiscrit,  novcrii  se  excomrnunicaiiouis 
percepiurum  senlcniiam  aique  etiam  cxsitii  damtia- 
lionis  diulurno  lempore  incurrere  jacturam. 

312  Peraciis  (^uoque  a  nobis  qiise  cougrua  fue- 
ruiit  de  ordiiiibus  ecclesiaslicis,  in  primis  immensas 
probaluin  est  diversas  assumentes  ocosiones  non  B  laudes  oiniiipolenti  Deo  Patri  ei  Filio  el  Spiriiui 


solum  latenter  in  earum  contrarietate  insidias  mo- 
liontor,  verom  ettam,  quod  veritati  contrarinm  est, 
procsicitcr  verba  contumeliosa  in  conventu  mullo- 
rom  eas  aniciunl,  et,  quod  oinni  religione  abomi- 
nandum  atque  horrendum  et,  de  his  detrahere  non 
siniint,  quas  in  caierva  populi  cernuiit  commorare ; 
proiiide  paterna  pietate  comrooti  aique  condigria 
circa  lanium  culmen  |TOvidenies,  per  liujus  decreli 
iioslri  p'ginam  iion  solum  qnx  in  prxJicto  concilio 
exarata  sunt  de  conjuge  principnm  cnstodiri  311 
perennitiT  aique  firina  stabilitate  decemimus  per- 
nianere,  sed  eiiaro  ea  quae  .sunt  conspicua  honestali 
necess  :na  modo  anuectere  procuramus  :  ul  servatis 
in  omnibus  sanctiunibus  canonum  totius  Toletuni 
comilii,  qu.v  de  principum  rclictis  promulgal»  al- 
que  dennitx  esse  noscunlur,  deinceps  relicla  prin^  i- 
pis  snperioieni  sentenriain  illibato  animo  pudice 
scrvans  statim  accersito  ab  hoc  sxculo  principe  ve- 
steia  sa^ciilarera  d<*ponat,  el  alacrl  curiositale  reli- 
gioiiis  habitum  a.^sumat.  Qiiain  etiam  et  confcstim 
in  coenobio  virgiuuiu  ntancipaiidam  esse  censemus, 
ut  ab  omni  tuibine  uiundi  rcmota,  ncqunquam  cui- 

*  ^.,  pol€$tttli  in  publico  ingeraiur. 


saiicto,  cui  cura  esl  pacein  ei  unitatem  Gcclesiu:  suae 
saRC(£  caibolicae  providere,  drferimus ;  deinde  or- 
thodoxo  ei  serenissimo  domino  nostro  l^lgicano  regi, 
cujus  insiiui  tu  ct  devoiissiino  institulo  in  boc  coa- 
dunari  ii;eruimus  synodali  conventUy  mu!Uplices 
grati  rnm  adiones  persolvimos,  qui  non  soluiii  no- 
stroruin  animos  vd  corrigendos  ordines  ecile»iasti- 
cos  cxciiavit,  sed  etiam  et  populum  pcroracula  rc- 
giii  sui  voto  gratioso  ab  impensioiie  tribuii  redtHdit 
abiolotum  :  pro  quo  beneflcii  studio»  quo  plebi  6u:ib 
tanta  largitus  est  doiia»  Dominum  Jesum  Cbristum, 
qui  nos  potentia  virtutii  sii»  decoravii,  pretioisa  ac 
propria  effusione  sanguiuis  sui  redemit,  exMPamus 
ut  ipse  regnum  cjus  In  pace  sub  roultimoda  annurum 
curricula  solidet,  gentemque  ei  universam  patriam 
in  tranquillitate  conserYet,  et  conlra  hosteui  adver- 
snm  victrix  Christi  dextera  victorem  erficiat  seuiper, 
quo  expletis  Ittijus  extensls  vit»  temporibus  adaeter- 
nom  beatitiidinij  prseniium  pervenlre  mereatur  illay 
sus,  prcstante  Domino  noitro  Jesu  Chrisio,  cui  eat 
hoiior,  snmiiia  virtus  ei  potestas  in  saecula  saeealo- 
rnni.  Amen. 


SLIV 

CONCILIUM  ILERDENSE 


OCTO  EPISGOPORUM,   GESTUll   iBRA   DLXXXIV,   ANNO  XY   THEODORIGI  «   RE6I9,   8CB   DIB    V.Il 

IDOS   AC6U9T4S. 


!•  De  hii  qui  aliario  numslrant^  ut  a  ianguine  omni 

se  abitineant. 

De  his  clericis  qoi  in  obsessionis  necessitate  po- 

siii  foeriut  id  stalQtuni  esi,  ut  qui  altario  mini-trant 

et  Christi  sangulnem  tradunt  vel  vasa  sacro  officio 

drpulaia  coulrectanl,   ab   oinni   humano  sanguine 

eiiam  hostili  abstineant :  quod  si  in  boc  inciderinl, 

31S<^i>^biis  aniiis  t.tm  ofTlcio  quam  commuuione 

priveiiiur,  ita  ut  bis  duobus  annis  vigiliis,  Jejuniis, 

oratiombus  et  eleeiuosynis  pro  viribus  quas  Dominus 

don.iverit  expientor,  et  ita  demuin  ofncio  vel  com- 


D  muiiioni  reddantiir,  ea  tamen  ratione  [£.,  rationo 
servatu],  ne  ulierius  ad  ofllcia  potiora  promovean- 
tur ;  quod  si  infra  prxfinitum  tempus  Degligentionis 
circa  salutem  suam  exsliterinl  ,  protelaudi  [S-  9 
proadjiciendi]  ipsiiis  poenitentix  lempus  iu  potesiaia 
maneat  sacerduiis. 

II.  De  hii  qui  abonuin  faciunt  vel  natos  suos 

exstinguunt, 

Hi  vero  qui  niale  conceplos  ex  adulterio  factos  vel 
editos  nccare  studucrinli  vcl  in  uteris  matruiu  po« 


•  B.n,  G.,  Tcttdi.  U  ,  Theuderici, 


H5  (X)LLE0TI0  CANOMUM  S.  tSIDORO  HISPAL.  ASCRIPTA.  5^4 

ikiinlNis  ftliquibus  CuUifieiiiil,  «o  utiroqoe  seso  adiil-  A  ablual]  :ad  cbariiateni  vero  quie  operit  MUiadiiirra 
lerls  poal  aepiein  annoroni  currieola  eomiDonio  iri*     peccalorom  celeriler  restinet  venire. 
boalor,  lu  lameii  ui  ouioi  tompore  vii»  aox  flciiliiia     vilL  Si  cleriau  terwm  vel  discipulum  de  eccletia 
et  iMimHiUli  insialani,  oflicium  eb  roiniatrandi  re-  |^  *—-—:•  -•  .^,1»^.^»^  — » 


traxerit^  ut  peefiilAuiam  agai. 


cnperare  non  Ikeai;  atlamen  in  choro  psalleniium  a 

lempore  rccepUe  communioiiis  iniersiiit :  ipsis  fene- 

flcis  in  eiitn  lantum»  ai  tacinora  «ua  omui  lempore 

\iiae  811»  defleveriiit,  commuuio  iribuatur. 

111.  De  manacfds^  ut  cleriei  ordinentur  cum  eoiacn- 
taie  abbatUf  el  quee  monatlerio  offeruntur  non  a«- 
ferantur^  et  de  bautid$  quas  laici  fererinl, 

De  infinachis  vero  iJ  observari  placuit  qiiod  ayno- 

dus  Agathensis  vel  Aoreliaiienais  [B.H.,  Arelatensia] 

tioacitor  decrevisse :  lioc  tantummodo  adjiciendum, 

ut  pro  Ecclesi»  otililate  quos  cpiscopos  probaverit 


NoUus  dericonjm  servum  aut  di^cipulum  Foiim  nd 
ocrlesidm  eonrugientem  estraiiere  audeat  vel  flagel* 
lare  pncaoinat ;  quod  »i  recerit,  doiiec  di^ne  pie* 
niteat  a  loco  cui  Imnorem  non  dedlt  segregi  inr. 
IX.  Deh'4  qui  rebap^Mai  tunt  quautum  pmniteant, 

De  his  qni  in  pracvaricalione  rebapiiaati  sine  ali* 
qna  necessitate  vel  tormento  dilapsi  suni,  placiiit  ul 
eirca  eos  illa  Nicaenae  aynodi  staiuta  servenior  qu» 
4le  prsvaricatoribus  censita  eaae  noscunior;  id  eai 
01  aeptem  annia  loler  calecburoenoa  orefa,  et315 


M.  .  11..      I    .  .\.  I  u  ..^.     doobua  «iiier  cathnhces,  et  postea  moderatione  et 

In  c  ericatus  ofl  ciom  cum  abbatis  volunuie  debeaitt  n  ,         .  .  «a  ii     i  L.i  .•    ^  .^^u^-,-^ 

..     1   ir  ^  ^i   s .  ^  .^»«.«.^u  A^  iw^.ii«   " deroenliaepiacopi «deUbus in<ril>*aUooe ct e.cbanstta 

ordiuari.  Ea  vero  quae  in  lure  monaaterli  de  lacoiia-  .   ^      '^ 

libtia  ofleruniur,  in  nullo  dioecesana  lege  ab  episco- 


pis  coniingsiniur.  Sl  antem  et  laida  qoiaquim  a  ac 

raciam  basilicam  consmari  desident,  neqnaquam 

f^ob  monasterli  spccie,  obl  congret^atio  mm  col  igi- 

ror  Tcl  regola  ab  episcopf>  non  eonatiioitory  eam  a 

dicecesana  lege  andeat  segregare. 

IV.  De  inteslit,  si  quandiu  in  tceiere  «onl  btter  etdecku^ 

MNOS  ^«deeiiliir. 

De  bia  qul  se  Ineesti  peiloiiooe  oommaeuiattl  pla*- 

coit,  ot  queuiqoe  In  ip«o  dttiestaodo  et  Uiiciioear- 

nia  coniobernlo  perseverani,  osqoe  ad  missain  ta»- 

loin  catecbumenorom  iii  ecclesla  admiitantar;  coio 

qolboa  etiam  nec  cibom  smneffe  olli  Cbrlatianormu, 

aicot  ait  Apoatolos  vel  jiiaiii,  oportet. 

Si4  ^*  De  kh  qui  altario  iomunt  «i  soMlo  carnft 

fragUitale  corruerinl. 

Bi  qoi  alurio  Dei  deseiviunl»  si  subito  flenUaear- 

«ia  fragiliute  corruerint  et  Domioo  respiclente  digue 

^iiitoerint,  ita  nt  moniflcato  corpore  eordi»  con- 

iflti  sacrificlum  Deo  offerant*  maneai  in  poteslMle 

^aiflcis  vel  veraciier  afflictoa  non  diu  auspenderi% 

vel  desidiusos  prolixiori  tempore  ab  £cclesifle  cor- 

pore  segregare ;  ita  umen  ul  sic  ofllclorom  soorum 

loca  recipiant,  ne  posslnt  ad  altiora  orflcla  ulterlus 

-promnverl :  qood  ai  tlerato  felot  eanes  ad  ▼onittom 

reversl  ruerini,  iioo  solom  dlgniuie  offlcii  careaiH, 

sed  etiam  <ancUm  commonlonem  nisi  in  exitu  per- 

clpiant. 


■comrounieent. 

X.  De  Mt^ijubenteepiecapo  omitaa  mdpaab  Ecde- 

aia  exire  conlemnunt. 

Qui  jubcnte  sacerdnte  pro  quacunqoe  culpaab 
ecelesia  exire  conlempserint,  pro  noza  eonlomada 
Urdlus  fecipianiur  ad  Teniam. 
XL   De  ciericit  qm  in  muiumn  eeedem  prorumpunU 

Si  clericl  in  muiuain  csedero  proruperiol,  prool 

dignilas  ofliclorum  in  Uli  ezcesso  contumeliam  per- 

4ulerily  a  pontifice  disirictius  ▼indireiur. 

Xll.  De  hit  qm  contra  canonet  ordinaU  tunt  ol 

deponantur* 

Qiii  contra  decreU  canonnm  indiscrete  clericos 

osqoe  niinc  ordinaverunt,  eis  Domiuos  vel  aancu  ei 

Xj  ecclesiastica  cbarius  ignoscat :  amodo  vero  si  in 

Ulia  auso  proruperint»  dccretum  canonum,  quod 

circa  eorum  personas  sUtutum  esty  id  esi,  ui  nulluni 

ordinare  audeani,  observeior,  vel  qui  dcinceps  or- 

dinail  fuerint  deponantur;  hi  vero  qui  Ules  hactenus 

ordinati  siini  nulo  tempore  promoveaniur  [i€.,f. 

2,  amoveaiitur]. 

XI 11.  De  caihoUcit  qui  /Hiot  tuot  baptitmati  hcereiicO' 

rum  dederuni. 

Catholicus  qui  filios  sooa  io  lia^reai  baptizandos 

obiulerit»  oblatio  illius  in  ecclesia  nullatenus  reci- 

piatur. 

XIV.  De  catholicitf  ut  cum  rebaptizatit  non  con- 

vertentur, 

Com  rebaptizads  Aileles  religiosi  nee  in  eibo  per- 


VL  De  hit  qui  vidum  poenitenti  vet  religiotee  virgifd  ^  Ucipent. 

.f....r..»  .Mftii^Mf  ^y^  ^^  clerici  cum  extraneit  mulieribut  non  Ao- 

biient. 


tiuprum  inluiefint. 

Qol  pmnltenti  Yidoae  vei  vii^ioi  rcligtosae  vim  slo- 
pri  iniolerliy  ai  ae  ab  eo  seqiiestrare  nolnerit,  pari- 
ler  a  eoflUDonione  et  a  Christianorum  conaortio  se- 
grefemr :  ai  vero  illa  qu«  vim  pertuIU  ad  aaneum 
ittlifioDem  redieril,  io  illo  solo  quoadusque  publice 
peeniteat  dau  seuientia  perseveret. 

VIL  De  hit  ^  tacramento  t$  obUgaU  n$  ad  par^m 

redeant. 

Qui  saeramento  ae  obligaverii  ot  iitlgans  cum  quo- 
Kbei  ad  paeem  Bolloroodo  redeat,  pro  perjorio  uno 
attiio  a  coromniiieoe  eorporia  et  sanguinis  Domini 
aegregaCoa  rettom  aoom  eleemosynia«  fleiibus  et 
quaiiiis  petoerll   {c|imila   absolvat   \M.^  7.  2 , 


FamiliariUtem  esuaoearom  mulierom  licei  ez 
loio  saneii  Fatrea  antiqois  oionitioniboa  praeoepe- 
rint  eodeslia  evitandam»  Id  noncunen  nobis  viaooi 
est,  nt  qoi  ulia  probabitor,  post  prinuro  et  secon- 
dam  eoromonitiooem  ai  emendare  neglexerli,  doiiec 
in  vlilo  peraeverat  officil  aoi  digniute  privelor; 
qnod  ai  ae  Deo  jovanle  eorreieril,  aaiicio  mioieierio 
resuuretor. 

S16^^'l-  ^*  ^^^^9  faoritur^  quid4e  r^ut  eccletiaa 

obttfvetur. 

Licet  de  re  liojoscemodl  quam  conslituere  salubri 
ordinatione  decernimus  prisca  auctoritiia  canouuiia 


:3S5  CONCIUA  lilSPANIifi. 

^iH|naqiiaifli  silttrril«  tcd  eviiteiiU  sanciione  praece>  A 
fierit,  ttt  cu)U8Cttnque  ecclesi9  ponlifice  deftincto 
non  pASSiin  pro  llbitu  sno  io  esnnn  reruin  direptio- 
oeoi,  qaas  obiens  derelinquit,  quisquis  irmat  do- 
mumqtte  subvcrtat,  sed  sacerdos  qui  exsequiaruiii 
lempore  adesl  orania  quie  ad  uiilitatein  et  conserTa- 
tionem  pertinent  debent  diligenti  circumspcctione 
iiiuuire :  taroen  quia  b»c  ipsa  sanctio,  quod  pejus 
cst,  a  roulils  cleiicls  cognoscliur  Tiolari,  iia  ut  oe- 
«ttmbente  sacrrdote  eipeetoralo  affeetu  lotaqiie  di- 
sdplin»  seTeritate  ^MStliabita  iroroanlter  quae  in 
dODO  pontificall  reperiuiitur  InTadant  el  abradant, 
id  Bttne  omnes  hujns  placiti  vel  constituii  Inler  nos 
censttni  pbcnit  custodire  :  nt  defttneio  nntisllte  ^el 
«tiara  adbue  in  supremls  agentey  nulltts  eierieorum 
cttjusltbet  offdittis,  orficii  gradiis?e  sit,  quidqttam  de  B 
domo  frttrerre  pracsuinai,  tel  de  utllllate  qo»  inslr»* 
menli  domus  esse  noscHiir,  id  esi  mobili  vel  Immo- 
bili  rei  eccleslastica!  coneiur  infadere,  nlhil  rurlo, 
uibil  ¥i,  nibil  dolo  suppriiiiens,  auferens  aique  abs- 
«iindens,  sed  is  cui  domus  coromissa  est,  subjunctis 
sibi  cum  consilio  cleri  uiio  vel  duobus  fidelissiinis, 
oronia  usque  ad  iem|us  poiitificis  subs^itiieudi  de* 
beat  con&ervare,  vel  bis  qui  in  domo  iuveniuuiiir 
«lericl$  consuetam  alimoniam  adminisirare.  Substi* 
luttts  aniisles  suscepia  ea,  prout  decessor  suus  crdi- 
navit  vel  huic  Deus  iroperaverit  [£/.,  inspiraverii], 
liti  com  bis  debe;il  quos  cognoverit  disciplius  el 
cbarilali  deccssm^is  Stti  fideliter  paniisse.  Qttod  si 
quisquam  post  liaec  cujusUbel  ordinis,  ut  superius 
dicium  esi,  clericos  quacunque  occasione  de  domo 
eeclesia  vel  de  omni  faculiaie  quidpiaro  probaius 


-  VALLETAXmi.  m 

ruerit  abstolisse  vel  rorsitan  dulo  aIii|tto  suppres- 
sisse,  rM  sacrilegli  prolisiori  anaiheiuale  condetn- 
netttr,  et  tli  qnoque  peregrina  ei  communio  an'.mas 
concedalur :  quta  dnriiitt  esi  ut  bi  quos  coiistat  iu 
servitio  D.>mini  cttm  primac  sedls  antislile  desu- 
dasse,  illoruro,  qui  suarem  reiom  inr-ubatores  ^cl 
utilitalibos  servientcs  atqoe  vacantes  rolsse  noscuii- 
tur,  despeciibus  aliquatenus  crucientiir. 

Scrgis  [V,t  Sergius]  in  Cbristi  noinine  episcopus 
has  C4)nsiiiulione9,  secundum  quod  nobis  cuin  rra- 
tribos  nosiris  Deo  inspirante  complacuit,  relegi  ei 
subscripsi. 

iustus  in  Cbrisii  nomine  episcopus  bis  conslitu- 
lionibus  interfui  el  subscripsi. 

Garontitts  in  CbrlsU  nomine  episcopos  his  317 
constitutionibos  intcrfui  et  subscripsi. 

Joanaes  in  Chrisli  iiomiDe  episeoptts  bls  eoitstiltt« 
tionibtts  imerliii  et  SHbscripsi. 

Palerutts  in  Christl  noraioe  Ecclesise  eolholioaB 
Bareinonensis  episcopiis  ttcqoiovi  el  tiihscrip  i 

Msttrilio  [H.A,,  T.  1.  £/.,  G.,  Mattrttiio]  in  Ghrisii 
nomiiie  Ecclesias  calliolicm  Dorloaaom  episcopus  ae» 
quit:vi  el  subscripsi. 

318  Taurtts  [C/.,  Mattrtt.<]  in  Ghristt  nomine  Ec* 
cleslae  Egarensis  [lii  C^M*,  Agareasia]  opiecopus  liis 
ileUnitionibus  inlorraf  Ot  subseripsl. 

Fcbruarius  in  Gfarjiii  nonMne  episeoptts  llorde.  sis 
bis  cousiitoltonibtts  inerfni  et  sobscripsi. 

Graius  in  Cbrlsti  noinine  presbyter  dlreetas  a  do^ 
miiio  meo  Sl  ipliylio  [7.  i,  (/.,  Siablli«»]  episcopo  his 
constituiionibus  inierfui  et  subscripiii. 


sxx 


BK 


XLV 

CONGILIUM  VALLETANUM 

SBX    BPISCOPORUHy  RAB1TUII   iEilA   *  DLXlXVir,   AN!fO  XV   TBBODORiCl   [U.f  ThBLDBR:GI]  BEOIS, 

SUB  DIB  II   KONAS   DBCBVBRn. 


I.  &I  Eveti^eihiiN  po$i  Apo$iolum  legiUwr. 

Itt  nomlne  Domini  nostri  Jesu  Chrlstl  Valles  in 

concilio  congregati  dum  de  ecdesiMtka  fegttla  ira- 

ctaMmvs,  antiqttos  canones  relegentes ,  inter  cttiera 

boe  censnimns  observttndum »  ut  sacrosancu  Evan- 

gelia  nnie  mvner»m  illatlonem  vel  missam  catecbtt^ 

meiiorttm  in  ordlne  lecllonnm  posl  Apostolum  lc- 

ganinr ,  qoatentts  saltttarla  prspcepta  Domini  nostri 

Jesu  Cbristi  vel  sermonem  saeerdotis  non  solum  fi- 

deles  sed  etlam  catechnmeni  ae  pceniientes,  sed  et 

omnes  qnl  e  diverso  sonl ,  audire  lidlum  babeantj 

sic  eoim  poniiflcum  pradieaiioive  audila  noBnullos 

ttd  fldem  attractos  evidenler  soiihus. 

11.  Ui  defuHCio  ofuuopo  do  rtbut  ipihu  ul  EeeUiUB 
nuUueqmdtpum  prweumat. 

Hoc  etiam  placoit ,  ttl  episeopo  ab  boe  sxcttlo,  jtt- 

beiiie  Douiino,  arcessito»  clericl  ab  omni  omnino  stt- 

perectili  vcl  quaconqtte  in  domo  eceleshB  vel  opH 


G  scopi  iu  librls ,  in  speciebos,  utensilibvs,  vascullsy 
rrngibtts ,  gregibtts ,  animalibtts  vel  omni  omnino  re 
rapaees  manns  abstineanl  el  nihil  laironum  more 
diripUnr;  qol  si  Boe  cftnonom  nuctoritale  cofalbltl 
fneritti,  oranitt  qnc  pervaserinl,  metrfipoliiaiii  vel 
omniom  coroprovlncialium  saeerdolom  dlstridiono 
coaeil ,  Itt  prisiinum  «tsiittm  redinlegrare  cogantor, 
tttnihil  aniltiitlTel  dlspensatori  rtttttroneeessartomm 
sub  hac  jiisia  eonstliutione  depereai.Quod  ut  confl* 
dentitts  juslitia  manenle  servetnr,  secttiidom  Regiensis 
synodi  eonslitoitt «  episcopo  a  eorpore  reeedonie,  vi- 
clnlor  illi  aecedat  episcopus ,  qui  ex  more  exseqoiii 
eelrbratis  statim  Eeclesim  i|isius  eoram  disirlelissi- 
me  gcrat,  ne  qnid  ante  ordinatiouem  rnturi  pontincis 
intfiantlum   dorieorttm  sttbverstOtti  vcl  direplioni 

^  Jam  liceal :  lia  oi  de  repertio  omnibtts  ins|neiior 
censitio  descriptioqne  fldelisslRfi ,  sl  fteri  potesl,  iih 
ira  octtvas  dcfttncti  sitb  dlligen  la  praesentls  epi8C0# 


iC.,  B.R.,  T.  I,  i,  U.,  G.,  ara  dlxxxiv. 


zn 


rOLLECTIO  CANONUM  S.  ISIDORO  HiSPAL.  ASGRIPTA. 


Zt^ 


pi  peragalur  :  Jcliinc  ad  inctropoliiaRi  nol'tiam  hn-  A  orcurrere ,  inarmom  magls  el  adhuc  tn  oorpore  |io- 


hita  onliuaiio  vcl  iJeseriptio  deferaiur,  319  ^^  ^l**' 
fleciione  talis  pcrsona  ordinandas  domns  erclesta- 
siicx  procuretur,  quo:  valeai  consueta  cloricis  sii- 
pendla  dispcosare«  et  creditnrum  stbi  reruin ,  si  for- 
sitan  l;(rditas  in  episcopo  ordin.tndo  siicccssciit, 
metTtipoliiano  congruis  temporibiis  reddere  ralio- 
nem  :  ut  sub  bac  .«alubri  constitutione  clerici  slipcu- 
diis  suis  omnino  coiiienli  lat>orc$  iion  diiipiant  epi- 
scopi  decedeniis ,  et  ad  Taciiam  ecclcsi»  domum 
fuluriis  pnnlifex  noti  sine  dolore  succedal,  scd  magis 
de  |)i xdecessoris  sui  diuiisso  possit  el  ipsc  gaudere 

el  aliis  niiiilstrare. 

III.  Ut  propinqui  tnorieniis  episcopi  de  rebus  ejus  ui- 
hil  usurpetu  sine  melropolitani  ei  compioviucKdiuin 
ccnscientia. 


sltum  admonitus  visitare  non  diflerat:  ut  autde  re^ 
levaiione  consacerdotis  amplitis  390  gaudeat ,  aui 
cerie  dc  ordinaiione  domiis  suae  fratrem  adinoueac 
ejusque  probabilem  volunlaiem  in  effecuim  irans- 
iniitiit,  ac  rccedentrm  a  sa^ulo  post  oblaluro  in  ejus 
coiuineiidaiionem  sacrificium  Deo,  mox  sepuKora: 
ttndut  diligentissiuie  et  superius  constitula  caiionica 
non  diflerat  adimplere.  Si  autem  ut  fieri  soletanli- 
stes  obitu  repentiiio  discesserit ,  et  cullimiiai»ei  sa- 
cerdotes  de  longinquo  niinime  adesse  potuerint,  niio 
die  tanium  cum  nocle  exanimaium  corpusculum 
saceidotis  non  sliie  fratrum  ae  religiosonim  fre* 
quent:a  vel  psallentiuin  excubatione  fervatvm  a 
pre^byieris  cuin  omni  diligentia  in  loeulo  comlitQiB 


e-    •!•        -..-.  «.-» I-.  ....^««tk...  -.1  ^^^:  .^..:.  A^       seorsum  non  staiiin  bumelur,  sed  bonoriuce  com- 
Sitiiih  quoqite  moilo  parentibus  et  propitiqnis  ac-  j  ^  >    • 


eed4'hils  cpiscopl»  si  intesiaios  obieril,  denuniieiiir 
nt  sine  metropolilaiii  vel  comprovtncialium  saeer- 
dotnm  conscientia  nihil  de  rebus  defuncti  occitpnre 
pertentt*nt,  ne  forie  in  liftreditnnis  rebiis  etiam  ali- 
qua  ad  Ecflesiam  p<rtlneniia  vel  pennixta  usurpent, 
sed  Aut  usqtte  ad  ordinationeni  fuinri  exspet  tent  an- 
tistilis  aut  certe  si  longum  fueiit  ad  metropolitani, 
ut  dlctum  est ,  ordiiiationein  recurrant.  Si  quis  au- 
tem  immemor  diviul  timoris  contra  bsec  sancita 
»ynodica  clericus  qoisque  vel  laicos  venlre  improba 
nienle  leniaverit ,  et  commonione  et  consortio  pri- 
veiur  Eccleslc,  quia  durum  est  ot  ad  illam  cotive- 
Nialqiiam  ex«poliare  nnn   nietuit,  nisi  forte  spiritu 


mendetur,  donec  slne  mora  invilaio  unilecunqiie 
pontifice*  ab  ipso  ut  condecei  suieinniter  tumuleiurt 
ut  et  injuriae  toltaiur  occasio  et  mos  autiqous  in  se- 
pclieiidis  sacerdotibiis  servetur. 

V.  De  vagit  ei  inobedientibus  dericit. 
Hoc  eiiain  placuit ,  iit  vagus  atque  iQSikbilis  ele- 
ricus  sive  ctiam  iii  daconii  ministerio  vel  presbyterli 
oflicio  constiiutus,  si  cpiscopi  a  quo  ordinatus  est 
pra^ceptis  non  obedierii,  ut  iii  delegata  sibi  Eeclesla 
officiuiii  depen«lai  assiduiim  ,  quousque  in  vilio  per- 
manserit  et  coininunione  et  honore  priveiur. 

VL  Vt  cleiicum  atienvm  nuHus  ordinet^  nec  tH  cteri' 
cut  qui  non  spoponderil  locum  ubi  tit  deUgattu, 


roeliori  correpius ,  dum  a  prnpsumptione  ccssaxerit,  q     Ut  nullus  alienum  clericum  fecundum  decreia  ca- 


recoperet  indulgenliam  :  si  autem  rationabiliter  nno< 
desteque  uiiusquisque  repetat  quod  sibi  jiire  debe- 
tur,  ei  alsque  aliqua  animadversione  a  iiieiropolita- 
no  vel  cui  injnnxeril  aut  rcs  aut  ratio  non  iiegeiur. 
Iloc  ctiani  oinnes  canonc  constringendi,  qui  in  prae- 
teriiutn  res  Ecclcsiai  vel  episcopi  usurpantes  diri- 
pncrunl. 

iV.  De  extequiit  morientit  epitcopi  qualiter  liumetur. 
Illud  etiam  provido  consilio  decernintes,  ut  quia 
srpe  sancturuin  anlislilum  per  abscntiam  commeii- 
datoris  episcopi  exsequiae  diffcruutur,  iia  ut  veno- 
randa  pontificis  menibra  ,  duiii  tardius  funerantur, 
jiijuriae  omnino  subjaceani,  episcopus,  qui  |)06i 
morlem  fratris  ad  setieliendum  eum  sulel  iuTiiatus 


nonum  sine  conscnsu  eiiscopi  sui  audeat  oidinare, 
sed  nec  illum  sanctorum  sacerdotum  quispiain  ordi* 
nelf  qu!  locahmse  fuiurum  pritnitus  non  spoponde- 
rit  [G.,  ostenderit],  ut  per  hoc  nultus  a  rcgula  vei 
disciplina  ecclesiasiica  deviare  pcrmittatur  impuiie. 

Ceisliius  in  Ch:isli  nomiue  cpiscopus  sub.crlpsi*. 

Justini.)nns  [7.  i,  JusiinusJ  in  Cbrisu  nomine  epi- 
scopus  subscripsi. 

Reparatus  in  Cliristi  nomine  episcopus  subscripsi. 

Setabius  in  Cbrlsti  uomtne  episeopussubscripsi. 

Ib  naglus  in  Cbristi  nomine  episcopus  sub»cri{i8i. 

Ampelius  in  Cbristi  nomiiie  episcopus  6ub6cri|*8i« 

Sallustius  iu  Cbristi  noiiiine  arcltidiaconus  vica- 
riusdoroini  mei  MiirccHi  epi^copi  subscripsi. 


•  iE. ,  E.  5,  epitcopMt  liac  capilula  tubscripsi,      httc  constiutta  tubtcripti,  sicquo  postinodiim  in  fa&« 
slcque  iu  reliquis  suliscriiaionibus.  B.  K.,«pifcopMs  D  teris. 


XLVI 

GOKGILIUM  TOLETANUM 

DfiCBM    BT   NOVEBI   EPISCOPORUM,    ACTUM    ARCADIl   BT  H0N0R1I   TBMPOIIIDUS,  SUB   DIB    ?  I  ID    l 

SEPTBMBRtUM,   BTILIGONE  CONSULBi   iBRA    *   GCGCXItW. 


381*322  Convenleulibus  episcopis  in  eccb*sia 
Toieto  (i£.,  Tolelana)  id  est,  Patruious,  Marcelltt», 
Apbrodisius,  Aliiciatius  ^  ,  Jucundus,  Severus,  Leo- 
o:ia,  llilaKiis,  Olympius  Florus,  Oriicius,  Asturius» 

■  M.,  U.,  >£rtf  ccccxxxvni.  B.R.,  /£ra ccccxxxvi. 
T.  I,  ?,  AVa  ccccxxx. 


Lampius  Sereniis,  Lcporiu>,  Euslochlns,  Aurelianu^, 
Lampadios,  Exuperantius  dc  Gallaeria  Luccnsis  cou- 
ventos,  mutiiclpti  Ccletiis,  omnes diCfm et  novero 
isli  sunt  qui  et  In  alits  gestis  advcrsus  PriseiHian^ 

^  iE.,  U.,  G.,  Ucinianttt»  P.R.,  Lucianut,  T.3, 
LtViantis. 


m  GONGILIA  JllSPANIiC:.  —  TOLETANUM  L  330 

•eeUiorat  et  hflMresem,  <|iiiin  Mtnixeral,  libellBreai  A  aiit  ? illa,  et  od  ecclesiam  ad  gaerflciam  quAtldianum 


dtreiflre  s«iieiiiiam  :  eoneedeQtibiis  presbyieris,  as- 
lamilNis  ^isconibus  et  ceterts  qai  intereratit  eoneilio 
congregaiis,  Patrttinusepiscopus  disil  ;Qaonlamiln- 
guli  ccepimus  in  •eclesiis  nostris  fsoere  diversa,  et 
inde  lanta  scandala  suot,  qqa^  tisqoe  gd  ^bisoia  per- 
?enittot,  si  placet  coromuni  consilio  deeernamus  quid 
ab  omnibn»  episcppis  iq  ordinaiidis  elerids  sitse- 
quendom  :  mibi  autem  placel  ot  coostituta  primiios 
eoncllii  Nicaeni  perpetuo  esse  servandSt  nec  ab  bis  esse 
recedeadom.  Episeopi  diKeroiit ;  Hoc  omnibua  placet, 
iia  ui  81  quis  cognitis  gesiif  eoncilii  iNicieni  a|iud  quam 
slatotum  est  racere  praBsvmpseril.  e|  non  in  eoper»f- 
verandum  potaTerit,  tunc  excommonie^tas  habealor, 
uisi  per  correptionem  (i^.,  correctionem)  rrairiim 
emeiidaTerlt  errorem. 

I.  De  fft^kfiieru  et  diaeonibuM  si  poit  ordlnationem 

/itios  ^eiiiMrlfii. 


PlaeoU,  ot  diaeones  vel  iniegrl  tcI  castl  sint  et 

eontinenits  tit«,  etiam  si  axores  habeant,  in  mlol- 

sterlo  eonatltaantor,  Ita  tamen  ut  sl  qol  ctiam  ante 

Interdieiam,  quod  per  Lusltanos  episcopos  constitu- 

lom  osi,  iaeontinenter  cum  uxoHbos  suis  Yixerint, 

presbjrteril  bonore  non  Gumaieotar  :  si  quis  vero  ex 

prosb|leria  anle  inierdielnm  fllios  sosceperit,  de  pres- 

byierio  ad  episcopaiam  oon  admittatur  (T.  1,  per- 

niitatar). 

n.  Vt  peenUens^  if  ii^cesifles  co^af,  lector  aut  oiffa- 

niw/fai. 

Iiem  placait,  «t  de  painitento  non  •dmlttator  ad 

elerom,  nisi  tantum  neeoisilas  aol  usas  eiegeril  in*  C  non  accipiat. 

ler  oiliariosdepaietiirfeliAter  leeiores,  ite  al  Ctan- 

geUa  et  Apoeioliun  oon  lcgat :  si  qui  ■alem  onto  ordi- 

nati  sont  subdiacooes,  ioier  sobdiaeones  babeantar, 

Ita  ut  manum  non  imponantaol  sacra  non  cooiiopnl. 

£x  poMiitenle  vero  dieimas  de  eo^  qoi  postbapiismom 

aut  pro  homicidio,  aot  pro  dlversi&cpiminibuf  graYia- 

simisque  peccatls  publicam  pmaiteotiam  gereos^^., 

ogens),  sob  cilicio  diyino  fuerit  reconcilialos  aliario. 

III.  De  hi$  qui  viduai  aeeeperint  n$  diaeonei  fiani. 

Item  eonstituit  sancia  syoodos,  «t  ieeior  fidelis,  si 
vidoam  alterios  uxoffom  oeeoperil»  ampliaa  oiliil  sit, 
sedsemper  leclor  liabealaraut  rorlo  sabdiaeonus. 

I V.  I/I  i«^</taroniii,  ridefuneta  uxore  aliam  duxerit^ 

ontark»  /ioi. 


non  venerit,  clericus  non  liabeator,  sl  castigatos  per  sa- 

tisfactionem  veniam  ab  eplscopo  noloeril  promereri. 

Si.  Vt  retigiosa  pueila  virorum  fantttiaritatem   non 

habeat. 

Iiem  ne  qua  puella  Dei  aut  ramiHaritatem  babeat 
cuiii  conressoro  aut  eumquolibet  laieo.sive  sanguinis 
alieni,  aut  convivium  sola,  oiai  «bi  sit  aenlorum  fre- 
quentiii,  aut  booestorum,  aut  vldoarow  honestarom* 
qoo,  obi  boneste  confessor  quilibot  eom  plarimorom 
tesiimoniocoQvivio  interesse  possii  :  eum  lectoribus 
auiem  in  ipsorum  domibua  non  admitieodas  peoitos 
nec  videndas,  nisi  (orto  consangainea  soror  sil,  vel 
utcrina. 

VII.  Vt  clericui  cui  usor  peeeaverit^  praeter  necem  • 
l^      potei'atem  habeat  distrlngendi  eam^  et  cum  ea  cibum 

Plaeuit,  ai  si  euicunqae  clerieoram  uxores  pecca- 
verint,  ne  forte  liccnMam  peccandi  plos  habeantt  ae- 
cipiani  mariti  earom  baoc  potostftem  praetor  neeem 
eustodiendit  ligandi  in  domoaoa»  adjejiioiasaluiariii 
nonmortiferacogentjBS,ita  ut  invieem  sibiclorici  pau- 
peres  ausillum  f^ranli  sl  serviUa  fone  noo  Imbaant; 
cum  u^oribus  ^mom  ipsid  quss  peecaverint  •  noc 
cibum  aoknant,  iiisi  fortB  wl  tiiDorem  Dei  aeu  pean^ 
teniia  reveriantur. 

YIII.  De  eo  qui  poit  baptiimun^  i|fj7t(overil|  u$  fd  djq- 
conium  non  promQpeatur» 

Si  quis  post  baptismum  inilitaveiit  ei  cblamydem 

sompserit  aut  cingoluni,  eti»m  si  gravia  non  admise- 

rit,  si  ad  clerum  admissus  fuerit,  diaconii  dignitatem 


Subdiaconas  autem  defuoeta  axore  si  aliam  daxe- 

rii,  et  ab  officio  io  qoo  ordhiaUiO  foerai  removeatur, 

ei  babeatur  iiiter  osliarios  vel  inler  ledorea,  iia  ul 

Evangeiiumei  Apoalolom  noa  legot«  propurea  ne  qui 

ecclesi»  aervierit  publieis  offieiis  servire  videatar: 

i)ul  vero  tertiam,  qood  nec  diceodum  oot  aodieodom 

esi,  acceperit,  absteRlaa  bieanlo,  posloa  later  laicos 

recoocjliatas  per  pcenitentiam  commooieet. 

323  ^*  ^^  '^  cuiutlibet  ordinii  etericui  tardiui  ad 
eecleeiam  venerit  deponatur. 

Presbyior  vel  diacoaus,  vel  sabdiaooaus,  vol  qailibel 

ec«  lcsiac  depuiatus  dericus «  si  iiilra  civitalem  fuerlt 

vcl  in  locoinquoestecclesia,  autcastellum,  aotvicui 

«  Ab  bac  voec  peccatermt  indpit  Codex  E.  4. 
PATROt.   LXXXIV. 


IX.  Vt  nulla  profiisa  vel  uidua  abtente  saearftate  jo 
domo  iua  iacerdotate  of/ieittm  vel  lucernaie  impleatf 

NuIIa  professa  vel  viduat  absenteepiscopo  velppes^ 

byteroy  in  domo  soa  antipbonas  coin  conlesaoro  vel 

servo  suo  faciat :  lucernariuip  voro  nisi  in  ecclesia 

non  legatur,  aul  si  legiturin  villa,  priesonte  episcopo, 

vel  presbytero,  vel  diacono  legntur. 

324  X«  Vt  nuUui  obligatum  cuiquam  abique  coneeH' 
iu  domini  vet  patroni  clericum  faciat, 

Glericos,  si  obligati  sant  vel  pro  asquatione,  vel 

genere  alicujus  doinus,  non  ordinandos,  nisi  proba- 

tse  vilac  fuerint  et  patronorum  conseosus  accesserii. 

XI.  Vt  li  91111  polmlJttm  quemtibet  ex^potlaverit  et  ad" 
monente  epiuopo  non  feddvlerit,  exeommunieetur. 

D     Si  qois  de  poteatibua  ^  elerleimi  aot  quemlibel  pau- 


periorem  ool  roligioaum  exspoliaverii,  el  mandaverit 
ad  ipaom  episeopos  at  oum  aadiat  et  is  conieinpse- 
rit,  invicem  mox  scripta  pereurrant  per  omaes  pro- 
viocjiie  episeopoa  el  quoscaoque  adiro  poiueriiil,  ui 
excooiDiuoiealas  habealur  donee  aodiatur  at  reddat 
alieoaf 

XII.  Vtnultus  clericuide  epiicopo  iuo  recedatetad 

aiium  se  tramferat. 

llom,  ot  liberum  ulli  clerico  non  sit  discedere  de 
episcopo  f>uo  et  alteri  epi>copo  coiumunicare,  n.isi 
forte  ei,  quem  episcopos  alius  libeoter  habealdeUse- 
reticoram  acbismate  discMdeotom  et  ad  li^lem  eaiho- 


^  E.  4,  T.  I ,  potestatibui. 


II 


4(31  COLLECTIO  GANONUM  S.  ISIDORO  IIISPAL.  ASCRIPTA.  S52 

JicMi  revertenUm.Siqmsautein  decaiholicisdisces»  A  marilumacceperit,  nuUuscIericus^nullareKgiosaiciim 


serii,  elin  communione  eorum  vei  palamvcl  occulte, 
qul  vel  excomraunicaii  suni,  vel  per  senienliam  jam 
noiatl,  fuerint  inveiiti,  habcant  ilioruni  ad  quos  ire 
voluerunt  etiain  in  damnatioiie  consorlium. 

Xltf.  Di  hi$  qui  in  ecelaiam  intranl  et  non  communi- 
cfliif,  vl  exeommwiicentur, 

De  his  qui  inlrant  in  ecclesiam  e(  deprehenduntur 
nunquam  communicarc,  admoneaniur  ut  si  non  com- 
inooioant  ad  poBniientiam  accedani ;  si  communicant 
nonsemperabsiineant;  si  nonrecerint,  absiineani. 

XIV.  De  eo  qui  acceperit  euchari$tiam  et  non  sumpte' 

rit  ut  picriie^s  repellatur. 

Si  quis  auiem  accepiam  a  sacerdoie  eucharistiam 
non  sumpserit,  velui  sacrilegas  propellaiur. 

XV.  De  hi$  gui  excommunicaniur  a  $acerdotibu$f  ut 

ttuHu$  ad  eQ$  accedat, 

Quisqnis  laicus  abslinetur,  ad  liunc  rel  ad  domum 
ejus  clericorum  vel  religiosorum  nultus  accedat :  si- 
iniliier  et  clericus  si  abslineiura  clericis  evilctur  • ; 
si  qnts  cuin  illo  colloqui  325  ^u^  coiivivare  fucrit 
«leprehensiis,  etiam  ipse  abstinealur  :  sed  boc  perti- 
neat  ad  eos  clcricos  qui  ejus  suut  episcopi,  et  ad 
omnes  qai  commoniti  fuerlnt  de  eo  qui  abstinetur, 
sive  laico  qoolibei,  sive  clerico. 

XVI.  Vt  devota  si  aduUeraverit,  deeem  anm$  peenHeat  : 
$i  marilttm  duxerit  non  permitlendam  ad  paeniten- 
ftam,  ntst  maritu$  disce$$eriu 

Devoiam  peccanlem  non  recipiendam  in  ecclesiam, 


ea  couTivium  sumal ;  nunquam  comuiunieet,  morienti 
tantum  [T.  2,  tamen]  ei  sacramenta  >>  subveniaui. 

XIX.  Si  $acerdoti$  vei  diaconi  filia  religioea  peeeaverii^ 
ffi  fine  tanium  communicet. 

Episcopi,  si  ve  presby  teri,  sive  diaconi,  filia  si  devoia 
fuerit  et  peccaveril  et  maritum  duxerii,  si  eam  pater, 
vel  maler  in  affecium  receperint,  a  commonione 
habeantur  alieni :  pater  vero  causas  tn  concilio  se 
noverit  prsstalurum ;  mulier  autem  non  admittatar 
ad  communionem,  nisi  mariio  defuncto  egerit  poeni- 

tentiam;  si  autem  vivenie  eo  recesserit  •  826  ^^ 
poenituerit  et  pelieril  communionem,  in  ultiino  die 
vitae  deflciens  acci*pial  coinmnnionem. 

2  XX.  Ut  prteier  epieeopum  nullue  ehri$ma  eonfielat, 

Quamvis  pene  ubique  cusiodiatur  ut  absqiie  epi- 
scopo  chrisma  nemo  conflcial,  tamen  quia  in  aliquibus 
locis  vel  provinclis  presbyieri  dicuntur  chrisnia  con- 
ficere,  placuit  ex  hac  die  nullura  alium  nisi  episco' 
pum  chrisma  conGcere  ^  et  per  dicecesea  desiinare, 
ita  ut  de  singulis  ecclesiis  ad  episcopum  ante  diero 
Paschas  *  diaconi  desUnenlur  aui  subdiaeoni»  ut  eon- 
feclum  cbrisma  ab  episcopo  destinatum  ad  diem 
Paschis  possit  occurrere.  Episcopum  [7.9,episcopo] 
sane  cerlum  est  omni  lempore  licere  chrlsma  coiifi- 
cere,  sine  conscieniia  auiem  episcopi  nihil  penitus  fa- 
ciendum  :  statutum  vero  est  diacouem  non  chrismare 
sed  presbyterem  absente  episcopo,  prxsente  vero 
si  ab  ipso  fuerit  prxceptum.  Hujusmodi  consiituiio- 


nisi  peccare  dcsierit  et  desinens  egerii  aptam  pos.  C  n^ni  meminerit  semper  archidiaconus  vel  praaenii* 


nitentiam  decem  annis  :  recipiat  commuiiionem  : 
prius  aatem  quam  in  ecclesia  admiilaiur  ad  oraiio- 
nem,  ad  nullius  convivium  Chrislianae  mulieris  ac- 
cedat;  quod  si  admissa  fuerii,  eilam  hxc  qux  eara 
receperit  habealur  abstenla  :  corruptorcm  eliam  par 
poenaconstrlDgat.Quaeaotem  mariiuin  acceperit,  non 
admiiiator  ad  poenitentiam,  nisi  adhuc  vivenle  ipso 
mirito  caste  vivere  coeperii,  aut  postquam  ipse  dis- 
cesserit. 

\S\L  Deeo  qui  uxorem  habel^  $i  coneubinam  habueritf 

ut  non  communicet. 

Si  quis  habens  uiorem  fidelis  concubinam  habeai, 

non  comniunicet :  caeterum  is  qui  non  habet  uxorem 

et  pro  uxore  concubinam  babeat,  a  commuuione  non 

repellalar ;  tantum  aaiuoins  mulieris,  aut  nxoris,  aut  *^ 

concubinae»  utei  placoerii,  sit  conjunctione  conlen- 

tus  :  alios  vero  viveiis  abjiciatur  donec  desinai,  ei 

per  posuiieniiaro  reverlatur. 

XVIII.  Ss  sacerdotie  vidua  tet  tevitm  maritum  aece' 
perU^  in  fine  tantum  communicet, 

Si  qna  vidua  episcopl,  aot  presbyteri,  ant  diaconi 

"  M.,  B.R.,  E.  3«  4,  T.  i«3,  G..  deviutur. 

^  Ex  y£.,  B.K.,  U.,  G.  In  E.  3,  T.  2,  $aeramentum 
eubvemai.  In  A.,  ct  reliquis  :  a  eacramento  euboeniatf 
fortc  pro  $ubveniatur, 

«  i£..  B.R.,  E.  i,  $ece$$erit, 

<  B.IL,  E.  4,  faeere. 

•  M. ,  diem  feetam  Pasehas.  U. ,  diem  eanetum 
PastheB. 


bos,  vel  abseniibus  episcopis,  suggerendam,  ul  eaia 
aut  episcopi  costodianlaut  presbyteri  non  relinquanL 

Pairuinus  episcopus  subscripsK 

Harcellos  episcopus  subscripsi. 

Aphrodisius  '  episcopus  subscripsi. 

Licinianus  i  episcopus  aubscripsi. 
•  Jucundus  episcopus  subscripsi. 

Severus  episcopus  subscripsl. 

Leonas  episcopus  subscripsi. 

Ililarius  episcopus  subscripsL 
.  Olympius  episcopus  subscripai* 

Orticius  cpiscopus  subscripsi. 

Asturiiis  episcopus  subscrlpsi. 

Lampius  episcopus  subscripsl. 

Serenus  episcopus  subscripsi. 

Floros  episeopos  subscripsi. 

Leporius  eplscopus  subscripsi. 

Euslochius  episcopus  subscripsi^ 

Aurelianus  episoopus  subscripsi. 

Lanipadius  episcopus  subscripsi.  . 

Exoperantius  episcopus  subscripsi. 

f  iE.,  T.  1,  i,  AphrodiuSf  cum  ioilio  concilU  scri- 
psisseiit  il|i/iro(/iii«f . 

s  Perpeiidatur  scriptorum  oscitaiio  :  Codices  qui 
in  praeratione  concilii  scripserant  Atacianus,  nunc 
lAeinianus  scribuia ;  qui  antea  LueianH$ ,  posiea  Ln- 
ciiitanui;  quiqueante  Licia^iKf,  in  subscriptioiiibua 
LMcianiff. 


r53 


CONCILIA  niSPAMiE.  —  TOLETAiNUM  I. 


531 


R^gulmjidei  eathoVum  conlra  omn€$  luBresei  ij^qham  A     IL  Si  qus  dixerii alquc  credideril  Deum  Palrein 

"' "  """  eunidem  esse  Filium   vel   Paracliiura ,  anailtema 

sii. 

32S  UI.  Si  quis  dixeril  vel  crediderll  Dei  Filiom 
eiiindem  esse  Pairem  vel  Para.lilum ,  anaUiema 
sii. 

IV.  Si  quls  dixerii  vel  crediJerii  Paraclilum  vel 
Paireai  esse  vel  Fiiiuroy  anaiiieina  sii. 

V.  Si  quis  dixerit  vel  crediderit  caniem  inntum 
sine  antma  a  Fiiio  Dei  fuisse  susceptam,  anatliema 
sii. 

Yl.  Si  quJs  dixerit  vel  crediderii  Cliristum  innascl- 
bilem  esse»  anaibema  sit. 

«. .  ..  n       I-.  i         ^''-  ^*  fl"*^  dixerii  vel  crediderit  dcitatetn  Chri- 

esse  Dalora  :  SpiritviB  quoque  Paraclilum  esse,  qui      „„  «^..„«..k;i       r-  .         ...        '^"  ^"" 

n  %      •.  •  ^  r-r  A     n  .     17  r         i>  *"  convcrtibilem  fuisse,  ve  pass  b  em  ,  ana  bema 

nec  Paler  sit  ipse,  nec  Filtus^  sed  a  Paire  Filioque  B  ,j,  •        *^  '        "    * 

procfedens.  ^  Est  ergo  ingenitus  Pater,  genitiis  Filius, 

oon  genitus  Paraclilus,  scd  a  Paire  Filioque  proce- 

dens.  Paier  est  cujus  vox  hxc  esl  audita  de  coelis  : 


njiuime  contta  PriseiUianot^  quas  ifritcopi  Tarra' 
conenset^  Carthaginentei  ,  Lutitani  et  Bmtici  fece- 
runi^  ei  cum  praeepto  papm  Urbit  *  Leonit  ad 
Balconium  [&.,  72.,  Balaconium]  epitcopum  Gal' 
leeim  iransmiterunt.  Ipti  etiam  et  tupra  tcripta  vi- 
ginii  eanonum  eapitula  ttatuerunt  m  concilio  Tole» 

MIM.  ' 

Crediiaos  in  unum  verum  Deum  Palrem,  327  ^^ 
Filiom;  et  Spirituro  saoctum,  visibilium  et  iiivisihi- 
lipm  faetorem,  per  quem  creata  suai  omnta  iii  ccelo 
et  in  terra  :  hunc  unuin  beum  et  hanc  unam  esse  di- 
vin»  substantis  Trioitatem  :  Patrein  autem  non  esse 
ipeoD  Filium,  scTJ  habere  Filium  qui  Pater  non  sit : 
Filium  noD  esse  Palrem«  sed  Filium  Dei  de  Patris 


sit. 


Bie  etl  Filiut  meus  in  q  o  mihi  bene  complacui; 
iptum  ttudiie,  Filius  esi  qui  ait  :  Ego  a  Patre  exivi 
el  a  Deo  veni  in  hunc  mundum,  Paraclitus  Spirilus 
est  de  quo  Filius  ait :  Nisi  abiero  ego  ad  Patrem, 
Paraciitut  non  veniet  ad  vot.  Hanc  Trinitatem  perso- 
nis  distinciam,  substaniiam  uniiaro  virtuie  el  po- 
lestaie  et  majestaie  indivisibilein,  iiidilTerentem  : 
praeter  banc  nultam  credimus  divinam  esse  naturam, 
vel  angeli  vel  spiritus,  vel  viriutis  alicnjus  qus  I>eus 
esse  credatur.  flunc  igitur  Filium  Dei  Deum  natum  a 
Patre  anteomneomnino  priQcipium  sanclificasse  ute- 
rum  Marix  virginis,  atque  ex  ea  vcruin  bominem  sine 
virili  generatum  semine  susccpisse,  duubus  duntaxat 
natoris,  id  est  deitaisel  carnis,  in  unam  convenien- 
Lbus  emnino  personam ,  id  est  Dominum  nostrum 
Jesom  Cbristom  :  nec  imaginarium  corpus  aut  pban- 
lasniatis  alicojos  in  eo  fuisse,  sed  solidum  atque 
verura  :  booc  et  esurisse,  et  sitisse,  et  doluisae,  et 
flevisse,  et  omncs  corporis  injurias  pcrtoliise  :  post- 
reme  a  iudsis  crocifixum  et  sepoltum,  et  lertla  dia 
lesnnrexisse  :  conversatum  postmodum  cum  disci- 
pclis  sois,  qtiadragesima  post  resurrectionem  die  ad 
oodam  aseendisse :  honc  Filitim  bomlnis  etiam  Dei 
Filiom  dici :  niium  autem  Dei  Deum  hnminis  filium 
appellari.    Resorreetionem  vero  futuram  humanoQ 


VIII.  Si  quls  dixerit  vel  crediderit  alterum  Deum 
esse  prisisx  legls,  alterum  Evangeliorum ,  anatbema 
sit. 

IX.  Si  qols  dixerit  vel  crediderit  ab  allero  Deo 
mundu.n  faclum  fuisse,  et  non  ab  eo  de  quo  scri« 
ptum  est :  In  prineipio  feeii  Deut  cmlum  et  terram^ 
aiiaihema  sit. 

X.  Si  qiiis  dixerit  vel  crediderit  corpora  humana 
non  resurgere  post  mortem,  anatbema  sit. 

XI.  Si  quis  dixerit  vel  crediderit  aniniam  huma- 
nam  Dei  portionem  vel  Dci  esse  subsiantiam,  ana- 
thema  sit. 

XII.  Si  quis  dixerit  vel  credidcril  alias  scriptu- 
ras,  praeter  quas  Ecclesia  catholica  recipit,  ia 
aucioritate  babendas  vel  esse  venerandjs,  anathema 
sit. 

XIII.  Si  quis  dixerit  vel  crediderit  dcitatis  ct  carnis 
unam  esse  in  Chtisto  naturam,  anaihema  sit. 

XIV.  Si  qois  dixerit  vel  eredideriC  esse  aliqoid 
quod  se  extra  divinam  Trinitatem  possit  extenderCt 
anaihema  sit. 

XV.  Si  quis  astrologl»  vel  maihesi  existimat  esse 
credendum,  analhema  sit. 

XVL  Si  qois  dixerit  vel  crediderit  conjogia  liomi- 
nom,  qu3e  secundum  legem  divinam  liclta  habentor, 
exsecrabilia  esse,  anathema  sit. 


credimos  carni :  animam  aotem  liominis  non  divinam  ]%     XVll.  Si  qois  dixerit  Tel  crediderit  earnes  avium 


«sse  sobstanliani  aot  Dei  pariem ,  sed  creaturam 
didmiis  divioa  tolontate  creatam. 

L  Si  qois  aoiem  dixerit  aot  crediderit  a  Deo  omni- 
poCaniamandom  bunc  faelom  non  folsse,  9tque  ejiis 
nia  instramenla ,  anaihema  siL 


seo  pecodom,  qos  ad  escam  dalae  suni,  non  tantom 
precastigatione  corporom  abstinendas,  sed  exsecran- 
das  esse,  anaihema  sit. 

XVIiL  Si  qois  in  bis  erroribos  Priscilliani  sectam 
sequitur  vel  proOtetur,  ut  aliud  in  salutari  baptismo  c 
contra  sedem   sancii  Pelri  faeiat ,  anathema  sit. 


•  B.RMl.i, 

AalcofifmR* 


Romm  Lionit.  E.  4 ,  utbit  ad 


^  Deficit  periodus  h^e  in  BR. 

•  £i  T.  i.  In  A.  et  rellquls  :  m  taluiare  bapHmi^ 


335 


COLLECTIO  CANONUM  S.  ISJDORO  UISPAL.  ASCWPTA 


356 


consckntia  proprii  sacerdoiis  foriasse  prssumpserii, 
lotius  fratemitatis  reum  esse  se  noYerlt,  quia  duruni 
esl  nt  eum  quem  alias  rurali  sensu  ac  squalore  in- 
fantiae  exuit»  alina  susclpere  aut  Tindlcare  prx- 
sumat. 

lU.  Vt  nuUuM  a  gubdiaconatu  et  inpra  cum  extranea 

halntet  mntiere, 

Iltnd  irero  prseterea  gpeciali  ordinatione  ^  decrevi- 
mus  quod  nec  aniiqua  concilia  in  universis  pene  ca- 
nonibus  siluernut,  ot  nullus  elerlcorum  a  gradu  suIk 


XLVII 

CONCILIUM  TOLETANUM  SECUSlDUM- 

nCTO  EP18C0F0RCM,   H4BITUM   SLB  DIE   XV  KALENDAS  JUNIAS,  ANNO  QDINTO  RE6RI  DOMWI 
"^  HOSTRI  AMALARICI   REGI8,   «RA  DLIY. 

QM.ft3ll  Cum  in  voluntaie  Domini  apud  Tole-  A  prasumant :  episeopus  vero  qui  eum  sosclpere  absquo 
tanaiki  urbcro  sanclornm  episcoporuro  preseniia 
convenissel,  cl  de  insiiluUs  Patrum  canonumquo 
decretis  comroemorano  haberelur,  id  nobis  in  imum 
posiiis  placuil  :  ut  si  qua  in  anliquis  canonibus 
miiiime  coramemorata  suni,  salubri  tracUlu  ac  dili- 
geuii  consiaferaiione  insiiluanlur ;  si  qua  vero  in  a»- 
lerioi  ibus  coifciUis  sunt  decrela.  sed  abusione  teropo- 
rum  hacicnus  sunt  neglecU,  rediviva  ordinalionis 
crnsuram  obtineant,  quatenus  dum  in  his  qua  ad 
cuUum  flJei  perlineni  sludiura  religiosae  observatio- 
nis  impendimus,  Oei  noslri  niisericordiam  fadlius  diaconatos  et  supra  in  consoriii  fdmitiariute  babeat 
iinpctremus,  raulierem,  vel  ingenuam,  vel  libertam,  aut  ancillam, 

L  .  r    .•    .1^..,..  ^m.in     8ed  si  sunt  el  bujoscemodi  servitia,  roatri  vel  soruri 

'^  •    {    1  r     •        ctiic  mAnihiift  nrAftprArint  nrAnrio  domino  doferatur: 

Oe  his  quos  voluntas  parcntum  a  pnmis  iniantiae 

annis  clericalos  ofllcio  manciparit  hoc  siatuimos  ob- 

servandum  :  ut  mox  detonsi  vel  ministerio  electo- 

rum  \BR.^  lcetorum]  cum  tradiil  fuerint  in  domo 

ecdesiaesub  episcopali  prsesentiaa  prsBposlto  sibi 

debeant  erudiri;  ai  ubi   ocuvum  dedmuro  nutia 

suae  compleverint  annum,  coram  tolius  cleri  ple- 

blsque  conspeciu  volunias  eorum  de  expelendo  con- 

jugio  ab  episcopo  perscruielur,  quibus  si  gratia  casti- 

tQiis  Deo  inspiranie  placuerit  et  professionem  casli- 

moni»  suse  absque  conjugali  necessiuie  se  spopon- 

derint  servaturos,  hi  tanquam  appeiitores  arctissim» 

vit£  «  ienissimo  Domini  jugo  subdantur,  ac  primum 

subdiaconaluS  miuisitcrium  habita  probatione  pro- 


suis  manibus  profecerint  proprio  domino  deferatur; 
aut  si  proplnquitas  roeroorau  deest,  alia  dorous  ad 
earum  habiUculuro  requiralui^  dummodo  nolla  occa- 
sio  introeundi  domum  clerici  femin£  permitiatur» 
unde  aut  laqueuro  posslt  incurrere,  ant  noxialis  fama 
innocenti  forUsse  pe^sit  innri.  Sane  si  deinceps  post 
hanc  daUm  admonitlonem  quisquis  harum  consoriio 
froi  volueritt  noverit  se  non  solum  a  clericatos  offi- 
c.oretrabi  vel  ecclesiac  forlbus  pelli,  aed  etiam  ab 
omnium  catbolicoruro  clericorum  vel  iaieoram  eera- 
munione  privari,  nulla  prorsus  vel  colloquii  coiisola- 
tlone  relicta,  quatenus  roalas  consuetudluis  abrasa 
rublgo  in  posteros  radicis  suae  veneno  serpere  non 
possit. 


fessiunis  suae  a  vicesitno  anno  susciplant;  quod  si  G  IV.  Vt  quidquid  de  jure  Eeefedm  cteriei  tenmrint. 


inculpabiliier  ac  inoffense  viceslmum  et  qulntum  an- 
num  seiatls  sua^  peregerinl,  ad  diaconatus  ofAclum^ 
si  scienier  implere  posse  ab  episcopo  comprobantur, 
prorooveri.  Gavendum  unien  est  bis»  ne  quando  suae 
sponsionis  immomorea  ad  terrenas  nupiias  aut  ad 
furlivos  concubitos  ultra  recurrant ;   quod  si  forto 
fccer.ot,  ut  sacrilegii  rei  damnentur,  et  ab  Ecdesla 
babeanlur  extranci :    his  autem    quibus  voluntas 
propria    interrogalionis    tempore  desiderium    nu- 
bendi  persuaserit,  concessam  abaposiolis  seoUn- 
tiam  auferre  non   possiimus,  iia  ut  cum  provectas 
«Ttatis  in  conjugio  po^iti  renuniiaturos  se  pari  con  • 
sensu  operibus  carnis  spoponderint,  ad  sacratos  gra- 
diis  aspirent. 


poit  obHum  eorum  ad  Eccle$iam  reoertatur. 

Si  quis  sane  dericoruoi  agella  vei  vineolas  tn  ler* 
ris  ecclesiae  aibi  feclsse  probatur  ausunUndae  viiaa 
causa,  usque  ad  diem  obitua  sui  possideat ;  poat 
suum  vero  de  hac  luce  discessum  juiu  priornoi  ca* 
nonom  constitutiones  jos  suum  Eceleai»  aancue  re* 
siituai,  nec  tesuroenurio  ae  successorto  jure  csiqaani 
bxrednffl  prohaeredarave  reUttqiiit,  nisi  (oraiun  coi 
episcopus  pro  servltiis  ac  praesuiiona  fioclosiaB  lar* 
giri  voluerit. 

V.  De  his  qui  proximis  suis  u  copulant^  ut  a  commu' 
mune  ChrisU  separsntwr. 

Nam  et  haec  saiubriter  prasoavenda  SiMiBoa,  ne 

qus  fldelium  propinquam  sauguifns  sni»  BSqoaqoo 


diis  aspireni.  i^ -" r-i'— i -  -„-  .       -     ^ 

....  j  r      ...f...^....  i^/.««-«  ^t  nui      afllultaiis  lineamcnta  generis  successione  cognoscit, 

II    De  cterico  aui  ad  altam  ecctesiam  trannt  et  qut                                ......                ... 

II.    i/r  t»CTitv  if»f  «••  ••       1           ,       _^,,.s_,-.„^    .;i-!     ^4»c;HAr«i    tf^niiUri  .    fluoniain 


eum  suseepeitt 

Similiier  placuit  custodiri,  ne  qui  de  his  qut  tali 

educalioneimbooiitor,   qualibet  oocasione  cogente, 

propriam  relinquenles  ecclesiam  ad  aiiam  transire 


in  matrimonio  sibi  desideret  copulari ,  quoniain 
scriptum  est :  Omnis  homo  sai  proztmam  smi§siinis 
sui  non  accedat  ut  revetet  turpitudinem  ejus  :  nee 
sine  denunilatione  sentenliae,  nam  paulo  post  infert 


•  /B.,  n.RM  E-  5,  *,  U.,  G. ,  via. 

^  Ex  omnibus  Godicibus  ,  praetcr  A.|   in  quo :  ordtne.' 


537 

m  Ai€ii : 

fimm^  peribil  de  nudi^  popHii  $ui.  Si  qnis  tr%o  laiiiui 
deavii  Qosiri  ieiiieraior  «xsiiteril  ac  TeMivni  f  iolare 
prMumpaerit,  iaaio  ^Yiori  ee  milcUndumeeeien* 
iiererogiiescel,  qeaiiloeem  propiiiquiorem  eai  co« 
pularise  iiialttit  suKorigijiifl  esae  non  enilNgii»  lau- 
io^  anoosioris  excommunicalioois  lem^re  ei  a 
CliriaU  cofforo  ei  frateniiiatis  oooaortio  floquestre* 
tor,  qtianio  fueril  >ropinqMioris  aangoiMs  contagio- 
ue  poiluiofl.  fioj(U  losiif u<ionifl  regulam  q«t  fluboert- 
lumufl  irrefragal>ili  aooioriiaie  nos  spondemiis  mt* 
vaturos  :  si  qais  auiem  lam  nosirum  vei  eorum  qoi 
nunc  saBeiss  syoodo  ex  hae  provinda  deluenmi 
Jiwc  lam  sakiWi  3SSI  oniinaii<mi  obftare  prm- 


GONXtLIA  lllSPANIiE.  —  TOLETANUM  U* 


535 


(£imt  de  abauunMdonis  i$ii$  ^md-  A  l^oimnii  ^   diieeiiiMMHiii  fnitnkui  fiHiique  ierriioril 

Paleniim  Moniattut  epitcopui  in  Domno  Deo  eAet' 
nam  ialutem, 

Cuncinnim  ecclesianim  Doinini  polissimospr%suIe!) 

per  Ezecliielem  propliclamlernbilisillacommoiiitorii 

diciio  sub  speculalorisnomine  conculit,  dicens  :  Fi7i 

hominis ,  speculatorem  dedi  te  domui  Israel  :  audiens 

ergo  333  ^^  ^^^  "'^^  sermonem  annuntiabis  eis  ex 

me.  Sf ,  dicenle  me  ad  implum  :  Impie,  morte  morieris  : 

non  annuntiaveris  et,  neqve  iocutus  fueris,  ut  aterlatur 

a  via  sva  hnpia  et  vicat ;  ipse  quidem  in  iniquitate  sua 

morielur^  sangmnem  autem  ejus  de  mnnu  tua  requiram : 

ei  caicra ,  quae  bujus  lectionis  ordo  de  admoneniis 

admonilique  anlma  exquirendu^n  ostendit.  Ilac  ergo 

voce   permotus    hnjus  oTficii    necessitudinem    me 


sumpserit  f el  solerter  adimplere  neglei..rii.  eo«f i-  .^^^  „^„  „^^^.^„3  ^^^^^^^  ^^^^^.  „^     .      ^^^ 

cios  lotiufl  Craternx  cbariiatis  aliquandiu  habcatur  B    ...J.      .^^    .     „,„,.  ^,,  -,...„..  ,,-, 


extraneus, 

Sane  juzta  friormn  eanonum  decreia  eoncilnim 
jpnd  fratrom  nofllrttm  llontanum  episeopnm,  si  Do- 
minus  volueriiy  Idimrnro  prononliamns,  iia  ot  frater 
et  eoepiseofns  nosler  Montanun,  qni  \n  metropoli 
cst,  ad  oompmioeiales  noslros  Domini  flaeerdoies 
liMcrasiie  congrcginda  synodo  adfeniente  lempore 
drbeai  desiinare.  Nofic  ergo  in  nomine  Domini  Onitis 
liia  iioae  in  eollaiionem  fenerant ,  gratias  agimtm 
omnlpoonit fieo,  deindo  domino glonoso  Amalarico 
te$i  dif  inam  dementiam  po^lulantefl,  qot  hinumerifl 
aniMfl  rcgni  <>jufl  oa  qom  ad  coUom  fldei  perfeniont 
ptr^g^'^  ^^"^  licemiam  prsstet.  Amen» 


perdiii  animam  de  manu  mea  Cbristus  requirnl 
[T.  1,  2,  inquirat],  prscserlim  cum  Toletanse  urhl 
melropolitanum  privilegium  vetus  consuetudo  tradi- 
derit,  et  eo  magis  non  soliim  parocbiarum,  sed  et 
urbium  cura  bujus  urbis  sollicitet  sacerdotem.  Ergo, 
ut  Apostolus  dicit :  Quid  horum  vuUis  ?  in  virga  veniam 
ad  vos  ?  an  in  eharitate  et  fpiritu  mansuetudimi?  nova 
namque  prsesumplio  praesidentiuin  vobis  prcsbytero- 
rum  nostros  pulsavit  aiidilus ,  si  iamen  nova  laniiim 
et  non  deiestabins  dici  possU,  quaa  ab  iniito  fidei 
catbolicas  nunqoam  praeter  nunc  sobrepisse  [l/., 
surrexisse]  prubatur,  ut  id  qiiod  per  manus  sumini 
lontificis  irinx  divioitatis  invocatio  sanctificare 
consuevii,presbyier  ignarus  disciptinx  conficere  sibi 


Ifoniomis,  inCliristinomine  episcopu<i,  bis  con&ti-  C  chrisma  prassumeret.  lloc  m  ignafiaecst,  Um  deiiiens 


luuonlbus  adquievi,  relegi  ei  subscripsi  dle  et  anno 
ifooaiipra. 

Pancarius  episcopus  his  constilutionibus  adquievi, 
relegi  et  subscripsl  dle  et  anno  quo  supra. 

Canonius  episcopus  iiis  consiiioiionibos  adqoievi, 
reiegi  ct  subscripsi  die  ci  anno  quo  snpra. 

Padus  episcopvfl  his  coosiilutionitos  adqiiefi, 
relegi  ei  suiiscripsi  die  ei  anno  quo  supra, 

IhtffiiiiaiiHS  episcofius  his  constitutionibns  adquie- 
%i,  relegi  et  sobscripsi  die  et  anno  quo  supra. 

HarcianuSf  *  in  Christi  nomjne  episcopiis*  •  b  cau- 
sam  fidei  catholicae  in  Toletaiui  urbe  ezsilio  deputatus^ 
sanciorum  frairum  meorum  consiiiuiionibus  intcrfui, 
relegi  ei  snb>cripsi  die  el  anno  quo  supra. 

NibridiuSf  In  Chrisii  nomine  episcopiis  eociesie 
caiboJicas  Elgarensis*  hanc  consiUuliooera  cons;Acer- 
doliun  meonim  io  Toletaua  uriie  iiabilam,  mim  post 
aliquaiiliim  lemporis  adfenis^^em,  oaiva  aifciorilaie 
priflcoram  caoonum,  relegi,  iv^ibavi  ei  stibsciAjisi. 

liMm,  in  Chriflii  nomiiio  eceleoix  cntMics  Urge- 
laUU  epfecopufl,  hanc  consiiiolionemconeacerdolnm 
flnacnmi  tn  Toietaoa  uri>e  iiabilam,  cum  posl  Mi- 
^aantoai  lemporis  advenissem,  «alva  auctnriiaic 
prasconim  canoonm,  relegi,  prebavi  ei  snlisenfisi. 

•  i£.,  B.R.,  Marrucinus.  £.  S,  4,  T.  1,  2,  U.»  Mar- 

€mut. 

^  Dcsunt  h»  epistolae  in  A.,  iC.,  C.  %.  Des«ii|U9e 


sacerdos  esse  non  debuit ;  si  praesomptlotiis  esl,  honc 
Sihismaticum  esse  quis  nesciat,  qui  inaudiiam  rom 
et  religioni  contrariam,  senescente  jam  mundo,  ialis 
lemeraiOT  indocat?  ReToIvatur  manibus  vesiris,  o 
presbyteriy  sacratissimus  Numeri  iiber,  in  quo  vestri 
officii  in  septuaglnta  seniorum  •personis  auspicalus 
est  lionor,  ei  Invenialis  quorum  negotiorum  vobis 
praerogativa  concessa  sil.  Adjotores  vos  Deus  nostri 
labtiris  seeundo  dignitatis  gradu  csse  votuit,   noii 
temeratores  sacrarum  qnarumdam  rernm  esse  pcr- 
misit.  SicNadab  et  Abind  ignem  ofTerentes  alieoiini, 
id  est  sui  Officii  non  debitum,divinus  ignis  absumpsit. 
Sic  Chore ,  Dathan  atque  Atiron  Hoysi  Dei  gratia  et 
divinis  eloqnits  peKroenii  invidentibus  ac  diceniibus : 
0  Won  toti  tilbi  iocuius  rsf  Deus,  quia  omnis  congregatio 
sancia  esf,  novis  schismaticis  interitus  novae  perdiio- 
nis  adf  enii,  nl  jejnno  ore  insaiiabiliter  terra  sorbe- 
ret,  quos  indignatio  difina  dainiiassct.  Qoid  memo- 
rem  Osiam,  qui  non  comentus  regalibns  fasctbus,  ne 
fnngfreliir  et  sacerdotis  ofRcio  ctnitra  ]us  rasqiie 
poicsialts  vclatus  cotlramo  oblaiioneni  explationis 
so^ts  saoerdoiibns  debltam  duro  olKjrre  pnraret,  sic 
uHti^ne  co?iesli  lcpra  peTfondttor,  ut  munere  sacer- 
dotls  et  regni  exosus  nsque  ad  obitom  permanerct  ? 
Osam  pariter,  ^nantum  ad  tpsnm  erat,  devoto  offlcio 
}.ivencis  calcitrantlftus  ne  arca  Dei  labcretnr  sustt- 

suni  ex  B.R.,  euni  varianiibus  cxierorum  iecii<>- 
oibus. 


339  COLIJICTIO  CANONUM  S. 

nere  fMranleiD  divinittts  pcrcoftsio  lllaui  consucnpsit, 
334  ostendere  scflicei  Totens,  qtiia  nullis  omnino 
causis,  nec  sub  occasione  iiumililaliapraesumenlibus, 
ilivina  ofncia  el  sacramenia  coelestia  ab  eo,  cui  non 
incumbit  officlum ,  coniingi  aliqualenus  debenl.  Ca- 
Teant  ergo,  caveant  bi  qui  sibi  putant  esse  licltum 
quod  aliis  non  ignorant  esse  iUicilum,  ne  similis  cos 
horum,  quos  memoravimus,  poena  percellat.  An  forai- 
lan  sanctorum  Patrum  regulas  et  conslituliones  sjno- 
dicas  ignoratis,  quibus  praccipiuntur  ut  parochien- 
ses  presbyieri  non  per  viliores  personas,  sed  aut  per 
semetipso.s,  aui.per  rectores  sacrariorum  annuis  vi- 
cibus  cbrisma  a  praesideiiie  slbi  episcopo  petant*?  Cre- 
do  quod  qui  peiere  jusseruni  potestatem  consecrandi 
penitus  absiulerunl.  Proviiiebil  crgo  cbarilas  vesira, 
nc  post  hujus  liumilitsilis  nostrae  intordicium ,  donec 
et  consuelus  vobis  a  Bumiiio  praeparalur  aotistes , 
quisquis  vetita  [E.  4,  vetcraj  iierare  prxsumat  et 
iiicipiatgraYiorem  ecclesiasiicx  districiionis  sustinere 
censuram.  Utatur  quisqtiis  honoris  sui  concesso  pri- 
vilegio,  quod  proprium  scit  ordtnis  presbyterii,  noa 
quod  tummi  pontificatus  est  improbus  minister  assu- 
mau  Quisquis  post  hanc  admonitioiiein  in  hujusce- 
modi  rebus  aliquateniiarucritdcprehensuSy  anatbema- 
tis  iiisoliibili  vinculo  se  noverit  esse  danmandum  : 
cui  in  hoc  ipsum  non  parum  humaBiiatis  concediiur, 
quod  nunc  eum  transire  pa'.imur  impunitum.  Sane  si 
Dominus  volueril,  cum  lempus  pascbalis  restivitatis 
adveiierit ,  si  vobis  ad  pelendum  impossibile  est, 
datis  iitteris  vestris  fndicare  debebitis,  et  nos  sacri 
hujus  liquoiis  ultro  potcrinius  trnnsmitlere  gratiain  , 
dummodo  non  prxsumatur  illiciia.  Pari  raiione  co- 
gnovlmus  quod  ad  consecrationem  basilicarum  alienoB 
iortis  a  vobis  eiiscopi  invitontur,  et  Iicet  siiit  unius 
ildei  copula  nobiscuni  in  Christo  conneii,  tamen  nec 
provincije  privilegiis,  nec  rerum  Domini  noscitur  uii- 
lilatibus  convenire,  quia  Jam  ad  ipsum  hujusccmudi 
faroa  perlata  est;  ideoque  salubri  ordinatione  censui- 
mus,  ut  ai  quando  talis  neeessiias  iacubuerit,  liiteris 
D08  inforroare  debeaiis,  et  aut  per  nos,  aut  per  eucn 
qui  nobia  ei  fratribus  et  coepiscopis  nostris  visus 
fuerit  et  consecratio  eccleslarum,  Deo  auspice,  pote- 
rit  celebrari.  Praaterea  perditissimam  Priscillianisla- 
rum  sectam  non  lam  actia  *  quam  nomlne  a  vobis 
prscipue  novimus  honorari.  Rogo,  qiis  est  ista  de- 
mentia  In  ejus  amore  superfliie  labi ,  quem  in  opere 
non  vells  iinitari?Nam  ut  paurji  de  ejua  spurcitiis  In 
DOiltlam  vesiri  deducam ,  eiceplis  iis  que  in  divini- 
lalnm  profanus  erupit  e4ore  sacrilego  blasphemavii, 
ojBBDinm  vitiorum  in  eodem  congencs  veluti  in  sor- 
diom  seniina  confluiii,  ui  sectatricum  pudorem  im- 
puderatus  335  adulter  eriperei,  et  ut  ad  scelerls 
nefarii  effectum  facilius  pervenirel ,  roaleficii  usum 
gesta  ejus  assignant.  Quid  tamen  id  boc  religioni 
congruum  fidelis  cujiisquam  anima  veneratur,  qui  nan 
solum  a  sanciis  sacerdotibua  refutatus  est,  veruin 
eiiam  mundani  principes  justitia  legum  suarum  eum 
pro  roemerati  sceleris  qualitate  damnarunt?  Ilunc 

*  C.  4.  T.  I.  2,  seclam  tam  ac:h* 


ISIDORO  HLHPAL.  ASGRIPTA.  340 

A  lalem  fuisae  plenlus  discei  flai  beatisaimi  ae  religio- 
aissimi  viri  Tliuribii  episcopl  ad  sanclttm  papaa 
nrbis  Romas  Leonem  libros  editoa  legit ,  in  qulbos 
hanc  sordidam  liaeresim  explanavil ,  aperuli  el  oe- 
cultam  tenebris  suis  perfidiasque  nube  Telataro  in 
propaittlo  misit.  Ei  ipais  etenlm  libris ,  qoaliter 
cavere,  quld  respondere  conlra  sacrilegos  posail  ptais 
leclor  inveniet.  Unde  qifleso  nt,  perfidiam  com  ao* 
clore  daffinaiites  alque  anathematizantes,  reetaa  fidei 
regulam  leneatla«  eldeomnibus  supraKriptis  cao- 
tiores  eihibere  vos  procuretis  qno  faciiius  nec  mifai 
de  taciturnitate  possit  esse  damnatio ,  el  vobis  de 
obedlentia  frucium  maiimum  coram.Salvatore  Dco 
noslro  providere  possiiis.  Pax  Domini  cum  omnibus 
vobia.  Amen. 

B  *. 

Domino  eximio  prtecipuoque  chritliculof^  domino  ei  filio 

•  Thuribio  Montanu$  epiicoput, 
Alumnum  te  fidei  caiholicae  et  sauctae  religionis 
amicuin  eliam  in  actis  mundialibua  conversantem 
valde  et  oovimus  et  probavimus.  Cum  enim  adhuc 
florercs  in  sacculo,  ita  claritudiais  tuao  vita  perpaiiiit, 
ut  secundum  sententiam  Domini  e^  quae  sunl  Caesaris 
Cae^ari  iion  negares,  et  Deo  quae  sua  suhI  devota 
meute  persolveres.  Jure  etenim  auctorem  te  divini 
culius  in  bac  praesertim  provincia  nominabo  Puiasr.e 
qiianta  libi  apud  Deum  maneat  merces,  cujus  solcrtia 
vel  instinclu  et  idolatri»  error  abscessit,  ct  Priscil- 
lianistarum  dciestabilis  ac  pudeiida  ^  secta  conta- 
buil?  ai  tamen  adbuc  ejus  nomen  honorare  desistant, 

^  cujus  per  tuam  admoiiitionem  coUapsa  es^e  operanon 
Ignorant.  Nam  de  lcrrenorum  dominorum  fidc  quid 
l0'|uar?  cui  ita  tuum  impeiidisti  iaborem ,  ut  feroces 

.  cohabiiantium  tibi  animos  ad  salubrem  rcgulam  el 
iiormara  regularis  disciplinae  pcrduceres.  Praestabit 
divina  clenieniia  quia  id  quod  summo  labore  conatus 
es,  prerihns  336  ^^  oratione  pcrficercs.  Qiix  tamen 
ei  Palentino  conveiitu  ad  uos  pervenerini  cet&itudim 
ve^trac  indicare  curavi,  quo  faciliiis  per  vcsiram  in- 
crepationem  nefanda  pracsumptio  in  posierum  con- 
qiiiescat.  Quidam  ut  ad  nos  perlatum  est  presbyteri 
aiisu  temerario  res  sacras  iion  tam  consecrare  quam 
vioiare  praesuraunt,  etcunctis  ab  inido  fidei  catholicjs 
aa^culis  inusitatum  suiordinis  bominibus,  nisi  laniiim 
siunmis  pontificibus  debilum,  jus  conserationis  chri- 

iy  smae,  nescio  quo  lypo  an  dementia  dicam,  indubitan- 
tcr  assumunt,  quod  quam  sacrilegnin  sit,  piissimam 
censcientiam  tuam  latere  non  crcdo ,  et  idco  spero 
ut  pro  enervanda  hac  ipsa  superfluitate  severissimi 
sacerdotis  aueioriiaie  utaris,  et  tantas  rei  temeraio- 
res  distrlciioiii  inerepaiione  coerceas.  Qul  si  post  do- 
tam  admonitioiicm  nefas  iterare  pracsumpserint,  coti- 
lumacia  eoium  senieiitia  couvenienti  dainnabftur. 
Simili  ratione  cogiiovimus,  eo  quod  necessitudtne 
consecrandarum  basilicarum  fratres  nostri  aliena» 
sorlis  episcopi  in  locis  istis  inviiati  cofiveniant;  ei 
licet  sii  in  loto  orbe  sponsac  Cbristi  thalamus  onus 
ejusque  antisiites  una  in  eodem  sint  fibula  chariiails 
el  fidei  uutouc  coui.eii ;  quod  lamcn  pri^ilegium 

>>£.  I,T.  \,%pudibunda. 


341  CONCILIA  lilSPANIiE. 

deoessori  notiro,  Deenon  domiiih  ot  frtiribos  itostris  A 
Carpetanis  ?el  Celliberiae  episcopis  vester  coepisco- 
pus  feeity  In  exemplaribas  charitali  ▼estrae  diresi- 
mns  ul  sdre  possitis,  improba  peiilio  qualem  po« 
luiaaei  habere  prorecium.  Et  certe  mnnicipia,  id  est 
Segobla ,  Brittablo  et  Cauca  erdem  non  qiiidem  r«i- 
Ikinabiliter,  sed  pro  nominls  dignitate  concessinnis, 
ne  collata  benedictio,  persona  Tagante  ,  vilescerei. 
Qnod  ipsi  tantummodo,  dum  adjnvit,  pracslitiim 
fuisse  cognoscile.  Il(  c  ergo  providere  volumus ,  iit 


—  TOLETANUM  IH.  ;.;? 

conauetudinem  anilquam  uu!la  ralione  prstermitlere 
debeatis;  quod  sl  hjcc  nostra  admonitio  in  «bbia* 
niiiii  profecerit,  necesse  nobia  erit  doniini  nostri 
eiinde  auribus  intimare,  pariier  et  ftlionosiro  Ergani 
suggerero»  et  liujusinodi  aosum  prxcepta  culminis 
ejiis  vel  districlio  jndicis  non  sine  vestro  deirimento 
scvtrissiine  vindicabunt  :  tanta  onim  ,  trlboento 
Domino ,  ejus  est  pietas,  ut  niltil  de  boc  quod  jus 
aniiqiium  custodisse  probalur,  immutari  permittat. 
Divina  vos  cusiodiat  Trlniias.  Amen. 


XLVIII 

GONCILIUM  TOLETANUM  TEaTIUM. 

SBXA61NTA   DUORIJM   BPISCOPORUSf ,    IN   QUO   ARIANA   n^RESIS   IN    niSPAMA   CONDBIfNATIIR. 


337'338  '"  nomine  Domiiii  nosiri  Jesu  Christi, 
anno  regnanic  qtiario  gloriosissimo  atque  plibSimo  et 
Deo  Gdelissimo  domino  Recaredo  rege,  die  viii  Iduum 
Mniarum,  xra  dcxxvii,  haecsancta  synodiis  habiia  est 
in  civitnte  regia  Toletana  ab  episcopis  loiius  His;.a- 
niJp  vel  Callix  qni  iiifra  scripti  *  suot. 

Ciim  pro  fidei  suae  sinceritaie  idem  gloriosissimus 
priiiceps  omnes  regiminis  [BR.,  E,  A,  regni]  sui 
pooiifices  in  unum  convenire  mandasset,  ut  lam  de 
ejus  conversione  quatn  de  gentis  Gothorum  innova- 
lione  in  Domino  exsultarent,  et  divinae  dignationi 
pro  lanto  munere  graiias  agereni,  sanctissimus  idem 
princeps  sic  venerandum  conciiium  alloquitur  dicens: 
c  Non  incognitum  re«>resse  vobis,  reverentissimi  sa- 
cerdoies,  qiiod  propier  instaurandam  disciplinae  ec- 
clesiasiicae  formam  ad  nostrx  vos  serenitaiis  pras- 
aentiam  devocaverim  :  et  quia  decursis  reiro  lem- 
poribiis  hxresis  immlnens  in  toia  Ecclesia  calliolica 
agere  synodica  negoiia  deneg^bat,  Deiis  cui  placuit 
per  nos  ejusdem  haresis  obicem  depeliere  aJmoiiu.t 
insiiluta  de  more  ecclesiastica  reparaic.  Ergo  sit  vo- 
bis  Jucundi:atis»  cit  gaudii  quod  mos  canonicus  pro- 
spectu  Dei  per  nosiram  gloriam  ad  pntenms  reJuci- 
lur  terminos  ;  prius  tainen  admoneo  paritcr  cl  ex- 
bortfirjejuniisvos et vigiliis atque  orationibus  Oicraiii 
darer,  ut  ordo  canonlcos  qoem  a  sacerdotalibus  sensi- 
bos  detraxerat  loiiga  ac  diuturna  ohlivio ,  quae  astas 
Doslra  se  nescire  [0/t.,  sencscere]  faietur,  divino 
vvCis  rursusdono  patefiat.»Ad  haec  aulem  graiinsDeo 
agentes  et  religiosissimo  principi,  universo  concilio 
iii  taudibos  acchimanle,  triduanum  e^t  exinde  praedi- 
calum  jejuniuni ;  sed  cum  die  oclava  Iduum  llaiariim 
in  unum  ceetum  [T.  2,  agineii]  Dei  sacerdoles  ades- 
sculy  et  oratione  praemissa  unusquisqiie  sacerdoluni 
€ompetenli  loco  resedisset ,  ecce  in  niedio  eoi  um 
9tiruit  serenissimus  princeps,  seqiie  ciim  Dei  sacer- 
doiibus  oraiioni  communicans,  divino  deinceps  fla* 
niine  plenus,  sic  ad  loquendum  exorsus  est  dicens  : 
<  Non  rredimus  vestram  latere  sanciitatero  quanlo 


B  lempore  in  errore  Arianorum  laoorasset  nispani.iy 
ei  noii  multos  post  disressus  genitoris  nostri  dies 
quibus  nos  vestra  beatitudo  fidei  catholica!  sanctae 
cognovit  esse  sociatoSf^feredimus  gcneraliter  raagnuin 
et  aeternum  gaudium  habuisse;  el  idco,  venerandi  pa- 
Irs,  ad  hanc  vos  peragendam  cmgrt^gari  decrevi- 
miis  [T.  3,  jiissimusl  synndiim,  ut  de  hominibus^ 
nuper  advenientibus  ad  Chrisium  ipsi  aeternas  gra- 
tias  Domino  dercratis  :  quiilqnid  vero  verb's  apud 
sacerdotinm  veslrum  nobis  ngcndum  erat  de  fide  al- 
que  spe  nostra  quam  gerimus,  in  hunc  tonuim  con- 
scripla  at(jue  allegata  nntescimus  :  relegaiur  enim 
in  medio  vestri,  et  jiidicio  synodali  examinata  per 
omne  succiduum  lempus  gloria  nostra  ejusdem  fidei 
tcstimoiiio  decoraia  clarescat.  » 

G  Susreptus  est  aulem  ab  omnibus  Dei  sacerdolibus 
oflerente  rege  sacrosanctx  fidei  tomus,  el  pronun- 
tiaiite  nolario  clara  voce  reccnsitus  est  iia  :  Quam- 
vis  Deus  omnipolens  pro  ntilitatibus  populornm  re- 
gni  nos  culmen  subire  tribuerii ,  et  moderameti 
gentium  non  paucarum  regiie  noslr»  curae  commi- 
seril,  meminimus  tamen  nos  moria^ium  conditiono 
prae.stringi.  nec  posse  relicitalem  futuras  he.itiludiiiis 
aliter  promercri ,  nisi  nos  cultui  verae  fidei  depute* 
musy  et  Conditori  nostro  saltem  confessione  qua  di- 
gnus  ipse  est  placeamus ;  pro  qua  re  quanto  sobilUo- 
rum  gloria  regali  extollimur,  lanto  providi  esse  de- 
bemus  in  his  quae  ad  Deum  sunt  vel  nostram  spem 
aiigere  vel  gentibus  a  Deo  nobis  credilis  consulere. 
Caeieruin  quid  pro  taniis  bcneficiorum  coUalionibus  « 

"  oinnipotentias  divinu:  valenius  iribuere,  quando  om-' 
iiia  ipsius  sunt  et  bonorum  nostrorum  uibil  egeat, 
ni^ii  ut  in  cum  sic  foia  devotione  credamus,  quem.id- 
rooduin  pcr  Scripturas  sacras  se  ipse  intelligi  volnit 
et  crcdi  prrcepit  ?  id  est  ut  confiteamur  esse  Patrem 
qui  genuit  ^  ex  sua  substantia  Filluni,  sibicoTqualcm' 
ct  coaeternum ,  nnn  lamen  ui  ipse  idein  sil  naiiis  el' 
genilor,  sed  persona  339*340  ^li**^  ^i^  l^ster  qui 
genuit,  alius  sit  Filius  qui  fuerit  gencratus,  unius 


•  iC.,  B.K,,  T.  I,   snbscripluri  stint.   E.  3,  T.  2,         ^  Kx  iE.,  B.U.,  E.  4,  T.  f.  2.  In  A.  ct  rcliquis  : 
grripiuri  snnf.  E.  4,  tubscripti  tunl.  CQntolatiowbtts. 

k  M.,  B.lt.,  E.  I,  T.  t.  4,  0Mmi6MJ.  *  i*:.,  B.l\.,  E.  4,  T.  I,  2,  U.,  gem$rit. 


9i9  COLLECTIO  CANOMUM  S.  ISIDORO  HISPAt.  A8CR1PTA.  M 

iMBeii  ttl^rque  Mbsianlias  dit iniuie  substtttt :  PMer  A  tnonem  desiderio  avldtori  compleeii.  CflHerUm  Meiit 


ei  quo  ail  Pilllie«  ifkee  vero  ci  nullo  iil  alio  Filiue  qui 
babeal  Paireni ,  ied  »icie  iiiilio  ei  iine  diminuiione  in 
oa  qua  Pairi  coequalli  ei  coelernui  eac  difiuiiale 
iobiielal :  Spirhoi  «qiie  ianeius  coiiBlrndui  a  nobii 
ei  prmlicandui  eil  a  Paire  el  Fillo  procedere,el  cuib 
Paire  ei  Filio  unius  esse  subiiamiae  ;  leriiem  vero  in 
Trlniiaie  Spiriius  sancli  e^se  personam ,  qui  lamen 
communem  babeal  cum  Paire  el  Filio  diviniialia  ci- 
seniiam  :  bxc  enim  iaitcu  Triiiiiaa  onus  esl  Oeus  Pa« 
lelr  et  Filius  el  Sprilus  sancius,  cujus  boniialc  omuis 
licel  bona  sileondita  creatura,  perassumplam  tamen 
a  Fiiio  bumani  babilus  formam  a  damnala  progenlo 
reformamur  ad  bealiiudiiiem  prisiinam.  Sed  slcot 
verae  saiulis  indiciuinesl  Triniiaiem  iii  iiiiiute,el  uni* 


facilo  ad.  ? eniam  porveniiie  confido  qood  noieia  ku- 
cusque  lom  clariiiima  erramit  gens*  iu  grtviua 
esiie  non  dubtlo»  sl  agoilam  Tcrlialem  dabio  cordo 
leneant  alquoa  paienii  lominoi  quod  absit»  oeuloa 
iooi  averunt :  unde  valde  peroecoisarlum  esse  pro- 
spexi  veslram  ia  unom  oonveniro  beaiiiudjnem,  ba- 
bepsienlentiae  dominicss  fidem,  quas  diciit  fJbi  fueriui 
duo  ve/  Iret  c$Uecti  in  nomtttf  tneo ,  ibi  ero  tn  oiedto 
eorumn  Credo  onlm  bealam  aancUs  Trinilalii  divini* 
Ulem  huic  aanclo  iniereise  concilio ;  ei  ideo  tenqoam 
ante  conspectom  Dei,  iu  in  medio  vesiri  fidem  meam 
protuli  coniciui  admodom  ionlentiae  divln»  dicentii : 
Non  cHmfi  mkerkordiam  fuom  H  veriiaiem  tuom  a 
congregaiione  muUa :  vel  apostolum  Paulum  Thimoteo 


laum  in  Trlniuie  sentlre,  iia  erii  consummat^  [T.  ^  discipulo  praecipienlem  oudivl :  Certa  bonum  certa^ 


ip  constimmatio]  justiliae  si  eanidem  fldem  inlra  uni- 
versalem  Cccleaiam  leneamus  ei  apoilolica  monlu  in 
aposiollco  posiii  fundamenlo  servemus.  Yos  tamen 
Uei  sacerdoies  meminisse  oportet  quanu  bucusque 
Ecclesia  Dci  caihobca  per  Hispanias  adversae  partis 
molesliis  laboraveilt,  dum  et  catbolicl  constantem 
lldei  siiaa  lenerent  ei  defeiiderent  vcriuiem,  ei  bttreses 
perilnaciori  anlmosiiate  propriae  *  niierentur  perfl- 
diae  :  me  quoque,  ui  re  ipsa  conspicitis,  caloro  fiJei 
accensom  in  eo  Dominus  exciuvii,  ui  depulsa  obsii- 
naiione  infideliutls  et  discordiae  submoio  furore  po- 
puium,  qui  sub  nomlne  religionis  (amulabatur  errori» 
ad  agnitionem  fidei  ei  EcclesisB  caibolicse  conaorlium 


men  fidei^  apprehende  viiam  atemam  in  qua  vocatuset^ 
et  confe§»ut  bonam  confettionem  cofom  muUit  teiti- 
but :  vera  esi  enim  Redemptoris  nostri  ex  Evangel  o 
senientia,  qna  confilentem  se  coram  boininibus  con- 
fiieri  dicit  coram  Paire,  el  negantem  ae  esse  oegaiu- 
rum.  Expedil  eoim  nobis  id  oro  conftteri  ^  quod 
corde  credimus,  secundum  coelesie  mandatum  quo 
dicilur  :  Corde  oreditur  ad  juttitiam^  orit  aulem  coft- 
fettio  fit  ad  taluiem  :  proinde  sicut  analhemalizo 
Arium  cum  omnibus  dogmaiibus  et  complicibus  suis, 
qui  ualgenitum  Dei  Pilium  a  paierna  degeaerero  aa* 
serobat  esse  sobsUnlia,  nec  a  Patre  geniium,  sed  cot 
nihilo  dicebal  esse  crealum,  vel  omnia  concilia  mali- 


revocarem.  Adest  enlm  omnis  gens  Golboram  inclyU  q  gnantiom  quae  adversus  sanctam  synodum  Nicxnain 


f  t  Tere  omnlum  gentium  genuina  viriliialo  opinau, 
quse  lieet  suorum  pravltate  doctorum  a  fide  bactenui 
vel  imiute  Ecclesiae  fueril  caiholicm  segreta,  toio 
nunc  lameu  mecum  asseosu  concordans  ojus  Eccle- 
iiffi  communiotii  partlcipaiur,  quae  diversarum  gen- 
tium  mulliludinem  maieruo  sinu  suscipit  el  charitatls 
uberibus  nutril,  dc  qua  propheia  canente  dicitur  : 
DoitiiM  tnea  domut  orationit  vocabilur  omnibut  genti' 
but»  Nec  enim  sola  Goihorum  conversio  ad  cumulum 
noitrac  mercedis  accessit,  quinimo  et  Suevorum  gen- 
lis  infinita  mullitudo,  quam  praesidio  coelesU  nostro 
rrgno  subjeeimus;  alieno  enim  licet  lii  haeresim  de- 
duclam  vitio,  nostro  umen  ad  veritatis  originem 
siudio  revocavlmus.  Proinde,  sanctissimi  Paires,  boi 


exstiteruniriu  in  hoaorem  el  in  laudem  fldem  san- 
ctam  Nicaeni  observo  et  honoro  concilii,  quam  con- 
ira  eiimdem  rectaB  fidei  pesiem  Arlum  irecenioruro 
decem  el  oclo  aancu  episcopalls  scripsil  synodus ; 
amplector  itaque  el  teneo  fidem  centum  quinqua- 
ginta  episcoporom  ConsUntioopoli  congregaiorum , 
quae  Macedonium  Spirltus  sancti  aubiianliam  mino- 
rantem»  el  Patria  el  Filii  unliatem  et  ossonliam  sc* 
gregnntemy  jugulo  vertUtis  ioteremit;  prlmaequoquo 
Epheslnae  synodl  fidem,  quae  adveriui  Nesiorium 
ejusque  doctrinam  lau  esl,  credo  pariter  el  hoooro ; 
sifflililer  et  Cbalcedouensls  concilii  fidem»  quam  ple« 
nam  sanciiute  el  cruditione  adversiii  Eutychem  ct 
Dioscorum  protulit,  cum  omni  Ecelesia  catholica  re- 


nobilissimas  geuioi,  quas  luciis  per  nos  dominleii  D  verenter  suscipio;  omoiom  quoque  ortbodoxorum 


appliealae  sunt,  quasi  aanctum  et  piaoabile  sacrifi- 
cium  per  vestras  manos  fleierno  Deo  oflero;  eric  enim 
mlhi  immarceicibiiis  corona  vel  gaudiom  in  fetribo- 
llone  justorum,  si  hi  populi  qui  oostra  ad  unitatem 
Ecclesiae  solertia  transcucurrerunl,  fondati  io  eadem 
et  iUbilili  permaneam.  Sicui  enim  divlno  nutu  no«' 
•tnB  curae  fuit  hoi  poimlos  od  uniiaiem  Christi  Ec- 
eleaiaa  perUahere,  iu  sil  vestras  docibiliiatis  catboli- 
els  ooi  dogmaiibui  Instiluere,  quo  io  loto  cognitiono 
veriuiis  initrucii,  noverinl  ex  iolido  errorem  bsere- 
iis  perniciosae  respuere ,  ei  verae  fidei  iramitem  ex 
cbariuie  rotinere,  vel  eatholicae  Ecciciia&.comffio« 


venerabilium  sacerdulum  conciiia,  quae  ab  bis  su- 
praicriptis  quatuor  synodis  Udei  puriuie  noo  dts- 
sonani,  pari  veneratione  observo»  Properel  ergo  re- 
verentia  341  342  vesira  fidem  banc  nostram  ca- 
nonlcis  applicare  roonumentis,  ei  ab  episcopis  vel 
religiosis  aut  gentis  noslrae  prunoribui  solerter  fidem, 
quam  in  Eeclesla  catholica  Deo  crediderunl,  audire, 
quam  rem  noutam  apicibus  vel  eorum  subscriplioni- 
bus  r(4toraiam  fuiuris  oiim  lemporibus  in  testimo- 
nlum  Dei  atque  bominum  reservaie,  ul  11«  genles 
quarum  in  Dei  nomine  regia  potestaie  praecellimus. 
etque,  deterso  aniiquo  errore,  per  uoclionomsocro- 


•  T.  2,  propriam  nitereniur  vinditart  perfldiam. 


^  i£.  B.R.,  E.  4,  T.  'if  profiterL 


M5  CONCILIA  HfSPANiiB.  —  TOLfiTANUM  lil.  m 

iancii  cliriaBUitis  vel  naniis  imposiUoiiem  Panicliittin  A  episcopos  ei  religioses  vel  mejores  nato  «i  hierete 

Ariana  converm  ejiismodi  eUoeuiiooe  exortm  eei 


inlra  Dei  JScclesiftro  percepenini  Spirilttmi  quem 

nnom  et  aBqnelem  com  Paire  el  Fiio   conrneniee 

ejueqoe  dono  in  sinu  Ecdeela  sanclie  calbolica  col- 

locats  aunf »  si  eorom  aliqai  iMnc  rectam  et  sanciani 

coiifessionem  noslram  miiiime  credereTOluerintJram 

Del  eum  anathemate  ttlemo  percipianl»  el  de  iote- 

riiu  aiio  fidelihtts  gaodiam  ei  iofidolibus  sini  In  exom» 

pluro.  Iluic  Tero  confessioni  mee  sanctas  Snpra- 

scnptnmm  concllionim  consiitttliones  contetai,  ei 

lesfimoiiio  diflao  toU  cordis  simplicitaie  Sttbscrlpsi. 

Fide$  a  uuuA»  ,NicaM  eimdlM  edita* 

Credimus  Ih  oiittm  Deum  Patrem  omnipoientem  : 

a  *  csetera.  Ita  perhibuil,  ceo  in  Niescoo  concUIO 

cnnstituia  est  a  sanclls  episcopis,  Recaredoa  rei. 

Fidn  quam  expasmirmtil  cL  Paire$  roniolM 
iiMidrRie  Niewnm  lynodo. 

Credimns  in  uoum  Deum  Paiiem  omnipolenlem  : 
el  ^  cxtera. 

Tractatut  ChalcedoHensn  coneiliu 

Suffecerat  quidem  ad  plenissimam  pietaiis  :  el 
reliqua  «.  Itaque  boc  loculus  esl  praedictus  rei : 

£{0  Recaredus  rei  fldem  banc  sanctam  e4  Tcram 
confcssionem,  qiiam  ona  pcr  toium  orbem  cathol  ca 
codLle.or  Ccdesla,  corde  rciinens,  ore  aflirniaDS, 
mea  deilera,  Deo  protegcnte,  subscripsi. 

Ego  Daddo  gloriosa  regiiia  haoc  fiJem,  quam  cre- 
didi  elsu«eepiv  mea  manu  da  Ivlo  cordesubscripsi. 

Tonc  acclamatttm  est  io  laudibua  Dei  ei  in  favore 


dicens  :  Uffieii  aostri  cura  oi  fldelisslmi  atque  glo' 
rioaissimi  priiioapis  admonitiono  propolltmur  dill- 
genier  a  Tcstra  chariiale  perquirere,  toI  quid 
damnetis  in  brrese  aul  qoid  inira  Dci  sanclam 
caibolicam  credatia  Eeclesiam  :  nam  sicttt  dioenie 
Psalmista  didicimus,  Intifnia  Damina  in  eonfeaione ; 
optimum  esi  Tesiraeque  saluii  eonTcniens  palam 
conflteri  quod  credUis,  et  sub  audiia  uniTersorum 
aoiiiheroatiiare  qood  respuitis.  Tune  prorsos  opil- 
me  poteritis  eTaogellcaB  aique  aposiolien  fldei  por- 
ticipes  fieri,  si  eamdem  fldem  cathoiicam  ei  Con- 
fcssione  caiholica  inciptatis  toI  proprio  sobscripiione 
firmetis,  et  siculi  Deo  }am  do  bona  consensione  co- 
^gniti  eslia  conscientia,  ita  proiimis-T04  fidoi  sancias 
adsiipoloiione  monstretis  :  oo  ilaque  flet^  ul  el  tos 
Chrieti  esse  corporis  membra  significetis  el  noslra 
eiiguitas  nihil  dubium,  nihil  iiifldum  unqttam  de 
Toslra  sttspicetur  frak-rniiale,  dnm  palueril*  vos 
labem  perfidia  Arianai  com  otnnilms  dogmatitws, 
regulls,  offieiis,  communioiie,  Goditibas  predamna* 
re,  el  detesundm  •  h»r«a(*o^  eispoliaii  contagione, 
iniioTaii  qiiodammotlo  inira  Ccclesijin  Dei  splctidiile 
babim  Torm  flilei  elaroatis.  Tuoc  episeQpi  omiies 
ttna  curo  cleiicis  sois  priinoresqtte  gentis  Goibicn 
pari  consendone  diieruni :  Licet  boc  qiiod  frai^- 
niias  S43  siqiie  patcrniias  Tcstra  a  nobls  cupil 
aiidire  Tel  fieri,  jam  ol.m  cooTirsionis  nosir»  leio- 


principis  ab  uniTcrso  concilio  :  Gloria  Deo  Palri  ci      p^^e  egerirous,  quando  seciill  gloriasissimum  domt- 
Filio  el  Spiiiiui  sanclo,  coi  cura  esl  pacem  el  uni-  C  ^^^^  ij^girum  Recaredum  regera  ad  D»ji  Gcclesiam 


lalem  Ccclosise  sua  sanct»  cathoIicaB  proridere 
Clorio  Domino  nostro  Jesu  Christo,  qui  pretio  san- 
guinis  sui  ficclesiam  caibolioani  ei  omoibus  genii' 
buscongregaTil :  Gloria  Domino  nosiro  Jesu  Chrisio, 
4|«i  uro  Ulttsirem  genum  unitaii  Toras  fldei  copula- 
Tii,  el  uoum  gregem,  ei  unum  pasiorem  insiituil : 
Cui  a  Deo  «lornum  meritum  [^.|  gaudium]  nlsi 
Tcro  calholico  Kecaredo  regi?  Cui  a  Deo  aeierna 
corono  nisi  Toro  orlhodoao  Rt^earedo  regi?  Cui  pras- 
sens  gloria  el  leUiriia  nisi  tcto  «matori  Dei  liecaro- 
do  regi  ?  Ipse  oovarom  piebium  in  Ecclesla  caibo- 
ii<*a  conqoistior  :  Ipse  mereaiur  veraciier  apostoli- 
com  n^eritttm  qui  aposiolicttm  implevii  ofUcittin  : 


iraiisiviinos ,  el  perfidiam  Arianam  cum  oiniilbos 
supersiitionihus  suis  anaiheinaiiiaviinus  pariter  ei 
ahjecimus ;  nunc  vero  propler  charilatein  oi  devoiio- 
nero,  quam  Tel  Deo,  tcI  Ecclesiai  sancix  caiho!ic« 
meminimus  nos  debere,  non  lanium  haec  oadcin 
qusB  peiilis  promptissimo  agere  properamus,  sed  el 
si  qua  adhuc  congrua  tidei  esse  prospiciiis  iiohis  do 
chariiaie  persuadiie ;  nos  eieuiin  scmel  recisa  lidei 
amor  in  eam  devoiionem  advciit,  ui  omne,  qiiod 
nobis  Tcrius  fraieruitas  Tcsira  patefecerit,  leiieainus 
el  liberali  faieamur  coufessioue* 

I.  OiARis   ergo  qui  fldem  el  commoiiiooem  ab' 
Arlo  Tonientem,   ei  b«c«$qoe  a    nobis  reienum 


IpM  «iDeo  ei  bominitm.  ...bUi.  qui  u««ir.-p  .«.ere  A«ider.».  «i  de  loU  CHlto  i.««.  one 

—  -  l^  glerin«t.l .«  ICK.^  pnesUDC.  Dom.-     ^  ^,^  ^^^^^  ^, 

II.  Quicunque  Filium  Dei  Doiuinum  lesam  diri- 
sium  negaTorii  a  paleraa  subsianiia  sine  iiiilio  geni<- 
tom,  oi  vqualem  Pairi  osse  toI  consubsiaolialem^ 
anathema  siu 

III.  QuicmM|uo  Splritom  SMeium  non  fredii  aiH 
non  erodMeril  a  Paire  ei  fttto  proeodere,  euaiiqan 

«  Laiius  exprimilur  hic  traeialus  in  ca*leris  CoJi- 
cibus  prxter  A«  el  M.^  in  quibus  h  i  c  eihibenior  a<l 
m5r9inem  deplcta  Terba  :  td  inugre  imesHgabh  m 
OteMdeHemti  eoneiUo, 

<  ^.,  T.  S«  Domino  no$lro  Jeeu  Chrislo. 

c  £i  i£.,  D.R.  lu  A.  et  reliquis  :  al(esraii(/arr 


no  Jesu  Chrisio  '  qui  ciim  Deo  Pstre  tiTii  el  regooi 
fn  «niuiio  Spirilus  sancli  in  s«cula  Sttcttlorum. 
Amen* 

Frdtff  cimfifssto  epieceffforum  ,  prt^^Wrtnrum  vei 
ffrimorum  Golhieee  §etUi$  ^i  infra  $crip$enmu 

Pra>cfpieiite  awem  unWerso  TcnerabHi  eoneilio 
fttque  jubeole,  ttnns  episcoporom  cniholleonim  ad 

■  Scribitur  iategrum  Nicaenuro  symbolum  in  reli- 
qiiis  CodicibuH  praeier  A.,  m  quo  horc  ad  marginem 
l^ililr  nota  :  Hoc  fneenies  fn  tynodo  Sicanta. 
t  s  Habetur  fldeaC(«stafltinof>oIiUMi«  synodi  in  om<- 
itlbiis  Codicibus  excepio  A.,  in  quo  ad  roarg^nem 
Bcribiiur  :  SiaulUer  hoc  reperict  in  ConstantinopoU" 
lano  condlio. 


547  COLLEGTIO  GlNONUU  S.  ISIDORI  IIISPAL.  ASGRIPTA.  S4S 

non  (liserH  oiM&lernuin  esse  Patri  el  Filio  el  cops-  A  omnis  Ecclesia  diim  per  toiiim  mundiim  teiiei  callio- 


tenlblenif  aiiaihema  sit. 

IV.  Quicunque  tn  Patre  et  Filio  et  in  Sptrito 
sanfto  ct  personas  non  disiinguit,  ei  niiius  divinlta- 
tis  substantiam  non  ngnoscit,  anathema  sit. 

V.  Quicunque  Filium  Dei  Ddminuni  nostrom  Je- 
sum  Ciirislum  et  Spiriium  sancUiia  esse  Patre  miiio* 
rea  asseruerit  ei  gradibus  separaverit,  creaturamqiic 
esse  diseiil,  anathema  sit. 

VI.  Qulcunquc  Patrem  ct  Filium  ct  Spiriuim 
sancium  unius  substantix,  omnipotenii»  et  »terni- 
talis  esse  non  crediderii,  anailiema  sit. 

VII.  Qiiiconque  ncfcire  Filinm  Dcl  quas  Pater 
sciat  dixeritf  anatiiema  sit. 

VIII.  Quicunqtie  initium  Filio  Dci  el  Spiritui 
•:incto  depiitaTerit,  aiinibcma  s't. 

IX.  Quicunqiie  Filiuiii  Dei  sccundum  divinilatem 
snam  visibilem  aut  passibiiem  ausus  fuerit  proUteri, 
anathema  sit. 

X.  Quicunquc  Spiritum  sanctum,  sicut  Patrem 
et  Filium»  verum  Deum  et  omnipoteniem  esse  non 
credit,  anatbema  sit. 

XI.  Quicuiique  alibi  fidem  et  communionem  ca- 
tholicam  prner  Ecclesiam  univeraaiem  esse  credit, 
iilam  didmus  Ecclesiam  quas  Nicasni,  et  Consiaittino- 
politani,  ctprimi  Cpbesini  et  Clialccdonensis  concilii 
decreta  tenet  pariler  et  iionorat,  anatbema  sit. 

XII.  Qoicunque  Palrem,  et  Filium,  el  Spiritum 
sanctum  honore,  et  gtoria,  et  divinltate  separat  et 
disjungii,  anaibeina  sit.  q 

XIII.  Quicunquc  Filium  Dei  et  Spiritum  344 
sanctum  cum  Patre  non  crediderit  esse  gloriflcan- 
dos  et  honorandos,  anathema  sit. 

XIV.  Qoicunque  non  diserit  :  Gioria  et  bonor 
Pairi  et  Filio  et  Spiriioi  sancto,  anaihcma  sit. 

XV.  Quicunque  rebaptisnndi  sacrilegum  opiis  bo- 
num  esse  credit  aut  crediderii,  agit  aut  egerit,  aiia- 
tliema  sit. 

XVt.  Quicunque  libellum  delestabilero  duodecimo 
anno  Leovlgildi  regis  a  nobis  cdilutn,  in  quo  conti- 
netur  Rt^manoium  ad  ha*rescin  Arianam  transJuctio, 
et  in  quo  gtoria  Patri  per  Filium  in  Spirilu  sancto 
male  a  nobis  iiislituta  continctur:  bunc  iibclluni  si 


licain  esse  creditur  et  |.robalur  :  cui  ba^  ades  non 
placei  aut  non  placuerit,  sit  anathema  Maran  alha  tn 
advento  Doniini  nostri  Jesu  CHiristi. 

XIX.  Qui  Adein  spernit  Nicxni  concilii,  anailiema 
sit. 

XX.  Qui  fidem  concilii  ConstantiiiopoliUui  cen- 
tum  quinquagiiita  episcoporum  veraro  esse  non 
dixerii,  anathema  sit. 

XXI.  Qui  fidero  Ephesin»  synedi  primac  et  Cluil- 
ccdonensis  non  tenct  ct  delectatur,  anathema  s/t. 

XXII.  Qtti  concilia  omniom  orthodoxorum  episco- 
poruin  consona  coiicilioruro  Nicteni,  Gonstaniinopo- 
liiani,  priroi  EpbesinictClialcetlonensis,  non  recipit, 
anaiberoa  sit. 

B     XXIII.  Proinde  damnationero  banc   pcrfidis  ct 
communicalionis    Arianae  ct    omnium  ceocilioruiu 
hxresem  Arianaro  fovcntioro  cum  anatberoaie  eo- 
rum  propria  inanu  subscrlpsirous    :  constitiitiones 
vero  sanctorum  concilioruro  Nicxnl ,  Coiisiantino. 
poliiani,  Ephesini  et  Chalcedonensis,  quas  gratissi- 
ma  aure  audivimus  et  consensione  noslra  veras  esse 
probavimus,  de  toto  corde,  et  de  tnta  anima,  et  de 
tota  mcnte  nosira  siibscripstmu^,  iiihil  ad  cognitio- 
nem  veritaiis  Incidius  arbiirantes  quam  quod  supra- 
dictorum    conciliortiro    coninent  anctorilates.  De 
Trinitaie  autem  et  unitate  Patris  el  Filii  345  ct 
Spiritus  sancti  nihil  his  verius,  nihil   lucidius  un- 
quam  poicst  vel  poterit  demonslrari :  de  mystcrio 
incarnalionis  onigeniti  Filii  Dei  pro  saluie  bumani 
generis,  quo  et  vera  probatur  huinaox  natur»  sinc 
peccnti  coniagione  susceptio  et  permanet  iocorrupiae 
in  co  divinitatis  plenitudo,  dum  et  natura  utraque 
iion  deperit  ct  una  flt  ex  utraque  Domini  iiostri  Jeso 
Christi  persona,  satis  plena  in  liiH  coociliis  probatur 
patefleri  veritate  et  a  nobis  crediiur  oroni  rerooio 
dubitatione.  Si  qui  unquaro   banc  fidem  sanciam 
depravare,  corrumpcrc,  muiare  tentaverint  aut  ab 
eadem  fide  vel  comrounione  catbolica,  quam  nuper 
sunius  Deo  miserantc  adepti,  egrcdi,  separati  vel 
dissociari  volnerint,  sint  Deo  et  universo  niundo 
crimini  infidelitatis  in  aetcmum  obnoxil.  Florcat  au« 
tem  Ccclesia  sancta  catholica  pcr  omnem  munduni 
pacalissimc  et  emineat  doctrina,  sai.ctitate  ct  po- 


«pii.  pro  tero  haboeril.  a  .ihcma  .ii  in  a.ler..uni.         ^,,^ . ,.,     .  j^,^  ^^  f„,^,„,  erediderin.. comn.u- 

,       :.°T""*'"!      ""'"^""  .'?•""*""      »!«>«'!"».  ht  audiani  ad  deiieram  Patri.  po»ti  : 

Venitet  betiediai  Patris  m<t,  percipile  regnum  qu^ 


toto  corde  respiierit  et  damnaverit,  anatlicma  sit. 

XVIIL  Confitemur  enim  nos  ex  lixrcse  Arlana 
toto  corde,  tota  anima,  et  de  lola  niente  nostra  ad 
Ecclesiam  catliolicam  fuissc  conversos  :  nulli  du- 
biuro  est  nos  nostrosquc  deccssores  errasse  iii  hae- 
rese  Ariana,  ei  fidero  evangeiic;im  aique  aposiolicam 
nmic  intra  Ecclcsiam  catbolicaro  didicisse.  Proinde 
0dero  sanrtam  quam  rraefalus  religiosissiinus  domi- 
niia  noster  patcfecit  in  medio  concilii  ei  manu  siia 
subscripsit»  lianc  et  nos  tenemus»  bancconfitcmur 
pariter  et  suscipimus,  banc  in  populis  praedicarc 
ntque  docere  promittimus.  Ilxc  est  vera  fides  quam 

*  JE.,  B.n.,  E.  i,  7.  \,  praeparalns. 


VBbie  paralum  e$t  a  censtilutione  mundi.  Si  qui  autem 
ab  ea  reccsserint  ejusquetieiraxeriol  fidei  et  commu- 
nionem  respiierint,  hi  audianl  ore  divino  in  die 
judicii  :  Diseed.te  a  me,  maiedicti,  nescio  ros,  ife  m 
ignum eBternum  qui  paratus  ^  est  d''abolo  et  angelis  ejus. 
Sinl  ergo  damnala  in  coelo  et  in  terra  quscunque 
per  lianc  eathollcam  fidero  damnaniur,  ct  siiit  accc- 
pia  In  coelo  etln  terra  quxcunqne  in  hanc  fidem  acci- 
piuntur,  regnante  Domino  iiostro  Jesu  Cliristo.  cni 
ciiro  Patre  ei  Spiritu  saircto  est  gloria  in  saecula  sx- 
culoruro.  Amen. 


519  CQMCiLIA  iUSPANlJS.  —  TOLBTANUM  III.  350 

Fktei  «  umeto  Niemno  e$ndtiQ  ccftlc.  A  qnm  in  Eccletiam  caUiolicam  f  CBieas  credidi,  m«- 

Credlmut  iii  unum  Deum  Patrem  omnlpoteniera  *. 


Fidit  quam  exftotuenuii  unium  quinquaginia  Paire$ 
comoua  magms  Nietenm  ignodo. 

Credimus  in  unum  Deum  Pairem  omnipoientem  ^. 

Traciaiui  Chalcedeneniii  eoncilii, 
Sufllecerat  qufdem  ad  pienissimam  «• 

Damnatio  ^  Arianee  hmeiii. 


Ugnas,  in  Chrlsii  noroine  episcopus,  analliemali- 
zans  bxrei&is  Arbnx  dogmaia  snperius  damnala,  fi- 
dem  sanctam  banc  cailiolicam,  quam  in  Ecclesiam 
catliolicaro  veniens  credidi,  manu  mea  de  loto  corde 
siiliscripsi. 

Ublligiscius  *,inCbristi  nomine  episcopus,  analbe- 
maiizans  harresis  Arianx  dogmala  soperius  damna- 
la ,  fidem  banc  sanclam  caiholicani,  quam  in  Eccle- 
liain  caiUolicam  Ycniens  credidii  manu  mea  de  loto 
eorde  aubscripsi« 

Murila,  in  Cbrisii  nomioeepiscopus,  analiieiiializaiis 
bxresis  Arianae  dogmaia  superius  daiiinaia,  fidem 
banc  lanciam  caibolicam,  quam  in  Ecclesiam  ca- 
tbolicam  Teniens  credidi,  nianu  mea  de  loio  corde 
su'  scripsi. 

Suiinil:),  in  Christt  nomine  riviiatis  Vesensisepisco- 
pus,  anathematiz-«ins  iixresis  Ariau»  dogmata  supe- 
riusdamnala,  fidem  banc  sanciam  cailiolicam,  quam 
in  Eoclesiam  catholicam  vehiens  credidi,  manu  mea 
de  toto  corde  snbscripsi. 

Gardingus,  in  Chrisii  nomine  clYilalis  Tudensis, 
'  episcopus,  analbemailxans  liaeresis  Arianae  dogmala 
superitis  damiiata,  fiJem  haiic  sanciain  catholicam, 
qoani  in  Ecclesiam  caibolicam  veniens  credidi,  manu 
Diea  de  lolo  corde  subscripsi. 

Bechila  t,  in  Christi  nomine  civilatis  Lucensis 
cpiscopus,  analbemaiizaiis  hxrcsis  Arianui  dogmata 
superius  damnali,  fidem  hanc  sanctam  calholicam, 
quam  in  Ecclesiain  catholicani  veniens  credidi, 
manu  mea  de  toto  corde  subscripsi. 

Arviius  ^  in  Chrisii  nomino.civiiaiis  rorlucalciisis 
episcopus,  aiiailieii  aiizans  liaeresis  Arianae  doginata 
superius  d.>miiaia,  Udem  bnnc  sanctam  catbolicam, 
quam  iu  Ecclesiam  calholicam  veniens  credidi, 
roanu  mea  de  loto  corde  subsrripsi  * . 

Fioisdus,  iii  Clirisii  nomino  civitalis  Derlosanae 
eplscopus,  anailieniatixans  haeresis  Arianae  dogoiuia 
auperios  damnala,  fidem  liane  sanctam  catiiolicain, 

•  Exprimilur  integre  Nicaenuni  synih^ium  in  reli- 
quis  Codicibus  prasier  A.  et  it).,  qui  hanc  extiiliciit 
iiiarginalem  notain  :  Hoc  pleniui  in  concilio  Nicwno 
invemei, 

^  Lattus  acribitiir  Conslantinopoliianum  symbolum 
in  capteris  Codicibus,  esceptis  A.  et  i£«,  iti  guibus  ad 
iiiarginem  legilur  :  SimilUer  invenieni  hoc  in  Conilan- 
tinopolitano  concilio. 

•  Habetur  late  eipressus  hic  traclatus  in  reliquis 
Codicibus,  praeler  A.,  cl  A^. ,  in  quihus  haec  inschbi- 
lur  marginaiis  nota  :  Hoc  in  Chalcedonensi  concilio 
reperiei  copioiint, 

^  £x  U.  lii  A.,  M.f  Vbi  damuatacsi  Ariana  hette" 


nu  mea  de  toto  corde  Bobscripai» 

Siroililer  el  reliqui  presbyteri  et  diacones  ex  bsc- 
rese  Ariana  conversi  subscripserunt. 

Signum  Gussini  I  viri  illustris  proceri. 

Fonsa  vir  illusier  anaihemalizans  subscripsi. 

347  Afrila  vir  illuster  anaibemailzans  subscri- 
p?i  k. 

Aila  vir  illusler  anathematizans  subscripsi  i. 

Ella  vir  illiister  anaihemaiizans  subscripsi. 

Simililer  el  omnes  seniores  Gothorom  subscri- 
pserunl. 

Posl  confessionem  igilur  et  subscriplionem  om- 
nium  episcoporum  et  loiius  genlis  Gothicae  seniorum 
g  gloriosissimus  dominus  nosier  Recaredus  rcx,  pro 
reparaiidis  simul  et  confirmandls  dlsciplinae  eccle- 
siasticae  moribus,  Dei  sacerdotes  taliter  aflatus  est 
dicens  :  Ueg'a  cnra  usque  in  eum  modum  protendi 
debet  et  dirigi,  quem  plenara  coiislet  veriialis  ei 
scienlae  capere  ralionem ;  ham  sicui  iii  ribus  huma- 
nis  gtoriosius  eminet  polestas  rcgia,  ita  ei  pro^pi- 
ciendas  commodiiaii  comprovincialium  major  debet 
esse  el  provideniia.  At  nunc,  beaiissimi  sacerdoies, 
non  in  eis  laniunimodo  rebus  diffundimus  solerlinm 
nostram  quibus  populi  sub  nosiro  reginiine  positi 
pacatissime  guberneniur  et  vivani,  sed  ctiam  in  ad- 
julorio  Chrisii  extendimus  nos  ad  ea  quu  sunl  CiB* 
lestia  cogilare,  et  quae  populos  fideles  erflciunt  saia- 
gimus  non  nescire.  Cxtei  nm  si  lotis  nitendiim  est 
C  viribus  humanis  inoribus  modum  ponere  et  fnsolen- 
lium  rabiem  regia  potestate  refrenarc,  si  quieti  et 
paci  propagandae  opein  det>emus  impendere,  mulio 
magis  est  adhibenda  solliciludo  desiderare  el  cogi- 
tare  divina,  inhiare  sublimia  ei  ab  errore  relraciis 
populis  veritaiem  eis  serena  luce  oslendere:  sic 
eniin  agit  qui  mullii»lici  bono  se  a  Deo  remunerari 
confidit ;  sic  enim  audii  qui  super  id  quam  qiiod  ei 
commitiitur  augel,  duni  illi  dicitur  :  Quidnuid  iupef' 
erogaoerit  ego  eum  redicro  reddam  libi.  Ergo  quia  jam 
fidei  nostr»,  et  confessionis  forniam  pleua  aerie  ve- 
sira  beaiiludo  recensuit,  siinulqtie  et  sacerdotttm 
iiosirorumque  proeerum  fid*  s  aique  confeasio  san- 
ciitati  vesirae  perpataii,  hoc  adhuc  necesaario  pro 
firmitate  catbolicae  fidei  uosira  Deo  supplei  iiisli- 
^  tuere  deerevit  aucloritas,  ut  propter  roborandam 
gentis  nostrae  noveltam  conversiouem  omnes  Hi* 
spaniarum  elGalliae  Ecclesix  lianc  regulam  servcnt: 
ui  omnes  sacrificii  lcmpore  aute  communionem  ■ 

iii.  Iii  rcliquis  deest  hic  tilulus. 

*  lii  omnibus  Codicibus,  exiepto  A.,  &Iurila  prxpo- 
nilur  Ubiligisclo. 

'  Ex  reliquii  prster  A.,  in  quo  :  Tudennae. 

s  Blt.,  E.  4,  T.  i,  2,  Becct/n,  U.,  UadUa. 

1<E.  4,  T.  1,2,  Ar^fomfui. 

i  Ex  reliquis  Codicibus  praeter  A.,  in  quo  legi» 
lur  :  tignum  feci, 

\  AS,.,  CHtiaw.  E.  4,  T.  1,  2,  Quiisiiit. 

k  B.R.,  T.t,2,  Agila. 

1E.4.T.  1,2,  Eila. 

^  JE.f  B,R.^  E.  5,  4,  U.,  communicaiionewu 


551  a>LLEGTia  GVMONUM  S.  iSIMmO  illSPAL.  ASCRIPTA.  SS2 

cMfofiiClirifU  fai  tangoinis  inKia  orienuliam  p»r*  A  Cliri«ii  eorvut  ei  tMigiiiMn  pr«libaBdum  peciora 

pepulorutt  lide  purificala  accedanL 


tium  niorem  unatilmlter  d<ra  voce  aacraliisiaium 
fidei  recettseanl  symiiulum,  ut  primum  populi  quid 
ereduliuic  icneaut  faieantur  et  sic  eerda  fide  purift- 
eaia  ad  Christi  corpus  ei  sanguinem  percipiendum 
exhlbeant*  bum  cnim  constiuuio  hxe  fucrit  pcrcn* 
luter  conservata  in  Dci  Ecclosia  ct  hdelium  exso- 
lido  corroboratur  34S  crcdulilas,  ct  perfidia  iufi- 
deliom  confuiata  ad  id  quod  repetitum  saspius  reco- 
gnoscit  fatilliroe  inclinatur ;  nec  sc  quisquam  jam 
de  ignorantia  fidei  eicusahit  a  colpa,  quando  unirer- 
sorum  ore  cognoscit  quid  catholica  teneat  et  credat 
Ecclesia.  Omnibus  crgo  capiiulis,  qu»  adhuc  per 
vestram  sancUutcm  regulis  ccclesiasticis  adjicienda 


111.  Ut  ne  quis  extra  n^icessilutem  rem  EccUsite 

cUienet. 

Ilaec  sancu  synodns  nulii  episcoporom  liceniiam 

triboic  res  alienare  Eedeside»  quoniam  ei  amiqoio- 

ribus  canonibus  prohibeniur :  si  quid  vero  quod  utl- 

liutem  non  gravet  Ecclesiae  pro  suffragio  monacho- 

rum  ad  suam  parochtam  perttnentium  dederlut, 

firroum  roaoeai ;  peregrinorum  vero  vel  clericoniro 

et  egeoorum  necessitaii  salvo  jure  Ecdesi;e  pras- 

siare  permittuntur  pro  tempore  quo  potuerint. 

IV.  Vt  Ueeat  epiicopo  nnam  ex  paroehiU  basilieam 

monatttrium  fecere. 

5i  episcopns  onam  de  parocbttanls  ecelesiis  sois 


sont^  boc  pro  fidei  sancix  rcvercnlia  et  firmiute  -  ...        rrr    ^     j..      i     •     t.     .. 

proponite  %  quod  de  profircndo  symbolo  nosira,  Dco  »  '««"«s»^"»»^  ^»^^-^  [f- ;  ^-  •  ^»^'«1  ;<>»»?^V    . '" 
!i^.„..  A..r..u  .L..'...  .  ,1.  .^.«..  •....«.  ...     M  roonachorum  regufanter  eongregaiio  vivat .  Iioc 

dc  conscnsu  condlil  soi  habeat  licenllam  beiendi  ; 


docenie,  dccrcvit  scrcuiias :  de  cxtcro  autcm  pro 
iahibendis  ifisoleniium  morilms ,  inca  vobis  conscn- 
liente  ^lemcntia»  scntentii?  icriniiiate  districtioribus, 
ei  finniori  disciplina  qux  facicndaiion  sunt  ptohibitc, 
et  ea  qux  ficii  debeot  immobili  constitutionc  firuiaie. 

CAllTOI.4    et*«   121   OCI  fiOMI.^E  SA^CTa   SINOOUt   C^a- 

STITIIT. 

I  Vt  ^wKHimmm  eiatnta  tt  prntulwm  itomwi^um 
decreta  CMtodiantur^ 

Post  daoiiiaiionem  toresis  Arianai  et  iidei  sanciA 
ratholicx  eapesiiioneiH  hoc  sancium  prxcepit  ceiici- 
lium  :  ul  quia  iu  ooimuilis  vel  haercsis  vd  gciitilitatis 
necessiuicper  Ilisp4niarum  cccleiias  canonicus  pra:- 


qui  ciiam  si  de  rebus  Ecdesl»  pro  eonno  tobsuiii- 
lia  aliquid  qood  detnmentum  Eedesim  oon  eihibe^t 
cidcin  loco  donaverii,  sitiStabile:  rei  enim  b««Q« 
siaiucndx  tanctum  concilion  dai  astentom. 
V.  Vt  taeerdotet  et  levii<e  roife  fom  uxarihat 


<:ompertum  eti  a  saocto  conciiio  epiteepee,  pre- 
sbyicrcs  ct  diacones  venientes  ex  hsrese,  caruali 
adiinc  dettderio  uxoribnt  copolaii  :  oe  ergo  de  cac- 
ftern  fiai  ^  iioe  praxipiiur  qued  ei  prioribot  canoni- 
Inis  icrmiiiaior  :  nt  oon  iiceai  eb  vivere  libkliiiosa 
tocieuie«  sed  maneoie  ioier  eos  flde  coi^ugali  eom- 
leraMtStts  esiordo^  dum  ct  licentia  abuudarct  iraos-  C  niuiicm  uiilitaiem  habeant,  et  noo  sub  ooo  cenclavi 


gredieodi  et  disciplinae  opiio  negaremr,  damque  om- 

•is  eicessos  ha^resis  (ioveretur  pairocinio,  ut  ^  abun- 

daniiani  mali  temperei  districiie  discipliooe,  pace 

Ecclesim  Christj  roisericordia  reparata  «  oronc  quod 

|M*iscerom  caooouat  aociorilat  proliiba  eii  retur- 

fdiie  diteipiii»  liihabiiuai,  ci  agaior  omoequod  pr«- 

cc^  fieri ;  oianeaoi  in  ^too  v^ore  coociiiorom  om- 

«kuo  eootiiioio,  timul  ei  ^ynodicae  sanciorom  pr^o- 

oolum  ilemononimepistoic;  oullut  deioccpt  ad  pro- 

«ertfldot  hmwrot  ecdesiasticot  centra  vdiu  cano- 

twM  «tpiret  indigoot;  nihii  «a  iioc  fiai,  qtiod  sancii 

Poiret  opiriio  Iki  pleni  tanienioi  4ebere  oon  fieri, 

oi  qui  frtttompaerii  tevcriute  priorum  canoiuim 

iMsirinisatur» 

IL  l/f  in  onmihm  eoBiesiia  dit  domnka  wifmboium 

recitetwr» 

Pro  rcvcrcntia  tanctissimas  fidd  oi  propter  corro- 

iioraudas  bominom  invalidas  menies  consuUu  piis- 

Eiiiii  ct  gloriosissimi  domini  Recaredi  regis  sancta 

constituil  synodus :  ut  per  onines  eeclesiat  liispani»» 

Gallis  vel  GaHxdx  secundum  formam  orienialiuin 

ecdeslaruflif  coociliiGoiitUotiiiopoiiUoi  hoc  est  cen- 

iom  qdnqiiaginU  epitcofioruffl  symbdum  348  ^^^^ 

redieiur,  ui  priusquum  dnminica  dicalur  oratio  voce 

dara  a  populo  praediceiiir  [7. 1,  2,  reciteiur],  quo  ct 

fldcs  vera  «oaoitetom  testimooium  lubeat  et  ad 


maocool ,  vel  certc,  si  soiZragai  vlrios.  lo  aliam  do- 
mooi  suam  Hiorem  laciai  imJbiiare ,  ul  cattitaa  ct 
apud  Deum  ei  iMminet  iubeai  lcsiiaBOoium  bonum. 
Si  quis  vero  posi  hanc  eonveniiooem  oiiscene  cum 
uxore  elegent  vivere,  ut  iector  halieatur  :  qui  vcro 
semper  sub  caoone  eedesiastico  jacoenni^  si  con- 
ira  veterum  imperata  io  suis  edioUt  mulierum  quc 
iulamem  suspidooem  possooi  generare  coosortium 
iubuerint»  iUi  canonice  quidcm  distringaniiir,  mu- 
lieres  vcro  ipsae  ab  episoopit  veouodaiaa  pretium  ip- 
sum  pauperibus  erogeiiir  «• 

350  Vl«  ^^  ttrfof  Eceletim  ak  rpiscope  maouawsfKS 
o  patrocinio  Eccieum  nusufMom  discedai ,  tt  ul  U» 
berti  atiorum  ab  epiuopo  defendantur. 

D     De  liberiis  auUm  id  Dd  pncdpiuQi  saoordoiet : 

ut  d  qui  ab  episcopit  facii  suni  tecondum  medum 

cui  cjooaes  aatiqui  dant  iiceotiam  •  tint  liberi  >  et 

iameo  a  patrodoio  Cedeslie  tam  ipsi  quam  ab  eii 

progeniti  non  recedant.  Ab  aliis  quoque  liberUti  tra- 

ditl  et  ecdcsiis  commendatl»  patrocinio  epitcopali 

regaatur,  et  no  cuiquom  donentur  a  priodpe  boc 

episcopus  posiulei. 

VII.  Vt  ad  mentam  eplteojn  Scripiurm  divince 

leguniur^ 

Pro  reverentia  Dei  sacerdotum  id  univerta  tancu 

eontiituii  sfoodoo  :  ot  qoia  adeoii  crebn>  flaeiisis 


■  B.R.,  E.  4,  prwponite.  ditdpiinm. 

I*  Ex cateris Codidbos  pr«ter  A.  et  E.  9,  io  qoibus         c  B.ft. ,  E.  4 ,  T.  1%  a6  episcopii  emmdaim  to  me- 
adcst  bxc  lcctio  :  et  abundantia  maii  teperet  diitnctio     natichum  pueHarum  terviturm  dabunttur  ommbut. 


m  CSONCILIA  HISPANIiB.  —  T0L6TANDM  IH.  3M 

oUow  fabulae  tnterponi ;  in  oinni  saoerdouli  convi-  A  nitentiam  ei  traJai :  si  f ero  molier  roerit ,  noa 


Tio  lectio  Scripianrum  diYinarum  misceaiiir ;  per 

boc  e»l»  el  animaB  aediftcantor  ad  bonum  ei  fabola 

non  necessari»  probibentur  [i£.,  reprobantur]. 

?II1.  Ul  Wericui  de  fanutia  fuci  a  piineipt  iion 

aoiieittr. 

jubente  [F.  I ,  innuente]  autem  atqne  consen- 

tiente  doroino  piissimo  Recaredo  rege  id  pr«cf pit 

sacerdotale  cniicilium ,  ut  clericos  ex  familia  flsci 

nullus  audeat  a  principe  donaios  eipetere,  sed  red- 

dito  capitia  sui  tributo  Ecrleai«  Dei  cui  sunt  alliga- 

[| ,  osi|Qe  dum  vivent  regulariter  administrenl* 

iX«  Vi  ecHenm  Arian&rum  ad  caiholUum  epluopum 
in  cujus  di(Bce$i  tunt  perlineani. 

Decreio  bujus  .concilii  hoc  statuitur,  ut  ecclesiae 


accipiat  posoitentiam  niai  priiis  rouiaverit  babiium ; 
ssspius  enim  iaicis  tribuendo  desidiuie  pmuiteaciam , 
ad  lamentanda  rursum  facinora  poat  acceptam  pm* 
nitentiam  relabuntur. 

XliL  Ul  ckrict  ^j  smilerdi  judket  appeimu 
excommMttkenlur, 

Diuturna  indiscipiinatio  ei  llcentias  inolita  prs- 

aumptio  usque  adeo  illiciils  ausibus  aditum  paie« 

fecit,  ut  clerici  concl^ricos  soos,  relicto  poniiAco 

suo,  ad  judicia  publica  pcrtrabant :  proinde  ataiui* 

mus  boc  de  caeiero  non  praesumi ;  sed  si  quls  boc 

pracsumpserii  facere»  et  causam  perdat  et  a  com- 

munioiie  efficiaiur  exlrancus. 

352  XtV.  De  Judais. 


quae  fucrtinl  in  baprcsiAriana  nunc  auiem  sunt  ca-  b     Suggerenle  concilio,  id  glonosissiniusdomiottsno- 


tholicap,  a(d  cos  episcopos  cum  suis  rebus  pertineant» 

ad  qnos  parochiae  ipsae  in  quibos  eccleslae  sunt  per- 

tinere  videntnr. 

X.  Ui  tiduie  pro  eoitraie  tioieniimn  nuUut  inferaif 
ei  ui  muiier  invila  virum  non  ducai, 

Pro  consulto  castitaiis  quod  roaxime  iiortamenio 

conciVii  proficere  debet ,  annuente  gloriosissimo  do- 

mioo  nosiro  Recaredo  rcge ,  hoc  sanctum  affirmat 

concilium ,  ut  viduaa  quihus  placuerit  tenere  casiila- 

tem  nulla  vi  ad  nuptias  iterandas  veiiire  coganiur; 

quod  si  priusqusm  profiteanlur  coniioentlam  nubere 

351  ^l^^gerint ,  illis  nubant  quos  propria  voluntate 

volocrlnt  liabere  mariti»8.  Similis  conditio  et  de  Yir- 

ginihns  babeaior^  nec  extra  •  voluntatein  parentum 


ster  canonibus  inserendum  prascepit,  ut  Jodaeit  non 

liceatCbrislianas  halicre  uxores«velconcnhinaB,  ne^ 

que  mancipium  Christianom  in  vsos  proprios  eom* 

pararc :  aed  ei  si  qui  filii  es  taii  eonjugio  nati  suns 

assumendos  esse  ad  baptisma  ;  nulla  officia  poblicn 

eos  opus  est  agere  per  quae  eis  occaslo  iriboaiur 

poenam  Cbristianis  infcrre :  si  qni  vero  Cbristianl 

ab  eis  Judaico  ritu  sunt  inaculaii  vel  etiam  circmii- 

clsi ,  non  reddito  pretio,  ad  iibertalem  et  religionem 

redeant  Cbristianain. 

XV.  Ci  urvi  fisei  qui  eeeleuae  conBiruuni  doiem 
faciani  ei  a  principe  eonfirmeiur, 

Si  qui  ex  scrvis  llscalibus  foriasse  ecclesiiis  con- 

struxerint  easque  de  sua  pauperiate  ditaverint ,  boc 

vel  soam  coganiur  maritos  accipere :  si  quis  vero  C  procuret  epi^copus  prece  sua  auctoriuie  regia  con- 

propositum  casiitaiis  vldlue  vel  virginis  impedieritt      flrmari. 


a  saocia  communlone  et  a  liminibus  ccclesiae  ba- 
beaiur  exiraneus. 

XI.  Ui  pdenitent  pamiieniiam  agai. 
Quoniam  comperirous  per  quasdam  Hlspaniarum 
ecclesias  non  secundum  canouem  sed  foedissime 
^  pro  suis  peccatis  bomines  agere  poenitentiam  •  ut 
quotiescunque  pcccare  voluerint  «  loties  a  presby* 
tero  se  rcconciliari  exposlulent ,  ideo  pro  coercenda 
tam  exsecrabili  praesumptione,  id  a  sancio  concilio 
jubctur,  ut  secundum  formam  canonicam  aniiquo- 
luiu  deiur  pceoiientia ,  boc  esi  ut  prius  eum  quem 
sui  pcenitet  facti  a  communione  suspensum  faciat 
iiiter  reliquos  pauiitentes  ad  manus  linpositionem 


XVI.  Ui  epitconi  eum  judicibut  idola  detiruani ,  el  «1 
dominl  idoiairiam  tervit  prohibeani, 

Quoniam  pene  per  omnem  llispaniam  sire  Galliam 

idololatriaesacriiegiuminolevit,  hoc  cum  consensu 

glorioslssiml  principis  sancta  synodus  ordinavit,  ut 

omnis  sacerdos  in  loco  suo  una  cum  judice  lerritorii 

sacrilegium  memoratum  studiose  perquirat,  et  cx* 

terminari  inventa  non  differat ;  bomines  vero,  qui  ad 

talem  errorem  concurrunt ,  salvo  discrimine  anhn»» 

qua  potueriol  animadversione  coerceant:  quod  si 

neglexerintt  sciant  ^  se  utrique  excommunicaiionis 

pcriculum  esse  subitiiros.  Si  qui  vero  domini  extir- 

pare  boc  malum  a  possessione  sua  neglexerint  vcl 


crebro  recurrere ;  expleto  autem  satisfactionis  tem-  D  familiae  suae  problbere  noluerint ,  ab  episeopo  el  ipsi 
pore ,  sicuii  sacerdotalis  contemplatio  probaverit     a  coinmuuione  pellantur. 


eum  commuoioni  resiituat :  bi  vero  qui  ad  priora 

viiia  vel  infra  pGeuiientiae  lempus  vel  post  recoiiii- 

liationem  relabuniur,  secundum  priorum  canoiium 

severiiatem  dainnenlur. 

XJI.  De  hit  qm  pmniientiam  potcunl :  ti  air^  priut 
iondeaiur;  ti  femna^  priut  habitum muiii, 

Quicunque  ab  episcopo  vel  preshytcro  saiius  vel 

liinrmos  poeniteniiain  postulat,  id  ante  omnia  epi- 

scopos  obscrvet  et  presbyter,  ut  si  vir  est,  sive 

snnus,  slve'  iofirmus ,  prius  eum  tondeat  et  sic  poe- 

•  B.n.,  E.  4,  T.  I.  cflre. 

^  T.  9,  fidittime.  IJ.,  feedittimam. 

^-  in  rcliquis  pneter  A.»  tibuerit. 


XV  I.  Ui  epitcoput  cum  juftieibut  neeatoret  fitionm 
aeriori  diteipiina  corripiai» 

Dum  multae  querelae  ad  aures  sancti  concilii  de- 

ferrentur,  inter  caeiera  tanise  enidelkatla  eat  opns 

riuntiaium  quantum  ferre  consedeniium  aures  saoer* 

dotum  non  possent ,  ot  in  quibusdam  llispaniaa  par- 

tibtts  filios  auos  parentes  inierimant  fufniGaiioois 

avidi,  nescii  pieiatia;  quibus  si  taedium  est  filios 

numerosius  augere  *,  priua  se  ipsoa  debeoi  castigare 

a  fornicatione :  nam  dum  causa  propagaodm  prolia 

<>  T.  2»  fcienl  «(t^ire. 

•  In  reiiquis,  praeier  A.  et  E.  5,  agere* 


5S5 


COLLCCTIO  GANONUM  S.  ISIDORO  UISPAL.  ASCftlPTA. 


55G 


«oriianiur  conjugia ,  hi  et  parrieidio  et  forntcationi  A  sunt  dencgentur,  lioc  est  neqite  in  angariis   pr6»by- 


leuentnr  obnoiii.  qui  fetus  nccando  proprios  decent 

»«  non  pro  353  filiis  sed  pro  libidlne  soclart.  Pro- 

inde  iftiilum  nefos  ad  cogniiionem  gloriosissimi  do- 

nilni   nostri  Recaredi  regis  perlatum   est,  cujus 

gloria  dignnta  est  judicibus  earomdem  partium  im- 

perare,  ut  hoc  horreiidum  facinus  diligenier  cum 

sacerdote  requirant  *,  et  adhibita  severitate  pro- 

bibeant :  ergn  el  sacerdotcs  locorum  haKS  sancla  sy- 

iiodus  dolentius  convenit,  ut  idem  scelus  cum  judice 

ciiriosius  quaerant  ct  sine  cipitali  vindicta  acriorl 

disciplina  prohibeant. 

XYIIf.  Ut  $emelmanno  $ynodu$  fial  et  judicei  et  ac» 
lorcs  fiici  prneuHiei  iinL 

Praecipit  haec  saiicta  et  vencrabilis  ^  synodus,  ut 


teres  aut  diacones  neque  in  aliqtiibus  fatigcnl  •  indi- 

ctionibus.  ne  videamur  in  Ecelesfa  Dei  ciactores  po* 

tius  qiiain  f>ei  pontiflces  nominari.  Ili  vero  clericl 

tam  localcs  quam  dioecesani  qui  se  a*)  epiiicopo  gra- 

vari  cognoverint,  querelas  suas  ad  metropolitauom 

deferrc  r.on  dilTeraiityqul  mciropolitanus  non  more- 

lur  ejusmodi  praesumpiiones  disiricte  coercere. 

XXI.  Vtnonl  ceat  judic.bui  clericoi  vel  servoi  Eccteum 
in  inii  aiigariis  ocewpare. 

Qtioniam  cognorimus  in  inultis  civiiatlbus  ecclesia- 

rum  servos  et  cpiscoporum  vel  omnium  clericorum 

a  judlcibus  vel  acioribus  publicis  in  diversis  anga- 

riis  faligari,  omne  concilium  a  pietaie  gloriosisslmi 

domini  noslri  poposcit,  ut  tales  deinceps  ausus  inhi- 


sbinie  priorum  aucioriiate  canonum  qu%  bis  inanno  B  beat,  sed  servi  suprascripiorum  ofliciorum  in  eonim 


prxcepii  congregari  coocilia,  consulta  ilineris  fongi- 
tttdine  ei  paupertate  ecclesiaruni  ilispani»,  semel  In 
anno  in  locum  quem  metropolitanus  elegerit  episcopi 
eongregeniur.  Judices  vero  locorum  vel  actores  fisca- 
liuni  paLriinoniorum  ez  decreto  gloriosissimi  domini 
iiostri  simul  cum  sacerdotali  concilto  autumnali  tein« 
pore  die  calendarum  Novembrium  in  unum  convc- 
nianl,  ut  discanl  quain  pie  ct  juste  cum  popiilis  agere 
debeaiil,  ne  in  angariis  aut  in  opeisitionibus  super- 
fluis  sive  privatum  onerent  sive  flscalem  gravent.  Sint 
cien.m  prospectatores  «  episcopi  secundum  regiam 
adinonilionem,  qualiter  judices  cuin  populis  agant, 
ut  aut  ipsos  prxmonitos  corrigant  aut  insolentias 
corain  auditbus  principis  innotescant;  quod  6i  cor- 


nsibus  vel  Ecclesi»  elahorent :  bi  quis  vero  judicom, 

aut  actorum  clericum,  aut  servum  clerici  vel  Ecclesiae 

in  publicis  ac  privatis  ncgoiiis  occupare  voluerii,  a 

e  mmunione  ecctesiasiici  coi  Iropedimcntnm  facit 

efncinlur  oxlraneus. 

XX-II.  Vt  reliyiosorum  corpora  psallendo  tantum  dedu- 

cantur, 

Religiosorum  omnium  corpora  qui  divina  vocatlone 

ab  bnc  vita  recedunt  cum    psalmis  tantummodo  et 

pNallcniium  vocibus  debere  ad  sepulcra  dcferri ;  nam 

funebre  carmen  quod  vulgo  dcfunclis  cantari  solet, 

vel  peccatoribus  se  prozimos  aut  familias  cedere, 

ontnino  prohibemus.  Sufdciat  autem  quod  in  spe  re- 

surrectionis  Christianorumcorporibus  famulatus  divi- 


repios  emendarc  nequiverinl,  et  ab  Ecclcsia  et  a  coro-  C  n»'^"'"  impendilur  caniicorum ;  prohlbet  enlm  nos 

imunione  suspendant  :  a  sacerdotc  vero  et  a  senio- 

ribus  deliberelur,  qiiod  provincia  ^iue  suo  deirimenio 

praesiare  debeat  judicium.  CouciHum  autem  non  sol- 

valur,  nisi    locuin  prius  elegerint   quo  succcdeuti 

tempure  iterum  ad  roncilium  veiiialur,  ut  jam   non 

necesse  habeat  meiropolitanus  cpiscopus  pro  con- 

grcgando  concilio  litieras  destiuarc,  si  iii  priori  con- 

cilio  tempus  omnibus  denuntietur  et  locos, 

WlL.Vt  EccUiiacum  rebui  ejui  ad  episcopiordinationem 

pertineat. 

Hulti  conira  canonum  constiiuta  sic  occlesias  quas 

cdiflcaverint  postulaut  consecrari,  ut  dotem  quam  el 

ECih^six  contulerint  censeant  ad  episcopi  ordinalio* 

iiem  non  pertinere,  quod  facium  et  in  praeterito  dis- 

pltret  et  in  foturum  prohibetur ;  seJ  omnia  secondum  ^  saltuiionibus  el  turpihos  invigilent  canticis,  non  so- 


Aposiolus  nostros  lugcre  defunctos  dicens:  De  dor- 
mientibui  autem  noto  voi  contriitari  sicul  et  eeeteri  qui 
ipem  non  habent :  ei  D.rminus'non  flevit  Lazanim  mor- 
tuum,  scd  adhujus  viiae  aerumnas  ploravii  resiisclian- 
ditm :  si  enim  potesi  hoc  episcopus,  omnes  Christia- 
nos  agere  prohibere  355  '^O"  moreior ;  religiosls 
lameii  omnino  aliter  fieri  non  decerc  censemos,  sic 
enim  Ghristianorum  per  omncm  mundum  humari 
oportet  corpora  dcfunctorum. 

XXIII.  Vt  in  ianctorum  natalitiii  baltematlee  prohi" 

beantur, 

Ezlcrminanda  omniiio  est  irrellgiosa  consuettido 

quam  vulgus  per  sanclorum  soie  nnitales  agere  eon- 

suevii,  01  populi  qui  debeiit  officia  divina  attendere 


constitutionem  aniiqoam  ad  episcopi  ordinationem  et 
potesiatem  pertineani. 

354  ^^-  ^'  ejfiicopui  angarinji  vel  indictionei  in 

dimceee  non  imponat, 

Mullorom  qoerela  hanceonstiioilonem  ezegil,  quia 

eognovimos  eplscopos  per  parochias  siias  non  sacer- 

doialildr  sed  et  cradeliter  desxvire  ^,  ct  dom  scri- 

pium  sit :  Formu  eitote§regii  neque  dominantei  im  ctero^ 

azacilonea  dliBcesl  suae  vel  damna  infligont:  ideo 

e&oepto  qood  veleroro  consiltutiones  a  parochiis  lia- 

bere  jobent  epiacopos,  alia  qox  hocusque  praesiimpta 

"  In  cxterts,  esceptis  A.  el  E.  S,  perquirant. 
^  In  rcfliqois^  prasier  A.  el  E.  3,  veneranda. 
•  BR.,  proipectsrei.  E.  4,T.  t,  proipeeioresChristi. 


lom  sibi  nocenles  sed  el  religiosorom  officiis  per- 
strepentes :  hoc  enim  ni  ab  omni  llisiiania  depellatur, 
sacerdoiom  el  jodicloro  a  coiicilio  sancio  corac  eoni- 
miuitor. 

Edietum  regis  in  confirmationem  coneiUi. 
Gloriosissimus  et  piissimus  doininos  nuater  Reca« 
redos  rez  ;  Universurom  sub  regni  noslris  poleatate 
consistenlium  amatores  nos  suosdivinafaciens  veritas 
nostris  principallter  sensibus  inspiravll,  ot  causa  in- 
stanrandae  fiilei  ac  disciplinae  eccIesiasjtjcaB  episcopos 
omnes  llispani£  nostro  praesentandos  colmiol  jubere 

^  M,,,  4,  T.  1, 2,  deierme.  \ 

•  bz  caeieriS;  praetcr  A.,  in  quo,  fatiyentur. 


357  CONCILIA  niSPAiNliG.  —  TOLETANUM  III.  3*8 

mus.  Prxcedenti  aolem  d.lieeuii  et  cauta  delibera-  A     XX.  Quod  sacerdoies  moderaiiier  agere  debeaut 
tione  sive  quse  ad  AJem  coiiveniunt,  seu  quae  ad  mo-     per  parocliias  suas. 


rum  correciionem  respiciunt,cum  omni  sensus  maiu- 
ritaie  ei  inteliigcntije  gravitate  constat  esse  digesta. 
Noslra  pruinde  aucloritas  id  omnibus  hominlbus  ad 
regiium  nostrum  periineiitibus  jiibet,ut  si  qua  definlta 
suiit  In  hoc  sancu>  coucilio  babito  in  urbe  Toletana 
anno  regnl  nostri  feliciter  quarto,  nulli  contemnere 
liceat,  iiullus  praeterire  prssuroat :  capitula  enim  qu» 
seusibus  nostris  placita  et  disciplinae  congrua  a  prae- 
senti  Gonscripia  sunt  synodo,  in  omniaucioritatosive 
clerlcoroin,  sive  laicoruoi,  sive  qtiorumcunque  liomi- 
nuOi  observeniur  et  maiieanl :  id  est : 

I.  De  observatioiie  prioruin  canonum. 

II.  De  syiikbolo  |iroferendu  a  populis  in  Ecclesia. 


XXI.  Quod  servi  Ecdesi»  sive  elericonira  non 
debeant  a  judicibus  vel  nostrb  actoribus  in  aliqua  an- 
garia  fatigari. 

XXII.  Quod  religiosorum  eorpora  com  liymnis  et 
canticis  tanlum  deferenda  sint  ad  sepulcra. 

XXIII.  Quod  ballemaiiaB  et  turpes  cantici  prohi- 
bendi  sunt  a  sanctorum  solemnibus. 

* 

llas  omnes  consiitutiones  ecclesiasticas  quas  sum- 
maiim  brevilerqiie  pracsirinxiinus,  sicul  plenius  in 
canone  coiitinentur,  inaiicre  perenni  stabilitaie  saii- 
cimus  :  si  quis  ergo  clericus  aut  laicus  baruin  san- 
ciionum  obediens  esse  noluerii;  si  episcopus,  presby- 
ler,  diaconus  autclericus  fuerit;  ab  omni  concilio  ex- 


III.  De  episcopis,  ut  eis  non  liccai  reni  alienare  "  communicationi  subjaceat:  si  vero  laicus  fuerit  et 


Ecclesiae. 

IV.  Ut  episcopo  liceat  unam  de  parocbiianis  ecde- 
siis  monasterium  f.icere. 

.  Y.  Ut  episcopis,  prehbyieris  et  diaconibus  ex  bae- 
rese  conversis  jam  non  liceat  misceri  uxoribus :  vel 
quod  hi  qui  semper  catholici  fuerunt  in  cellulis  suls 
cuin  mnlieribus  extraneis  non  morenlur* 

?f.  Quod  liberli  ab  cpiscopis  vel  ab  aliis  facil  et 
ecclesiis  comniendati  permanere  debeanl  I.beri. 

VII.  Quod  lectio  in  omnibus  sacerdoialibus  mensis 
legi  debcal. 

VIII.  Quod  clericos  ex  familis  flari  nosiri  nullus 
nnquam  a  rege  pusiulcl,  ei  qui  acceperil  irriia  lalis 
dooaiio  mancal. 

356  IX.  De  ecclesiis  ab  baerese  translatis,  ut  ad 
eos  episcopos  in  qoorum  sunt  parocbiis  pertineanl. 

X.  De  viduis  :  quod  quae  voluerint  conlinentiam 
leneant,  et  qua^  nubere  elegerint  qoibos  YOluerint 
nubanl:  eaque  ei  de  Yirginibus. 

XI.  Qood  poenitenles  secundum  modum  cauonum 
aiiiiquomm  debeant  agere  pocniteniiam. 

XII.  Quod  qoi  yoloertnt  pcBniieiitiam  agere  prius 
londcaiitor  aot  babiiom  muient. 

XIII.  Qood  non  liceat  duos  clericos  in  forom  cao- 
sare  publicom. 

XIV.  Qood  Judaeis  oxores  vel  concoblnas  Chri- 
siianaa  habcre,  sive  comparare  inancipia  GliriAiiana, 


bonestioris  locl  persona  est,  medietaiem  racoliaium 
siiarum  amiltat  fisci  virlbus  profuluram;  si  veroinfe- 
rioris  loci  persona  esl,  amissione  rerum  suarum  mul- 
ctatus  in  exsilium  depuleiur. 

Flavius  Recaredus  rex  hanc  deliberationem  quam 
cum  sancla  deilnivimus  synodo  conflrmans  subscripsi. 

Ilasona  in  Christl  nomine  Ecclesix  calholieae  Eme- 
riiensis  nietropolitauus  episcopus  provinciae  Lusi* 
taniac,  his  consiitutionibus,  quibus  in  urbc  Tuletana 
imerfui,  anuuens  subscripsi. 

357  Enphemius  in  Glirisii  nomine  Ecclesiae  ca- 
Ihoiica:  Toietin®  iiictropolitanus  ep.scopus  proviu- 
ci»  Garpeiania^,  his  consiiiutionibus,  quibus  in  urbe 
^  Toletana  inierfui,  annuens  subscripsi. 

Leander  in  Cliristi  nomine  Ecclesiae  catholicae 
llispaleiisis  nieliopol.tanus  episcopus  proviiiciae  Die- 
ticx,  hisconstiiuiioiiibus.quibus  in  urbe  Toletana  in- 
tetfui,  annuens  subscripsi. 

Micctius  ■  in  Cliristi  nomine  Narbonensis  Ecclesiae 
metropoliianus  episcopus  Galliae  protincix  his  con- 
stitiitionibus ,  quibus  in  urbe  Tolelana  interfui ,  tn- 
nuens  subscripsi. 

Panlardus  ^  in  Christi  nomine  Ecclesiae  catbolicae 
Bracharensis  melropolitanusGallxciae  provinciae,epi- 
scopus,  his  consiilulionibus,  quibus  in  url)e  Toletana 
iulerfui ,  annuens  tam  pro  me  quain  pro  fralre  meo 
Mitigisio,  episcopo  de  civiiale  Luci,  subscripsi. 


et  judalzare  non  liceai,  vel  publica  ofileia  peragce.  w^     Ugnas  in  Chrisii  nomine  Rarcinoneiisls  Ecclesiae 


XV.  Quod  inanpre  debeat  firmum  si  servi  fisci  iio- 
siri  eeclesias  fecerint  easque  de  peculio  suo  ditave- 
rint. 

XVI.  Quod  Idolairiae  cultura  a  sacerdolibus  vd  a 
indidbus  exquirenda  est  atque  exiermlnanda. 

XVII.  Qood  qui  fllios  suos  necaverint  a  saccrdoli- 
bus  vel  a  jiidicibos  distringantor. 

XVIII.  Quod  semel  in  annR  ad  concilium  sarerdo- 
les  et  judices,  alqueactores  pairimonii  noslri  debeant 
eonvenire. 

XIX.  Quod  ecclesiarutn  omninm  dotes  ad  episcopi 
ordinationem  debeant  pertinere. 

•  iC;.,  D.R.,  C.  5,  T.  I,  2,  U.,  G.»  Jft^eliMS.  E.. 
ii  NigetiM, 


episcopus,  his  coustitutioiiibus ,  quibus  interfui ,  an- 
nuens  subscripsi. 

Murila  in  Cbrisii  nomine  Valenlinae  Eccle  iae  epi- 
scopus,  his  constitiitionibus,'quibus  iuterfui,  annuens 
subscripsi. 

Andonius  in  Cbrisli  nomine  Ec:cleslae  Oreianae  ftpl* 
scopus  liis  consliluiionibus,  qoibus  iuierfni»  annnens 
subscripsi. 

Sedatus  in  Clirisii  nomine  Deterrensls  Ecdesiae 
episcopus  annuens  subscripsi. 

Paltnatlus  in  Christi  nomine  Ecclesiac  Paccnsis 
episcopus  subscripsi. 

^  D.R.,  Pantardiui.  E.  4,  T.  f ,  Pamrdui. 


m                            COLLEGTIO  CANONUH  S.  ISIDORO  IIISPAL.  ASCBIPTA.                            300 

Joanacs  in  Cbrisli  nomine  MeAimn»  Ecdeaiae  epi-  A     Julianvs  Dertosanac  Rcole»i£  opiscopus  snbeeri^ 

scopus  suliscrip^L  Frosclus  ^ episcopus  8ub$«rii  si. 

Iluiio  Seiabiuntt  Ecelesi»  episeopus  subscripsL  Tbeodorus  Ba<Uiao«  ICcclesia!  eiii$copus  sub^cii- 

Petrus  Osionobensis  Ecelesift  episcupits  subscri*  psi* 

psi.  Petrus  lliberiiana:  Ecclesiaeepiicopus  subscripsi« 

Slepbsnus  Tarraconensis  •Ecclesi»  episcopns  sub-  Ueccila  L^tcensis  Ecclesi»  e^^iscopus  iubscii|>si. 

scripsi.  Petrus  Segovicnsis  Ecclesia:  episcopus  subscripsi. 

Gabinius  Osceniis  ^  Ecclesiae  episeopns  stibaerlpsi.  Gardingus  Tudensis  Ecclcsiai  episcopus  subscri- 

Neufila  Tudensis  EcclesiiB  episcopus  subicripsi.  psi» 

Pauius  Oiyssiponensis  Ecclesi»  episcopus  subscri-  Tlgriilius  Agatbensis  Ecclesis  episcopus  subscri- 

psi.  psi. 

Sopliroiiiiis  Egarensls  «  Ecclesiai  cpiscopus  sub-  Argioviius  Portucalensis  Ecclesiie  episcopui  lub- 

scripsi.  scripsi. 

Joannes  Egabrensis  Ecclesia;  episcopus  subscripsi.  Liliolus  Acciianai  EcclesitT  episcopus  subscripsi. 

fienenaius  Elenensis  '  Ecclesia:  episcopus  subscri-  358  (^Uinus  Yalcniin«  Ecclesiae  epiiCopus  sub- 

pfL  B  scripsi. 

Polybins  Ilerdensis  Ecclesiae  episcopus  subscripsL  Tlieodorus    ^   Ca&iuionensis  Ecclesix   episcopus 

Joannes  Dumieiisis  Ecclesia».  *  episcopus  subscri-  subscripsi, 

psi.  Vel  tus  Tucciianae  EcclesLe  episeopus  subscripsi. 

358  Proculus  Segobriensis  Eedesiis  episeopits  Protogcnes  Ecclesla  Sagontln»  episoopua  sub- 

subscripsi.  scrjpsi. 

Era.arim  '  UouAi^Mi*  Eed««i»  «piMOfm  u^  ""?'"  C»'^»"i«*"»  EecteM»  «P»«»l>>»  •"»»- 

scripsi. 

^.     ,.  .      ^                        «...        ,  AlictusGerondeosisEccleslaeepiscopiissobscripsi. 

Simplicios  Qsssrauguslanx  tcde^m  episcopos  posijonius  Eminlensis  Eccleei*  episcopus  sub- 

"*^"P*«-  scripsl. 

Constantius  Portueaiensis  Eedesia  epfseopos  sab-  Talasius    Asloricensis  Ecclesi»  episcopus  sub- 

scripsi.  scripsi. 

Simplieius  CJrgeilitaott  Ecelesi»  episeopus  subscri-  Agripplnus  civitatis  Lutuvensts  i  provlnel»  Gal- 

pgi,  o  iiac  episcofius  subscripsi. 

AsieriusAucensisEcctesixepiscopossubscripsl.  ^"'"®'"»  Pampilonensis  Ecclesi»   episcopus  snb- 

Aga|)ias  Cordubensis  Ecclcsla  e|tiscopus  subscri-  '^ripsu 

pgl,  liyaciAlboe  Caiirieosis  Ecdesi»  epmppnm  snb- 

Stephanus  Itiberiian»  Ecclesix  episcopus  subscri-  "^^* 

pgl,  GalMSus  ardiipreabyter  EmpoHuos»   Ecdesisi, 

Peints  Arcavicensis  Celtiberi»  Ecclesix  episcopus  •^®"'  ^*^®"™  ^^™'"*  ^  Ffuctoosi  tpiaeopi.  siili- 

subs^ripsi.  Wipsi. 

Ubiligisofos  Ecclesis  Yateiuia  s  episcopus  sub-  Servandus  diaeonus  Ecdesi»  AsUgilin»,  agens 

scripsi.  ^^*  domifli  nid  Pergasi  ^  episoopi,  subscripsi. 

Joaniies  Belensts  Eeclest»  episcopus  subscripsi.  IWemirus    arcliipresbytor   Aurioosis   Bcdesic . 

Sunnila  Desensis  Ecdesi»  episcopus  subscripsi.  •'***•.  ^**^  ^^^  "^  ^^  •P'*^«^' »    "**' 

Philt|>pus  Lamecensis  Ecclesix  episcopus  snbscri-  '^"P"-  .     .    ^^ 

psi.  Genesius  in  Christi  nomino  orchi  iiacooiis  Ecdesin 

Aquilimis  Aosonensts  Bcdesis  episcopus  subscri-  *•»««'<»«»"•.  *««»  •««»»  i^^  "»d  iloliii  epi« 

psL  H  wopi,  subscripei. 

Dominicos  Iriensis  Ecdesi»  episcopas  subscripsl.  ^^^*"»»»»  ardiidiacomis   Ecdcsiv  NeMasensis, 

Sergius  Carcasonensis  Ecclesi»  episconus  subscri-  !f  •"*  ^*^,**"  "^^^  "***  ^*****"  «piscopi,  sulMoripsi. 

pg|.  HomiUa  ^  ioneti  Leandri  in  iaudem  Eedtumobcmt' 

Basilras  Ifiplensis  F.cdesi»  episcopos  subscripsi.  canonum  edita. 

Leutherius  SaUmanticensis   Ecdesia  episcopus  Festivftatoro  hanc  omnlum  esse  solemniorem  resti 

***^^"?*^\    .  viutum  novitas  fpsa  signilicai,  quoiiiam  sicut  nova 


Eylalius  IlalieeDSfs  EedesiiB  episcopus  subscrirsi.  est  conversio  Untarum  plebium  causa,  iia  et  noviora 

!  5j^'  V^i  *;.  '''•  ^ '  *•  "'•  ^' •  ^^«wiieujij.  Uim  ibi  euUua  epkcopuM. 

f'l  T  i  ^r^^V?-  *  ifc-  T.  2,  TheudiricHs. 

•  A    B  R     F  V  1  T  ?'t            .    .  .  ^'  '^-  ^-  *'  '"^••^-  'T.  «,  Pngoii.  T.  «,  Pa. 

i  M    D  R    F  7^t''74  ^ii^c^^vTr  '  J!^^  hiec  homilia  in  A.  et  E.  3.  DesumpU  est 

-i:T^^^^^^^^  ^^'^  ••«^•^««  varianUbas  rdiquoram Uo- 


SCI  CONCrLlA  HISPANIA.  -  TOLETANIM  IIL  5« 

siint  solito  Ecclesiae  gnudia.  Nain  niuUas  solemnita- A  minat  et  qux  Iiamo  iijcesseril  non  impulai  <\amna. 


les  per  aniii  decursum  celebrai  Ccclesia,  in  quibus 
umelsi  habct  gaudia  consueta,  nova  vero  sicut  in 
bac  non  babet.  Aliier  enim  gaudet  de  rebus  semper 
possessis,  allier  de  lucris  magnls  bis  nnper  Inveniis. 
Pro  qua  re  et  nos  ideo  majoribus  gaudiis  elevamur, 
quia  repente  novos  Ccclesiam  parturlsse  populosin- 
tuemur,  et  quorum  asperitateni  qnondam  gemeba- 
mus,  de  eorum  nunc  gandemus  credulilale.  Grgo 
materia  gaudli  nostri  triliolalionis  praeteritae  ociaso 
Tuii.  Gemebamus  dum  gravaremur,  dum  exprobMre- 
mur,  sed  gcmitiis  llli  id  egeruirt,  ut  hi  qul  per  in(i- 
delitatem  360  ^^^^^  ^^^^^  sarciua  fierent  nosira 
per  suam  cunversionem  corona.  Iloc  denique  graiu- 
lative  prtifert  in  psalmts  Ecclesia  dlcdns  :  In  triba- 


Tu  proinde  jam  iie  fleas,  ne  tugens  temporaliier 
quosdam  recessisse  a  le,  quos  cernis  cum  inagnis 
lucris  rediisse  ad  le.  G\sulta  ergo  fidel  coufidentia 
et  tul  capiiis  merilo  fide  esio  381  robusta,  dum 
quje  recolis  o'im  repromissa  nuiic  cernis  ^  fuisise 
completa.  Aitenim  in  Evange'io  ipsa  Ycritns  :  Opor- 
tebat  Chmtum  mori  pro  gente  et  non  lautum  pro  genie, 
sed  ut  plioi  Dei  qui  erani  dispcrsi  congregaret  in 
unum.  Tu  profecto  in  psalmis  proclamas,  odientibus 
pacem  dicens :  Magnificate  Dominum  mecufn  et  exal' 
temUB  nonien  ejus  in  unum.  Et  rursum  :  /n  conve- 
niendo  populos  in  unum  et  regna  ul  tcrvianl  Domino. 
Quam  dulcis  sit  charitas,  quam  deleciabilis  uniias, 
non  nesciens  per  pr(»pheiica  vaiicinia,  per  evange- 


latione  ditatasti  me :  ct  Sara  dum  sxpe  a  regibus  6  lica  oracuta,   per  apostolica  documenta,   non  nibi 


noiicupiscitur,  nec  maculam  pudiciiiae  sentil,  et  Al)- 
raham  causa  pulchriiudinis  sux  divltem  facit  :  ab 
ipsis  eniin  regibus  Abraham  ditatur  a  quibus  Sara 
^concopiscitur.  Gondigne  ergo  Ecclesia  catholica  geii- 
tes,  quas  slbl  aemulas  senserit  fldel  stue  derore,  ad 
sul  eas  sponsi,  hoc  est  Chri«ti  lucra  iransducit,  et 
per  ea  regna  suum  Tirum  divitem  reddit  per  quae 
66  inquieiari  perseiiserit.  Slc  enim  dum  ex  initlo  la- 
cessilur  tcI  inVidentium  dcntibus  mordelur,  dum 
premitur,  eroditur,  ei  dum  inscctatur,  dllatatur, 
qnoniaiii  patientia  soa  xmulatores  suos  aut  suporat 
aoi  lucrai.  Diclt  enim  ad  eam  dlvinus  sermo  :  Mul* 
ire  fiHm  cengregatferunt  ditfitiast  tu  autem  supergrusa 
€s  unhersas.  Non  niirum  quod  haereses  fllis  dicun- 


conneiionem  gentium  pr^edicas,  nisi  unitatem  popu- 
lorum  suspiras,  nisi  pacis  et  charitaiis  bona  disse- 
minas.  Laetare  ergo  in  Domino  eo  quod  non  sis  frao- 
data  desiderio  tuo,  nam  quos  tanlo  tempore  gemitu 
teste  et  oratione  continua  concepisli,  nunc  posi  gla- 
cies  hiemis,  post  durliiam  frigoris,  post  austeritatcm 
nifis,  Tclut  jocunditaiem  agrorum  frugem,  et  Iscios 
verni  floros  Tel  arridentes  Tinearum  slipi abus  pal- 
mites.repentein  gnodio  peperisii.  Ergo,  frdires,  loia 
liilarliato  animi  cxulemus  in  Domino,  et  jubilemus 
Deo  Salvatori  nostro.  IIoc  de  caetero  per  ea  quje  jam 
sublata  sunt,  ea  quae  adhoc  exspectantur  implenda 
Tcra  esse  crcdainus.  Quae  enini  prxfata  sunt,  Do- 
mino  dicente  :  Alias  oves  habeo  qsta  non  sunt  ex  hoc 


lur,  sed  attendendum  quod  loco  splnaruin  ponantnr :  ^  ovili^  et  illas  oportet  ad  me  adduci,  ut  sil  unus  grex 


ftliat  sunt  eo  qood  ex  semlne  Ghristiano  generentur; 
spinae  aont,  eoqnod  foris  a  Del  paradiso,  hoc  est  ex- 
tra  cathotlcam  Ecclesiam  nutrlantur;  et  hoc  non 
coojectura  sensus  nostrl  sed  Scripturaa  divinae  au- 
ctoritate  prohator,  dicenie  Salomone  :  Sicul  lHium 
inter  spinas^  ue  amica  mea  inter  filias.  Ergo  iie  ma« 
gnom  TObis  Tiderelor  qood  iiacreses  dixeriin  filias, 
continoo  eas  nominai  esse  spinas.  Haereses,  inqoaro, 
aot  in  aliqoem  angulum  mundi  aut  in  unam  gentem 
iDTeniuntnr  Tcrsarl ;  Ecclesia  vero  catholica,  slcut 
per  totum  mundum  tenditur,  ita  et  omniiim  geniium 
•odeuite  constitoitor.  Recte  ergo  haereses  In  csTcr- 
Dis  qiiibtn  latent  congregant  ex  parto  divitias  :  Ec- 


et  unu^  pastor;  ecce  conlueniur  fuisse  completa. 
Pro  qua  ro  non  duhltemus  tolum  mondum  posse  in 
Ghrislum  credere,  atque  ad  onam  Ecclesiain  conTe- 
nire,  qooniam  rursum  ipso  tcbtificanle  didicimus  in 
Evangelio  t  Et  prdSdieabitHr^  inquit,  hoe  Evangeiium 
regni  in  universo  orbe  in  tettimonium  omnibus  genti^ 
bus :  et  tunc,  inquit,  veniet  consummatio.  Si  ergo  to.- 
mansei^t  pars  aliqua  niundi  Tel  gens  barbara  quaui 
fides  non  irradiaverit  Ghristi,  profecto  crediluram 
ak|ue  in  unam  Ecciesiam  esse  venturam  nulio  modn 
dubltemus,  si  ea  quae  Dominui  diit  vera  esse  puta 
mus.  Ergo,  fratrcs,  reposita  cst  loco  malignitaiis  bor 
nltas,  et  errori  occurrit  Teritas ,  ut  quia  superhia 


ciesiaaotem  calholicain  specola  toliusmnndl  loca-     linguarom  diTersitate  ab  unione  gentes  separavcrai, 
u  ■prieicrgreditor  oniversas.  Exsolia  ergo  et  Ittfare,      eas  rursum  gremio  germanitatis  colllgerei  chariia!^, 


ficelesii  Del;  gaodeel  eonsofge,  onom  corpos  Ghri- 
sii ;  iiidoere  lurlitudine  ei  jnbila  exsoitatione,  qoo<^ 
niam  loi  nioerorea  in  gaodiuro  sunt  motati,  et  tristi- 
liae  b»bilttoi  in  amietom  ketitise  TerBom  eai.  Ecce 
repente  oifiita  flterUiiatia  ei  paoperlaiis  loae  ono 
pftno  popQlos  ittnoneroa  genotstl  Christo  (uo,  nam 
dispeodiiB  tois  profieis  tooque  damno  soberescis. 
TMto»  deoiqee  esl  sponsos  tuos,  cojus  imperlo  re- 
gerit,  •!  dom  le  paiiator  depraedari  ad  modicum, 
rursun  el  praadm  tiiam  ad  le  reducat,  el  bostes 
luos  tibi  conqoirat.  Sic  autem  agricola,  sic  piscator 
[^.,  paatorj,  dom  iocfi  attendit  fotora,  qox»  se- 

•  E.  4,  T.  1 , 2,  locupletata. 
Patroi.  LXXXIV 


et  queinadmodum  unos  possessor  cst  lotios  mundi 
Dominus,  ita  et  possessionis  ejus  esset  onom  cor  et 
anlmos  onus.  Peie  a  me^  ait,  et  dabo  tibi  jeutes  Ikt- 
reditatem  tuam  et  possessionem  tuam  terminos  terras. 
Propterea  et  ex  ono  homine  propagatum  est  oinne 
homlnuro  genos,  ol  qul  cx  illo  ono  procederent 
onum  saperent,  unitatem  quxrereni  ei  diligerent. 
Ordo  ergo  natoratls  exposcit,  ot  qui  ex  uno  liomine 
trahunt  originem  mutuam  teneant  charitatein,  rcc 
dissentiat  a  fidei  Teriiate  qui  non  disjongitor  natu- 
rali  propagine.  Hsreses  362  ^®<'®  ^^  divisiones  e 
fonte  roanant  Tliiornm  :  oiide  qoisqois  ad  onltatrm 

^  i£.,  repromissa,  opere  nunc  ccrnis. 

12 


Mj  COLLECTIO  CANONl  M  S.  ISIDORO  IIISPAL.  ASCRIPTA.  roi 

ventl  ex  tiiio  nd  haiuram  redilit ;  quia  sirut  nniurx  A  extraneu':  estab  ea,  licet  Chrisiiano  nomine  nuncupe* 


esi  ficri  ex  pluribus  unitateniy  slc  est  vitii  rrateruita- 
tis  declinare  diilcedinem.  Erigamur  ergo  tota  mente 
in  gaudia,  tit  quia  gentes  studio  decertandi  perie- 
rant,  sibimet  in  amiciiiam  Cbristus  unam  Ecclesiam 
prociiraret,  in  qna  eas  rursas  reducerei  concordia 
cbaritatis.  «Be  bac  prorecto  Ecclesia  vnlicinalur  pro- 
phela  dicens  :  Domus  mea  domus  orationis  vocabitur 
cmnibus  genlibus,  Et  itcruin  :  Erit,  inquit,  in  nom» 
iimii  diebut  prceparatus  mons  domut  Domini  in  ver- 
tiee  montium  ,  et  etevabitur  tuper  coUes,  et  ftuent  ad 
eum  omnei  gentes^  et  Ibunt  poputi  muUi  et  dicent  :  F«- 
nite^  ascendamus  ad  montem  Domini  et  ad  domum  Dei 
Jacob,  Mons  enim  Christus  est :  et  domus  Dei  Jacob 
uiia  Ecclesia  estejus,  adquam  et  gentium  concursum 


liir,  Chrisii  tamen  corporis  compage  non  tenetur. 
Jlxresis  enim  qune  respuit  caibolic»  EccIesuT  unita- 
lem,  eo  quod  adulterino  amore  diligat  Christum,  iioii 
uxoris  sed  concubinae  oblinet  locum,  quoniam  re 
vera  duos  dicit  Scriptura  esse  in  carne  una,  videli- 
cet  Christum  et  Eccle^iain,  quo  locum  mereirix  niil- 
lum  invenit  tertia.  Una  est  eiiim,  ail  Christus,  cmica 
meOt  una  at  sponsi  mea,  una  est  genitricis  suw  /i/iii. 
De  quo  item  eadcin  Ecclesia  pionunliat  dicens  :  Ego 
dilecto  meo  et  dilectus  meus  mihi,  Quxrant  nunc 
bsreses  a  quo  constupreniur  vel  eujiis  sint  prosli- 
bulum  ractx,  quoiiiam  ab  immaculato  toro  recesse- 
runt  Christi ,  a  quo  quanto  pretiosam  esse  i»ovimus 
copulam  cbaritatis,  tanto  Deum  hac  celebriiale  lau- 


ri  populorum  pronuntiat  confluere  conventum.  De  ^  deiniis,  qnod  gentes,  pro  quibus  363  sanguis  fusog 


qtia  rursum  in  alio  loco  dicit  propheta  :  Surge,  iUu- 
minaref  Jerusalem,  quta  venit  lumen  tuum,  et  gloria  Do- 
mini  super  le  orta  est ;  et  ambulabunt^  ait,  gentes  in 
lumlne  tuo,  et  reges  in  splendore  ortus  tui  :  leva  in 
circuitu  oculos  tuos  et  vide :  Omnes  isii  congrrgati 
sunt  ct  venerunt  tibi  :  et  adificabunt^  inquit,  fiUi  pe^ 
regrinorum  muros  tuos,  et  reges  eorum  ministrabunt 
tibi.  Qui  ut  notesceret  qu:e  ventura  essent  genti  vel 
populo,  qu»  ab  unius  Ecclesiae  communione  reci- 
dissent,  seculns  cst  :  Gens  enim  et  regnum  quod  non 
urvierit  tibi  peiibit.  Alio  deiiique  loc.i  similiter  ait  : 
Ecee  gentem  quam  nesciebas  vocabis^  et  gentes  quce 
non  cognoverunt  te  adtecurrent.  Uniisenim  estChri- 
stus  Dominus,  ciijus  est  una  per  totum  inundum  Ec 


est  Unigcniti  sui,  non  passus  est  extra  uiium  ovile 
diaboli  dcnlibus  devorari.  Lugeat  igitur  veternostia 
prsdo  Buaro  praedam  amisisse,  quia  impletum  vide- 
musquoJ  propheta  vaiicinante  atidivimus  :  Equideiu^ 
inquit,  hac  capiivitas  a  [orte  toUitur,  et  quad  ablatum 
fuerat  a  robusto  salvatur,  Parieiero  enim  discordi^c 
quem  fabricaverat  diabolus  pax  Christi  dcstruxit,  et 
domus  quae  divisione  in  routuam  certabat  caedem, 
unoJAm  Christo  lapide  angulari  conjungitur.  Dica- 
rous  ergo  omnes  :  Gioria  in  364  ^^ccIm  Deo^  et  tn 
terra  pax  hominibus  bones  votuntatis  :  nullum  eDim 
praemium  chariiati  compensatur.  Ideo  omni  gaudto 
pracponitur,  quia  pax  et  cbaritas  facta  esl,  quae  om- 
niuin  virtutum  ob.iiiet  principatum.  Superest  autein 


clcsia  sancta  possessio.  llle  igitur  caput,  et  isla  cor-  ^  tit  unaiiimiler  unom  omiies  regnum  eiTecii  laro  pro 
pus,  de  quibus  in  principio  Genesis  dicitur  :  Eruut  stubilitatd  regni  terreni  quaro  felicitate  regni  coelcsiis 
duo  in  carne  una  :  quod  Apostolus  in  Christo  intelli-  Deum  precibus  adeamus,  ut  regnum  et  geu},  quae 
gitetin  Ecclesia.  Duni  crgo  ex  oronibus  gentibus  Christum  glorificavit  in  terris,  glorificetur '  ab  illo 
unam  vult  Christus  babcre  Ecclesiam,  quicunqiie     non  solum  in  terris  sed  etiain  in  coelis.  Amcn. 

^i  I 

XLIX 

CONCILIUM  TOLETANUM  QUARTUM. 

«BlilGINTA   SEX    ePISCOPORDIf   U;SPANI£   ET  OALLIiB,   ANNO  TERTIO   REONANTB   DOUINO   NOSTRO 
G10RI0SI8SIM0   PRI!IGIPB   SISBNANDO,    DIE   NONARUai   DBGEMBRIS,    iERA  «   DCL\1I. 

T)iim  srudio  amoris  Christi  ae  diligpntia  rcligiosis-  tibus  Dei  humo  prostratus  cum  lacrymis  et  geroiiibus 
sinii  SisenandiTegis  Ilispanias  atque  Gallis  sacerdo-  pro  se  interveniendum  Deo  «  postulavii;  deinde  rell- 
tes  apud  Toletanam  urbem  in  nomine  Domini  conve-     giosa  prosecutlone  synodum  ckhortatus  csi  ut  i  nter- 


nissemus,  ut  ejus  iroperiis  atque  jussis  eommunis  a 
nobis  agitaretur  de  quibusdam  Ecclesiae  disciplinis 
iractaius,  primum  gratias  Salvatori  nostro  Deo  omDi- 
potenti  egimus,  post  haec  anierato  ministro  ejus  ex- 
cellentissimo  et  glorioso  regi,  cujus  tanta  erga  Deuro 
devoiio  exstat  ut  uon  solum  in  rebtis  humanis  scd 
etiam  in  caiisis  divinis  sollicitus  maneat.  Ilic  qjuippe 
duro  in  basilica  beatissim»  et  sancts  martyris  ^  Leo. 
cadiae  emnium  nosLrum  pariler  jam  cobius  adesset, 
tali  ppo  merito  fidei  suap,  cum  magnificeniissimis  et 
nobiliMimis  viris  ingressus  priioum  coram  sacerdo- 


norum  decreiorum  memores  ad  eooservanda  in  nobis 
jura  ecclesiasiica  studinm  praeberemus,  et  illa  cor- 
rigere  quae  duro  per  negligentiam  in  usum  veueruni 
contra  ecclesiasticos  roores  licentiam  sibi  de  usurpa- 
tione  feceruni.  Talibus  igitur  ejus  monitis  congau* 
dcntes  necessarium  exstitit  juxla  ejus  nostruroque  vo- 
turo  tractare  quae  coropetunt,  sive  in  sacranneniis  di- 
vinis  quac  divert>o  atque  illicito  modo  in  Hispaoiaruiii 
ecclesiis  eelebrantur,  seu  quae  in  morlbus  prave  usor- 
pata  noscunlur  :  et  quoniam  generale  concilioro  agi« 
mus,  oportet  primum  nostraa  vocis  sermoneni  de 


•  E.  4,  T.  1,  arra  dclxx. 

^  i£.,  B.R.,  E.  i,  T.  1,2,  U  ,  G.  confessoris. 


^  1n  rcliquis,  pracier  A.  et  E.  5,  Domino, 


5(;3 


CONCILI.\  HlSPANIifi. 


Deo  e;Me»  ut  posl  profe»6ioiiem  fldei  scqiieniia  opcris  A 
Dostri  vou  quasi  snper  fundamenluni  Armisslmum 
UiBponantur. 

I.  De  evldenti  eathoiietB  fidei  veritale  ■• 
Secundum  divinas  Scripturas  et  doctrinam  quam  a 
sanctis  Patribus  acceptmus,  i^atrem  ct  Fitium  et  Spi' 
ritum  sanciuro  unius  deitatis  atque  substanlisB  con« 
fliemur  :  in  personarum  diversitate  Trinitatem  cre- 
dentes,  in  diviuitate  365  unitaiem  prxdicanies  uec 
personasconfundimus,  nec  substanitam  separamus. 
Patrem  a  nullo  faciuin  vel  genitum  dicimus  :  FiSium 
a  l^aire  non  factum  sed  geitttum  asserimus  :  Spirituin 
vero  sanctum  nec  crealum  ncc  geniium,  sed  proce- 
dentem  ei  Patre  et  Filio  prulitemur  :  ipsum  autem 
Dominum  Jesum  Christum  Filium  Dei  et  Greatorem 
oofnium  ex  substanlia  Patris  anie  siecula  genituni  B 
desceiidlsse  uhimo  tempore,  proredempiioneiuundl, 
a  Patre ;  qui  nunquam  desiit  esse  cum  Paire ;  incar- 
ii.itus  est  eniin  ex  Spiritu  sancto  el  sancia  gloriosa 
Dei  genitrice  virgine  &la(ia  et  natus  ex  ip.a  sMus; 
tdem  Cbri&tus  Dominus  Jesus  uuus  de  sancta  Trini- 
taieiininia  et  carne  pci  fectum  sine  peccato  suspicicns 
homitiem,  nianens  qood  erat,  assumens  quod  nun 
crat,  aetjualis  Patri  secundum  diviniiaiem,  niinor  Pa- 
tri  secundum  humanitatem,  bnbens  iu  una  persoiia 
duaruni  naturarum  proprietates ;  naturac  cnim  in  illo 
do»,  Deus  ei  bomoy  non  auiem  duo  filii  ei  dii  duo^ 
sed  iilem  una  peraona  in  otraque  naiura ;  perfercns 
passioiiero  et  mortem  pro  nosira  salute,  non  in  vir- 
tute  divittitatis  sed  in  infirmitate  bumanitatis,  de« 
•cendll  ad  inferos,  ul  sanctos  qni  ibidem  ienebaniur  ^ 
erueret,  devictoque  roortis  imperio  resurrexit;  as- 
somptus  deiitde  in  coelos  venturus  est  in  futuro  ad 
{udicium  vivorum  et  mortuorum;  ctijus  morle  ei 
saoguine  mundati  remissionem  peccatorum  coose* 
cuti  sumus,  resuscitandi  ab  eo  iu  die  novissima  in  ea 
qua  Bunc  vivimus  carne  et  in  ea  qua  resurrexil  idem 
Dominos  forma,  percepiuri  ab  ipso,  alii  pro  juslitl» 
meritis  vttam  aeternam,*  alii  pro  peccatis  supplicii 
Kterni  sententiam.  Hxc  esi  catbolic«  Ecclesise  fides : 
hanc  confessionem  couser vamus  atque  tcnemus , 
quam  quisquis  firmissime  costodierii  perpetuain  sa- 
lutem  babebiu 

If.  De  uno  ordine  in  ministeriit  vel  offidii  in  eunctii 

ecclesiii  celebrando,  ^ 

Post  recia:  fidei  confesslonem,  qux  in  sancta  Del 
Ecclcsia  prxdicatur,  placuify  ut  omnes  sacerdotes 
qui  caibolicaB  fidei  unitate  complectimur ,  nibil  ultra 
diversum  aut  dissoimm  in  ecclesiasticis  sacranientis 
agamus,  ne  quaelibet  nostra  diversiias  apud  ignotos 
seu  carnales  scbismatis  crrorem  videatur  osiendere, 
et  multis  existat  in  scandaiuin  varietas  eccleiiiaruai. 
Unus  igitor  ordo  orantii  atque  psallendi  a  nobis  per 
ooinem  llispaniam  atqne  Galliam  conservetur,  uniis 
modus  in  missarum  solemnitatibUs,  unus  in  vesper- 
tinis  matutinisque  offlciis,  nec  diversa  sii  oltra  in 

•  ExiE..B.R.,E.5,T.l,i,deprompti8uniomncs 
eanonom  biijos  concilii  titull,  qul  desuni  in  A.  ci 
retiqui». 


-  TOLETANUM  IV.  m 

nobis  ecclesiastica  consuetu Jo  qul  Qoa  fide  eentine- 
mor  et  regno;  lioc  enimet  antiqui  canones  decreve- 
nint,  ut  oiiaqoasi|oe  36S  provincla  ei  psallendi  et 
roiuisirandi  parem  consuetudiiiem  icneat. 
111.  De  quutitttte  concHiorum,  velquare  aut  quando  fianL 
Nuila  pciie  res  disciplina  moresab  EcclesiaGhristi 
depulit  quam  sacerdotum  negligeniia,  qui,  contem- 
ptis  canonibus,  ad  corrigendos  ecclesiasticos  mores 
synodumfacere  iiegligunt :  o1)  boc  a  uobis  unlversa^ 
liter  definitum  est,  ut  quia  juxta  anliqoa  Patrom  de- 
crcta  bis  in  anno  difficultas  temporis  fieri  concilinni 
non  sinit,  saliem  vel  semel  a  nobis  celebretur ;  ita 
tainea  ut  si  fidei  causa  est,  aut  qiiaQlibet  aiia  Eccle- 
six  eommonis»  generalis  totius  llispania  et  Galliae 
synodus  convoceiur ;  si  vcro  nec  de  fide  nec  de  com- 
inuni  Ecclesiae  utiliiate  traciabitur,  spcciale  er;i 
concilium  uniusciijusque  proviticia,  ubi  metropoli- 
tanus  elegerit  peragcRdum.  Otniies  autem  qui  caosas 
adversus  eptscopos  aut  judices  vel  potcnles  aut  con- 
ira  quoslibei  alios  babere  noscuniur  ad  idein  conci- 
lium  concurrant,  et  quaecunque  examine  synodaii  a 
quiboslibei  prave  osorpaia  iavenii|nto(,  regii  execo- 
toris  instautia  justissime  his  quibus  Jura  suui  refor- 
Aieniur,  iia  ut  pro  compellendis  judicibus  vcl  sascu- 
laribus  viris  ad  synoduin  metropolitaiii  studio  idem 
exsecutor  a  priiicipe  postulotur.  Quinio  decimo  au- 
tem  calendarum  Juniai  um  congreganda  csi  in  una- 
quaqoe  provincia  syuodus  propter  vernale  lenipos, 
quando  herbis  terra  vestitur  ei  pabula  germiuum 
inveniuntur. 

lY.  Foritiu/o  tectim^iim  (fuam  debeat  iuneta  iynodui  in 

Dei  nottune  fieri. 

Hora  itaque  diei  prlma  ante  solis  ortum  ejlcianiur 
omnes  ab  ecclesia,  obseratj^que  foribus  cunciis  ad 
onam  Januam  per  quam  sacerdotes  ingredi  oporici 
ostiarii  stent :  ei  conveuientes  omoes  episedpi  pari- 
ter  iniroeant  et  secundum  ordinaiionis  sa«  tempus 
resideant.  Posi  ingressum  omniom  episcoporom  air 
que  concessum  vocentur  deinde  prcsbyteres  quos 
causa  probaverit  introire,  nolius  se  inier  eos  inge- 
rai  diaconoruni;  post  bos  ingrediantur  diacones 
probabiles  qoos  orJo  poposcerit  interesse,  ct  corona 
facta  de  sedibus  episcoporuni  presbyieres  a  tergo 
eorum  restdeant,  diacones  in  conspeclu  episcoporum 
stent;  deinde  ingrediantur  laici  qui  electione  concilii 
interesse  meruerint;  ingrediantur  quoque  et  notarii 
qoos  ad  recilandum  vel  exclpiendum  ordo  requirii 
et  obserentur  janoae ;  sedentesqoe  In  diotorno  silen- 
tio  sacerdotes  et  cor  totum  liabentes  ad  Deom , 
dlcai  archidiaconos :  Orate  :  stitimqoe  nmnes  in 
terra  prostrabontor,  et  orantes  ^  diotius  307  taciie 
cum  fletibus  aique  gemitibus,  unus  ox  episcopis  se» 
nioribos  sorgens  orationem  palam  fundat  ad  Domi*^ 
num,  cunciis  adbuc  in  terra  jacentibus.  Fiiiiu  anlem 
oratione  et  responso  ab  omnibus  :  Ameit,  rursos  di- 
cai  diacooos  :  Erigite  vos ;  et  coBfesiim  omnes  sor« 

t>  Rccte  acriptom  foisset  eedentibui,,,,,   ursrdhti^ 
bui, . ...  habentikui oramtbue , 


5(n  COLLECTIO  CANUNUM  S,  ISIDORO  HISPAL.  ASCRIPTA.  5C8 

i;»ni,e;  cnm  omni  limore  Dci  eidisciplina  um  epi- A  returreetio  triduani  temporis  exprimadir  :  4|Hod  si 


scupi  quam  presbyteres  sedeant,  sicque  omnibus  in 
suis  locis  in  silentio  consedeiitibus  diaconus  aiba 
induius  Codicem  canonum  in  medlum  proferens,  ca- 
picula  de  concitiis  agemJis  pronuniiet,  finiiisque  litu- 
lls  melropolitafiiis  episcopus  coneilium  alloquatur 
OiGens  :  Ecee,  sanciissiini  sacerdotes,  recitaiae  sunt 
ei  canonitus  priscorum  Patrum  sententi»  de  conci- 
ilo  eelebrando ;  si  qua  igitur  qiiempiam  veslruin  actio 
eommovet,  coram  siiis  rralrii/us  proponat.  Tunc  si 
aliquis  quamcunque  querelam  quaa  coiitra  canones 
dgit  in  audioniiam  sac  rdolalein  proliilerit,  non  priiis 
ad  aliud  transcatiir  capiiuluiii,  niKi  primuin  qiias  pra»- 
posita  est  aciio  terminetur;  nam  et  si  prcsb^ler 
aliquis  aut  diaeonus,  elcricus  sive  laicus,  de  bis  qui 


quis  forte  etiam  pro  summx  Triniiaiis  veneratione 
existimet  fieri.nequead  bocaliquid  obsiatit  baptisyn- 
dum  semel  in  aqiiis  mcrgere,  quia  dum  in  tribus  sub- 
sistentiis  una  subsianlia  est,  roprebensibile  essc 
uullatenus  poiest  infauidm  in  bapiismate  vel  ter  vel 
semel  mergere,  quando  et  in  iribus  mcrsionibus  per- 
sonarom  Trinitas  et  in  una  potest  diviniiatis  singu- 
laritas  designari.  Sed  si  nunc  usque  ab  bxrelicis  in«» 
fansin  liaptisinate  tertio  mergebalur,  fiendum  rpud 
vns  esse  non  censeo  9  ne  duni  mersiones  numenmt 
divhutaiem  dividant,dumque  quod  faciebant  faciunt, 
morem  vestrum  se  vicisse  gloricntur.  Quapropter 
qutii  de  utroque  sacramenio  quod  fit  in  sancto  ba- 
ptismo  a  tanu  viro  reddila  est  ralio  quod  utrumque 


foris  stelerint  concilium  pro  qualibet  re  crediderii  ^  recium ,  uirumque  Irreprehensibile  in  sancta   Doi 

Ecclesia  babeatur,  propterviiandumauiemscbisma- 
tisscandaluin  vel  bTretici  dogmatis  usum  simplam 
teneamus  baptisini  mersionem,  ne  Tideantur  apud 
1108  qui  tertio  mergunt  baereticorum  approbare  as- 
senionem,  dum  sequuntur  et  morcin,  et  ne  forte 
cuiquam  sit  dubium  bujus  simpii  mysterium  sacra- 
meiiti,  videat  in  eo  moriem  et  resttrrectionem  Cliri- 
sti  significari ;  nam  in  aquis  mersio  quasi  lo  iiifernom 
descensio  est,  et  rursus  ab  aquis  emersio  resurreciio 
est.  liem  videant  in  eo  unitatem  diviniutis  et  Trini- 
tatem  personarum  ostendi  ,  unitatem  dura  semel 
inergimus ,  Trinilatem  dum  in  noinine  Patris  ct 
Filii  et  Spiritus  sancti  baptiaamus.  Pandiiur  biijus 
singularis  baptlsmatis  mysterium  etiaio  sanctarum 
Scripturarum  exemplis,  Paulo  apostoio  attesiante  : 
Noh  90»  ignorare^  ftatra  ,  quoniam  patres  nottri  om- 
nes  sub  nube  fuerunt,  et  omnet  mare  'trmwe.unt  et 
omnei  in  Moy$e  bapiiMti  sunt  in  nnbe  et  in  mari  : 
mare  quip) e  llubrum  significat  biptismum  Ciiristl 
sanguine  consecratum,  per  quem  populus  Dci  seiiiel 
trjiiisiii,  ubi  tamen  tota  erat  Triniiai,  369  prxce- 
dente  populum  eoiumma  ignis  et  nubis;  in  igi^e 
quippe  significabatur  Pater,*  in  columna  Pilios,  in 
nobe  Spiritus  sanetus.  Jordanls  quoi)tie  fluenta  cuin 
area  populus  Dei  semel  transiit»  per  quod  signifieatur 
simpla  roersio  baptismatis,  cujus  sacramento  Ecele* 
sia  abluitur,  et  de  saeculi  bujus  laboribuo  per  bapti- 
ftinum  quasi  per  Jordanem  ad  terrara  coelestis  repro* 


appeliandum,  Ecclesi.c  roetropolitnnac  arcbidincono 
eausam  suam  iniimet,  et  illeconciliodeniintiet :  totic 
illi  et  iniroeundi  et  proponcndi  licentia  concedaiur. 
Nullus  autem  cpiscoporum  a  co&tu  cominuni  seccdat 
antequam  bora  generalis  secessionis  adveniat :  con- 
cllium  qiioque  nullus  solvere  audeat  nisi  fueritit  con- 
ota  determinata ,  ita  ut  quxcunque  deliberaiione 
eommuni  finiuniur  episcoporum  singulorum  manibus 
subscribantur  :  tunc  enlm  Deus  suorum  sacerdotuin 
inieresse  credendus  est,  si,  tuinullu  omnl  abjeclOy 
sollicite  atque  iranquille  ecclesiastica  negotia  tcrmi- 
itentur. 

Y.  De  annuniiatione  Patchce  an!e  Eptphaniam  inter 

epiicopos  exquirenda, 

Solei  io  llispaniis  de  solemnitate  pascbali  varietas 
existere  praedicationi^ ,  diversa  enim  observantia 
laierculorum  pascbalts  festiviutls  inierdum  errorem 
parturit :  proinde  placui^  ut  ante  tres  mensea  Epi- 
pbaniorum  inetropolitani  sacerdotes  lilteris  se  iuvi- 
cem  inquirant,  ut  communi  scieotia  edoeti  diem  re^ 
surrectionia  Cbristi  et  comproviocialibus  auia  insi- 
nuent  et  uno  tempore  celebrandom  annuntieni. 
VI.  De  trina  etsimpla  in  baptismo  mersione» 

De  baptismi  autein  sacramento  propter  quod  in 
Ilispaniis  quidam  saeerdotes  trinam ,  quidam  sim* 
plam  mersionem  faciunt,  a  nonnullis  scbisroa  esse 
conspicitor  et  unitas  Qdei  scindir  videlur ;  iiam  duin 
paries  diverso  et  368  <iu*^^  contrario  modo  agunt, 
alii  alios  non  bapiizatos  esse  contendunt  :  proinde  d  missionis  ingreditur 
quid  a  nobis  in  bac  sacramenti  diversitate  fiendoni 
[J9/t.,  finiendum]  sit  apostolic»  sedis  informemur 
prasceptis,  non  nostram  sed  paternam  institutionem 
sequeiitea.  Beaiaa  igitur  roemoris  Gregorius  Romana 
£cclesiaB  pontifex,  qui  non  solum  partes  Italia  illu* 
atravit  sed  et  longe  existenies  ecelesias  sua  dociriiia 
perdocuit»  effliigitanie  sanctlsaimo  Leandro  episcopo 
de  bac  Hispanis  diveraitate  quid  potius  esaet  se- 
queAdum,  inter  co^tera  rescribens  ei  sie  ait :  De  trina 
vero  menioiie  baplismatis  nibil  respondi  verius  po« 
teai  quam  Ipsi  sensisiis,  quia  In  uita  Ade  nihil  officit 
sanctse  Ecclesiae  consaetudo  diversa.  Nos  auteni 
qood  tertio  mergfmus  triduanae  sepulturae  sacramenta 
aignamus,  ut  dum  tertio  ab  aquis  infans  educilur» 


Yll.  De  celebrando  officio  in  feria  sexla  Pauhm. 

Gompeiimus  quod  per  nonnulias  ecdesias  in  die 
se&u  feria  passlonis  Domini  clausis  basillcarum  fo* 
ribua  nec  eelebretur  officium,  nec  passio  Domini  po- 
pulis  praedicetur,  dum  idem  Salvator  nosier  aposto* 
lis  suis  prascipiftt  dicens  :  Pawonem  et  mortem  et 
resurreetionem  meam  omnibus  pfmdiaae  :  ideoque 
oportet  eodem  die  mysteriuiB  crucis»  quod  ipse  Do- 
minus  eunctis  annuntiandun  volult,  prsdicare,  ai- 
que  indulgentiam  criminum  elara  voce  oainero  po« 
pulum  postulare,  ut  poenitentisn  compunciione  roun- 
dati  vencrahilem  diem  dominiex  resurrectlonis  re- 
missis  iniquiiatibussuseiperemereamur,  corporis^ie 


SG9  CONCILIA  HISPANIiC:.  -  TOLETANUM  IV.  570 

ejiis  el  sanguints  sacramentum  mundi  a  peccaio  su-  A  Piitor  noster,  qui  es  in  ceelis ;  qui  jatn  Datre  lali  re- 

generati  sunt  ex  aqua  ei  Spiritii  sancto  :  deiet  Igitiir 


niT^mos. 

V]ll..Be  non  iolvendi$  jejunih  in  feria  iex:a  Pa$ch<s. 
Quidam  in  die  ejusdcni  doniiiiic»  passionis  ab 
bora  nona  jcjunium  solvuut,  conviviis  abuliintur,  et 
dum  sol  ipse  eadem  die  ten<'bris  pallcatus  lumen 
subdnxeriit  ipsaque  elemcnta  turbata  moestitiani 
totiusmnndi  ostenderint,  illi  jejnnium  lanti  diei  poU 
luunt,  epuiisqiie  Inserviunt :  et  qoia  totum  eumdein 
diem  universalis  Ecclciia  propter  passionem  Domini 
i»  moerore  et  abstiaentia  peragit,  quicunqne  iii  eo 
jejMiiium  prabier  parvulos,  sencs  ei  languidos,  anie 
peractas  indtflgcntia!  preces  resolverii,  a  pasciiali 
gaudio  depelletor  [i£.,  K.  4,  repellalur]«  nec  in  eo 
saeramentum  corporia  et  sanguinis  Domini  pereipial, 


hxc  quotidiana  oratio  mininia  quoiidima  peccata, 
delet  et  illa  a  qtiibus  viM  fiJelium  etiam  sceleraia 
gesta  poenitendo  in  m«;ltus  miitata  discedlt.  Ergn 
sicut  Cbristus  prsccepit,  sieut  Apostolus  .idmonnit, 
et  quemadmodum  doctores  cccfesiastici  institueruni, 
qiiia  quotidie  vel  cogitatione  vel  vf  rbo  vel  operc  dc- 
linquimns,  qnotldie  banc  orationcin  efrundere  in  con- 
speciu  Dei  debemus :  quisquis  ergo  sacerdotum  ^el 
8ubj'centium  clericoram  banc  oraiionem  daminicain 
qtiotldie aui  in  publico  aut  in  ptivato  onicio  pr.Tter- 
ierit  propter  soperbiam»  jodieatus  ordinis  sui  lio- 
nore  mniclctur. 
XI.  De  non  cantando  in   Quadragetima  Allcluia. 


qaia  diem  passionis  ipslos  per  abslinentiam  non  ho-  B     item  c<!gnovtmus  qoosdam  llispanije  sacenlotcs 

quod  io  qnadrage^imae  diebus  AUeluia  decantent 
pra>ter  in  uliima  hebdomada  puscbjn,  quod  deiticcps 
lieri  interdtcimus,  slaiuentcs  ut  in  omnlbus  ^T.udi- 

Ctisquadr»geslmx371  diebos,  quia  tcmpus  est  non 
gaudii  sed  mceroris,  Attelula  ideo  non  decaiitetur ; 
tone  enim  opos  est  fletibus  ac  Jfjunils  insistere,  cor- 
pus  cilteio  et  cinere  intuere,  anlmum  moeroribus 
dejicere,  gaudium  in  trislitiam  veriere,  quousque 
▼enlat  tempus  resurrectioni*;  Gbristi,  quando  opur- 
teat  AUiluia  in  laetiiia  canere  et  moerorem  in  gau- 
dium  eommotare.  Hoe  erim  Eeclesi»  universalis 
consensio  [7.  2,  consuetndo]  in  cunctis  provincia- 
rum  "  pai  ifbus  roboravit,  quod  ci  a  nobts  omnibus 
ui  conserveiur  per  Hispanias  Galliasque  provincias 
oportebit :  in  ^  temporibus  quoque  reliquoruin  ca- 
lendis  Janoariis,  qu»  prnpter  errorem  Gentilium 
aguniur,  omnino  AUfiuia  non  decaniabltur,  in  quibus 
eiiam  praeter  piscem  et  olus,  8'cut  in  illis  quadra  • 
ginta  diebus,  caeteris  carnibus  absiineiur  et  a  qui- 
busdam  etlam  nec  vinum  bibitur.  Si  quis  igiior  epi- 
scopus,  aut  presbyter,  aut  diaconos,  ani  quilibet  ex 
ordine  clericorum  fnerit  repertns,  qui  arbitriuro 
suum  bnic  constitulioni  atsiimat  pra^ferendum,  ordi- 
nis  sui  oflicio  carere  cogatur  et  communione  ejiis- 
dcm  pascbui  privetur. 

XII.  Quod  laudet  non  mox  poil  Apos(o/uni  ted  poU 
Evangetium  ttnt  dicendm. 

In  quibusdam  qnoque  Hispaniarum  ecclesiis  lau- 


norai. 
IX.  De  benediceftdo  eereo  ei  lucemain  pervi^jilHi 

Loecrna  el  cereus  in  pervi^iliia  Pascliae  apud  qtiaso 
dain  ecclesias  non  benedicuntor,  ei  cor  a  nobia  be- 
nedicaniur  ioquiruat :  propter  gloriosom  euim  noelis 
ipsius  sacramenturo  solemniter  b«c  benedicimus,  oi 
sacr»  resurrectionis  Cbristi  mysterium,  quod  tem- 
pore  huJHS  votiv»  noctis  advenit^  in  l>enedictioue 
sanctiGcaii  luminis  soseipiamos  ;  et  qoia  haec  obser- 
?atio  per  multarom  loca  leprarom  regionesqoe  Hi- 
spanise  in  ecclesiis  commendatur,  370  dignum  est 
01  proptcr  oniiatem  paeis  in  Galiicanls  ecclesiis  con- 
servetur :  nolli  aoiem  imitunc  erii  qui  hxc  siatuta 
coniempscrit,  sed  patemorum  regulis  subjacebit. 

X.  De  dominica   eratione  quotidie  patenler  pronun- 

tiandu 

NonnuHi  saeerdotutn  per  llispanii^s  reperiuniur 

qni  dominicam  orationcm  quam  8alvnt«r  noster  do- 

cuii  et  praeeepii,  non  qiiotidie  sed  lantum  die  Domi- 

niea  dieont,  et  qnia  ut  sine  inlermissione  oremus 

Apostolos  doeoit  \  qualiler  autem  orenios  Christos 

praecepit  dicens  :  Cum  autem  oratit,  dieite :  Paler  no' 

U€r^  qui  es  in  eetlii :  quomodo  ergo  qnotidie  non  dici- 

tor  qood   sine  iiilerniishione  dici  jubetur?  nam.  in 

liniom  qootidie  bsec  oraiio  dicenda  est,  quantom  et 

ipaoiitolo  otiior  dum  vocatur  oraiio  qiiotidiana ;  sic 

enim  eain  sancii  Patres  nuncupaveruni,  qnod  etiam 


apod  docttires  quorum  itlusiris  doctrina  est  inveni-  n  des  post  Apostolumdecantantur  priusqnam  Cvange- 

lium  praedicetur,  dtim  canones  praecipiant  post  Apo- 
s«o!om  non  laudes,  sed  Cvangelium  «  pronontiaro, 
prxsumpiio  est  enim  ut  anteponaniur  ea  qu»  seqoi 
deVent ;  nam  laudes  ideo  Evangelium  sequuntur  pro- 
pter  gloriam  Cbrisli  quae  per  idem  Cvangelloro  prae- 
dlcalor;  circa  omnes  igiior  sacerdoies  bic  ordo 
deinceps  retineatur  :  excommonicationis  pcenain  su- 
scepfori  qui  hunc  ordinero  pertorbaverint. 

Xill.  Be  kymnorum  cantu  non  renwendo, 
De  hymnls  eiiam  eanendis  et  S»lvaloris  ei  aposto- 
lorom  babemos  exemplum.   nam  ei  ipse  Dominos 
b)muomdixiss6perhibctor,  Matihxo  erangolisu  l«- 


Hir.  Sanctus  quippe  Cyprianus  dlcit :  Iia.|ue  rn  ora- 
tioue  dominica  panero  nosiruin,  id  est  Chrisiom  dari 
nobis  quoiidie  peiimu^,  oi  qni  in  Chrlsto  manemus 
et  vrvtmos  a  sanctiflcatione  et  eorpore  ejus  oon  re- 
cedamus.  Sancios  Hilarios  dicit :  Panem  nosfrom 
qnotidiaaum  da  nobis  hodie :  quid  enim  tam  virit 
Deos  quam  nt  qootidie  Chrisius  babitet  in  nobis,  qiri 
est  panis  vitac  ei  panis  e  ceelo?  et  quia  qooiidiana 
oratio  est,  qootidie  qooque  ot  deiur  oraiur.  Sanctus 
Augnslinus  dicti :  De  qoolidiaitis  aotem  brevibnsqoe 
ieccaiis,sineqtiibus  vita  bsee  non  dueitur,  qirotidiana 
ot^tto  fldeliom  s^iisfacii :  eorum  esi  enim  diccre  : 

•  n.  R.,  K.  4,  T.  I,  %  U.,  G.,  terrarum. 

^  lu*iB  ,  D.  li.,  E.  «i,  U.,  G.,  dcsuBl  omiiia  ab  bis 


vocibiis  :  in  temporibui^  usque  ad  illas  :  Si  quii  igitur. 
c  iE.,  B. U.,  C.  i^T.  t,  i,  U.»  G.,  annmaiare. 


371 


COLLEGTIO  CANONUM  S.  ISIDORO  HISPAL.  ASCmPTA. 


m 


»tante  :  Et^  hiftnno  didOt  exierunt  in  monlem  OUveli :  A  373  ^Vi.   De  diierelioue  Glotioi  in   fine  reip»H' 


ei  Pnulus  apostolus  ad  Ephesios  scripsit  dicens  :  /m- 
plefnini  Spirilu  loquentet  voi  m  psalmii  el  hymnis  el 
canticii  ipiritualibui.  El  quia  nonnulli  tiymni  bu- 
mano  sludio  in  laudem  Dei  alque  apostolorum  et 
martjrum  triumphos  compositi  esse  noscuntur,  siciit 
hi  (|U08  bealissimi  doclores  Hilarius  atque  Amiiro- 
sius  edidcrunt,  quos  lamen  quidam  specialiter  re- 
probant  pro  eo  qtiod  dc  Scripturls  sanciorum  cano- 
num  \el   apostolica  iradiiione  non  exisiunt ;  re- 

8pnant372  ^tS®  ^^  >'lu"^  hymnum  ab  hominibus 
coiAposiium,  quem  quoiidie  publico  privatoque  oIA- 
cio  in  fine  omnium  psalmorum  diclmus :  Gloria  el 
honor  Patri  et  Filio  et  Spiritui  eancto  in  iigeula  icscu- 
iorum.  Amen,  Naiii  et  ille  bymnus  quem  nato  in 


forioricni. 

Sunt  quidamqui  in  Ane  responsorlornm  Ghriam  non 
dicant  propter  qiiod  interdum  inconvenienier  reso- 
nat;  sed  hxc  est  discreiio,  ut  in  Isctis  sequatur  G/o- 
ria^  in  trislioribus  repetalur  principium. 

XVIi.  De  Apocalypiii  libro  in  omnibui  mipiendo. 
Apocalypsis  librum  multoruiii  eoncilioruin  aiicto- 
rilas  el  synodica  sanciorum  prssulum  liomanorum 
decreta  Joannls  evaniselisiie  essc  praescribunt,  ei  in« 
ter  divinos  libros  rec'piendum  consiiiuerunt :  et  quia 
pltirimi  sunt  qni  ejus  aiictoriiatem  non  reripiunt  at- 
que  in  Ecclesia  Dei  prsedicare  ccntemnunt,  si  quit 
euin  deinceps  aut  non  receperil  aut  a  Pasclta  usque 
ad  Peniecosten  mis«arum  tempore  in  teclesia  m.y 


carne  Christo  angeli  cecinerunt :  Gloria  in  exceltii  ^  prasdicaverit ,   excumn.unicationis    senientiam    ba* 

Deo,  et  in  terra  pax  hominibui  bonas  voluutatii :  et  re-      bebil. 

Iit|ua  quse  ibi  sequuntur  ecclesiastici  doclores  com- 

posuerunt.  Ergo  nec  idem  in  ecelesiis  canendus  est 

quia  in  sanclarum  Scripturarum  libiis  non  est«? 

Componuntur  er^o  hymiii,  sicut  componuntur  missae 

sive  preces  vel  oraiioues  sive  commendaiiones  seu 

manus  imposiiiones  cx  quibus  si  nulla  dicantir  In 

rcclesia,  vacant  omcia  omnia  ecclesia&iica.  Admonet 

hxc  fleri  atque  bortatur  Tirnoibeum  Aposiolus  di- 

cens  :  Obiecro  igitur  primo  omninm  fieri  obiecratiO' 

ncif  orationei^  poUulationeif  gratiarum  actionu  pro 

omnibm  hominibuif  pro  regibui  et  pro  omnibui  qui  in 

sublimitate  iunt,  Sicut  igitur  oraliones  ita  et  hymnoa 

iii  laudem  Dei  compoMtos  nulliis  nostrum  ullerius 


XYIU.  Quod  poit  benedietionem  populo  datam  com* 
municare  debeant  iacerdotei, 

Nonnulli  saccrdotes  post  diciam  oraiioncm  domi- 
nicam  statim  communicant,  et  postea  benediciiouem 
populo  dant,  qund  deineeps  iuterdiclniiis;  sed  po  C 
oraiionem  dominicam  et  conjunctionem  pans  et  ea- 
licis  benedictio  in  populum  sequaiur,  et  tunc  demum 
corporis  et  sanguini»  Domini  sacramentum  sttm.ttur» 
eo  videlicet  ordiiie  ui  sacerdos  et  levita  anie  aliar» 
communicent,  in  choro  clerus,  estra  cbonim  po- 
pulus. 

XIX.  De  ordinatione  epiuoporum, 

Perniciosa  consuetudo  neqnaquam  est  reiieenda. 


improbet,  scd  pari  modo  Gallia  Hispaniaque  cele-     qux  niajorum  8iatuta  praeterieiis  omiiero  Ecclesi» 


l)rel:  excommunicatione  plectendi  qui  hymnos  rcji- 

cere  luerint  ausi. 

MV.  De  hymno  trium  puerorum  in  cunctis  mi^sarum 

iolenmiis  decantando. 

Ilymnum  qunqne  Irium  puerorum,  in  quo  universa 
fceli  terrx*qiie  creatura  Deum  collaodat  et  quem  Ec- 
rlesia  Ciitbolica  pcr  totum  orbcm  difTnsa  celebrat, 
quidam  sacerdoies  in  missa  dominicorum  dierum  et 
iii  solemnitatibits  marlyriim  canere  negligunt :  pro* 
inde  boc  sanclum  concilium  instituit,  ut  per  omnes 
crclesias  Uispaniae  vel  Gallise  in  omnium  missarum 
s<«lemnitate  idem  bymnus  in  pulpiio  decantetur : 
commuoionem  amissuri  qui  et  antiquam  bujus  liy- 
iniii  consueludinem  nosiramque  deflnitionem  exccs- 
BiTini. 

XV.  Utittfine  psalmorum:  Gloria  et  bonor  Deo  sit 

dicendum» 

Ib  flne  |)8almorum  non  sicui  a  quibusdam  hucus- 
qiie  Gioria  Potri^  8'  d  Cioria  et  lionor  Patri  dicatur, 
David  propheta  dicente :  Afferte  Domino  giofiam  et 
lionorem :  et  Joannes  evangelisla  in  Apocalypsi  au- 
tli?it  vocem  caelestis  exercitus  dicentium  :  Bonor  et 
Cloria  Deo  nostro  sedenti  in  throno  :  ac  pcr  hoc  ha^c 
(luo  sic  oportet  in  terris  dici,  sicut  in  coelis  resonant. 
Univerais  igitur  ecclesiasiicls  hanc  observantiam  da- 
IIIU8,  quam  qnisquis  prxterierii  communionis^artu- 
ram  habebit. 


ordinem  perturbavit,  duin  alii  per  anibituin  sacerdo* 
lia  appeiunl,  alii  oblaiis  muiieribus  ppntiflcaium  as- 
sumunt,  nonnulli  etiam  sceleribus  implicatl  vel  8se* 
cialari  militiae  dediti  indigni  ad  houorem  snmmi  ae 
sacri  ordinis  pervenerunt ;  de  qiioruin  scilicet  casu 
atque  remoiione  oportuer.it  qniJem  statuenduin,  sed 
perturbatio  quamplurima  Ecclesijc  oriretor.  Praeier* 
iiis  omissiSy  deinceps  qui  non  promoveantur  ad  sa- 
cerdotium  ex  regulis  canonum  nccessario  crudiuius 
inserenduni :  id  e^t  qui  in  aliquo  crimine  detectt 
sunt,  qui  inrami.e  nota  aspersi  suul,  qui  scelera  ali- 
qua  per  publicam  poenileutiam  admisisse  confessi 
sunt,  qui  in  baeresim  lapsi  suni,  qui  in  h.Tre8i  bapli- 
«.  zati  aut  rebapiizati  esse  noacuntur,  qul  seroeiipsos 
abscideruniy  aui  naturali  defectu  mcmbrorum  aut  de* 
cissione  aliquid  minus  habere  noscuntur,  qui  374 
secundffi  uxoris  conjnnctionem  sortiti  sunt  aut  nuuie- 
rosa  conjugia  Irequentarunt,  qui  viduani  vel  roarilo 
relictam  duxerunt  aui  corruptarum  mariti  fueruni, 
qui  concubinas  ad  fornicaliones  habuerunt ,  qui  ser* 
vili  condilioni  obnoxii  sunt,  qui  ignoti  8unl,  qui 
neopbyti  vel  laici  sont,  qui  sxculari  militije  dediti 
suni,  qui  ojiriae  nexibus  obligaii  sunt,  qui  inscii  litie- 
rarum  sunl,  qui  nondum  ad  triginta  aunos  pervcnc" 
runt,  qui  per  gradiis  ecclesiasticos  non  accesserunt, 
qui  ambitu  bonorem  qusrunt,  qui  muneribus  lioiio- 


rcin  obtinere  moliuuiur,  qui  a  d>  cessoribus  tn  saccr- 
*  >E.,  Ergo  nec  ipei  in  ecciesiis  canatdi  sunt,  qma  in  sauctanm  Scriplurarum  libris  nan  inveniuntur^ 


ir>  CONCILIA  HISPANI^.  -  TOLETAiNlJM  IV.  5T4 

dotium  eligui.tur;  sed  nec  Hle  deinceps  saccrdos  A  s»iione  vHac  non  bunae  fam.ne  exislunl.  Ul  igiiurcx- 

cludatur  deinceps  omnis  neranda  susplcio  aot  casus, 


erit,  quem  oec  clenis,  nec  populus  propriae  civilaiis 
elegit,  nee  autoriias  metropoliiani  vel  comprovincia- 
lium  ■  sacerdotum  asscnsio  exquisivit.  Quicunque 
igitur  deinceps  ad  ordincm  sacerdoti:  postulatur,  ct 
in  bis  quae  pr.Tdicta  ^  sunt ,  exquisilus  in  nullo  bo- 
rum  deprebensus  ruerit  aique  examinalus  probabilis 
vtia  aique  docirina  exstiierii,  tuuc  secundum  syno- 
dalia  vel  decrctalia  consiiiula  cum  omnium  clerico- 
rum  vel  ciTium  voluiitaie  ab  univer&is  comprovin- 
cialibus  episcopis  au:  Cf>rte  a  tribus  in  sacerdotium 
die  dominira  consecrabitur,  conniventibus  caeteris, 
qui  absentes  fuerint,  Jitleris  suls,  et  magis  auclori- 
tate  vel  praesentia  ejus,  qui  est  in  melropoli  consti- 
tutus.  Episcopus  autem  comprovincialis  ibi  couse- 
craodus  est  ubi  inetropoliianus  elegeril :  nielropoli- 
lanus  autem  non  nisi  in  clvilate  metropoli,  conipro- 
viiiciaiibus  ibidcm  convenientibus.  Si  quis  autem 
deinceps  conira  pracdicta  vctita  canonum  ad  gradum 
sacerdoiii  indignus  aspirare  conienderil,  cum  ordina- 
toribus  suis  adepti  bonoris  periculo  subjacebil. 

XX.  De  numero  annorum  quo  $aeerdote$  ei  levilas 

ordinentur, 

In  veteri  lego  ab  aono  vicesimo  et  quinto  leviue 

biberrtaeulo  servire  mandanlary  cujus  auctoriiatem  in 

canooibtts  et  sancti  Patres  secuti  sunt.  Nos  et  divinas 

legis  et  coitciliorom  praecepti  immemorcs,  infantes  et 

poeros  leviias  facimus  ante  legitimam  aetatem»  ante 

experientiam  viiae  :  ideoque  ne  ollerius  flat  a  nobis 

et  divinae  legis  et  canonicis  admonemus  senlentiis. 


et  ne  dctur  uhra  saecularibus  obtrcctandi  locus,  opor- 
let  episcopos  tesiimonium  prob.ibilium  personarum 
iii  conclavi  siio  babere,  ul  ei  Deo  placeant  ler  con- 
scicntiam  puram  c  el  Ecclesiac  pcr  optimam  famam. 

XXI II.  Ut  pretbyter  vel  diaeonui  vitte  tua  habeani 

teilimonium, 

Non  aliier  placuii,  ut  quemadmodum  antistites  i<a 
presbyteres  alque  lcvitx  quos  forie  innrmiias  aui 
aeiaii<i  gravita.s  in  conclavi  episcopi   manere  ron 
sinit,  ut  et  iidem  in  celiulis  suis  lestes  vitae  babeani. 
vitamque  suam  sicut  ooniine  ita  et  nierilis  teneanr. 

XXIV.  De  convertione  elericorum :  ut  in  uuo  con^ 

clavi  tint, 

Prona  est  omnis  aetas  ab  adolesceniia  in  maluin» 
iiiiiil  enim  incertius  quam  vila  adolcscenlium;  ob  boc 
constituendum  oportuit,  ut  si  qui  in  clero  puberes 
aui  adolescentes  exisiunt,  omncs  in  uno  conclavi 
atrii  conimorentur,  ot  liibricae  xlatis  aimos  noo  in 
luxuria  sed  in  disciplinis  ecclesiaslieis  agant  dcpuiati 
probalissimo  seniori,  qucm  et  magisirum  docirinae  et 
testein  viix  babcani :  quod  si  aliqui  ex  his  pupllli 
existoni,  sacerdotali  toieln  foveaniur,  ut  et  viia  eo- 
rum  a  criminibus  intacia  sit,  et  res  ab  injuria  impro- 
borom.  Qui  aotem  bis  praereplis  reluctaverint,  mona- 
sleriis  deputeniur,  ut  vagantcs  376  aiiimi  et  superbi 
severiori  regula  disiiingantur. 

XXV.  Ut  tacerdotet  Scripturarum tanctarum  et  ca.o* 
num  cognitionem  habeanf. 


sed  a  viginii  quinqoe  annis  asiaiis  leviiaa  consecren-  ^     tenoMntia  maier  conctorom  errorom  maxime  in 


tor,  et  a  trigliila  presbyieres  ordinentor,  ita  ot  se- 
eundoiD  aposto'icum  prasceptum  probentor  primum, 
et  sic  niuisirent  nullum  crimen  babenies. 

XXI.  De  cattitate  tacerdotum, 
Quicuiiqoe  in  sacerdulio  Dei  positi  sunt  375  »^' 
reprebensibiles  esse  debent,  Pnulo  apostoio  atle- 
siante  :  Oportet  epitcopnm  irreprehentibiiem  ette  : 
inoffensos  igitur  ei  immaculatos  decet  Dei  existere 
sacerdoiei,nec  ullo  eos  fi  rnicaiionis  coniagio  pollul, 
sed  caste  vivenies  mondos  semeiipsos  celebrandis 
exhibeant  sacramenlis.  Absiineamus  ergo  nos  ab 
omoi  opere  malo,  et  ab  omni  inquinamento  earnis 
Iiberi  maneamus,  ot  mondi  corpore,  purgnti  mcnie, 


sacerdotibus  Dei  viiandaest,  qui  docendl  officium  in 
populis  sysceperunt :  sacerdotes  eiiim  legere  sancta 
Scripiura  admonei,  Paulo  aposlolo  dicenle  ad  Timo- 
theum :  Intende  lectioni,  exftorlationi^  doctrince,  temper 
permane  in  /i.'f.  Sciant  igitur  sacerdotes  Scripluras 
sauctas  ct  canones,  ut  omne  opos  eorom  in  pra.'dica- 
tione  ct doctrina  consistat ,  aique  aedificent  conctis 
t:uu  fidei  scicntia  qo.im  operom  disciptina. 
XXVI.  Deofficiali  libelto  paruchitanitpretbyteritdando. 
Quando  presbyieres  in  parocliias  ordinanior,  !{• 
bcllom  offlciale  a  saccrdoie  soo  accipianl,  ot  ad  ec' 
cleslas  ailii  depotaias  instrocti  soccedaiit ,  ne  per 
i^noraniiam  etiam  ipsis  divinis  sacrameniis  oCfcii- 
dnnt,  ita  ot  quando  ad  llianias  vel  ad  concilium  VC' 


possimus  ad  sacrificium  Christi  digui  accederc  ci  D       . '       ..  ...        ... 

J'  .   .  .  .'  nennt,  raiionem  episcopo  ^oo  reddant  qualiter  su- 


Deom  pro  deliciis  omniom  deprecari. 

XXII.  Ul  episcoput  in  conelavi  tuo  idoneum  testimonium 

habeat. 

Qoamvis  conscientiam  poram  apod  Denm  nos  ha- 

bere  oporteai,  tamen  et  apod  liomines  famam  opti- 

mam  costodire  conv*fnit,  ut  juxla  praeceptum  aposto- 

licumKion  taiitum  coram  Duo,  sed  eiiam  coram  homi- 

nibns  vitae  sancL-c  tesiimonlum  babeamus;  quidam 

enini  hucosqoe  sacerdotum  non  modicom  scandalum 

jreaverunl,  dum  in  accnsaiione  loxoriac,  in  conver- 

•  Ex  rsteris  Codicibos,  praeter  A.,  in  quo  :  pro- 
vineiatidm. 

»»  Ex  rcliqnis  prxler  A.  et  E.  3,  in  quibos  :  pnr- 
dicatu. 


sceptum  officium  cclebraut,  vel  baptizant. 

XXVII.  De  profestione  paroehitanorum  presbyterorum, 

Quandb  presbyteres  aot  dincones  per  parocI.lAS 

constituuntiir,  oportet  eos  professionem  episcopo  soo 

facere,  ol  caste  et  pore  ^  vivant  sob  timore  Dei,  ul 

dom  eos  talis  profcssio  alligat  «*,  viix  saiictx  discl- 

plina  reiineat. 

XXVIII.  De  ordine  quo  depoM  iterum  ordinantur. 

EpUcopus,  presbyter,  aot  diaconos,  si  a  gradu  soo 

«  iE.,  B.R.,  E.  i,  T.  1,U.,  G.,  per  ccfnvertatiomem 
botam. 
^  T.  2,  catti  et  puri, 
'  B.  R  .  E.  4,  T.  \,  U.,  C,  oblifjat.  T.  2,  rerigat. 


^5  COLLECTIO  CANONUM  S.  ISIDORO  HiSP^L.  ASCRIFTA.  S7C 

ij|}ii8U  (leJQClus  in  8^unda  synodo  innocens  repe-  A  Xm  est  a  prxsenii  eoncilio  episcopos  ita  dioecetea 


rialur,  non  potest  esse  qnod  fuerat  nisi  gradus  amis- 
$os  recipiat,  ui  si  episcopus  fuerit  recipial  corain  al- 
tariodemanu  episcoporum  orarium,  annulum  etba^r 
cuium;8i  phesbyter,  orarium  et  plauciam;8i  diaco- 
nus»  orariimi  ci  albam ;  si  stibdiacnus,  palenam  ct 
calidem  ;  sic  et  leliqui  gradus  ea  in  reparaiionem  sui 
recipiant,  qux  cum  orJLiiareiktur  perceperaht. 

XiXIX.  De  clercj  mago$  aut  wuspices  conmUntibus, 

Siepi»copus  quis,  aul  presbyter,  sive  diaconus,  vcl 
qullibet  ez  ordine  clericorum,  magos  aut  aruspiees 
au\  ariolos  aut  ceric  augnres  vel  sortilegos  ve)  eos 
qui  proflieniur  artem  aliquam,  aut  aliquos  eorum  81* 
aiiUa  exercentes,  377  eoosulere  (uerii  depreliensus, 
ab  honore  digiiilatis  su»  depositus  monasterii  poB-  ^     Q„icuiiqtie  episcopos  allerius  episcopi  dicecesim 


suas  regere,  ut  niliil  ei  earum  jure  pr»sumanl 

auferre,  sed  jiata  prioruin  auctoritatem  couciliorttm 

tam  de  378  oblaiionibus  quam  de  tributis  ac  fru- 

gibtis  teriiam  eonseqiiantur  :  quod  si  amplius  quid« 

piam  ab  eis  prxsuinptum  exstiterii ,  per  coucilium 

resiaureiur,  appellantibus  aut  ipsis  conditoribtts,  aut 

cerie  propinquis  eorum  si  jam  illi  a  sx^culo  deces* 

seruoi.  Nuverinl  autem  condiiores  basilicarum  ia 

rebus  quas  eisdem  ecclesiis  conferunl  nullaiq  poie'* 

9tatem  babere,  sed,juxia  canunum  coQstituia,  sicut 

Ecclesiam  iia  et  doiem  ejus  ad  ordiuationem  epi- 

scopi  periiiiere. 

XXMV.  De  tricennii  tempore  et  propler  provincioi 
causarum  discrelione. 


nam  ezcipiat ,  ibique  perpetu  e  pcenitentiae  deditus 
scelua  admissum  sacrilegiijoat. 

XXX.  De  sacerdolibus  ad  gentem  extraneam  nuntios 

mittentibus, 

Conflnilimi  hostium  sacerdotes,  prxter  eos  qut 

a  regia  poteslate  liceniiam  acceperunt ,  quodtibet 

maudatum  ad  gemem  extraneam  occulte  accipere 

vel  dirigere  non  iirissumant  :  qui  autem  deprehen-* 

ditur  atque  convincitur,  denuniiatus  principi  apud 

concilium  condigna  animadversione  mulctabilur. 

XXXI.  De  discretione  causarum, 
Sxpe  prlncipes  contra  quosllbet  majestatis  obno- 
xios  sacerdotibus  negotia  sua  commiilunt;  sed  quia 
sacerdotes  a  Cliri^io  ad  ministerlum  salutis  electi 
»unl,  ibi  conseniiant  rcgibus  fleri  ludices,  ubi  )ure-  G 
inrando  aiipplicii  iiidutgeotia  promittitor,  noo  ubi 
discriminis  sententia  praeparatur.  Si  quis  ergo  sa- 
cerdoinm  ooutra  lioc  coinmuue  consultiundiscuasor 
in  allenis  periculis  eisliierit,  sil  reus  elTusi  bangui- 
nis  apud  Cliristum,  et  apud  (lcdesiao^  perdat  pro- 
priotn  gradum. 

XXXU.  De  cura  populorum  [T.  2,  pHpillorum] 

et  pauperum, 

EpiscopL  io  proiegendis  popoHs  [f.  2,  pupillis]  ac 
defoodendii  imposiiam  a  Deo  aibi  curam  non  ambi- 
gant^  ideoqute  dum  coospiciunt  jndices  ac  potenles 
pauperuna  oppressores  exisiere,  prius  eos  sacerdo« 
tali  adinoniiione  redarguant;   et  si  cooteinpserint 


per  triginla  annos  sine  aliqua  inlerpeliatione  posse- 

derit,  quia  secundum  jus  legis  ejus  jam  videlur  esse 

dioecesis,  admittenda  non  est  coiiira  eum  actio  re- 

poscendi,  sed  hoc  inira  unam  provinciam,  extra  vero 

nullo  modo»  ne  dum  dioecesis  defendilur  proviiicia- 

rum  terinini  confundantur. 

XXXV.  De  baMcis  noviter  eonstructis  ad  quem 
gpiscopum  pertmeont, 

Sicut  dioBCCsim  alienam  tricennalis  possessio  toI« 

lit,  iia  territorii  conventum  non  adiinit,  ideoqne  ba- 

siiic»  qo3e  novsc  conditae  hierint  ad  eum  procul  du- 

bio  episcopum  pertiuebunt,  cujos  conventus  essc 

constlierit. 

XXXVf.  De  requisitione  ab  episeeplg  per  singuiot 
annos  t/i  parockiis  peragenda» 

EpUcopum  per  cuncias  diceceses  parocbiasqiie 

8H38  per  singolos  annos  ire  oportet,  ul  exquimi 

quid  unaquJBque  liasilica  in  reparationen  siii  indt* 

geat;  quod  f^i  ipse  ant  languoiti  detenlvs,  ant  aliis 

occnpationibus    Implicatus  id  explere   nequiverii« 

presbyteros  probabiles  aut  diaconos  inittat,  qiii  et 

rediius  basilicarum  et  reparationes  et  ministrantiuro 

Tilam  inquiraat. 

XXXVII.  Depromissi  solutione  ex  rebus  EccleM, 

Quicunque  episcopi  sufilragio    cujuslibet  aliquid 

eceleaiasticaa  tttltitati  providerint  ei  pro  eo  quodcun« 

que   modicum  iu  remunoratione  promiserinl,  pro- 

oiiBs^  solutionem  eos  exsoivere  oportebit,  ita  ut  id  ad 


^«^  ^.  :  «^  I    .•  1      .  .•  conciliom  comproviuciale  deductum  eorum  conni* 

cinejidari,  eonim  msoJ^itias  regua  aunbus  mtiraeni,  n  «      .  .     .      t^    .  .  i       -. 

».  „„^  a...rA^.u.  .j^...;.;.  -..  n...:.  «^  ;....:    ^  ^entia  confirmetur.  quia  sicut  Paulus  aposloliis  aii: 

Dignus  est  operanus  mercedem.  suam  accipere. 


ut  quo8  sacerdotalis  admonitio  non  fleclit  ad  justi- 
liam,  regalis  potesias  ab  improbitato  coerceat.  Si  quis 
autem  e|.  iscoporum  id  ueglcxerit,  concilio  reus  erit. 

XXXilJi.  iV^  de  facuUatibus  ecc^esiarum^  exrcpla  tertia 
obtationu,m,  episcopus  ajiquid  auferat, 

AvariUa  radix  cui\ctorum  Hialoruoi,  cujus  siiis 
Gtiaoi  8:)ecrdk)tuin  menies  obiiuei;  multi  enim  flde- 
lium  in  ainorem  Chrisii  et  maiiyrum  in  parochiis 
episcoporuiu  basilicas  con&truuui,  oMatioues  con- 
scribttMl,  s^crdoies  lf»c  :iuferunl  atqiie  in  usus 
suos  convertnnl  :  inde  esi  quotl  cultores  sacrorum 
deficiunt  dnni  stipendia  suo  perdiint,  inde  labenlium 
b.isilicaniin  ruiua!  non  rop;jFaiiliir ,  quia  avariila 
saeoVdolaK  omnia  aufeiuniur.  Pro  qua  re  consiiiu- 


XXXVlll.  De  suffragio  fundatoribus  ecctesiarum  vcl 
(iliis  eorum  impertiendo. 

Praebendum  cst    a   sacenlotibns  vilx  SMlatium 

^79.tndigenlibuset  maximc  his  quibns  restituenda 

vicissitudo  est :  quicunque  ergo  fiiielium.  de  Hieulta- 

tibus  suis  Ccclesias  aliquid  devotione  propria  con- 

tulerini,  si  forie  ipsi  aiit  fiiii  eorum  redacti  fuerint 

ad  iuopiam,  ab  eadem  Ecclesia  sufl^iagium  viue  pro 

lemporis.  usu  percipiani.  Si  enim  clt'ric's  vel  moiia- 

cbis  seu  peregrinis  aut  quainlibet  nccessltatem  au- 

stineniibiis  pro  solo  religionis  intuilu  fn  usimi  res 

C(clesia&tira  largitintur,  qtianio  mig<s  iiia  ooiisu-* 

lcndum  Cbl  quibus  reiribuiionc  jtuta  debetur? 


CONCiLIA  lllSPANl^.  —  TOLETANUM  IV.  579 

XLYI.  De  elericU  upulcra  demaHentiku$, 

Si  quis  clerictts  in  demolieudis  sepulcris  fuerii 

deprebensus,  quia  facinus  hoc  pro  sacrtlegio  Itfgibiis 

publicis  sanguiiie  viDdicatur»  oporlei  cauonibus  iii 

lali  scelere  prodiiuin  a  clericaius  ordine  subiQoveii 

el  pcenilenlia)  uienoio  depuiari* 

XLVII.  De  abMitilione  a  laboribus  tel  iwiiclionibus 
clericoram  ingenuorum. 

Prxcipienle  doniiuo  uosiro  aique  exeellenussiina 
Sisenaudo  rege»  id  consiiluii  sancluni  concilium,  ul 
onines  ingenui  clerici  pro  oflicio  rdigionis  ab  omiii 
publica  indiciioHe  alque  labore  h»beautur  iininuncs^ 
ut  liberi  Deo  serviant  nullaque  prvpediii  necesHiale 
ab  ecclesiasticis  (iriiciis  rclrabautur. 

XLYlil.  De  iniliiw.ione  osconomorum. 

Eos  quo3  oecononios  Graici  vocant^  hoc  est  qu» 
vice  episcoporum  rcs  eccle&ictfticas  iraciani,  sicut 
sancta  synodus  Chalcedonensis  instituit,  omnes  epi» 
seopos  de  proprio  clero  adVegendas  ecclesias  ha- 
bere  oporiet ;  qui  auiein  deinceps  coiiteuipscnl,  ob* 
nuxius  eidem  uiagno  concilio  erii. 

XLiX.  De  professione  monachorunu 

Monachum  aui  paierna  devotio  aui  propria 
381  P^^^^^i^^  faeil;  quidquul  horum  fueril,  alli- 
gatum  teuebil  :  pruiiMJe  eis  ad  muitduin  reverti  in- 
tercludimus  adiluro,  et  omueoi  ad  sacuium  interdi- 
ciinus  regressuro. 
L.  De  cleridn  qui  monaehorum  proposilum  appetunL 

Clerici  qui  monachoriun   pruposituin  appetuni, 

«,.    ..  ^,  .      ,   ,.  qiiia  ineliorem  viiam  sequl  cupiunt,  libcros  ei&  ab 

«I  aaiem  hQCiKm  cuslodienl uaei  catholsco!  r*  ^»-  .^  ^  •  ..    ,     .  : 

Mwv  ««  ^  epuscopo  in  munasieriis  largin  oporiet   ingressu^, 

ncc  iinerdici  propositum  eorum  qui  ad  contempU" 


m 

XXXIX.  De  diserelione  preebylfrorum  et  diaeonorum^  A 
«1  in  utro^ue  choro  consistant, 

Nonnulli  diacooes  in  tantam  erumpunt  superbiam, 

ul  scse  preshyieris  aDiep<inant  atque  in  primo  cboro 

ipsi  priores  stare  praesumant,  presbyteris  in  secundo 

choro  consiitutis  :  ergo  ul  subiijniores  sibi  presby* 

lonis  agnoscaui,  lam  hi  quau  llli  in  utro<Eue  choio 

cmsistant. 

Xli*  D*  uno  orari^  a  diacenibus  utendo^  nec  ornato 

sed  puro. 

Orariis    duobus  nec  episcopo  quidero  licel   nec 

presbytero  uii ,   qnanto   magis  diacono  qui  miui- 

ster  eoram  est?  Dnum  igiiur  orarium  oporlel  levi- 

lam  gestare  in  siiiistro  humero,  propter  quod  oral, 

id  est  prsdicat,  dexteram  autem  parietn  oportet 

hahere  liberam,  ul  expediius  ad  mini.sierium  sacer-  n 

dotale  discurral :  caveanl  igiliir  amodo  levitae  ge- 

mino  uti  orario,  sed  uno  tantum  el  puro  nec  ullis 

coloribus  aut  auro  ornato. 


XLI.  De  qualilate  tonsurcB  a  cunctis  clericis  vel 
iecloribus  habenda, 

Oiiines  cleriei  Yel  lectores  slcut  levitae  el  sacerdo- 

les,  detottao  soperius  toto  captte,  inrertiis  solam  cir« 

culi  coronam   rvlinquaiit ,  noii  sicnl  hucusque  in 

Gallxciae  pariibos  facere  tectores  videntiir,  qui  pro- 

lisis  ut  laici  comis  in  solo  capitis  apice  mod  cum 

ciiculum  londuiit,  rilus  enim  isie  in  llispaniis  haere' 

licoruai  fuil;  unde  oportel  ut  pro  amputaudo  Ecclo- 

rse  scandaio  hoe  slgnum  dedecoris  auferatur,  et  una 

sit  toBSura  lei  habitus  sieut  totius  llispaniaQ  ei^t 


reos  ertt. 

XLII.  De  ttmoiiQne  mnHerum  a  cQnsMrtio  clericorum^ 
Cum  oierieis  extraneas  (emin»  Huiiaieiuis  halM- 
leut,  nisi  laBiuin  maler  et  soroir,  fllia  vei  amita,  in 
<|ttibus  persouis  iiiliii  sceieris  isstiiiiari  fQedus  nalurs 
perauttit :  id  380  ^"^  ^^  coasiilutio  antiquorum 
Paiffuin  decrevit. 

XLItl.  De  vendiiione  muHerum  tfiut  cUricis  conjunclm 

nosciMUa. 

Quiilan  elerici  legitimum  non  liabenles  conjugium 
eitranearum  mulierum  Tei  aneillarum  suarum  in- 
letdicla  sibl  consortia  appetuttt,  ideoque  quaecunqiie 
clertcis  taiiter  adjmicle  ^  suiii,  »b  episcupo  aufe- 
ranUir  et  venundeiUur,  illis .  pro  tempore  reiigatis  ^ 


lionis  desideriuin  iransire  nituntur. 

LL  De  discretione  potestatis  epiecepomm  qwm  iu 
monasleriii  hakere  pouunt, 

Nuntialum  est  prarscnti  coacilio  quod   roonachi 

episcopali  imperio  servill  opere  roaucipcntur  ei  jnra 

ninnasierionim    conlra    instituia    canonum   illicita 

pittSttmpiiune  usurpentur,  ilaut  pene  ei  coenobio 

p«i>sessio  fiat  atque  iilustris  porlio  Ghristi  ad  ignomi- 

ttiam  servilulemque  perveniat;  qoapropler  mooemns 

eos  qui  ecelcsiis  pnesunt,  ut  uitra  talia  non  pracstt* 

niant,  aed  hoe  tanium  sibi  in  mofiasicriis  vindiccnt 

sacerdotes  qood  praecipiunt  canoncs  ;  i^  est  mona- 

chos  ad  conversationem  sanctam  pnpmoaere,  sIh 


ad  pomiu-iiiiam  (|W)8  sua  libidiae  infmruHt  [A\  4,  ^  baies  aliaque  ofncia  insliiuere,  atque  exlra  regulam 


inierfeeeruni]. 

XLIV.    De  pereome  mulierHm  quas  non  conveml 

eterieis,  eopulari. 

Gli*nei  qcii  stne  consulto  episcopi  sot  oxnres  dit- 
xerini ,  aut  vidnam  vei  repudiatara  vel  mereirtcem 
tti  eoDjugiiim  acceperuiii»  separari  eos  a  proprio  epi- 
scopo  oporlehil. 

XLV.  De  cLericie  qui  arma  stnnpemiia» 

Cleaici  <|a>  m  quacunque  seditione  arma  volentes 
fiiifopaeriat  mi  sumpscrunl,  reperti  amisso  ordinis 
st«i  gradu»  in  aoQastaruuii  pcBniteiitiae  contradantur. 

•  A.,  B.  R-,  E.  4,  T.  f,  conjuncta*. 

^  ifi.,  B.R.,  e.  4,  tigatis.  T.  i,  U.,  G.,  relejutis. 


acta  corrigere.  Quod  si  aliquid  in  monachls  canonl- 
bus  intcrdictum  prxsumpseriut  aut  usurpare  ipiid- 
piaiu  de  monasierii  rebus  lentaverint,  non  deerii  ab 
illis  sententia  excommunic^Uionis  qui  se  deinceps  ne- 
quaquam  substnlerint  ab  illicitis. 

Lll.  De  monachie  vag!s. 
Nounulli  mooacborum  egredientes  a  monasterio 
non  solum  ad  soHrulum  revertuntur ,  sed  ettam  et 
uxores  accipiuat :  bi  igitur  revocati  in  idem  mona- 
fcteriuni  a  quo  exieruot  pceniteniias  deputeiitur,  ibi- 
que  «  deflcant  crimiua  sua  unde  decesserunt. 

c  Ab  hoc  voce :  ilhqae  usffiue  ad  finem  eanoais  de- 
sunt  omnia  iu  A. 


^79 


COLLFXTIO  CANONUN  S.  ISIDORO  UISPAL.  ASCIilPTA.  588 

LLi.  De  relfgioiis  vagis,  A  biirii  facullato  ut  converlanlur  suadcndi  sunt,  noii 


Rengiosi  viri  proprix  regionis  qui  nec  inler  cleri- 
cos  nec  inicr  monachos  habentur,  sive  lii  qui  per 
iViversa  loca  vagi  reruiitur  [jE.^  vagiiantur],  ab  epi- 
scopii  inquorum  coiivcntucommanere  noscuntur  li- 
centia  eorum  coercealur ,  in  clero  aul  in  monasieriis 
deputaii,  prxicr  bos  qui  ab  episcopo  suo  aut  p:opier 
aeiaiem,  aut  propier  languorem  Tuerint  absolutl. 
LIV.  Di  discretione  pcmiientum. 

Hi  qui  in  discrimine  constiluti  poenitentiam  382 
nccipiunl  nulla  manifesta  scelera  confitentes,  sed 
tnntum  peccatores  se  prxdicantes ,  liujusmodi  si  re- 
valucrint  possunt  etiani  pro  morum  probitate  ad 
gradus  ecclcsiasticos  pervenire ;  qui  vero  ita  poeni- 


potius  impellendi.  Qui  autem  jam  pridein  ad  Cbri- 
siiaiiitatein  venire  coartt  sunt,  sicui  raclum  csl  tem- 
poribus  rtligio^issimi  principis  Sisebuii ,  quia  jam 
consiat  eos  sacramentis  divinis  associatus  el  bapti- 
snii  gratiam  suscepisse  et  chrismnte  uiictos  esse  ct 
corporis  Domini  et  sanguinis  exstitisse  participc«, 
oporiel  ut  fldem  etiam  quam  vi  vel  necessitate  sus- 
ceperunl  teuere  cogantur»  ne  nomen  Domini  bla- 
sphemetor ,  et  fides  quam  susceperunt  vilis  ac  cod- 
ti  mpiibilis  babeatur. 

LVllL  De  his  qui  conlra  fidem  Christi  Judteis  munus 

et  favorem  prassiant. 

Tanta  est  quorumdam  cupiJilas ,  ut  quidam  eara 


teniiam  acdpiunl  ut  ali(iuod  inortale  pcccatum  pcr-  ^  apputenies  juita  quod*  ait  Apostolus  etiam  a  fide 

erraverint  ^;  mulli  quippe  hucusque  ei  sacerdotibu^ 


petrnsse  publice  raleanlur,  ad  cleruin  vel  bonorcs  ^ 


eccleBiasticos  pervenire  nullatenus  possur.t,  quia  se 
confcsslone  propria  notaverunt. 
LY«  De  poenitenlibus  viris  ac  vidais  sive  virginibus, 
Quicunque  ei  sscularibus  accipienies  poeniten- 
tiain  se  totonderunt,  et  rursus  pr.-cvaricantcs  laici 
eflecii  sunl,  comprehensi  ab  episcopo  suo  ad  pceni- 
tentiam  ex  qua  recesserant  revocentur ;  quod  si  ali- 
qui  per  pcenitentiam  ■  irrevocabiles  sunt  nec  admo- 
1  iti  revertuntur ,  vere  ul  apostatns  coram  Ecclcsia 
anathematis  sententia  condemnenlur.  Non  aliler  et 
hi  qui  detonsi  a  parentibus  fuerinlautsponie  su.i, 
amissis  parentibos,  se  ipsos  rcligiont  voverunt,  el 
postca  babitus  saeculares  sunipsenint,  et  idem  a 


aique  laicls  accipicntes  a  Judasis  munera  perGdiani 
eofum  patrocinio  suo  fovebant,  qui  non  immerito 
ei  corpore  Anticbrisii  csse  noscun:ur ,  quia  coittra 
Christum  faciunt.  Uuicunque  igitur  deinceps  epi- 
scopus  sive  clericus  vel  sseculari»  illis  contra  fidem 
Ctiristianam  sulTraginm  vel  munere  vel  favore  prx- 
stiterit,  vere  ut  profanus  el  sacrilegus  anaihema  ef'* 
fectus  ab  Ecclesia  catholica  et  regno  Dei  efficiaiur 
evlrancus,  quia  dignum  est  ut  a  corpore  Chrisii  se« 
paretur  qui  iuimicis  Christi  patronus  efficitur. 

LIX.  De  Judasis  dudum  ChriiitQnis^  et  postea  m  prio- 

rem  ritum  conversis* 

Plerique  qui  ei  Judasis  dudum  ad  Chrisiiannm  fi- 


sacerdote  compreheDSi  ad  cullum   religioni»  act.  ^  ^^^  ^^  ^^^  bl.sphem.ntes  in  Cbrisiu... 

piius  poenitentia  revocentur;  quod  si  reverti  non 


possont ,  vere  ut  apostatae  anathcmatis  sententix 

subjtciantur.  Qua)  forma  scrvabiiur  etiam  in  viduis 

virginibusque  sacris  ac  poeniteniibus  femiuis  quas 

sanctimonialem  habitum  inducrunt,  et  postea  aut 

vestem  mutaverunt  aut  ad  nuptias  transieruut. 

LVI.    De  discrelione  viduarum  sacularium  et  sancli- 

nwnialium, 

Duo  sunt  genera  viduarum ,  saRCulares  et  sancti- 
inoniales  :  saeculares  viduae  sunt  quJC  adbuc  dispo- 
nentes  niibere  laicalem  hibitum  non  deposueruni; 
sanctimoniales  suut  quae,  jam  mutato  habitu  sxcu- 
lari,  sob  reiigioso  cultu  in  conspectu  sacerdolis  vel 
ecclesix  apparuerunt.  Hjk  si  ad  nuptias  transierint, 
juita  Apostolum  non  sine  damnatione  erunt,  quia  Judaeonim  filios  vel  filias ,  ne  parentum  oltra  iii- 
.       :         n^^  .  .^_  ^^..i.^.:  f       volvanturerrore «,  ab  eoruin  consortio  separari  de- 


non  solum  Judaicos  ritus  perpeirasse  noscuntur,  sed 
ettam  et  abominandas  circumcislones  exercere  prae- 
sumpserunt :  de  quibus  consulto  piisslmi  ac  rcligio- 
sissinJ  principis  domini  nosiri  Sisenaiidi  regis  hoc 
sanctuin  decrevit  Cdncilium,  ul  hujusinodi  trans- 
grcasores  poniificali  auctorilale  correcti  ad  cultum 
Chrisiiani  doginatis  revocenlur ,  ut  quos  voliinias 
prc  pria  non  emendat  aniinadversio  sacerdotalib 
coerceat.  Eus  autem  quos  circuinciderunt,  si  filii  eo- 
rum  sunty  a  parenium  consortiu  separeniur;  si  scrvi» 
pro  injuria  corporis  sui  hbertaii  tradaniur. 

LX.  De  filiis  Judworum,  nl  a  pareuttbus  separaH 
Christiunis  debeant  depuiari. 


se  primum  Deo  voventes  postea  castitatis  proposi- 
tum  abjecerunt. 

LVII.  De  diseretione  Judasorum  :  qui  non ,  vel  qui 

crcdere  vi  coganlur, 

De  Judaeis  autem  hoc  prxcepit  sancia  synodus 
neniini  deinceps  ad  credendum  vim  inferre,  Cui 
enim  vult  Deus  miseretur  et  quem  vult  iudural ;  non 
enim  lales  iiiviti  salvandi  sunt  sed  volentes,  ut  inle- 
gra  sit  forma  justitia; :  sicut  enim  horoo  proprii  ar- 
bitrii  volunlaie  scrpenti  obedieus  periil,  sic  vocante 
gratia  Dei  propriic  iiientis  convcrsione  liorno  quisque 
credendo  salvatur.  Ergo  non  vi  sed  383  liberi  ar- 

*  iCS.,  B.  R.,  E.  4,  per  potentiam. 
^  M',  n. R.,  E.  f,   crraverunt. 


cernimus  depuiaios  aut  monasleriis  aul  Christianis 
^iris  ac  mulieribus  384  I^eum  timentibus  ,  ut  sub 
e<Tum  conversatione  cultum  fldei  discant  atque  in 
meliut  instituti  tain  in  moribus  quam  in  flde  pru- 
ficiant. 

LXI.  De  filHs  fidelibus  Judasorum^  ne  parentum  pror- 
varicatione  a  bonis  suis  exsules  fiant. 

Judaei  baptizati  si  poslea  praevaricantes  in  Chri- 
sium  qualibet  poena  damnati  cistiterint,  a  rebus 
eorum  fideles  fillos  eicludi  non  oportebit ,  quia  ut 
scriptum  est  :  Filius  non  portabit  iniquitatem  patris, 

•  ifi.,  B.  R.,  £.  4.  T.  1,  2,  U.,  errorlbus. 


581 


COiNCILI.\  HISPANIiC.  —  TOLETANUM  1?. 


38i 


LXn.  De  Judais  baptizaih ,  qui  inlidelibui  Judais  se  A  quod  non  dederunt  ?  Qiiapropier  episcopi  qui  niliil 


sociant, 

Sxpe  mailorum  consoriia  etinm  bonos  corrqm- 
punl;  quanto  magis  eos  qui  ad  viiia  proni  sunt? 
Nnlla  igitur  ultra  communio  sit  Hcbrxis  ad  (iden 
Ciiristianam  translalis  cum  bis  qui  adhoc  in  vetcri 
ritu  consistnnt ,  ne  forlc  eorum  participio  subTer- 
lanmr.  Quicnnqne  igitur  amodo  ex  bis  qui  Imptizali 
suut  infidelium  consortia  non  vilaverlnt,  et  bi  Cbri- 
stianis  doneiiinr,  et  illi  publicts  caedibtis  deputenlor. 
LXIIL  De  Christianorum  Judfvorumque  conjugiis, 
Judsi  qui  Cbristianas  mnlieres  in  conjugio  ba> 
benl  admoneantur  ab  episcopo  civilaiis  ipsius ,  ut  si 
curo  eis  permanere  citpiunt,  Cbristlanl  erOciantur ; 
quod  si  admoniij  noluerint,  separentur,  quia  non 


ex  prnprio  suo  Ecclesix  Clirisli  compensaverunt  bane 
divinam  senteQtiam  meiuant,  et  liberos  ex  ramiiiis 
Ecclesiae  ad  condcninationem  suani  facere  non  prac- 
sumant ;  implufii  est  eniin  ut  qui  res  suas  ecclcsiis 
Chrisii  non  contulit  damniim  inferat  et  jus  Ecclesi» 
alienare    iiitendat :  tales   igitiir   liberios  successor 
episcopus  absqiie  aliqu.i  oppo<i  ionc  :id  jus  EccIesiaB 
revocabiiy  quia  eos  nou  acquitas  sed  iaiprobitas  ab- 
solvil. 
LXVIII.  De  discietione  manumissorum  Ecclesias» 
Episcnpus  qut  mancipium  juris  Ecclesise  non  re- 
tenio  eccIesi.isiico  palrocinio  inanumiili  dcsiiterai, 
diio  meriii  ejusdem  et  peculii  coram  concilio  Eccle* 
sijT,  cui  prxeminet,  per  comniutationcm  subsciiben- 


potest  inQJelis  in  ejus  permanere  conjunctionc  qiiai  B  (ibus  saccrdoiibus  offeral,  ut  raia  et  justa  invenialur 

definiiio  commutantis;  lunc  eniui  liberam  manu- 
missioncm  sine  pairocinio  Ecclcsiae  concedere  pote- 
rii,  qui  ^  eum  quem  liberiati  Iradeie  di^ponitjam 
juri  proprio  acqui>Jvii.  IlnjusmoJi  auiem  liberio 
adversus  Ecclesiam  cnjus  juris  exslilit  accusandi 
vcl  testificandi  denegciur  licenli:i ;  quod  si  pr;rsum- 
pserii,  placet  ut  siaiiie  eouimuiationo  in  serviliitcm 
proprix  ecclesix  revocetur,  quam  nocere  conatur. 

386  LX1X.  Quod  tiberti  ex  famitia  Ecdesias  pro  com^ 
pensationeacquisit(B  rei  possinl  pmasacerdotibus, 

Consensus  totius  concilii  defiiiivit»  ut  sacerdotes 

qui  aut  res  suas  Ecclesiu!  relinquunt,  aul  nihil  ba- 

bentes  aliqua  lamen  prxdia  aut  famiiias  ccclesiis  suia 

mano  dubii  babentur.  Infirmari  ergo  oportet  eorum      conquirunt »  licebit  illis  aliquos  dc  fainiliis  ejusdem 


jain.in  Cbrisiianam  translata  est  fideni;  filii  auteni 
qui  ex  talibus  nati  exisiunt,  fldem  alque  condilionem 
matrisfequanlur  :similiier  et  hi  quiprocreati  sunt  de 
infidelibus  mulieribus  ct  fidelibns  viris  Cbristianaro 
seqUantur  religtonem,  non  Judaicam  superslitionem. 

LXIV.  De  Judais  conversis  cl  post  pran>aricantibus^ 
ut  ad  testimonium  non  admittantur. 

Non  poicst  crga  bomines  esse  fidelis  qui  Dco  ex- 

stilerii  infidus  *  :  Judsi  ergo,  qui  dudum  Cbristiani 

effecti  sunt  et  nunc  in  Cbristi  fidem  pr»varicati  suul, 

ad  teslimonium  dicendum    admliii    non    debent, 

qoamvis  sese  Cbristianos  annuntienl ,  quia  sicut  in 

fide  Cbristi  suspecii  sunt »  ita  et  in  testimonio  bu- 


lesiirooniuro  qui  in  fide  falsi  doccntur ,  nec  eis  esse 
credendum  qui  veritatis  a  se  fidem  abjiciunl. 

LXV.  tie  Jud(vi  officia  publica  agant, 
Prscipiente  domiuo  atque  excellentissimo  385 
Sisenando  rege,  id  constiluit  sanctum  coi.cilium,  ut 
ludxi^aut  hi  qui  ex  Judxis  sunt,  officia  puUlca  nnl« 
laienus  appetant,  quia  sub  bac  occasione  Cbrislianis 
injuriam  faciunt :  ideoqne  judices  provinciarum  cum 
sacerdoiibua  eorum  subreptioncs  frauduleiiler  elici- 
tas  ^  suspendant,  et  offlcia  publica  eos  agere  non 
pemittant.  Si  quis  autem  judicum  boc  permiserit, 
velat  in  sacrilegum  excoinmunicatio  proferalur,  et  is 
qui  subrepserit  publicis  ocdibus  depuietur. 

LXVI.  Ne  Judcn  mancipium  Christianum  habeanl. 


Ecclosias  manumittere  juxla  rei  collalae  modum, 
qucin  aniiqui  canones  decreverunt,  iia  ut  cum  pecu* 
lio  el  posteriiaie  sua  ingenui  sub  pairocinio  EccIosub 
maiieant,  utilitatcs  injuncias  sibi  juxla  quod  polue- 
rint  prosequentes. 

LXX.  te  profesiione  liherlorum  EcclesiiB» 
Liberti  Ecclesix ,  quia  nunquaro  moriiur  eoruni 
patrona ,  a  palrocinio  ejusdem  nunquam  discedanl, 
iiec  posteriias  quidem  eoium  ,  sicut  priorcs  canones 
dccreverunt ;  ac  ne  forle  libertas  eorum  in  futura 
prole  non  paient  ipsaque  posieritas  naturali  ingenui- 
taie  obnitens  sesc  ab  Ecclesix*  patrocinio  subtralial, 
m  cesse  est  ut  tam  idem  liberii  quam  ab  eis  proge- 
nili  prufes>ionem  episcopo  suo  faciaul,  per  quain  se 


Ex  decre.0  eloriosis.imi  principis  hoc  s.nclum  »  «  <■»"•»!»  E~'.«*/*  ''•>«"«  «'^««'"*  ««« !»'"•"'.''• 
elegii  coneiliu.n.  oi  JudxU  non  liceat Chris:i.nos     *i''«1"«  I«'ro«""r  """  rel.muant    sed jux a  j.r- 

tutem  suam  obsequioin  ei  vel  obedientiam  prxbeant. 

LXXf.  De  libertis  Ecclesias  ejusdem  patrocinium  re- 

linquentibus. 

Liberti  Ecclesiac  qui  a  patrocisiio  ejus  discedcntes 

quibuslibet  personis  adbxserunt ,  si  admoniti  redirc 


lervos  babere,  nec  Cbristiana  niancipia  emcre,  nec 
eitjufqiiam  ccnsequi  largiiate:  nefas  e>t  enim  ut 
membra  Cbrisli  serviant  Anlichristi  minislris.  Quod 
si  denceps servos  Cbrisiianos  vel  ancillas  Judxi  ba- 
bere  praesuropserinl,  subiaii  ab  eoruro  doniinatu  li- 
bertaiem  a  principc  consequantur. 

LXVII.  De  libertis  Ecclesia. 
Et  si  qui  nnlla  ^  ex  rebiis  suis  pauperibus  Cbristi 
dUiribunnt  actcrni  Judicis  voce  in  biiururo  condemna- 
iNintur,   qiianto  magis  bi  qui  auferunt  pauperibus 

•  ifi.,  B.  R..  E.  i,  T.  I,  5.  infidelis. 

^  £x  reliquis,  praeicr  A.,  in  quo  :  relictas» 


coniempserint,  manumissio  eorum  irrita  sti,  quia  pir 
inobedientiae  contemptum  ingrati  actione  tenentur. 
LXXII.  De  libertls  patrocinio  Ecclesite  commendatis, 

Lilerti  qui a  quibuscunqiie  roanoroissi  sunt  atqie 
Ecclcsi»  patrocinio  commendati  existunt ,  sicut  rc« 

c  T.  i,  Etsi  hi  qui  nuila.  T.  2,  Si  7111*  nttUa. 
*  iE.,B.  U.,  E,  4.  T.  \,quia. 


o^o 


COLLECTIO  CANjNUM  S.  ISIDOUO  Hi:SPAL.  ASCWPTA. 


58  i 


cubj  aiiiiflHorum  JPatruni  congliiuenmt,  saccrdoiali  A  riosus  esl  qui  capul  suum  roanu  propria  dese  ei  ? 


dereiisioue  a  ci<|usiibet  iitsolenlia  profeganlur  sive 

iii  tiuiv  libertati^»  coniin  seu  in  pecuiio  quoJ  liabere 

noscuiilur. 

LXXIH.  Di  dufreiione  Uberlorum  qui  ad  ecdeJasli' 
co$  honores  pervenire  pouunt, 

Quicunque  liberlalem  a  dominis  suis  ita  perci- 
piunt,  ut  nulUim  s  biinet  in  e's  obscquium  pntronus 
relftntft,  isti  si  sinc  criinine  sunta  clericatus  ordi- 
uem  libcre  suscipiunlur,  quia  directa  manumissione 
absoluti  fioscuntur.  Qui  vero  rctento  obsequio  ma- 
numi&si  sunt,  pro  eo  quod  adliuc  a  pairono  scrvitu:i 
3S7  teQeniur  obnoxii,  nullatenus  sunt  aJ  ecclesii- 
sticuin  ordinem  promovendi  *  ne  quando  voluerini 
eoriim  dwmini  fiant  ex  ( lericis  servi. 


Illi  ut  notum  est  immemores  saiutis  su»  propria  ma* 
nu  se  ipsos  interiinunl ,  in  semeiipsos  suosque  reges 
proprias  convertendo  vires,  et  dum  Dominus  dicat  : 
Notite  tangert  ehristo»meo$ ;  et  David  :  Qui$^  inqnit, 
exteudet  manum  $%am  in  chri$tutn  Domini  et  liino- 
€en$  eritl  lilis  nec  vitare  metus  est  periurium  nec 
rcgibtta  suis  inferre  exilium :  hostibus  quippe  fidcs 
pacti  datur  nec  violatur ;  quod  si  iu  bello  fldes  va- 
ict,  qiianto  magis  io  suis  servanda  est?  SacrilegiufA 
quippe  esi ,  ai  violetur  a  gentibua  regum  suonim 
proiniasa  fides,  quia  non  aolum  in  eis  fit  pacti  trans- 
gresi>io,  sed  et  in  Deum  quidem  in  cujus  nomine 
pollicelur  ipsa  proniiisio.  Inde  Cit  quod  mulia  regna 
terraram  coBlestis  iracundla  Ita  permutavii ,  ut  per 


LXXIV.  De  libertis  Ecclesite  qui  ad  $acerdotlum  pro-  B  impiclatem  fldeiet  morum  alterum  ab  altero  solve- 


moceanlur, 
De  familiis  Ecclcsiae  consiiluere  presbyteres  et 
dincones  per  pnrocbias  liceat ,  qiios  tamen  viia!  re- 
ciiitido  et  probilas  nioruin  comniendaly  ea  tamcn 
ralione  ut  «intea  inanumissi  liberlatem  status  sui  pcr« 
cipiant  et  dcnuo  ad  rcclesiasiicos  bonores  siiccedaiit : 
irreligiosum  est  enim  obligalos  exislere  servilute, 
qui  sacri  ordinis  suscipiunt  dignilatcm.  Quidquid 
autem  talibus  aut  per  libertalem  concessum  autsuc- 
c  ssione  cxsiilerit  debitiim,  aut  a  qiioltbet  quoquo- 
niodo  collaiuin,  non  licebiteis  quidnam  iiide  in  ex- 
iraneas  personns  transmittere,  sed  omi.ia  ad  jus  Ec- 
ilcsix,  a  qua  manumissi  sunt,  post  corum  obilum 
perlincrc  :  liis  quoque  sicut  et  caeleris  Ecclesiac  li- 


retiir :  uude  et  nos  cavere  oporiet  casum  bnJusmtHli 
geniium ,  ne  similiter  plaga  feriainur  praeciptti  et 
pcena  puniamur  crudeli :  si  eniro  Deus  angelis  iii  se 
priDvarleaoiibus  non  pepercit  qui  per  inobedientiani 
€aele»ie  babiiaculum  perdlderunt,  unde  per  Esaiam 
dicii :  Inebtiatu$  e$t  qladiu$  meu$  in  r«/o;  quauto 
niagis  nos  uosirae  salutis  interitum  limere  dehemus, 
ne  per  Infldelitatem  eodem  saevientis  Dei  gladiu  pe- 
reamua?  Quod  si  divinam  iracundiam  Titare  volu* 
inus  el  severitateni  ejus  ad  clementiam  provocare 
cupiinua ,  servemiis  erga  Deum  retigionis  culloiii  ai- 
qiie  limfTeni  ei  usi{tto  in  roortem  cusiodtamus  erga 
principes  nosiros  pollicltam  fi  leni  atque  &pon8ionem: 
iion  sii  in  nobis  sicut  In  qoibusiiam  gentibus  infide- 


beriis  accusandi  vel  lesiificandi  adversus  Ecclesiam  C  ^^^^  gubtiUtas  impia .  nou  aubdola  meotis  perGdia, 


aditus  intcrcludiiur;  qnod  si  aspiraverint,  non  so 
hun  fibertatis  bcnefieio  cariant,  sed  etiam  etbono- 
MS  grailu  quem  iion  digniinte  naturae  &ed  lemporis 
iiecessilate  *  promeruerunt. 

LXXY.  De  commonitione  plebie  ne  in  prineipe$  delin» 
quatar :  de  eleciione  prtnciptim  :  de  eommonitione 
principum  qualiter  judiceul :  utque  de  ex$eeratione 
Swntiiani$  et  coiijttgi^  ac  proli$  eju$ :  simililer  et  de 
Ceilane  germano  ejus,  ac  rebu$  eorum, 

Post  instituta  quxdam  ecclcsiastici  ordinis  vel  de- 

creta  quae  ad  quoruindam  pertinent  disciplinam,  po- 

strcma  nobis  cunciis  sacerdotibus  sententia  est  pro 

robore  nostrorum  regum  et  stabilitaie  genlis  Go- 

Iborum  ponlificale  uliimum  sub  Deo  judice  ferre  de- 


non  pei  jurii  nefas ,  nec  coiijurationum  nefaiida  mo* 
limina;  nullus  apud  iios  prxsiimptiooe  regiium  ar- 
lipial ;  nullus  excitet  mutuas  seditiones  civium ;  oe- 
uio  mcditetor  interitus  regum,  sed  defuncto  in  pace 
principe  primatua  totius  genlis  cum  sacerdotibos 
SHCcessorem  regni  consilio  comruuni  constituaiil ,  ut 
duiu  uniiatis  concordia  a  nobis  retinetur,  nulluni 
patrix  gentisque  disciditim  per  viin  alque  ambituui 
oriatur.  Quod  si  b»c  admonitio  mentes  nostras  non 
corrigit  et  ad  salutem  communcm  cor  nostrum  ne- 
quaquain  perducit,  audite  .«^enteiitiam  noaram  :  Qui- 
cuiique  igilur  a  iiobis  vel  totius  llispaniae  populis 
qualibet  conjuratione  vel  studio  sacramentum  flJei 


creium  :  niultarum  quippe  gentium ,  ut  fama   est.  ^  suae,  quod  pro  patriac  gcnlisque  Goiborum  sutu  vet 


laula  eistat  perfidia  animorum,  ut  fidem  sacramento 
piomissam  regibus  suis  observare  conteinnant,  et 
ore  simulcnt  jiiramenti  professionein  dum  reti*)eant 
nienie  perfidio:  impieiaiem  ,  juiant  enim  regibussuis 
el  fidem  quam  poll.cenlur  prjcvaricant ;  nec  meluuul 
volumen  illud  judicii  Dei ,  per  quod  inducitur  male- 
dieiio  multaque  pcenarum  coniminatio  super  eos  qui 
jtiranl  in  nomine  Dei  roendai  iter.  Quae  igitur  spcs 
l.ilibus  populis  contra  hosies  laborantibus  erit?  quje 
fldes  ulira  cum  aliis  genlibusin  pace  credenda?  quod 
lioedus  non  violandum?  quae  fn  bostibus  jurata  spoo- 
tio  permaoebit ,  quando  nec  ipsis  propriis  regibiii 
Juraiam  fidern  388  conservani?  Qnis  cnim  adeo  fu- 

"  iC!.,  U.  U.,  tcwpore  neceHiuitis, 


conservatione  rcgix  salatis  potlicitus  est,  temera- 
Tcrit  aut  regem  nece  attreciaverit,  aut  potestate  re- 
gni  exueril,  aut  prxsumptione  tyrannica  rf*gni  fasti- 
giuiii  n»-urpavcrit ,  anaiheraa  sii  in  conspectn  Dei 
Patris  ei  angelorum ,  atque  ab  Ecclesia  catholico 
quain  perjurio  profanaveric  efllciaiur  extraiieus  et 
ab  omni  coedi  Christianoroin  389  >Iienos'  cuifi 
omnibus  imiielaiiasuae  sociis,  quia  oportet  ut  una 
liccnt  lcneal  obnoxios  quos  similis  eiror  invenerii 
iinplicatos.  Qood  iterum  secuiido  replicamus  dicen- 
les  :  Quicunque  amodo  ex  nobis  vei  conciis  ilispa- 
niae  populis  qoolibet  traciaiu  vel  siodio  >acr»iDeii* 
lum  tidei  soae »  quod  pro  palriae  geniisqne  Goiliuruoi 


*m  GONCIDA  UlSPANIif:. 

suitt  vd)  ronservalione  regi»  salulis  poMiettus  est,  A 
violaveiil  aui  regem  nece  atlrecUverii,aul  potestatc 
regfii  exuerii,  aut  praesumpUone  tyrannica  regnl  fa- 
atigiom  uiurpaverii ,  an  ilhema  in  conspeciu  Christi 
et  a|>osiulormn  ejus  sit,  at(|ue  ab  Ecclesia  caibolica 
quam  pcrjurio  profanavcrii  eflicialur  eitranetts  et 
abom'i  consortio  Gbrisliauorum  allenua,  el  damna< 
tus*in  futuro  Dei  judicio  babeatur  cum  participibns  « 
suis,  quia  digoum  est  qui  talibua  sociantur  ipsi  etiam 
damnaiionis  eonim  parlicipationi  obnoxii  leneanlur. 
Iloc  eiiam  teilio  acclaiDamua  dicentes  :  Quicunque 
amodo  ez  ncbis  vel  cunclis  llisfianix  populis  quali- 
bet  roediiatione  vel  siudio  Kaciamenturo  Gdei  suae 
quod  pro  patriae  saluie  geniisque  Goiborum  statu 
\el  incolumitaie  regia:  potedlatis  pollicitus  eat ,  vio- 
laTcrit  aut  regem  necc  aiiiectaverii,  aul  poiestate  ^ 
rcgni  eiuerii»  aut  pr9esuni|iiit>iie  tyrannica  :egni  fa- 
siigium  Uburpaverii,  analbcmasii  iu  conspcctu  Spi. 
riius  sancli  et  mariyroui  Cliristi,  atque  ab  Ecclosia 
Ghristi  catbolica  quam  perjurio  profanaverit  cfficia« 
lur  extrancus  et  ab  omui  coiniuunione  Ghrihtia-' 
noruiii  alieuus,  neque  partem  justorum  lial>eat  sed 
cuoi  diabolo  et  aiigeltj»  <>jus  aeternis  sui  pliciis  cun- 
denmetur  una  cuui  eis  qui  eadem  conjuratlone  ni* 
liiiitury  utpar  poena  perdilionis  cou  iringat  qiios  in 
pernicie  prava  socielas  copulal :  et  ideo  si  placet 
omiiibus  qui  adestis  boie  teriio  reiterata  sentenlia, 
veslrae  vocis  eain  consensu  lirmate.  Ab  universo  clero 
vel  i>opuio  dictum  est ;  Qui  coRira  bauc  vestram  de- 
finitioi.em  prxsumpscrit,  anaibema  Maran  atba,  hoc  ^ 
est  r.erditio  iu  adventu  Domini  sil ,  ei  cum  Juda 
Isiarioie  panem  babeal  ct  ipse  et  socii  eorum. 
Aineu. 

Qua|tro)>ler  nos  ipsi  saccrdotesomnem  Ecclesiam 

Cbrisii  ac  populuin  adiiionenius,  ui  bxe  iremendu 

et  loiies  reiteralasentcntia  nulluin  ex  nobis  pra^scnii 

aiqoe  a:terno  coiidemnet  judicio,  sed  fidem  promis- 

sam  erga  gloriosissimum  dominuui  nostrum  Sisenau- 

dttm  regem  custodienles  ac  sincera  illi  devoiiona  f  <- 

mulanies,  non  soluin  divinae  pietaiis  clcmeniiam  in 

iiobis  provocemua,  sed  eiiam  graiiam  autefaii  prln- 

cipis  percipere  mereamur.  Te  quoque  praesentem  re- 

g*m  fttturosque  aeialum  sequentium  principes  bumi- 

liiale  qtia  debemus  dcposcimus,  ui  modeiati  ei  mltcs 

erga  subjecios  ciis!entes  Cttm390  jusiitia  el  pieiaie  D 

popiilos  a  Deo  vobis  ereilitos  regatis,  bonamqiie  vicis- 

ftiUsdiuem  qttt  voi  constituit  largiiori  Gbristo  respon- 

dealis,  regnantes  in  bumilitate  cordis  cuni  studio  bo- 

n»  aciionis  ,   nec  quiaquam  vestrum  solue  io  caiisis 

capiium  aut  rerum  senieiitiamferai,8edcoiisen»o  pu- 

blico  cum  recioribus  ei  jttdicto  manlfeslo  delinquen- 

tiiiin  colpa  patescat,  servau  vobis  inoffensis  mansue* 

ludine,  m  non  aeveriiaie  magis  in  iliis  quam  indul- 

geiiiia  pollcatis;  ul  dum  omnia  bxc  auctore  Deo  pio 

a  vubis  nioderamine  conservanlttr,  et  reges  in  popu- 

•  In  reliqtiis,  praefer  A.,  comnarticipibui. 
^    B.K.,E.  4,  infiaius. 

•  jhi  reliqttis,  prabter  A.  el  E.  5,  Iho  nertro, 
T.  2,  jnro  prmenUi  regni  ghria. 


—  TOLETANUM  IV.  33G 

lis,  et  populi  in  regibus,  ci  Deus  in  ttlrisqtte  laelciur. 
Sane  de  foluris  regibns  banc  senieniiam  pronuilga* 
nitts :  lit  si  quis  ex  els  eontra  reverentinm  legiim 
superba  domiiiationc  el  f.isla  rcgio  in  ^  fiagiiJ^  ci 
ficinore  sive  cupidilate  crudelissimam  potcstatem 
in  populis  esercuerit,  anaihcmatis  sentCitia  a  Gbri- 
sio  Domino  condenmetur,  et  babrat  a  Deo  separaiio* 
n*^m  atque  judiciiim  proptcr  quod  prxsumpseiii 
prnva  agHre  ei  in  pcrnicitim  regniim  convcrtere. 

De  Suintilane  vcro  qui  scclei  a  propria  rnettiens  so 
ipsuiu  regno  privavit  et  poiesiatis  facbusesuii  id 
ciiin  gcntisconuitu  decrevimus :  Ut  neque  cuindem 
vel  Qxorcm  ejos  propier  mala  qiix  comniiiirruni,  ne- 
que  niios  eorum.unitaii  nostrx^unquam  consociemu.s 
nec  eos  ad  honores  a  qtiibus  ob  iniqnitatein  dejecii 
suiit  aliquando  promoveamus,  quiqiie  elram  sicut  fn* 
ftigio  regni  babeniur  exlranci,  iia  et  a  possessione 
rerum  quasde  miserorum  sumpiibus  hauserant  nia- 
neant  alieni,  prxter  in  id  quod  pictaie  piissimi  prin- 
cipis  noi»tri  ftterini  consecuii.  Non  aliicr  et  Gclla- 
nem  memorati  Suintilanis  ctsanguine  et  scelere  frn- 
irem.  qui  nee  in  germaniiaiis  foedere  stabills  exstit.i 
nec  lidem  gloriosissimo  doinino  nostro  pollicitam 
conservavit ,  bunc  igiiur  cum  conjoge  sua,  sl(  ut  et 
antefatos ,  a  socictaie  geniis  atqiie  consortio  nostrt» 
placuit  separari ,  nec  io  amissis  facuttatibus  in  qui« 
bus  per  iniquitaiem  creverant  reduces  rierf ,  pra:tcr 
in  id  qiiod  ci  n^ecuti  foerlnt  pietate  c!emeiitissiini 
1  rincipis  iiostri,  cujus  gralia  et  boiios  donorum  pra?- 
iniis  dilai  et  malos  a  beneficenlia  sna  non  scparai. 

Gloria  antem  ei  honor  oronipoienti  Deo  «  in  ctijus 
nomine  congregati  sumus;  post  baecpax,  salus  et 
diuturnitas  piissimo  et  amatori  Gbrisii  domino  no- 
siro  Siscnando  regi,  cojus  devoiio  nos  ad  b(  c  decrc- 
lum  salutifcrum  convocavii,  corroboret  Ghri&ti  glo* 
ria  regnum  illius  genUsqiie  Goibomm  in  fide  cailio- 
lica  ,  annis  ei  mcritis  proiegat  illum  usque  ad  ulti- 
inaui  seneclutem  sunimi  Dei  gratia,  et  posl<i  prxseoti.i 
regni  glorinm  ad  aeternum  reguum  transeat,  ut  sin& 
fine  regnei  391  nui  inira  saeeulum  fideliier  « impc- 
ral ,  ipso  pra^slaiite  qui  esl  rex  rcgum  et  dominns 
dominorum  '  cum  Paire  et  Spiritu  aancto  iii  sxciila 
saeculorum.  Ainen. 

Defioitis  itaque  bis  qnae  snperios  comprdiensa 
sunt,  annuente  reli^iosiSiimo  principe^  placu!td.in- 
de  nulla  re  impedienUs  a  quoiibet  nostmin  ea  qua*. 
consiituta  suol  tcmerari »  sed  CBiicia  salubrl  eonsilio 
conscrvare  :  qus  quia  profeciibus  Eccleiix  el  aniiiia* 
nostrae  conveniunt,  etiam  propria  subserlplione  ut 
permaneant  roboramus  s. 

I.  Ego  Isidorus  lii  Gbrlsii  nomioe  Ecclesi»  tlispa- 
lcnsis  meiropolitanus  episcopiis  haec  siatuta  sub' 
scripsi. 

II.  Fgo  Sciua  ^  in  Gbrisii  nomine  Ccclesije  Nar-' 
bonensis  meiropolitanus  episcopus  subscripsi. 

•  iB.,  B.  R.,  E.  4.  T.  I,  2,  G.,  felteiter. 

'  JIL^dominantium, 

B  In  A.  et  E.  5  additnr :  el  sii^acnps^riuil  omnrj, 

^  Ex  cxteris,  prxter  A.,  in  qtio :  liclua. 


387                              COLLECTIO  CANONUM  S.  ISinORO  HISPAL.  ASCRfPTA.  5S8 

ilL  Ego  Siephnnus   in  Clirisii  nomine  Ecclesis  A  Concordlus  EcclesidS  Asturicensis  episcopas  sub« 

Einentensis  metropoiilanus  episcopus  subscripsi.  scripsi. 

IV.  Ego  Justus  in  Chrisii  nomine  Ecclesi»  Tule-  liaoarius  Ecclesias  Urgeliiun®   cpiscopus    sub- 

lan»  nietropoliianus  episcopus  subscripsi.  scripsi. 

y.  Ego  Julianus  in  Cl.risli  nomine  Ecctesia  Bra-  ^"i^'^"'    ^»*^'**'»    *^»"«""»    «P'"»P"«    «""»- 

carensis  metropolitanus  episcopus  subscripsi.  scnpsi. 

Fiorentius  Ecclesiac  Seiabilanas  episcopus  sob- 

VI.  Ego  Audax  in  Cliristi  nomine  Ecclesiae  Tar-  gcriosi 

raconengisinelropoliUnuscpiscopus.8ubscripsi.  The^oigius  Ecclesi»   Abilensis    episcopus  sub- 

Siephanus  Ausonensis  Ecclesix  episcopus   sub-  scnuii 

^^"'^^'*  Abeiilius  '   Ecclesix  Astigitanx  episcopos  sub* 

Petrus  Ecclesias  Beterrensis  episcopu^  suhscripsi.  scripsi. 

Acoiulus  Ecclesije  Elenensis  episcopus  subscripsi.  Pimenius    Ecclesiae    Asidonensis    epicopus   sub- 

Nunnitns  Ecclesias  Gerundensis    episcopus  sub-  scripsi. 

scripsL  i£iherius  Ecclesix   Elibcritanae  episcopus    sub- 

Conantius  '^  EcclesisD  Palenlin»    episcopus   sub-  B  scripsi. 

scripsi.  Anatliolius  Ecclesias  Lutipbensis  *  episcopos  sub- 

Clarentlus    Ecclesix   Accitanae    episcopus    sub-  scripsi. 

scripsi,  Fructuosus   Ecclesi»  Ilerdensis  episcopus    suli- 

Sisuldus  Ecclesiae   Emporitan»  eplscopus  sub-  scripsi. 

scrip^L  Perseveraniius  Ecclesiae  Castuloneosis  episcopus 

Vigitinus  Ecclcsiai  Vigastrensis   episcopus  sub-  subscripsi. 

scripsi.  Miisiucius    Ecclesiae    Valentinse  episcopos  sub*- 

noiiii^a  Ecclesise  Cauriensis  episcopus  snbscripsL  scripsL 

llilarius  ^  Ecclesias  Complutensis  episcopus  sub-  Wiaricus  Ecclesiae  Olyssiponensis  episcopus  sub- 

scripsi.  scripsL 

Eusebius  Ecclesiae  Bastitanae  episcopos  subscripsL  Antonius  '  Segobriensis  s  Ecclesias  episcopus  sul^ 

Gabinius  Ecclesiae  Calagurritanae  episcopiis  sub-  scripsi. 

Acripsi.  Aiisiulphus  Ecclesi;e  Portucalensis  episcopus  sub- 

Joannes  Ecclesiae  Eleplensis  episcopus  subscripsL  ^  scripsi. 

Sisisclus  Ecc!esiae  Elborensis  episcopus  subscripsi.  Serpentinus   Ecclesiae   Ilicitanas    eplscopus  sub- 

392  Harcellus  Ecclesiae  Urcitanae  episcopus  sub-  scnpsi. 

icripsi.  3B3  Suabila  [7*.  i,  Suabia]  Eccleslx  Oreunensis 

Dcodatus  Ecclesiae  Egabrensis  e  eptscopus  sub-  episcopus  subscripsL 

)erip4.  Metopius  Ecclesia)  Brittaniensls    episcopus  sob- 

•       ■ 

Joannes   Ecclesiae    Dertosanae    episcopus    sub-  scripsi. 

^cripsi^  Anastasius  Ecclesiae  Tudensis  episcopus  subscripst. 

Eusebius  Ecclesiae    Valeriensis   episcopus  sub-  Elpidius   Eclesije    Tirasonensis  episcopus  sub- 

scripsL  scripsi. 

Leudefredus  Ecclesix  Cordubensis  epUcopus  sub-  OsJulfus  Eccleslae  Oscensis  episcopus  subicripsi. 

g^rjpgi^  Braulio  Ecclesix  Cxsaraugusunae  episcopus  sub- 

•        • 

Jjcobus   Ecclesiae  Mentesanae    episcopus    sub-  scnpsi. 

gg^jpgi  Ansericus    Ecclcsi»  Segobiensis   epi&copns  sob* 

Germanus  Ecclesiai  roonasterii  Dumiensis  epi^co-  scripsi. 
pus  subscripsi.                                                       D     l^^^^BcIu^  Ecclesiae    Segonliensis    episcopus    sub- 

Sainuel  Ecclcsis  Iriensis  episcopus  subscripsi.  scripsL 

Profuturus  Ecclesiae  Lamicensis  episcopus  sub-  Eparchius   Ecclesiae    lialicensU    episcopus  «ub- 

scrlpsi.  scripsL 

Scrvusdei  Ecclesi»  Calabrieiisis  episcopus  sub*  Lausus  Ecclesias  Veseissis  episcopus  subscripsi. 

scripsi.  Modarios  Ecclesiae  Pacensis  episcopus  tfiibscripiL 

Montensis  Ecclcsiae  Egilaniensis  episcopus  sub-  Uiccila   Ecclesi»  Salamanticensis  episcopus  aub^ 

scripsL  scripsL 

Remesarius  Ecclesiae  Nemausensis  episcopus  sub-  394  Vasconius  Ecclesiae  Lucensts  episeopos  sub^ 

scripsi.  scripsi. 

«  U.,  G.»  Ca/aff(i'tft.  <i  B.  R.,  Habenliui. 

^  Dosuinpta  hujtis  episeopi  sobscriptioex  B.R.,  •  B.  R.,  Lutnenii$.  E.  ^,  T.  I,  2,  iMtueuni, 

E.  4,  T.  1,  2,  G.,  cura  desit  in  reliquis.  <  Desumpia  hiijns  eplscopi  subscriptio  ex  B«  R.. 

e  Ex  B.  R.,  G.  In  A.,  E.  KGabrientii.  E.  4,  T.  1,  E.  4,  T.  1, 2,  15.,  G.,  cum  desit  in  reliquls. 

%  Segabremii.  IJ.,  AgabrensU.  Deest  in  i£.  s  U.,  G.,  Egobrieaiis. 


589  CONCILIA  HISPANL€.  —  TOLETANIM  V.  m 

Kgila  Ecclesiae  Oxomensis  episcopua  subscripsi.     A  vicem  domini  rofi  Severi  [^C,  Eusebii]  fpiscopi,  sub- 
Ceiilaurus  *  Ecclesiae  Tucciianae  presbyier,  agens      scrip^i* 


rlcem  domini  mei  Fidentii  episcopi,  subscripsi. 

Renaiut  Ecclesiae  Copirobriensis  archipresbytcr» 
agens  Tjcem  domini  mei  Ermulfl  episcopi,  subscripsi. 

Uarcus  Ecclesiae  Auriensis  presbyler,  agens  viceni 
domini  roei  David  episcopi,  suhscripsi. 

Joannes  Ecdesiae  Barcinonensis  presbylori  ogen; 


Domarius  Eccleslje  Arcavicensis  archidiaconus , 
agens  vicem  domiui  mei  Carierii  episcopl,  subscripsi. 

Stephanus  Ecclesiae  Magalonensis  archidiaconus , 
agens  \icem  domini  mei  Genesii  episcopl,  subscrips:. 

Domnellus  Ecclesix  Carcasonen^is  archidiaconus « 
agens  vicem  domini  mei  Sollcmnii  cpiscopi ,  sub- 
scripsi. 


•  B.  ft.,  E.  4,  T.  1 ,  2,  G.,   CeiUaurus  preibyler  vkarius  Fidentli  Tucciiani  episcopi  subseripsi;  hacquo 
rormnla  u  unlur  bi  Codiccs  in  reliquis  suhscripiionibus. 


GONCILIUM  TOLETANUM  QUINTUM. 

^IGIMTI  QUATUOR   r.PISGOPORUII,    BAB1TUU    £RA   ^  DGLXIV,    ANNO  PRIUO   DOtfllfl   NOSTRI 

CQINTILANI    RK6:8. 

Apud  urbem  Toleianam  diversis  ex  provinciis  Hi-  B  crebro  invenilur  transgressum.  Sed  ne  succedeuCea 


spaniae  sacerdotes  Domini  in  uno  pacis  collegio  in  ba- 
silica  sanclx  mariyris^  Lcocadiae  qui  conscdlmue 
graiiarum  actiones  omnipotenli  Domino  pers  Ivimus 
propter  snam  magnam  misericordiam,  cujus  nutu  in 
hanc  coiivenhnus  eoncordiam,  et  gloriosi  principis 
Doslri  Cbiniilani  «  regis  iniiia,  ob  ciijus  saluii§  et  fe- 
licitaiis  constantiam  supernam  Imploramus  clemen- 
tiam,  qui  In  medium  nosiri  coetus  ingressus  cum  op« 
timatibas  et  senioribus  palatii  sui  supplex  se  omniuro 
oralionibus  coromendafit,  suosque  fldeles  ila  Tacere 
sancta  exhortatione  [C/.,  6'. ,  oraiiune]  coegit,  atque 
baiic  insiiiutionein,  quam  ex  praicepio  ejus  et  de- 
creto  Dostro  sancimua,  diviua  inspiratione  praemisit. 
395  1*  De  insiitulione  novarum  litaniarum. 


praccedentibus  ac  deinde  sequenies  inviJeant  ante- 
noribus,  ui  cuncta  quieta  et  paca:a  perinaneant,  hsBc 
nostri  concilii  cororouniter  considerata  deferiur 
seutenlia  :  Ut  servaiis  quaecunque  iii  universali  et 
magna  synodo  provisa  conscripiaque  circa  pritici- 
pum  salutem  et  utilitatein  sunt,  ba!C  quoque  adjccta 
custodianlur :  videlicet,  ut  omni  benignitate  omni- 
qne  flrmitate  circa  omnein  posteritatem  principis 
nostrl  Chiniilani  regis  teneatur  dilectio  et  pr.i  beatur 
ralionabiie  dofensionis  adminiculum,  ne  rebus  jtiste 
provisis  aut  eiiara  parentum  digna  provisione  pro- 
curalis  vel  juris  proprieiate  injuste  fraudeniur ,  iie 
a  quoqoam  causx  illicitae  et  exquisit»  Isdendi  eos 
praebeantor,  ne  quocunque  modo  qoibuslibet  rebiit 


Scilicet  ut  in  cuncio  regno  a  Deo  sibl  concesso  G  spreta  dilectione  moleslentur ;  bxc  eiilm  licenlia  et- 


specialis  et  propria  barc  religiosa  omni  lempore  te- 

neatur  observaniia,  ut  a  die  htuimi   Decembrium 

litani»  triduo  ubique  annua  successione  pcrngantur 

el  indulgentia  delicloriim  lacrymis  impetretur;  quod 

si  dies  dominica  intercesserit,  iii  sequenii  hebdo* 

mada  celebremur,  ut  quoniam  abundante  ioiquitate 

et  deficiente  cbaritate  eo  usque  prolelaiur  malitia  ut 

nova  exerccantur  facinora,  nova  quoque  baec  ipsa 

snrgat  consuetudo  quae  possit  ante    omnipotentis 

oculos  nostra  esse  purgatio. 

II.  De  custodia  salutis  regum  0t  defensione  proUs  pm- 

sentium  principum, 

Samina  aulem  nobis  vigilantia  et  grandi  religionis 


ficit  et  prliicipes  in  subjectis  auspcctoa  et  subjecios 
in  bonls  principum  cupidos.  Quoeirca  ne  ba^e  prae- 
missa  lemereninr  et  ut  cupidtlas  radix  omnium  ma- 
lorum  auferaiur,  396  contestamur  omnes  prx« 
senies  et  abscntiS  vel  ctiam  futuris  temporibus 
subsequenles  cnram  Deo  et  angelis  ejus,  quod  si 
quisquam  nostrje  contestaiionis  tenieraior  exstiterit 
aique  contemptor  el  quacunque  argumeiilaiione 
odiose  eos  molestare  aut  in  aliquo  fuerit  conatus 
laedere,  rtit  anatheroa  in  Christianorum  omnium  coeiu 
atque  superno  condemnetur  judicio,  sit  exprobra* 
bilis  omnibus  catbolicis  et  abominabilia  saiictis  an- 
gelis  in  minisierio  Dei  constitutis,  sit  in  hoc  saeculo 


cura  providendum  eu,  nt  mala  qux  assidue  prohi-     perditus  et  in  fuiuro  condemnatus,  quia  um  rectaB 
biia  per])elrantur  circumiuspecia    disciplina  eccle-  D  provisioni  noluit  prxbere  consensum. 


ausiica  exiirpeniur,  non  enim  incassum  scriptum  cst: 
Pestilefiti  flagellato  stuUus  sapiemior  erit,  Quamobrem 
quoniam  praepoiiderante  onere  delctorum  experien- 
ila  pcne  sctnper  ac  saepe  fieri  discimus  quod  inagno- 
^re  viure  debemns,  quodque  etiam  custodituros 
Dos  cum  divinis  sacramentis  spondimus  teroeriute 
violamos ,  ideo  rrequenter  est  compescendum  quod 

•  Ex  B.  R.,  E.  4,  T.  t,  2.  In  A.  ct  rcliquis  ,  (rra 

iCLXXlV. 

k  B.  R.,  E.  4,  T.  1.  2,  confatorls. 


III.    De  reprobalione  personarum    qua    prohibeutur 

adipisci  regnum, 

Iiiexpertis  ctnovis  morbis  novam  decei  invenirQ 

medelam  :  quapropter  quoniam  inconsideraie  quo- 

rumdaro  mentes  ei  se  minime  capienies,  quos  nec 

origo  ornat  nec  virius  decorat ,  passim  puUnt  liceii* 

ter  ad  regiae  potesutis  ^  perveiiire  fasiigia  ,  hujus 

c  B.R.,  E.,4,  T.  1 , 2,  CAmli/a?. 

'  In  reliquis,  prxter  A.  el  E.  ^.  majectatis. 


r,9i  ceLLECiio  canonum  s.  isiDOrto  nisrAL.  Ascuim.  r.t>2 

rei  causa  nosUa  omnlum  cum  invocaiicnc  divina  A      VIII.  De  fndutgentia  principum  noxiii  retenm. 


pruf<!riur  sciileuiia  :  Ut  quisquis  talia  medilatus 
ruerit,  quem  nec  eleclio  omnium  provehit,  nec  Go- 
tbic»  geniis  nobilius  ad  hunc  honoris  apicem  irahit, 
sii  a  consortio  catholicorum  privatos  et  divino  ana- 
ibemate  condenmatus. 

IV.  De  A.f  ^ui  M  regnum  blnndiuntur  tpe  rege  tu- 

pernite. 

Ergo  quia  et  rcligioni  inimicum  et  omnibus  *  con- 
siat  esse  superstitinsum  fulura  illiciie  cogilare  et 
casus  principum  exquirere  ac  sibi  in  posterum  pro- 
videre,cum  scripturasit :  Non  ett  vettrum  notse  tem- 
pora  vel  momenta  qua  Pater  in  tua  potuit  polettate  : 
hoc  decrelo  ceasemus,  ut  qoisquis  inveutus  fucrit 

lalia  per.|uisisse  d  »itenie  prindpe in .lium  allen-  B^^^mJn^^erdeintaicisuiamphumeldebeaUl»^^^^ 
disse  pro  fuiura  regni  spc,  aut  alios  in  se  propter  lo 
attraxisse,  a  convenlu  cathulicorum  excommuuica- 
lionis  scnieniia  expellatur  ^. 

y.  De  hit  qui  prtncipet  maledicere  pra!tumunt, 

Sed  et  boc  pro  pestileniiosis  homiDum  rooribus 
salubri  deliberatione  <  censemus»  ne  quis  in  prin- 
clpem  maledicia  congerat,  scriptum  est  cnim  a  le- 
gii>lalore  :  Pnneipem  populi  tui  ne  maledix*rit  :  qiiod 
si  quls  fecerit ,  excommuuicatione  ecclesiasiica 
pleciaiar,  nam  397  ^^  maledici  regnam  Dei  non 
possidebunt,  quanto  magis  talis  ab  Ecclesia  Bcces- 
sario  pellitur  qui  divioae  violator  senientiae  invfr- 
nitur  ! 

VI.  Vt  regum  pdelet  a  tucce$torihm  regni  a  rerum 
jure  non  fraudentur  pro  tervitutit  mercede^ 

Simili  providentia  pro  fidelibas  regoin  ^  noatra  da* 

Ittf  senteiilia  :  Ut  quisqnis  supersles  principttm  ex* 

Btiierlt  jusle  In  rebus  profligatis  aat  largiUite  •  princi- 

pia  acquisitis  nullam  debeal  habere  Jactaram ;  nam 

si  licenler  et  injuste  fldelinm  perlurbeiur  merilum , 

ncmo  oplabit  promplum  ac  fldele  praebere  obsequium 

dum  cuncta  nuiant  in  Incertum  et  in  futaro  discrl-* 

minis  formidatur  causa  :  sed  salaii  el  rcbus  eorum 

priocipalis  pietas  debeal  praebere  sulTragia ;  exem- 

plis  enim  caeleri  provocantiir  ad  fiuem ,  cum  fide!es 

tum  fraudantar  mercede. 

VIL  Quod  tfi  celehrilaia  cunciorum  condUorumty'' 
nodut  Toletana  temporihut  Sitenandi  hahita  per 
pronuntiationem  vocit  clare  ob  cuttodiam  tui  cun^ 
etit  deheat  innoletcere. 

Propter  malarom  mentium  faciliiatem  et  memoriae 

oblivionem  hoc  sacratissima  statult  synodus  :  Ut  in 

oinni  concilio  episcoporam  nispanis  universaiis  C(in<* 

cilii  decretum  qttod  propter  principum  nostrorum  cst 

salutem  constttutum»  peractis  omnibus  in  synodo  pii- 

blica  voce  debeal  pronuntiari ,  quatenus  saepe  rcpli- 

calo  auribus  vel  assiduitate  iniquorum  mens  terriia 

corrigatur ,  quae  ad  prKvaricandum  et  oblivionc  et 

facilitate  pcrduciiiur. 


In  his  omnihus  qiiae  pra^misimus  potestaiem  m- 
du'genti2  In  culpisdelin(|uentium  prindpi  reservamiis 
ut  juxto  boniutis  et  pieiAtis  ause  moderamen  n 
cmendationem  perspexerii  mentiam ,  venlam  tribuM 
colparom. 

W,  De  (avore  prindpit  conciiii  acclamatione  coneetto, 

liis  vero  omnibus  ftnem  el  robur  sabscriptione 
iiostra  facientes  gloriam  et  laudem  omnipotenii  Do- 
niino,  in  qqantun  monalium  valeiudo  sinit,  reddimus ; 
post  hx'C  graiias  excellentiiDsimo  et  g-orioso  princt|*> 
nostro  398  ^^**''^'^^'*^  ^^i^  peragimus,  cojas  ar 
dor  fidei  el  studium  l)onae  intcntionis  ct  unanimitaii 
Goiicordiain  nobis  Iribuii  el  fiduciam  chariiaiis.  Donc 

nt 
gaudiom  :  casiodial  eam  protectloae  assidoo  et  nui 
niat  bonae  voluntatis  suae  circuminspeciione  tiitis 
sima,  ciijtis  regnum  maneai  in  aaccula  Kecolorani 
Amen. 

Ego  Eugenius  ^  Dei  miseratione  Toletanae  Cccle- 
sias  provinciae  Carthaginis  roetropolitanas  eplscopus 
bis  commonibus  decreils  annuens  subscripsi. 

Ego  CoDaniias  Ecclesiae  Palenltnae  episoopos  aob- 
acripsi. 

Ego  Braallo  Eccleslae  Gaesaravgnsiaiiaa  epiieoptts 
sobscripsi. 

Ego  Oya  •  Barcinooenaia  epiacopua  CoctoaiaB  s«b» 
serlpsi. 

Ego  Clareotina  Ecclesias  Acciuna  eplaeopai  sab- 
C  scripsi. 

Ego  Vigiiious  Vigaslrensls  episcopas  sai>scripal. 

Ego  Eusebius  Ecclesiac  Bastiunae  oi»iscc|itta  sub* 
scripsi. 

Ego  llilarioa  E€cle«i«Gomp1atensis  episcopos  sttb- 
acripsi. 

Ego  Marcellos  Ecclesiae  Urcitanae  eplscopus  sub- 
scripsi. 

Ego  Florentius  Ccclesls  Setahiianao  episcopus  sub« 
scripsi. 

Ego  Elpidius  Ccclesi»  Tirasonen:iia  eptscopus  Siib* 
icrlpsi. 

Ego  Muitacius  Ecrlesiae  Valeniinae  episcopns  aab- 
scrlpsi. 
|v     Ego  Wiariciii  Ecclesia!  Olyssiponensis  episropus 


•  if).,  B.  n.,  C.  4,  U.,G.,  Aomtnj^tcf. 

^  iC.,  B.  R.,  C.  4,  G»,  repeltalur. 

^  Hr.,  C.  i»  T.  ^^^/ordinatione. 

'  ifi.,  regum  ew  contufto    reUgiotittimi   prinripis 

noiira. 


subscripsi. 

Cgo  Jacobns  Ecclesiac  Hcntesanae  eptscopus  sub- 
scripsi. 

Ego  Cuseliius  Ecctesias  Valeriensis  eplscopus  saL- 
scripsi. 

Ego  Serpentinus  Ecclesiae  lllcicanae  eplscopus  sui)i> 
scripi. 

Ego  Suavila  Ccclesige  Oretan»  episcopns  taZi 
scripsi. 

•  iE.,  B.  R.,  E.  4,  T.  i,  2,  e/  juxta  largftatm. 

'  Episcoporum  nomina  non  eumdem  in  omnibas 
Godicibus  ordinem  aut  locuin  servant. 

s  ^.,  Bola  permiltente  Deo  Eccletiee  DarcinOHinsU 
episcopns.  T.  f ,  3,  H.  Ula. 


m  CONCILIA  lllSPANliE.  —  TOLETANIM  VI.  894 

Ego  Amanlius  •  Ecdesue  Aucensis  cpisc^pus  aub-  A  Ktaniac  per  ooines  regni  nosiri  provincias  omni  de- 


)cri|isi. 

Ego  Egila  Ecclesitfs  UxomeB6is  6|>iscof>os  sub- 
icripsi. 

Ego  AnsericHS  Ecdesix  Segolifensifiepisoopnssob- 
scripsi. 

Ego  lldisclus  Eccle&iac  SegoiiiieRsis  eiascopus 
suUscripsi. 

Egb  Anionios  Ecclebix  VianseiMis  episcopus  sub- 
S€ri|)si. 

Ego  Asflalins  preshyter ,  agens  vicem  donitni  niei 
Pers  ^enintii  episcopi,  subscripsi. 

Fgo  Petms  diaconus,  agens  viceni  domini  mei 
Aolonii  episcopi  subscripsi. 

399  ^'1  fMmine  Domini  Fladius  ChlntHa  rex  ^. 

Ciim  boni  principis  cura  omni  niiatur  vigilaniia 
providere  pairiae  gentisque  suse  commoda ,  tunc  po- 
tissimom  non  existii  inrructuosa,  si  eiiatn  sua  indu* 
siria  plaeatur  divina  ciementia ;  ideoque  nostr»  man- 
suetudinis  collectis  in  orbe  Toleiana  ex  proviiiciis 
diversls  rpiscopis  adhortaiionis  exstitil  instanlia»  ut 
tempore  congruo  hxc  religionis  per  eoruin  senien- 
lia^n  instiiueretur  observantin,  ot  a  die  iduum  De- 
feoibrinm,  secundum  qnod  eorum  decrevit  saneiitas, 

•  B.  R.,  E.  3,  T.  i,  3,  U.  G.,  Amanungus, 
^  llaec  coneilli  per  CbintilaiQ  coniirmatio  de 


beant  celebrari  dfvorionis  cura.  Qufteirea  tain  saera- 
tissimic  eleetioni  et  omni  desiderio  amplectend» 
regali  aoetorltaie  ravontes  et  quaeeunqoc  In  eadem 
synodo  deflnita  sunt  confirmanies  decernimos  :  Ut  In 
tridno  conseripto  juxta  qiiod  reverentissimorom  vU 
rorura  coniin/t  decri^tum  ab  omni  400  anima  Ghri- 
atiaiia  ca&lorom  Domino  hoinilitaiis  8ati.>ractio  depen- 
daiur,  et  pro  facinoriluis  atque  flngiiiis  qulbus  qiioti- 
die  grassaate  diabolo  irretimur,  lacrymis  jejunilsquot 
digna  obsequia  rependarous.  Verumiameii,  ot  vobis 
ceritua  prsratorum  Pairom  simtentia  innotescat,  eani 
f  ubter  connecti  prapcipimos  :  oraculis  autem  nostrts 
sancimus,  ai  hi  quorum  in  qnibuslibei  rebus  pAVru» 
DOstrs  invigliai  cura,  id  est,  lani  opiimaium  qiiam 
B  comitum  judiciiim  etiain  cxterorumqoe  erdiiium 
prxci(*oa  sollicitudo  exisLil,  ut  bis  diebos  ab  omni 
ooHtino  Inquieiudiiie  vel  qualibet  Regoiiorum  actione 
omnia  condiiio,  aetas  et  sexus  debeat  vacaie,  ut  oiio 
sancto  maocjputi  potiores  erga  Diom  reddi  posslnt 
GOdlestem  implorando  misericordlam  consequi :  ergo 
ut  omnes  boc  prapcepio  nostro  pnemoneantur  sacer- 
dotttiR  induslrifle  delegamus.  Daium  sub  die  priitio 
ealendas  Julias  anno  fclicitiT  priino  rcgni  nosH-i 
Toleto. 


desumpta  eu  ex  /E.  cum  dcsit  in  reliquis. 


Ll. 

COTSCILIUM  TOLETAWUM   SEXTUM 

QUADHAGIKTA    KT  OCTO    RPISCOPORUM    ». 

Convenientibus  nobis  Ilispanlarum  Gnlliarnmque  C  et  Spiritum  sanctum,  unmii  Deum  soliim  non  so^lta- 


poniilicibus  suiiimi  orthodoxi  et  gloriosissiini  Cbintl- 
(ani  regis  salniaribos  horiamentis,  atqoe  in  pr.<  lorio 
Toleiano  in  eci  lesia  sanctx  Leocadise  martyiis  ^  de- 
biiis  sedibos  collocaiis,  sub  die  quinlo  idus  ianuarias 
anno  praefati  principis  el  triuinphnloris  in  Chrislo 
aecuiido,  arra  sexcenieslma  septuagesima  sexta  «^, 
hoc  decretuin  fldei  prius  snncimus. 

I.  De  pienitudine  fidei  eathoiim* 
Cnm  primum  omnipotenli  Domino  pro  corona 
frairum  lam  numerosse  gmiiac  a  nobis  foisser.t 
peraci2e,  nlhil  melius  nMiilque  salubrios  omnium 
iiisedit  animis,  qiiam  more  synodi  universalls  poit 
aoleninla  perfunctx  orationis  qiiod  meole  rumi<- 
nabamos  lingua  mamremus,  et  qiioil  corde  crcde- 


rium,  unius  esscoliae,  virtuiis,  poie&taiis,  majeslalis 
uniusqoe  nalune,  discrctam  inseparabiliier  personis, 
indiscretam  essenluiljter  suhsiantia  deitatis,  creutri^ 
cem  omnium  creaturarum ;  Patrem  iiigenitiKn ,  in- 
creafum,  fonlem  el  originem  loiiusy^],  diviniiatis ; 
Filium  a  Patre  Intemporaliier  ante  oninem  creaiuraiii 
sine  iulii»  geiiitum,  non  [G.,  nec]  creatinn,  nam  nee 
Pater  onquam  sine  FUio  iiec  Fiiius  exsUllt  aine  Pa- 
tre,  sed  lamen  Filius  Deus  de  Patre  Deo,  non  Paler 
Deus  de  Filio  De<) ,  Pater  Fili>,  non  Deus  de  Fiilo  ; 
ille  autem  Filiiis  Pairis  et  Deos  de  Patre ,  per  omnia 
coxqualis  Patri,  Deus  verus  dc  Deo  vero ;  Spiriiuiii 
vero  sanctum  neque  geniium  neque  creatum,  sed  de 
Patre  Ftlioque  i.rocedcnlem  utrius<|oe  esse  Spiritum ; 


bamos  ore   ruciaremus ,  supernx    favenies   sen-  D  ac  pcr  hoc  substantialiter  nnum  sunl .  quia  el  unns 


lentiae  :  Erueiavit  cor  meum  virbum  bonxm  ,  quod 
justa  prophetam  fecil  Dominus  abbreviatum  super 
terram  :  qoamobrem  ex  abundantin  noslri  cordis  sil 
confesslo  vocis,  ut  fldem  quam  omnium  mens  intrin- 
aecus  gestat  in  confessione  inlerpres  lingoa  forns  ef-' 
fundat.  Itaque  credimus  etconflteinur  sacratissimam 
ct  omnipotentissimain  Triuilaicm,  Paircm  et  Fiiium 

*  ^.,  B.  R.«  E.  4,  T.  I,  %  episcopornm  univenale 
kalnium  in  nomine  Uomiui  Je$u  Chrisli  (eticiter, 

Patrol.  LXXXIV, 


ab  utroque  procedit.  In  hac  autem  Triniiate  tanta 
04  unit»s  stibstantiaD,  ui  pluralitate  careat  et  aequa* 
liiatem  leneat;  nec  minor  in  Mngnlis  quam  in  omni- 
bus,  nec  majnr  in  omnibus  quam  in  singulis  maneat 
personis.  Ex  his  igifur  Iribiis  divlniiatis  personis  so- 
lum  Filiom  fatemnr  ad  redemptionem  humani  genc- 
ris  propter  colparum  debila  qox  per  innbedientiain 

b  B.  R.,  confessoris,  E.  4,  T.  I,  2,  virginis. 
c  D.  K.,  K.  4,  T.  1,2;  ffra  dclxvi. 

13 


COLLECTiO  CANONDH  S.  ISIDORO  HISPAL.  ASUfilPTA. 


stm 


Aila  origiaalier  vi  noMro  tibero  arbitrio  conlraie*  A  ki  siinl  inslilaii ,  eodem  in  lempore  qao  jiissi  siint 


rsipus  resolveiida,  a  secroto  Psiris  arcanoque  pro- 
diisse ,  et  hominem  »liie  peccaio  de  sancla  semper 
virgine  Maria  assumpsisse,  ut  Idem  Pilius  I>ei  Patris 
es<et  Fitius  ttominis.  Deus  perrectus  et  homo  per- 
feclus,  ot  bomo  et  Dcus  cssel  unus  Christus  naturis 
in  duabus,  in  persona  unns,  ne  qnatemitas  Triniiati 
accetleret,  si  in  Christo  persona  geminata  esset.  Ergo 
a  Paire  et  Sfiiiitn  sancto  inseparabiliter  discretus  est 
persona,  ab  hoiniiie  auiein  assumpto  natura  ;  iiem 
cuin  eotlem  hnmine  unus  eistat  persona,  cum  Patre 
cl  SpiHtu  sancto  iiaiun,  ac  sicut  diximus  ex  duabus 
noiuris  et  una  persona  uiius  esl  Dominus  noster  Jesus 
Cliristus,  in  forma  diviniiatis  a^qualis  Patri,  in  forma 


excoli  annno  recursu  omni  oliservatione  habeaniiir 
celeberrimi,  ut  pro  iltis  quibas  nuue  asque  slmnl 
Impticati  somus  delictis  sit  nosira  cxpiaiio  aiiie 
ocutos  Dei  omDipotentis. 

III.  Be  cuMto^ia  fidd  Judecrum. 

Inflexibi  is  Jiidxoriiro  perfldla  dcflexa  landem  viile- 
tur  I  ietate  ei  poteniia  supern:i ;  binceninitiqiieiqnod 
de  spirainitie  sumuii  Dei  eKC«;llentUsimHS  ei  clTistia- 
nissimus  priiiceps  ardore  fidei  iiiflanimaltis  cuin  regni 
sul  sacerdoltbus  praevaricaiiones  elstiperstitiones  eri- 
rum  eradicare  elcgit  fuiiditus,  ncc  siiiii  degere  iu  re- 
gno  suoeum  quinon  sii  calbolicus  :obcujusrervoreni 
fid<^igratins  omnipotenti  Deocoelorum  regi,  eoquod 


servi  minor  Patre :  hinc enim  est  fox  ejusin  p8:ilmo:       ,     ^      •n    .    _    ™— :.  •.  :.«•...  «• «..«  ^^.^i .«- 
.  n  M        •  D  cjus  lam  lilustrem  crea?erit  animain  cl  sua  replcve* 

De  vMre  maim  mete  Deus  meus  e$  /u.  Nams  itaqiie  B  :        .      .       .      .    •  .•        :  ^-  . 

.:«..  n«.-*  .^1...      "^  sapientia  ,  donet  ci  prssentis  a'vi  diulurnaui  ti- 

lam  el  io  futuro  gtoriam  xternaiii.  Itiud  aulcin  pro- 


a  Dcosine  maire,  nalus  a  virgine  sine  Patre  solus 
(>£.,  cujusl  Verbum  caro  facturo  est  et  babitavlt  in 
nobis;  ei  cuin  tota  co0|)eraia  sit  Trinitas  forroatio- 
iiem  susccpti  hoinjnis  ,  quoiiiani  inseparabitia  sunt 
opera  Triuitatls «  solus  tamen  accepit  hoininem  in 
siiigularitate  personx,  non  in  uiiiiate  divinae  natura;, 
in  id  quod  est  proprium  Filii  non  quod  coniniune 
Trinitaii :  nam  si  uatnram  boininis  Deique  altcram 
In  altera  confudisset,  toia  Trinitas  corpos  a«=suii>psis- 
sei,  qiioniiuii  constat  iialurain  Trinitaiisesse  unam  , 
non  taincn  personain.  Ilic  igiiur  Dominus  Jesus 
Cbristus  missus  a  Patre  suscipiens  quod  non  erat , 
nec  amittens  quod  erat,  Inviolabiiis  de  suo,  roorlalis 


vida  iiobis  cura  et  vatde  cat  decernendum  vigilanii 
solertia,  ne  ejus  calor  et  nostcr  labor  quanduque  in 
posleris  tepefaclus  liquescat;  quorirca  consonani 
cum  eo  corde  el  ore  promulgauius  Deo  piaciluram 
sententiani ,  slmul  ciiam  cuiu  suorum  optiHiaium 
iltiistriumque  virorum  consensu  es  dctiber'lion6 
£a::cimus  :  Ut  quisquis  snccedenlium  tem|M>ruro  re« 
gtii  sortierit  apicero  non  ante  conscendat  rcgiaro  se- 
dem  9  quaro  iuter  retiqua  condiiionnra  sacrainenta 
403  potiiclius  fueril  banc  se  catliolicain  lion  per* 
missurum  eos  Tiulare  fidem  ;  sed  ei  niillateniis  eo- 


.  ,    ,    ^  .  rum  perfidis  favens  vel  quotibet  neglectu  aut  copi« 

de  nostro  venii  in  hunc  mundum  peccaiores  satvos     j..  .    .„    .     .    j     .,        .         ....«....- 
-  ^^.^  ^,  ^    .    .  .  .    ,.„  f   r  .    .  M.   C  "•*•*«  illecius  tendenubus  ad  praecipitia  infideliiatis 

facere  et  credentes  justificare ,  (acieiisque  mirab   a  ^    ..  .  •     •    •         i        a 


Iradilus  esl  propier  delicta  noslra,  mortuus  est  pro- 
pier  expiatioDem  nosiram  ,  resurrexii  propter  Jusii- 
flcationem  nostramy  cujus  livoie  sanatl,  cujus  morie 
Deo  Patri  rcconciliaii ,  408  ^"j"*  resurrectione 
sumus  resuscitati :  quero  etiam  ?enturum  in  fine 
exspectamus  sxculororo  et  curo  resurrectione  oro* 
nium  a^qiilsslmo  suo  jndicio  reddltururo  Justls  prje- 
inla  et  impiis  pcenas.  Eccteslam  quoque  caiholicam 
credimos  sine  uiacula  iu  opere  et  absque  ruga  in  fide 
corpus  ejus  esse,  regnumque  habiiurum  rum  capiie 
Stto  oronipotenii  Christo  Jesu  ,  poslquam  hoc  corru- 
piibile  induerit  iiicorrupiionem  et  mortate  iinmoria- 
lilaiein,  ut  sii  Deus  oronia  in  omnibus.llac  fidc  corda 


adiluro  prxbett  praevaricalionis ,  sed  quod  roagnO' 
pere  nostro  est  lempore  conquisitum,  debeat  illiba- 
tum  perseverare  In  futurum ;  nam  incassom  bonum 
agiiur,  si  non  ejos  perseverantia  videtur  «•  Ergo  ^ 
postqoam  ordine  praemisso  ad  giiLernacula  acocsse- 
rit  regni,  si  ipse  lemeralor  cxsiilerit  htijus  promissi, 
sit  anaihema  Haran  ath.i  in  conspectu  sempii^ni 
Del  et  piibuluin  erficiatur  ignis  aeteroi ,  simul  cum 
eo  damnatiune  percutsi  qulcunque  sacerdtiiuin  vel 
quilibct  Cbristianoruro  ejus  implicati  fucrinl  errore ; 
nos  enim  ita  praesentia  decernirous «  ut  pra:lerita 
qux  in  universali  syuodo  de  Judaeis  conscripia  sunl 
confiruieiuus  ,   quuuiam  quaM]ue  necessaria  pro  eo- 


•A      .  .  u  ^  I     ^  .       .•       .        .    L  rum  saivaiione  scribi  poiiierunt  lu  eadea«  esse  cau* 

purifii-antur,  hac  hsrreses  exstirpantiir ,  in  hac  oro-  tv  .  ^ 

L:.  tt>«^i».:»  ...ii^^...  :...-  :..  ™--.  ™i^  .:     ^.  j^  ^  1""*  sciiiius,  quaproptcr  quas  tunc  decreta  suot  va- 

litura  censenius. 


nis  Ecctesia  coltocata  jain  in  regno  coeteati ,  el  de- 
gens  in  saecuto  pracsenli  gloriatur :  et  iion  cst  in  atia 
fide  satus ,  nec  eniiu  uomen  atind  est  sub  coeto  da- 
lum  horoiiiilius  in  quo  oporieat  nos  salvos  fieri. 

V.  Oe  obtervatione  lilaniarum, 

Ueligiosis^imi  principis  nostri  devotionero  et  no- 
siroruro  consacerdoturo  primo  aniio  regni  sui  constl- 
tut'onemcuin  magna  revereniia  el  veneratione  sus- 
cipicntes,  quaro  jain  conslat  in  omui  regno  suo  annua 
vice  celebrari ,  placuit  eiiaro  nosira  asseusione  fir- 
niari  :  proinde  universalis  auctoriiate  censemus 
concilii,  ut  bi  dies  litantaruin  qul  in  syuodo  praeniis- 

•  ifi.,  T,  I,  2y  prmoidetur.  G.y  fnovidetur. 


i\.  De  damnaiione  clericorum  per  pecuniam  eccUiia*' 
iicoi  gradus  aseequenlium, 

SaetiC  putluianiia  pravitatum  germioa  licei  saepis- 

sime  Patrum  jnsta  noverimus  severilate  damaiia , 

lamen  quia  crebris  conspicionlur  deouo  vigeie  radi* 

cibus  ,  jusiiti»  acriori  vigore  radlcitusea  ampotaro 

sancimus  juxia  qtiod  in  praeteritis  canonibu^  scrip- 

tuin  esi  auathema  danti  el  acciptcnli.  PrDinde  qui- 

cunque  Simonis  imiiator  siinuniacae  quoque  haeresis 

exstiterit  auctor,  ut  ecclesiastlcorum  ordinuni  gra- 

dus  non  dignitaie  niorum  obltneat ,  sed  rouaeram 

^  B.  R.,  E.  I,  T.  1,  3,  leio. 


\ 


S91  GONCILIA  IHSPANI^..  •-  TOmTANUM  VI. 

impensione  eoninirat  ct  pcr  nblata  munera  capiat ,  A  quem  poiestatis  vigorem  ditDcile  fuerit ,  lunc  sicut 

rriscorum  canouum  statuerunl  decreta ,  quousque 


quibus  liunc  nec  rationis  ordo  nec  dignitas  mfirum 

ulia  commendat ,  talis  inventus  sncrorum  ordinum 

apices  peniius  adipisci  nuilo  modo  permiitatur  ;  sed 

si  et  adeptos  fuerltv  commnoioiie  priTtios  curo  or- 

dlnatoribus  suis  propriorum  bonorum  [AS,^  gra- 

duum]  amissione  damnetur,  quia  "  non  pro  amore 

Dei,  sed  pro  anibilione  honoris  tonsuram  snscepisse 

nnsnintur»  ^** 

V.  De  ttipendni  cUrieorum  ne  a  jwe  alienentur 

Ecclente. 

S.vpe  fli  nt  proprieiati  originis  obsistat  longinqui- 

las  tewporis  ;  qnapropter  provideutes  decernimtis , 

ui  quisquis  clericomm  vel  ali^iruro  quarumlibet  per- 

sonaruni  stipendiom  de  rebus  Ccclesiae  ctijuscunque 


ad  dimissum  orainem  revertaniur  excommunicati 
babeantur ,  sed  et  bi  qni  post  conimonitionem  ?el 
iuterdictum  cum  ipsis  communicaveriot.  Sacerdos 
autem  ad  quem  pertlnere  noscuntur,  si  eos  quolibet 
rounere  vel  Tavore  405  ^u^  negligentia  admonere 
nolueril,  ut  aut  rcvertentes  susci|tiat  aut  contemnen- 
tes  de  Ccclesia  rejiciat ,  simili  senteiiiia  pleciaiur, 
quousque  eniendaiionis  eorum  ab  co  seiitentia  pro- 
mulgetur.    - 

Ylil.  Quod  quibusdam  pcenitentibus  prittina  reJdantur 

canjugia. 

Antiqui  et  sanctissimi  est  Patris  sentemia  papaa 


episcopi  percipiat  largitaie,  sub   proczrlx  mnnne  ^^'^'^'^''^''^'l^^ 


del>eat  professionem  scril>ere,  ut  nec  per  404  ^*'' 

tionero  diuturoam  prsjudicium  aflTerat  Ecclesiae,  et 

qu^TCunque  in  usum  perceperit  debeal  uilliter  labo- 

rare ,  ut  nec  res  divini  juris  videantur  aliqiia  occa- 

sione  negligi ,  et  subsidium  ab  ecclesia  cui  deser- 

viunt  percipere  possiut  ciei  ici :  quod  si  qnis  eorum 

conti  ropserit  facere,  ipsc  se  stipendio  suo  videbitur 

privare. 

VI.  Da  vjrts  ac  fenunis  tactis  propoiitum  trantgre^ 

dien:ibut  taerum» 

Proclivis  cursns  est  ad  volupuiero  et  imilatrix  na- 

tnrj  vitiornm ;  quamobrero  quiqni  virorum  vel  mu  - 

lieruin  habitum  seinel  i:  duerint  vel  induenint  spou- 

lanee  rel(gi«»8um ,  aut  si  vir  deditus  ecc'esia!  choro 


mortis  formidat  casum,  pcrTcnerii  ad  pocniientia 
remedium,  si  conjugatns  et  forte  fuerit  inconiinens, 
ne  postea  aduiterii  incurrat  lapsum,  redeat  ad  pri- 
stluum  coiijugium  quoosque  possit  adipisci  temporii 
maiuritate  coutinentiae  siatom :  qood  nos  sicut  de 
viris,  ita  et  de  feroinis  aeqoo  roodo  censerous  non 
quidero  generaliter  et  legitiroe  prxcepturo,  sed  con- 
stat  a  noiiis  pro  boroana  fragiliute  indoltiiro,  ea 
dontaxat  ratione,  ut  si  is  qui  pcenitentiae  iion  est 
legibus  deditus  ante  ab  hac  vita  dlscesserit  qiiam  ex 
cousensu  ad  contineuliaro  eororo  fuerit  regressua, 
superstiii  non  iiceat  deuuo  ad  n&orios  transire  ain- 
piexus  :  sin  aulem  illius  viu  eistiierit  superstes,  qui 
non  accepit  benedictionem  poenilentis  nobat,  si  se 


vel  fe:iiina  fuerit  aut  fuit  deligaia  pueliaruro  mona-  C  contincre  non  potest,  et  aiterlus  cunsoriio  fruainr 


sterio,  in  utroque  aeiu  pravaricator  ad  proposilum 
invitos  reverii  cog.iiur,  ot  vir  detondeatur,  et  puella 
roonaaterio  redintegreior.  Si  autem  qiiolibet  patro- 
clnio  desertores  permanere  voluerint,  sacerdotaii 
sententta  Ita  de  Christianonim  CGBtu  liabeauiur  ex- 
lorres,  nt  nec  locotio  cum  e\%  olla  sit  coromonis. 
Yidos  qonqiie  ,  sicot  univers  lis  jain  dudiim  slnluit 
sjnodos,  professionis  vel  habitus  sui  dcsertrices  su- 
periori  sentenlia  condeinnentur. 

VII.  De  pcenitentibut  tran  grettoribut. 
Quamvis  priora  nunquim  siluei  int  de  tantis  faci- 
nortbus  ^  concilia,  ratio  tamcn  poscit  ul  ea  quae  fre- 
qoenti  prasvaricatione  iier.initir  frequeuli  senlentia 
con«lefflnentur  :  et  ideo  qnoniain  tanta  eiistit  pcr 
versiUs  horainum  ,  ut  hi  quns  sub  religioso  habitu 
peeuiientix  professio  pro  iteccatorum  vcnia  ad  mn- 
num  sacerJotis  deducit  vcl  adduiit,  iterum  rediviva 
nialiila  ad  vitae  pristin»  sordes  revocct,  hujus  rci 
caosa  saticta  synodus  decernit :  Ut  si  qui  ingenuo- 
roin  otriosque  seios  sub  nomine  poenileniiae  iii  lia- 
btto  religioso  suni  ronversati,  post  hffc  aulem  co- 
iBJini  notrientes  vel  ve^ituicnta  saecularia  su.-iientes, 
■d  id  qood  reliqtierant  redieruiit  aut  redierint ,  ab 
episcopn  civiiatis,  in  cujiis  territorio  suni  conversl, 
oomprehenai ,  rursos  legibos  pcenitcniis  in  mona- 
iteriis  sobdantur  inviti :  quod  si  facere  propter  ali- 

■  Ab  hac  voce  ^oia  usqne  ad  flnem  canonis  de- 
siuit  oiniiia  in  reliquis  Codicibus  prcter  A. 


uxoris :  qond  de  otroque  sezo  pari  modo  a  oobis 
manifestum  est  dccrevisse,  iu  videlicet  ui  in  his 
omnibus  sacerdotis  ordinatio  eispccteiur,  ut  juxia 
quod  aeutem  acmm  prospexerit,  continentiae,  abso- 
lutionis  vel  districtionis  tribuat  legero* 

IX.  De  profeuiombMt  et  obetUentia  HbertoruM 

Eecletlce. 

Longinqniiate  saepe  Ht  lemporis ,  nt  noo  paleat 
coiidiiio  originis ;  umle  j.ifn  decretum  est  in  antc- 
rinri  universalisconcilii  canone,  ot  professlonem  soam 
liberti  Kcciesiae  debeani  facere,  qoa  proBteauiur  so 
ct  de  f.imlliis  Ecclesiae  inanumisaos  et  ^lesiae  ob- 
sequium  nunquam  relicturos.  Undc  bi«  qooqtie  nos 
^  adjirinios,  ut  qnoiies  ciirsum  vitae  sacerdos  imple- 
verii  et  de  Iiac  viu  niigraverit,  roox  snccessor  ejnii 
advenerit,  oinnes  liberti  ejus  ecclesise  vel  ab  eis 
progcniii  carthulaa  suas  in  conspeclu  omnium  de- 
bcant  ipsi  substiiuto  pon:ifici  publicare  et  profes- 
sioncs  suas  in  conspeciu  Ecclesiae  renovare»  quaienus 
status  sui  vlgorem  et  illi  obtineant,  et  obedieniia 
eorom  Ccclesia  non  careat.  Si  aiitem  aot  scripiuras 
libertatis  snae  inira  annuni  ordinationis  novi  pontifl- 
cis  maiiifestare  contenipserini  ant  professiones  soa!i 
renovare  noloerini,  vacoae  et  iiianes  carthulae  ips:e 
reroatieaut,  et  illi  originl  suae  reddili  sint  perpetot) 
acrvi* 

^  In  cxtcris ,  prxtcr  A.  ct  E.  5,  tanto  facinofre. 


m 


COLLECTIO  CANONUM  S.  ISIDORO  IIISPAL.  ASCRIPTA. 


40O 


^ilfi  H,  De  prornie  libemrum    Eecles^w ,  ne  m  A  principis  modorcniur  discreiiono,  sicul  cos  prcwpe. 


xerii  neccssarios  esse  pairini;  eX  sic  illis  impcrii:Uur 
bcnignius ,  ul  in  cactcris  maneat  grati»  polestas : 
quatcnus  itn  oninia  in  rebos  juste  conquisita  lucren- 
tur,  ut  posleris  relinqucndi  vel  quibus  voluiitas  eo- 
rum  decrcverU  confrrendi  sptmtaneo  fruautur  aibi- 
Irio.  Caetcrum  si  iiifidelis  quisquaro  in  capUe  r^io 
aul  inuiills  in  rebus  commissis  praesenti  piissimo 
domino  nostro  Cbiniilano  regi  exsiitcrii,  in  demen- 
tiae  ejus  mann  et  in  poiesiatis  nuiu  consiei  bnjus- 
modi  modcralio  ;  ncras  est  cnim  in  dnbinm  inducere 
•  ejus  p<  lestatem,  ciii  omnium  guliernaiio  superna 
constat  deiegau  juiiicio.  Quod  si  post  ejtis  disces« 
sum  quisplam  repertus  raeril  e^us  viLT  fuisse  inlide- 
lls,  quidquid  largilale  ipsius  in  rebus  babuit  conqui- 


vel  pro  vuirilione  ab  eccleiia  liceat  evagare 

Eienim  dccei,  ut  bi  quorum  parenles  titulun 
lUicriais  de  fnmiliis  Ecclesi»  perccperunt ,  iiilra 
Ecclesiam  cui  obsequium  debent  causa  cruditionis 
enniriantur  :  conieinplus  qnippe  esl  pitronornin  si 
ipsis  neglcciis  aliis  ad  educandum  dq|ur  progenies 
manuinissorum.  Iiaque  censemus,  ut  sine  sui  siaius 
pr» judicio  ab  episcopis  babeantur  in  doctrinai  ob- 
sequium,  quaienus  ei  illi  debitum  rcddant  famula- 
lum  ct  nullum  paiiantur  ingenuiiaiis  suse  delrlnicn- 
lum  :  eos  vero,  qui  aliter  qoam  scnientia  nostra 
dccrcvit  agere  teniaverjnt,  inviios  jubemos  ab  cpi- 
fC(»piS  ad  boc  ipsuin  rcduci.  Quod  si  forle  parenics 

corum  eos  pontificibus  suis  dare  conlempserint  et       ^  ^ ^ ^ 

alios  sibi  patronos  adoptaverlnl,  ingratorum  ferlan-  g  ^|,{^  careat  coiiliscandum  ci  fidelibus  largieiidum. 
tur  lege  libertoruni. 

XI.  Ne  iine  accttsatare  legUimo  quispiani  condem- 

neiur. 

DigDum  eai  ul  vita  iimocenium  non  maculctur 
pernicie  accusantum :  ideo  qnisquis  a  quolibei  cri- 
miiiaiur  non  antca  accusatus  supplicio  dedicctur, 
qiiani  accusator  prasentetar,  aique  legum  cl  cano- 
nuni  sentenli»  e.%quiraniur,  ui  si  iudigna  ad  accu- 
sanduin  persoaa  invenitur,  ad  cjus  accusatioiieio 
non  iudicotur,  nisi  ubi  pro  capito  regi»  majestalis 

causa  versatur. 

XII.  De  confttgienlibus  ad  hosles. 
Pravarum  siudacii  meniium  sicpe  aui  mali.i:i  co- 
gitaiionum  aul  causa  culparum   nfugium  appeiii 


XV.  De  collalis  rebus  ecclesit  vt  ia  earum  jure 

pcrdurent, 

Qiiia  bis  qui  principibus  digne  deserviunt  atque 
dcferenttbus  fidele  illis  obsequium  constat  nos  opti- 
mom  ralnistrasse  suflTragium,  duin  jiisiea  principi* 
bus  adquisiia  In  eorum  jure  persistere  sancimus 
iiidivulsa,  «quum  est  ei  maximc  tU  rebus  ecdcsia- 
rum  Dei  adliibeaiur  a  nobis  providentia  opporlnna. 
Adco  (;ua?cunque  rernm  erclesiis  Dei  a  priiicipibus 
jusie  coneessa  suni  vel  fncrint  vel  ciijuscunque  aite- 
rius  pcrsonoR  qu  libet  tilulo  illis  non  injus  c  collata 
sunt  vel  exsiiierint,  ita  in  eorum  jure  persititcre 
firma  jul)emus,  ut  evelli  quorunque  rasu  vel  lem- 


.  j        -      •«  ..••»«1^,.  i«iiicariim  pvfiiiip  r»  porc  null.itenus  possint ;  opportunum  cst  enim  ui 

hostium  :  undc  quisqiiis  pairator  causarum  exsiiic  c  I         «j  ,.    .      .  ... 


ril  taliam,  virtuies  enilens  dcfendere  adversario- 
rum,  el  pairia  vel  genli  sn»  deirimenta  iniulerit  re- 
rum,  in  potcstatc  principis  ac  gcntis  reducius,  ex- 
communlcatus  ei  retrusus  longinquioris  pcenitentiae 
legibus  subdatur.  Qiiod  si  ipse  mali  sui  prius  renii- 
niscens  ad  ecclcsiam  fccerii  confugium,  intcrccssu 
sacerdoium  et  reverciilia  loci  rrgia  iii  eis  pietas  re- 
servc.ur  comitante  justitia. 

XIII.  De  honore  primntum  palalii. 
Qui  primalnm  diguiiatc  atque  reverenti»  vel  gra- 
tix  ob  meritum  in  palatio  honorabiles  habcntur,  bis 
a  junioribus  modestus  bonor  pcr  omnia  deferatur, 
qiii  eiiam  minores  a  senioribus  ci  dilectionis  am- 
plcctantur  alTeclu  et  utililatis  imbuaniur  exeuiplo. 


sicui  fidclia  boininum  servitia  non  cxi^tcreceniui- 
mus  ingrata,  ita  ecclesiis  collaia  quae  propric  suni 
pauperum  alimenta  eorum  jore  pro  mercede  oflTe- 
renium  maneant  inconvulsa. 

XYl.  De  incolumitaU  et  adhibenda  dHectioue  reQim 

prolis, 

Sicut  iiisoleni.i  maloriim  regum  odiosi  scmper 
cl  exccrabilis  existit  suljecis,  ita  bonorum  provida 
utilitas  am;ibilis  c>ficiiur  popiilis.  408  Quocirca 
qois  ferat  aut  quis  tolcranter  CUristiaiias  videat  re- 
gis  foboles  aut  posieritatem  exspoliari  rebus  »ui  prl- 
vari  dignitatibus?  qiiod  ne  fiat  cum  genoralis  pro- 
matiir  dc  filiis  pihcipis  senientia  oostra,  id  eiO.,  de 
prxscnti  excelienlissimi  ri  gloriosissimi  principig 


XIY.  De  remuneraiione  coUala  fidelibus  regum.       D  Chiniilani  regis  posleritate  daiitur  aperta  a  pobis 


Prxmium  fraudare  fidclibus  non  selum  407  '^^' 
bumanum,  seil  etiani  cxislit  injustum :  ideoque  cum 
fidci  lueritum  tam  in  rebus  divinis  quam  iu  bumaois 
non  babeatur  ingratum,  diguum  videtur  ut  saccrdo- 
iali  feoteoiia  consulamus  fidelibus  regis.  Proiude, 
ul  anno  primo  serenissiini  principis  nostri  decrevit 
concilium  sanctura,  omnes  qui  fideli  obscquio  ci 
sincero  serviiio  volunUiibus  vel  jussis  paruerini 
principis  toUque  inleniione  saluiis  ^us  custod  am 
vel  vigilantiam  habuerini,  a  regni  successoribus  ncc 
a  dlgnitate  ncc  a  rebus  pristinis  causa  re)icllanlur 
Injusta;  sed  et  nunc  ita  pro  uniuscujusque  uiilita  e 

•  iE.,  B.  R.  R.,  E.  A,  T.  i,  2,  U.,  deduccre. 


decreta  :  ut  ea  qux  synodiis  pra>tfrito  anno  in  Uac 
ccclesia  babiia  consiituit  circa  omnero  posteritatem 
ejus,  universiMs  regni  sui  conservet,  hoc  esi  ul 
prrbealur  filiis  rjus  dilectio  bcHigna  et  firroa^  ei 
tribuantur  ubi  loci  opponuniias  exbibucrit  dcfen- 
sionis  adminicula  justa;  nc  de  n^bus  jusle  profligatis 
aui  parentum  digniiate  procuratis  vel  largiiale  princi- 
pis  aut  alicujus  impensis  autetiam  proprielaledebiiis 
fraudeolur  qualibci  insidia  callidititis  ;  nequeaquo- 
quam  lasdendi  eos  prxbeaniur  argumenta  machina- 
tionis,  quia  dignum  csi  ut  cujus  reglmiiie  babtnius 
sccurilatem,  ejus  posteritati  decrcto  concilii  im^ier- 


m  CCmCILIA  UISPANIiE.  —  TOLETANIIIl  VI.  m 

liaiiius  quielem.  Deniqne  Uiite  erga  nos  noslri  prln-  A  Quod  si  in  qiiidpiani  horum  qaisqiiam  nostroruni  te- 


ci|»is  exsiani  benefieia  ut  longiun  sii  sif  illaiim  ea 

pn>mere  lingua ;  ipso  enim  auclore  Deo  nobis  pacem, 

il'Se  quasi  capiivam  reduiit  charitalem;  ipsius  ope 

imieii,  ipsius  sumus  largiilone  dilatl,  i|t8e  medica- 

iuiiie  boniiaiis  suae  el  reis  pcpercil  et  reclos  snbll- 

n*avii,  cui  si  dignis  voluerimus  respondere  benefl- 

d^s,  iion  taniis  cislamus  copiis  virtuiis  quanto  voto 

sftfiieimiis  voiuniatis. 

XYII.  De  hls  qui  rege  gvpertiiie  aut  sibi  aut  atiis  ad 
fiiiurum  provident  regnum^  el  de  personis  qnce  pro- 
fiib.  ntar  ad  regnum  accedere, 

Quaiiquam  iii  concilio  antcriori  quod  aimo  priiiio 

gloriosi  principis  nosiri  babituin  est  do  hiijusniodi  re 

riierii  proniulgaia  senteniia,  taroen  placet  ilerare 


inerario  aiisu  prttsumpior  eistiterit,  anatbemale  di- 

vino  pereulsus  absquenlloremedii  locohabeatiir  con* 

demnatus  aelemo  judleio  :  is  aoiem  qui  ejus  sedein 

fuf  rit  as^eentos,  si  vult  tanto  eipiari  piaeulo,  quasi 

propril  patris  ejus  ulciseainr  Inlerlium,  In  cujus  ile- 

fensiotiis  auiiliom  universl  regni  Cothorum  eonsen* 

liat  rorliludo;  si  autem  desidi  curaci  ininori  zelo  lam 

riinestum  noluerint  vindicare  scelus,  sint  omnes  ex 

nostra  sentcntiu  opprobrium  cxteris  genlilius. 

XIX.  De  graiiarum  aclionibus  in  eonfirmatione  coneHH 

Deo  et  principi  daiis, 

His  omnibus  riie  disposilis  et  djuturna  eollatione 

dcliberatis,  benedictionem,  gloriam  cl  bonorem  in- 

visibili  omnium  auciori  rependimiis  luiniuum  Pairi, 


quod  con\cnil  cusiodlre.  Itaque  regis  vita  constanle  B  et  iu  hisconseivandisejusimplopainusopemsuffragii. 


nuHus  sibi  aliquo  opere  vel  deliberaii  >ne  seu  cnjus- 
cunque  dignitniis  laicus ,  seu  gradn  episcopjtus , 
presbyierii  aui  diaconii  consecraius  costerisque  cleri- 
cains  officiis  dedlius  regem  provideat  conlra  vivenlis 
regis  utiliiatem  et  procul  dubio  voluiitatem,  nuilo 
blaiidimCMio  vel  suasioiie  pru  radem  spe  aut  alios  in 
Ms  irahai  aol  ipse  in  aliuin  acquiescat ;  iiiiquum  enini 
et  valde  execrabile  Cbristianis  debct  habeii  futuiis 
leniporJbiis  illicita  prospicere  et  viua  suae  ignarus 
Tentiira  disponere.  Quod  si  quisquam  jam  taiia  ini- 
qiiii  deliberatioiie  cum  ({uocun(\ue  esi  meditatus,  hoc 
sirii  noverii  esse  sacerdotali  nioderaiione  conce>sum, 
ui  venlabiliter  possit  hoc  sine  mora  prapseiitis  prin- 
cipis  auribus  publicare  :  si  autcm  obsiinaia  delibera- 


nt  conslitutionibas  nosiris  roborem  tribuat  suas  vir- 
tuiis  fragilitatemque  humanain  ita  huic  dispositioni 
rcddat  enicacein«  ut  non  judicctprxvaricairicem.  Nos 
i^itnr  omnia  supra  scripta, salvaauetoritate  priseo- 
rum  canonum,  subscriptione  noslra  firiiiamus,  et 
gratias  agimus  Cbrislianissiino  et  glorlosissimo  410 
Cbintilano  ^  regi  principi  i  ostro  ciijus  s'udio  advoca* 
ti  et  instantia  sumus  cullecii,cujus  VDluntas  probata  « 
et  ordinatio  eistitit  religiosa  :  donet  ei  Domlnus  ut 
optimo  principi  diuiurnum  in  saeculo  pr£»enti  irium- 
phum  ei  in  parte  justorum  perpeluum  regnum  relices- 
que  annos :  felix  ipse  longa  felicitate  fruatur  eidivins 
deitera!  prolectioiie  ubiqoe  muniaiur» 
E^o  ^  Sclua  ®  Ecclesis   Narbonensis    eplscopos 


lione  sua  mai  hinamenta  noloerit  dicere,  pessimo  C  subscripsi. 


plectatur  analbemate.  Rege  vero  defuncto  nullus  ly- 

raiinica  409  prx»uiiipiione  regnum  assuroat,  nullus 

si«b  reiigionis  habiiii  detonsus  aut  turpiter  decalva- 

iits  aut  servilem  origliicm  trahens  vel  eitranex  gen- 

tis  bomo,  nisi  genere  Gotiius  et  moribus  dignus  pro- 

vchatur  *  ad  apicem  regni :  tcmerator  autem  hujus 

prapceptioni:»  sanctissiime  feriatur  perpeluo  anathe- 

ni"te. 

XYIII.  Dc  euslodia  vilm  principum  et  defmsione pros- 
eedeniium  regum  a  sequentibus  adhibenda, 

Jani  quidem  in  .'«ntecedenti  universali  synodo  pro 

sdftite  no>trorum  princlpom  constat  csse  consultum» 

sed  libei  iterare  bene  sancita  et  dlgna  aucloriiate 

tiiiinire  satubriier  ordinata;  ideoque  coiitestamur  co- 


Julianus  Ecclesix  Bracarensisepiacopu^subseripsl. 

Eugenius '  EcclesisTeletanaeepiscopus  subscripsl. 

Ilonoratus  Ecctesiae  llispalensis  episcopns  sub- 
scripsi. 

Protasius  s  Ecclesiae  Tarraconensis(/£.,  T.  2,  Va- 
leiitinae)  Ciiscopus  subscripsi. 

Conantius  (T.  2,  Canantius)  Eeclesiae  Palentin» 
eptscopus  subscripsl. 

Leudefrcdus  Ecclesije  Cordubensis  episcopns  sub- 
scripsi. 

Vigitinus  Eccleaim  Vigastrensis  episcopus  sub- 
acripsi. 

Acuiulus  Ecclesiae  Elenensis  episcopus  subscripsi. 

^«laniies  Ecclesiae  lliplensis  episcQpus  subscripsi. 


ram  Deo  et  oinni  ordiue  angelorum,  c  ram  prophc-  ^     Bonifa  Ecclesiae  Cauriensis  episcopus  subscripsi^ 


lamm  atqoe  ap'»sloIoniin  vel  omniurn  martyrum  cho- 
ns  eoram  omni  Eccfesia  cafholica  et  Christianoruin 
eoetn,  ut  nemo  inlendat  in  inierilum  rcgis,  ncmo  %i- 
laiffi  principisncce.ittrcctet,  nemoregiii  eum  guber- 
oaculis  privet,  ncmo  tyraniiica  pnesuiiiptione  apicem 
regni  sibl  usurpct,  nemo  quolibet  macliinainenlo  in 
ejusadversitatemsibi  conjuraloruin  niunum  associel. 

*  Ei   reJiqiiig,  pra-ter  A.  el  E.  5,  in  qttiims  :  pro- 
betur, 

**  T.  1,2,  Chiulilano  principi  nostro, 
e  A.,  pronn.  «.  K.,  E.  4.  T.  1 ,  2,  U.,  G.,  pro6a. 
««  In  /E..  B.  K.,  E.  4.  T.  I,  2,  prasponilur  uomini- 
bus  cpiscoporuni  pronomcn  e^o, 

•  /E.,  B.  H.,  E.  4,  T.  1 ,  Sclwa  etsi  indiqnus  Eccleiia: 
fiarbmeusis  episcopus  his  cmsiitutionibus  a  nobis  edi" 


Eugenius  (£.,  7. 9,  Eusebius)  Ecclesiae  Yastitaiiaa 
episcopus  subscripsi. 

Ililarius    Ecclcsi^e  Complutensis  episcopus   sub- 
scripsi. 
Jacobus  Ecclesiae  Mentesanae  episeopus  subscripsi. 
Joaiines  Ecclesim  Deriosanas  epiaoopossabscripsi. 
Sisisclus  Ecclesiae  Elborcnsis  episcopus  subscripsi, 

tis  subscripsi:  hacqiie  forma  utntHur  hi  Coillcesln  qui- 
bustlain  posierioribiis  SHbscriplionibiis. 

'  B.  H.,  E.  4,  T.  i,  Ego  Eugenius  Dei miseratione  ec* 
ctesi(e  Toletnnm  metrovoliianus  subscripsi, 

■  B.  R.,  E.-4,  T.  I,  in  nomine  Dom  ni  ego  Protasius 
$nnct(B  primcB  sedis  Tarraconensis  immerito  episcopue 
subscrip  i.  Dcsunl  rcIi'|U£  subscriptiones  iu  bis  Co- 
dicibus. 


403  COLL£CTIO  CANONDII  S.  ISIDORO  IIISPAL.  ASCRIPTA.  m 

Divid  Eeelestae  Aorensin»  epUcopu«  subscripsl.     A     Anasusius  Efcletue  Tadensis  episcopttssabscripsi. 


eipidtut  Ecclesi»  TiraHSonensis  episoopus  snb- 
sciipsi. 

Osdttlfus  Ecclesiie  Oscensis  episcopus  sobscripsi. 

Fructuosus  Ecclesi»  llerdensis  episeopussubscripst. 

Deodaius  Ecclesi»  Egabren&is  episcopu8Subscri|isi. 

Proruturus  Ecclesi»  Laniicensis  episcopus  sub» 
scripsi. 

Ser?osdei  CaUbriensis  Ecclesiae  episcopus  sub- 
scripsi. 

411  Pimenius  Ecclesi»  Asidonensis  episcopus 
subscripsl. 

Aitatboiius  Eociesis    Lutebensis  episcopus  sub- 

scripsi. 
Suabila  Ecclesix  Oretati»  episcopus  subscripsi. 


Egila  Ecclesiae  Oionensis  episcopos  subscripsi. 

lldisclus  Ecclesiae  Segonliensis  episcopus  sab- 
scripsl. 

412  Vascoiiius  EccPai»  Lucensis  episcopus  sub- 
acripsi. 

Amanoncus  Ecclesias  Causensis  episcoptis  sui)- 
scripsL 

Eparchios  Ecclesiae  Italicensisepiscopus  subscripsi. 

Renatus  Ecclesiae  Conifflbriceusis  episcopos  sub- 
seripsi. 

Tuiiila  Ecclesiae  Malacitanac  eplscopus  subscripsi. 

Oscandus  Ecclesiae  Asturicensis  episcupus  sub- 
scripsl. 

Justus  Ecclesiae  Accitanx  episcopus  subscripsi. 


M oniensis  Ecclesiae  Egidiianae  eplscopus  subscri psi.  B    Donininus  Ecclesiae  Ausonensls eplscoptis  siibscripsi. 


Ilcila  Eeclesi»  Salamauticeiisia  episcopus  sub- 
scripsi. 

AiisluirusEcclesiae  Pottuealensis  episcopus  sub- 
scrip  i. 

Scrpentinus  Ecclesiae  lllcltaiiac  episcopus  sub- 
scripsi. 

Rraulio  Ecclcslae  Caesaraugustanje  episcopus  sub- 
srripsi. 

Oya  Ecclesiae  Barcinonensls  episcopus  subscripsi* 

Anserlcus  Ecclesix'  Segobiensi^episcopus  subscriiisi. 

Ifiaricus  Ecclesiae  Olyssiponensis  episcopus  suIh 
srripsi. 

Guda  Ecclesiae  Tuccitanae  episcopits  snbscripsi. 

"  i£.,  T.  i,  U.,  G.,  diacouuB,  qui  et  Petrui,  agcns.  C 


Gottomarui  Ecclesfae  Iriensis  episcopus  subscripsi. 
Farmus  Ecclesiae  Vasensis  episcopos  subscripsi. 
Gutisclus  presbyter,  agens  vicem  Orootii  episcopi 
Emerttensis  Ecclesiae,  subscripsi. 

Domarius  presbyier,  agensTicem  Carierii  epis(-Oi;i 
Arcavicensis  Ecclesix,  subscripsi. 

Wauiba  diaconus,  agens  <^  vicem  Antonii  episcopi 
Segobriensis(J?.  Segobricetisis)  Ecclesiae,  subscripsi. 

Citronius  presbyler,  agens  vicem  Gavini  episcopi 
Cal  igurrltaaae  Ecclesiae,  subscripsi. 

Severinus  diaconus,  agens  viceui  llusitacii  episco- 
pi  Valentiiiae  Ecclesiae,  subscripsi. 


hn 

COISCILIUM  TOLETANUM  SEPTIMUM 

TRIGIKTA  EPISGOPORUU,   GBSTUM   All?rO  QUIKTO,   CLBMEffTISSIMO   DOHINO  NOSTRO  CDIRDASV  NDO 
REGB   RBGNANTB,  DIB   XV  KALENDARUM   NOyEMBRIUMf   iERA   DGLIXXIV. 


L  De  refugis  atque  per/idis  clericis  sive  laicis, 

Cum  in  ssnctae  nomine  Trinitatis  pro  quibusdam 

disciplints  ecclesiasticls  tain  nostra  dcvotione  quam 

siudio  screnissimi  ei  amatoris  Christi  Cliindasvindi 

regis  nosier  apud  Tolrtaiiam   urbem  conventus  ad- 


tcnus  per  tyrannos  ct  refugas  transfercndn  se  in  ex- 
ternas  partes  illiciie  perpetrata,  et  qiiam  ncranda 
eorum  superbia  jugiter  rreqiieniata,  qua;  el  patris 
diininuiionem  afTerrent  et  exerciiui  Goiborum  inde- 
sinentem  laborein  imponerent?  Quod  quidem  laico- 


esset,  compei(*nter  413  ^'*sum  est  mntna  collatione  «^  rum  insania  facium  tolcrandnm  nobis  forditan  ali- 

qtioties  videretur  :  illud  tamen  est  vehementius 
siupcndiim,  quia  quod  pejus  est  tanii  ex  religionia 
proposito  in  hac  interdum  prxsumpiione  prscipiies 
cfferunlur,  ut  non  ad  levem  conlusidnem  no.<train 
pertine:it  si  res  ullaienus  inulta  rem:>ncat,  qiiam  ei 
iniindana  lege  et  ecclesiasiica  convenit  insianier  di* 
sciplina  corrigere.  Ideoque  placiiii  nunc  Cfmtordt 
senteiitia  definire  :  Ut  quisquis  in  ordine  clerieatiis 
a  maximo  gradu  usque  ad  minimum  con^titutiis  in 
alieiiffi  gentia  regionem  se  qnaciinque  occasione 
traiisduxerit,  ut  cxinde  superbiendo  vel  rcdituni 
siium  vel  qnodlibet  aliud  videatur  expeterei  siTe 
etiam  qiiod  genirm  Gothorum  vcl  patriam  aut  rrgera 
specialiter  siib  han  nccasione  possit  nocere  vel  fieri 
disposueiit  ^el  aliqnaieuus  fcccrit,  sed  etqui  cuin 


decernere  quod  sollirite  conservalum  ct  praesentibus 
et  futuris  commodis  nimlum  ut  confidiinus  prodesse 
constabit  magis  ;  qula  semper  est  niagnopere  provi- 
dendum  quidquid  vel  ecclesiasticis  moribus  vel  uti- 
litati  publicT,  sine  qua  qnleti  non  vivimus,  opportu- 
uum  esse  perpenditur.  Nani  licet  tanise  constitutiones 
canonum  exstent,  qu«  ad  omnem  possint  correctio- 
nem  sufficere  si  quis  eas  dignetur  libenter  attendere, 
tamen  quia  luminls  claritas  tanto  amplius  emicat 
«luanto  fuerit  studiosius  saepissime  contrectata,  non 
parum  proficit  ad  emendalionem  moltorum  si  dum 
«a  qux  conslituta  sunt  per  fratcrnam  collationem  ad 
itiemoriam  reducuntnr,  illa  magis  adjiciantur  quae  aut 
il»>esse  videntur  aut  omnino  constituenda  competen- 
icr  exiitiiuantnr.  Quis  enitn  ncsciai  qnanta  siiit  bac- 


409  CONCILIA  HISPANLE.  - 

|iiila  qvod  ejiisdiim  ponliOcis  admonitionero  a^  cepe-  A 
rini,  singulis  per  annooi  mensibas  in  eadem  urbe 
dcbeani  conimorari,  messivis  tamen  ac  vinderoiali- 
bas  feriis  relazaiis.  NAs  autem  immorlali  Dco  el 
glorloso  Chiiidjsvindo  prlncipi,  ob  ciijiis  Ttitam  in 
liac  urbe  sancla  devolione  conTenimus,  graiias  una- 
nimiier  tererenies  •piabili  adniiu  deposcimus ,  ui 
Bancis  Ecclesi»  catbolicx  fidei  semper  ac  pacis  cu* 
miiletar  afleclu,  ei  memorato  principi  cam  prosperi- 
tiie  pra^seHiis  regiii  (uiuri  eiiain  largiantur  praimia 
gaudii,  i|iso  pnpstaiue  (|uid  in  Trinrtate  unus  Deus 
T.vil  et  glorialur  *  in  svcula  sscalorum.  Aroen. 

Orontius  in  Cbristi  nomine  sanctae  Ecclesix  Eme- 
itieiisis  metropoliianus  episcopui  bxc  staiula  deii- 
niens  subscripsi* 

Antooius  Dei  misericordia  aancts  Hispaleiisis  Ec-  ^ 
rlesi»  metropoiiiainiscpiscoiMis  b;BCSiaiuiadctiniens 
subsiripsi. 

Eugeoius  sanctaa  Ecclesia  Toletaoas  episcopus 
ba*c  siaiata  definicns  snbscripsi, 

Proliisibs  Ecclesiae  Tarraconeiisis  metropo!itaous 
episeopos  bcc  slatuia  definiens  snbscripsi. 

UUarius  gralia  Cbrisli  ei^iscopus  Ecclcsiae  Complu- 
lensis  basc  siaUita  definiens  sultscripsi. 

Deodaios  io  Cbrisii  nomioe  Ecclesis  Egabreosis 
cpifteopvs  bace  staiuta  defiiiiens  subscripei. 

Eparcbius  Dei  iniscricordia  Ecclesiae  Laliceosis 
cpiseopusbaec  siaiuu  defluiens  subscripsL 

Stepbanub  Dei  misericordia  EcclesiaB  Asiigitanae 
episcopus  baec  sialoia  definlena  subscripsi*  p 

419  Tagootitts  Deo  iui:»eranio  Eecleftie  Va!erien* 
sis  episcopus  hsc  siaiuia  definiens  sulMcripsi. 

Egila  io  Cbrisii  nomioe  Ecciesias  Oibomeusis  epi- 
seopus  baec  statota  dcfiiiieos  subscripsl. 

R  ebiillims  saoelae  Ecclesias  Duiuieiisis  episcopus 
biix  sutota  deioiens  subscripsi. 

Sisieclus  in  Cbristi  Domine  Eeclesis  Elboreosls 
cfNScopos  babC  siatou  definieos  subscrip^i« 

Anserfcus  io  Cbristl  nomine  Ecclesi»  saiictae  Se- 
giiliiensis  episcopns  batc  statuu  defiuiens  subsciifwi. 

Widericus  sanciae  Eoclesiae  Segoniiensis  episcopus 
ba!e  statota  defliiiens  sabseripsi. 

Wiotbal  Dei  mlseratione  sancur  Eccleiiiae  111  ci- 
lannp,  qni  et  EjoUiise ,  episcopus  basc  sutuu  deti- 
uiena  subscripsi.  D 

ll.iurasios  in  Chrit*ti  nomine  Ecelesi«  OrUn® 
eplscopos  baec  sUtuu  deflntens  subscripsi. 

Eiistocbtus  ni  Cbrisii  nomine  Eccle»i:e  Abilensis 
episcopiis  bxc  statuU  definens  subscripsi. 

Joannes  Dci  graila  Ecclesi»  Cauriciisis  episcopus 
hxc  suiutii  defiiiiens  subscHpsi. 

Egerediis  Ecclesix  sancta)  Satanianilcensts  etirscti- 
piis  haec  sUtuia  definiens  bubsct  ipsi. 

ScrTus-Dci  sanclx  Ecclesiae  CrJubricnsis  episco- 

«  B.  R.,  gtoriatur  per  infittHa  semper  twculn  iwculO' 
fum,  Amen, 

f  1}.  R.,  E.  I,  T.  I,  2,  litmnut. 


-  TOLBTANUll  VIIL  l'«0 

pus  bxe  sutiiia  defiuiens  subscripsi. 

Vasconitts  ctsi  indignus  Ecclcsiae  Lucensis  r pisco- 
pus  ltx»c  staiuu  definiens  8ubs<:ripsi. 

Guliomarus  sanciae  Ecdesiae  Iricnsis  etsfi  iiidigiius 
ffpiscopus  baFC  statuta  definien<  subscripsi. 

Farmus  saociae  Ecclesiae  Vesensis  eisi  tndis;nus 
episcopos  baMS  sutuu  dcfinicns  subscripsi. 

Sonna  sancta*  Ecclesiae  Hriilanlrosls  eisi  indignas 
episcopus  bsec  staluU  definiens  subscripsi. 

Godesleas  sanctic  Ecrlcsi:c  AurienNls  rpiscopns 
b;i  c  >taiiua  definiens  subscripsi. 

420  Wilericus  sancix  Ecclesiae  Lamcccnsis  epi- 
sroptis  ha*c  statuta  definiens  subscripsi. 

Arinenius  sancias  Ecclcsiae  Egidiianac  Ciiscopus 
bsec  sialuu  dcfiiiiens  subscripsi. 

Aileiuirus  sanclae  Ecclesix  Tudcn^is  cpiscopus  liaec 
sUluia  defiuiens  suhscripsi. 

Anesus  ^  sandx  Ecclcsix  V:ilcntitiac  Dci  misera- 
tioiie  Ci  iscopus  baec  siamta  definieiis  suitsc  ipi>i. 

Donum-Dei  sanciac  Ecclesias  Eiiipuritanus  episco- 
pus  baec  btatuU  dcfiniens  subscripsi. 

Valentinianus  arcbipresbyicr,  ageiis  vicein  domini 
niei  LeudeCredi  Cordubensis  Ccclcsioi  episcopi ,  ba:c 
siatuu  definiens  subscii|)si. 

Crispinus  abbas,  agens  vicem  doinini  mei  Neu- 
fredi  c  episcopi  Olyssifionciisis  Ccclesias  baic  sutuia 
defiiiiens  sabscripsi. 

Wiliensus  presbyter,  ageos  viccni  doniini  niei  Pi- 
meni  Asid<  oensis  Ecclesiae  episcopi,  baec  staiuia  de- 
finiens  sul>scripsi. 

PaiiiUS  prcbbyter,  agens  vlccm  domini  mei  Candi- 
d;iii  Asluricrnsis  Eccleslos  episcopi,  toc  staiuia  dc* 
finiens  siibscrip^i. 

Magnus  presbytert  agens  vicem  doiuini  mei  Marci 
episcopi  Casittlonensis  Ecclesiaa ,  bzc  sUiuta  dcfi- 
iiient  subscripsi. 

Consianiitts  presbyier,  agens  vicem  doniini  niel 
Teuderedi  episcopi  PaceiMis  Ecclesix,  liaec  statuia 
definicos  suhscripsi. 

Reparalns  presbyter,  agens  virem  domini  uiei 
^lierii  episc0|it  Cliberitanae  Ec€lesi.v,  baec  biaiuia 
dcfiniens  subserip^i. 

Clemens  diaeooos, agena  viccm  domni  mei  Joaii • 
nis  episeopl  llipleosis  Ccclesise,  ba:c  sUioia  dcU* 
niens  snb^cripsi. 

Amlirosius  dtoconos,  agens  vicem  domini  mei  Gi- 
v<-r  ci  episcopi  Heoiesonae  Ccclebix,  bxc  siatuu  de^ 
finiens  sid>seripdL 

EgiU  diaronus,  sgene  vieem  dontlui  mei  Vigitin» 
cplscopi  Vigattreiisis  Ecciesi»,  hsec  siaiota  dcfinieiis 
subKripst. 

Matilkacelliis  diaeoniis,  agcns  vicciu  domioi  mei 
Diitlilani  ^  episcopi  MalaciUoae  Ecctesi»,  hicc  suiota 
i\tXi  niens  'sobseripsi. 

e  B.  R.,  Nebridiu  E.  4,  T.  1,  2,  iVefnJii, 
••::.  tt.,  C. -i,  T.  1 ,  2,  iJu/t /tmi. 


4tt 


COLLECTia  CANONiy  S.  ISODORO  aiSPAL.  ASCRIPTA. 


AVi 


LIII 

CONCILIUM  TOLETANUM  OCTAVUM 

Qim^UAGlffTA  DUORUIl  PONTIFIGUM  Ilf  URRE  REOIA  CELEBRATUM  ,  DIB  IVII  KALBNDARUIff  J\- 
>(UARII7M,  iERA  DGICI  ,  ANNO  QUINTO  ORTHODOXI  ATQUB  GUlRIOSI  ET  rERA  CLBMRNTIill 
D.GN  TATB    PRJSCIPUI   •   RBCCBSYINTBI    RBQ18. 

431*422  ^u*"  n^  omnes  divinae  ordinaiio  vo*  A  cepto  debliic  oblalo  noUis  lomo  ageitles  Domino 


luninlis  ejusdem  principis  serenissiino  jussu  in  basi- 
liram  sanctorimi  aposloloroiu  Pelri  el  Pauii  ad  sacruro 
synodi  coegissel  aggregari  conventum,  dies  tandem 
ta!iiii«k  appeiilu  dinlissime  prxnptatus  et  gratiis  ad- 
fiiit  et  juciinJus,  tanto  nostri  pectoris  avidiori  voto 
siiscppius,  qiianlo  ad  remedium  salulis  ei^literat  aii- 
lielaiifium  prarcordiis  exquiNitus  :  cuiiique  ex  niore 
niiusiinisque  nosirorum  «rdiue  suo  sedes  debitas  oc- 
ciipasst^t  et  eventiim  rei  iranquillie  intcntionis  ex- 
Rpeciatio  sustincrct,  adest  serenissimus  princeps  pia 
rdigione  plenis  inius  et  summo  laudum  tituloglo- 
riosns,  qui  sese  nostro  coetui  reddens  accliiiis  nt 
b«nc  omnipotenli  Domino  pn^cibus  commendaremus, 
aitiMiiis  dulcifluis  cohoruitus  est  verbis,  graies  refe- 


graiias  aeclamavimus  :  Gluria  in  excelsis  Deo  ei  in 
lerra  pax  bominihos  bonas  voliintatis.  Post  hiijus  ex- 
sultationis  beatae  gaudtum  et  coelcsiis  gloriae  bymnum 
ei  cm  sacro  priiicipi  benediiinius,  reseratoq<!e  dein 
volumine  lomi  ^  Iwc  inibi  conteKta  reperimus. 

In  nomiiie  Dnmini  Flavius  Ueecesvinthns  res  re- 
vereutissimis  P^tribus  in  liac  sancta  synodo  residen- 
tibus:  Sancti  Spiritus  admirabili  dono  regulain  lldei 
nie»  solidam  tenens  423  ct  instructam  agnoscens 
alque  in  bonorem  ejus  diadema  gloriae  cuni  cordis 
bumilitate  prosternens,  illo  laeius  auditu  qu<»d  orones 
reges  terrs  serviunt  et  obediunt  Deo,  cn,  reverenJi 
Pattes  excelsiori  inihi  vcncrationis  bonore  sublimes» 
coram  vobis  advenio,  in  graiiam  mansuetudiiiis  meao 


reiis   Deo  virtutum  quod  su;k  jussionis   implentrs  ^  veslrai  beaiitudinis  testimnnium  convocans  et  ad  te- 

siiiBonium  visionis  vesiras  memet  coram  omnipotentis 
Dei  nuiibusiremendisaccliHans,rcreren8  II  li  eorde  laeto 
gratias  opulentas,  qood  vos  (lonientia  volumatis 
i)>sius  ex  nostrte  celsitudinis  |ussu  ad  liujus  sanci» 
coiigregaiionis  votivum  dignatus  est  dcducere  coeluro, 
coiifidcns  tara  nilbi  qoam  vobis  et  in  prsesentiuiii 
serie  lemporuro  et  in  futnrorum  longiludiiie  ssculo- 
rum  ejus  adesse  gratiae  praemiiiro,  quoniam  ei  veslrae 
concordi»  in  conveniendo  unaniineni  ac  religiosiini 
deinonstratis  alTectumct  dispositionis  meas  in  regeiidis 
populis  qu;im  piuni  sit  properastis  patenier  agooscere 
votiim.  Nunc  igitur  quia  iiiomeiiti  locutio  longae  di« 
ctioiiis  non  capit  excessuin,  quid  de  sancta  fide  no- 
verim  quam  coelitus  illapsam  mihi  per  sanctorun 


decretum  in  nniiui  fuissemus  adunaii  concilium.  Sed 
cuin  lam  pie  hutniletn  cognovissemns  ejus  sanctat 
animae  voluntatem  et  tam  sublimis  gloriae  ce!si:udi- 
nem  subliniius  vl  leremus  acclinem ,  lanta  sumus  in 
Dei  gloriam  exsuii.iUone  siiccensi,  ui  grates  illi  debi- 
ia<  et  hoiioiem  et  la;ti  humiles  redderemns  et  cer- 
niii  ;  sed  quanlo  extulcrat  principein  humilitaiis 
ordo ,  subl.iiiius  lanto  ad  exercllia  summe  virtutis 
iiisiruebani  exempla  sacratisslmi  priiicipis  forniam 
iKistrae  religi<*nis.  Tunc  relniis  Dco  laudibiis  de 
nniiatis  al  enix*  proventu  mngna  noscum  tranquilli- 
taiisgratia  all<»culus  est  dicens  :  Elsi  summus  auctor 
rerum  me  divae  memorix  domini  et  genttorls  mei 
lemporibus  iu  regni  sedcm   ^nbvcxit  aique  ipsius 


glorix  participem  fecit,  nunc  lamen  cum  ipse  re-  ^  apnslnlorum   sequentiuinque  Palrum  ora  cognovi , 


qiii(*m  aeternaruni  adeptiis  esi  inansi  inuin,  ea  quae  in 
me  lolius  reginiiuis  transrusa  jura  reliquit  ex  luto 
divina  niibi  pttenlia  sutijugavit.  Unde  quia  regeinlo- 
rum  membrorum  causa  saitis  esl  capitis,  et  felicitas 
lopulorum  non  nisi  mansue  u<lo est  priucipum,  votive 
decrevi  vobis  corain  positis  et  vutoruro  meorum  de- 
lilicrationeifi  sanciione  patula  reserare  et  studiorum 
lica  sincer^  exhtbiiione  deferre.  At  vero  quia  anlie- 
liim  pectus  seso  tn  promissorum  compleineuta  dif- 
fnndic  nec  pigredine  fessom  retardaiionis  onerib^is 
sese  suroniiitity  longam  prosecuiionem  compendio 
brevitatis  adslrinxi  »  et  qnldquid  productionibus 
liH|uelarom  iu  eoncione  diffundere  poiui,  loturo  in 


seu  quid  de  secuturis  negotiis  pro  quibus  bunc  cun- 
ventum  vestrae  congri^ationis  coadunare  percensui 
iiitiinarc  decreverim ,  in  hujus  tomi  serie  conscripia 
tenele  ac  relecta  prasnoscile ,  etcunctis  quc  tenori 
ejus  nosiraB  aiuplitudinis  potestas  impressit  vesiraa 
beaiitudinis  graviias  effecluin  Uim  proinpie  ac  roise- 
ranter  iinpendai,  qtiain  nostraa  inansuetudinis  sere- 
nitas  hacc  vobis  implenda  commendat.  Exordium 
itaque  allocutionis  meae  ex  dcflnitione  sanctae  fidei 
incboans,  c:etera  qiiae  fnluris  suiit  prosecutionibus 
ii.timanda  velui  supra  soliditatem  petrac  constructn- 
rus  anncctain,  ut  operis  mei  sdilicium  congressuriis 
eo  seq  icntia  validius  poiiam  qiio  decentius  Iinni6<- 


loini  hojtts  roropiicaniento  respersum  calaino  vesiras  |^  sima  praetulerim  priina.  Itaqoe  coram  se  reverenlia 

.>f<    .    1*_.         nr     -I _!  :.l       ^_..^     ^_^— .i^a..      J..I!  mmt^rttmA       l«nl«jk&l     #.b*ajI      nAffflA    nAn       «kAvtviaa.l  .*kA       ab|I..a 


s:inctitudini  (»fferre  decrevi ,  id  niagiio  precatu  deli- 
b^rationis  exhortans,  ut  qiixcnnque  illic  detinentur 
a«lseripu  vatido  uitendatis  iiituiiu«  sagaci  pracscruie- 
ii.|iii  sludin,  ac  de  his  qua^cunque  exhliierint  placita 
l)oo  vcstri  aris  ad  ii(>s  s:K*ru  rc'erautur  orariilo.  Ac— 


vestra  habeat  quod  nosse  non  anibigit,  me  ortho- 
dox»  fidei  veram,  sanctam  et  sinceram  regulain  dc 
corde  piiro  et  conscientia  bona  plenissime  babere , 
veraciicr  scire ,  et  firmissime  retinere  t  aique  eani 
iia  complccti ,  vencrari  atque  diligere ,  sicut  caiu 


*  T.,  II  ,1».,  pirrxpiVMi. 

^  J^.,  1. 1,  U.,  vmtuto  ibmo.  B.  P..,  L.  4,  2,  involucro. 


4t5  CONCILIA  IIISPANLfi.  —  TOLETANUM  VIIL  4f| 

9f»ti$toliea  iraditio  dedit ,  sicst  etm  Mocti  STnodus  A  piif  ei  regnum  ejot  quo  glorificandi  suiit  Mncti «  m 

quTCunque  negoiia  de  qiionimlibet  querela  Testria 
auditibiia  ezstiterint  patefacu ,  cum  juatiiiae  Tigore 
miaericorditer  et  com  lemperamenio  425  miseratio- 


Nic«na  eonsiitnit ,  aicul  Conatantinopoli  taticlorum 
Pairum  cengregatio  deflnifil ,  sicut  Ephesini  priroi 
ccetuaurtitas  sfarmaTil,  aicul  CiialcedonenMS  coiieilii 
definilia  protulii,  haiic  cum  fidelihos  servans,  ad 
hanc  salTandot  infidelea  advitant  [B.  A.,  inviiansj,  in 
hac  suhjeclot  populoa  regens,  banc  propriis  geniibua 
tenendam  insinuans»  hanc  populia  alienis  aniiun- 
liana,  ut  in  illa  glorificadli  Deum  et  in  lempore  mor- 
ttlinm  me  anmmae  divinilaiis  fellcilas  asseitoatur,  ei 
ia  lefra  vivenlium  424  haereditas  a  me  gloriae  ca- 
piamr.  Eti,  rererentissimi  Paires,  quantum  ad  veri- 
utem  fldei  sanci»  pertinuit  ex  loto  animam  meam 
Boae  coiifesaionia  tiiulos  explicuisse  bonorificentia 
Testra  pensaTil.  Jam  nunc  magnopere  arbiiror  esse 


iiia  juslissime  cum  noslra  connlTeiiiia  terminetis; 
in  legum  sententiis  qiue  aut  depraTata  consistunt , 
autdx  superfluo  tcI  indebito  roiijecia  Tideniur,  no« 
Btrae  sercniiaiiB  accominodante  Cdnspnsu ,  liaec  sola 
quae  ad  sincerani  Jitsliliam  et  negoliorum  sufKcieii- 
tiam  eonTcniunl  ordiiielis :  canimum  ob&cora  qoaa* 
dam  el  iu  dobium  Tcrsa  in  meridiem  lucidae  inleUi« 
gentiae  reducatis «  omiiiuinqiie  ncgoii  irtim  conTentoa 
ordinumque  slaltis  qui  in  Tcslrai»  esstiteriut  deToluli 
prxseiiiiam  ita  majorum  regulis  coiicord:intes  jtistia- 
sim<*«  pie  ac  lemperanter  constitnere  studea!i<i,  ut  el 


mihi  opportunius  enitendum  socieiati  ejusdem  Tcrae     mihi  quia  atodiorom  froctum  bnnorum  anlielo  para 


fidei  stodia  aanrtae  opcratioiiis  innectore»  ne  hanc 
aui  sine  opcrlbos  mortoam  habeamiis  aut  non  pleni» 
ludinissoae  dignitote  perspicoa  decidai  inhetiesla, 
dom  Scrtptora  non  silenle  de  quibusdam  iiirerlur  qiil 
dicunt  se  nosse  Deum,  faciis  auiem  negant.  Utergo 
fa.inc  fldem  supra  lapidem  illum  soliiiaiam  qiiem  re- 
probaTernni  quiilem  aedificauies,  idein  lamen  a  Do- 
mino  factos  est  in  capot  angoll,  et  est  admirabile  in 
cculis  nostris,  pleniut  babenmus  ejitsqtie  insignibus 
d«^enttus  exornemur,  attendiie  cujus  o.  eris  frm  tiim 
cajiisqi.e  operaiionis  augmenlum  stodii^  hitjits  san- 
rlae  fidei  ronsorbre  velimus  et  innectere  r|U;in'ocius 


iKsatorum  adTcnial,  et  vos  quoniam  implentes  toIoii* 
Utein  Dei  me  non  speTuitis  imprecaniem  regio  bea* 
liiudinis  aelernae  suscipiat,  et  Tisio  delecutiouis  Dei 
sibi  perenniter  inbacrere  concedat.Vua  eiiani  illusir»?8 
Tiroa ,  quos  ex  officio  palatino  hiiic  sanctae  synodo 
intere^se  mos  primaeTiia  oiitinuii  ac  nobilius  ex- 
speciabills  bonoraTit  et  experiiMiUa  apquiuiis  plebium 
rectores  exegit,  qoos  in  regiminft  socios,  iu  adverai- 
late  A Jos  ci  in  proaperis  amp!ector  atrenoos ,  per 
qiios  justitia  leges  implet,  miseraiio  lcges  iiiflectilt 
ei  contra  jusiiliam  legum  moderatio  aei|uiutis  lem- 
perantiam  logia  exiorqucl ,  adjurans  obtesior  per 
otiine  itlud  admirabile  et  solofti  onios  sacrae  fidei  sa- 


praeoptemus.  Itaqne  reTolulis  reiro  trmpotibits  ita 

Toa  omnemque  popultiin  jurasse  recotimus,  oi  cnjus-  r»  cratnentum,  qoo  Tenerabilero    omnium  sanctorum 

eunqiiei  rd  nts  Tel  bonoris  persona  iii  nocem  reaiain      Palrum  sum  obtestatus  couTetitum,  ul  ad  taniae  • 


persima  in  nocem  regtain 
fxciditimque  Goihorum  gentii  ac  pairi»  dciecia 
fiitssel  Tcl  logiiasse  noxia  tcI  egisse,  irreTocabilis 
sententiae  mulctaius  atrociiaie  niisqiiam  merereiur 
Tcniae  renicdium  tcI  aliciijus  temperantiae  pen  ipcrct 
qnalecunjue  subsiJtum.  At  nunc  quia  griTe  onero- 
siimqoe  ceiiselur,  dum  iiietatis  actibns  gravi  contra- 
dictione  ha^c  scnieniia  resnltnre  perpendiiur  et  sic 
funditot  dnmnationfsastipulaiii)  reliiie:nr,  n<>  pieiati 
qtiae  Apo^lolo  prxcineiile  ad  omnia  utilts  esi  qiio- 
ninque  adilus  reserelur,  Tcstris  hxccommitto  fiJciiti 
animo  sacris  perlractanJa  jtidiciis  ac  dirimenJa  sen- 
tentiia.  lUide  jam  Teslrum  cr  l  inspirnnte  vobis  ini- 
s<*ratione  divina  iu  ulriiisqne  discriminis  lempca-e 


vcritatis  ac  dlcretionis  juttissimae  forniolam  iu  ani- 
nioa  diiigatis,  ol  nihil  a  consenso  praraeniiom  Pa« 
irum  sanctorumque  virorum  aliorsum  mentis  docen- 
les  obtniiim  quidquid  innoceniiae  Ticinuro ,  quidquid 
jiistitiae  proximum»  qoidqoid  a  pieUte  non  alienom 
tkI  soli  Deo  cognoTeritls  existere  placilum ,  inatan* 
ter,  rooJesie  et  com  omni  digncmini  inleniiono 
complere,  scienies  qiiia  in  eo  qood  h»c  mea  salubria 
Toia  compleiis,  tos  Deo  amabiles  assignatis,  et  in  eo 
qtiod  de^reiorum  Te.slrorom  edicia  f.ivoris  exbibi- 
lioiie  corroboro,  me  Tobiscnm  simul  Deo  placiurum 
ass*gno.  In  commune  jam  Tobit  cunciit  cl  ex  divino 
cultu  miniotrit  idoneis  et  ex  aula  rcgia  rccloriboa 


niensoram ,  ne  aut  jnmmenti  conditio  toncal  reos  aut  D  d«c<*nter  elcctis,  divini  nominis  adjuraiione  conslrl- 


impielatis  uhio  hnbpat  iiihiimano8,.slcque  Testri  nos 
instrual  forina  judicii ,  ui  snhjectos  populos  n<»c  in 
profanationibus  halieam  subditos,  uec  iinpietatis  vin* 
culis  doleam  comminoloa  :  posl  liojus  conTeniionis 
alloqoiom  seqnenliom  neciens  cao«as  itegotiornm 
similique  subjongimos  tos  inteiidere  atteniione.  De- 
cemimos  altestanies  onlTersilaiem  veslram  per 
anmmae  diviniiatit  coaequalemy  et  coaeternain,  et  in- 
teparabilcm  Trinitatem ,  atque  illiut  mysieria  sacra- 
nienti,  quod  liicarnatum  Dei  Filiom  de  Spiritu  tancto 
ei  Maria  Tirgine  pro  taJote  mondi  Tera  fides  in  toio 
oriie  deniintiaiy  atqoe  ejiisdem  adTcniom  Jesu  Chri* 
aii,  lilii  Dei,  Dumini  nostri,  quo  perimeiidi  suni  im- 

*  In  rcliquis,  practcr  A.  et  £.  5,  cunclis. 


ctis,  adjtcio  consentionis  meai  Teriim  piirumquc  |Hro« 
niistum,  ut  quodcunqiie  jiistitiae  aul  piclali  taluUH- 
que  ditcretioni  Ticinom  decernere  teu  adtmplcre 
aim  nosiro  consenso  elegeriiis,  omnia  faTente  Dee 
perficlam  el  advertut  omnimodam  coiitrovertiarum 
querelam  principaii  aucloriute  muniamac  dt  feitdam. 
Pra*mitsis  illit  qiiae  ad  domesiicos  fitlei  regula  veri- 
laiis  pertinoiste  probavli ,  adboc  aliod  a  bealiludinls 
426  vestrae  eonTentn  ejosdem  fidei  avidi  at  sancU 
deposcit ,  connectente  me  iii  seqiteslrationis  confinio 
eaiisam  qnae  a  nostro  dogmale  probalor  exlranea , 
qiiaro  lit  cl  pcr  roc  lucrari  Cbrisios  exopiei,  iniroicain 
sibi  laiiieii  esse  non  ambigit,  donec  qood  ardenief 


415  COLLECTIO  CANONIM  S.  ISIDORO  IIISPAL.  ASCRIPTA.  m 

opiai  evidenier  obUnejit :  Judcorum  seilicei  et  vtUm  A  raciorem  c^eii  et  lerraB»  visibUium  omnium  et  iiivi.<>i* 
inoresqiie  denuntio»  qunrum  Untiraimotlo  novi  ti^r* 


ram  rcftmims  mei  polliitiim  esee  peste  eootagii; 
nam  eurn  Deus  omnipolene  omiei  ez  hac  regione 
r»irK'itus  exsiirpeverii  hsreses»  lioe  solum  sacrilegii 
dedecus  remansisse  dignosciur,  quod  aut  nostrac 
devoitoiiis  iiistanCia  corrignt  aut  ul  ionis  suae  vindte 
cta  (lisperdal.  Ea  his  enim  quosdam  tradiiiouis  er- 
rore  vetnsUis  vldeo  retinere  jura  perfidia:,  qunsdam 
viTO  saeri  haptismaiis  expiatos  alilutione  iia  in  apo* 
siaAl.e  dtileo  lelapsos  errortmi,  ut  delesiabllior  iuve- 
niatur  in  eis  proranalio  blaspbemia!,  quam  in  illii 
quos  nondum  consial  purificatos  esse  regenerationis 
sacrae  liquore.  Pro  qno  hotix  inteiiiionia  «  agone  el 
lucro  lidei  vene  obsecro  revereniiam  beatitudiiiis 


biliuro  conditorem  :  rt  in  unum  Dominum  lesuin 
CUrislum  Firmm  Dei  unigenilum ,  ex  Patre  iialuin 
anie  omnia  sscula»  Deum  ex  Deo«  lunien  ez  luuiiii<*, 
Dcom  vertjm  ei  Deo  vere,  naium,  noii  faciuiu,  ho* 
mousion  Pairi ,  hoc  est  ejusdem  cum  Paire  sub- 
siaiitix,  per  quem  omuia  facta  suni  qiiae  in  cmlo 
ei  quio  in  terra,  qui  pru|>ter  nos  el  propier  iio- 
sir^m  saluiem  desscentlit  efincarnatus  est  dc  Spiritu 
stmcto,  ex  Maria  virgine  liomo  facius,  passus  sub 
Poiiliii  P.latOi  sepullus  tertia  dic  resurrezU,  a«^cen<- 
dit  in  coBOs,  sedct  ad  dexteram  Patris,  liide  [B^  /1., 
ilcruui]  vciiturus  in  gloria  jiidicare  vivos  et  noriuoit, 
ciijus  regui  iion  erit  finis  :  credimus  ei  in  Stiiriium 
sancium  doimuuiu  el  vivtficaiorem,  ez  Palreet  Fiiio 


vestrae  atque  per  supra  laxatQin  eentestor  tremend«  '  procedeiiiem,  cum  Palre  et  Filio  adorandum  ei  glo 

conjurationis  tenorem,  ul  abOf|ne  oimii  favore,  abs* 

que  omni  personarum  parus  ipsorum    acoepkione 

quidqiiid  ad  Domini  et  Redemptoris  mel  iesu  Chri- 

sii  veraiii  fi  lem  veruiuque  pertinei  ad  bonorem  t>,  de 

bis  jubeat  s  ardenter  et  verlssimc  Dco  ac  fiJei  mex 

flariiam  senieiiti:tm  dnre,  iit  sicul  niitii  diviiia  pietas 

regimen  fidelium  deilit  cum  quibus  se  a  me  glorificari 

ci^oxcii,  iia  qunque  infideliura  assequi  trtboat  ln^ 

«rum,  in  quiJius  et  voluntJlis  sux  fieri  bonuin  et  ejus 

«dveiiiHse  congaudeam  venerabUe  regiium.  Datum 

«ub  die  XVII  cakudarum  Januarium  anno  feliciter 

^)  into  gloriae  regni  nosiri. 

In  noreine  Domini  t^iavius  Reeccsvinthna  rcz  bane 


rificatidum,  qui  loculus  est  per  propheias  :  iii  imam 
catholicani  aique  aposiolicam  Ecclesiam  :  coufiiemur 
miiim  bapiisiua  in  remissionem  peccaioruin,  exspecta- 
nius  resunectionem  mortuormn  et  vitam  futuri  sa:- 
culi.  Anieu. 

Ilujui  sanctjc  fidei  regula  idcirco  nur.c  tractatuum 
uou  rccipil  aperluram,  quia  et  a  sacris  ducloribus 
abuiide  coiisialexpusitain,  et  immiueniium  causarum 
negoiia  nos  ad  aiia  perirahunt  pcragenda. 

n.  Secundx*  dispulaiiouis  occur»u  adfiiil  negoiium 
Uim  difficile  quain  ei  grave,  in  quo  de  reTugis  atque 
peifiUis  dispulatione  commola,  uirumne  posseleo- 
ruiiidem  leinperari  seuteotia  damnatorum  ,  magno 


iidei  ct  bon»  voliinialia  niea  deliberaiioiiem  manu  n  saiis  cooatu  est  exquisiuiui.  Sed  cum  illarum  scrit-s 


fuea  snhscripsi. 

I.  Releeta  « tomi  ^  paf|ina  vel  fintta,  cum  glorifi- 
caasemua  Deum  de  fideiprincipalisauditu  et  de  liouae 
voluiitatis  ejua  alTeriu,  ad  peragendiim  causarum 
negotium  caHeranim  stitim  vertimus  animnm  ai^ 
mulqiie  sumtis  exorsi  jiidicinm.  Tuuc  primte  narra- 
tiimis  exoitu  en  veroe  fidfi  nolus  Iracialus  occurriu 
iit  incipientes  de  illa  primitus  loi|ui,  iude  solidilalis 
•ii<(picemur  exonVmm^  unile  sacra;  suiupsluius  nati- 
vitaiis  initium  ,  quatenus  asserli>  num  nr»strarum 
Ibril  praemissa  sententia  qHidqiHd  aubsequenter  ad- 
venerii  de  actls  negoiiorum  foriiuri  sobsisteri*  valoat 
ftoiie  decrctorum.  Itaiue  unius  sacrac  fidci  venim 
prof^ssioncm   veramque  reguiam  lenere  nos   tota 


conditionum,  ad  quas  decursis  non  longe  lemporibus 
pro  corum  peniiria  hosiiliiatis  vasiiias  iios  jurare 
coeg<'raty  noslris  esset  audiiibus  recensiia ,  nntarfi 
reperimus  obligaiitmis  illic  iiiesse  lexioram,  m  ma- 
cularum  suarum  nodositas  uon  lantum  videretur 
proliibilioncm  dcdisse  transgressionum ,  qiianluin 
conclusisse  visccra  pleiaiiim.  Aderat  enim  quod  in 
utroque  pavor  agebat,  ei  ne  snnctl  iiominis  profana- 
lio  fierei  et  ne  miserrfiionis  operatio  interiret,  quia 
ei  ex  Dei  uomiiiis  profanaiione  non  aberat  qiiod 
lei  rehat  ct  ex  pr4>hibitioiie  pi<*Uilis  aderat  quod  ta&- 
dehat,  duin'tue  altcrno  periculonim  ohjeclu  428 
se  piolata!  seiiteniiae  conipiignareni,  |)ericlltabamur 
aucipiies  in  hifido  pariium  dissideuiimn  calle,  quo 


¥inuteaiMmi  et  profitemur  et  acciamamus,  ciuiciis-  D  diremptionis  iraniiiejudicium  properarci;  sed  cum 
4ue  penipiemlain  ac  427  retinendam  plena  delihe^ 
raiione  incessanler  praedicamas  et  pandimiis,  aiciii 
•  saneiis  a|Mi&tolis  oatensa  doeetur,  sicut  a  sequen- 
iibos  Patribus  orthodoze  diaserta  pnibator ,  sicui 
etiam  iii  sanctis  illia  synodaltbus  gestls  verissime 
ctmftrmau  digniscilur ,  in  quibua  Arii,  Uacedonii , 
Resiorii  vel  Euvycbetis  insanissiimis  error  et  dilucide 
proditur  et  r;.diciiiis  ezstirpatur,  slcut  denir|ue  in 
saeris  missarum  solemnitatibus  coiicordi  voce  proflte- 
uur  ac  diciuiiis : 
CrediHiM  iu  uiiwn  Deum  Patrem  orouipolentdm. 


gressibus  diiipulaiionis  nostrx  sese  diflicultaiis  coii- 
i:ressio  devia  objecisset,  properaudi  tandem  relicto 
discrimiiie,  cum  fragoresiogttltiiBm  et  imbribua  la- 
crymarum  ad  Deuiii  qui  pietaiiti  foiia  cst  verba  simul 
et  corda  converlimus. 

Aspira,  saucte  Spiritus,  et  duCtto  nos  in  porttim 
voluniatis  tuae,  sedatis  fluctibus  ignoraiiliae  nostra*  : 
ecce  etiim  pericuiorum  syrles  in  Irttore  eursus  im>- 
S'ri  pervenimus  atque  binc  de  «ibviantihiis  oaufra- 
gionini  obicihus  quo  dispo^^itioiiis  nostrae  veia  panda- 
nius  attenlionis  conskl^raiioiie  non  cerninius.  Sed 


*  Fx  reliqiiis,  pr.-vler  A.,  inqiio,  actionh. 
I»  lu  icliqois,  prajtcr  A.  el  E.  3,  auionuu 


<•  K.  4,  ndata. 
•'Ez  relit, 


data. 

[|uis,  praeicr  A.  ct  C.  3,  iu  quibits  : 


omnL 


4 «5  CONCILI.i  IIISP.\Nh£.  —  TOLETANUM  VIIL  4f4 

91»tisioIi€a  iraditio  <Mlt ,  siciil  etm  sancu  sjnodiis  A  piit  ei  regnttm  ejot  qoo  § lorificandi  sanl  sancli ,  m 


Nicxttt  eonsiiluii ,  sicQl  ConsUnlinopoll  saiiciorum 
Pairam  congregatio  definlTit «  sicui  Ephesini  priml 
ccelus  ttfiius  snirmafil»  sicul  Cbaieedoneni^is  coiictlil 
deflniilo  protullt»  liane  cttm  fidellhtts  servans,  ad 
haucsaWandos  infidelea  adtlUns  [B.  A.,  inviuns],  In 
hac  subjeclos  populos  regens,  hanc  proprlis  gcntlbus 
lenendam  insinuans»  bane  populis  alienis  annun- 
lianSy  ul  lo  illa  gloriflcadii  Deum  et  in  lempore  mor- 
ulittm  me  SQmmae  divinilaiis  feticilas  asse*|uatur,  ei 
\m  lerra  Yiventium  424  haertditas  a  me  glori»  ca- 
pbiiir.  Cii,  reTerenlissimi  Falres,  qiianlum  ad  veri- 
uicm  fidei  sanciae  perlinuil  ex  lolo  animam  meain 
ius  conressionia  liinlos  explicuisse  bonorificeniia 
Teslra  pensavit.  Jam  nunc  magnopere  arbilror  esse 


quarcunque  negotla  de  qiiorumlibel  querela  Testi  ia 
attdiiibus  exsiiurini  paufacu ,  cum  juaiillae  Tigore 
misericordiler  el  com  temperamenio  425  miseraiio- 
nia  jusiissime  cum  noslra  conniTenlia  termineiis; 
In  legum  senlenliis  qiue  aui  depravata  consisiunl » 
auldx  superfluo  vel  indebilo  coiijecu  videnior,  no- 
sirs  scrcnliaiis  accomiiiodante  cohspnsu ,  lisc  sola 
qu»  ad  sincerani  JiisiiUam  el  negoUorum  sufiicieii* 
liam  eonveniunl  ordineiis :  canonuro  obficnra  qttm- 
dain  el  lu  dttbiuffl  versa  in  meridiem  lucid»  inUlli- 
gentiae  reducatis ,  omuittinqne  ncgotitrum  conveoltts 
ordinumque  staius  qul  in  Testraiu  essUurinl  devolQli 
prxseniiam  ita  majorum  regulis  coiici>rdanies  Jusits- 
sim^",  pie  ac  leihperanier  consUtuere  siudeath,  ui  el 


mihi  opporiunius  eniiendum  sodeuU  eJQsdem  verae  '^  mibi  quia  atttdiornm  rruciuro  bf^norum  anlieio  para 

bcatorum  adveniat,  et  vos  quoniam  Implentes  volon- 
Uicin  Dei  me  non  apeniiUs  imprecantem  rcgio  bea- 
Uiudinis  sternae  suscipial,  ei  visio  delecuiioiiis  Oel 
slbi  perenniUr  inhsrere  concedai.Vi>s  eiiaiii  illustr«*a 
viros ,  quos  ex  ofllclo  palalino  huic  ranctae  sjnodo 
Iniere^se  mos  primaevna  obiinuii  ac  nobiliua  ex- 
spectabilis  honoravit  et  experi4*nUa  «quiuiis  plebittm 
reciores  exegit,  qoos  in  regiroino  socios,  in  adverai- 
tate  fiJos  cl  in  prosperis  amp^ector  atrenoos,  per 
qiios  jusUtia  leges  implelt  mlseraiio  lcges  infieciilt 
ei  conlra  jusiiUam  legum  moderaUo  ae<|ttiuiis  Uin- 
peranUam  legia  exiorquct*  adjnrans  obiesior  per 
«iiine  illud  admlrabile  ei  solofti  nnius  aacr»  fidei  sa- 
jurnssc  recolimui),  uicnjus- p  ^cAxtcii^om,  qno  venerabiiem  omnium  sanciorum 
is  persona  in  nocem  regiam      Patrum  sum  oblesiaios  conveutum ,  ul  ad  lanitt  • 

TcritaUs  ac  dl.creUonis  justlssimae  forniulam  iu  anl- 
nios  dirigatis,  ot  nibil  a  consensu  prapsenlittm  Pa« 
Irum  sanclorumque  Tirorum  aliorsum  meniis  dttceii- 
tes  obliiliim  quldquid  innocenliae  vicinnm ,  quidqnid 
jiisiitiae  proximum»  quidquid  a  pieUte  non  alienttm 
vel  soli  Oeo  cognoveriUs  existcre  placilum ,  insian- 
ler,  modoste  ei  cum  omni  digncroini  liiienilotto 
complerc,  sclenies  qiila  iii  eo  quod  basc  mea  salnbrla 
voia  complelis,  vos  Deo  amabiles  assigtiaiis,  ct  in  eo 
qnod  de^-reiorum  veAtromm  edicla  favoris  exbibi- 
lione  corroboro,  me  vobiscnm  slmul  Deo  piaciurum 
ass'gno.  In  commone  Jam  vobis  cuiictia  cl  ex  divino 
culiu  mini^lris  idoneis  el  ex  aiila  rcgia  recioribua 


fidel  sludia  aanciae  operalioiiis  innecurey  ne  hane 
aui  sine  operibus  morluam  habeamus  aul  non  pleni- 
indinissuae  digniuu  perspicaa  decldal  inhenesia, 
dum  Scriplura  non  silenledequibusdam  Inrerlur  qni 
dtcuni  se  nosse  Deum,  faeiis  auiem  negani.  Ut  ergo 
hanc  fidem  supra  iapidem  tllum  solitlaiam  qiiem  re« 
lirobavernni  qnllcm  aedlficaiiies,  idein  lamen  a  Do- 
mino  fnctus  esl  in  capul  anguli,  ei  est  admirabite  in 
«tculb  noslris,  plenius  habeamus  ejiisqne  insignibus 
di^ccnlttts  exornemur,  atiendiie  cujus  o,  eris  frui  luin 
cajtisqt.e  operaUonis  augmenlum  studii^  hiijiis  san- 
rt£  fldei  oonsocbre  velimus  et  innectere  qu;in'ocius 
praeoptemus.  Itaqne  revolutis  reiro  irmpo:ihiis  iu 
▼oa  omnemqoe  populuin 

cunqiie  >  rd  nis  vel  honoris  persona  ni  nocem  regtam 
exctdiiimqne  Goihorum  geniii  ac  pairiae  detecia 
fuisset  vel  «ogiiasse  nnxia  vel  egisse ,  irrevocabilis 
sentenUae  miilcUiiis  atiocilate  ntisqnam  merereiur 
venbs  remcdium  vel  aliciijus  temperanliae  pen  iporet 
qnaleciin-;ue  subsidium.  At  nunc  quia  grnve  onero- 
snmque  censelur,  dum  pieiaiis  acUbiis  gravl  conira- 
dicUone  bapc  srnteniia  restiUare  perpendiiur  ei  sic 
Ainditus  dr.mnationfs  astlpulaiio  reliiie:ur,  ne  ptelaU 
qnae  ApoMolo  prxcinenie  ad  omnia  uUlis  esi  qtio- 
cnnf|ue  aJilus  reserelur,  vestris  bxcconimlito  fldenti 
animo  sacris  pertractanda  judiciis  ac  diriinenda  sen- 
tenliis.  Unde  ]am  vesinim  crl  inspirnnte  vobis  mi- 
s^^ratione  diviiia  ita  ulrinsqiie  (liscrtminis  lempca^e 


niensuram ,  ne  aut  {uramenU  coitdiiio  loncal  reos  aut  D  decrnier  elcctis,  divini  noininis  adjuraiione  constri- 


impietalis  uliio  babpal  ihhnmanos.sicque  vt*alri  nos 
inslrual  forina  judicii ,  ui  suhjeclos  populos  m^c  in 
profanaiionibus  halieam  subditos,  iiec  impieiiiiis  vln* 
colia  doleam  commlnuloa  :  posl  bujus  c<>nveniionis 
alloqatum  sequentium  nectens  cau«as  iiegotiornm 
aimilique  snbjunglmus  vos  Intendere  atUniione.  De- 
cemiratts  altestantes  anlversllaiem  vesiram  per 
snmmae  divinitatis  coaequalemy  et  coaeurnain,  ei  in- 
aeparabilem  Trinitalem ,  alque  iltius  mysieria  sacra- 
DienU,  quod  incarnatttm  Dei  Pilium  de  Spirilu  uncio 
ei  Maria  virgine  pro  saJuie  mundi  vera  fides  in  toto 
orlie  dennnliaiy  aique  ejusdem  adventum  Jesu  Chri- 
aii,  fllii  Dei,  Domini  nostri,  quo  perimeiidi  suni  im- 

*  lu  rcliqiiis,  prxlcr  A.  et  E.  5,  cunctw. 


ctis,  adjicio  consenaionls  meae  venim  purttinqiie  |»ro- 
mhsum,  uiquodcunqne  JiisiiU»  aui  pictaU  saluUri- 
que  discretioni  vicinum  decernere  seu  adimplcre 
aim  nosiro  consenso  elegerilis,  omnia  favenie  Deo 
perflciam  el  adversua  omnimodam  coniroveraiarom 
querelam  principali  aueloriuu  montam  ac  d<  feodam. 
Prrmissis  lllis  qnae  ad  demesiicos  fidei  regula  veri- 
Utis  peninttlsae  probavit,  adhuc  a:ind  a  beaUludinif 
426  vestne  eonvenui  ejosdem  fldei  avidi  aa  aancU 
deposcii ,  connectente  me  in  seqiiestraUoniaconflnio 
cauaam  quae  a  nosiro  dogmau  probatur  extranea, 
qiiam  lit  el  per  mc  lucrari  Chrlsiua  exopiel«  inimicaiQ 
sibi  taiiieu  esse  non  ambigU,  donec  quod  ardenUf 


4f9  CCLLECTIO  CANONUU  S.  rSlDORO  HISPAL.  ASCHIPTA.  m 

adslra^it  cxecrabililer  vioUndaf  Stabunl  ergo  sacrse  A  teinpensse  sufDeiai.  CaBieruin  quaecanque  juramen'a 


auctorilatis  Tivida  juaaa  nec  Tatia  proranaiione  erunt 
aliquaienua  teineranda;Yenim  nejnranientaqMsdaia 
snnt  Tideantur  in  nos  ila  peniius  miseralionum  con« 
cliisisse  praccordia,  nt  nullam  de  pietatia  alfeciu 
aniinae  Yiscera  concipiant  indulgenitam  parituram, 
slc  stabilitis  coiitractibus  juranienii  sinuin  niiseri- 
cordiae  aperiraus,  aique  ita  cutictifi  Deo  placita  de- 
voitone  misereri  cetisemust  ut  nos  nec  jnramenti 
ieite.it  cautio  reos«  nec  iuhumaniias  facial  exst*cran- 
dos.  Occurrere  certc  luiserorum  ruiiiis  debet  subsidio 
anosquisiiue  quovalet,  et  relevaiione  aliens  vin- 
difeiaB  a  se  Dei  removtTe  viiitliciam  :  libat  eulm  Do- 
miiio  prospera  qui  ab  afnicUs  peilit  adversa.  Inde 
Job  aiite  |)as>iouis  experieniiam  impendens  patienti- 


pro  regiae  porestatis  salute  vel  contutationo  geniis  el 
patris  vel  bactenus  snnt  exacia  vel  deinceps  exsii- 
leriiit  exigendat  omni  custodia  omnique  vigilamia 
insolubiliier  decertiimus  observanda ,  a  niembroruin 
Iriinratione  morlisque  sentenlia  religione  *  peniiiis 
absoliita.  Sed  ne  }  ravarum  mentium  versula  nequilia 
nosmet  ad  perjurii  quandoque  devocet  culpam,  ncc 
•1  sanctx  fldei  regula  haiic  asserat  venire  aeiiienliam, 
lam  diviiiae  aiicioriiaiis  oracula,  qnam  prarcedentium 
Patrumasoeria  huic  iiarratiotii  curaviinus  innectenfla* 
Kieiiiin  incoinuiuiabilts  idemquc  semper  existens 
Dei  sunimi  natnra  pra:cellens  sua  i^acpe  io  sac.is  lii- 
leris  legitur  mulasse  promissa,  et  pro  miscricordia 
leniperasse  sententiam  :  unde  quamlibet  sit  iinpas- 


lius  quod  in  passionis  suae  pallentia  memorabat,  sua-  B  sibills  alque  immutabi  is  idem  quidcin  deitate  fir- 


rum  virtutum  caialogiim  texeos  inter  caeiei  a  sic  con- 
nectil :  Benedicth  perituri  mper  me  venebat^  el  ccr 
vidiue  eonsolalM  $vm  :  ei  paolo  prsi :  Fiebam  quon' 
dam  iupereumqui afj^ctm  erat^el  compatiebaturamma 
mea  pnttperi.  Ilinc  et  Saloinon  :  Erue  eot  qui  ducun" 
iur  ad  mortem^  el  qui  trahuntur  ad  in^eritum  liberare 
non  eeuet.  Quibua  sanci»  auctorilatis  instrucii  de- 
creiis,  nec  liauctum  iioroen  profanasse  nos  cotistat, 
quod  nullalenns  profanandum  vox  nos>lrds  431 
praedic^tioiiis  in^inuat»  et  indulgenlias  visceribus 
adapenis,  licet  ori ^  sui  pro'essione  danmati  difficile 
mererciilur  absolvi  juxla  quod  scriplum  csl :  San" 
quii  ti  tti  luper  caput  tuum^  o$  enim  tuum  locutum 


niiisima,  crebro  lamenejuset  jnranienta  leguntor  et 
poenitentia,  qux  sacris  exstant  mysieiiis  adoperta. 
432  Jurare  namque  Dei  est  a  se  ipso  uullatenus 
ordinata  convellere,  pceniler.e  vero  eadem  ordinatn 
cum  volucrii  immutare.  Sic  enim  per  Jeremiatn 
dicil  :  Repente  loquar  advereum  gentem  et  advertum 
regnum,  ut  eradicem  et  destruam  et  disperdam  ittud  : 
ii  pnbnitentiam  egerit  gens  ilta  a  malo  tuo  quod  tocn^ 
ini  ium  advenum  eatn,  agam  ei  ego  paniteniiam  iuper 
mah  quod  eogitavi  ut  facerem  ei.  Ct  per  Czechielem  : 
Si  dixero  jutto  qut  d  viia  vivat  et  confiiui  in  juitilia 
iurt  fecerit  iniqnitatem^  omn  i  juititUe  ejus  obtiviomi 
tradentnr^  et  iniquitate  iua  quam  operaJus  esi  in  ipsa 


est  adver^um  le  :  et  iierum  :  Ex  ore  tuo  jnstificaberii,  ^  morietur  :  Si  autem  dixero  impio  :  Mnrte  morieris, 
ei  ex  ore  tuo  condemnaberii ;  lainen  pieuiis  in!ui:u  ^  etefjerit  ptBnitetaiam  a  peccalo  iuo^  lita  vitet  et  noa 

morietur,  Si  ergo  no^tra  converslo  sic  divinam  mu- 
tai  senientiam,  cur  miseronim  tantae  lacrymae  vel 
pressura  tam  crudam  non  lemperet  ex  misera- 
tione  vindictam  ?  Hinc  etiam  populo  Israeliilco  sa^pe 
ultio  proinissa  stispendilur,  et  NiuiviUrum  perdiiio 
divitiae  seuientia:  permulaiione  sedatur. 

At  vero  illuiirl  laiidum  titulo  praeclariis  anrtor 
Ambrosius  in  libro  de  OfQciis  primo  hujuscemodi  rei 
catisa  sic  loquiiur :  £  t  etkim  contra  officium^  noniiifn- 
quam  promianm  lo/rere,  iacramentum  cuitodire^  nt 
llerodes  qui  juravit  quoniam  qnidquid  petitus  esset 
daret  fitiw  Herodiadis,  et  necem  Joannis  prmstUii  ne 
promissum  negaret.  Nam  de  Jepliie  quid  dicam  gui 


ei  parcendi  viam  pindimiis  et  miseri<*ord  am  proro- 
gaiiius;  hiijus  sane  promissionis  incauie  crudam 
crueniamquc  leinpcrare  senienilam  illa  quam  maxi- 
me  compelliiDur  cauiA,  quod  hxc  diio  mala  licet  sitit 
ouinino cautissime  pracaveoda,  lamen  si  periculi  ne- 
cessitaa  ex  his  unuin  lemerare  compulerit,  id  delie- 
miie  resolvere  qnod  niinorl  iiexu  nosciiur  obligare. 
Quld  aulem  ex  bis  levius,  qiiidve  sil  gravius  pio 
rationls  acamine  vestigeniu<i ;  etenim  dutn  perjurare 
compellimiir,  rreatorem  quidem  oflrendiniiiii,  sed  nos 
tontutnmodo  maculamns ;  cum  vero  noxia  promissa 
fompleinus,  ei  Del  jussa  fupcrlie  conteninimns  et 
proximis  iinpia  crudeliiate  noeemu«,  el  nos  ijsos 


cntdeliori  mortis  gladio  Irucidamus  :  illic  enim  du-  ^  immolavit  fitiam  quas  sibi  vietori  primum  occurrerai^ 


plici  culparnm  lelo  percaiimar,  hic  Iripiiciter  jiigu- 
lamur.  liestat  ergo  ul  eo  nostra  pergnt  senl^^ntia  quo 
roiseMConliae  paiiierit  via  ,  quae  iia  Dtimino  probatur 
aceepla,  ul  plus  eain  copiai  quani  sacrificia  veiieran- 
da,  dicente  ipso  :  Miuricordiam  votui  et  non  sacrifi* 
cium,  Hac  iiidulgeniiie  concessa  licenlla  miseratio- 
nis  ipsius  opus  in  gl<rlosi  principis  polestatem  redi- 
gimus,  nt  qoia  Deus  iili  roiserendi  aditum  patefecit, 
renif  dia  pietalis  ipse  qiioque  non  denegei,  quae  iia 
principali  discreiione  modcrjiU  persisl:int,  ut  et  illis 
sii  aliquaienus  misericordia  contribuu  el  nusquam 
gens  aut  |iatria  per  eosdoin  aul  periculum  quodctin- 
qiie  perferat  aut  jactaratn,  lixc  iniseraiionis  obtenlu 

•  Ci  rcliquis,  praetcr  A.,  in  quo :  ntigatione. 


quo  votum  impteret  quod  spopo  derat  ui  quidquid  $ihi 
primum  occurrishct  o/ferret  Deo?  iletitu  fuerai  mkii 
tale  promitlere  qwim  promiisum  sotvere  parricidio, 
lt«m  in  libro  tertio  :  Piirum  igitur  ac  nncerum  eportei 
ei^te  affeetum^ut  nnu$quutque eimpticem $ermonem  pio* 
ferai,  va$  suum  in  sanctitate  possideai^  nec  frairejn 
eircumseriptione  verborum  inducat^  nihil  promitiai 
itihonestum,acsi  prom'iserii,toleraiilius  est  promissnm 
non  facerequam  facerequod  turpent.  Saspepterique  con- 
stringunt  $ejuri$jurandi  sacramentOf  et  cum  ipsi  coynove^ 
rint  promittendumnon  fwsu^  saeramenti  tamen  contem" 
platione  faciunt  quod  epoponderint ;  $icut  de  Herode 
snpra  $cripiimu$,  qui  $altatrici  pr<m'um  turpiter  prO'* 


\ 


131  CQNGILIA  IIISPAMiC:.  —  TOLETANUM  VlIL  m 

mtsil,  crudeiiter  sofvif,  turpe  quod  regnwn  pro  BttUa'  A  sntiianl  Gum  niltore  8i'enliuifi,  qufa  opUmns  ut  vas 

eloeitonis  anallienia  esse  Clirisio  pro  fratrlbus  iio- 


aome  promitiltnr^  crudele  quod  morg  prophetes  pro  JU' 
riijurandi  retigione  donalur,  Quanto  tolerabHiue  tale 
fmsset  perjurium  tacramento?  Ki  p«>B(  pauca  de  Jeplile 
disserrns  :  Miterahiiit^  inquil,  neceuitag  quw  sotvitur 
parrieidio.  Meiiut  e$t  non  vovere  quam  uoftere  id  qued 
sibi  it  cui  promittitur  nolit  exsolti.  Cl  posl  paululum  : 
Aoii  temper  igiiur  promitta  tolvenda  omnia  tunt. 
Deni\ue  ipte  Dominut,  ticut  Seriptura  indicat ,  fre" 
guenter  tuam  mntat  tenlentiam»  Yir  quoque  aanciiSBt- 
nius  Augiisiiniis  ▼eaiignlionls  acuniine  cautus,  inve* 
iiiendi  433  *r^  pra;cipuu8 ,  asserendl  copia  pro* 
fluos,  eloi|ueniix  flore  venusius,  sapienliae  fructu 
fecmidiis,  bxc  in  suis  narrai  aflTaiibus  :  Duo  tunt 
ffmnino  genera  mendaciorum  in  qnibiit  non  magna 


siris,  qiiam  perdurare  crudelibus  in  delictis. 

III.  Tcrli«ratiocin:i(ionisal!oquiodoluimu«  coiKra 
prioram  monita  Patruin  vota  434  perniciosissima 
pos(erorum,nam  quanto  fiequentius  illi  noxia  vetue- 
runt ,  tanto  studlosius  isti  perpeirare  veiita  non 
qniescunt;  sicque  per  coiitrarium  qiiod  peiiitus  oc- 
cnmbere  deboii  insultare  non  desinil,  et  res  quae  tot 
excis^a  decrctis  arescere  poiuit ,  ad  viccm  lern.i!i 
^  capitis  01  reruiit  fabula*  trnncaia  vlrescit.  Deiiiqiie, 
qnod  iion  sine  magno  dolore  dicendum  esi,  reperiiin- 
lur  qiiaiiiplurimi  negotio  muneris  perituri  mi»rcari 
velle  gra:iam  Spiriius  sancti,  diim  vite  prxmium  do- 
nant  ut  pontificalisordinissubl.meculmenaccipjani. 


cnlpa  ett;  ted  tamen  non  tunt  tine  culpa  cum  aut  jo-  B  oblitl    verborum   Petri,  qn»  dixit  ad  Siinonem  : 


raiNMr  aut  quod  promitimttt  mentimur  ".  Itlud  primum 
in  jocando  idto  non  ett  perniriosittimum  quia  non 
fatlV^  no9it  enim  ilie  eui  diciturjoci  Cttusa  ette  dietum, 
Secundum  autem  ideo  mitiut  ett ,  i^iita  retinet  nonnul- 
iam  beuevoletttiam.  Idem  ipse  :  Non  auferat^  inqnit, 
teritat  miterieordiam,  nec  mitericordla  impediat  reri  • 
Vttem ;  st  enim  pro  veritate  aut  quati  rigida  veritate 
cbtitut  fuerit  mitericordiam ,  uon  ambutabit  in  via 
Dominit  in  qua  misericordia  et  veritat  obviaverun:  sibi. 
Beatus  etlam  pspa  Gregorius  ct  tibris  et  n^eritis  bo- 
horandus,  atque  in  eibicis  assertionibus  penecunctis 
inerilo  pneferendus,  sic  in  libris  iiifert  moralibiis  : 
Quia  ergo  behemotli  itteita  iiiexpUcabiibut  nodit  ligat^ 


Peeuma  tua  tecum  tit  in  perditionem^  quoniam  donum 
Dei exittimatti  per  peeuniam  pottidere.  Proinde  qiiii 
et  usitalum  est  lale  nialuro,  et  ni^joruni  freqiient(*r 
exsiat  niucrone  siiciisum,  nos  quoque  liuic  vulneri 
eanccroso  iguitum  qnod  superest  adliuc  injicimns 
rerrnm,  decernentes  omnimodo,  nt  quicunque  dein- 
ceps  pro  percipienda  sacerdotii  digniiite  quodlibet 
pr»mium  fueril  detectus  obtuiisse,  ex  codem  tem- 
pore  se  noverii  atia(bem»tisopprobriocoiidcmnatuin 
atqne  a  pcrceptione  Cbrisd  corporis  et  siingiiiMis 
alichum,  qiio  lllum  coiistat  boe  exsecrabile  Cbrisio 
perpelrasse  flagitioro.  Quod  si  ali.}uis  essiiterit  qiil 
acriisel,  llle  qoi  bunc  ordinem  muneroin  fuerat  nc- 


4U  plerumque  mens  in  dubio  adducta  unde  te  a  cuipa      ceptione  lucratns  et  suscepti  bonoris  gradu  priveiur 


toitere  nititur  inde  in  culpa  arctiut  adstrii  gatur^  recte 
dieitur  :  Nervi  tetticulorum  ejut  perplexi  tunU  Argu» 
meuta  namque  machiuationum  iUiut  quuhi  coltaxautur 
«1  reiinquant^  eo  magit  implicantur  ut  teneant.  Ett  ta- 
men  quod  ad  dettruendat  ejut  versutiat  utiiiter  fiat^  ut 
€um  ment  inter  minora  et  maiima  peccata  conttringi^ 
4ur^  u  omnino  nuitut  tine  peecato  evadendi  aditut  pa- 
ietf  minora  temper  eligantur^  quia  et  qui  murorum  vji- 
4i'pie  ambitu  ne  (ugiat  ciauditur^  t  i  te  in  fugam  pras* 
cipitat  ubi  brttior  murut  invenitur,  Nostii  quoqiie 
s:eculi  doctor  egregius,  Ecclesis  catbolicae  novissi- 
iiittin  decus ,  prscedentibus  xtate  postremus  » doe- 
4riu«  comparaiione  tion  inflmus,  et  quod  roajus  esl 
iD  sa^culorum  fine  doctissimus,  atque  cum  reveren- 
l\u  m  minandus  IsTdorus  Jn  libro  Sententianim  se- 
cuinIo  Iixc  pro  lali  narral  ncgotio  :  iVott  ett  conter- 
vmtdum  tncramentum  quo  malum  incau:e  promittitur, 
meiuti  $i  quitpiam  aduitera  perpetuam  cum  ea  perma- 
uendi  (idem  poliiceatur :  tolerab.tius  est  enim  non  im- 
ptere  tacramentum,  quafu  permanere  in  stupri  flagitio, 
Siniiliier  in  Synnnymi«  :  In  malit  liromiuit  retcinde 
fi.lem^  III  turpi  voto  muta  decretuin  quod  incaute  vo- 
vitti  non  faciat.  Impia  est  promis^io  qnee  scelere  adim" 
pfeiur.  Wxe  de  sacris  paginis  aucioribiisquepraecipuis 
brevissime  suffl.  iat  pnelibasse,  nam  plurima  coUi- 
gere  po:erit  qui  baec  atientius  legeiid«>  quxsierlt  : 
c^-terum  quibus  bxc  nequaquam  burficiunty  vel  biiic 

•  iO.,  n.  R.,  T.  1 , 2 , attl  proximis  mentimur.  (J.,  G«, 
etui  iuod  promnsimus  proximo  mentimur. 


et  in  monasterio  sub  perenni  poeniteniia  rellgetur  : 
llli  vero  qui  pro  bac  caiisa  niunerum  acccptores  ex- 
silterini,  si  clerici  fuertnl,  bonoris  amiKsiotie  mnl- 
ctentur,  sl  vero  laicl,  anatbemate  perpetiio  coiidem- 
nentur. 

IV.  QuarUe  congressionis  eventu  obviiis  se^^e  no- 
bis  intulit  pontiflcalis  culniinis  lapsiis.  quem  anie 
flere  quam  disponcre  compulsi  es  ordlno  sumiis  ; 
uam  cum  secundum  carnis  assumpta:  luyMerium  Ec- 
ciesix  sue  fuerit  dignaius  caput  existere  Chrislus, 
merito  in  mcmbris  ejus  iuientio  episcoporum  officia 
pcragere  cemitur  oculorum.  Ipsi  enim  de  snblimiorl 
celsitudine  ordinum  reguut  et  di*ponnnt  sudjecias 
multiiiidines  plebium.  1'iide  qiianto  ip>i  Aunt  seinen- 
tium  ductores,  lanto  meriiorum  lutuine  debenl  esse 
fulgenies.  Quapropter  oroncs  episeopi  intcr  caiiera- 
runi  oniamenta  virtotuni  niiore  carnis  debeni  pro* 
pciisius  eniii,  iii  ex  hoc  autiieniei  mumUiiam  appe* 
lant  ex  quo  doclores  iiumuiidiiia  non  deturp.ii.  Adeo 
si  deinceps  eiiscopi  de.ccti  fiiciini  exsccrabilibus 
fl»gitiis  cuin  quibiislibet  (eiiiinis  pollui  ac  faiiiiiiart 
peculiaritate  ver5ari,  noveiint  se  irrevocabili  seii* 
tentia  Patrum  ulcisci,  id  est  et  loci  et  ordiiiis  sui  di* 
gniiaieprivari. 

V.  Quintai  artioiiis  impulso  per.enit  ad  toiiiig 
concilii  sacrum  aiidiium  quosilam  sacerdotet  el 
ministros  ,    obliviscentes  majoruro    435    ^etcrt 

^  Ex  reliquis,  prxter  A.,  in  quo  :  fiydrw. 


j 


ii^  GOLCECTIO  CANONUII  S.  ISIDORO  IIISPAL.  ASCRIPTA.  m 

coii«lituUi«»ul  Hxorum  aut  qunriimcuniiiia  remiurnm  A  ciionein,  sacrornmque  ordinum  iusiilulloncni ,  qu;c 


$e  iminuQtJa  sof  ieiate  f(  exsrcralMU  contagione  itir- 
pari,  pessimi  cordis  ob  tiuaiione  Um  sarris  Ulteris 
quam  Patruin  regulis  obviantcs,  nec  levi  quideni  re- 
S|>iramine  meniori^e  c«imuiendan(es  qnod  scriptm 
esl :  SMcli  estole,  quouiam  el  ego  sanctus  sum^  dieit 
Doininus  :  et  illud  apnsloJicum  :  MorU/Uaie  mem^a 
vestra  qute  sunt  eujter  terram^  id  eet  fornieaiionem  el 
immundUiam,  coaaip'$centiam  nuUam  et  aearitiam  : 
quibus  qujinlo  osi  peiiinaeior  [B.  A.,  periiiciosior] 
usus  in  malis»  lanlo  austerifiribiis  convenii  obviare 
decreiis.  rr«'pier  qiiod  flagitii  dedecus  apeciaUier 
boc  a  suQcto  concilio  definiiur/  u4  onines  episcopi  id 
ipsum  io  suis  quaerere  sollicile  curent,  et  cnm  boc 
verissitiie  reperire  poliieritti«  omnes  placili  cauiione 


tandiu  valeoter  ^  orditiata  persisuint  quam  eirelierf 
tissime  conferQntur«  qui  et  lanto  ab  eis  suigularlier 
inipenduntur«  qnanio  eidem  summo  ciilminl  per- 
i^enda  aenrantur.  Qnomodo  ergo  qai  ea  in  se  ncipit 
a  se  rejieere  poierit»  cum  baic  a  nullo  aliero  conferri 
quam  a  solis  poaliflcibus  novii,  a  quilms  iiec  ligaia 
soivi  nec  soKiu  poterunt  ab  aliquo  religari  ?  Sic 
eniin  ad  Petrum  VeriUs  ait  :  Qaoi^aiii^iie  /i^oaerta 
fiiper  terram  erit  ligatum  ei  m  cfieh^  et  qundcumque 
$etueri$  eupa  lerram  erii  solutum  et  in  reelo,  fiequa- 
qnaiQ  ergo  aliquando  poicrit  profanari  quod  diviiue 
*  jiissionis  aiiuulque  aposiolicffi  iraditionis  auctoriuie 
sacrum  uosciiur  exbliisse  :  verum  sieut  sanctuin 
cbrisiiia  collaium  et  aluris  bonor  evelli  non  queuniv 


Uli  eonslringant  *«  ut  nusquam  ullerius  tam  abemi*  ^  iu  quoque  sacrorum  decus  bonorum  quod*his  cora- 

par  liabetur  ei  socium»  qualibet  fuerii  occasioue 
perceplum,  roanebit  omnismodis  iQConvuisum.  Ad 
exstirpandum  vero  radiciius  higtis  cailids  luacliina- 
tioiiis  iHutile  argumeiijUim»  id  sibi  rationabiliier  dari 
noverint  in  objectn,  quod  sacrosancii  baptisniaHs 
ini^pretiabile  donum  el  semper  ei  saepe  non  soluin 
nolenlibus,  Tcrum  eliam,  quud  majus  est,  nescienii- 
bus  iroperiitur ;  sed  hoc  a  nullo  peniius  prufanari 
penniliitur.  Quod  si  ei  bic  opponiiur  necdum  rationis 
capaces  existere  qui  boc  probaiitur  accipere,  bine 
oiniiimodo  conticescaut,  quia  si  majores  impune  non 
deserunt  qood  parvuli  vel  nesciendo  v«l  nolendo 
pf  rcipiunl,  quanio  magis  non  coiiveiiit  violari  quml 


nanda  cominiiianL  Uulieres  vero  seu  fiberai  sint  seu 
ancillx «  hac  illia  lurpitudiHC  sociaiae,  ita  oinnisroodis 
separeittur  aiit  cerle  vendautur,  ui  ulleriiis  ad  con- 
SGios  [B«  A.,  consocios]  sui  criminis  revfrlendi  omnem 
habeant  adilum  dencgatum  :  illi  vero  sl  omnimodo 
coerceri  neqoiverint,  usqiie  ad  exiium  viia:  sua  mo- 
iiasteriis  depuiati  pccnileniiae  discipllnis  maneanl 
oroniiio  subjecli.       . 

\  I.  Sextai  discuasionis  objectQ  quorumdam  male 
sibi  consciorum  paiuil  denoiaium  elogiam  :  aam  re- 
lainm  est  nobis  quosdam  subdiacones,  poslqnam  ad 
sacri  hujiis  ordinis  |Hirvenerint  gradum,  non  soluin 
carbis  iniiiinnditia   Kordidari,  cum   scriplutn  sit   : 


Umdamini  qui  fertis  vata  Bomim  :  sed  etiam,  quod  ^  pro  mortis  aiit  pceoarum  evadeniia  pernicie  occuiu 

■  •    A  —^  M  •  *s*  i*AM      ^'   B\    *J*A  •*  J*  ••  1  *  %as  %        m 


diciu  qutque  neCss  esi,  novis  iixoiibus  copulari,  as- 
serentes  hoc  ideo  sihi  licere,  qnia  beiicdictionein  a 
pontifice  se  nesciuni  percepisse.  Froinde  omiii  ex- 
cusalioiinm  discisso  vclsinine  id  praecipiaius  obscr- 
vari,  ul  cum  iidem  siibdiacones  ordinanlur,  cum  vaais 
niinisierii  benedittio  eis  ab  episcopo  deiur,  sicui  in 
quibusdam  ecclesiis  vetusias  iradit  antiqua,  et  sacra 
dignoscitor  consueiudo  sobsUre  prolaia,  omni  peiiitna 
ab  illis  sorde  mulieruni  ae  fainiliariute  remoia.  Qitod 
si  hoo  vulnere  deinceps  fuerint  sanciati,  mox  erunt 
aub  poenitenti»  oneribus  usaue  ad  eitremum  ▼il» 
uionasteriis  religandi. 

VII.  Scptimae  asseriionis  accessv  adiil  coBtiim  no- 
sirQin  Um  inverecunda  progressio  quam  ignobilis  ac 


Dei  dispensatioiie  dignosciiur  obvenisse?  Kecedant 
crgo  UUum  desiderlorum  impudcrati  fantores,  ei 
licet  iuv  li  perceperint  qaod  nou  merebantur  halere, 
liben*er  tamen  ob  boc coeleste  reiineant  prHrolntM, 
qood  nolendo  pro  terrenae  consecuti  sunt  neccssiu- 
lis  eventu,  ut  landem  invitl  appeuni  bona  diligerc 
quae  sponie  vldentur  desides  Inipugnare.  Quod  si 
qtiis  post  hoc  perennis  disposiiionis  edictum  non 
siriceriter  sacris  inbaeserit  cultibus,  et  abjiciens  a  ae 
graitam  quam  accepit  relabi  ad  conjugia  mores<tue 
sseculi  atteniavcrii  vel  eum  redire  constiterit,  mox 
oinni  ecclesiaslici  ordinis  d^gniiate  privatus  vere 
ut  aposuu  a  sanci»  Eccleiiae  limuiibQS  et  socieiate 
437  fldeliQin  habeatur  prorsiis  excin  us  »    nio- 


delesuiida  praesumptlo  :  qu<isdam  enim  aut  eieNtu  ^  nasierii  claustris  doiiec  advixerit  sub  padiillenlia 
iiccessluium  anl metu  lericuloruro  adeptts  fuisse     rctrndendns. 


novimus  eccleslasticarum  ofllcia  digniutum,  et  quo- 
filam  cum  lllis  imponerentur  id  sibi  fieri  noliiisse  le- 
stanltir,  idcirco  hcec  spcrn(*re  aique  ad  pristhia  piT- 
lcniant  ronjugia  niorcsque  436  redire,  um  nequiicr 
coelestla  jora  solventes  q^iam  prompte  saecularibus 
essUnt  illeeebris  Inliiantes.  Qna  de  re  nosse  nus 
convenit  qiiod  episcopalis  eroincniiae  cubnen  non 
immerito  sacris  omnibus  esse  summa  pcroensuit, 
qoae  caeieris  sncerdotibos  eiercenda  prohibnlt  :  hcili* 
cet  lemplorum  Dei  sacraiionem,  chrismatis  bencdi- 

"  In  reliquis,  pra»ter  A.,  dhtringnnt, 
b  B.  U.,  E.  *,  T.  I^  2,  separcntur^  et  monastcrio 
tyadamur,  ui  utlcrius. 


VIII.  Octav»  discepUtit»uis  afTectu  reperimns 
qtiosdam  divinis  oniciis  maneipalos  tanta  nescientije 
socordia  pletics,  ui  ncc  illis  prubeutnr  iusiiucii 
compelenter  ordinibus,  quj  quolidianQS  versaniur  in 
UNUS.  Proinde  suilicite  Cdnstittjilur  alquc  decerniiQr, 
ui  nullus  ciijnscunqtie  digniutis  ecclesiasticae  dein- 
ceps  percipial  gradum,  qui  non  loium  psalleriQm 
yel  caiiiiceruni  u^u:tlium  et  hyninorum  sive  bapli- 
zaiidi  perfecie  noverit  ^uppleiiieiiiiim.  Illi  saiie  qiii 
jam  ht  norum  digniiate  funguolur,  htijusce  Unicn 

c  Ri  E.  4,  T.  1,  2.  !n  A.  ct  rdiqtiis  :  a'i7^r. 
^  i£.,  li.  R  ,  E.  4,  T.  I,  2,  divina  jussione. 


195  CONCILIA  liiSPANIitf.  —  TOLF.TANUM.  VIIL  4%6 

fgnorsntisc  caecUalc  Texanlur,  aui   sponte  sumanl  A  qux  Imminel  Juda^orum  p  «rfidia  et  a  runrtarum 

lift^resum  injuria  defendentes ;  erunt  aclibus,  judiclis 


inieBtioncm  necessaria  perdiscendi  aut  a  majoribus 
ad  lectionia  eierriiia  cogantar  inTiti. 

IX.  Non»  intentionis  admonito  detecla  est  inglu- 
%ie8  horrenda  voracium»  qus  dum  fra^no  parcimo- 
niae  non  aslringitur  religioni  conlraire  censeiury 
nam  diccnte  Scriptura  :  Qui  ipernit  mnima  ffauiatim 
decidet  in  maxtma;  illl  tanto  edacitatis  improbae 
soropiu  grassantur,  nt  caelestia  et  pene  summa  con- 
temnere  Tidean'ur.  Etenim  cum  quadragesima  dies 
anni  loiios  decirose  depntentur,  quae  in  oblaitonem 
iejonii  Domini  consvtcrantur,  quibua  etiam  salubcr» 
riroe  conditio  bumani  generis  espfatur,  duro  a  qna- 
tuor  mundi  parlibus  ad  banc  liomo  religionem  cre- 
diioius  adducitur,  et  quatuor  clementis  formatus 


et  viia  modesti ;  ernnt  in  provisionibus  rerum  tam 
parci  amplius  quam  extonti,  nt  nulla  vi  aut  factlone 
Sffiplurarum  vel  deOnitionuro  qualiumeunque  con* 
tractus  a  subdiiis  vel  ezigant  vel  exigendos  inten- 
dant ;  crunt  in  conquisitis  oblatiunis  gralissimaR 
rebus  non  prospeciantes  propril  Jura  comroodi,  sed 
consnlentea  patriae  afque  genti ;  de  rcbua  eongreg a- 
lis  ab  eis  illis  tantom  sibi  vindiceot  partes  quas 
dicaterlt  anctoritas  principalis ;  venim  qna^cnnqoe 
fnordinaia  rellquerint  ba3redit»bunt  gloriam  succcs- 
sorcs,  propria  eorum  «  et  ante  regnuro  jtistisslino 
conqiiiftita  aut  filii  aut  lisredes  capiant  jnre  prosi- 
miiaiis.  De  afnnium  succesaione  vel  munere  qtiam- 


propter  ^  transgrrssionem    decalogi    quater  decics  ^  vis  inordinala  relicia,  aut  primuin  tantum  lilils  aut 

lixredibus  sequenier  proflciant  vel  propinqols, 
atqiie  ita  in  eorum  conciis  actlbus,  rooribos  aique 
rebus  prxfala;  legis  erit  auctoritas  valitnra,  ut  et 
perennlier  roaneat  incnnvulsa.  Ei  non  prius  apiceui 
regni  quisque  perctpiar,  quam  se  itlam  per  omnia 
suppletururo  juriiijurandi  lazatione  definiat  :  cui 
etiaro  legi  vel  decreto  episcopaii  non  aolom  in  futn- 
ro  sed  eiiam  in  praescoti  reverentiaro  appoiientes 
dccernimiis,  iit  quicunquc  deiractor  ct  non  poiius 
venerator  decreti  ejusdem  atquo  legis  csse  maloerit, 
aive  religiosus  llle  ait,  sive  laicos ,  non  solam  ecclo* 
siastica  excomrounicationo  plectatur,  veroro  et  sni 
ordinis  dignitate  privetur. 

XI.  Undecima!  occasionis  articulo  decretoraHi 
universalium  percnne  dedimus  firmamenium ,  scien- 
10:1  quod  roultimoda  semper  Deos  oppoaitione  jodi- 
ciorom  aerumnaro  relevet  oppressorum,  et  sicot  ma- 
lis  exigentibus  liominnm  permittit  exereeri  pcnuriis 
ultionnm,  ita,  cumvoluerit,  gravedines  relevat  t»rea- 
surarum.  llinc  ei  decreta  prapcedentiim  439  I^a- 
iruro  ad  conientionis  jurgium  radicitus  evellenduiu 
rite  6ynodaIi)m  fleri  censuere  conventum,  ut  iilic 
diversitate  judictorum  protensae  liies  habcant  tcr- 
minum  ubl  sancius  Spiritus  nniversalem  condnnave- 
rit  coetum.  Ab  boc  ergo  Spiritn  sancio  succensi  nc 
qnilibet  in  posterom  aut  impune  valeant  commoveri 
aut  generalia  statuta  f:onvellere  ptena  deceraimu.< 
unaniroiiate  connexi,  ut  quaecunque  pro  fldei  cansis 


convenienter  aflligitur,  illi  ausn  lemerario  haec  otn- 
uia  contemnenies  nec  vr.raciiaiis  ingluviem  fracnant, 
et,  qnod  pejus  esl,  pascbalia  fesla  illicitonim  esnnm 
percepiione  profanant :  quibus  ex  hoc  adeo  acerri- 
me  Inteidicitur,  ut  quisquis  absque  itieTitabill  ne- 
eessiiate  aique  fragiiitatis  evidenil  languore,  scu 
eUani  aetalis  impostiibilitate,  diebus  quadragesim» 
esum  caraium  praesunipserit  attentare,  non  solum 
rens  erit  resurrectionis  dominicae,  verum  etiam 
alienus  ab  ejusdem  diei  sancta  commonionc,  et  hoc 
illi  curouleturad  poeiiaQi,  utipsiusanni  teropore  ab 
omni  esu  carninm  absiiieat  gulam,  quia  sacris  die- 
bos  abstinentide  obliius  est  discipllnam.  Illl  vero 
quoa  aut  aetas  incurval,  aut  languor  exteniiat,  aut  p 
necessitas  arctat,  non  ante  probibita  violare  praesu- 
mant  qoam  a  saccrdote  permissom  Accipiant. 

X.  Decimae  collocutionis  assensu  moieslis  actibus, 
qiioa  sagax  iodagaiio  pietati  obviare  detexit,  el  non 
beiie  regendi  licenliae  quam  se  mansuetudo  impu- 
gnoose  \  rubavit,  satis,  ut  opinamor,  et  lege  glorlosi 
principis  et  decreto  sanctae  syiiodi  bujus  contra- 
dicloro  esse  conspeximus.  lia  eniro  sanclus  Spiritus 
per  nirasque  deflniiiones  niortaliom  corda  perflavir, 
ut  ▼itali  flatu  verboriiro  in  posterum  438  oninem 
exureret  male  concupisceniluro  rablem  animorum. 
Aciaro  nnmque  est  in  deflnitionlbus  ipsis,  ut  quia 
pietatis  divinae  incoroprehensibilis  et  ignota  natura 
sese  condiiioni  mortalium  in  unione  person»  con- 


junsit  mysterio  redemptlonis  huroana>,  nos  quoque  0  ecclesiasiiciiqoe  negotiis  atit  in  praeteritis  gesitfi,  aut 


a  meinbris  capitis  liujus  et  perfldiae  maloro  et  con- 
cupiscentiaro  quae  radix  malorum  est  omuium,  et 
avaritlam  qux  invenitur  servitus  idolororo ,  pari 
simul  igne  ac  roucrone  loloque  artiflcio  radicitus 
evellamus  ac  desecemus.  Abhincergoet  deinccpi 
iia  ernnt  in  regni  gloriam  praeficiendi  recli;res,  ul 
aut  in  urbe  regia  aut  in  loco  ubi  princeps  decessorit 
cum  poniificum  majorumque  palatii  omnimodo  t>li- 
gantur  assenso,  non  forinsecos  aui  conspiratinne 
paacorum  aut  rusiicarani  plebinro  seditioso  tumultu; 
erunl  catliolicic  fidei  assortores  eamque  et  ab  bac 

**  Ex  omnibut ,  prartcr  A.  et  E.  5,  in  quibus  : 
$§icec$'.9res  projjmi  earum, 

Patiioi.  Lxxxrv. 


in  praeseniibus  constitnls,  aut  fuiuris  etiatn  in  de- 
crctis,  vel  {^uni  vel  fuerinl  dffinitione  conscripta  unl- 
versalis  auctoritatis,  nullus  his  deinceps  coniradlcere 
audeai,  nullus  ea  reverberare  praesumat,  noiloa  non 
implere  coniendat.  Nam  si  quis  ex  religione  eontrj 
faaec  intibediens  aut  sosurrans  aut  eene  laceraior  aui 
invidus,  ac  non  potius  eorumdero  fautor  exsliterit 
gratiosua,  et  bonoris  sui  et  commonionis  aanets 
lugeat  amissione  inulctatus.  Cuni  vero  quxlibet 
saocta  synodos  agitor  aol  pacifice  inter  eptscopoa  ^ 
qoidpiam  definiiur,  ai  p  locioros  per  neKientiam  vel 

b  iC.,  R.  n.,  E.  4,  T.  f ,  12,  ponlifieei,  U.,  C,  pon* 
lificet  ac  laicos» 

ik 


427  COLLECTIO  CANONUM  S.  ISIMRO  XilSPAL.  ASCRIPTA.  4;« 

•ODteinpiionem  >  forte  Uiisenlhnt,  aut  commoniii  A  tlae  foriiiudine  velvalore  tiecretinosii-isciioni,  qiMtu 
•ptorimorum  sentenli»  cedant,  ant  ab  eorum  cceui 
cum  dcdecore  confusionis  abscedant  et  excommu- 


iiicaiioiiis  annuse  sententiam  luant. 

XU.  Duoilecima  qoac  est  fiiialis  et  ultima  sa- 
craiissiml  principis  obsecratione  piiasima  pro  Judxo- 
riim  abominabiii  ae  nefAnda  perfldia  exsecranda 
nostro  eeeiui  perpatuit  causa,  quam  idcirco  in  fine 
sentenliarum  eensuimus  ease  ponendam;  quoniam 
eanidem  gentem  ilclicti  sai  meriio  retroductam  per 
ditiux  sanctionts  oraciila  a  eapite  positam  deflemus 
in  candnm.  Sod  quia  Christus  utpro  nobis  ila  quo- 
que  pro  illis  est  mortuus  justa  quod  ipse  ait :  ^on 
tum  mmu$  nw  ad  ove$  qua  perieumt  domut  hrael^ 
nccessarium  duximus  sniiimam  pro  eis  impcndere 


iii  serenissinii  domini  nosiri  Reccesviiillii  regis  etii- 
dimus  nomne,  pro  rcbtts  a  div»  mcmoriae  patre 
suu  quolibet  tilule  conquisitis  dcccrnimiis  omnino 
constnre.  Legem  deniqi^e,  quam  pro  coercenda  prin- 
cipum  liorrendacupiditate  idero  clemenlisstinus  clidit 
princrps,  siniili  robore  firmanius,  atque  ut  in  futuris 
reiro  temporibus  inodis  omiiib-js  observetnr  pa  i 
senientla  definimus.  Quae  etiam  ne  taciiuriia  teinpo- 
rum  Ycl  obliviosa  vetu»late  depereant  huic  nosir» 
constituiioni  ulraque  dccrevimus  innectenda ,  ita 
cunctorum  memorix  cominendanda,  ul  a  cunciis 
regulis  atiperius  ordinatis  nusquam  roaneanl  segre- 
gaia.  Cxtera  quoqtie  decrdotom  iiosirorum  judicia 
qux  ab  bac  sancta  synodo  noscHnlur  esse  conrecta 


«curam  pro  quibus  suam  Christus  ponrre  non  dedi-  »  gi  qui«  convellere  forsitnn  decreverit  aot  lemeran- 


gnalus  est  animam ;  ideoque  principali  clemeniioc 
devotissime  pnefaventes,  quos  ob  boc  sui  regni  api- 
cem  a  Doinino  solidari  prxopiat ,  sl  cathoUcae  fidei 
pereuntium  turnias  acqulrat,  indignura  repul^ins 
orthodoxae  fidei  principcin  sacrilegis  iuiperare,  fiilc* 
liumque  plebem  infidelium  aocieiate  polluere,  niliil 
aliud  pro  his  ex  nosira  sentenlia  definitur,  quam  ut 
decrcia  conciiii  Toletatii,  quod  divae  memoriae  Sise- 
nandi  regis  aggregatum  est  tempnre,  a  nobis  ac 
po&teris  omniinoda  suppleantur  intenlione :  quisquis 
autem  ab  ejusdem  synodi  voluerit  sententia  dissen- 
lire^  ut  vere  sacrilegum  se  noverit  cotideinnari. 

Divin»  Trinitatis  iiiseparabile  nomen  sicut  inspi- 
ratione  mirabli  nostrorum  tractatuum  primordia  p 
lineavit,  ita  consuinmatione  440  sublimi  eadem 
jani  perficiendo  concludit,  ut  in  illo  sit  nostrum 
cxpllcuisse  a  qno  uubis  adfuit  inchoasse.  Damns 
ergo  gloriam  et  honorem  eidem  sanclae  atque  indi- 
viaibili  Trinitati,  quae  nobis  et  ex  se  dieere  contulit 
ct  in  se  dirla  compUsvit,  quae  reformavit  in  extrcmi- 
lale  sxculot  um  rcmedia  pietalom  et  resolvit  ligami- 
na  vinculorum  collaiionibus  gratiarum.  Salus  et 
lienedictio  ab  exercituum  Domino  super  screnis- 
fimum  Reccesvinthum  princlpem  gloriosissimum  : 
gratiarum  actio  ei  reverentiae  pleniiudo  a  nobis  oin- 
nibiis  in  con^mune  ipsi  clementissimo  principi  bo- 
norum  gratifico  largitori,  cujus  voiorum  instantia 
-benigna  Deus  attulit  complemcnta,  cojus  |>  di^positio 
piissiina  pressuraruin  removil  exitia,  cujus  tempo-  «^ 
ribua  conferat  vigere  justitiam  etexuberare  miseri- 
cordiam  opulentam,  cui  post  prxsentis  xvi  tcmpora 
diuiarnam  cum  sanctis  omnibus  iribuat  in  remune- 
ratione  coronam.  Nos  auleni  omncs  lianc  dccrctonim 
nosiroram  seriem  ex  rectae  fidei  vel  pietatis  ac  justi- 
lix  fonte  mananiem  coram  Ueo  et  sanctis  angdis 
ejns,  ortbodoxis  omnibus  et  nunc  et  in  futurum  im- 
pensissime  commendaniu«,  obsecrantcs  enixius  ut 
hanc  et  reverenter  adimpleant  et  ab  aemulis  benigne 
[iJ?.,  enixe]  defendant;  et  contemnentibus  earo  divi- 
nae  severiiatis  ultfo  pavenda  proveniat,  observantibus 
autem  misericordia  profluens »  pax  perpeiua  et 
gloria  Bempiterna  coniingit.  IInjus  quoque  senteti- 

*  C.  4,  T.  1,  contenilonenu 


ler  implere  neglexerii  vcl  infringere  qnandoqiie  vn* 
luerit,  pcr  judicitiin  Dei  omnipoientis  anathetua  sil.So- 
li  autem  Deo  nosiro gloria  in  saecula  saccitloniai .  An:cii. 

Inierfucrunt  huic  sancto  concilio  Poniiflces  : 

Orontitts  Eineritensis  metropolitanus  cpiscopus. 

441  Anionius  Ilispa^ensis  mclropolitanus  epi- 
scopus. 

Gugeiiius  regix  urbis  metropolilanus  ppiscopiis. 

Puiamiiis  Bracarensis  meiropolitanua  cpiscopiis. 

Gabiititis  Calagurritanus  episcopiis. 

Eparchius  lialicensis  episcopus. 

Dunila  Malacitanus  cpiscopus. 

Siephanus  Astigitanus  episcopiis. 

Donumdci  Ampuritanus  episcopus. 

Joannes  Cauriensis  episcopus. 

Egeredus  Salamanticensis  episcopua. 

Georgius  Agathensis  episcopus. 

Sclua  Egitanicnsis  episcopus. 

Candidatus  Astui  icensis  episcopiis. 

Athanasius  Seiabitanus  episcopus. 

Maurusius  Orelanus  episcopus. 

Filiniirus  Lamecensis  episcopus. 

Aya  Eliheriianus  cpiscopus. 

Atnanutigus  Abilcnsis  episcopus. 

Froila  Mentesanns  episcopus. 

Ansericus  Scgobiensis  episcopus. 

Tayo  Geruiidensis  episCitpus. 

Tagontius  Valeriensis  episcopus. 

VVinibal  Elicitanus  episcopus. 

Floridius  Segobricensis  episcopus. 

Marcus  Casiulonensis  episcopus. 

Vinceniius  Tucciianus  episcopus. 

Witericus  Segontinus  cpiscopus. 

Dadila  Complulensis  episcopus. 

Gosericus  Ausonensis  episcopus. 

Abientius  Elborensis  episcopua. 

Sylvcsler  Carcasonensis  cpiscopua. 

Wadila  Vesensis  cpiscopus. 

Afrila  Dertobanus  episcopus. 

Bacauda  Egabriensis  episcopos. 

Felix  Valentinus  episcopus. 

Ascaricus  Palominus  episcopus. 

^  iC.,  B.  R.,  E.  4,  T.  i,  diiposUione» 


B 


iO  CONCILIA  lllSPANIiC:.  - 

Sonna  Auriensis  cpiscopus.  A 

Tayo  Cxsaraugnslanus  episcopus. 

Fosforus  Cordubensis  episcopus. 

Ermenrredus  Luccnsis  episcopns. 

Jnlianus  Accitanus  episcopus. 

YaldYigius  Arcabicensis  cpiscopus. 

Maurellus  Urgeliianns  episcnpus. 

Litorins  Aucensis  episcnpus. 

Siseberius  Conimbriensis  episcopus. 

Adeodaius  Paccnsis  episcopus. 

Ciberius  Bigaslrensis  cpiscopus. 

Celedonius  Calabriensis  episcnpus. 

SerYudei  Vasiilanus  episcopus. 

Euscbius  Osccnsis  c piscopns. 

Abbates. 

Euincrius  ablas. 

Fogiiivus  abbas. 

Eusycbius  abbas. 

Semprunius  abbjs. 

Cyriacus  abbas. 

Joannes  abbas, 

442  Marcellinus  archipresbyier  [i^.  /{.,  7. 1,  ab- 
bas]  Toleianus. 

Siliculus  primicerius  [B.  R.,  T.  i.  abbas]. 

Ildephonsus  abbas. 

Anaiolius  abbas. 

Eomcrtus  abbas. 

Horarins  abbas. 

SecundJnus  abbas. 

Vicarn  §piuoporum.  ^ 

Absalius  archipresbyier. 

Gnterius  diaconos. 

Osdulgus  abbas  Riccimiri  episcopi  Ecclesi»  Du- 
miensis. 

5er?andu8  ardiipresbyter  Vincentii  eptscopi  Ec- 
desix  Egarensis. 

Conantius    diaconus  Maurelli  episcopi  Ecclesix 
Dianiensis. 

Gode^calcus  presbyter  Egllanis  episcopi  Ecctesiae 
Oxomensis. 

Daniel  diaconos  Haroelli  episcopi  Ecclesiae  Urci- 
tanensis. 

Sindigis  diaconus   Vincibilis    episcopi    Ecclesia! 
Iriensis* 

Sagarellus  diaconus  Saturnini  episcopi  Ecclesix  |^ 
OssoaoTcnsis. 

Mactericus  presbyier  Sosaiii  •  episcopi  Ecclesiae 
Uritanniensis. 

Victoriaus  presbytcr  beaii  episcopi  Ecclesia!  Tu- 
dcnsis. 

Es  virii  iUuslribus  officii  polatini. 

Ilodoagrus  comes  Cubiculariorum  et  dux. 

Offllocomes  Gubiculariorum  et  dux. 

Adulfus  coroes  Scanciarum  et  dux. 

Babilo  comes  et  procer. 

Astaldos  comcs  ct  procer. 

Aiaulfus  comes. 

Ellacomesetdux. 

*B.  R.,E.  i|  Sonani.  U.,  Sosanis. 


-  TOLETANUM  VIII.  m 

PaiilBs  comes  Notarioruro. 
Evaniiuscomes  Scanciarum. 
Eurcdos  comes  et  procer. 
Riquira  comes  Palrimoniorum. 
Afrila  coroes  Scanciarum. 
Wenedarius  comes  Scanciarum  et  dux. 
Fandila  coroes  Scanciarum  ct  dux. 
Cun^efrendus  corocs  Spaiariorum. 
Froila  comes  et  procer. 
Riccila  comes  Patrimoniorum. 

Decrelum  judicii  universalis  edilum  in  nombu 

princifiis. 

Solidilalem  reddidisse  fracinrs  nlque  fecisse  con- 

surgerequod  exsiilcratconcidisse  et  iucrementum  est 

nsitalae  mercedis  el  pleniludo  consummatcT  perfectio- 

nis  :  ponderi  etenim  collideniis  ruinae  bi  a  qualiuni 

pro.viirioruin  curam  convenit  cbviare,  quanto  gran- 

dioris  erit  culpae  praelatos  incuriae  discrimen  incur- 

rere,  si   non  quo  valeot  excommunicationis  onere 

commissos  procorent  populos  sublevare  ?  Properan- 

dum  crgo  est  inier  443  ruinas  collisionum  catervas 

eripere  coIlisorum«  ot  ex  hoc  jugiter  et  ulira  nec 

vigorcm  nocendi  habeat  exsecranda  pressnra,  et  om- 

nis  compressus  noverit  sanctae,  sanctionis  esse  sacr.* 

sibi  coliata  remedia.  Cum  decursis  ergo  temporibu» 

durae  dominaiionis  sese  potestas  gravis  atiollerei»  e« 

in  subjectis  populis  iinpeiium  dominantis  non  for- 

marc:  jura  regimiuis  sed  excidia  ultionis,  aspeximnt 

subdiiorum  siaiam  non  ez  ordlne  vegetari  rectoris,  scc 

dejici  ex  gravedine  potestaiis  :  contrazeranl  enint 

leges  elata  fastigia  in  bifrontl  dlscidio  motlon.s,  ei 

aut  in  culpls  lex  ardua  saevieb:it  aut  in  spoliis  favo- 

rem  lex  voluniariacommodabat :  inde  mcestos  animos 

non  spcs  fovebat  ex  monere,  scd  tolerantia  vexabai 

Infuncre.  Unde  jam  in  reparationis  occnrsu  non 

taiitum  nos  abire  sola  ratio  cogit,  verum  et  ipsa  com- 

rootio  rcrum  impellit,  ut  ex  omnium  anirooruin  de- 

liberatione  concordi  iila  eroanet  sententia  dicii,  qii» 

cl  llnem  ausibns  riie  ponat  illicitis  el  consultum  $al- 

vandis  jure  ferat  in  populis.  Qunsdam  namque  con- 

spcximus  reges  postqoam  fuerint  regni  gIori.im  as^e- 

queotcs  extenoatis  viribos  populorum  rei  propriae 

congerere  lucruro,  et  oblili  quod  regcre  sunt  vocati 

defensionem  in  vasialionem  convertunt  qui  vastatio- 

nem  defensione  pellere  debueranl,  illiid  gravius  in* 

iiectenles  quod  ca  qus  videntur  acqulrerc  non  regni 

deputant  honori  vel  gloriae,  sed  ita  matunt  in  sno 

jure  coiifundi,  ot  veluti  ex  debilo  decernant  hxc  in 

liberorum  posteritatem  transraitti ;  qcam  itaqoe  ob 

rem  in  proprietatis  illa  conantor  rcdigere  sino  qu» 

pro  solo  constat  illos  imperiali  percepi^sc  fastigio  ? 

aot  qoo  libito  in  juris  proprii  coilocant  antro  quod 

publicae  ulilitatis  acquisitum  esse  constat  obteniu  : 

Nam  nunquid  ad  illos  aut  populorum  adventus  aot 

rerom  poierat  concorrere  sensos,  nlsi  exstitisseni 

gloriae  sublimati  culminibos?  aot  ab  aeqoalibos  ill' 

potuet  unl  rcrum  coacervatione  ditari,  nisi  subjectis 

glorioso  apice  potuissent  attolli  ?  Oninia  certe  |  /£.. 


«t  COLLECTIO  CANOiNU^i  S.  ISIDORO  HlSPAL.  ASCUIPTA.  4$!? 

T.  I,  2,  Umen]  loiios  plebis  ineinbra  siibjecla  dum  A  serenissimi  aique cletiieaiissimi  doiiiini  tiosiri  Recees- 

vinihi  principls  itereniii  iranseani  poleslaie  ct  per- 


aul  principale  capul  relevant  atienium  debiuc  ▼istonls 
obtuium»  ab  illo  negotiorum  prospectant  remedium 
eai  modo  gratum  modo  debitum  irrogant  censum. 
Regalis  proinde  ordo  ex  hoc  cuncta  sibi  dcberi  coii- 
vliicii  ci  qiio  se  regere  cuncia  cognoscit,  et  inde 
conquisiia  non  alleri  qiiam  sibi  Jusie  derendit ;  uiide 
non  person»  sed  poienti»  sux  haec  deberi  noR  am- 
btgit.  Regem  elenim  jura  raciunt ,  non  persona,  quia 
nec  con.>lat  sui  mediocritate  sed  sublimiiatis  honore : 
qune  ergo  honori  debeni  boiiori  descrviant ,  et  quac 
rcges  accumulaut  regno  relinquani,  ut  quia  eos  gloria 
regni  decorni,  i|isl  quoque  gloriam  regiii  non  exte- 
nuentsed  exornent.  llabeant  dcinceis  jure  444 
toudili  rCgos  in  rcgenJo  corda  sollicita,  in  operando 


peiuo  deputeniur  in  jnre,  non  habenda  parenlalt 
successione,  sed  possidenda  regali  congressione,  iia 
ut  jusle  sibi  debita  quisque  percipiat,  et  de  reliqiiis 
ad  remedia  subjeciorum  quxcunque  elegerit  princi- 
pis  volunias  exerceal,  illis  lanlumdem  excepiis  qux 
memoraius445  ^i^^  ntemoris  Cbindasvi:i(bus  prin- 
eeps  ante  regniim  aul  ex  propriis  aul  ex  jusiissime  con- 
qiiisilis  visus  est  babuisse;  in  quibus  cunctis  fitiis 
cjus  una  cum  glorioso  domino  nostro  Ueecesvioiho 
rege  permancat  et  divisio  libera  ei  possessio  pice 
plenissima  :  sed  ct  illae  res  quas  praediclus  princeps 
dejuslis  provenlibus  filiis  suis  vel  quibuslibet  justis- 
sime  visus  est  coniulisse  vel  reliqjiisse,  omnes  in  eo- 


facta  modesu,  in  decernendo  jndicia  jusia,  in  par-  B  rum  jure  maneanl  inconvulse,  illa  negoiii  hujus  ve- 


eendo  peciora  prompta,  in  coaquirendu  siudia  parca, 
]■  cinservaiido  vota  sincera,  ui  tanto  gloriam  regtii 
cum  feficiiaie  reienleui  quanto  jura  reglmlois  et 
inaiisueludiiie  couaervaverint  et  aequitate  direierint 
ph>missx  pra^miiim  dictionis  [T,  2,  dilectionis|.  Ne 
iiou  prodisse  puletur  ex  foinite  ratiouis,  reve(^re 
convenite^ideiitissimamspeciem  operis,  ut  ex  illo 
nos  idoneos  aascriorea  babeat  probltas  veriialis  ex 
quo  se  per  scmeiipsam  reservaverii  qnaliias  aciio- 
nis.  Eccc  etenim  ila  ex  geniis  nosirae  niediocribus 
majoribusqne  petsonis  niulios  bactcnus  corruis^e 
reporiinus  et  deflemus,  ui,  corum  agnitis  ruinis»  non 
aliud  posiiimus  quam  diviuac  judicia  consideraie  piT- 
niissioiiis,  qiiorum  quidom  domorum  spolia  ei  poten- 


ritate  servata,  ut  quia  gra:a  voluntas  gloriosi  domini 
nostri  Reccesvinthi  regis  reddere  decernit  unicuique 
^ustissime  debiia,  nemo  invasionis  calumniam  mo- 
veat  aut  damna  requirai,  projrier  qiiod  gloriosae  roe» 
moriae  geniioiem  ejus  quaedam  iudebile  absiulisse 
coiistitorat. 

Le»  ediia  in  eodem  eonciho  m  Reccemniho  priRdpr 

glorioto, 

In  nomine  Domini  Flavius  Reccesvintbos  rex. 
Emineniiae  celsiiudo  terrenae  luiic  salubrius  sublimia 
probaiur  appeiere,  cum  aaloti  proximorum  pia  cer- 
niiur  compassioue  prodesse ;  unde  solet  coniiDgere 
01  plus  commodi  de  aliena  salule  eonquirat  quam  de 


tlarnm  diviiias  simul   ac  praedia   iia  conspicinius  C  propria   uiilitate  quisque  percipiai.  lu  muliis  eniii» 


pror^us  exinanila,  et  ncc  lisci  usibus  commoda  nec 
palatiuis  officiis  repcrianiur  in  reinedium  salulare 
collala.  Cujus  rei  ex  utroqiie  cencurrente  defeciUy 
dum  ct  adjudicaios  senieiitia  Judiciornm  elisit  et 
corum  bonis  ad  ifisorum  vicem  munificalus  nemo 
surnxii,  peiie  non  res  ista  disciprtnam  in  ordine  sed 
defcciuin  i^osiiisse  pensaiur  in  geiiie,  illo  inajorl 
salulis  dispcndio  cumulalo,  quod  lam  b;ec  quac 
adjudicaiis  vigor  judiciorum  abslraxerat ,  quam 
illa  quae  qualiscunque  proventus  ordinc  pro- 
fligalionis  congi>Sberal,  loia  proprielatis  principum 
.tmpliiudo  in  sinum  suac  receptionis  incluscrat; 
sicque  solo  principali  veiilre  suppleio  cuncta  totius 
geniis  membra  vacuala  Ungucscerenl  qx  defoctu  ; 


quia  multorum  salus  attenditur  majoris  lucri  ftumnia 
percipitur :  in  se  auiem  quia  privati  commodi  fruciu» 
appeiitnr,  non  satis  est  si  unius  beiieflcii  praeroia 
Gonquirantur.  Iliiic  et  illa  regendarum  tanturodcm 
salus  est  plebium  quae  non  suos  flnes  prtvata  voiun* 
late  concludit,  sed  quae  universitatis  lintites  com* 
rouiii  prospcriiaiis  lege  defendit.  Quapropler  ne  %ii^ 
luiarls  ordo  imperialibu«  videatur  verbis  potius  obti* 
neii  qiiam  faclis,  de  sublimitatis  obtenlu  reclinainus 
ad  vota  supi  licum  tranquillx  visionis  aspectum,  ut 
inde  saluiaris  compassio  iiabeat  c»mmodum  unde 
lnrmae  plebium  adeplae  fuerintsupplicatioiiiseffeclum. 
Cum  igiiur  praecedentium  serietemporuro  immodera- 
lior  aviditas  prlncipum  sese  prona  diflunderet  in  spo- 


unde  evenit  ut  nec  sub^idium  mcdiocres.nec  digni-  ^  I  is  populorum,  et  augerei  rei  propriae  censum  acrnmna 


laieni  vuleant  obiincre  majores ,  quia  duin  solius 
polcsUi  is  vigor  maxiina  occupavit  ,  tolius  ple- 
bis  siaius  ntc  minima  jure  defendiu  Adeo  cum 
mnui  palafuio  offlcio  simulque  cum  majnrum  mino- 
rtiinqnc  conveniu  bos  omnes  tnm  poniiOces  quam 
etiam  sacerdoies  et  universi  sacris  ordinibus  famu- 
lanies  eoncordi  defluilione  deceruimus  et  optamu^, 
itt  omnis  conquisitionis  proftigaiio  in  omnium  reruro 
f ivenlium  ac  nen  vivenlium,  imin(bilium  quoque  et 
ntoveri  valentium  corpore  vel  spccie,  forma  vel  ge- 
iiere,  quoe  a  gloriosac  memoi  iac  Chiudasviniho  rege  a 
die  quo  in  regnuro  dignoscitur  conscen'disse  reper- 
ins,  quolibet  moilo  exsliterit  augroentasse»  omnia  in 


flebitis  subjectorum,  landein  supernae  rospeciionis 
afTlaiu  nobis  est  diviniius  ihspiralum,  ut  qtita  sub- 
jectis  leges  reverenllae  dederamus ,  principum  quo- 
queexceisibusretinaculum  temperanliae  poneremus. 
I^roinde  sincera  mansueiudinis  deliberatione  tam  no- 
bis  quam  cunctis  nostrae  gloriae  successoribus  adfu« 
luris,  Deo  mediante,  legem  ponimus  decretumque 
divalis  obiiervantiai  promulgamus,  ut  nullus  regum 
iinpulsiouis  suae  quibuscunque  molibus  aut  factioni- 
bus  scripturas  de  quibusliliet  rebos  alteri  debiiis  iia 
exlorqueat  vel  extorquendas  iDslituaiy  quatenus  in« 
jtisie  ac  nolenler  debiiarum  sibi  quisque  privari  pos- 
sii  domiRio  rrum.  Quod  siiilicujnsgratissiiiia  vo!ud- 


435  CONCILIA  illSPANIif:. 

lato  quidpiam  de  rebus  a  quocunque  perceperit  vel  A 
pro  evidt^nti  prsstalioDe  lucratus  aliquid  fuerit,  in 
eadem  446  scriptura  patens  voluiitatis  ac  praesilti 
condiiio  annotetur,  per  qnaro  aul  impressio  principis 
aut  conferentis  fraus  evidentissime  detegatur  :  et  sl 
paiiierU  a  nolenie  fulsse  scripturam  exaclam,  aut 
re^ipiscat  improbttas  prliicipis  ei  evacuet  quod  male 
contra&lt,  aut  certe  post  ejas  mortem  ad  eum  cul 
exacla  «st  sorlptura,  vel  ad  haeredes  ejus,  res  ipsae 
sine  cunctaiione  debeant  revocarl.  Illae  autem  res 
quse  seeltisa  omni  compressionis  argumentatione  di- 
recio  moJo  transierint  in  principis  potesiaiem,  iu 
(Jiis  perenniter  jure  perdurent;  et  quidquid  ex  rcbus 
ipsis  idem  princeps  ordinare  voluerii,  sum  potcsialis 
arbitrio  sulijact^bit.  Verum  ut  omne  hujus  negoiium 
actionis  roboret  sincerilas  verilatis«  cum  qoaratn-  ^ 
ciinqoe  renim  seriplurae  in  principls  nomine  exsti- 
terint  factse,  mox  tesies  qui  in  eadem  scriptura  sub- 
scriptores  accesserint  ab  his  quos  elegerit  princeps 
d  ligcniissime  perquirantur,  si  non  aliquod  indicium 
aut  de  impressione  princlpis  aut  de  fraude  scripla- 
rani  facientis  modo  quocunque  cognovcrint,  ut  slc 
aiit  rlte  facta  series  scrlpturae  permaneat,  aut  irriie 
eonfecta  vanescat.  Similis  quoque  ordo  de  lerris,  vi- 
oeis  Mque  famiUis  observeiur,  si  sine  scripturaetextu 
ianiummodo  coram  iesiibus  qaa:libet  foeta  fuerit  de- 
fiiittio.  De  rebus  aulem  omnibus  a  tenpore  Suinti- 
luni  regis  hucusque  a  principibus  acquisiiis  aut  dein- 
ccps  si  provcnerit  acquirendis  qiuecunque  forslian 
prjoceps  iiiordinata  sive  reliquil  seu  reliquerii,  quo- 
iiUm  pro  regni  apice  probantur  aequisila  fuisse,  ad  ^ 
snccessorem  taniumdem  regnl  decernimus  periinere, 
ita  faabiia  potestate  ut  qu:dqu'd  ex  bis  elegerit  facere 
libenim  habeat  velle.  In  illis  auiem  rebus  qu»  ipsi 
smi  de  bonis  parentum  aut  de  quoromcunque  pro- 
venerint  •uecessionibos  proximorum,  ita  eidem  prin- 
dpi  ejttsqoe  (illls  aiit  si  filii  defuerint  haercdibus  quo- 


-  TOLETAiNUH  IX.  I5i 

que  legitiinis  hxredltatis  jura  patebunt,  sicut  etiain 

ei  caeteris  lege  vel  successiono  patere  noscuntur. 

Quod  si  aliquid  ex  rebus  de  quorumcunque  pareutum 

aut  proxiinorum  non  solum   successionc  sed  ciiani 

qualibet  collalione  aot  quocunque  contraclu  nd  jus 

ipsius  perveiiisse  patuerit,  si  coniingat  li»c  inordi- 

naia  relinqui,  non  ad  successorem  regni  sed  ad  fi- 

llos  vel  hxredes  ejus  qui  conqoisivit  specialiier  001- 

nis  eadein  conquisitio  perlinebit.  Nam  el  de  illis  re- 

bus  qus  tdem  prinf^eps  ante  regnum  aui  ex  proprio 

aui  cx  justissime  conquisito  digooscitur  habuiss6« 

irrevocabili  crdine  aut  faciendi  quod  voluerit  pote- 

siaiem  habebit,  aui  ccrte  filiis  ejus  successio  plena 

patebit ;  quod  si  filii  defuerint,  legiiimis  baeredibiis 

ex  his  quae  inordinaia  reliquerit  haeredilatem  adire 

licebit.  Hujus  sane  legis  senientia  in  soKs  erit  princW 

pum  negotiis  observanda,  atqueili  perpetim  valitura, 

ut  non  ante  qui  piamsolium  regaleconscendat,  qoaro 

juramenti  447  fcedere  hanc  legein  Ke  inomuibus  iai- 

plerepromitiai.  Queincunque  vero  aut  per  tumultuosas 

plebes,  aut  per  absconsa  digniiati  publics  macliina* 

menta  adeplum  esse  eoiislitertt  regni  fastigia,  raox 

idem  cum  omnibus  tain  nefarie  sibi  eoasentlentibos 

et  anaiheina  fiat,  et  Christianorom  communionem 

amiitai,  tam  dirae  percussionis  ullione  collisus,  ut 

omnis  divinl  ordinis  cullor,  qui  llli  communieare 

praesumpserit,  simili  cum  ipso  damnatione  dispereat 

ei  poena  tabeseai.Nam  et  448  ^l  Q^is  legis  hujusse- 

riem  ex  officio  palatino  malevole  deirahendo  iace- 

rare  voluerit,  autevacuandam  quandoque  vel  silenter 

musitans  vel  aperte  resultans  proloqui  deiecius  exsti- 

terii,  cunclis  palaiinae  digniiatis  et  consoriiis  et  offi- 

ciis  mox  nudatus  omnium  rerum  suarum  dlmidtam 

partem  amitiat,  et  in  depulato  sibi  loco  redacius  a 

tutius  palaiii  maneat  socieiate  seclu  us :  religiosus 

eiiam  qui  se  in  eadem  culpa  devolverit,  simili  re* 

rum  proprieiaiis  suae  dispendio  subjacebii. 


■■  < 


LIV 

CONCILIUM  TOLETANUM  NONUM 

SBXDEGIlf  EPISGOPORUM,  ATVNO  FELIGIT8R    VII    BEGNI  SBRBNISSItfl  ATQOB  GLEMENTISS!MI  DOHINl 

N08TRI   REGGESVINTHI   BKGIB»   iBRA    DCEGIII. 


Dum  canonicx  definiiionis  edicto  in  Toletana  urbe  0 
pro^  peragendo  concilio  post  diem  Kalendaruni  No- 
vembrium  anno  feepiiino  Reccesvinihi  principis  glo- 
riosi&siini  in  basilicam  sanctae  Mariae  semper  virgtnis 
in  unum  fuissemus,  Domino  faveute,  coilecti,  id  com- 
muiii  definitione  decrevimus,  ot  capiiula  quae  iii 
priscis  canonibus  minime  habebantur  inserta  paii 
premulgarenlor  sententia,  et  anilqois  jungerentur 
regolis  perenni  Jugiiate  mansura  et  oinoi  reverentla 
cnnservanda*  Sed  quia  ncquaquam  recte  subditos  ju< 
dieat  qui  non  seipsuni  prius  justiti»  censiira  castigat, 
apiom  nobis  et  expedibile  visom  est  ante  nosiris 
excessibos  impouere  modum  et  sic  erraia  corrigere 
iubditorom.Toncnamque  meliusjudiciorum  exordia 


diriguntur,  eum  vita  jiidicum  anie  disponiiur,  eoque 
potius  )iidieii  forma  complctur  quo  negotiorum  priu- 
cipiis  aequitas  judieantium  antefertur:  adeo  exor- 
dium  apquitaiis  inchoari  a  judieibus  debet,  ut  perfe* 
ctio  juris  causarum  limitcm  aptius  formct. 

I.  171  de  rebui  EcdetiiB  nihU  epiicofi  miferani,  et 
qualiter  proximi  fundaiorii  eecleiiarum  ioUicitudineni 
gerant, 

Oninis  itaque  rei  ecclesiasiicje  quaniitas  sicut  re- 

mediom  veniae  tribuit  cnnferenli,  ita  damaum  riie 

prxparat  fraudatori :  et  idto  nullus  aacerdoium  vel 

miiiistrorum  ex  rebus  Ccclesiae,  quae  in  quibiiscun- 

que  locis  a  fidelilius  largiuntur,  aliquid  auferat  vel 

juri  suo  aot  catbedrae  propri«  oniiati  conocciau 


1-5  COLLECTIO  CANONUII  S.  ISIDORO  IllSPxVL.  ASCKIPTA.  45tt 

DcToilo  ciiim  uniuscujusque.  sicul  graianler  volom  A  vero  pro  liojus  negolii  causa  deiuceps  scriplura  con. 
ccntulil  Deo,  iia  deQfiivil  quod  plenitudo  voiorum     ferla  non  valeal. 


ronscrvarelur  in  loco,  in  quo  vel  ul  si  colfaia  lenen- 
lOr  niancai  graiia  oflTerehlis,  ila  si  fruslraniur  imrainei 
pcrnicies  dcfraudanlis.  Verom  ul  rei  hujiis  polior  so- 
lidilas  babeatur,  condignis  filiis  vel  nepolibus  honc- 
sUoribusque  propinquis  ejus  qui  conslruxil  ve!  dilavil 
ecclesiam  licilum  sit  hanc  bonae  inientionis  baberc 
solertiara,  ut  si  sacerdotem  seu  ministrum  aliquod 
cx  collaiis  rebiis  prxviderit  defraudare,  aul  commo- 
uitionls  bonesta  conventione  compescant,  aut^epi- 
scopo  vel  judici  corrigenda  denuntient:  quod  si  taliai 
episcopus  agere  tentet,  raetropolitaiio  ejus  hsBC  insi- 
nuare  prccitrenl :  si  autem  mctropolitanus  talia  ge- 
rat,  regis  hxc  auditibus  Intimare  non  differant.  Ip- 


IV.  fiufl?  de  eonqwiitii  rebus  inter  ecelesiatn  et  iacer' 
dotit  liiBredee  divisie  fiat. 
Sacerdotes  vel  quicunquc  illi  sunt  quibus  ecele- 
siasticarum  rerun^  cura  commissa  est ,  quxcunque 
admiuslratinnis  su»  tempore  emerini ,  si  de  rebus 
propriis  vel  vile  450  ^«^  P*'»«'""»  babuerint,  ad  ec- 
cle^i»  nomen  cui  prassunt  chariaruin  conOcere  iii- 
strumenta  procurent ;  non  eoim  convcnlt  ut  ecclesia 
qujB  suscepit  exiernum  eriicial  in  alieno  divitem  ci 
in  suo  retineat  fraudatorem.  Hi  vero  qui  suarum  re- 
rum  noscunliir  habere  comiendium,  ex  oiiini  re 
qtiain  posl  ortliiiationis  su»  diem  visi  sunl  conqiii- 
sisse,  slve  nulla  iive  aliqua  sint  in&iruincnta  confecta. 


rat,  regis  hdPC  auditibus  intimare  non  diBerani.  ip-      ^^^^3^3^  ^^  jurig  sui  quam  ecclesia.iicarum  re- 
sis  tamen  449  haredibus  in  eisdem  rebus  non  li-  ambiiione.  si  se  ulriusque  rei  quantiias  exKqua- 


ceat  quasi  juris  proprii  potestatem  pncrerre,  non  ra- 
pinam  et  fraudem  ingerere,  no:i  \loIentiam  quam- 
cunque  praesumere,  sed  hoc  solum  in  salutarem  sol- 
liciiudinem  adbibere.quod  aui  in  nullam  noxam  ope* 
ratio  nocens  attingataut  vel  in  mulctam  vel  in  aliquam 
partem  salutaris  merces  assumal.  Si  quis  vero  dein- 
ceps  hx'C  nioniia  teroerare  volucrii,  el  male  rapia  cum 
conftisione  restituet  ct  excommuiiicationis  annu»  seii< 
tontiam  sustiuebit. 

11.  C/l  (undatoree  eecUiiarum  quousque  advixerint  ea- 
\um  habeanl  curam,  ipsique  illic  ministros  eligant 
gervituroi. 

Cuin  saepe  sit  solitum  eiiam  illa  qoae  non  debenlur 
prcce  supplicaiioiiis  et  vi  quodammodo  exiorqiieri  q 
doloris,  quanto  jam  sine  obstaculo  concedi  debenl 
exquisiu  simul  et  ordine  juris  et  dolore  coropassio- 
nia?  Quia  ergo  fieri  plerumque  cognosciiur  ut  eccle- 
siaB  parocbiales  vel  sacra  monasteria  ita  quorumdam 
episcoporum  vel  insolentia  vel  incuria  horrendam 
decidant  in  ruinam,  ut  gravior  ex  hoc  oriatur  xdifi- 
caDilbus  moeror  qoam  in  construendo  gaudii  exsiite- 
rat  la^bor,  adeo  pia  compassione  decernimus,  ut  quan- 
diu  earumdem  fundatores  ecclesiarum  in  hac  vita 
Biipcrstites  exstiterint  pro  eisdem  locis  curam  per- 
milianiur  Iiabere  soUicitam ,  el  sollicitudiiiem  ferrc 
prxcipuam,  alque  rectores  idoneos  in  eisdem  basilicis 
i(!em  ipsi  offerant  episcopis  ordinandos.  Qtiod  si  ta- 
les  forsan  non  inveniautur  ab  eis,  tunc  quos  episco- 


rum  ambiiione,  si  se  ulriusque  rei  quantitas  exjcqua- 
verit,  inier  ecclesiam  et  decedenlis  baeredei  aiuo 
}ure  conqiiisilio  periinebit :  si  autem  q^iaelibet  pars 
majori  camulo  sui  juris  excreverit ,  nwlorem  etiam 
portionem  in  divisione  percipiel.  Quicunqiie  vcro  de 
prxdiclis  sacerdotibus  vel  minislris  pro  sui  utiliuia 
alque  amicitia  vel  pr«si  aione  aut  quocunque  roodo 
aut  per  scriplurae  seriem  meruerit  a  quolibet  collaia 
percipere,  in  rebus  ecclesiasticis  non  poterunl  ikurof- 
rari,  sed  quod  exinde  voluerinl  facere  ipsorum  vo- 
luntatisarbilrio  subjacebit.  Quod  si"  boc  post  eoruin 
mortem  iiiordinalum  foriasse  remanserit,  ecclesia 
hoc  sibi  cui  praeluit  vel  minister  exsiiiii  in  perpetuo 
vindicabll. 

V.  Si  episcopui  monaiterium  facial  vel  paroehitanam 
ecclesiam  aitet  ^  (iuantam  partem  de  rebus  ecclewg 
conferat, 

Donas  rei  dare  consi^llutn  et  praeseniis  h  ibelur  vii» 
subsidium  el  xternae  reinuneraiionis  cxspeciari  cer- 
nitur  praemium.  Quisquis  ilaque  episcoporuiu  in  pi- 
rochia  sua  monasterium  consiruere  forte  voluerii,  el 
hoc  ex  rebus  eccleslae  cui  praesidet  ditare  decreverii, 
non  amplius  ibideni  quam  quiiiquagcsimam  partem 
dare  debebit,  ut  hac  temperamenti  aequiiate  servaU 
ct  cui  tiibuit  compelens  siibsidium  conferal,  et  cui 
toliii  damna  gravia  non  infligat.  Ecclesiam  vero  qu» 
monasticis  non  iuformabitur  regtilis  aul  quam  pro 
suis  rounificare  voluerii  sepuliuris,  nou  amplius  quam 
centesimam  partem  census  ecclesias ,  cui  praesidet , 


iva  wivai*   ■•w..    ...,«.......<».    -.-   — ~,  .....w  ^ , CClllcailliaiu    |iait&iu    v*.i««»*    «^«.^— —  , w 

pus  loci  probaverit  Dco  placitos  sacris  cuiiibus  in-  0  ii^idem  conferre  licebit,  ea  tamen  cautela  scrvau,  ut 


siituat  cum  eorum  coiiniventia  serviturus.  Quod  si 
spretis  eisilem  fundatoribus  reclores  ibidem  pra^sum- 
pserit  episcopus  ordinarc,  et  ordinatioiiem  suam  ir- 
riiam  noverit  esse,  el  ad  verecimdiam  sui  aiios  in 
eorum  loco  qiios  idem  ipsi  fundaiores  condignos  ele- 
gerini  ordinari. 

III.  Si  de  rebtts  ecctesiee  pro  prcestatione  aliquid  dari 
dicatwr^  cama  praHiii  cagnoseatur, 

Si  sacerdos  vel  minister  de  rebiis  ecclesix  suae 
quidpiam  alicui  siib  praesiationis  obtentu  concedal, 
in  serie  tnstrumeuii  catisam  praestitl  evidenter  expo- 
nal,  ut  ex  hoc  aut  juste  confecu  iraiisaciio  innote* 
5cat,  aut  fraus  incompctcns  quas  latel  appareal.  Aliter 


unain  lanlummodo  qu»  placuerit  ex  his  duabos  re- 

munerandam  assumal. 

VI.  Vt  episeopui  tertiam  eccteiiastiearum  reritm  sibi 
debitam  cui  elegerii  eonferat. 

Curn  praeteritis  sanctionibus  notissimum  babealur, 
quae dc rebus parochalium ecclesiarum  pars episcopo 
cof.feralur,  opporiune  duximus  decernendum,  ul  si 
episcopus  tertiam,  quam  de  rebus  eisdem  saiictiouft 
paterna  sibi  dcbitam  novit,  aul  ipsi  ecclesi»  cujus 
res  esse  patescit  aut  afieri  ecclesiae:  cui  elegcrli  coa- 
ferrc  decreveril,  et  liciium  mancat,  et  irrevocabile 
robur  ejus  senteniia  fcrat. 


437 


CaXCiLIA  UlSPANIiE.  —  TOLIlTAMJM  11. 


m 


451  ^^'*  ^^  ^'^^^  conslUvtHm  ordioem  marleniis  Jiconum  deinceps  vel  ex  ancillo!  velcx  ingcniix  de« 


$aeerdQti9  htprede$  rem  ejw  adire  preteumanL 
Propinqni  roorientis  episcopi  niliil  de  rebus  ejiis 
absqiie  metropoliiaiii  cogniiione  usurpare  pracsu- 
ipanl;  qood  si  is  qui  reeessil  meiropoliiauus  fuerit, 
bsres  ejus  aut  successorem  ill  us  aut  conciliuro  su- 
siinebit,  ne  pas^iro  bnrredilalis  adeundae  data  licen- 
tia,  de  rebus  ecctesiae  aul  non  re<1Jatur  ratio  plena 
aiit  fraos  non  [/n  A.  deett  non]  inveniatur  illata  : 
quod  si  presbjter  aut  diaconus  ruerit  quos  obiisse 
eonsliteriti  non  sine  cognilione  sui  episcopi  rem  ejus 
tere^bus  adire  licebil.  Quisquis  sane  post  baec 
transgressor  invenlos  exstiierit«  pro  bis  qus  non  ex- 
speciato  boc  ordine  adierit  invasioni^  darono  legis 
sententiae  subjacd)il. 


testando  coniiubio  in  bonoreconslitoii  iilios  procrea* 

verint,  illi  quidero  ex  quibus  geniti  probabuniur 

canonica  censura  damnentur ;  proles  autero  tali  naia 

polluiione  non  solum  parenluro  h:rrediiaiero  nun** 

qiiaro  accipiet,  sed  etiam  in  serviiute  ejus  ecolesiae 

de  cujus  sacerdoiis  vel  roinistr»  ignominia  nati  sunt 

jitre  perenni  manebunt. 

XI.  Quod  iervilibtts  elericis  dare  debeani  episeojn 

libertaiem. 

Qui  ex  familiis  Ecclesiae  servituri  devocantur  iii 

cieruro  ab  eplscopis  suis  libertatis  necesse  est  per- 

cipiant  donuro,  et  si  bonestae  vilae  claruerint  mcritis, 

tunc  demuro  majoribiis  fangantur  officiis  :  qu^s  vero 

flagitii  sordidaverit  incorrigibilis  noxa,  perpetua  scr- 


Ylll.  Vi  seripiuree  ^uas  saeerdoies  vel  ministri  injusle  B  ^i^QS  condiliouis  religet  in  catenam. 


(eeerinit  post  monem  eorum  habeani  anru>rum  nU' 
merum  compuiatum, 

Si  sacerdos  vel  roinisier,  dum  gubernacula  eccle- 

siarum  adroinistrare  vldentur,  contra  fatrum  saii- 

ctis-imas  sanGiioues  de  rebus  ecclesiae  dcOnisiie  ali- 

qua  dignoscatur,  non  ex  die  quo  talia   scribendo 

decrevity  sed  ex  quo  talla  moriendo  Uefinita  reliquit 

soppoiatlonis  ordo  substabit.  Nunquam  etcniin  pote- 

rit  ad  tricenuium  temporis  pertinere  vila  iiriie  jndi- 

cantis,  quia  siaius  contractuum  initla  non  assumpsitab 

origine  aequitalis. 

IX.  Quanium  comrrsodum  sibi  episeopus  tollai  de  Ec^ 
ciesia  cujus  tumvlaverii  sacerdoiem, 

Plerique ,  dum  rapinis  inbiant  ut  nun  debcnt ,  aut 


XII.  Quod  posi  mortem  sacerdoiis  m  Ubertde  servis 
coUaia  annorum  tempus  debeai  computari. 

Si  sacerdos  libertatero  servis  Ecclesiae  conferre 

voluerii,  non  a  die  confectionis  suae  scriptura  tempus 

annoruro  computatum  lenebit,  sed  ex  qtio  eum  qui 

scripiurain  confecit  verius  obiisse  constiierll. 

XIII.  Vi  ex  tiberiis  Eeclesias  e^  fx  personis  ingenuis 
geniii  ab  obsequiis  ecclesia  uon  recedant, 

Excessibus  liberiorum  Ecclesiae  plerumque  palro- 

nam  vidirous  Eccle.siaro  convexari,  et  bicipiti  coacti 

sumus  laedio  condolcre,  uno  dum  per  snperbiaro  re- 

luciautis  auctor  contemniior  libertaits,  alteio  duin 

libertas  superbientis  in  conditioncm  relabi  cogitur 

servitutis;  adeo  cum  xam  praeteriiis  Patrnm  reguiis 


iniseraiionis  opus  couJignc  non  imp!ent  aut  indebita      muliae  super  hoc  diversac  constilut  onis  emanaverint 

tn«S   miaAmliAiii    ilAmnA   nArniie/>Anf      MuA/inA    nA   am-   ^  ««.^^*!^.^.         m ij -j      .i.    *.     ji» .• 


ipai  mlserationi  damna  permiscenl.  Ideoque  ne  am 
plius  misericordiae  opus  exsecrabile  dilabatur  in  sce< 
Iu8,  id  communi  decreto  sancimus,  ut  cum  pontincom 
mori  contigerit,  episcopus  qui  ad  humandum  corpus 
ejiis  advenerit  discriptis  tbcsauris  atque  domorum 
interiiis.si  lucuples  dcccdentis  Ecclesia  fuerit,  non 
amplius  quani  libram  auri  in  rebus  quibus  ei  pLcue- 
rii  9  exceptis  ornamentis  ccclesias ,  cum  gralia  ofie- 
reiitum  auferrc  perientei.  Si  vcro  minor  rebus  ex- 
stileril,  dimidiam  libram  sibi  liccnler  usurpct  :  nam 
et  bxc  ipsa  usurpare  ratio  nulla  permitteret,  nisi  ejus 
qui  convenit  sacerdolis  injariae  conlemplatione  anti- 
qiiitas  boc  nsu  acta  scrvasset.  Porro  brevem  descri- 
piarum  reruro  sub  fiJeli  relalione  idero  qui  descripslt 
dirigere  metropolitano  curabit :  roetropolitanus  autem 


sanctiones,   lamen  quoddara  ad  plenitudinero  rei 

aptum  conspeximus  adhiic  innectere  complementum. 

Igitur  sicut  leguro  reverenJa  sanctio  censuit,  iia  ser- 

vari  totius  generis  nobilitas  debet,  ut  in  nullo  aliena 

commistio  maculet  quod  pcr  totum  453  generosiias 

propria  decoravit :  unde  cunctis  ecclesiarum  Ul)eriis 

tam  viris  quaro  feminis  eorumque  propngini  interdi- 

cilur  judicio  generali,  ne  dtinceps  causa  ^  connubii 

aul  Romanis  ingenuis  copulentur  aut  Gothis.  Qiiod 

si  hoc  faclum  quandoque  paiuerit ,  permisilone  lait 

gcnita  proles  nunquam  merebilur  jus  indebitx*  digni- 

tulis  nec  Ecclesiae  unquam  carebit  obscquiis ,  cujiis 

bencficio  donum  meruisse  noscitur  libertatis. 

XtV.  Quod  ti  liberii  Ecclesia;  ad  eam  reverti  non 
velintf  omnis  eorum  resculajuri  appiiceiur  Kcciesiw. 


ex  eadem  morientis  Ecciesia  nihil  prorsus  auferre  ^     Si   conlingat  quemcunque  de  liberlis   Ecclesitt 


praesuroat,  sed  solam  quae  ad  cum  pertiuet  salvatio- 
nis  curaro  impendat. 

452  ^-  ^^  damnalione  /iliorum  qui  ex  sacerdoiibus 
et  mittistris  geniti  comprobantur, 

Curo  multae  snper  inconiinentiam  ordinis  clerico- 

rum  hactenus  *  emanaverint  senleniiae  Patrum  el 

ciullalenus  ipsorum  formari  quiverit  correctio  mo- 

ruro,  usque  adeo  sententiam  jiidicantum  protraiere 

commissa  culparum,  ul  i.on  tantuni  ferre.ur  uliio  in 

actoribus  sceierum,  verum  et  in  progenie  daronato- 

mm.  Ideoque  quiltbet  ab  cpiscopo  usque  ad  subdia- 

*  In  reliqnis,  praeter  A,  utqne  hactenus. 

^  Mjf  B.  R.,  E.  4,  T.  1 ,  2,  U.  causa  conjvnciionis 


eoruroque  prosapia  conira  primaevas  modernasque 
Palruro  regulas  aut  Gothis  aut  Roroanis  ingenuis 
copulari  «,  taro  IUis  quaro  eorum  stirpi  non  licebit 
ab  Ecclesiae  patrocinio  evagarl,  sed  aut  ad  debita 
obsequia  reverti  cogendi  sunt,aulsi  redire  noluerint, 
quBecunque  vel  parenies  eoruro  vel  ipsi  ab  Eccle^ia 
sunt  adepti  vel  in  ejus  patrocinio  vlsi  aunt  conquisisse 
insistenie  pontiflce  in  ditionero  propriae  rei^ucaniur 
Ecclesiae. 

XV.  Deobsequio  el  discipliHalibertorumEcctetiff. 

Ecclesiae  liberli  eorumque  progenies  eidem  basiticae 

quibustibei  copulentur  personis  ingenuis. 
'  i£.|ll.  R.,  quibuslibei  persouis  ingenuis  copuiari» 


i:;5 


COLLECnO  CANONUtf  S.  ISIDORO  (IISPAL.  ASCRLPTA. 


I3tf 


Dcvotio  ciiim  uniuscujusque,  sicot  gratanter   voluin  A  vero  pro  liujus  negolii  causa  deiuceps  scriptura  coii- 
contulil  Deo,  ita  deQnivit  quod  plenitudo  votorum     ferta  non  vafeat. 


ronservaretur  in  loco,  in  quo  vel  ul  si  collata  tenen- 
(ur  niancat  graiia  ofrerentis,  ila  si  frostranlur  imminet 
pcrnicies  dcfraudantis.  Verom  ut  rei  tiujiis  potior  so- 
lidilas  babeatur,  condignis  flliis  vel  nepotibus  honc- 
stioribusque  propinquis  ejus  qui  conslruxit  vel  ditavit 
ecclesiam  licitum  sit  hanc  bon»  inientionis  baberc 
solertiaro,  ut  si  sacerdotem  seu  ministrum  aliquod 
ex  collalis  rebus  prxviderit  defraudare,  aut  commo- 
ultionis  honesla  conventione  coinpescant,  au^epi- 
scepo  vel  Jodici  corrigenda  denuntient:  quod  si  talia 
episcopus  agere  tentei,  melropolitatio  ejus  ha*c  insi- 
nuare  prccnrent :  si  autem  ractropolitanus  talia  ge- 
rat,  regis  hjDC  auditibus  intimare  non  differant.  Ip- 


lY.  Quce  de  eonqmsiiis  rebuB  inter  eeelesiam  ei  eacer' 
dolit  hoirede*  divitie  fiat. 

Sacerdotes  vel  quicunque  illi  sunt  quibus  eccle- 

siasticarum  rerum-  cura  commissa  est ,  quxcunque 

adminstratinnis  su»  tempore  emerinl ,  si  de  rebus 

propriis  vel  vile  450  ^^^  p»rum  babuerint,  ad  ec* 

cle>i»  nomen  cui  prassunt  cbartaruin  conflcere  iii- 

strumenta  procurent ;  non  eoim  convcnit  ut  ecclesia 

quae  suscepit  exiernum  efnciat  in  alieno  divitem  el 

in  suo  retineat  fraudatorem.  tli  vero  qui  suarum  re- 

rum  noscuntur  habere  coini<endium,  ex  onini  re 

quam  post  orJinationis  siix  diem  visi  sunt  conqiii* 

sisse,  sive  nulla  ^ive  aliqua  sint  ins.iruinenta  confecta. 


sis  taroen  449  bxredibus  in  eisdero  rebus  non  li-  B  compensala  taro  Juris  sui  quaro  ecclesia.iicarum 


ceat  quasi  juris  proprii  potestaiem  praererre,  non  ra- 
pinam  et  fraudero  ingerere,  no:i  uoleniiaro .  quam- 
cunque  praesumere,  sed  hoc  solum  in  salutarem  sol- 
liciiudinem  .idbihere,  quod  aut  in  nullam  noxamope- 
ratio  nocens  attingataut  vel  in  mulctam  vel  inatiquam 
partein  salutaris  merces  assumai.  Si  quis  vero  dein- 
ceps  hx*c  nioniia  teroerare  volucrit,  et  luale  rapia  curo 
confusioiie  restituet  ct  excommuuicationis  annus  sen« 
tontiaro  sustinebit. 

II.  Vt  fundaloret  ecele$iarum  quousque  advixerinl  ea- 
rum  habeant  curam,  ipeique  illic  mininros  eliyant 
servituroi, 

Cuin  saepe  sit  solitum  eiiam  illa  qux  non  debentur 
prece  supplicaiionis  et  vi  quodammodo  extorqiierl  r 
doloris,  quanlo  jam  sine  obstaculo  conccdi  debent 
exquisita  simui  et  ordine  juris  el  dolore  compassio- 
iiia?  Quia  ergo  Geri  plerumque  cognosciiur  ut  eccle- 
$ix  parocbiales  vel  s»cra  monasteria  ita  quorumdam 
cpiscoporum  vel  insolentia  vel  incuria  hurrendam 
decidant  in  ruinam,  ut  gravior  ex  hoc  orialur  xdifi- 
caniibus  moeror  quam  in  construendo  gaudii  exsiite- 
rat  la^bor,  adeo  pia  compassione  decernimus,  ut  quan- 
diu  earumdem  fundatores  ecclesiarum  in  hac  vita 
siipcrstiles  cxstiterint  pro  eisdcm  locis  curaro  per- 
mitlaniur  habere  sollicitam,  ei  sollicitudinem  ferrc 
proccipuam,  atque  rectores  idoneos  in  eisdero  basilicis 
i(!em  ipsi  oflerant  episcopis  ordinandos.  Quod  si  ta- 
ies  forsan  non  inveniauiur  ab  eis,  lunc  quos  episco- 


ruro  ambiiione,  si  se  ulriusque  rei  quantiias  exxqua- 
verit,  inter  ecclesiam  et  dccedenlis  bxrede^  ae|uo 
Jure  conquisilio  perlinebit :  si  autem  quarlibet  pars 
in.ijori  curoulo  sui  Juris  excreverii,  iDaJorem  eiiani 
portionem  in  divisione  percipiet.  Qiiicunque  vero  de 
praedictis  sacerdulibus  vel  minislris  pro  sui  utilitale 
atque  amicilia  vel  praestuiione  aut  quocunque  modo 
aut  per  scriplune  seriem  meruerii  a  quolibet  collaia 
percipere,  in  rebus  ecclesiastieis  non  poterunt  nume- 
rari,  sed  quod  exinde  vulueriiit  faeere  ipsorum  vo- 
luntatisarbitrio  subjacebil.  Quod  si'  hoc  post  eoruro 
mortero  inordinaluro  foriasse  remanserit,  ecclesia 
hoc  sibi  cui  praefuit  vel  miuisier  exsiiiii  in  perpetuo 
vindicabil. 

V.  Si  episcoput  monasierium  faeial  vel  paroehitanam 
ecclesiam  dilet^  quantam  partem  de  rebus  eccleutg 
conferat, 

Donae  rei  dare  consu!tttm  el  praeseniis  b  ibelur  viiae 
subsidinra  et  aelernae  reinuiieraiionis  exspeciari  cer- 
nitur  praemium.  Quisquis  ilaque  episcoporuin  in  pa- 
rochia  sua  monasieriuro  construere  forte  voluerit,  ei 
hoc  ex  rcbus  ecclesiae  cui  praesidet  diiare  decreverii, 
non  amptius  ibideni  quaro  quiitquagcsiroam  partero 
dare  debcbily  ut  hac  temperaroenti  aequitate  servata 
€t  cui  tribuit  coinpetcns  subsidiuro  conferat,  et  cui 
lollii  darnna  gravia  non  infligat.  Ecclesiam  vero  qua^ 
monasticis  non  iurormabitur  regulis  aut  qnam  pro 
suis  munificare  voluerii  sepuliuris,  non  amplius  quani 
centesimam  partem  census  ecclesi» ,  cui  praesidet , 


pus  lod  probaverk  Dco  placilos  8acrh  cuhibus  in-  D  iudem  conrerre  licebit,  ea  lamea  cauiela  wrtato.  ui 


siituat  cum  eorum  conniventia  servituros.  Quod  si 
spreiis  eisdem  fundatoribus  reclores  ibidem  prxsum- 
p&erit  episcopus  ordinaro,  et  ordinaiionem  suam  ir- 
riiam  noverlt  esse,  ei  ad  verecuiidiaro  sui  alios  in 
eorum  loco  qiios  idero  ipsi  fundaiores  condignos  ele- 
gerint  ordinari. 

III.  Si  de  rebus  ecclesia  pro  prceslatione  aliquid  dari 
dicatuff  causa  prastiti  eognoicatur. 

Si  saeerdos  vel  minister  de  rebiis  ecclesiae  suae 
qnidpiaro  alicui  snb  praesiatiouis  obtentu  concedal, 
in  serie  instrunieuii  causain  praestiii  evidenter  expo- 
nat,  ut  ex  hoc  aut  juste  confecta  iransaciio  innote- 
«icat,  aiit  fraos  incoinpctcns  qu»  latet  appareat.  Aliter 


unain  lanlummodo  qux  piacuerlt  ex  his  duabus  re- 
munerandam  assumat. 

\l.  Ut  episeopus  tertiam  ecclesiastiearum  rerum  sibi 
debitam  cui  etegeril  eanferat. 

Curn  praeteritis  sanclionibus  notissirooro  babeaturt 
quae  dc  rebus  paroch!aliuro  ecclesiaruro  pars  eplscopo 
coiifcratur,  opporiune  duxiinus  decernendum,  ut  si 
episcopus  tertiam,  quam  de  rebus  eisdem  sanclione 
paterna  sibi  debitam  uovit,  aut  ipsi  ecclesiae  cujus 
res  esse  patescil  aut  atieri  ecclesiae  cui  elegerit  con- 
ferrc  decreverit,  et  licitum  mancat,  ei  irrevocabiie 
robur  ejus  seiitentia  fcrat. 


437 


CaNGlLIA  HiSPANIiE.  —  TOLETANUM  IX. 


m 


451  ^^'*  ^^  ^^^^  cmuUuium  ordwem  morieniis  A  conutn  deiiiceps  tcI  ex  ancilla!  vel  cx  ingGnno!  de« 


saeerdoii$  literede$  rem  ejw  adire  pretiumaniu 
Propinqni  morieniis  episcopi  niliii  de  rebus  ejiis 
absque  metropoiUani  cognilione  usiirpare  prscsu- 
iranl;  quod  si  is  qui  recessil  nieiropoliiauus  fuerit, 
baeres  ejus  aut  successorem  iil  us  aut  conciliuro  su- 
siinebit,  ne  past^im  hnrredilatis  adeundae  data  licen- 
tia,  de  rebus  ecclesiae  aul  non  reddatur  ratio  plena 
aut  fraus  non  [In  A.  dee$t  non]  inveniatur  illata  : 
quod  61  presbyter  aut  diaconus  fuerit  quos  obiisse 
coiisliterit,  non  sine  cognilione  sui  episcopi  rem  ejus 
bteredilfus  adire  licebit.  Quisquis  sane  post  bxc 
Iransgressor  inventus  exsiiterit,  pro  his  qus  non  ex- 
spectato  hoc  ordine  adierit  inYasionii  damno  legis 
sententix  subjacefbil. 


testandoconnublo  inbonoreconslituii  filiof  procrea* 

verint ,  illi  quidem  cx  quibus  geniti  probai^untur 

cinonica  censura  damnentur;  proles  auiem  tali  nata 

poliuiione  non  solum  parcnlum  h:i-reditatem  nun- 

qnam  accipiet,  sed  etiam  in  servituie  ejus  ecolesiae 

de  cujus  sacerdoiis  vel  ministris  ignominia  nati  sunt 

jiire  perenni  manebunt. 

\!.  Quod  servilibus  clericis  dare  debeani  epi$eofn  - 

libertaiem. 

Qui  ex  familiis  Ecclesiae  servituri  devocantur  in 

clerum  ab  episcopis  suis  libertatis  necesse  est  per« 

cipiant  donum,  et  si  bonest»  vitae  claruerint  mcritis» 

tunc  demum  majoribus  fungantur  officiis  :  quos  vero 

flagilii  sordidaverit  incorrlgtbilis  noxa»  perpetua  ser- 


Yill.  Vi  $cripturtB  tiuas  $acerdote$  vel  minUtri  inju$te  B  ^ii^s  condiiiouis  religet  in  catenaro. 


fecerint,  po$t  morieni  eorum  habeant  annorum  nU' 
merum  computaium. 

Si  sacerdos  vel  minisier,  dum  gubemacula  eccle- 

siarum  admiuistrare  videiiiur,  conira  fatrum  san- 

ctis-imas  sanciioues  de  rebus  ecclesiae  dcUnis^e  ali- 

qua  dignoscatur,  nou  ex  die  quo  lalia   scribendo 

decrevity  sed  ex  quo  talia  moriendo  defiuiia  reliquii 

SQPpuiationis  ordo  subsiabit.  Nunquam  eteniui  pote- 

rit  ad  tricennium  temporis  pertinere  vila  itriie  judi- 

cantis,  quia  staius  eonlractuuui  inilia  non  assumpsitab 

origine  aequitatis. 

IX.  Qwtnlum  cemiMdum  sibi  epUcopus  tollat  de  Ec- 
cleeia  cujue  tumvlaverit  $acerdotem» 

Plerique ,  dum  rapinis  inbiant  ut  nun  debcnt ,  aut 


XIL  0«od  po$t  mortem  $acerdoti$  in  Ubertite  $ervi$ 
coUaia  annprum  lempue  debeat  computari, 

Si  sacerdos  iiberlatem  servis  Ecclesiae  conrerre 

voluerii,  non  a  die  confectionis  suae  scrlpiura  lenipus 

annornro  compuiatom  lenebit ,  sed  ex  qiio  eum  qui 

scriplurain  confecit  verius  obiisse  consiiierit. 

XllL  Ut  ex  liberii$  EeclesicB  et  ex  personi$  ingenuie 
geniti  ab  obsequiis  ecclesia  iion  recedant. 

Excessibus  iiberlorum  Ecclesiae  plerumque  patro- 

nam  vidimus  EccIeAinm  convexari,  et  bicipili  coacli 

sumus  taedio  condolere,  uno  dum  per  snperbiam  re- 

luciautis  auctor  contemniiur  liberiaiis,  alteio  duin 

liberlas  superbientis  in  condiiioncm  relabi  cogiiur 

servitutis;  a^ieo  cum  x^m  praeteritis  Patrum  regulis 


miserationis  opus  condigne  non  implent  aui  indebiia      jnultae  super  boc  diversac  consiilut'oiiis  emanaverint 


ipii  miseratioui  damna  permiscent.  ideoque  ne  am 
plius  miseiicordiae  opus  exsecrabiie  dilabatur  in  sce- 
lus,  id  communi  decrelo  sancimus,  ut  cum  pontificcm 
mori  contigerit,  episcopus  qui  ad  humandum  corpus 
ejits  adveneiit  dtscripiis  ihcsauris  atque  domorum 
)Dternis,si  locuples  dcccdenlis  Ecclesia  fuerit,  non 
amplius  qua:n  librain  auri  in  rebus  quibus  ei  pLcue- 
rit,  exceptis  ornainentis  ccclesise,  cum  graiia  ofle- 
reiiium  auferrc  perieniet.  Si  vcro  minor  rebus  ex< 
siiteril,  diinidiani  iibram  sibi  liccnler  uiurpci  :  nam 
et  haec  ipsa  usurpare  raiio  nulla  permitleret,  nisi  ejus 
qui  convenit  sacerdotis  injuriae  conlemplatione  anli- 
qniias  hoc  nsu  acta  scrvasset.  Porro  brevem  descri- 
piarum  rerum  sub  fiJeli  relatione  idem  qui  descripsit 
dirigere  melropolilano  curabit :  metropolitanus  autem 


sanctiones,   tamen   quoddam  ad  plenitudinem  rei 

aptum  coiispeximus  adhuc  inneciere  complementuro. 

Igitor  sicut  legum  reverenJa  sanciio  censuit,  lia  ser- 

vari  toiius  generis  nobiliias  debet,  ut  in  nullo  aliena 

commistio  maculet  quod  pcr  totum  453  gcnerosiitas 

propria  decoravit :  unde  cun(;tis  ecclesiarum  iiberiis 

tam  viris  quam  femiois  eorumque  propngini  interdi- 

ciiur  judicio  gencrali,  ne  dt- inceps  causa  ^  connubii 

aut  Romanis  ingenuis  copulentur  aut  Gotliis.  Qiiod 

si  hoc  facium  quandoque  patuerit ,  permistione  fali 

gcnila  proles  nunquam  merebitur  jus  indebiia:  digni- 

iBiis  nec  Ecclesiae  unquam  carebit  obscquiis ,  cujus 

l)encncio  donutn  meruisse  noscitur  tibertatfs. 

XtV.  Quod  ii  liberti  Ecctesics  ad  eam  reverti  non 
velint^  omnis  eorum  reecutajuri  appiicetur  Eccte$iig. 


ex  eadem  morientis  Ecdesia  nihii  prorsus  auferre  ^     Si   conlingat  quemcunque  de  libertis   Ecclesia 


praesumat,  sed  soiam  qux  ad  cum  pertinet  salvatio- 

itis  curam  impendat. 

452  ^*  ^^  damuatione  fHiorum  qui  ex  $acerdotibu$ 
et  ministris  geniti  comprobantur. 

Cum  multae  super  inconiineuiiam  ordinis  clerico- 

runi  haclenus  *  emanaverint  sententiae  Palrum  et 

eiullalenus  ipsorum  formari  quiverit  correctio  mo- 

rum,  usque  adeo  seiiteiitiam  jiidicantum  protraiere 

Gommissa  culparum,  ut  i.on  lantuin  ferre.ur  uliio  in 

actoribus  scelerum,  verum  et  in  progenie  damnaio- 

rym.  Ideoque  quilibei  ab  episcopo  usque  ad  subdia- 

*  In  reliquis,  praeter  A,  usque  hactenus. 

^  JE,.^  B.  R.,  E.  4,  T.  i ,  ^,  U.  causa  conjvnclioni$ 


eorumque  prosapia  conira  primaevas  modernasque 
Pairum  regulas  aut  Gotbis  aut  Romanis  ingenuis 
copulari  e,  tam  illis  quam  eorum  stirpi  nou  licebit 
ab  Ecclesiae  patrocinio  evagari,  sed  aut  ad  debita 
obsequia  reverti  cogendi  sunt,  aut  si  redire  noluerint, 
quaecuDque  vel  parentes  eorum  vel  ipsi  ab  Eccie^a 
suot  adepti  vel  in  ejus  patrocinio  visl  sunt  conquisis^ie 
insistenfe  ponlidce  in  ditionem  propriae  reJucaniur 
Ecc!esiae. 

X  V.  Df  obeequio  et  disciptina  libertorum  Ecclesiee. 

Ecclesiae  liberti  eorumque  progenies  eidem  basilicae 

quibtutibet  copulentur  personis  ingenuis. 
^  i£.|B.  R.,  quibustibet  persouis  ingenuii  copular,i. 


430 


COLLECTIO  CANOiNUM  S.  ISIDORO  HISPAL.  ASCRIPTA. 


m 


ile  qualiberlalisgnriaminerueruntyOtoequiaproinpla  a  vcslra  cognovit»  DOTcrit  se  anno  Tenluro  die  kalen 

ainceraque  parabunt ,  qni  sicut  lioc  in  obsequiuin  pro 

poisibiliiaie  sui  quod  utiles  ingenui  dabunl,  iu  quo- 

que  in  emcndatione  culparuni  quod  inuliles  ingenui 

sostinebunt^ 

XVI.  Quod  Ubnth  Ecdeiia  mhil  de  rebm  $nii  in 
aHenutn  Uc-eai  lran$[erre  dominium. 

Libertis  Ecclesi»  eorumque  propagini  ex  omnibus 
reboa,  quae  de  jure  Eccles*»  noscuntur  habere,  nibil 
licebit  in  eitraneum  dominium  Iransactione  qnacun- 
qoe  dcducere ;  acd  sl  ei  his  quselibet  venderefortasse 
Toluerinf,  sacerdoti  ejusdem  Ecclest»  offerant  con- 
Tenienler  emenda,  earamque  rerum  pretia  ut  eis 
ptacuerit  aut  dispenseni  aut  habeant :  nam  in  domi- 
nium  partis  alieriut  rei  suae  censum  nullomodo  (rans- 
ire  pcrmittimus.  Suis.autem  flliis  vei  propinquis 
eldem  Ecclesiae  \el  servliio  vel  patrocinio  subjugatis  B 
quaecunque  Yendere  rt\  donare  ▼oluerlot  aditus  om- 
nlno  patebit. 


XVIL  Vl  baptlzati  Judcei  eum  epis^opts  celebrent 

diet  feilos. 

Daptizaii  Judaei,  quocunque  loco  cxiero  454 1®"^* 
pore  converseniur,  feslis  lamcn  prxcipuis  Novi 
Testamenti  serie  consecratis  ac  diebus  illis,  quos 
oliro  sanciione  Veieris  legis  stbiniet  a*nsebant  esse 
solemnes,  in  c  vllatibus  publicisque  conventibus  cum 
sumniis  Dtl  sacerdotibus  celebrare  praecipimus,  ut 
corurn  conversaiionem  ac  Gdem  (9t  pontifex  approbet 
cl  veritos  servel.  Hujus  vero  temerator  edicii  proul 
xlas  permiscril  aut  Oagris  aut  abstinenli»  subjacebil. 

Expletis  omuibus  quae  ad  lioiiebtatis  regulam  in 
collationem  venero  fraiernam,  graies  exsolviinus  C 
immorUli  Dominu  soli ,  cujus  dispnsitione  mirabili 
ad  bunc  sanciae  congregatlonis  coetuni  meruimus  ad- 
unari,  ut  et  communis  visio  prospcritatem  noslram 
ostenderet  et  par  definltio  concordiam  assignaret ; 
obaecranies  ejiis  mise  icurdiam  largam,  ut  sercnis- 
simo  '^  domiiio  et  amabili  Christo  Reccesvinlho  prin- 
cipi  glorioso  ita  praDseniis  vit»  feliciutem  iinpendat, 
ut  angelicae  beaiitudinis  gloriam  pnst  lempora  iongxva 
concedati  aique  ita  nos  ejusdem  feliciiate  Ixlos  seinper 
eriiciat,  ut  in  terram  viventium  remuneraluros  at- 
lollai;  antiquitaiis  dehlnc  ordinem  saiubcrrimc  reti- 
uentes,  posiquam  rationem  festi  i^aschalis  fraieri>iias 


darum  Novenibrium  caosa  pcragendi  coneiiii  in  hac 
urbe  faventc  Dominocongregari,  ul  siinili  diseepiaui 
.nut  quae  prospexerimus  cougrua  decernamus,  aut 
solius  pacis  convenlo  laetemur.  Consummaium  est 
hoc  sanctum  eoncilium  die  viii  Kalendarum  Di-cem« 
brium  anno  feliciter  septimo  regni  serenissimi  aique 
ciementissimi  domini  nostri  Reccesvinlhi  regis,  ara 

DCXCIII. 

Iiiierfuemnt  ^  hoic  sancto  coneilio  Pontifices : 

Eugenius  regi»  urbls  metropoliianns  cpiscopus. 

Tayo  Cansaraugusianus  episeopus. 

Marcus  Gablulonenais  episcopus. 

Winibal  llicilanus  episcopus. 

Witericus  [V.^  Guiderieus]  Segontinus  eiiseopiis. 

Maurusius  Oretaniis  episcopus. 

Dadila  Compluieiisis  episcopiis. 

Felix  Valeniinus  episcopu^. 

ValJingius  Arcavicensis  episcopus. 

Maurellus  Urgclitanus  episcopus. 

Eupsychius  Segobricensis  episcnpus. 

Aihanasius  Selabitanus  episcopus. 

Giberius[<7.,  G.,  Guiberius]  Bigaslrcnsis  episcopus. 

Waidefredus  Menicsanus  episcopus. 

Magiiarius  Arcitmus  episcopus. 

Siephanos  Yaleriensis  episcopus. 

455  AbbaUi. 

Fugitivus  abbas. 
Ildephonsus  abbas. 
Emerius  abbas. 
Blorarius  abbas. 
Joannes  abbas. 
Iiem  Joannes  abbas. 
Marcellinus  abbas  ^. 
Silicolus  abbas  ^. 

456  yicarii  ifnseoporum. 

Danieldiaconus  Marcelliepiscopiecclesiae  UrciiaAX» 

Ftrt  illmtrei  officii  palatini, 
Paulus  comes  Nolariorum. 
Eiberius  *  comes  Cubiculariorum. 
Eila  comes  et  dux. 
Riccila  comes  Pairimoniorum. 


*  E.  4,  T.  i,  reverentiniino. 
^  Desunt  subscriptioiies  in  A.  Desomptte  sunt  ex  d 
B.  R,  com  varianiibus  csterorum  leciionibus. 


«  E.  i,  U.,  G.,  tirehipre$bijter  Toietanut, 

^  T.I,  Primiceriw.  T.  %  U.,  G.,  Primicienut, 

•  E.  4,  T.  1,2,  Hemet€riu$. 


LV 

COMaLIUM  TOLETANUM  DEGIMUM 

VIUINTI  BPtSCOPORDH,  HABITUII   DIE  KALBNDARUM   DECBMBRIUM  ,   ANNO    Vlll    GLORIOSI     DOMINI 

RBLIOIOSISSIMI   RBGCBSVINTHI   PRINGIPIS,   iERA   DGXCIT. 


Gralulationem  nobis  splritualem  divina  contulit 
pratia,  quando  tribuit  utl  nos  et  salutaris  disciplinae 
frequentia  et  convenire  ad  pacilicorum  votorom  stu- 
dia  prxopiata.  Congrcgaiis  ergo  nobis  ctm  concor- 


diam  animl  et  in  conventum  loci,  rererentes  graiias 
invisibili  Deo  et  glorioso  rerum  domino  Reccesvinthc 
regi,  cujus  sacratissiaio  volo  retenta  paternitaiis 
sancia!  tradiiione  ad  sacrum  quivirous  aduuari  coii* 


Ul 


CONCILU  IIISPANIiE.  —  TOLETANUM  X. 


413 


Taniam,  has  subCer  annexas  regulas  concordi»  deO-  A     11.  De  non  vtQlandit  jurameniit  in  talutnn  regiam 

iiiiione    prolaias    sQicrna    siaiuiinus    roaiiere  lege 

prxfixas. 


L  De  celebriiate  feitivitatis  dominiea  matrit, 

Cum  nih  I  liJci  sincerilas  per  diversiiatem  adver- 
sum  incurrai  et  unilalem  calholica!  regulas  varielas 
nulla  decerpat,  esi  lamen  quod  nisi  lemporum  uhilaie 
servelur  el  discidiiim  indiscissx  onitati  parluriat  et 
sacranientorum  uniiate  conslare  non  valeal.  Hincesl 
qucd  paschale  festum  nisi  nno  die  celehremns  et 
tempore  In  Jndaicum  decldamus  errorcm :  hinc  ud- 
Teuium  sancli  Spirilus  posl  resurrectionem  Dei  nisi 
eispeciemus  lemporc  deHnito  dierum  simul  et  nu- 
n^^ero,  non  possiiiDus  impleri  ejusdcm  Spiriius  dono, 
i]uoniam  si  carel  plenitudinis  numero,  c  Tcre  pote^t  B  voluntale  profana,  mox  propria  digniiaie  privntus  et 


datit, 
Frequenilum  molesiiarum  nocens  impolsus  con  - 
lcmni  quidem  mngniludine  decentis  poteral  graviia- 
lis;  sed  quia  levitas  labens  facile  ad  prnrcipitia  vana 
corda  reclinai,  bene  honesta  soUiciludo  cohibere  pro- 
prral  quod  rrequenlaia  usiuiio  vilare  nou  curat. 
Adco  cum  et  quorumdam  paiernnruin  sanciionibus 
decretorum  ei  insiilutionibus  sil  legalibus  caulum,  ne 
conlra  salulem  principum  geniisque  aut  patrix  quis- 
quam  mediiari  conetur  adversum,  hoc  unum  specia- 
liter  nunc  depromiiur  observandum,  ul  si  qiiis  relio 
giosorum  ab  episcopo  usque  ad  extremi  ordiiiis  deri- 
com  sive  monachum  generalia  juramenla  in  saluiein 
regiam  gentisque  aut  patrls  dala  reperiatur  violassc 


et  inysicrii  sacramenlo:  hinc  nativiiatis  dominicas 
^atrum,  quo  evidenler  de  ulero  virginali  Verbum 
prodiitcaro  facluin,  absqucdublo  servat  ei  lemporis 
cursum,  rcprxsentat  specialis  diei  ct  momcnlum. 
Si  ergo  Naiivitaiis  el  moriis  incarnati  hnjus  Verbi 
6\ti  absqneimmutatione  ila  cmm  habetur,  ut  absqoe 
divcrsitatt!  in  orbe  toto  terrarnm  ab  omni  concorditer 
Ecelesia  ce!ebrelur,  cur  non  festivitas  gloriosx 
Mairis  ejus  eadeni  observanlia  uno  siinul  ubique  die 
stroiliiiue  habeatur  honore  ?  Invenitur  eienim  in  muliis 
Hispaniae  partibus  hujus  sanctae  Virginis  festum  non 
iino  die  per  omi:es  annorum  circulos  agi,  qnoniam 
Iransducti  homincs  diversiiale  temporum,  457  ^^^ 
varictatem  seqiittiitnr,  unitalemcelebritatisnonhaberc 


loco  et  honore  labeatur  exclusus,  eo  miserationis 
obienlu  lantommodo  servalo,  ut  an  locum  an  hono- 
rem  an  utraque  possidcal  cdncedendi  jus  liceoliati  que 
principalis  potestas  obtineat. 
458  ^^1'  ^^"  p^rmi/l^ndiim  laicit  imperare  retigiotit* 
Reverenli»  toiius  audilum,  quia  res  adiit  dura, 
non  fruslra  cogimur  Iiaiic  durioii  exstirparc  censura  : 
a^novimus  enim  quosdam  ponliflces  pneccpti  princi- 
pis  aposlolorurn,  qui  ait :  Patcite  qui  in  vobit  ett  gre" 
gem,  non  coacte  ted  tpontaneey  neque  dominantet  in 
etero  ted  forma  facti  gregit ,  ila  esse  immeinores  ut 
qUibosdam  monasleriis  parocliialibusquc  ecclesiis  aut 
su»  consanguiniiaiis  persouas  aut  sui  favoris  parti* 
r-ipes  iniquum  sxpe  sialiiant  in  prxlatum ,  ita  illis 


probaiitur.  Qoa  de  rc  quoniain  d'e  qua  invenilur  an-  G  provldenles  commoda  inhonesta  ut  eisdem  defcran- 


gelus  Vlrgini  Verbi  conceptum  et  nuniiasse  verbis 
et  hididisse  miraculis  eadcm  festtvitas  non  potest 
celebrari  condigne,  euin  interdum  quadragesimx  dics 
▼el  Paschale  feslnm  videiur  incumbere  in  quibus 
mhil  de  sanctorum  soleninitai.bus,  sicut  ex  antiqoi- 
tate  regolari  caulum  est,  conrenit  celebrari ;  cum 
eiiam  et  ipsam  incariiaiioiieni  Vcrld  non  conveniat 
tnnc  celebriiatibus  prvdicari,  qnanilo  conslat  idip- 
luro  Verbum  post  morleni  carnis  gloria  resnrrectionls 
allolli;  adeo  speciali  constiiniione  sancilur,  ut  ante 
octaTum  diem  quo  natus  e>t  Dominus,  genitricis 
quoqne  ejns  dies  habeaiur  celeberrimus  el  praeclarus. 
Ex  pari  enlm  honore  constai  ut  sirul  Naiivilaieni 


lur  aut  qtis  proprio  episcopo  dare  justus  ordo  p<i 
poscerit  aut  qii»  rapere  deputati  exactoris  violeniia 
poiuerit.  Proinde  decenler  omnibu*  placei  et  in  prae- 
senii  tale  rescindere  faeium  et  non  esse  de  cxtero  fa-* 
ciendum  :  nam  qoisquis  pontiflcum  deinceps  aut  san* 
guine  propinquis  aul  favore  sibi  pcrsonis  quibuscuii- 
que  deviDCtis  talia  commodare  lucra  tentaverit  ausu 
nefandae  pnesumplionis,  et  qood  jussuin  fuerii  devo* 
Cftur  in  irrilum,  et  qui  ordinavit  aunuoe  excominu- 
nicalionis  ferai  excidium.  Qiis  vero  ablata  forlasse 
fiierint,  ab  eo  qoi  tuiit  reddantur  In  dupluni. 

IV.  De  profettione  ae  vetie  religiotarum  viduarum, 
Bene  per  Spiriium  Dei  possumus  CQro  sancio  apo* 


FiKi  seqnentium  dierom  inseqnitur  dignilas,iia  fesii- .  stolo  dieere  non  ignorarc  nos  aslutias  Salan»,  quia 


viialem  roatristoldierumsequatursacra  solomnilas; 
namqaid  restum  est  malris  nisiincarnalio  Verbi  ?cujus 
utique  ita  debet "  esse  solemne,  sicut  esl  et  ejusdem 
nallritAfl  Verbi.  Quod  tamen  nec  sino  exemplo  de^ 
eentis  inoris,  qui  per  diversas  mundi  partcs  digno- 
scitur  observari,  videtur  institui ;  in  mullis  namquc 
Eoclesiis  a  nolds  et  spaiio  remotis  et  terris  hie  mos 
agnoseiiur  retineri.  Proinde  ut  de  cxiero  quidquid 
esi  dubiuni  sit  remoium,  solemnitas  dominics  malris 
in  die  xt  Kalendarum  Januariarum  omnimodo  cole- 
bre:iir  et  nativiias  Filii  ejus  Salvaloris  noslri  dic 
ociavo  Kalondarum  earumdem,  sicut  mos  cst,solem- 
nis  in  omnibus  habealur. 

*  Ex  ^.,T.  i,  %•  In  A.  et  rcliquis  :  utiqne  dcbet. 


impellimur  zeli  domus  Dei  ardorc  cremari.  Videmiis 
enini  ad  lania  fraudum  studia  convalescentem  excre* 
vlsse  pemiciem,  ul  et  pritnsva  Patrum  consiitutio  a 
quibosdam  aesiimelur  illudi  et  nova  jiidicum  putelur 
iiitenlio  falli :  nam  inveniuntur  nonnullx  vidux  di- 
versis  ezcusationibus  se  adeo  conlegpnles  ut  blandiant 
[Heetiutf  blandianlur]  sibi,  non  se  Patrum  plena  re- 
ligionis  ailigatas  inslilutione  leneri.  Unde  antiquis 
inconcusse  permanentibtis  regulis  hnc  adjicitur  novo 
oraculo  sanclionis,  ut  vidua  qiix  sancte  religionls 
obtinero  propositum  voluerii,  saccrdoti  vcl  ministro 
ad  qnem  aul  ipsa  vcncrit  aut  quem  ad  se  venire  con* 
ligeritf  scripUs  profcssioiiem  faciat  a  sc  aul  signo 


413  COLLECTiO  CANO.NUM  S.  ISIDOAO  KiSPAL.  ASCIilPTA.  Ui 

atil  subsci  iplione  nolaiain,  cootinentem  se  et  religio-  A  se\ii  filiis  aul  unus  aut  ambo  parentes  ded«iint , 


nis  propositum  velie  et  hoc  pereuniier  iiiviolaie  ser^ 

v:ire,  ac  tunc  accepia  a  sacerdote  vcl  miitisiro  apta 

ri  ligionis  usui  vcsie  seu  lectuJo  <|uiescens  sive  quo- 

cunque  loco  cotisisleiis  inciinclaulcr  uiatur;  nec  di- 

v^rsi  eoloris  aut  diversx  pariis  eadem  sit  notabilis 

Vrstls,  nisi  religiusa  et  non  suspccta  qux  careat  ct 

varietaiibus  cotorum  et  diversiiaiibus  panium,  adeo 

ut  ibssiue  ulla  &HSpicijne  Ir.msgressionis  mancat  usui 

tanCum  apta  sanctje.  459  religioiiis;  et  sui  sexus 

campeiens  ad  tesiimoniunt  probitatis.  Utauiem  dcin- 

ceps  nibH  devocctur  in  dubium,  palieo  purpctrei  vet 

nigri  coloris  caput  conte,;at  ab  iiillio  susceptae  retigio- 

ni<t,  ut  dum  illic  intuleril  signuro  probabilis  sonctita- 

lis  ubi  nullius  folli  peierit  vislo  inlueniis,  nusquam 

aiienietur  ausus  deiestandae  praesumptiunis. 

V.  De  remstii  excusaiionibtti  vtduarum  tramgresnonem 

religionii  tequentum. 

Omnes  reminae  qu»  jam  in   praeterito  retigionis 

Visic  fuisse  probaiKur  indutae,  nih  I  ad  excusaiionem 

valeat  oppositioiium  quaelibet  objectio,  quamvis  di- 

vcr^is  aut  caltidis  adumbrare  se  velint  faltacix  ar- 

gumonlis,  sed  ad  sacraiissimas  sanciiones  disciptiiia 

sanctior  eas  teneat  religaias  aique  subnixas  :  com- 

nionenntur  sane  sacerdotis  auctorilaie  ul  sponte  rc- 

dcant ;  quae  si  redire  nolucrint  iniputsu  saceidotis  ad 

rcligionis  babilum  rcducaniur,  et  in  monasteriis  re- 

dactx  exconimunicationis  condignae  senienlia  ferian- 

lur.  Ilic  idcm  qtioque  ordo  in  illarum  condemnalione 

uianebit,  qu:c  quauilibet  a  sacerdole  vel  mini^tro 


ccite  aut  nolentibus  vel  nescientibus  susceplam  non 
mox  visuiu  in  flliis  abdicaTerint,  sed  vel  corain  so 
vel  coram  ecclesia  palamque  in  conventu  eosdem 
/llios  talia  babere  peiroiserint,  ad  sxcularem  reverli 
habituni  ipsis  filiis  qiiandoque  peniius  non  licebit, 
sed  convicti  quod  tonsuram  aut  religiosam  vesiem 
aliquando  habuerinl,  mox  ad  retigionis  et  cultum 
habitumque  revocentur,  et  sub  aeierna  districiione 
hujiiscemodi  observantiae  inservire  coganiur.  Paren- 
tibus  sane  filios  suos  religioni  contradere  non  am- 
plius  quam  iisque  ad  dccimum  aetalis  eorum  annum 
licentia  poteril  esse ,  posiea  vero  an  cum  voluntate 
parentum  an  suae  deyotionis  sit  solitarium  voluin» 
erit  filiis  licitum  religionis  assumere  cultum.  Quis- 
^  quis  autem  vet  abolitione  tonsura  vel  sxcularis  ve- 
stis  dssumptione  detecius  fuerit  attigisse  tran^gres- 
sionem,  et  excommunicationis  censuram  accipiat  et 
religioDi  sempcr  inbaereat. 

VIL  ■  Ot  nullui  ex  sacerdotibus,  levitii  vW  ex  eatho* 
licorum  cmtu  audeat  mancipia  Christiana  Jtidarii  veL 
Centitibus  venuudare. 

Septimae  collaiionis  objectu  immane  satis  et  infan» 
duin  operalionis  studium  nunc  8<inclum  noaruin  adiit 
concilium»  quod  plerique  ex  sacerdoiibus  el  levitis, 
qui  pro  sacris  ministeriis  et  pietaiis  studio  guberna- 
tionisque  augmento  sanclae  Ecclesiae  depulali  sunt 
onicio,  malunt  imitari  turbam  maloium  poiius  quitui 
saiictorum  Putrum  insistere  mandatis  :  ui  ipsi  eiiain 


sanciimoniae  vcstem  non  accepissent.  ipsK  tamen  aut  C  ^*"  rediraere  deliuerant,  vendJiiones  facere  inlen- 


iiidutae  sunt  aut  itlo  indui  habiiu  consenserunt  qui 
rcligionis  esse  cultus  ab  iiiiucnilbos  crederelur,  sic- 
que  corani  ecclesia  vei  saccrdote  aut  etiam  cempe- 
tentibus  leslrbus  quandoque  iiulutae  visae  certis  indi- 
liis  aut  lestiinoniis  aiiprobantur.  Omnes  has  tamen 
leu  venienles  ad  primam  religioneiis  seu  post  trans- 
gressum  resumentes  iteraiam  conversionem ,  sicut 
praeniissum  esl,  et  paileo  capita  contegant  et  con- 
scriplam  roboralamque  professionis  faciatit  scriptu- 
ram,  per  quam  ulterius  non  sinantur  relabi  ad  prac- 
varicaiionis  audaciam  :  quae  vero  ex  oinnlbus  bis 
fuerint  reperl»  animum  aut  vestem  in  transgressione 
dedisse,  et  escommunicationis  sententiam  feraot,  et 
rursum  mutato  habiiu  in  monasteriis  donec  diem 


dant,  quos  Chrisii  sanguiue  prxsciuiu  esse  redeni 
pios,  iia  duntaxat»  uteorum  duminio  qu:)  suotempti 
iii  ritu  Judaismi  cunvertantur  opprcs^i,  elfit  evsccni- 
bile  comniercium  ubi  niteitte  Deo  jussum  est  sau- 
ctum  adesse  convcnlum  :  quia  niajorum  canones  vc- 
tuerint,  ui  niillus  Jud.-corum  coujugia  vet  servitia  ha- 
bere  praesumat  de  Cbristiaiiorum  coetu ,  sod  sacra 
fidei  sibi  coliaerenlia  tam  conjugia  quam  servitia,  fa- 
vente  Dco,  unice  adliaereani,  dicente  propheta  :  Qui 
habiiare  facit  unanimes  in  domo,  Nam  reveia  noe  ad- 
verlunt  primum,  quid  Dominus  praeceperit  per  Moy- 
sen  dicens  :  Si  quis  furaverit  [Rectius,  furatus  fuerit\ 
kominem  el  vendiderit ,  conclctusque  morte  moriatur. 
Et  iterum  :  Si  fratrem  tuum  Hebraum  redemeris^  eer^ 


uliimum  claudant  sub  aerumnis  arduae  poeuitentiae  D  w'^*  'tW  septem  annis,  et  Itberum  abire  permitte :  qnod 

sine  dubio  ab  eis  praescimus  impleri.  Quid  enin)  dete- 
rius,  quidve  in  praeceps,  dum  ipsi  quos  noviinus  Oei 
inseciatores  ita  malunt  sibi  concessa  implere  praecepta 
461  ut  nutla  prorsus  raiione  mancatit  evitaia» 
quaiito  magis  nos ,  qui  redemptos  nos  congaudemus 
preiio  siiiguinis  sacri ,  convenit  custodire  omnia 
praecepta?  Quid  igitur  sacerdus  ille  veltevita,  seu 
ctiam  omncs  atbleta  Christi  sibi  vindicare  vetii,  dum 
Dominum  et  Redemptorem  nosirum  non  vult  imitari, 
secundum  quod  ipse  valicinantibus  prophetis  alt : 
Vos  sacerdotes  et  levita  afferte,  aram  Domini    Dci 


maneant  religatae. 

VI.  De  his  qui  in  parim  cetale  coram  parentibus  reli» 
gionis  habitum  tenuerintm 

Quoniam  hucusque  dissolutae  operationis  eiTectus 

iuterdum  muurc  fecit  hAneslae  constitutionis  edi- 

cium,  dum  incondite  resolvi  putatur  quod  indissotu- 

bile  sanctionis  aucioritate  tenetur,  adeo  quidquid 

obvium  ex  inccrto  concurrit  evidenter  abjici  decet  ut 

dc  cantero  nihil  supersit  quod  in  dubium  nutet :  ideo- 

quii  il  in  qualibet  minori  aeiate  vel  retigionis  tonsu- 

ratn  vel  religioni  debitam  vesiem  460  ^^  utroque 

"  Deest  septimus  hic  canon  in  A.,  i£.,  |j).  3,  U.,  G. 
Desuinpios  e»t  ex  B.  R.  cum  varianiibus  ceterorum 
ieciioiiibui»,  in  quibus  bxc  canoni  animadversio  pr»- 


ponitur :  Septima:  igiur  agfressionis  jura  in  obihio- 
nem  redacta  hic  subter  curavimus  inserenda,  qacs  omfta- 
bus  patet  esse  custodienda. 


445  CONCILIA  IlISPANIiE.  —  TOLETANUM  X-  4t8 

hrael  ad  locutn  tiui  ei  parains  est :  iit  tiinor  Domini  A  taior  prodiloris,  ut  post  hujiis  nef^nda  comini^sa 


tobiteum  et  cutn  diUgentia  cuncta  fatiie :  levate  tacrifi' 
cium  et  venite  in  contpeetn  ejut ,  et  adorate  Dominum 
in  decore  tancto  ?  El  alibi :  Perfeetio  tua  et  doetrina 
tua  riro  sancto  Itto,  Domine,  ut  ponat  thymiama  in 
furore  tuo^  et  holocautta  tuper  altare  tuum,  Et  iliud  : 
Labia  tacerdotis  cuttodiunt  tcientiam^  et  iegem  de  ore 
ejut  exquirvntf  quia  angelut  Domini  est,  Lex  veritatit 
in  ore  ejta  et  iniquitat  non  est  inventa  in  labiis  ejut : 
in  pace  dirigent  ambulavit,  et  muUot  convertit  ab  inJ- 
tjfuitate,  Nec  non  et  Davitl  :  Sacerdotet  tui ,  DomtJi^, 
iu^iuantur  juititiam ,  et  saneti  tui  tcetentur.  Viduam 
tjut  benedicent  benedicam^  et  pauperet  ejnt  taturabo 
panibut.  Sacerdotet  ejus  indgant  salutari ,  et  tahcti 
ejut  exsultotione  exsultabunt,  Quod  et  Ipsc  Dominus 


Doroinu  Deo  praesumat  oflerre  libamina  aul  perre- 
ptionis  suscipiat  sacra  mysieria,  qux  Dobis  est  con- 
cessum  in  abliilione  pcccatorum  nosirorum ,  dinii 
dicil :  Non  licet  eot  mittere  in  corbonam ,  quoniam 
prelium  tanguinit  esl?  Gorbona  [T.  i,  2,  Corban] 
enim  nosirorum  est  arcana  pcctorum  [T.  1 ,  pecca^ 
torum] ,  in  quo  sanclum  suscipimus  corpns;  et  ma* 
xiiiie  nobis  esl  cuslodiendum  de  talibus  cummer- 
riis,  ne  inquinemur  menlibus  nostris,  ct  prorunmur 
cum  Juda  negotlalore  cordii)ns  cxcis,  secundum 
qiiod  Domiiius  diclt :  Ycb  homini  ilti  per  quem  Filiut 
hcminit  tradelur  in  manibut  peccatorum  :  bonum  erat 
t7/t\  ti  natut  non  fuitset  homo  itle.  Quod  non  tnntum 
))ro  Jud.i,  sed  pro  omnibus,  sciiicelqui  hujust  roer- 


ei  Salvator  apostolis  suis  praccepit  diccns  :  Euntet  "  ciinoiiiis  deservlunt,  et  ipsi  illl  in  diero  judicii  eruut 


per  unirertum  mundum  pradicate  Evangelium  regni^ 
appropinquavit  enim  regnum  coelorum,  Damonia 
ejieite^  elaudot  curate,  leprotot  mundate,  mortuot  sus^ 
citate.  Et  iterum  :  Quis,  puias,  est  fidelis  servut  et  prtt- 
dentf  quem  eonttituit  Dominut  super  familiam  tuam 
ui  det  iltit  cibum  in  tempore  opportuno  ?  Beatus  Hle 
tormt ,  quem  cum  venerit  dominut  ejus  invenerit  sic 
fatientem,  Amen  dico  vobis,  quoniam  super  omnia 
bona  tua  constituet  eum.  Nain  et  Petro  dixil  :  Simon 
Petre^  si  diligis  me,  pasce  oves  meas.  Unde  et  apo- 
sioli  iii  unum  commoranles  possessiones  proprias  et 
substaiilias  vendebaiii,  et  non  quideui  credentium 
animas  everiebant ,  sed  niagis  unicuique  proui  opus 


condemnati ,  per  queni  venundali  in  baTescm 
ccciderunt  Judaice ,  aut  etiain  prxsenti  sxculo 
inaie  snscipiant  secundum  propbeiicum  sermonem  : 
Ecce  furor  Domini  egrediens,  procella  ruens  in  capite 
impiorum  conquiescet,  Et  Iterum  :  Propheta  namque 
et  saeerdot  poUutitunl,  et  in  domo  mea  inveni  malum 
eurum ,  ait  Domiiius  :  Idcirco  via  eorum  erit  quati 
lubiicum  in  tenebrit ,  impeilentur  enim  et  corrucnt  in 
ea  :  afferam  enim  tuper  ect  ma/a,  annum  visitutionit 
eorum ,  ait  Dominus.  Et  per  haiam  :  Dedi  pepulum 
meum  in  manu  tua :  non  posuisti  eit  mitericordiam  : 
aggravasti  juyum  luum  valde  :  descende  in  pulvere  : 
tede^  tace ,  et  intra  in  tenebrat  :  veniet  tuper  te  malum 


erat  lldelium  dividebant.  Quod  et  bcaius  adinonct  ^  et  nescies  ,  et  irruet  super  te  repente  catamitas  quam 


Petrus  direns  :  Pascite  qui  in  robis  est  yrcgem  Dei; 
non  coacte,  sed  spontanee  secundum  Deum,  neque  tur^ 
pit  tuc  i  gratia ,  sed  voluntarie^  ut  cum  princeps  pa- 
ttorum  apparuerit,  percipiatit  immarcetcibilem  gioriee 
coronam.  Nam  et  Pauliis  ita  ad  Tituin  ait  :  Exemplo 
etto  fidelium  in  verbo,  in  convsrtaiione  ^  in  fide^  in 
charitate  et  cattitate ,  ut  profectut  tuut  manifettut  tit 
cmnibut,  Quia  tive  Judasi,  tive  Grceci ,  tive  tervi ,  sive 
iiberi^  unum  spiritum  in  Christo  potati  sumut ,  et  se^ 
metipsum  pro  nobit  tradidit  factus  pro  nobis  maledi' 
etut^  ut  in  nobis  benedictio  Abrahce  fieret,  Jacobus  igi- 
tur  iia  ioquitur  :  Retigio  munda  et  immaculata  apud 
Deum  et  Patrem  hwc  est :  visitare  pupiilos  et  viduat 
tn  tribulatione  eorum^  et  immaculatum  462  ^  cuttO' 


non  poierit  expiarc,  Et  i.eruin  in  Evangelio  Doininus 
dicit  :  Altendite  a  faltit  prophetit ,  qui  veniunt  ad 
vot  in  vettimentit  ovium  ,  intrintecus  autem  sunt  lupi 
rapaces.  £t  illud  :  Cavete  ab  his,  qui  devorant  domut 
viduarum,  timulantet  longam  orationem  :  hi  accipient 
damnationem  majorem.  Et  llerum  :  Neminem  concu- 
tatit  neque  calumniam  faciatit ,  et  contenti  estote  tti- 
pendiis  vestris.  Quia  si  quis  scandalizaverit  463  Hnum 
de  pusitlis  istit,  qui  in  me  credunt ,  expedit  ei  uf  ligetur 
€>  tlo  ejut  mola  asinaria  et  projiciatur  in  mare.  Unde 
et  iu  Actibus  apostulorum  ita  Don^inum  legimus 
dixisse  :  SauUy  Saule,  quid  me  pjrsequeris  ?  nuuquid 
in  coe'uin  asccnJcrat  Sauiiis  ,  ut  ibidem  perseci.tio- 
nem  ejus  sustineret  Dominus  T  sed  in  servis  suis  ba- 


dire  ab  hoe  sceculo,  Dicat  nunc  quisquis  ille  est  se-  n  biians  banc  prolalus  est  sententiam,  sieut  ipse  dicit : 


ctator  intermiuabilis  vertlgo  testaiionis,  qui  ex  apo- 
stolis  sanctis  vel  ex  omni  turba  credentium ,  quos 
advocavit  Domlnus,  quemquam  veudidisse  aliqua- 
tenus  hominum,  dum  ipse  Dominus  in  Evangelio 
dlcit :  Venitenim  Filius  hominis  quarere  et  saivum  fa» 
eete  quod  perierat?  Audi  nanique  Zacbaeum  Domiiio 
dicenlem  :  Eecedimidium  bonorum  meorum^  Domine^ 
do  pauperihut^  et  ti  quid  atiquem  defraudavi ,  rtddo 
qnadruplum.  Qouruin  exeinpla  aposieli  et  omnis 
loga  sanctonim  mariyium  et  confessorum  impleve> 
runt,  et  nobls  implenda  Insinuaverunt,  dicenie  apo- 
Stolo  Paulo :  Imilatoret  mei  estote,  sicut  et  ege  per 
omnia  Christi  \i  Tim.  iv,  12].  Nam  qua  froutei  qua 
etiaui  Gonscieutia  qui:>quis  ille  es(  prioris  illius  imi- 


Qui  vos  spernit ,  me  spernlt :  et  qtu  me  spermt ,  eum 
tpernlt  qui  me  mitit.  Et  illud  :  Qui  nou  esl  mecum 
contra  me  est »  et  qui  non  congregat  mecum  spargit. 
Qiiod  etiaro  dudum  per  propbetam  dixit :  Populut 
hic  labiit  me  honorat ,  cor  autem  eorum  longe  ett  a 
me,  Sine  cauta  autem  colunt  me,  docentet  doctiinat  et 
mandata  hominum,  Et  iii  Evangelio  :  Quid  enim  pro- 
dett  homini  si  mundum  universum  iueretur ,  animm 
vero  sua:  detrimentum  patiaiur?  Ecce  iiaterfaniilias 
planuvit  \iueam,  id  est,  Ecclesiam ,  et  locavit  eam 
agricolis,  id  esi,  sacerdotibus.  Cuui  ergovenerii  do- 
miuus  vinea;,  quid  faciei  agricoliii  iilis?  Malos 
malc  perdet,  et  viiieain  locabit  aliis  agricolis ,  qui 
rcddant  ei  fructus  temporibus  suis.  Nain  dicit  ipsc  : 


417 


COLLEGTIO  CANONUM  S. 


Vgiluu  et  orale  ne  inhetis  in  lentationem,  quia  ne- 
tcititqua  hora  Bominui  vesler  venturut  til.  Si  aulem 
ilixerU  inalus  servus  H!e  in  corde  suo  :  Moram  racit 
douiinas  mcus  venirc,  et  ceeperil  percutcre  couser- 
V08  suos  el  ancillas ,  n.anduccl  autcin  et  bibat  cum 
ebriis,  veniet  dominus  servi  illius  in  die  qua  nou 
sperat,  et  hora  qua  nescit  ^,  et  inutilem  scrvum  mil- 
tet  iu  icnebras  exieriores  :  ibi  erii  fletus  et  stridor 
licntium.  Si  quis  enim  post  lianc  deiinilionem  lalia 
Agere  lentavcrit,  noverit  se  cxtra  Etclesiam  fleri,  et 
praesenti  et  futuro  judicio  cum  Juda  siaiili  pcena 
percelli «  dummodo  Dominum  deoao  proditionis 
prciio  malaitad  iracundiam  provocari. 

Opiiulante  miseratione  diVina  et  gloriosissiuii 
R«  cccsviiithi  principis  iiihxrcnle  voluniaie  religiosa, 
his  gesii  decentissime  alligatis  ct  in  pace  connexis , 
ex  totis  praxordiorum  abdilis  damus  gloriain  et  ho- 
iiorcm  soli  xtcrno  et  immortali  Deo  Palri  et  Filio 
ct  Spiritoi  saiicto ,  cujus  dono  collaium  nobis  agno- 
scimus  pro  c jus  Ecclcsio!  slatu  et  prompte  gerere 
curam  et  [osse  sacii  rej;iminis  competentia  dispo- 
nere  jura,  a  quo  petimus  et  optamus»  ut  porrecta  in 
longitudinem  relicium  dietum  sacralissimi  principis 
vita  et  omni  gluriaruin  decore  perpetim  pollente  sa- 
lute ,  nobis  quoqiie  Iribuat  susceptam  Ecclesiae  suae 
reglmen  inaequitate  disponere,  in  sollicitudine  gn- 
liernare  ct  lo  pace  teiiere,  ut  post  mundi  bujas  sus- 
cepta  pericula  pervenire  possimus  ad  coelcstia  re- 
gna.  Amen. 

464  Interfuerunt  huic  sanclo  concilio : 

Eugenius  indignus  Tolcianx  sedis  metropolilanui 
episcopos. 

Fugilivus  indigous  llispalensis  sedis  nieiropoUla- 
nus  episcopus. 

Fruciuosos  inlignus  sedis  Bracarens»is  metrop*.li- 
iaiias  episcopiis. 

M^ircos  Ecciefti»  Gastulonensis  cpiscopu<. 

Wiiericus  Segoniiensis  Ecclesiae  episcopus. 

filaarusius  Ecclesix  Oreianas  episcopus. 

Wiitariciis  Ecclesije  E^enensis  episcopus. 

Dudila  EcclesiaB  Gomplutensls  episcopus. 

Egeredos  Salamanticensis  Ecclesix  episcopus. 

Cyricus  Ecclesiae  Barcinoneiisis  episcopus. 

Capsarius  Ecclesix  Olysslpoiienbis  episcopus. 

Aihaiiasias  Setabitan»  Ecclesix  episropus. 

fialduigius  Arcavicensis  Ecclesias  episcopus. 

Eiisychius  Ecclesix  Segobriccnsis  episcopus. 

Ilermerredns  Lticensis  Ecclesiae  episcopus. 

Magnarius  Accitaii»  Ecclesiae  episcopus. 

Elpidius  Astoricensis  Ecclesiae  episcopiis. 

Zosimus  Eccleaise  Elborensis  episcopus. 

Stephanus  Ecclesi»  Valeriensis  episcopus. 

Flavius  Ecclesiae  Poriocalensis  episcopus. 
Vicarii  epiuoporunu 

Argerrtdiis  a)>bas,  agcns  vicem  Egilani  episcopi 
Oxomensis  Ecclesiae. 

•  E.  4,  T.  1,  2,  iqnorat, 

^  M.,  Evgita.  Blt..  E.  4,  Egifa. 

«  Uecst  hvcdccrciuin  iu  B.  ii.»   E.  4,  T.  1,  2, 


B 


ISlbORO  niSl'AL.  ASCBIPTA.  4IS 

A  Martinus  abb:is ,  agens  vicem  Waldefrcdi  epibCO|ii 
Ecclesix  Mcniesanae. 

Fugila  ^  presbyter,  agens  vicem  Gibcrici  cpiscopi 
Bigastrcnsis  Ecclcsix. 

Agricius  diaconus,  agens  viccm  Winibalis  episcopi 
llicitan.'£  licclesiae. 

D.  niel  diaconus ,  .')gens  viccm  Marci  lli  episeopi 
Ecclesias  Urciian.t*. 

Deeretum  c  fjro  Polamio  episcopo  in  eodem  eoncilio» 

Assumere  polerainus  canorani  in  caiitu  fraterna! 

■ 

IsciitiaB  tibiam ,  quia  divina  pieias  coiiveiitum  no- 
siriim  ad  concordisconvocaveratstudia.elconvene- 
rat  ahnuere  moBstiliam  vitae,  qaoni:im  usitationc  di- 
8< iplinac  videbamiir  pa^rnas  rcgiias  iiinovns&e ;  srd 
gravius  collisi  tbrenom  pro  cimbalo  suuiimus  et  rii- 
nus  (.ro  carmine  decantamus,  gcmcntcsquc  ciim 
Jeremijc  quesiibus  dicimus  :  Disioluttmi  est  gau^ 
dium  cordis  noslri,  versus  est  in  tiictum  chcrns 
noster.  Unde  et  vce  coram  nobis  ej»se  cousplci- 
nius ,  quoniam  cccidissc  coronam  cai  iiis  noslri 
viJeinus,  dum  tam  nobile  in  innmuni  corruit 
quod  i»  tam  sublime  sanciiiaiis  optiinom  stetit. 
Eccc  etenim  iractantibus  nobis  \n  pace  Dei  de  cc- 
<  lesiaslicis  465  regulis,  deiatum  esl  coovc;  tui  no- 
stro  episioliuni  coiiftisx  confessionis  et  abuleidae 
subscripiionis,  quod  Poiamius  Bracjrensis  Ecc!csiiB 
ep  scopus  dc  faciis  propriis  suis  verbisque  annotarat 
articulis.  Qiio  rescralo  qoid  ohiiieranda  pagina  ct 
abo!enda  litterarum  pandereiii  elemcnta  flciibus  po- 

#«  tius  quam  sermonibus  lacryroanda  cogniiio  receu- 
suit.  Tune  solitarie  lantiim  secretimque  adunaiis 
ponlificibus  Dei  praedictum  episcopoin  ndessc  feci- 
miis  coram  nobi$,  quem  singullibus  aggredienies  am* 
plius  quam  loquelis  reseralanri  ilii  suac  dcformitaiis  et 
noslrac  confiisionis  protulimus  scripturam,  quam  ac- 
cipiens  ac  recurrens  sciscltanlibus  nobia,  utium  siii 
operis  suaeque  aiinotationis  intimaiio  esset,  illico 
suum  actum  suique  oris  cioquium  sooriimque  digito- 
rum  csse  robur  asscruit  quod  illic  lelegendo  praBvi- 
dit.  Rursuiu  siib  divini  pominis  eontesttttioiie  honc 
adjurantes  obtestati  suuius,  ut  si  non  aiit  de  fo 
spontc n;endiiciuin  diceret aiit  aliciijus  violiniiae  pro- 
veofu  perlerriius  lalia  enarraret,  vcraciier  iuJicaret* 
Uui  inox  flebili  voce  luminibusque  ploiatu  madenli- 

D  Itus  cl  fragore  singulluuoi  cum  unius  Dei  nominis 
j.iramento  clamavii  se  et  vera  ea<lem  maJa  de  se 
ccnnteri  ct  •'>d  haec  confilenda  nulia  se  violentia 
praegravari :  onde  eiiam  et  ferine  per  novcm  menses 
spoiiie  deseruisse  regimen  Ecclesix  sua;  ot  ergastuio 
quodam  ob  admissum  fltigitium  aclurus  p<9niien(iam 
se  conclusisse  prxdixit*  Tunc  per  fidelem  confessio  * 
iiem  ejus  agiiito  qood  tanto  femineo  si»rduisset  stu- 
pro,  ct  licet  bunc  antiquitas  patfrna  sacris  regulis 
dejiccre  ab  lionore  decerneret,  nos  taineii  luiseri- 
tionis  jura  servaiites  npo  abstiilimus  nomeo  boiioris, 
quod  ipse  sibi  sui  criminis  confessione  jam  tulcraif 

U. ,  G.  Ast  in  i£.  non  Iioc  loeo  sed  ad  calcem  coo- 
cilii  Tolctani  decimi*teriii  inscribitur. 


119  CoffCILlA  lllSl>ANiiC:. 

i;ed  valitla  aiictoritale  (Jecrevimus  perpetu»  pceitiioii-  A 
ti;e  liunc  inservire  orflciis  et  aDrumnis,  pcuYiJentes 
niclius  illuui  per  asiieram  ei  dumosam  poeniteniia: 
suliiudiiiem  quaudoque  pervenire  ad  refrigerii  niau- 
sionem,  qiiai»  rcliclum  in  volupiaiis  sux  latitudine 
ad  |TJ*cipi(iuin  drjici  xterna  damiialione.  Tiinc  ve- 
nertliilem  Fruciuo.uni  Ecclesiae  Duinicnsis  episco- 
pum  coniinuni  oniniuni  n  isirorum  elcciione  consti- 
liiinius  Eccles  ae  Bracareiisis  gubcrnacula  continere, 
ila  III  omnein  metropoliin  prov^ncisc  Galiacciae  ciiii- 
ctosque  episcopoi  populosque  conventus  i|isius  oni- 
oeicque  curam  aniniarum  el  reruni  Bracarensis  Ec- 
clesiae  gubernauda  suscipiens  ita  componat  atque 
conservel,  ui  ei  Dominum  uostrum  de  rectitudine 
opeHs  sui  glorilicet,  el  nobis  de  incolumitate  cjus 
Eccicsiae  gaudium  prxstet.  Quia  vero  ad  futurum  B 
prospicero  conveiii:,  ne  exoriri  in  statu  pacis  possil 
i(ii»dain  cuinfnotio  litis,  Patrum  sententiam  quu;  jam 
dictuin  Puiamium  episcopum  466  reclitudine  da- 
mnai,  liuic  decreio  connectere  vigiiaulia  nosira  pro« 
curat. 

Nec  illud,  fratres,  scribcre  alienum  ab  Ecclesix 
ulitiiate  censuimus,  ul  sciretis  quicunque  sub  ordi- 
naiione  vel  diaconatus  vel  presbyterii  vel  episcopa- 
lus  uioriali  crimine  dixerint  se  esse  poliutos,  a  su- 
pradictis  ordtnationibus  submovendo!,  rcos  scili<  et 
vel  veri  confessione  vel  mendacio  falsitatis :  neque 
euim  a'b8(ilvi  potest  in  his  ^i  in  se  ipsos  edixeiint 
quud  dictum  in  alios  puniretur,  cum  omnls  qui  sibi 
rueril  mortis  causa  roajor  boinicida  sit.  Multae  qui- 
dein  et  aiix  sententise  huic  poierant  iiinecti  decrelo,  ^ 
quai  prxdictum  Potamium  episcopuni  saivissima  au- 
steritate  abj  cere  jubent,  sed  ei  oiniiib;is  banc  con- 
scriptam  ponere  sententiam  maluinius,  ne  si  tota 
coodemnaiiunis  edicta  replicassemus ,  gravissiuiae 
aliionis  auciores  existere  videremur. 

Faciuin  decretum  sub  die  Kalendatum  Deccm- 
brium  ,  anuo  feliciter  uctavo  regni  gloriosissiuit  do- 
uiint  nustri  Reccsvinthi  regis.  Onines  sacerdutes 
praedicti  concilii  hoc  stabiliter  sancivimus. 

Aliud  dceretum  *. 

Yividis  traciatibus  inveuire  quod  justum  est,  et 
experientia  esse  judicantium  comprobatur,  et  justi 
sunma  judicii  pleuior  inTeuitur*  Adeo  mentis  inten- 
lioneBi  orisqoe  simul  studia  deducentes  agnilione  j) 
audieiidi  nrgoiii  delatum  eat  ad  nos  in  .conventu 
sancti  coociiii  ex  directo  gloriosi  domini  nostri  Ktc- 
ce^vinthi  regis  per  illustrera  virom  Wambaiicm  le- 
stauieiitum  gloriosae  memoriae  sancti  Martioi  Eccle- 
sias  bricarensis  episcopi,  qul  et  Dumiense  moiiabte- 
Huni  visus  est  consiruxisse,  ut  reserato  eo  quid  illic 
jnemoratus  bearissiinns  vir  decrevisset  uostrx  co- 
gniiioui  paieret :  quo  testamento  io  omnium  coii- 
vrenlu  relecto  comperlmus  buiic  ex  ordine  a  meiito* 
ralo  principe  ad  nos  esse  directuro,  quoniaro  idem 
Sloriosas  mcmoris  sanctissimus  vir  ita  decreverat, 
•it  siiceedentibus  per  ordinem  regibns  ad  couiple- 

•  Deest  hoc  decreiora  in  B  R.,  E.  4,  T.  I,  2,  U., 

u\  inscribitur. 


-  TOLETANUM  X.  450 

inentum  ejus  ipsius  testamcnti  constitutio  commcn* 
daia  maneret.  Tonc  deinde  illatum  est  nobis  testa- 
menium  Ricchtiniri  meinoratas  Dumicnsls  Ecclesi» 
episcopi,  quod  de  rebus  suis  In  eadem  Ecclesia  do- 
crCverat  examiiialione  veridica  dirimendum  :  quo 
relaio  cognoviuius  enindem  aticiorem  suuni  illic  di- 
vers:e  constitutionis  cdidisse  conditiones,  inter  quas 
uuaib  validam  conatus  est  religatione  constringere, 
deputans  ct  illuiiones  tribuiorum  et  pretia  fruguui 
abs;ue  aliqua  dinuiiulione  anniia  vice  paupcrihus 
crogare,  niliilque  esse  absque  (leliberatione  rclicluni 
qiiod  u^ibus  Ecciesiae  posset  quadam  liberalitate 
467  servire.  Tuiic  ex  voce  partis  Ecclesi»  Du- 
niiensis  astrucium  e&t  quod  universae  specici,  geno- 
neris  et  corporis  rein  qiix  in  ejusdcin  Ecclcsiae  donno 
intrin^eius  ad  nsus  doinesticos  et  tempore  su»  or- 
d.nationis  idem  episcopus  Ricchimirus  invenit,  el 
quae  ipse  aut  de  opere  utriusque  scxus  artiUcum  fa- 
miliarum  Ecclesiae  potuit  baberc  confecia  atque  il- 
lata  aut  qus  sua  pruvisione  habuisse  visus  est  con» 
qui:iiia,  uinnia  inoriens  jussisse  pauperlbus  erogare , 
quxdaiu  vero  ita  viliori  prciio  vendere  ordinasse,  ut 
iiegoiiatio  earum  rerum  pcrdiiio  poiius  quaro  mer* 
catio  ceiiseretur ;  edidtsse  quoque  quosdam  libertos 
ex  ejusdem  Ecclesiai  familiis,  quibus  etiam  cum  ahis 
ad  se  pertincntibus  amplius  quam  quingenla  reperi- 
lur  utrius  |ue  sexus  dedi^semancipij.  Qiiibus  daiunis 
ita  cogiiiiis,  quia  et  cuncta  remedia  intriiisecus  do* 
nius  tam  indiscrete  largita  fuerani,  ne  qu.d  ad  di* 
giiiiatem  Ecci.:bia»  reli.iuum  esset,  cuin  nulla  iinnii- 
uens  causa  parp'  ruin  necessiiatis  existeret,  quo:  in 
hoc  snncta  lex  tain  exaniussim  erogarc  deprehens» 
cii,  Hique  pro  liberiis  illis  nihil  secundum  canoni- 
caiii  sanctionem  datum  in  commutationem  pateret,. 
scd  nec  pro  mancipils  et  reiiquis  rebiis  eisdem  li- 
liertis  collatis  aliqufd  in  repensatione  relicium  Ec- 
clcsiae  innotescerct,  veruin  ct  rem  suain  ita  in  no« 
iiiine  pauperum  relegasset,  ne  aliiioid  remedii  e% 
hoc  ecclesiasticus  usus  aitingeret,  ducti  sumus  tano 
ratioiiis  intuitu  468  n^^">  paternaruin  sanciionunK 
cdicio  ipsiiis  testameuii  seriem,  etsi  non  usquequa- 
que,  in  irritum  rationabili  teiiiperainento  d^dueere  : 
scilicet  ut  quia  Uutorum  dispendiorum  damnis  » 
nieinorato  liicchiniiio  episcopo  factis  ros  ecclesia- 
stica  dignoscitor  subj:iceie,  omnis  res  ejus,  quam 
alligatam  reliquit  pauperum  nomini,  tandiu  Dii^ 
tuiensi  Ecclesiae  plena  deserviai  faeultate  dunec 
omne  hoc  damnuin  quod  in  utensilibus  domus  su- 
slinuit  valeat  evideutius  rcparari,  ac  tuiic  cempleia 
resiitutione  damni  observetur  sicut  decreia  est  se- 
ries  testamenti.  Libertos  vero  qoi  ex  familiis  Eccle- 
siae  facti  sunt,  seu  res  universa  quai  in  roanciKiis 
aliisque  corporibui  vel  illis  vcl  suis  hominibus  col- 
lata  esse  dignoscitur,  cuncia  in  discretione  venera- 
biiis  fratiis  nostri  Fructuosi  episcupi  disponenda  re- 
llnquimus,  ut  quia  haec  evidens  ordo  Patruro  in  irri- 
luro  devocat,  illios  temperamenium  boc  ad  misera- 

G.  Ast  in  JR.  ad  calcero  conciiii  Toleiani  decimi  ter- 


451  COLLiiiGTIO  CANONUM  S.  ISIDORO  HISrAL.  ASCIUPTA*  :$; 

lionem  addncnt ,  qualicr   nec   rcguUm   paternain  A  briuin,  anno  feliciler  oclavo  rcgni  gloriosi  domin 
modus  excedat,  et  miseraUonem  seTeritas  non  ex-      nostri  Reccesvimlii  ti^gis. 

slii>guai,  ui  secundum  meritum  servieniiom  et  liber-  Eugenios  iudignus  Toletanae  scdis  Ecclesije  nie- 
tatis  proimia  et  rerum  donaria  vel  sublrahat  vel  eon»  tropoiiianus  episcopus  el  cacieri  sacerdoles  memo* 
cidit.  Edilum  decretum  sub  die  Kalendarum  Decem-      rnti  boc  judicii  nostri  decretum  scribimus. 


LVI 

CONCILIUM  TOLETANUM  UNDECIMUM 

TlEGEM    BT   SBPTEM  EPISGOPORCM,  HADITOM  ATINO  QUARTO  REG!!!   OLORIOSI   PRIXCIPIS   WAMBAIflSi 

8LB   DXB   8EPTIM0   IDUl  M    NOVBMBRIUM,   uERA   DCGXXJI!. 


In  noininc  sanctx  Tiinitatis  collectis   in   imum 

Cartliaginis  provlnciae  sactTdolibus  in  Toleiaiia  urbe 

in  bealoi  malris  Domini  Man»  virginis  sede,  anno 

4]uaiao  encellcntissimi  et  religiosi  Wambanis  prin- 

cipis,  sub  die  septimo  Idus  Novembris,  res  voiiva 

gaudii  et  dies  nimium  optatae  gratulaiionis  occurrii, 

in  quo  nobts  datum  esl  conspicere  pariter  ei  de- 

flere  quid  lacrymarum  de  praeteritis  Domino  debere- 

muB.    Eramus  cnim   hucusque  pfolahcBtis  saeeuli 

40B— 470  colluvione   instabilcs,  quia  annosa 

series  temporum  subtracta  luce  conciliorum  non 

lam  vitia  auierat  quam  matrem  omnium  errornm 

ignorantiam  otiosis  menlibus  ingerebat.    Cerneba- 

mus   enim  quomodo   Babylonicae  confusionis  olia 

siiccensa  nunc  lempora  conciliorum  averteret,  nonc 

sacerdoles  Domini  de  resolutis  moribus  irreiirct ; 

purpuraiae  enim  meretricis  sequebantur  invic^menta, 

quia  ecclesiastici  conventus  non  aderat  disciplind, 

nec  erat  qui  erranlium  corrigeret  partes  cum  sermo 

divinos  haberetur  extorrii,  et  quia  non  erat  adonan- 

dorum  pontificum  ulla  praecepiio,  crescebat  in  ma« 

jus  viia  deteri  >r.  Cum  tandem  divina  nos  clemeniia 

ei  alto  respiciens  et  tempori  aetatis  nosirse  se  occur- 

iuram  praebuit  et  saluli,  prxparans  nostris  sxculis 

rcligioai  prinripis  mentem  devotam  pariter  et  in- 

siruciam,  cujus  fervidae  sollicitudinis  voto  et  lux 

conciliorum  renovata  resplenduit  et  alterna  chaiitas 

se  mutuo  in  corrigondis  vel  instruendis  moribus 

excitavit,  dum  et  aggregandi  nobis  hortatu  principis 

rcligiosi  facullas  est  data  et  opportuna  corrigendis 

prxparata  est  disciplina,  ut  qui  decursis  longe  anie 

tcmporibus  post  .decem  et  oclo  scilicet  labentium 

aiinorum  excursum  in  unum  meruimus  aggregari 

conventum,  mederi  possemus  speciali  gratia  sani- 

laium.  Neque  enim   numerus    isle  alienus  est  a 

snlule  :  sic  quippe  mulier  illa  in  Evangelio  terseuis 

annorum  excursibus  curva,  quae  figuram  totiusgene- 

ris  hiimani  gcdlabat,  sub  sacramento  hujus  numeri 

saluti  prislinx  a  Salvatore  donatur.  Nos  igitur  per 

tot  annos  curvo  nosiri  ordinis  persistente  statu  in 

eo  quod  nulla  nos  conciliorum  definitio  jungeret, 

nullus  etiain  conventus  ecclesiastici  ordinis  aduna* 

rei,  tandem  divin»  volontatis  imperio  et  reiigiosi 

priocipisjiissu  evocaii  in  Toletanaro  urbem  convenir 

mus.  Qni  cum   in  occlesia  beatae   virginis  Mariae 

dehitis   in  sedibus   locaremur,    inter  caetera   quae 

subierius  discrcto  capiiulorum  ordinae  sunt  digosra 


non  aliunde  primnm   coeplmus   liabere  sermoren* 
quam  de  nostrae  fidel  puriiate,  ut  quia  initiand « 

R  ad  beatam  vitam  hominibus  hnec  prima  iemper 
est  via  salutis,  praevi.i  quoque  nostris  fierel  ct 
instilutis  pariter  et  pr.Tceptis.  Uiide  de  sacro  biijus 
instructionis  arcano  sanctorum  patrtim  Nicaeni  sci- 
licet  et  Constantiiiopolitani ,  Ephesini  aiqoe  Chalce- 
doiiensis  conciliorum  monita  amplecienios  per  qux 
el  radieiiai  baereticorum  falsa  concinnabula  [Forief 
concliabula]  destrnunior  et  fidei  catholicae  limpor 
evidcns  declaralur,  aut  communi  altcrnoqne  ani- 
morum  jodicio  definivimus  ut  hanc  ipsam  nostre 
fidei  reguhm  verbis  simplicibus  niteremur  alter- 
natim  nobis  singulariierque  referre  :  iia  ut  quid- 
qud  per  triduum  de  hujusmodi  quaeslionibus  uni- 
cuique  nostrorum  leclionis  memoria  miBistrassel , 
prout  animii  vel  memoriae  occurrissei,  omni  so- 

C  brietatis  compendio  simplicl  notaretur  stilo,  relaiio 
tiimen  ipsius  sacramenii  pnra  et  evidens  a  cipite 
primum  inctperet,  ct  sic  ad  roembra  filiqua  perve- 
niret,  nullaa  obscuritatis  in  se  lineas  habens,  nullas 
etiam  inusiiatae  locutionis  regulas  coniincns,  sed 
puritas  iola  esset  clara  sermonum,  qoae  posset 
evidentiam  exprimere  icniuum ,  quo  exercitatiores 
nos  ad  intelligendum  reddcret  verborum  siroplex 
collatio,  quam  relnU  condensae  leciionii  initru- 
clio ;  quia  ct  re  vera  tantae  rci  myatcrium  ita  ia- 
ccrdotes  Dei  convenit  nosse,  ut  ncn  superficic 
verborum  efleranlur  incogniii,  sed  sensibui  iano 
intelligentiae  reperiantur  instrucli,  ut  in  disserendo 
praecipue  bujus  sanctae  Trinitatis  arcano  plus  evi- 
deutia  qtiam  eloqiienti.i  eos  efficiat  aaporaios.  Sic 

D  eniin  et  divini  muneris  dono  est  actum,  ut  juxu  to- 
twn  dcfinitionis  alteroae  promissio  monsiraretur  in 
cpere  :  unde  quod  primo  die  praesidenlis  mctropoli- 
lani  lingua  profudii,  die  tertia  omnium  nosirorum 
vox  singillatini  collative  repetiii.  Iste  ergo  est  leoor 
fidei  nostrae  qni  et  a  capite  copiose  profluxit  et^  a 
membris  prolaius  gloriosc  emicuit : 

Confitemur  et  credimus  sanctam  atqne  ineffabilem 
Tnniiaiom  Patrem  et  Filium  et  Spiritum  sanciuin 
unum  Deum  naturaliter  esse  unius  iubitantisD,  uniu^ 
naiurae,  uniui  quoque  majestatis  atque  virtuiii ;  el 
Patrem  quidem  non  genitum,  non  crcatum,  seil 
ingcnitiim  profitemor;  ipse  enim  a  nnllo  origlrkein 
ducit,  ex  quo  et  Filini  nativitatem  et  Spiritui  saneiue 
processionem  accepii ;  fons  ergo  ipse  ct  ortgo  ei 


455  CONCILIA  HISPANLE. 

loiius  diviiiita  is  :  ipse  quoqiie  Paler  est  esseniix  A 
sitae,  qai  de  ineflfabili  subsumia  Filiam  inefTabiUtcT 
geniiiunec  inmen  aliud  qiiain  quod  ipse  eslgenuil, 
Deus  Doum,  lux  lucem;  ab  ipso  ergo  esi  omnis 
paleniilas  in  coelo  et  in  terra.  Filiuiii  quoque  de 
sulistaiitia  Patiis  sine  inilio  ante  sxcula  natum 
[i£.,  T,  2,  getiilum],  nec  tamcn  Tactum  esse  fate- 
mur,  quia  nec  Pater  sine  Filio,  nec  Filius  ali- 
quando  eisiitit  slne  Patre;  et  tamen  non  sicut 
Filius  de  Patre,  iia  Paler  de  Filio,  quia  non 
Paier  a  Filio  sed  Filius  a  Patre  generationem 
iiccepii;  Filius  ergo  Deus  de  Palre,  Pater  au* 
icm  Deus  sed  non  de  Filfo,  Paler  quidem  Filii, 
non  Deus  de  Filio;  ille  auiera  Filius  Patris  et 
Deus  de  Patre,  irqualis  tainen  per  oronia  Filius 
Deo  Patri,  quia  nec  nasci  coepit  aliquando  nec  de-  B 
siit;  Filc  eliam  unius  cum  Paire  substantiae  cre- 
ditur,  propler  qtiod  et  homousion  Patri  dicitur,  boc 
est  ejusdcm  cum  Patre  substaniiae ;  liomos  enim 
Gneco  unum,  ousia  Ycro  subslantia  dieiuir,  quod 
iitriimque  conjunctum  sonat  una  subslanlia  ;  iicque 
eniin  dc  nihilo  neque  de  aliqua  a|ia  substaniia ,  seJ 
de  Patris  utero,  id  471  ^^^  ^^  subsianlia  cjus 
idem  Filius  genitus  vel  natus  esse  credendus  est : 
seinpiternus  ergo  Paier,  sempitcrnns  ct  Filius;  quod 
si  semper  Pater  fnii  semper  habuit  Filium  cui  Paler 
esset :  et  ob  hoc  Fitiuni  de  Patre  natum  sine  iniiio 
confitcmur,  nec  enim  eumdem  Filium  Dei  pro  eo 
qiiod  dc  Patre  sit  geniius  disecUe  naiurx  portiui- 
culam  nominamus ;  sed  perfcctam  Patrem,  perfectum 
Filium  sine  diminutione,  siiie  dissectlone  genuisse  ^ 
asscriinus,  quia  S(»llu8  divinilalis  esl  inaequalem 
Filium  non  habere ;  hic  etiam  Filius  Dei  naiura  est 
Filius,  non  adoptione,  quem  Deus  Pater  ncc  voluniaie 
nec  necessitate  genuisse  crcdendus  e>t,  quia  ncc  ulla 
in  Deo  necessitas  capit  nec  voluntas  sap.ienti^im 
liraevenit.  Spirltum  quoque  sanctum,  qui  est  tertia  in 
Triiiiiate  persona ,  unum  atque  xqnalem  cum  Dco 
Paire  et  Filio  credimus  esse  Deum  unius  substaniijB, 
uiiitis  quoque  esse  naturx,  non  tamen  genitum  vcl 
credtum  sed  ab  utrisque  procedentem  amborum 
e^se  Spiritum ;  hic  eiiam  Spiritus  sanctns  nec  in- 
genitus  iiec  genilus  creditur,  ne  aut  si  ingenitum 
dixerimus  duos  patres  dicamus,  aut  si  genitum 
duos  filios  prsdicare  monstremur ;  qui  lamen  nec 
Patris  tnntum  nec  Filii  tanlum  scd  simul  Patris 
ei  Filii  Spiritus  dicitur,  nec  eiiiro  de  Patre  pro- 
cedit  in  Filium  vel  dd  Filio  procedit  ad  sanciifi- 
c;indam  creaiuram,  sed  simul  ab  utrisque  proces^isse 
roooslratur,  quia  charilas  sive  sanctitas  amborum 
esse  agnoscilur  :  hic  igilur  Spiritus  sanctus  missus 
ab  utrisque  sicut  Filius  credilur,  sed  minor  a  Paire 
et  Filio  non  habetur,*  sicut  Filius  propter  assuinpiam 
carnem  minorem  se  Patre  et  Spiriiu  sancto  esse 
tcstatur.  Ilaec  est  sanrlae  Trinitatis  relata  narratin, 
qiiae  non  triplex  sed  Trinitas  et  dici  et  credi  debet : 
nec  recte  dici  potest  ut  in  uno  Deo  sit  Triniias  sed 
iinus  Dcus  Triniias  :  in  relativis  vero  personaruni 
Bominibus  Pater  ad  Filiurn,  Filius  ad  Palrem,  Spi- 


D 


—  TOLETAXUM  Xi.  45» 

ritus  sanclus  ad  utrosque  rererlur  :  qux  cnm  relativc 
tres  person.TS  dicantur,  una  lanien  naiura  vel  sub- 
stnnlia  creditur;  nec  sicut  tres  personas  ita  ires 
substantias  prxdicamns,  scd  unam  substantinm,  tres 
autem  personas;  quod  enim  Palcr  est  non  ad  to 
sed  ad  Fiiium  est,  et  quod  Filius  est  non  ad  se 
sed  ad  Patrem  cst,  smiililer  et  Spiritus  sanctus  non 
ad  se  sed  ad  Patrem  et  Filium  re'aiivc  rereriur 
in  eo  quod  Spiriius  Patris  et  Fi  ii  prxdicattir.  Iteni 
cum  dicimus  Deus  non  ad  a!iqu!d  dicilur,  sicut 
Paicr  ad  Filium  vel  Filius  ad  Patrem  vel  Spiritus 
sancius  ad  Patrem  et  Filium,  sed  ad  se  spccialiter 
diciiiir  Deus,  nam  etsi  de  singulis  personis  intern.^ 
gcmur  Deum  necesse  esi  fateamur.  Deus  ergo  Pater, 
Dcus  Filius,  Deus  Spiritus  sanctus  singulariter  dici- 
tur,  nec  tanien  ires  Dii  sed  unus  cst  Deiis.  Item  et 
Paier  omnipniens,  el  Filius  omnipotons  et  Spiritus 
sanclus  omnipotens  singu^ariler  472  dicilur,  nec 
lamen  trcs  omnipotentes  sed  unus  omnipotens,  sicut 
et  unum  lumen  unumque  principium  prxdicatur  : 
singulariier  ergo  ct  unaqiixque  persona  plenus  Deus 
et  totjc  tres  personae  unus  Dojis  confiteiur  ct  cre* 
diiur,  una  illis  vel  indivisa  atque  xqualis  deitas, 
majestas  sive  potestas,  nec  niinoratur  in  singulis  oec 
augeturin  iribus,  quia  nec  minus  aliquid  babet,  cuni 
uiiaquxque  persona  Deus  singulariter  diciiur,  nec 
amplius  cum  totx  tres  personsc  unus  Beus  enuniia- 
tur.  li^c  ergo  sancta  Triniias,  quse  unus  et  verus  est 
Deiis,  nec  rcccdii  a  numcre  nec  capiiur  numero :  in 
relaiioiie  enim  personarum  numerus  cernitur,  in 
diviuitatis  vcro  substantia  quid  iiumeratum  sit  non 
coinprehenditur  :  ergo  hoc  solum  numerum  insi- 
nuant  quod'ad  invicem  sunt,  et  in  hoc  numcro  careni 
quodad  se  sunt,  nam  ita  huic  snnciae  Trinitati  unum 
naturale  convenit  nomco ,  ut  in  tribus  personis  noti 
possit  esse  pluralc ;  ob  boc  ergo  credimtis  illud 
in  sacris  lilteris  diciuro  :  Majnus  Dominus  nosler, 
€t  magna  virttt$  ejus,  el  iapiMlte  ejus  non  e$t  numerue. 
Nec  quia  tres  has  personas  esse  diximus  unum  Deum, 
eufndem  esse  Patrem  quem  Filium  vel  esse  Filinm 
eum  qui  est  Pater,  aut  eum  qui  Spiritua  saiictu!;  est 
vel  Patrem  vcl  Filiom  dicere  poterimus ;  ncn  enim 
ipse  esl  Paier  qui  Fiiius,  nec  Filiiis  ipse  qui  Pater, 
nec  Spiritus  sanctus  ipse  qui  est  vel  Pater  vd  Filius, 
cuiu  tamen  ipsum  sit  Pater  quod  Filius,  ipsum  Filius 
quod  Pater,  ipsiim  Patcr  et  Filius  quod  Spiritos 
sanctus,id  est  natura  unus  Deus^um  enim  dicimus 
non  ipsum  esse  Patrem  quem  Filiaro,ad  personarom 
distinctionem  referlur;  cum  autem  dicimus  ipsum 
esse  Patrem  quod  Filium,  ipsum  Filiuin  quod  Pa- 
trem ,  ipsum  Spiritum  sanctum  quod  Pairem  et 
Filium,  ad  naturam  qua  Deus  est  vel  substantiani 
perlinere  monstratnr,  quia  substaniia  unum  su  ;t ; 
personas  enim  dlstinguimus ,  non  deitatcm  separa- 
rous  :  trinitatem  igitur  in  personarum  distinctione 
agnoscimus,  unitatcm  propter  naturam  vel  substan- 
tiam  profitemur.  Tria  ergo  ista  unum  sunty  natura 
scilicet,  non  personj :  nec*tamen  tres  btx  personae 
scparabiles  aestimandae  sunt,  cum  nulla  ante  aliam. 


4n5  COLLECTIO  CANONUM  S.  1SID0R0  IIISPAL.  ASCRIPTA.  456 

DU.la  post  nliam,  nulla  sine  alia  toI  exsiliisse  vel  A  a  dlviniiate  po»sil  aliquaiido  sejutigi  :  utide  perfe- 


<|uitlpiam  opmsse  aliquanilocredaiur;  inseparnbiles 
«Miim  infeniuiitur  cl  iii  co  quod  sunl  et  in  eo  qu  >d 
fAciuni,  qaia  inter  generanlem  Paircm  ct  generaium 
Fiiiiim  vel  procedentpm  Spiriium  sanctum  nultuui 
fuisse  credimus  icmporis  inicrvallum,  quo  aut  geiii- 
tor  geniiuin  aliquando  pra^cederet  aul  geniius  geui« 
toil  deesset  aut  procedeiis  Spirilus  Patri  vel  Filio 
posierior  appareret  :  ub  hoo  ergo  inseparabilis  et 
inconrusa  haec  Triniias  a  nobis  el  prxdicalur  ct 
creUiiur.  Tres  igilur  personx  ista;  dicunlur  juxta  quud 
473  mnjores  deliniunt  [T.  1,  dcllnierunt]  ut  agno- 
tcanlur  non  ut  separentur ;  nam  si  aliendamus  illud 
qu«ril  Scriptura  saucta  diiit  de  sapientia  :  Splendor 
e$i  latit  teiimte^  sicut  splendorem  luci  videmus  In- 


cius  Deus,  perfeeiiis  et  horoo  in  unitale  personae  aniia 
est  Christus.  Nec  tamen  quia  duas  diiimos  in  474 
Fiiio  esse  naturas,  duas  causabimus  In  eo  esse  per- 
soiias,  ne  Triiiiiati ,  quod  absit,  accidere  Tldeatur 
quaternilas;  Deusenlm  Verbnm  non  accept  perso* 
nam  hominis  sed  naturam,  et  in  aeternam  personam 
divinitaiis  temporalem  accepit  subsianliam  carnis. 
Ilcm  cnm  unius  substanti;c  crodamus  esse  Patrein  et 
Filinm  et  Spiritum  sanctuni,  non  lamen  dicimus  ut 
biijus  Trinitatis  unitatem  Blaria  virgo  genuerit,  sed 
tantummodo  Filium,  qui  solus  naturam  nostram  in 
uoliate  personae  sux  assumpsii.  inctrnationem  quo- 
que  bujus  Filii  Dei  tota  Trinitas  opcrasse  credeuda 
est,  quia  Inseparabilia  sunt  opera  Trlnitatii  :  soliis 


f^eparabfiiter  inbaTere,  sic  confitemur  Filiuin  a  Patre  B  tainen  Filius  formam  servi  accepit  in  singularitate 


separarinon  posse  :  tres  crgo  illas  unius  atque  in- 
separaliilis  naturse  personas  sicut  non  confundimus 
ita  separabilesnullatenusprxdicamus,  qiiandoquidem 
ita  nobis  hoc  dignata  est  ipsa  Trinitas  evidenter  ds- 
tendere,  ut  etiam  in  his  nominibus  [id^.,  B.  ii.^  7.  2, 
oinnibus],  quibus  voKiit singlllaiim  personas  agnosci, 
unam  sine  altera  non  permittat  iutelligi ;  neque  enim 
Pater  absque  Filio  coguosciturnec  siue  Paire  Filiusiii- 
veiiiiur.  iielaiio  quippe  ipsa  vocabuliperaonalisperso- 
nas  separan  veiai,  quas  cli^m  dum  iion  simul  nominat 
fciinul  iusinuai ;  nemo  aotein  audire  potest  unumquod- 
queistorum  noniinom,  inquo  non  inielligerecogalur 
et  alterum.  Cuin  igltur  ha:c  tria  siot  unum,  et  unum 
tria,  est  tameo  unicuique  personae  roanens  sua  pro- 
prietas :  Pater  enim  aeternitafemliabetsinenativitate,  ^ 
Filius  xternitaiem  cum  naiivitate,  Spiriius  vero  san- 
ctus  processionem  sine  nativiiate.  De  his  Iribus  per- 
sonls  solam  Fiiii  personain  pro  liberatione  humani 
geiieris  hotninem  verum  sine  pecc:Uo  de  saiicta  et 
iinniaculata  llaria  virgine  crediinus  assunipsisse,  de 
qua  novo  ordine  nova<|ue  nativiiaie  estgenitus :  novo 
ordine,  quia  invisibilis  diviniiaie  visibilis  nioiistratur 
lucauie;  nova  auiem  nativitate  est  geniius,  quia 
intacia  virginiias  et  virilem  coitum  nescivit  et  fecun- 
data  per  Spirltum  sanctum  carnis  niateriam  mini- 
dtravit :  qui  partus  virginis  nec  ratione  colligitur  nec 
exeroplo  monstratur  :  quod  si  rationc  colligitur,  non 
est  mirabile;  si  exemplo,  non  erit  singuiare.  Nec  ta- 


perdOnx  non  in  uniiate  divinae  naturac,  in  id  quod 
est  proprium  Filii  non  quod  coniinuiie  Trinitati ;  quae 
forma  illi  ad  unitaiem  person»  coaptata  est,  id  eat 
utFilius  Dei  et  filius  bominis  u  :us  sit  Cbristus.  Itcro 
idem  Christus  In  his  duabus  naiuris  tribus  exsiat 
substantiis  :  Verbi,  r)Uod  ad  solius  Dei  essentiam  re- 
ferendum  est ;  corporis  et  animae,  quod  ad  verum 
bominem-pertinet.  Ilabet  igilur  iu  se  gcminam  sub^ 
slantiam,  diviniiatis  sux  et  bumauitatis  no$tr.r.  Ilic 
tamen  per  boc  quod  de  Deo  Palre  sine  luitio  i  rodilt 
natus  tanium,  ncque  fadus,  neque  prxdestiiiaius  ac- 
cipitur;  per  hoc  lainen,  quod  de  llaria  vlrginenaius 
cst  et  naius  et  factus  et  praedcstinatus  essc  crede .- 
dus  est.  Anibae  tamen  in  illo  generati*  nes  mirabile«, 
quia  et  de  Patre  anie  saecula  siue  maire  cst  genltiis 
et  In  Oue  saeculorum  de  Maire  siiie  Pjtre  est  genera- 
tus.  Qui  tamcn  secundum  quod  Deus  est  creavit  Ma  - 
riam,  secundum  quod  homo  creatus  est  a  Maria:  ipso 
et  paler  Marije  ii  atris  ct  filius.  Item  per  boc  quod 
Deus  est,  et  lequalis  Pairi,  per  hoc  quod  bomo,  mi- 
nor  est  Patre  :  ilem  ct  major  et  minor  se  ipso  esse 
credendus  est,  in  forma  enim  Dei  ctiam  ipse  Filius 
se  ipso  major  cst  propter  humanilatem  assumptam, 
qua  divinitas  major  est ;  in  forma  autein  servi  se  ip- 
so  minor  est,  11  est,  humaultate,  quae  minor  divini- 
tate  accipitnr ;  nam  sicut  per  assumpiam  carnem  non 
tanium  a  Patre  sed  et  a  se  ipso  minor  accipitur,  iia 


^  .  .  ^  .     .  secundum  divinitatem  qiiae  aequalis  est  Patri  et  ipse 

inen  Spintus  sancius  Pater  essc  credendus  est  Fiiii  ^  ^.  ■>  .         t        <  ■      •  ■    e-i- 

,  ^^    ,       .       r.  .  .  .      .  D  c^  ^^^^^  major  est  honiine  quem  sola  Filii  persoua 

assumpsit.  Item  in  eo  quod  quxritur  utruin  posset 


pro  eo  quod  Maria  eOiiein  Spiritu  sancto  obumbrante 
conceplt,  ne  duos  Patres  Filii  videamur  asserere, 
quod  uili|ue  neras  est  dici.  In  quo  mirabili  concepiu, 
aediflcaute  sibi  Sapieniia  domuin,  Verbum  caro  fa- 
ctum  est  et  habitavit  innobis;  ncc  tanicn  Verbum  ip- 
aum  ita  in  carne  conversuin  atque  mntaium  est,  ut 
desisteret  Deus  essc  qui  homo  esse  volulsset,  sed  i:a 
Verbum  caro  factuiu  est,  ut  non  lantum  ibi  slt  Ver- 
bum  Dei  ei  hominis  caro,  sed  eiiain  raiionalis  homi- 
nis  anlma,  atque  hoc  totuin  et  Dcus  dicaiur  propter 
Deom,  et  homo  propter  hominem  :  in  quo  Dei  Filio 
duas  credimus  esse  naiuras,  unam  divlnitatis,  alte- 
lam  bumanitatiSy  quas  ita  In  se  una  Gbristi  persona 
unYit  ut  nee  diviniias  ab  humanitale  nec  bumanius 


Filius  sic  aequalis  et  niinor  esse  Spiritu  sancto,  sicui 
Patri  nunc  aequalis  nunc  miiior  creditur  esse,  respon- 
dcmus  :  secunduin  formam  Dei  acqualls  est  Patri  et 
sancto  Spiriiul,  secundum  forinam  servi  inliior  est 
ei a  Patre  et ab  Spiritu  sancto  ;  qua  neo  S^ Iritus 
sanctus  nec  Deus  Pater,  sed  solat  Filil  persona  siisce- 
pit  carnem,  per  quam  minor  ease  creditur  illis  pcr- 
sonis  duabus.  licm  liic  Filius  a  Deo  Patre  <  i  Spiriiu 
475  sancto  inseparabiliter  discretus  creditur  esse 
persona  ab  homine  auteni  assoropta  natura,  Item  cum 
homine  unus  exstat  persona,  cum  Patre  vero  ei  Spi- 
ritu  sancto  natura  divinitaiis  aive  subsuntla.  Mlsstts 
umen  Fillus  non  solum  a  Patre*  sed  ab  Spiritu 


43! 


CONCILIA  illSPANIiE.  —  TOLETANtM  XI. 


4r.f 


^ncio  missus  esse  credi^nJiis  esi  ia  eo  quod  ipse  per  A  turba  confundii,  dlceme  prophela  :  Erit  cniius  jut- 


proplielam  dicil  :  Kt  nntu  Di»minu$  mi$U  me  et  Spiri- 
tus  eju$  :  a  se  ipso  quoque  niissus  accipitiir  pro  eo 
qiiod  inseparabilis  non  solum  volunlas,ted  ei  opera- 
lio  loiros  Trinitalis  agnoscilur.  II ic  enim  qui  ante 
sscula  unigeniliis  est  Tocatua,  temporaliier  prlmoge- 
nil>ia  Cactus  est :  nnigenitus  propter  deitalis  siibstan- 
lif  m,  primogeiiilus  propter  assumpt^B  carais  naturam, 
in  qua  siiscepta  hominis  forma  jnila  evangelijcam 
veriialeni  sine  peccaio  coiiceptits,  sine  peccalo  mor- 
iiius  creditiir  qai  solus  pro  nobts  peeraium  e*«t  fiictus, 
id  est  facrificium  pro  peccatis  nostris,  et  lamen  pas- 
sionem  ipsr.m  salva  divinitate  sua  pro  delictis  no- 
stris  SQStinuii,  mortiqne  adjudicatus  et  cruci  veran^ 
cariiis  mortein  excepil,  tertio  quoqtie  dte  viriuie  pro^ 
pria  snscitatns  e  sepulchro  surrexit.  Hoc  ergo  execn-  B 
|4o^  capitis  nostri  confitemur  veram  fleri  resurrectio- 
nem  eariiis  omiri^u  inorinorum  nec  iii  aerea  vel  qoa« 
libet  alta  carne,  tit  quiiiain  delirant,  re^urrccturos 
nos  erediniiis,  sed  in  isia  qua  vivimus,  consisiimus, 
ci  n;ovemor.  Peracto  biijus  sancix  resurrectionis 
exeiiiplo,  ideui  Dominus  nosier  atque  Salvator  pater* 
nani  asccndei;do  sedem  repetiit  de  qua  nunqunm  per 
diviiiiiaiem  discessit;  iflic  ad  dexieram  Pairis  sedens 
eispeciatnr  in  flne  sieeulorom  judex  oinnium  vivo- 
rum  et  inortuorum,  inde  cuni  sanciis  omnibos  ve- 
liiet  ad  faciendnm.  jiidicium  reddere  unicuiqoe  roer* 
cedis  propris  debiium,  proni  quisqoegesserit  in  cor- 
pore  positos  sive  bonum  sive  msljom.  Ecdesiam  sane 
coibolicam  pretio  sui  faiiguiiiis  comparaiam  cum  eo 


tiiiet  iiientium,  Debet  ergo  quidquid  aot  eonsedenlium 

cullationibos  agitur  aui  accosatilium  parte  proponiiiir 

sic  mitissima  veiboruin  relniione  proferri,  ut  ii^ 

conientiosis  vocibus  audieniiam  lurben|«  nec  judi- 

caniium  vigorem  de  tumullu  enervent.  Qutcunqua 

ergo  in  convenio  eoncilii  ba&c  quae   praemissa  sont 

violanda  crediderit  et  conira  baee  interdicia  aullo- 

multii  aut  contumcliis  vel  risibus  concilium  perturr 

baverit,  juxia  divin»  legis  ediciom  qoo  praecipitor : 

Ejice  dcri$orem  el  exibit  cum  eo  jurgium;  ei  cum  oro- 

ni  coiifosionis  dedecore  abstracios,  a  coinmuni  coeiu 

secedat  et  irium  dierum  excotnmuiiicatlonis  senten- 

iiam  perferat. 

II.  Non  4ebere  metropoHtanum  a  confiniUmorum  Mr 

$lrucfioue  eestare. 

Quantum  quis  pr^celsf  culminis  obtlnet  lociim, 

lantnm  necesse  est  pra^cedat  caeteros  gratia  merito- 

nim,  otin  eoqood  praesidet  singulis  singulariter  or- 

netnr  eminentta  sanctitatis,  habens  semper  et  in  ore 

gladium  veritatis  et  in  opere  efRcientiam  luminis,  ol 

juxia  Paultim  potens  sit  exhortari  in  doctrlna  sana  el 

coniradicentes  revincere.  Nos  proinde  iipstri  ordinis 

gMdum  vel  suscepti  regtminis  rooduro  magnopere 

co^iiare  debemus,  ot  qui  offlcium  praedicaiionis  sus- 

cepimus  nullis  corls  a  divjna  lectlone  privemor.  Nam 

qooromdam  mentes  ponlificom  ita  torporls  oiio  a  le« 

etionis  gratia  seclodonlor,  ot  qoid  doctrinae  subdilif 

exhibeat  gregibos  nnq  inveniai  praeco  motos.  Insi- 

stendum  ergo  semper  erii  majoribus,  ut  qiios  sub 


crediiuiis  io  perpetoum  regnatoram ,  intra  cujiis  gre-  C  «jn^w»»  «««  C'"^  iMcniur  fame  Del  veibf  perire  noii 


inium  coiisiiiMii  onum  baptisnia  credlmus  et  confiie- 
niur  in  remisslonem  omniitm  peccatorum ;  $ub  qua 
fiile  ei  reiSiirieciioiiem  mortuorum  veraciler  credimtis 
et  futuri  saecirii  gaodia  speciamu*:.  Hoc  lantiim  oran- 
dfim  iiobis  est  ei  petendum,  ut  cuni  peracto  finitoqne 
jndicio  tradiderit  Filins  regnuin  Beo  Pairi,  partlci- 
pKs  noselficiai  regni  sui,  oi  per  hainc  fidem  qua  llit 
iiihaesimns  ciim  illo  sine  flne  regnemns. 

Haec  est  confessionis  nostne  fitles  exposita,  per 
qiiam  oninium  haereiicorum  dognia  perimitur,  per 
qnaiii  fldelium  corda  mundantur,  per  qiiam  eiiam  ad 
Deofn  glortose  acceditur,  cujus  sacrosanctum  sapo- 
rem  sub  iri^biano  dierum  Jejunio  continoa  relaiionom 


siiianl.  Sic  metropotitanis  In  confiniiimos  caeterosque 
ecdesiastlcis  ordinibus  ^edilos,  sic  conflnltimis  in 
commsso  sive relij^iosornm  niimero  vigil.indom  esf, 
qualiter  nescienlia  talium  divinae  legis  iraditionibos 
imbii^tur,  ita  ut  iudesinenti  solllcitudine  praelatus 
qnlsque  subditos  qoaerensaot  profectom  coruin  477 
l^iabundns  agnosicat,  aot  nescientiam  sine  arrogan- 
tia  instniat.  Placuii  ergo  de  talibos  joxia  institota 
Toletaniconcilii  hoe  spedaliier  definire,  ot  aoi  Sf»onie 
somant  inleniionem  necessariam  perdiscendi,  lUt  a 
majoribus  ad  leetionis  exercitia  cogantor  inviti. 

HI.  Ul  in  una  provineia  div$r$ita$  offieiorun^mn  tenButw. 
De  his  qoi  Ci  ntra  Apostoli  vpluntatem  cireumfe- 


ci4laiione  rodames  :id  ee  quae  subnixa  sunt  sequentl  -. '«"1"^  omni  yento  docirinae,  placuit  huic  g.anclo  coii- 

^  cilio  iit  metropoliianae  sedls  auctoritaie  coacti  unius- 


dte  docernenda  transivlmus. 

476  !•  '^^  ^  eoncHii  damnatione  derieorum  vel  pror- 

sirepMitMm. 

In  loco  benedictioois  consedentes  Dominl  sacerdo- 

irs  finllis  debent  aui  indiseretis  voeibus  praesirepl 

aui  quiboslibet  lumnliibus  prmurbari ,  noMis  eiiam 

vaAis  labulis  vel  risibos  agi,  ei,  qood  esi  delertns, 

«ilMlinalJs  ronceriaiionibus  toinuUuosas  voce<(  eflun- 

dere.  Si  qui$  emim^  ut  Apostolus  ait,  putat  u  religia^ 

$um  €$%e  non  refrenmi$  linguam  anom,  $ed  $educen$ 

eor  saiiim,  kuju$  vana  e$t  reiipo  :  cultuin  enini  suom 

lAlislilia  perdit,  i|uando  siientia  judicii  obslrepentinm 

*  Ab  nis  verbis  :  Hoe  orgo  exemplo^  deest  folium  in 
p.  5. 

fATnou  Lxx:^iy, 


ciiiusqueproviuciae  pontificesreciores<|ue  eccle^iaruni 
ujiuip  eumdemque  in  psallentlo  teneant  modum^  queni 
in  metropolilana  sede  cognoverint  institutum ,  nec 
aliqua  diversitate  cujusque  ordlnis  vel  pfflcii  a  me- 
troporitana  se  patiantur  sede  disjungi-  Sic  enim 
justiim  esi  ut  inde  unusquisque  Kuinat  regulas  ma- 
gisterii  oiide  bonoris  consecrationem  accepit«  til 
juxta  majorum  d.ecreu  sedes  quae  onicuiqoe  sacer- 
doialis  mater  esi  dignitatis  sii  et  ecclesiastieae  ma- 
gistra  rationis.  Abbalibos  saiie  indoliis  oniciis«  qaifl» 
joxu  volonlatem  soi  epiaeopi  regnlariler  iljis  Implen- 

•  In  reliquis,  prxter  A.  et  E.  5,  Ne  tumulta  cm- 
eilium  agitetur, 

>5 


t.iO  COLLEC riO  CANOXUM  S.  ISIDORO  IIISPAL.  ASCRJPTA.  •'•  > 

da  Miirt ,  ceicra  ofncia  publica  ,  id  est  ?csperam  ,  A  cMe  arca  jdttilix  ipsi  efOciamor  leininarium  liii« 


uMiuUiiiim  sife  miSMm  aliier  qiiain  in  princi^U 
P(  cleftta  celebrare  non  liceai.  Quisquis  autein  boruin 
dccretorum  vioUtor  exsiiterit,  sex  mensibiit  com- 
nHinione  privatus  apitd  metropolitanum  sub  pcani- 
leiitidD  GCHaura  perinaneat  eorrigendus,  qoaliter  apod 
illaim  ei  praelerit»  trangressionis  culpam  lacrymis 
diluai,  ei  ueceBsariam  of(icioruin  docirinam  studiose 
addiscii.  Sub  ista  ergo  regula  disciplinae  non  soluin 
iDriro|,olitanns  lotius  su»  provineia  pontiflces  vel 
sKCcrdotes  astrtngai,  se<l  etlam  csteri  episeopi  sub- 
jccios  sibi  ecclesiarum  reciores  bis  obteiDperare 
iiistltutloaibus  co|sant. 

l\,  De  diteordia  taeerdotum. 


atqiie  rapina^.  Quaodo  ergo  bnjuamodi  juxta  Apo- 
siolum  irrepreheiisibiles  erunt,  qui  non  solum  re- 
prebensibilia  Ciaciuui,  sed  mortirera  potius  et  e&se- 
cranda  committonl?  Relati  enim  nobia  sunt  quidaiu 
ei  sacerdotibos ,  quod  oram  gravitate  sacerdotalis 
ordiuis  pra'termis!ia  audientiam  judicii  furore  prae* 
vcBiant,  et  exccssa  solius  inbonest»  moiionis  adire 
pro  quibus  eos  oporiuerat  asquitaiis  judicia  sustioe** 
re.  Dum  euim  de  bonoris  sibi  culuiioe  blandiutitur 
p»tieutlam  babere  fugiunt,  et  qul  inconcusse  dc- 
bueraot  veriiatis  conservare  statum,  subito  religio- 
nis  rouiant  proposilum  et  pnecipiti  furore  judiciiiui 
aiiteceduni,  sicque  in  quo  decuerat  eos  judicii  soa- 
linere  conventum  pra:vaslone  aguitt,  uude  praesoiu- 


Sicui  oiunis  qui  diligit  fratrem  suom  oi  Deo,  iu  j  piiooibus  conluodauiur.  Qui  tamen  am  damuo  parilec 


ouiuis  qui  odit  proximum  ez  diabolo  est :  dilectione 
oiiim  sola  discerniiur  quis  ez  quo  geuitus  approbe- 
tur,  dicente  Joanne  :  /n  hoc  mam(eiii  sunt  (Uii  bei 
et  filii  diaboU;  omnii  qui  non  faeit  ju$tiliam  non  est 
de  Deo^  nondUi(fit  fratrem  iuum^  quomamhaeeU 
aimuntiaiio  quam  audinii  ab  initio  ut  diligamui  alter- 
mrum  :  et  post  paululum  :  Omnii  qui  odU  [ratrem 
iuum  homicida  eit ;  et  icitii  ^tiontam  omnii  homicida 
non  habet  vitam  aternam  in  ee  manentem.  Ccce  bomi- 
uda  csse  probabiliter  declaralur  qui  a  fraterna  so- 
cieuie  dividitur;  iiain  elsi  manus  non  nioveat  ad 
occidenUuin,  pro  eo  lameo  quia  immiiis  est  ad  igno- 
scenduiu  jam  a  Deo  bomicida  teneiur  :  vivit  iile ,  et 
iste  jam  interfector  esse  478  convinciiur.  Cum 


et  ezcommunicatione  plecieodi  sunl,  aut  omia<is  < 
positionibus  rerum  sola  satisfaeilune  poenileniiae  cura- 
bunlur  :  illi  eiiini  qui  rei  propriai  facultale  suSuLii 
sunl,  aut  qui  rem  suam  jaui  antea  iu  nomine  eecle- 
siae  cui  prxsmit  tran&fnd  sse  [i£.,T.S,  traostult8se| 
noscunlur,  si  aut  per  se  aut  per  subditos  seu  478 
per  quemlibct  aliena  diripiiint  vel  praBsuroptioiiis 
seu  csedls  quid(4am  agunt  lam  in  rebus  Ascj* 
libus  quum  etiam  in  quorumlibet  domiiiio  consi:- 
tutis,  et  pracvasa  vel  praesunjpia  de  rebus  pro- 
priia  juxia  leges  excellentissirai  priucipis  »rci:>iit, 
et  pru  excessu  religioni  contrario,  quo  inbouesU 
ante  judicioin  parueruut  duarum  bebdomadarum 


...  .ini.  ^  cxcommiinicatione  plecteudi  sunt.  Illi  aoiem  qui  el 

igiiur  liis  praccepiis  beatusapostolus  Paulns  consona  Q  •    .        ^.  .  .      i  •■  •     .- 

*    ..     /  A  .  A'  nj  'j  >    I  buiusmodi  excessibus  serviunt  et  nilul  propiie'.a>tis 


praedicaiioue  concordet  dicens  :  ^on  occidal  so/  su- 
per  iracundiam  vef/iani,  et  noiite  bcum  dare  diabolo; 
relatae  suni  nobis  quorumdam  sacerdotum  person» 
in  taniam  obsiiuationis  eflervuisse  discordiam ,  ut 
non  soluni  illos  ab  ira  occasus  solis  non  revocet,  sed 
ue  annosa  quidem  transactio  leoiporum  ad  bonum 
ibaritaiis  recliuet,  quippe  in  quoruin  cordibus  ita 
sul  jusiitiae  Cbriilus  occubuit  ut  ad  lumen  cliariialis 
rcvlire  vix  possint.  Uurum  igiiur  et  similium  discor- 
d'intium  Iratrum  oblaiiones  juzta  antiqui  canonis  de- 
iiiiiiionem  iiuUo  modo  recipiendas  esse  censeiuus  : 
de  personis  lamen  discordantium  id  speciali  deflni- 
liuiic  praecipimus,  ul  aniequam  eos  reconciliatio  vera 


babere  videntur  magna  discretionis  arte  medendi 
suiit,  quo  iiecaosus  UUcitos  ecclesiarum  facultatibus 
rediinaiii,  nec  ipsi  penilus  eziorres  a  pcena  perai- 
$iaiit:  iiec  enim  justuro  esi  ut  pro  prafisacUbus  sa- 
cerdolum  ecdesiaB  quibus  praeemineut  susiineaui 
damnum,  ut  pro  ex;.essibus  taUuro  saiisfactioab  ec- 
desiis  ezigaiur,  cuin  Ecciesia  cultores  suos  nou  ad 
liiem,  std  ad  honestatem  inforroet.  De  talibns  ergo 
placuit  deOnire,  qui  iiul  is  habitis  rebos  propriis  aut 
iii  quocunque  pervasores  eisUterint  aut  quibuslibi-l 
I  ersouis  caedeh  vel  quodcunqne  praesumpiiouis  iniu- 
lerint ,  nulla  eos  incurvjitiune  siatua  aui  serviluti 
boroinum  debere  addlci,  sedjuxta  quod  praesnmptia» 


iimccut,  nullus  eorum  accedere  ad  aliare  Domini     ^.,„  .    ...         ..    ..    .      .        .....    .t 

,        .  .  •  .  .    n  svs  quisquis  ille  ezstiterii ,  ila  et  poeniteotue  legibus 

audeat  vel  gratiani  comrouniunis  sanctas  perapiat »  «1     ..,...,...     ,  ,. . 

sed  gemin.ito  tempore  per  pQeniientitm  coropensa- 


buiii  quo  discordiae  servierunl.  Quod  si  unus  eorum 
aiio  coiiieiiinenie  ad  satisfactioiiem  cbariiaiis  cucur- 
rerii,  ex  eo  tempore  ut  pacificus  iiitra  ecdediam  re- 
cipiatur  '^  ex  quo  ad  concordiam  fesUnasse  convin« 
ciiur,  seuteniia  tameu  superiori  servata ,  ul  tempus 
quod  quisque  in  iram  expendit  geminalum  iu  poeni- 
ittiitiae  saiisiacUone  peisolvat. 

V.  De  compeicendii  exeeuibui  iacerdotum. 

NuHis  vita  prarsulum  penurbari  debet  ezoessibus 
motionuin,  quia  valde  indignum  est  ui  qui  tbrouus 

1)  Dei  vocantur  levi  inotione  torbentur,  et  qui  debent 

^"  j&.,  K.  I\.,  E.  4,  T.  I,  2,  U.,  G.,  reuBtelur. 


sulijacebii ;  id  cst  si  iii  decein  solidorom  sumroam 
prxsumptor  esse  convinciiur»  viginli  dicrimi  poaoi- 
lenti  i;  satisfactione  purgetor,  iu  ut  sive  miuoris  aiva 
nijoris  soromae  excessum  peregertl ,  tiaiiiier  ge- 
minaia  boc  semper  salisfactioiie  pMtieiiti»  reeom« 
penset.  SerTos  tamen  ecelesiariun  qui  bi^osmodi 
excesaiis  opiHraase  iioscunuir  ad  leges  saDCulares  au- 
diendos  lemitUuius.  Et  baee  quidem  de  geBerali  ez« 
cessu  dicta  sufficianl.  CiDleruin  spt^ciaiilaUsonUnem 
persequeiilee ,  si  qtiis  episcoporum  utagumis  eojM-» 
quam  uxoreni,  filiam,  nepleui  seu  qoelibel  ilU  gradi» 
altero  perliiienteffl  quacunque  frntide  val  stibiililoteL 
adulierina  pollutione  faedavcrit ,  ei  honoris  proprit 

^  In  rcliqiiis,  pr<Eler  A.,  throni. 


m 


CONCIUA  mSPANIiB.  ^  TOLETANLM  XI.  ^f^ 

^rtdum  mmt  el  tQb  essiiil  relt^gaiionc  perpetiiain  a  penitus  non  debelur.  dieeote  Domino  :  Qn^d  grMii^ 
^'""  — -^  •--  -  aeccfnitii^  ^ath dale.  Et  idco  qnieaiiqiie  deinceps  iii 


cxcororounieaiionis  senteiitiain  perrerat,  qui  tainen 
rirca  liiiem  Tiue  cominnnio.iis  reineJio  adjuvandus 
esi.  Hanc  $un»  ei  illi  «eptentiain  nierebuniur  qui  aut 
fulenles  hoaiicidiuai  fecerint  ^ut  prirRatibus  p^tiaiii 
[i^uerosisque  p^rsonis  seu  nobilionbus  quibusque 
iiiulieribtts  vel  puellis  illud  aut  per  caedem  aui  per 
ifuafficunque  irrogaum  injuritim  visi  fueriot  intulisse ; 
iinde  eoijuita  legum  sseculafium  Inslituta  auttalio- 
fieai  recipere,  aut  iradiiioDeiii  do  eis  fleri  vel  pio- 
teripilonem  oporteai. 

Vi«  Non  licer$  taetfdatibut  quatUbet  in  eedenm  fami" 
lii$  iruneaiianei  membrorum  facert^  nec  aliqMid 
quod  morte  pleetendum  est  judicare* 

His  a  qoibus  Domini  sacramenia  tractanda  sunl 


eccleslastico  ordine  constitutus  aut  pro  bapti^ndts 
consignandisque  fidelibus  aui  pro  collaiipne  cbri- 
smatfs  Tel  promoiionibus  graduum  praemia  quirtlbf  l 
vel  pretia  volunlarie  oblau  pro  hiijusmodi  ambilio- 
ne  snscepetlt,  eqiiidem  ^i,  sclente  loci  episcopo,  lale 
quidquam  4gl  a  subdills  perpetratur,  Ideni  epi- 
scopusduobus  nienslbusexeommunl-alioni  subjaceai, 
pro  eo  quia  ei  scita  mala  conie&it ,  el  correeiioneni 
necessariam  non  adhibuit ;  sin  autem  soorum  qiils* 
piam  eodeni  nescieme  quodcunque  pro  supndiells 
capliiilis  aceipiendum  sibi  esse  crediderit :  sl  pres- 
byter  esi,  irium  meiisiam  e^iommtinicatione  plecu- 

.   ,.  .  ...  ..        .^^..  itir,  si  diafconus  qualuor ;  subdlaconus  vero  vel  cle- 

)ud.c.om  sangum  s  agiure  non  l^et  480  W60  ma-  ||  ricushiscupid.Utibus  serviens  et  competenii  wbere 
gnoper^  ulium  eicessibus  prohibendum  esi .  ne  in-     «l  debiu  eicommupicaiioiM^  pleclcDdus  est. 


iliscreis  praes«(i)p(loBis  uuDiibug  agluii  aut  qnod 
morie  plectendum  est  senlentia  propria  judicare 
prapsomai.l,  aut  irunraiiones  quaslibet  membrornm 
in  quibuslibet  personis  aut  per  se  inferani  aut  infe- 
renda  praxipiani,  Quod  si  quisquam  borom  immis- 
mor  praeceptorum  aul  in  fscclesix  su9  fomiliis  aut 
10  quibuslibei  personis  ule  altquid  feceriiy  el  cou- 
eessi  orJinis  honone  privatus  ei  loco  sub  perpeiuo 
damoaiioiiis  lenejiturreligatus  ergaslulo^  cui  umen 
commnnio  exennti  ex  hac  viu  non  negaiida  esl  pro- 
ptter  Domii'1  misericordiam,  qui  noo  yuIi  peccat4irts 
inortem,  sed  oi  converUtur  et  Tlval. 

Vll.  Quee  debeat  diseretio  eccledarujn  rectoribui  eue^ 


IX.  Qufd  cuit0diri  debeal  ne  per  preemium  911»  i-ptVo- 
puifiai^vel  qua  $enienlia  ferialur  qui  pou  kanorem 
acfeptum  per  prmmium  ordinatui  futae  deiegilur. 

Ifultffi  super  hoc  capiiulum  Patruro  senteniue  ma- 
naverunt ,  seilicei  ne  InappnaiiabiLem  sanicti  Spirilos 
gratiam  donis  vel  muneribus  qiiis  sstiinei  comparan- 
dam.  Sed,  qnod  non  sine  gravi  dolore  .dioeodiuu  esi, 
quanlo  bxc  m  frequenii  decreMirum  est  prsmpiionis 
prohibiia,  Ufito  novis  fraudibus  cogposcilur  iUraU » 
dum  bi  qui  tali  pretio  mercari  niiuniur  gratiam  Spi* 
ritus  sancti  au|  ordlnaiioois  su«  lempora  praBveuiun^ 
muQere,  aui  post  accepmm  bonorem  promisi^ufn  snip 


iiofm. 

Com  jttxu  antiqttas  instiUitionis  ediclum  plos  efga 
corrig(*ndos  agere  dobeat  benevolentia  quaip  saveri- 
las,  plus  cohoruiio  quaro  c^mmoiin ,  ptus  charilaa 
qi<am  pote^us ,  relalBin  nobis  est  quod  quidam  ex 
rralril»«4  plos  livore  odii  quam  correctioDis  sludiQ 
sabdiios  iosequenles,  diim  se  simulant  spirllttalem 
eis  adhibere  correciioneni ,  indiscretaro  subilo  affe» 
ront  moiiem ,  eum  ioaudiios  a  se  projiciuot  ei  oc-* 
culiis  eoB  jadlcils  sub  poBiiiUniia  puniuia.  Non  ergo 
A^.  csetero  perversis  volttniatibus  sil  libarum  sinia- 
lare  quod  finguni ,  sed  quotiescunque  quilibet  ex 
subditis  corrigendus  esl  ani  pujilica  a  sacerdoie  de* 
iieidiiciplinajcurari,  aji^ist  aliier  recioribus  pUeet 


uthorttm  et  similiuip  argumeniorum  deincepg  amppi- 
Uiurocc^siOy  hoc  sancU  syupdus  definiviiy  ut  cuui 
quisfioe  ponlificale  culmen  ante  Domiui  aliare  p^r- 
cepiurus  aceesseril ,  sacramenii  se  taxaitone  adstrin- 
gjSt,  quod  pro  confereuda  sibi  consiscratiooe  honoijs 
oolli  personae  cujusiibet  prsmii  collaiionem  vel  jai^ 
dedissei  vel  aliquaiido  ad  futururo  dare  procurel, 
sicque  aut  mundus  ab  lifc  conugio  praelaiionis  con- 
aecratioiiem  accipial,  atnt  jmpliciius  bulc  sceleri  ma- 
nifosle  denoiatiis  coram  ^'clesia  ad  honorcpi  queoi 
mercari  volult  non  apccdat.  Illos  lamcff  qnos  deitir 
ceps  post  praclsiionem  per  praemium  ordinatos  fuisae 
pattterit  sub  definitis  pflenluntise  legibms  .ut  vens  8l« 
muniacof  ab  Ecclesia  separandos  es>e  censeBius,  id 


djaornm  vel  trlum  fratruin  spfriiMalium  testiinpn  o  ])  ^^  "I  dttorum  aunorum  i|iaiio  ejtsillo  relegi.|i  et 


p^uliariier  aiihibllo  et  modus  crinunis  agnoscatur 
e\  roodtts  posuiunli»  irrogeior;  ita  Umjcn  ui  si  ex- 
^ilio  vel  retrusione  djgnum  eum  esse  qui  deliquit  ]ur 
i^lciuoi  peculiare  decreverit ,  modus  pceniUnli^e  ^ 
f|uejD  corain  Iribos  fralribus  sa.cerdos  iraosgi^ssori 
iiulixerii,  speciali  debeat  pjus  qui  seuientiam  protttiit 
2iianiii  propriflP  aubscripiione  notari,  sicqiie  fietui 
pec  traosgressores  sine  l^timonio  excidia  vii«  su« 
incttrraui,  iiec  i^acl^res  accusaios  se  de  qttorumlihei 
ifiierempliooibus  erubescanu 

¥l)l,  Jff  fuidfiuMi  priemti  pro  diviHii  sacromeiitff 

aeeijnaiur, 

Qiiiilquid    invisibilis  graliae   coftailone  Iribuilur 

i;iignmonomf  ixslu  vel  quibjaslibel  prxipiis  venun^ari 


digna  satisfactionis  vel  excommunicaiiotiis  sienteoiia 
coerciii  honoris  gradoin,  quep  prsmiis  emei^ui , 
lacrymia  contioirere  et  r/sparare  inleodaui :  nnde  iti 
dtgna  eos  saiisfaciio  peNiileiiitas  /comnieiidaf eril » 
per|icto  iodicMe  pce.iit^niiai  tempore  Qon  Uuiuro 
commuoioiii,  scd  ei  ioco  oi  lolius  ordinis  officiis,  a 
quibtts  st*parili  fuerani,  resuuraodl  suui. 

X.  Vi  pmnee  poniificfii  reeioreique  eceieeiarum  iem* 
pore  quo  ordinandi  iuni  iub  eautiana  promitiant 
qunm  ju$t$iume  vivere  dtbeant. 

Quauquaiu  omnis  qui  sacris  mancipatur  488  or- 
diniluis  eaiionicls  regulis  lenealur  adstricitts«  expc- 
d.bile  tamen  esi  ui  promissionis  suai  vou  s^b  cau- 
lionje  spoudcant  i|oos  9d  promotioBis  grados  f^fQci^ 


m 


COLLECTK)  CANONIJM  5.  IS1D0R0  lUSPAL.  ASeRlPTA. 


m 


ftiuslica  provehii  disciplina  ;  solei  eiilni  plus  limeri  A  XIL  Ne  in  confinw  mml$  pantlen»  a  recontUMMt 


qiiod  singulariler  poUiceiur  quain  quod  generali^iii- 
neiione  coneludiiur.  VX  ideu  placuil  liuic  sanclci 
concilio,  ul  unusquisqne  qui  ad  ecciesiiisticos  gradiis 
est  aceessurus  non  ante  honoris  consecraiionem  ac- 
cipiat,  qtiam  placiii  sui  innodatione  [£•  ^*  T.  t,  in- 
noUiioneJ  promiitat,  ut  fidem  c^tholieaiii  sinccra 
cordis  devoiioiie  cusiodiens  juste  et  pie  vivere  de- 
beat,  et  ut  in  uullis  operibus  suis  canonicis  regulis 
roniradicat ,  atque  ut  debiium  per  oronia  hoiiorem 
alque  obsequii  reverentiam  prxeminenti  sibi  unicui- 
que  depenilat  jiixia  illud  bcati  papx  Leonis  cdiGlnro: 
V}ui  scit  se  quibusdam  es^e  pr.i*posilum  non  molestc 
fcrat  aliquem  sibi  esse  praelaium ,  sed  obedienliam 


diHtine  suspcndalur,  el  ut  efflaiie  ejus  qui  pmnitens^ 
nec  lamen  rfconciliaiui  de  hac  vila  exiinl^  ak  Eccle^ 
&ta  receptetur, 

Qui  poeniientiam  in  mortis  agit  periculo  Bon  di«- 

line  a  reconciliaiionis  gr.tia  differendus  esl,  sed 

si  pro  certo  nroriis  urget  lericuluin ,  iioanitenlia  per 

manos  impoaitionem  accepia  statira  et  reconcdiatio 

adhibcuda  est,  ne  prius  ab  bumauis  rebtts  a>ger 

ab«cedat  quam   donuin    reconciliationis   pereipial, 

sicqtie  superstitibus  quodammodo  didoris  videalur 

csse  perpetui ,  si  praecisum  [  y£. ,  prarscissum  )  ab 

Ecclesix  raembris  eura,  qui  ulique  rocouciliari  aoo 

meruit  ,   raptim   a  prxsenti  fita  mors  maturata 

subduxeriL  Unde  juxta  papae  Leonis  edictiim  liia. 


quam  exigii  etiam  ipse  dependat.  Poena  tamen  juxta     q„|  |„  tcmpore  neccssitatis  et  in  pe  iculi  urgeniia 
occlesiasiic»  consuetudinis  moreui  et  placitis  talium  ^  instnntia  prxsidium  poenitenii^  et  iiiox  recoucilia- 


iiiserenda  et  ab  bis  qni  iransgressores  fuerint  persol- 
veiida  est. 

XI.  De  lucidalione  anliqui  canonit  quo  prcccipiinr  «I 
si  quis  aeceptam  u  tacerdoie  euchariitiam  non  ^um" 
pierit ,  velut  sacrileau»  propellatur, 

Cnm  nihil  in  diviiio  canoiie  debeat  esse  confu^um, 
nlhil  dublum,  nibil  ettam  indiscreti.im,  in  collaiio^ 
neni  nostri  ccetus  relatus  est  caiion  Ttdelani  coiicilii 
primi  in  quo  prascepium  est ,  ul  si  quis  acceplain  a 
sacerdo'.e  eucbaristiam  non  sumpserit,  nt  sacrilegus 
|iro]:ellatiir ;  ncc  adjccia  est  ibi  discrctlo  Tolnntaium, 
rum  et  infidelis  hac  talia  inadeliier  agat ,  et  fldelis 
lliletiter  accipiat  quod  naturalis  illum  necessiias  de- 


tionis  implorant,  nec  satisractio  interdieenda  est 
nec  reconciliatio  deiieganda,  quia  nilsericordix  Dei 
nec  mensuras  possumus  ponere  isec  tempora  defini- 
re.  Be  his  autem  qui  accepta  poeuitetitia  antequam 
reconcilientur  ab  hac  vita  rccesserint,  quanquara 
diTcrsitas  praeceptorum  de  hoc  capitulo  habeatur, 
illorum  tamcn  nos  senteniiam  placuit  sequi,  qnl 
muUiplices  numero  de  hujusmodi  humanius  decre^ 
verunt,  ut  et  meraorla  talium  in  eccle&iis  commeD- 
detur  et  oblatio  pro  eorum  dedicata  spiritibus  acci- 
piatur. 

XllL  De  tacerdotibui  qui  vexantet  cadere  vldentur. 
Bene  siquidem  majoruin  regulis  definitum  est ,  ul 


giiiiiro  iton  sinat.  Solet  enlm  humanx  naturae  iiiOr-  C  daemoniis  aliisque  siinilibus  passionibus  irretitis  aii- 


miias  in  ipso  mortis  exitu  prxgravata  tanto  siccita- 
tis  pondere  deprimi ,  ut  nulls  ciborum  illationibus 
rcdci  scd  vix  lanlumdero  illati  deleclelur  poculi  gra- 
tia  sustentari :  quod  eliam  in  muUoruin  exitu  \idi- 
ihus,  qui  oplatum  suis  voiis  sacrae  communionis 
rx|'«etcntes  viaticum  collaiam  sibi  a  sacerdoie  eu- 
charistiam  rejeccrunt ,  non  qood  inildelitate  hoc 
agereiit,  sed  quod  prjeter  Dominlci  calicis  haustuin 
traditam  sibi  non  |iOSBlnt  eiicharisiiam  deglutire: 
tion  ergo  liiiju  modi  a  corpore  Eccle>i»  separandi 
sinil  qiii  talia  non  infldelitate  sed  neoessiutc  fecc- 
runt,  prjTseriim  hi  de  quibus  nihil  fldei  s!nistrae  scii- 
liinr.  Pl  •ciiit  ergo  deflnire  quod  nec  fldeli  orficiat 
ncc  tnfideti  inuttum  existat :  qiiicuiique  ergo  fidelis 
iiievitab<Ii  qualibet  infiriiiilate  coactus  cucbaristian  D 
tierceptam  rejecerit ,  iii  nuilo  ecclesiasticae  damna- 
tioni  hubjaceal ;  sirailiter  nec  illos  cujiisquam  puni- 
lioiiis  censura  redarguet,  qui  talia  aut  tempore  in- 
fnnti»  faciunt  i^gS  ^"^  ^"  quallbet  mentis  aliena- 
lione  positi  quid  f.cerint  ignorarc  videntur.  Jam 
voro  quicunquo  aiil  de  fidelium  aui  de  infidelium 
iiumeio  corpiis  Doinini  absque  inevttabili ,  ut  dic^uin 
est,  Inflrroiiale  projecerit.  si  fidelis  est,  perpeiua 
coiiiiiitinioiie  privelur,  si  infldclis,  el  vcrberiiius 
subdatur  et  perpetuo  exsilio  relegclur.  Quod  si  ho- 
rum  qiilslibot  hiiiusinodi  excessus  digna  pocnittMitiae 
satisfactione  deOeverit ,  post  quinquetinium  licituin 
e;it  iilum  cornmunioni  pristin»  reformare. 


nisieria  sacra  tracUre  noii  liceit :  cui  prxcepto  eon- 
sensu  rationis  adhiliito  id  comrouniter  deflnivimus, 
ut  nullus  de  his  qni  aut  in  terram  arrepti  a  da^iiio- 
nibus  eliduntur  aul  quolibel  roodo  vexaUonis  incarf 
sibus  efferuntur,  vel  sacris  audeant  ministrare  aita» 
riis  vel  indiscuaso  se  divinis  ingerant  sacramentis , 
eicepis  illis  qui  variis  corporum  incommoditotibus 
dediii  sine  hujusmodi  passionibus  in  lerrara  appro- 

baniitr  elisi ,  4S4  <)">  ^^^^^  ^^  '^^^  ^'^^^^  ^^^^^ 
ab  officii  sui  ordine  ct  loco  suspcnsi  quoiisqae  aniiit 
anni  spatio  per  discretionera  episcopi  inveoiaiitur 
ab  incursu  daetnonum  alieni. 

XiV.  Ut  hi  qui  Domino  eanunt  atque  tacrificaul  poti  h 
temper  habeant  adjutoria  conttUuta. 

Ut  illud  divini  oraculi  morocntis  singulia  pr»- 
caventes  qoo  scribitur :  Vcp  toli^  quia  eum  eiddgrit 
non  habet  sublevantem^  siimmopere  curandom  est 
nobis  el  cavendum  ,  ne  horis  illis  atque  temporlbui 
quibtis  Doinino  psaUitur  vel  sacr.ficatur  otilcuique 
divinis  singulariter  officiis  in  isienli  pernlciosa  pas- 
sio  vel  corporis  quaBlibet  valctudo  occurrat ,  qutp  aul 
corims  subiio  subrui  faciat  aut  mentein  aiteitalioiie 
vel  lerrorc  confundat.  Pro  biijusmodi  ergo  caalbns 
praecavendis  neccssarium  duxirous  Institoere,  wl  iilri 
lemporis  vel  loci  sive  clcri  copia  auffragaiur  liabeai 
i;emper  qulsMuis  ille  canens  Deo  aique  sacriftcaiis 
posi  se  vicini  solaminis  adjutorcm  ,  ut  si  aliqoo  casu 
ille  qui  offit  ia  implclurus  accedit  turbalus  fiicril  vcl 


M8 


CDNCILIA  IHSrANl^.  --  TOLETANUll  XI. 


m 


ad  lerram  elisas ,  a  lergo  scmper  habeal  qui  ejus  A     Ego  Aibanasius  Setabilanx   Ecc1e&i;t   episcdpui 


vicem  exsequalnr  inlrepidos. 

XV.  De  iniHiulione  ctrti  iempori$  ^mo  coHcilium 

agilur, 

Peraetia  omnibus  quae  ad  correctionem  nosiri  or- 

dinis  in  hoc  concilio  prdroulgata  sunt,  placuit  deH- 

nire «  ut  patcrnis  instilotionibus  obsequentes  omni 

antio  ad  peragendam  celebrilatem  concilii  in  mrtro* 

poliiana  sede,  tempore  quo  principis  vel  ineiropoli- 

lanl  electio  definlerit,  deTolis  semper  animorum 

itudils  corifluamUSy  nec  quibuslibet  requisitis.  occa- 

siofiibas  absentemory  sed  in  prsfato  diequo  indictum 

fueril  adum^is  m  metropoliiana  sede  omnibus  pn>- 

viRci»  pontifidbus,  concilium  Deo  praesule  celebre» 

t«r.  Qttisqois  autem  episcoporum  excepla  inevitabili 


bxcgesta  synodica  a  nohis  definita  subscrijtsi. 

Ego  Argeroundus  Oretanse  Ecclesiae  episcopus  hace 
gesla  synodica  a  nobis  definit.i  subscripsi. 

Ego  Jonnnes  Bigastrensls  Ecclesiae  episcopus  hxc 
gesta  synodica  a  nobls  defiuita  siibscrlpsi. 

Ego  Godiscalcus  Oiomensis  Ecclesiu;  cpisc«»pus 
baec  gesta  synodica  a  nohis  deftniia  subscripsi. 

Ego  Leander  Ecclesi:e  llicitauae»  qui  et  Eloiau<e 
episcopus,  haec  gesta  «ynodicii  a  nobis  definita  sub- 
scripsi. 

Ego  Paluiacius  Urcitiuas  Ecclesix  CiJscopus  baec 
gt^sia  synodica  a  nobis  definita  subscripsi. 

Ego  Concordius  Palentinae  EcJesi»  episcopus  haec 
gesta  synodica  a  nobis  definita  suhscripsi. 


eausa  vel  neceisitate  de  peragendo  se  concilio  ab-  B     Ego  .Etberius  Vastitauae  Ecclesi.r  episcopus  486 


84'iitaverit  nnius  anui  excommunicaiione  ploctendus 

esi.  Quod  sl  deinceps  absque  celebratione  concilii 

anni  nniiis  meta   transierit,  omnes  in  commune 

poniiflces  Carthagiuii  provineiae  superioris  censurae 

senlentia  obnoiios  retinehil ,  id  esl  si   nulla   sibi 

impedieme  priucipis  potesiate  solius  propriae  vo* 

luniatis  libitu  sese  ad  celebrandum  coitcilium  uon 

collegerint. 

XVI.  De  relalione  graliarum  firo  contummalhne 

concilii. 

His  igllur  conslilulionibus  nostrls  f|uae  necessario 

decemendas  credimus  fiualem  manns  485  nostrs 

subscriptionem  adjecimus,  iromortali  Deo  nosiro  et 

Domino  gloriam  et  honorero  reddentes,  qiii  nos  de 

conventu  aliernae  visionis  laetos  efl^ecit ,  qui  os  no-  C 

sirum  in  confessione  laudis  suae  aperail,  qui  etiam 

decreta  biijus  nosiri  concilii  honeslo  fine  coniplevit. 

Pof.i  haec  religioso  domino  et  amabili  principi  no- 

siro  Wauibani  regl  gratiarum  actioncs  persolvimus» 

t:ujiis  ordinatione  collecti ,  cujus  etiam  studio  nggre- 

gati  sunius ;  qui  ecclesiasticae  disciplinae  Iiis  nosiris 

Kaecolis  novus  reparator  occurrens  uinissos  conci- 

lioruiii  ordines  non  solum  restaurare  intcndil,  setl 

eliam  anniih  recursibus   celebrandos  instltuit,  ut 

ad  aliernam  moruin  correctionem  aiinuo  tempore 

alacriter  concurrenles,  juita  propbetae  vaticiuium, 

quod  in  nobis  defracium  est  alligetur,  et  qiiod  abje- 

rtum  eat  redueatur.  Det  ergo  eidem  princlpi  Domi- 


haec  gesta  syuodica  a  nobib  defiuiu  subscripsi. 

Ego  AiisclusConiplutensis  Ecclesiae  episcopus  lia^e 
gesta  synodica  a  nobis  defiuita  subscripsi. 

tgo  Felii  Diaiiiensis  Ecclesi»  episcopus  haec  gesta 
synodica  a  nobis  definita  subscripsi. 

Ego  Riccila  Accitanae  Ecclesiae  episcopus  liaec  gcsla 
synodica  a  nobis  defiuila  suhscripsi. 

Ego  Rugatus  Vialiensis  Kcclesiae  eplscopus  h.i*c 
gesla  synodica  a  nobis  definita  subscripsi. 

£go  Suintericus  Ecclesiae  Valentinae  episcopus  ha^c 
gesta  aynodica  a  nobis  deUnita  subscri  si. 

£go  Memorius  Segobricensis  Ecclesiai  episcopus^ 
baec  gesta  synodica  a  nobis  deflitiia  subseripsi. 

Ego  Egica  Segonliensis  Ecclesiae  episcopus  h;v«! 
gesta  synodica  a  nohi<  deHnita  suliscripst. 

Ego  Gaiidentitis  Valeriensis  Ecciesiae  episcoius 
lioic  gesta  synodica  a  uebis  definiia  stib&cripsi. 

Abbate$  ^. 

iuliauHS  indignus  abbas  baec  geita  syaotli&i  a 
iiobis  definiia  subscHpsi. 

Involatus  [(/•,  G.,  Inviolatos]  Dei  uuiu  abbas  st- 
militer. 

Annila  Deo  miseranle  abbas  similiter. 
Yiearii  efnseoporum  f, 

Liboratus  diaconus,  agens  vicew  doininl  uiei  Sin- 
duitti  Ecclesiar  Segobiensis  episeopi,  hsec  gcsia  eou- 
sentieos  subscripsi* 

Egila  diaconos,  agens  vtcem  dominl  mei  Munuli 


uua  pro  hiijus  sacr»  sollicitudinis  voto  el  cursuin  _  .... 

pr^uniis  vite  in  pace  Iransigere,  ^^  ^,i  ^m^;,  h  ^^^^^!^*'^^  ^f»'''^»' ^«^  ^'^  "''''^ 

cem|»ora  ad  se  in  pace  remissis  iniquitatibus  pervc- 


nire ,  qiialiter  et  hic  felicia  tempora  ducat  ei  relii 
coui  omnibus  quibus  priucipatur  ad  Christuni  sine 
cunrusioue  pcrvcniat ,  ut  quia  per  eum  coruna  nostri 
ordinis  in  melius  resiauralur,  coronam  futtiri  regni 
capidl  e«  hoc  in  regione  vivorum  regnans  cum  Chri- 
sto  iii  sapcula  saeculorum.  Amen. 

Pontifices, 
Ego  Quiricus  urbls  '^  regiae  metropolitanus  cpisco- 
pus  hapc  gesta  synodica  a  iiobis  defiiiita  subscripsi. 

•  iE.,  T,  "2,  iirjbis  r*'eiias  eccleiia  inncto!  Motkv^ 
^  Aoitaltiiu  siiscriptio  desum|ita  esl  ci  U.  H  ,  E.  i, 
T.  I,  U.,  G.,  deest  m  reliquis. 
«  Vicariuruffl  subscrlpiioncs  dfprotn|»t.r  sunl  ci 


lieiis  subscripsi. 

Julianus  ^  eeclesiae  monasierii  saucii  Micliai^lis 
abbas  haec  gesla  synodica  a  oobis  definita  susbcrip>i« 

Valderedus  ecclesiae  monaslerii  sanetae  l.eoc:idi;u 
abbas  baec  gcsia  sytiodica  a  nobis  defliiiia  aushcripi*i. 

Gratinidus  ecclesiae  monasterii  saactorum  Cosniu) 
et  Damiani  abbas  baee  gesta  synodalia  a  nobis  cdila 

sobscripsi. 

Absalio  ecdesiae  monasterii  sanclx  Cnicis  abbus 
har^c  gesta  synodica  a  nobis  dellnila  subseripsi. 

it:.,  r .  I,  2,  cum  dosiul  iii  c^lcris. 

<<  liic  el  scqueiites  qui  subscribuut  ad  abb.-iles 
pcrtineui;  buc  lainen  loco  scripii  sunl,  quia  isio 
ordin^  iii  Cudicibub  rei>eriiiutur. 


4t  COLLfectlO  €Al$iO(itUM  8.  1S2D0R0  HIS^Al.  ASCttli>tA.  log 

iriorentas  ecclcsia  nonasterii  Mncts    Ealali»  A     Gudila  EedeM»  ToletanaB  airchidiacomit  baBCgtsia 
irbl>aa  bce  geata  synodica  a  nobiB  deUnila  subscripai.     synodica  a  nobis  definiia  subscripsi. 

tvii 

CONCILiUM  TOLETANUM  DUOtJEClMUlMi 

GBLBBRAtUM   SUB   DIE   QUINTO   IDtUM   JANUAlilAiiGH  »   MKJL    DGCXIX,    ANNO   PBIIIO  OBTHOtJOli 

ATQUE  SBBBNisSIIil  i>Olil!ll  IfOSTBI  EBlTIGil  BB^IS. 


4S7~48fli  ^^  «X  glortoso  praMiicti  princlpis 
|assu  in  unum  tuissemus  siggregati  conventum  et  in 
basilica  sanctorum  Aposlolorum  debitis  in  sedibus 
locaremur ,  adfblt  coram  nobis  idem  clarissimas  • 
t»riiiceps  liumilitaiis  gralia  ptenus  ki  claro  |>ielatii 
fcuitii  conspicuus,  qiii  nostro  se  coMul  reclinem 
exhtbens  ac  dcvotum  in  primls  ojftnitim  sacerdoium 
se  commiiiil  precilnis  ad}uvaodum ;  deinde  grates 
multipiices  omnipnienti  Domlno  agii  de  couventu 
loiius  concilii .  qnia  et  gloriosae  jussionis  soas  ut  in 
iinom  idessent  ImpteYeririt  vouim  et  alteraib  visionis 
Innovaiione  se  reflkerifit  gaudlbrnm ;  detnde  adji-* 
eienl  sicomne  e^t  coticilhitfi  atlocntus  :  Non  dubioni, 
i^iitctissimi  Paires,  qnod  optima  conclliorom  adjQ- 
toria  ruenti  miindo  snbveniunt,  si  onieiosis  quoi 
corrigenda  suiit  studiis  peragantar,  et  idedqvibus 
ibalis  tfrra  prematur  qiiibusque  plagis  proventu 
tii^ram  succedeniitim  teriatiir ,  paiemitati  ▼estrae 
bon  reor  esse  incognitnm.  Obinde  quia  eertum  apiid 
hos  gerimus  qood  prd  coittemptu  ditinorum  piaece* 
tlforum  lerra  pernictl^  siisiineat  prcssuranim,  di- 
cienie  Domtno  per  prophetam  :  P¥opUr  kbt  lugebk 
tef ra  el  In/!rtna6{lttr  otnnii  qui  kabilat  fii  ea;  ideo 
bportet  ttt  quia  ore  Salvaloris  nostri  et  Domini  sal 
kerrae  esse  probamini ,  ^  tos  Salvaiionis  obtineat 
lucram  per  qaos  regeneratlonis  percipit  sacrameil- 
kumi  ut  diligentia  definitionis  vesihe  ab  omnl  emon- 
dau  ooiitagio  et  ab  ittarmilatis  pesie  sit  libera  >»  et 
bonoram  omniuita  sit  prbvehUboS  gratibsa.  JAm 
nunc  quia  qnidquid  mft  adbUc  dlcere  opportuna  ratio 
sibtit,  quidquid  btiam  nah*andam  viestris  auribus 
convenit,  aut  meniorige  eararum  iniercapedo  subdu^ 
cit,  attt  fastidiiim  l^ollxae  oralionis  Intereipil,  ecee 
in  brevi  complexa  vel  exarata  devotionis  meainegoiia 
inhttjas  tonii  cDmplicatione  agnoscenda  perlegite, 
fierte^u  didcatlte,  diacalsa  eHmaiis  ae  deerecis  tiiu- 
lorum  semeniiis  deflnite ,  ut  pura  e't  piacens  Deo 
ve&trarum  dellnitioiiiim  ▼alliura  discreilo  et  regnl 
nostri  primordia  decoret  exnndatione  jusUliae »  et 
enrorel  pAebiaim  dlgna  oohift»eat  severtiate  ccnsurae ; 
scriptam  fitenim  :  JuMdiia  Uffat  ^nlem,  mtMraf  fa» 
rrt  populoi  peeeatum'^  Tabe  suseepio  a  glorioso  priu- 
cipe  tomo,  }pro  um  satulMri  inTitameiiio  et  eopiosas 
grates  re:ullmos  Dnmiiio  Jesu  iChrisid,  et  ttem  bene- 
^iikimiis  prbicipl  glbrioso.  Post  egreaSam  i«^itur  ejus- 
dclil  iil^renlsfiittii  principis  haec  in  Jam  dii-t'i  totflib 
scHp'a  Veperimul  ^  proliiiatis  : 

I*  tn  rfliquil,  prasicl'  A.  et  iJ.,  c/e^fflfufmvl. 
1"  1*:.  4,  T.  f  ^  2.,  Ibtrma, 


In  nooiJf/e  Domini  Ftamui  Ervigiui  rex  tanetissimis 
Patribui  in  hde  ioncta  sifnodo  riBiidektibus, 

Gti,  revereiitlssimi  Patres  et  honorabiles  mlniste- 

rioriim  ccelesilum  sacerdoies,  solidiiatem  sanctae  fidel 

veraciter  tencins  et  sinCera  cordis  devoiione  ample^ 

jn  ctens  tesUmonium  paterniiaiis  vesirae  forUssimom  iit 
saluils  nostrae  adtoco  adjumentum ,  ilt,  quia  regnani 
faotore  Deo  ad  salvationem  terrae  et  sublevaUonem 
plebium  suscepisse  nos  credimas,  sancutudinis  ve- 
sirae  consiliis  adjuvemur,  Unde  licet  sublimationi!» 
nostrae  priinordia  paternitaii  vestne  opinabili  rela- 
Uone  non  lateant,  qnibos  clara  dlrinorum  Jijdicionini 
dispositlone  prsveblul  et  ^egriandl  cririscendeHirt 
sedem  et  sacrosanctam  regni  perceperim  unciionem. 
nanctamen  meliusid  poteriUset  scriptoruin  reiaUoni^ 
eognoscere  et  promutgailonis  festrae  senteuUis  pubh- 
eare ;  ut  sicut  eadem  regiii  nostri  primordia  conventns 
vesiirae  sanctiludinis  compererit  divinilus  ordiiiaia,  iu 
ei  bis  oraUonum  solameu  iiripendat  et  salubrium  coit-^ 
siliorum  nulrimenta  imperllai,  quosdsceplum  reguuiu 

Q  sicut  489  J^i"  vesiris  assensionibus  teneo  gratum, 
iia  vestrarum  benedictionum  perfniatur  defiiiiUonibus 
consecrandum ,  ot  innovaiio  quodammudo  nostri  vi* 
deatur  imp^rii  haee  nuuierositas  vestri  ordinis  aggre* 
gaU.  Et  ideo  quia  Domlous  in  Evangelio  prxcipit  di- 
cens  :  Amen  dico  tobis  :  ii  duo  ex  vo^i  eomenierint 
iuper  terram^  dt  omni  re  quamcuuqike  petierint  fiet  illit 
a  Patn  meo  qui  in  cmlii  eit;  ob  boc  veiietabilenl 
paterikiiaUs  vesir^e  cdsiain  cuin  lacr jrmaruni  etfusiooil 
tonvenio,  ut  aeio  vestri  regiminis  purgetur  terra  a 
contagio  praviiatis*  Exsurgite,  quapso ,  exsurgiie^ 
Cutpaioruin  solvite  nodos,  transgressorum  niores  cor- 
rigite  inbonesios,  exeriie  x<;ii  disciplinam  in  perfidos^ 
superborum  mordaciutes  exsiiuguite,  oppressorum 
ponderibus  subvenite,  ct,  quod  plus  his  omnibus  est, 

D  Judxorum  pesiem  qux  in  notram  semper  recrudescit 
inSaiiiain  radiciiiisexsUrpaie  :  teges  i|uoque  quae  in 
eortimdein  Juda?orum  perfidiaio  a  iiobtia  gloria  novi- 
ler  promutgatx'  sonl  oinni  exaniinalinnis  probiu  e 
perCurriir,  et  iam  eisdein  legibiis  tenOrem  iiiconvul- 
sutn  adjiciie,  ((uam  pro  eorumdem  perfid>irum  exces- 
sibus  complexas  in  unum  seiikeniias  promutgate.  Ei- 
enim  valde  n<'bii  eavendttm  est  Ae  lot  aniiquoruui 
canoniim  rcgttlae»  qune  pro  eorum  erroribus  suni  eliam 
cum  aiiatheroaie  promulgaiae,  nos  illorum  icaipis  ob- 
noxios  reddant ,  si  iioslri  regni  temporibus  eorumdem 
dinonum  construciio  dissoluta  perirans^at  :  praeaer" 
tim  si  legls  illiuB ,  qiiod  absit ,  sereniiatis  noalrae  iB 

e  B.  R.^  E.,  ItT.  )»  ^^comperims. 


m  GONCILIA  BlSPANIiE.  -  TOLETANUN  10.  470 

lempora  illa  clarae  fiJei  intiilulio  cessei,  ubi  divs  A  Idauni  Janoariarum,  nnno  rcliciter  primo  regni  acre- 


nieiBorw  doninua  alque  prcceasor  noaier  Siseburaa 
m  iNDiiea  aaocesaorea  auoa  aiibperpeiua  malediciio» 
nis  eeoaiira  obatrtnsit  qoicnmiue  refvm  mandfiaaa 
Chriaiianum  Jndco  serrire  Yel  famulari  permiaerH. 
?Mi  bM  illud  qooqne  Teairfa  Deo  IkladUf  iiiTeroaen* 
sibua  corrigendtim,  qootl  deceasoria  noalri  prasceplio 
proiDuffaia  lege  aancivit,  ui  onmia  anl  iif  eipeditioiie 
eierciios  non  pro^^n-diens  aui  de  eierdin  fugiena 
tesliroonio  dignitatis  sn»  sil  irrevocabiliier  cnrens , 
cnjos  j^eTentatis  injtiiiutio,  dum  per  lotos  Bispaoi» 
tnes orilinita  d  currit,  dimidiam  fere  panem  popoli 
ignoliin  ati  perpeiu»  subjugavit;  ila  ot  qitia  in  qni* 
biiadam  villulls  vel  lerritoriis  aive  vicis  peste  bnjus 
infomationis  habitatores  ipsonim  ioconim  siint  dege- 
neres  reddlti,  qula  testiflcandi  nullam  liabent  licen- 
liato ,  veritatis  ei  toio  videator  interiisse  censitra  : 
stcqne  gemlno  malo  terra  atteritur,  dom  ei  tnfimi' 
plebioiit  nolatur  elogio  et  rcperieflidae  veriialis  desii* 
lutur  adjumento.  Unde  ficet  eamdem  legem  noatr» 
glorix  mansuetodo  lemperare  dispcmiit ;  vestr»  la- 
iRien  |>aternftatia  sententia  hoa  quii  per  illam  tituliim 
dignitalisamiserant  490  re^Bsttri  iterum  claro  pri» 
aiin^e  generositatis  testimonio  devotissime  optal, 
fluaYiter  nec  nostra  gloria  roiniaterinm  crodelitati 
adhibeat,  nec  tam  sasva  praeceptio  terram  sub  diotino 
infjimationis  jiigolo  premai.  Nam  et  hoc  generaliter 
olmecro,  vt  quidquid  in  nostrae  glora  legitius  absnr- 
dum,  qntdquid  jnstitiae  vtdetur  esse  contrarium  una^ 
nimiutis  vestnc  judicio  corrigatur.  De  caeteris  aatem  ^ 
cassis  atqoe  negotiis  ,  qiia  novella  competont  insti- 
lotlofie  llrmari  *,  evideniiuin  sententlaram  litulls  ei- 
ar^ntla  conscriblte,  at  qaia  prssto  sunt  religiosi  pro* 
vinciamm  rectores  et  clarissimorttm  ordioiim  toiius 
llispanix  doccs,  promolgationis  vestr»  sententlas 
coram  fosili  pr»noscentes  eo  illas  In  commissas  si- 
ti  lerramm  laiitiidinea  inoffensibili  eieraiit  judicio- 
Tum  instantia,  qiio  pra  aentaliier  assisieules  perapicua 
oria  vestri  conceperlol  Instiiota,  Omnea  taroeo  iir 
rommunecouvenio,et  voa  Patres  sanctlaaimos,  et  vos 
tllosires  aula  regix  viros,  quos  interesse  buic  sancto 
cimriiio  delegil  nostra  soblimltas  ,  per  divini  noml- 
uia  attesiatlonem  et  terribilem  cunctis  futuri  judicH 
-diem,  qoia  aine  personarom  acceptione  aliqn»  vet  fis- 


oitaiia  pI  iranquillitatis  nostrae  sedis  Toleto. 
iii  itonuiie  Domhn  Flavius  glorio$u$  Ervigiui  rex  ^. 
Magna  aalus  p<ipulis  gentisque  nustrae  reguo  coii* 
qoirilur,  ai  harc  syuoUalium  decreta  gesiorum  sicui 
pio  devolioots  noatrai  studio  acta  suur,  iia  inconval- 
slbilta  iM»air»  legia  valido  oraculo  confirmeiiiur  ,  ui 
quod  »ereoissiroo  nosir^  celsiiudinis  jussu  a  vene- 
raniKs  Patribus  ei  clarissimis  palaili  noatri  aenio* 
ribus  discreta  iituiornm  eiaratione  esiediiuni ,  pr«- 
seniia  hujua  legis  nosirae  edicto  ab  «mulis  defeuda- 
tnr.  Esi  enim  baec  ipsa  ilefiniiio  canooumsub  ist^ 
notala  ordine  tituloruro  : 

481 1*  ^^  nfpAa  H  tomfitmttta  colUittone  $anetm  Tri- 
niHUii  cl  ftrtBeleciione  (aitigii  prittctpo/ts. 

B     In  noroine  gloriosi  doroini  iiosiri  Crvigli  regis  pri- 

mi  (iiei  syuodali  eiord!o  coasedeniibus  episcopis  at- 

que  seniorlbua  palatii  univeni  a ,  habiia  primum  e»t 

de  aaiicia  Triniiate  cnllatio,  non  qu«  novello  eiara» 

llonia  stilo  deftniia  patescerci,  sed  qu»  verlus  aiio^ 

pliciorihus  aese  pigrls  sensibus  paieracta  mooslrarei, 

ttbi  praemiiaa  seroper  leciio  prxcederei  qood  aeqiieus 

espoaiiio  aperirei.  Credentes  pariter  ei  d'»centes  de 

eadeiu  sanct®  fidei  puiitaie  quidquid  evaiigeiica  et 

aposiolica  iradiiio  saniit,  quidqaid  aaocia  syiiodua 

Nicaena  consiiiiiii»  quid^^uid  Constaniinopoliiaiia  Pa- 

irum  aggregaia^lleciio  promulgavii,  qHldffuid  Ephe* 

si  cmtus  dellnitio  docuii ,  (|ttid<|uid  etiam  Cbaicedo-. 

nensis  concilii  proroulgaiio  deflnivii,  sicui  muliorum 

aliorum  caiholicoruro  Palrum  documeniis  id  sacra* 

mcnium  oiposiium  iraditumque  nobis  accepimus,  sj- 

cui  eii:im  in  oiissarnm  aolemiiiis  paiulis  confes«»io- 

flum  vocibos  proclamainus  : 

Credimua  in  unum  Deum  Patrem  oomipoieiitem, 

factorera  cceli  ei  ierras»  visibilium  omnium  ei  invisi  - 

bilium  conditorem «  ci  io  uuum  Doroinum  Jcsuui 

Cbrisium  fiiium  Dei  unigenitam»  ei  Patre  njiuio  aii^ 

ie  oronia  saecula ,  Deum  ei  Deo ,  lunieu  ei  Iumi«e» 

Deum  verum  ei  Deo  vero,  natum,  non  ioctum,  ho* 

niOttsion  Palrip  boc  eaiejusdem  cum  Paire  subsianliae, 

per  qacm  omnia  facia  sunt  quJB  in  C(»lo  ei  qu»  iii 

terra;  qiii  propier  nos  et  propier  nostr.im  salutem  d«!- 

acendii  et  incarnatus  est  de  Spiritu  sancto  ei  Mari.i 

vii^ine  homo  factus,  pasaua  sob  Poniio  P4Iaio,  et  se- 


^ore,  >ine  aliqoo  quoqne  aui  malignae  contemptionis  0  puliu*  ^t^ia  <llo  resurreiii,  ascendii  io  ceelos^  sedci 


scrii  ulo  .lui  Siibveriendas  veritaiis  studio,  qfisqne  se 
vcsiris  senstbus  audienda  ingesserinl  sana  verborum 
t^iamitiatione  discotite,  saniori  quoque  jndicio  com- 
probate,  oi  collatarom  habita  prius  delibtTailone 
raiiaarom  discreia  vestri  ordinis  condalur  probitas  ti- 
toloram ,  qualiter  cum  vos  amor  xqoitatis  in  neg«>« 
liorum  acceleralione  reddiderll  ferv.dos,  efficieHlia 
qooqiie  jiistorum  opernm  connectai  Deo  perenniter 
Miciandoa,  ul  bfHiorinn  vestrorum  aciibus  lastabundus 
«t  pneacniis  vii«  capiam  lucrum  oi  JBlemarum  per>* 
£ra:<r  vobircum  gaadiis  mansionum*  Datam  sob  die  v 


ad  desteram  Pairis,  iterum  venturus -iu  gloria  judi 
care  vivos  et  mortuoa,  cujus  regni  non  ei  it  finis  : 
credimus  ei  in  Spbrliuni  baucium  Dominuro  ei  vivifi- 
catorem,  ei  Paire  ei  Filio  procedeniem,cum  P;iirc  ei 
Filio  adorandum  ei  gloriAcaadum,qui  locutus  est  per 
prophetaa:in  uiiam  caibolicam  alque  apo^iolicjiui 
Ceclesiam  :  oonfltemur  unum  lapii^nia  in  reuiissio- 
neni  peccatorum :  eiapeclamus  resurrectioncm  n>or- 
tttorimi  eiviiam  foiuri  aaculi.  Aroen. 

Posi  paciflca  igiior  hujua  aattcts  fidei  conclama* 
tionom  c  stttdia  illa  ae  primom  nosiris  sensibas  aalu* 


"  B.  U.,  E.  4,  U.,  formari. 
^Mxc  coiici  ii  confirmatiu  iiou  Ihk  Ioco,  sed  ud  cal 


cen)  concilii  ropf>.ritur  in  D.  R,  G.  i,  T.  I,  ^,  r.,(i. 
«  B.  li.,  E.4,  T.  I,  %  U.,co//o/io./«ia. 


ili  GOLLCCtk)  CANuAUU  S.  ISlDOriO  HlSt^AL.  ASCHlCTA.  <7f 

Uris  cognilio  agnoscendam  invexit»  qns  (anto  eorda  A      493  'L  De  Ai«  ^t  p^UeMiain  non  tentieHiet 
niiinittm  ardore  charitatis  ad«trinxit,  qoanto  se  eadem 


•l*8a  cognitio  in  conventa  gen^ralis  concilii  praen&- 
atendnm  exbibnit;  Btenim  aub  qna  pace  vel  ordine 
i^renisaimoa  Errigias  princeps  r<ignl  cbniceoderlt 
cttlineft,  regnandique  (ler  aacroaanctam  unclionem 
aiiaceperit  poteautem,  48S  ostensa  nos  Scrlptnnl- 
him  etMeiitia  doCet :  in  quibils  et  pRecedentls  Wam- 
banb  principls  poonltcntiae  sasceptio  noscitur,  ei 
translatos  regni  bonor  in  liujns  nostri  pridcipis  no^ 
mine  deritaibr.  Idem  enim  Wamba  princeps  dom 
Inevliabllls  necessiindinii  tener^tur  dYcnto,  suscepto 
rfligionis  debito  ciilio  et  Tonerabili  toiitfurae  s^crae 
signacolo^  mox  per  scrtpturam  definitionis  suae  bonc 
inclytam  doininum  nostrum  Ervi|[iutfi  post  <e  praeele 


acckptunu 
Pleroroqae  lii,  quibus  miseraiio  Domiiii  eiiftm 
nolentibus  subvenit,  beneflciis  Dei  videniur  esse 
ingr.iti  et  abuii  graiia  iargitoris  qoa  bene  usi  imte- 
rant  coiisequl  abolitiuaem  facinoriSy  iinpiignani  sasfie 
quod  bunorare  debuerant,  et  profanis  qua^siibtf&irt^ 
dullaB  gratiae  munus  a  se  rejiciiint  quod  suminis 
voiis  ainpleeii  debueront.  Etenim  mulios  saepd 
conspeximus  et  in  salute  poslios  ullimum  deslderan- 
tes  pceiiilentiae  rructom,  et  rur.<>us  niraielate  aegriiu- 
dinis  iia  loqoendi  et  sentiendi  perdidisse  iiaiurale 
o^^ficiora,  iil  nulla  illis  cura  salulis  siue  vtderetur 
inesse,  nullo  etiam  pristinae  devoiionis  iioscereiilor 
desiderio  anbelare  :  quoruin  lameu  casibus  rraterni- 


git  r^gnKturum  et  sacerdoiali  benedictlone  ungen-  •  ^»  cr»iidoleiis  iia  laliimi  necessiutes  iu  fide  sua 


duih.  Vidimiis  eniin  et  pariier  paiulo  altcirn»  \isioni8 
intuitii  praeluCentil  perspeiiimtts  btijus  praemissi  orJi- 
Mis  sdrl}itttras ,  id  esi  noliiiam  nianu  senorhim  pal^lil 
robora!lim  ,  coram  quibus  anleredens  ptinceps  et  re* 
ligtonis  cttllttin  et  tonsur»  sacrae  adeptus  est  venera- 
blle  signum ;  scripturam  qiioque  definliionis  ab  eo- 
flem  editam  ubl  gloriosum  doyiinum  nostrum  Ervl- 
gilim  polt  80  fierl  regem  exoptsit;  aliam  quoque  in- 
fbrmation^m  Jam  dicii  viri  in  nomine  honorabilis  et 
aiinciissirai  fratris  nostri  Juliani  Toletanae  sedis  epi- 
it:b|ii ,  ttbi  eum  speratit  pariter  et  instruxit ,  ui  sub 
ifmiii  diligentiaeordiuejamdictutti  d<imlnum  nosirum 
Krvigium  in  regtio  ongere  debdret,  et  sub  otniii  diii" 
g^niia  ttnctionis  ipsitti  celebritas  fierei;  ih  quibus 


suscepil,  ut  nliimttm  iilis  Iribiiatur  viaticum,  qnoi 
scilieel  sino  fructu  po^mtentiae  non  viileautur  Iraos- 
Ire  e  saeculo  :  si  rorsitan  respiciente  Doo  sailttti 
pristluas  reforfflentur,  aguni  cau  ionibiis  vanis  el 
oppositionibus  exseerandia  qualiter  ai  se  lonsurae  ve- 
nerabile  signum  expellant  atque  habituin  religionis 
abjiciani ,  iinpudeniissime  assercntes  ideo  se  iiullia 
regulis  ecelesiaslicae  disciplinae  sub  boc  voio  leneri, 
quia  paeniienilam  nec  ipsi  petierint  nec  seniieiiies 
acceperini.  Qaorum  impudentia  procax  et  obstinaia 
procacilas  nequaquam  lalia  diceret,  st  qiialiter  aJ 
viiam  per  sacrosancii  lavacri  gra^iam  vrnerit  me- 
minisset.  Etenim  parvulorum  infaiitium  viia  origi^ 
nali  peccato  obiioxia ,  quae  nullo  per  aetatem  disccr- 


Seripturis  ei  subscriptio  nobis  Ojusdem  Wainbani  ^  "«"<"*   '«*    expelendi  sensn  aptior  jiidicatnr   nisi 


priucipia  clarttii ,  et  Omnis  evideniia  confirmationis 
earttmdem  Scriptttrarttm  sese  manifcste  monslravit. 
tiiiibtts  omnibtts  approbatla  aiqiie  perlectis  dignum 
saiis  nostro  coettti  visum  est,  ut  praediciis  delinitioni- 
btts  Scriptttrarutti  nbsiirorbm  omniutn  conflrmaiio 
ap|)onatur;  ni  qttiante  tempira  in  occultis  Dei  judi- 
ciis  praescikus  est  regnaturus,  nunc  maniresto  in  tem- 
p<»re  generaliter  omnium  sacerdotum  babeatur  defi- 
iiiiionibtts  coiisecrattts.  Et  ideo  soluia  itaanos  populi 
ab  olnni  vinculo  juramdnli,  qiiae  pra;dictd  viro  Wam- 
bae  dum  regnttnl  adhuc  tenieret  alligaia  permansit, 
bunc  solom  serenissimuni  Ervigium  principem  obse- 
qnendnm  gfato  servitii  famulatu  sequatur  et  libera  , 


spoosione  fidulium,  baptismi  accipiat  sacrameuiura, 
nullo  sensu,  nulla  etiain  discretionis  indusltia  id 
appetere  possuiii.  i}iide  sicut  bapiisraam  quod  ue- 
scieniibus  parvuiis  siue  ulla  conteraptioiie  iu  fide 
lautum  proximorum  accipitur,  ita  et  poeniieniiae 
donuni  qiiod  nescieiitibus  illabliur.  absque  ulb  re-» 
pttgnaniia  inviolabilitcr  bi  qui  illud  excepcribt  ob- 
servabunt.  Si  quis  autem  qiiolibet  modo  poeniten- 
tiam  aecipiens  hoc  violaveril  synodale  tnstituiiini, 
ut  vere  transgressor  paiernis  regulis  feri^tur,  n#« 
enim  isia  instituentes  sacerdoles  quosque,  ut  paasiia 
et  licenter  donUin  pcBuiieutiuc  non  peteniibiis  au- 
deani  prorogare,  absolvimus,  sed  bos  qui  qa:ilib(>t 


tttem  ei  divinttm  judiciom  in  regno  praeelegii  et  dc-  j^  ^^^^  poenilenliam  susceperint  ne  ttlteriu^  ad  miliur<| 


cOssor  princeps  siiccessurum  sibi  instituit,  et  quoil 
siiperest  quera  toiius  populi  amabilitas  esquisivit. 
Unde,  his  prtf^cognltis  aique  prxscitis,  ^Orvlendum  est 
sttb  Deo  cdili  prMirto  principi  noslro  Crviglo  rrgi 
(^um  pin  devotiwrte,  obsequendom  eiiain  prompiissi- 
ma  voluntate ,  agenduni  et  eniieiidum  quidquid  ejus 
saluti  proliciai,  qttidqliid  genii  vel  utilitiiilius  pairiae 
(U:e  consulat  :  untle  non  erit  jani  deinceps  aut  ab 
9ti.tthematis  senieniia  alienUs,  aut  ii  divinaeanimad- 
versionls  ullione  secunn ,  qni<iqnis  superbe  cnnlra 
saluiem  ejns  de^nceps  aui  crcxerit  vocem  aul  com- 
tnoverit  ca^dem  aui  qiiaincunque  exqiiisierit  Lrdendi 
bvtaiiuiiein« 


cingulttra  redeant  relegamus,  Sacerdos  tamen  qui 
noii  sentienii  nei|tte  petenti  ausu  teraerario  pceoiteii- 
iiam  dederil,  neqoe  se  exbortaiuin  ejusqui  poeniteii- 
liara  accf  pit  manttuin  indiciis  vel  quibttslibet  aiiis  evi- 
dentibus  significationibus  inviutum  fui:»se  probaverii, 
uiiiiis  anni  exconimunicaiionis  senientiac  subjacebiip 

494  ^'L  De  tulpalorum  recepiione  vel  eommunione 

apud  Ecclesiamk 

Vidimus  quosd  tni  ei  fleviinits  ex  numero  rulpatoruni 
receptos  in  gratiain  principiim  ci  extorres  exbtilis-c 
a  cbllegio  sacerdoiunt :  qiiod  denotabile  raalum  illa 
tes  agii  qua  licentia  principalis  in  quo  se  solvi 
licenlius  curat  ibi  aiios  illigat,  ei  quos  in  suanl 
communioneni  videtur   susciperc  a  coiunluniono  t't 


pace  Eeclesiae  eligii  sefMirare,  ul  qui  cuin  ilfo  eon-  A  imittuo,  ut  dioeceses  quae  nunqtoani  episoopos  ha- 


Tescuni  soia  saeerdoium  communione  priveniur.  El 
ideo  quia  remiiBsio  talium  qui  conira  regem,  getiiem 
Tel  patriam  agonl,  per  deflnitiones  canonuin  anti- 
quorum  in  potestate  solum  regia  apponilur  cui  el 
peccasse  noscuntnr,  adeo  nulla  se  deinceps  a  talilnis 
abslinebit  stfeerdolum  cominunio,  sed  qoos  regia 
potestas  aul  in  gratiam  benignitatis  receperit  aul 
parliclpes  tnensae  sua^  effecerit,  hos  etiam  sacerdo- 
tum  et  populorum  confcntus  suscipere  in  ecclesias- 
lica  coiomilnione  debebii,  ul  quod  jain  principalis 
pietas  b^bei  aoceplum  nec  a  saeerdoiibus  Dei  habca- 
tnr  exlraneum. 

IV*  I^f  in  lotU  uM  ijmcopus  non  fuU  nunquam  epitco- 

pus  orttinefttr. 


buerunl  non  habeant,  tcI  ilta  didscesis  quae  atiquan- 
do  babuit  liabeat  proprium  :  secundum  auteni  hane 
prosecutionem  sanciitaiis  Tcstrae  dst  aesiimare  quM 
fieri  debeau  Genectius  eptscopos  dixit :  Sl  placel 
insinuatio  rralris  et  coepiscopi  noslri  Feticis,  ab  oni- 
nibus  conflrmeiur.  Ab  unifersis  episcopls  didttm 
est :  Placet,  placet.  Itein  ex  concillo  Afric»  III,  ca- 
piiulo  XLH,  ubi  dicit  :  Ut  non  acdpal  allnm  cpiM* 
fum  picbi  qwB  in  dicec^tim  $emper  smbjacuit,  Epigo- 
iiius  enim  episcopus  inter  cattera  sic  dixii  :  Hoc  dict» 
non  debere  rectorem  accipere  eam  plebem  quie  in 
ditecesi  semper  subjacuit  nec  unquam  propriiim 
ttpiscopum  liabuit;  quapropter  si  uniTerso  sancUssi- 
mo  ccetui  placet  hoc  quod  prosecutus  sum  coiifirnid- 
)orum  institutionibus  contraire  et  sanctorum  B  tur.  Aurelius  episcopus  dixit :  Fratris  el  consacer- 

dolis  nostri  prosecntionem  non  obsislo,  sed  hoc  me 
et  fecisse  et  facturUm  esse  profileor. Iiem  ec  conritio 
Sardicensi  ubi  iiiter  caeiera  praecipitur  :  Licemia 
danda  non  esl  passim,  si  enim  sobito  aut  tIcus  ali- 
quis  aut  modica  ciTitas,  cui  satis  est  unus  presbyter, 
Tolueril  sibi  episcopum  ordinari  ad  hoc  ut  Titescat 
nomen  episcopi  et  auctoritas,  non  debent  illi  ex  atia 
provinciA  iOviiati  facere  episcopuin.  Iiem  de  s-nteiH 
tia  eorUm  qui  hujusmodi  ordinaiioiies  faciuiit  vet  «lc 
his  qui  conira  b.Tc  instituta  canonutn  ordinatitiir, 
ex  tioiiCilio  Tauritano,  titulo  ii,  ubi  dieit :  GesUiruiii 
quoqiie  serie  Conscrtbi  ptacuit  ad  perpetem  dscipli- 
nain  quod  circa  OciaTium ,  Ursiuneinv  Remigiimi  ac 
Treferlum  episcopos  synodus  sancla  decrevit,  qui  in 
feioDlbos  parens  noTAiu  et  tnjuslam  illtc  pontiflcalis  C  gsurpationis  quamdam  de  ordinatione  sacerdoiuih 


Palrum  decreta  conTellere  quid  aliud  est  quam  tiu- 
culum  sol^etatis  Cbristi  abrumpere,  et  usurpatae 
)>raesumplionis  liceiuia  btatum  totios  EctSlesix  dissi- 
par^?  Prosequenie  igitur  Tenerabili  et  sancilsslmo 
Tiro  fratre  noslro  Stepbano  Emeriteiisis  scdis  epi- 
acopo,  res  nobis  noTellae  praesumptionis  usurpatione 
ieee  intulit  pertMClanda,  lanio  cominunionis  no- 
Urm  judicio  CTetlenda,  quanto  et  privatis  noscltur 
aosibns  perpetrata.  Dixit  enim  Tlolentia  principali  se 
Inpttlsutn  fnlsse,  nt  iii  nionasterio  Titliila^  Aquis, 
ubl  Tenerabile  corj^us  sanctissimi  Pimenii  confesso- 
Hs  debiio  quiescit  honore ,  noTam  episcopaiis  ho- 
noris  ordinalionem  efliceret.  Et  ideo  quia  indiscreto 
ei  facillimo  a»sen  u  inj  istis  Wamba^  principis  ju>- 


aedis  prxeteclionem  induxit,  ubi  canonica  instituiio 
M  fieri  omnimoda  ratione  refeilii,  praediclus  idem 
Vir  proslraius  humo  medicamine  nostri  pr;ecepti  el 
•ibl  dari  Toniam  petiit,  et  quid  potissinium  fieri 
oporleret  de  persona  ejus  qui  iltic  ordinatus  fueral 
nosiri  oris  senientia  decernendum  poposcit.  Sed 
quin  reracUer  imo  colnmuniter  noTcramus  prae- 
dicliim  principem  consitio  lcTiiatis  agentem  non 
coium  praccepisse,  ut  in  praedicto  toco  Aquis  ept* 
acopus  fleret,  sed  etiam  iia  euro  consiieiis  obstina- 
CionilHis  definisse,  ut  bic  in  suburbio  T«}leiaiio  in 
Kcclesia  )>raetoriensi  sanctorum  Petri  et  Paiili  epi- 

feeopom  ontinaret,  necnoiv495  ®t  i>^  ^il^^  ^i^i'  ^ci 
villoiis  similiter  fuceret ;  ideo  pro  tam  insolenti 
Inijusmodl  disturpaiionis  licentia  quid  de  bac  re 
bnberent  canonum  instiiuia  in  medio  prorerri  pras- 
repimos.  Tunt  liasc  in  ordlnem  constitiita  perlecta 
sufit  :  in  primis  ex  eptstola  Pauli  ubi  Tiio  discipulo, 
ot  episcopos  per  ciTiutes  consiituere  debeat,  prxci- 
p:i :  ilem  ex  concilio  Nlcaeno,  titnlo  tiii,  ubi  inter 
caeiera  praecipitur  ot  in  civitsite  non  Videantur  duo 
episcopi  esse  :  ilem  ex  concitio  LaoJiceno,  tiiulo 
Lti  «  iibi  dicit :  Non  oportet  in  vicis  ei  villulis  epiico- 
P0S  ordinarif  el  cu  tera  :  iiein  ex  cnncilio  Africx  II, 
liliilo  T,  iibi  dicit :  Vt  dicscnis  qucc  episcopu*n  nun- 
qnnm  hubuit  non  habeat,  Fetix  episcopus  Sctcmsila- 
nu^  '-■  dixit  :  Etiain  si  hoc  placct  sanciitati  Tesir;£ 


invidiam  Tocabantur,  quud  ealenus  his  TiJetur  in- 
dutiuro,  ut  de  castero  bac  alictoritate  commoniti 
nibit  usurpare  coneniur«  siquidem  ea  s^  ab  hac  causa 
excusAtione  defenderint  qua  dicerent  prius  se  nob 
esse  convemos.  Proinde  judicavit  syiiodus,   ul  si 
quis  ex  hoc  fecerit  contra  instituta  majonim,  sciat  ts 
qui   ordinatus   fuerit  496    sacerJuiii  se  bonore 
priTanJum,  et  itlequi  orJinaTerit  auctoriiatem  se  in 
ordinationibus  vel  in  conc  iliis  niinime  retenturuin* 
Nnn  solum  aulem  circa  niemoratos  episcopos  haec 
Sententia  pr^Talebit,  seJ  et  circa  oinnes  qui  siinili 
errore  deCepii  orJinatioiies  hujusmoJi  pcrpetraruui. 
His  igilur  fortissimis  regulis  cffeclum  pii  operis  ap- 
ponenies  id  coininuni  Jclinitione  elegimus,  ut  in 
ioco  vitlulas  snpraJicta*  Aquis  deinceps  seJes  episco- 
palis  non  maneat,  ncque  episcopus  illlc  nltra  con- 
siituendus  existat.  Ilic  lamen  Guniutdus,  qui  contra 
majorum  decreia  iltic  viJctur  institulus  fuisse  episco* 
ptis,  nullis  canonum  erii  aJ  condemnalionem  sui 
sententils  ulciscendus,  qtiia  non  ambitionei  sed  priu- 
cipis  impulstone  illic  constitil  ordinatus  :  el  ideo 
hoc  itli  remedium  bumaniialis  concediinus,  ut  in  se- 
dem  aliam  decedentis  ciijustibet  episcopi  transduca- 
lur,  ei  praeJictus  locus  sub  inonasiica  deinceps  iti- 
siitutioiie  mansurus  non  episcopali  ullra  privilegio 
fretus,  sed  sub  abbails  regimine,  sicut   hucusque 
fuit,  erit  niodis  oninibus  mancipandus.  iam  Tcro  de 


Lft.»  E.  i,  Seltmsditanut.  T.  1,  Sceiemsditanus.  T.  2.  S^L^nulanus. 


47«  COLlJBCnO  CAliUNUM  S.  tSIDOAt)  IUSPAL.  ASGRlPtA.  47G 

iffiero  geoerate  poaeiiM  editiiim^  si  ^ttis  contra  A  praesiiloi,  eideeodenUbiu  e^sco|NS  oligere  lacccMo. 


Iiffo  aiKMiolica  joasa,  ai  «tiiis  eonira  tuoc  eaeooiiai 
iiilerdicia  ?enire  cooaverii ,  oi  io  l«J«is  illis  e|Msco- 
pum  eligai  fieri  obi  episcofnii  oumioam  foii,  alt 
aoolbeioa  in  oon«>peao  omnipoieolU  ]>ei,  el  InsofMf 
Uin  ordioaoi  qoam  ordinaltti  gradom  iui  ordtois 
fierdai,  (|uia  non  solum  antiqttorum  Pairum  decrela 
aed  ei  apoauiliCA  aosus  <si  convellere  iiisiiiiita. 

V.  De  foaramifttm  eQntnelvdwe  uieeriotum  flBdiin- 

mot  901  o^/flfii  l>«o  per  u  taerifidU  tton  eommuHh' 

eanU 

Relalum  iiobis  est  quosdam  de  sacerdoiibu^  non 
lot  vicibus  communioni8  sanctae  giaiiam  sumere 
qi:ot  sacrificia  iii  uno  die  videotur  offerre,  sed  iu 
uiio  die  si  pluriiua  per  se  Deo  ofieranl  sacrificia  in 
oiiiiiibus  se  oblatiouibus  a  cominunicando  SHspeo-  B     eeniiam  perdiderunt 


m;  iia  lameo»  ol  qoisquis  tite  fuerii  ordtnalua»  ^mi 
ordinaticmia  aua  lempui  iofra  iriom  mensium  spa- 
Ihim  proprii  metropoiilani  prssomiam  visurus  acce- 
dat,  qualiler  cjus  auclorilaie  vol  disciplina  instru- 
ctus  condigne  auscepiB  sedis  gubernacula  leneai. 
Quod  si  pOr  desidiam  aut  negleclo  quolibet  ronsiiluti 
lcmpiiris  meUs  eioessoril,  quibus  melropolilaiii  sui 
nequeat  obtuiibus  praeaeouri ,  eicomniunieatum  se 
peroninia  aoverlt,  eiceplo  si  regia  jussiouo  impe^Ji' 
Itim  00  esse  probaverit.  Hanc  qooi|ue  d«a(iitioias 
formulam»  aicrn  de  episcopis,  iu  eide  caHeri8ecdf> 
sianim  reciorilios  plucuit  observandain. 

VII.  De  receplo  leitimomo  penonarum  qm  per  iegfm 
quce  de  promotione  exereiUu  faeta  etl  teeiilicandi  ii- 


d  iit,  et  in  sola  tantum  cilremi  sacrificU  obla- 
tione  communionis  sancix  gratiam  sumanly  quasi 
iion  sil  toties  reus  illiua  veri  el  iingularis  sa- 
crificii,  quoties  participator  corporis  et  aanguinis 
boinini  nostri  Jesu  Cbristi  esse  destiterit.  Nam 
xt:ce  Apostolus  dicii  :  Nonne  qui  edwU  koeiias 
participee  tunt  altarief  Si  ergo  qui  eduut  bostias 
paiticipes  sunt  aluris,  cerium  est  quod  bi  qui 
sacrificantes  nou  edunt  rei  sunt  Dominici  sacra- 
nienii.  Quicuiique  ergo  sacerdotuiu  deinceps  divino 
aliario  sacrificium  oblaturus  accesserit  et  se  a 
communione  suspenderit,  ab  ipsa  qua  se  indecenter 
privavll  grafta  communionis  anno  uno  repolsum  se 
tooverit :  iiam  quale  crit  illud  sacrificium  cui  nec 


Oinnis  discipliiia  sic  subjectoi  debet  argtiere  tit 
spem  veniae  non  videatur  auftTre,  ncc  fundiius  cur- 
vationis  inducere  jugum,  sed  lemperaniiae  aeinppr 
adbibere  consultum.  El  ideo  qiiia  le«'em  illam  a  do- 
mino  Wambane  principe  editam ,  qo»  de  progre^- 
iiooe  est  esercitus  annotata^  bujiis  principis  iiosiri 
et  48g  doraini  Ervigii  mansueludo  temperare  dis- 
posuil,  adeo  anniienie  nobis  glofioso  et  religiosissimo 
Ervigio  priocipe  nostro  necessarium  hoc  sanrtum 
concilinm  definivil,  ut  hi  qui  per  supradictam  legiiu 
testificandi  dignitatem  perdiderunt,  recepto  tesiimo- 
nio  pristinas  digiiitatis  causas  essequi  possint  debtise 
aciionis,  qoaliier  nobiliiaiis  solits  tiiolum  reporiao- 
les  el  qa«  de  praeterttis  legillme  tesiificare  volucrinl 


ipse  sacrlficana  participasse  cognoscitur  ?  Ergo  hoc^  licentiae  obtineanl  votum,  ei  a  judidbua  oulHs  proltt- 


modb  497  omnibus  esi  lenendumi  ut  quotiescun* 
qiie  sacriflcans  corpus  et  sanguinem  Jesu  Christi 
Domini  nosiri  in  alurio  immoiat,  loties  perceptioni 
Torporis  et  sanguinis  Cbristi  se  participem  prae- 
l)eat. 

Vl.  De  eoncesea  Tolelano  pontifici  ^nm/is  lynedt 
potettate^  ut  epiecopi  alieriui  provinciw  eum  conni^ 
tentia  principum  in  urbe  regia  ordineniur, 

lllud  quoqiie  collatione  mutua  deccrneiidum  iiobis 
occurrit,  quod  in  qulbusdam  civitatibus  decedentibus 
epi^copis  propriis,  duin  difleriur  diu  ordinatio  suc- 
xessoris,  iion  miiiima  creatur  et  officioruin  divino- 
tiim  oflensio,  et  ecclesiasticarum  rerum  nocitura 
^rditio.  Nam  dum  longe  lateque  diffuso  tractu  ter- 
Yarum  commeamum  impediiur  celeriias  nuotiorom, 
^uo  autnon  que.>t  regiis  auditibus  decedentis  praesu- 
lis  transiius  Innoiesci  aul  desucceisore  moiieutis 
*episcopi  libera  princi,is  electio  praesiolari,  nasciiur 
saDpe  ei  nostro  ordini  dc  relaiione  taliiim  difficultas 
el  regias  potesUti,  dum  conMillum  noiirum  pro  iub- 
rogandli  pontificiboi  iostinei  injurioia  necessiUi^ 
Vnde  placuil  omnibua  poniificibui  Hispaoiae  alque 
G^lliae  *•  ut  salvo  privilegio  unioscujusque  protinciae 
licitum  raaneai  deinceps  ToleUno  ponlifici  quoscun* 
que  regalis  poieaias  elegerii  el  jam  dicti  Toieuni 
cpiscopi  judicium  dignos  esse  prolMverU,  in  quibus- 
llbet  provinciis  in  prji  cedentium  sediuni  praeficere 


bitionibos  arceanlur,  boc  videlicel  adj  cieutes,  ui  si 
quid  in  prieteritis  teatificare  voluerutit,  si  pro  sola 
btqiis  rei  infamatioDO  rqeeii  sont,  lesiiuuinio  suo  no*- 
per  conqutrant  qood  in  praeteritis  conquirere  pole- 
rani,  lanUim  si  illo  tempore  qoo  in  prapteritis  ad 
testimonium  dicendom  vocati  sunl  el  iupradiclae  legii 
ioitittttiooibui  reprebati  aol  aliam  criminli  oolam 
eoi  tuoe  non  babuiiie  patoerit,  aul  tricennium  luiie 
effnuiiiie  eum  ad  leniimonium  fiierant  prolati  lii  qui 
eoa  reprobaverant  manifesie  convicerint. 

¥111.  De  hii  aui  uxorei  iuai  divorlh  inUreedonH  r«- 

linquum» 

Praeceptom  Domini  eat  ut,  escepu  causa  foriuca^ 

tionis,  uior  a  viro  dimitti  non  debeat.  Et  ideo  quicuo- 

^  que  cilra  cuipam  criminis  supradicii  usorem  suam 

quacunqoe  occasione  reliquprit,  quiaquod  Deus  juiiiit 

ille  separare  disposuii,  undiu  ab  ecclesiastica  com» 

uiuniooe  privaius  et  ceetu  omnium  Cliristiatiorwo 

maneai  alienus ,  quandiu  el  ad  socieuiem  relicls 

coAJugis  redeal,  et  pariem  soi  ciirporis  houesu  lego 

conjugii  sinceriur  amplecuiur  et  foveat.  lli  lamen 

qui  iam  admooiti  a  aaoerdote  semel  et  bis  lerque  lA 

corrigantnr  ad  charum  suae  coajiigis  noluerint  rediro 

consortiom,  ipsi  se  suis  ineritis  ei  a  |»alatin»  dlgul- 

tatis  officio  sepsrabunt,  et  insuper  generosae  digui- 

Utis  lestimoiiium»  quandiu  iu  culpa  fuerint,  amiasiiri 

sunt,  quia  carnem  suam  discidii  Jogulo  tradidenuii. 


•  lii  £.  4,  T.  I,  2,  desunt  vcrba  :  ffifiie  GuHia, 


ifl 


COftClLlA  lltSt^AN1i&  -^  TULETANllM  Xtk 


4tS 


imm  prommig^im  rani,  jujUt  mrumdem  U§um  frm" 
fixnm  ofdinem  tUulorum,  qui  in  eodem  eanone  aH 
nmmeranlur. 


tlL.Deemtimuihkel^pimqnmiHJufmot^  de  damtit  Meardoilifli  Hel  |Mfeiin  q«l   hi 

JvdiMM  iDttiiiiia  legiim  adimplere  distiilerfet.  item 
ne  Jodicee  i|iiid<|Oftm  de  pertldorttm  excessibiw  etira 
sacerdoiom  conniveniHim  Judicire  ptroaioani.  fiem 
lii  epiaeopi  tonc  immanes  babeantor  t  danniis, 
cikm  (ftnram  prcsbyteres  et  ^x  ipti  noo  oorreierlnt 
td  500  ^  ^^  remiteHnt  eorHgendt.  Item  de  tcr> 
▼tu  *  principibut  misCrendi  poCesttie  in  his  qiii  coti- 
terti  td  fldem  Chrlsti  veracitcr  ruerinl.  Ite^n  ut  epi^ 
tcopi  omnct  Judaeit  td  se  pertinentibot  libellotn  bmic 
de  suis  editnm  erroribus  tradtnl,  et  nt  prorcssioncs 
eorum  vel  conditionet  in  scriiiiis  Ecctcslat  condtni. 
Qtitrum  omniain  legiim  pronlutgttlo  gravlda  ticul 
tynodtli  Jiidicio  comprotMiit,  ilt  gcnertll  omnium 
nostroram  dennltlone  in  eorum  erit  dclnccps  exeed- 


t>e  Jodaeorum  tuiem  exsecrandt  perfidia  di»creiit 
tttuloram  tenteiitiit  edlttt  noviter  t  glorioso  principe 
iegcs  vigilanti  sensuOm  inteiitiode  perlegimus,  diil« 
creto  etiim  graviiaiiS  pond^Te  earum  insliiuta  pro- 
baTitnus.  £i  quia  debiiae  ralionis  Jiidicio  edils  syno-' 
darli  indagatione  probtise  suiit,  irrevocabili  dcinccps 
JiAliciorom  ordiiie  pi^i  corum  excessibus  tenebuiftur, 
id  eit :  Lex  ile  commemortiione  prlscarum  legum 
qiiae  In  Judaiorum  489  IransgressiOnlbus  pk^omiil- 
gais  tnut,  tique  de  novellt  confirmatione  earum. 
Item  de  blatphcmatoribus  sanctas  triniiaiis.  Item  he 
Judaei  aut  te  tut  Rlios  suos  vel  famulos  suos  t  ba-  ^  ibM  eiercendt 
piisiiii  graiit  tubirabant.  Item  ne  Judaei  more  tuo 
celebrbnt  Patcba  vel  cariiis  crtumcislonem  excN 
ceant ,  ac  ne  Cbristlanum  qiiemqnam  a  fide  Christi 
dimoveanu  Itein  ne  Judri  sabbata  caetcrasque  festi- 
vilatcs  ritus  sui  celebrarls  praesnmant.  Iiem  ut  oronls 
Judaeus  die^s  doininicls  et  in  praenotaiis  dicbus  ab 
opere  cessei.  Itero  ne  Judsei  more  suo  dijodiceni 
lescaa.  Item  ne  Judaei  cx  propinquitate  sbi  sangulntt 
bonnllbit  ducant,  et  ut  tine  benedictione  tacerdotit 
nobere  non  audeaiit.  liem  ne  Judxi  religioni  hostrat 
Insullantes  scctam  suam  derendere  audeant»  ac  iie  a 
Ide  refogleniet  tlibi  te  trtnsdacani,  et  ne  quislibet 
fuglcntes  eos  suscipiat.  Itein  ne  Cbrlstianus  a  Judaeo 
quodcunque  muneris  contra  fidem  Cbristl  aecipiat. 


1.  De  htn  qui  ad  eccleilam  eonfugium  fadunt, 

Pro  liis  qai  quoiibct  ineiu  vel  terrore  ecclesiam 
appetant,  consenliente  paiiier  et  Jubente  gloriosis- 
simo  doroino  nosiro  Ervigio  re ge,  lioc  sanctum  con- 
cilium  definiVit,  ut  nullus  audeal  confiigieoies  ad  ec* 
clesiam  vel  residentes  inde  absirahere^  aut  qiiodcun- 
que  nocibilitalis  Vel  damni  scu  spolii  residentibus  in 
loco  sancto  lnferre,  tfcd  esse  potios  UU  Ipsls  qiii  ec- 
clesiam  petoiil  pcr  oinnia  licitimi  In  iriginta  passibus 
ab  ecclesiae  januis  progredi,  ia  quibus  triginia  passi- 
bus  uniusciijusque  ccclesiie  in  totocircuitu  rcvei-eniia 
defendetur;  sic  tamen  ut  hi  qtil  ad  eam  conftigiunt  in 
exiraneis  vel  longe  separaiis  ab  ecclesia  domibus 


llein  ne  Judai  libros  iilos  legere  aiideant  qnos  Cbri-  G  "Qllo  modo  obceleniiir,  sed  in  hoc  triginia  passtitim 


Mlana  fides  repodiat,  Item  nc  Judcis  mancipia  de* 
&erviaai  vel  adbaereant  Cbri8t'ana.  Itetn  si  se  Juda^us 
Cliristiamim  ess«  testatnr  et  ob  hoc  non  velit  a  se  re^ 
Jiecre  mancipium  Chrisiianum.  Iiem  professio  Ju- 
Uaeorom  quomodo  unusquisque  ad  fldem  veniens  lo* 
dicqluro  professionis  suft  conscribcre  debeaL  Iiem 
condiiionei  Judaeorum  ad  qoas  jurare  debcanl  his 
qui  ex  eit  ad  fidem  venienteS  professiones  saas  de* 
derint.  Item  deCbrislianis  maiicipiis  Judaeorum  qiiae 
f-e  non  prodiderhtt  Cbristiana,  slve  de  pubiieaiori- 
bus  eorum.  Itero  ne  Judaei  a  quolibet  potesiate  ac- 
cepta  exira  regiam  ordinationem  Cbristianum  quem- 
qu€  imperare,  pleciere  vel  distringere  audeant.  Item 
iH  Judseorum  servi  necdum  adhuc  coiivefsi  si  ad 
€hritii  gratiam  convolavcrmt  libertati  donentur.  ttem 
iie  Jodaei  adniinislratorio  nso  sub  Ordiiie  villicorum 
atqae  actotum  Cbrisiianam  familiam  regere  audeani, 
et  de  damiut  eormn  qoi  bis  lalia  ordinanila  injnnxe- 
riut.  iiero  nt  Judsus  ex  aliis  provincils  >el  lerrito* 
Tilsad  regni  imstrl  dKionem  pertinentlbos  vcniens 
«piscopo  loci  vel  saeerdoii  se  praesenUl^  iion  diffe- 
ral,  vel  qnid  buic  m  toio  observari  conveniat.  Item 
qiialiter  eonconos  Jiiddternm  dlebus  instiiniis  ad 
eplscopam  fleri  debcat.  Iiem  ut  qniciin(|oe  Judxum 
seeum  obseqaentem  haboeHl,  expetente  sacerdote, 
eum  apod  se  retinere  non  audeai.  Itcm  ut  cura  omnis 
ditiriogeodi   Judaeos  solis  taccrdolibus  dcbeatur. 

■  il.  R.,  Ei  4,  T.  I,  t,  rticmala. 


nnmero  ab>que  doinorum  extranearuin  reccptaciillt 
progrediendi  adiluni  oblinebunt ,  qualiier  et  rcqui- 
sit.'e  naturx  usum  debitis  expleant  locis  et  nnlln  tc* 
neantur  evenlu  necessitudinis,  qui  dominicis  se  de^ 
fendendos  commiserunt  claustris.  Si  quis  autciri  boe 
decretum  violare  tentaverit  et  erclesiasticae  excoin- 
mnnieailoni  snbjaccat^  et  severitatis  regix  ferietuir 
senientia.  Ipsos  tamen  qoi  ad  ecelesiain  coiifugium 
fecerlnty  si  Juxta  prlscorum  canonum  instituta  his  quf 
eos  compelunt  sacramenia  reddiderini,  ei  sacerdos 
ecclesia  ipsius  ab  ccclesiae  foribus  non  abstraxeriu 
aot  fuga  talium  ti  venerit  tacerdoti  qusretida  esii 
aut  damnorum  sententia  secnnduro  eleclionein  princi^ 
pis  iiiijusmodi  sicerdotibus  irroganda. 

XI.  De  euitoribne  idolorum. 
Prstcepta  Domioi  siint  dicemls  :  Son  faciee  ecui^ 
piite  tietfue  omnem  ^mititudinem  qua  eet  in  ealo  de- 
super  et  qute  in  terra  deortum,  neque  korum  qu«  $unt 
in  aqutt  eub  terra  :  non  adofabi$  ea  neque  eotee.  Itein- 
que  :  fiat  immolat  dii$  oceidctur  praster  Domino  $oii, 
liem  :  Vir  aut  mulier  qui  facii  malum  in  cott$pectit 
Domini  Bei  tui  ei  trantgrediuniur  pactum  iUiue  ut  va*^ 
dant  et  $erviant  dii$  atienie ,  et  adoreni  eo$f  $olem  ei 
lunam  ei  omnem  militiam  ceeli  qutt  non  priecepr,  et  hoe 
tibi  [uerit  im/iria/um,  uttdien$que  inquhierie  ditigenter 
et  verum  501  ^''^  repcreris^  et  abeminaiio  faeta  e$t  in 
Israelf  ei  duee$  virum  ut  muiierem  qui  rem  ecekratis^ 


|79  COLLECTIO  CANONUIl  S   ISIDOUO  IIISPAL.  ASCHIPTA.  480 

•iififlm  p€ri»etrarunt  §d  poria$  cwtaiii  tum  et  iapidibui  A  *iia  cuni  iois  oniuibus  coroiunJiti  perYeniai,  pr«. 
obraeHimr,  Pra!cepta  lixc  Doniini  nou  in  iiUioiie  sed 


In  lerrore  delinqtteiUiuin  apponentes  non  inorlis  per 
lianc  sentenliam  promuigamus  9  led  culiores  iJolo- 
rum,  veneralores  lapidum,  accen«ores  facularum  et 
excolentes  sacra  roiitium  vel  arboruin  aduionenius, 
ut  agnoscant  quod  ipsi  se  spoulanex  nmrii  sulijiciunt 
qui  diabolo  sacrificare  videutor.  Monis  eniiu  noiuefl 
diabolus  appellatur  s  cut  de  eo  scripluin  esl  :  Ei  erat 
ilU  Mtnen  mcrs  :  ac  proiiidc  omne  sacrilegium  ido- 
lairiae  vel  quid»|uid  ilUid  esl  coutra  saiiciam  tidem  In 
quo  insipientes  homiiies  captivilati  dlaboticis  cuUii- 
ris  inserviani,  sacerdotis  vel  jndicis  iiisiautla,  in- 
v<>nta  liacc  samhegia  eraJauiur  et  exteruiinata  irun- 


stiinle^  Deoet  salvalore  Jesu  Cliristo  Oofuino  nosiro 
qiii  ciim  Deo  Patre  et  saiicio  Spirilu  uiius  iu  Tri- 
iiitate  vivit  el  glorialur  Deus  in  sxcula  sa'Ciiloruii). 
Amen. 

(iOnsummatum  cst  lioc  sanclum  conciliuin  die 
octavo  Kalentlarum  Febroarlarum  anno  regni  fe!i- 
citer  primo  serenissimi  atque  clcmentissimi  domini 
nostii  Ervigii  regis,  dera  dccxiz. 

t^onlifieei^ 
Ego  Julianus  indignus  urbis  regiae  Toleians  sedis 
epiicopus  bxc  synodica  insiiluta  a  nobit  ediu  sub- 

srripsi. 
Julianus  Dei  graiia  Hispalensis  [B.  li.  Spalitana*] 


centur;  eos  vero  qui  ail  ulein  borrorem  coucurrunl     Ecclesiae  sedis  episcopus  hasc  synodica  institiita  a 
ct  verbeiibus  ooerce.int  et  onnstos  ferro  suis  dominis  ^  ^^^^^  ^^.^^  subscripsi. 


iradanl,  si  umen  doinini  eorum  per  Juri<ijuraodi  at- 

lesUtionem  proiuittant  se  eos  Um  solliciie  custodire, 

ut  Ulira  illis  non  liceat  tate  Lefas  cOLnmUlcrc.  Qtiod 

ai  doiuini  eoruiu  nolinl  hujusmodi  reos  in  fide  soa 

suscipere,  tiiuc  ab  eis  a  quibus  cocrciti  suni,  Vegiis 

con<peclibiis  prasscnteiitur,  ut  priucipalis  auctoritas 

libcraro  de  lalibus  donaiidi  potesUiem  oblineal  :  do- 

niliii  Uiiieu  eorum ,  qui  nuntiatos  sibi  laliitni  servo- 

mm  errores  ulcisci  d  siulerint,  et  exconimuuicatio- 

nia  sentenliam  perferant,  ei  jura  servi  illius  quem 

coercere  nolunt  se  amislsse  cogiioscant.  Quod  si  iii- 

genuorum  persouas  bis  erroribiis  fuerint  implicaiae» 

et  perpetua  excoinmunicat<onis  sententia  ferieniur 

iei  arctinri  exsilio  ulciscentur. 

XH,  i)e  interdicto  tewporii  coMtituti  quo  debeat  con- 

cHium  celebrari. 

Placttit  buic  venerando  coiicilio,  ul  jiixta   prio- 

ruin  canonum  instituta  episcopi  singularum  proviii- 

fiarum  annis  singulis  in  quacuiique  provincia  Ka- 

leiidis  Noveiubribus  concilium   ci*lebraturi  conve- 

iiiant.  Qiiisquis  auteni  in  praediclis  Kalcndis  Novein- 

bribiis  pro  celebratione  syiioJi   venire  dislulcrit, 

cxcommunicaiioni  debitx  subj»ccbit 

^Llll.  Concluiio  defimtionum  in  qui  et  Deo  gralice 
referunlur  et  pro  principe  exoralur. 

Pra  misais  his  omnibus  synoitalibus  gestis  qnx  ho- 

we-io  decreiorum  fine  compl^ivimus,  pf>rpetuum  his 

fubur  per  manuuro  nostrarum  subscriptionem  an- 

nectimtts,  dantes  In  his  gloriam  et  honorem  immor- 


£go  Liuva  iiidignus  &racaren8is  se  lis  cpiscopus 
bxc  synodica  instituU  a  nobis  edita  subscripsi 

Ego  Slepbanus  Emerilensis  Rcclesiae  euiscopus 
stibscripsi. 

Asplulius  b  Abilensis  [7.  2,  Elensis]  Ercle&iae  epi- 
scopus  subscripsi. 

Leaiider  lliciunae  Eic^esiai  episcopiis  subscripsi. 

Patmacius  Urciianae  Ecclesiae  episcopus  siib- 
scripsi. 

Coucordius  Palentiiiae  Ecclesiae  episcopus  siib- 
scripsi. 

I^iccila  Acciunae  Ecdesiae  episcopus  i»ubscripfti. 

Sempronius  Arcavicensis  Ecclesiae  episcopus  sub* 

Q  scripsi. 

Memorius  Segobricensls  Ecclesiae  episcopus  sub- 
scripsi. 

Speraindeo  lulicensis  Ecclesiae  episcopiis  suli- 
scripsi. 

Geta  lliplensis  Ecclesias  episcopus  subscripsl. 

Tructemundus  Elborensis  Eccieaiae  episcopus  sub- 
scripsi. 

Isidorus  Setaliiensis  Ecclesiae  episcopiis  suh- 
Kcripsi. 

503  Gaudeulius  Valerlensis  Ecclesiae  episcopos 
giibacripsi. 

Deod.au8  Segobieiisis  Ecclesiae  eptscopus  8ub- 
scripsi. 

Geaitivus  Tudensis  Ecclesiae  epUcopus  subscripsi. 


lali  Deo  et  502  »«niii»o  nostro,  quo  inspirante  et  D      Froaricus  Porlucalensis  Ecclesiae  cpiacopus  sub 
determinationis  nostr»  senientia  viguit  ct  probiias     scripsi 


caiisarum  honesio  se  fine  complevit,  cujus  sancias 
Trinitaiis  poscimus  ineuarrabile  nomen  et  gloriosam 
inefTabilis  potcntix  inajostatem,  ut  det  amaiori  Ciiri- 
sti  serenissimo  domino  nostro  atque  autantissiuio 
£rviglo  principi ,  cujus  jussu  ad  huiic  meruimus 
advocari  ronveutuui,  iinperare  clemenler,  regiiare 
feliclter,  faabere  de  clemenlia  fructum.  obiinere  de 
jusiitia  praemittm,  de  pieute  irnplia:uin,  quo  et  hic 
liivicttts  vicior  ho»tiuui  seinper  .ippareat ,  ct  post 
diuturna  hnjua  a-vi   cnrricula  ad   rcgtium  xtcrii» 

•  B  li.,  E,  i,  T.  I,  2,  te  puvstaiue  Deo vivis  et 

gforiariM, 
k  iii  B.  R.,  L.  4^  omulum  epi^oporum  nomitta 


Fclix  Irienis  EcclesuB  episcopos  subscrip^i. 
Autoiiius  c  Bastitanae    Ecciesiai   epiacopus    sub- 
scripsi. 
Proculus  Biga8irensi8  Ecclcsi.e  episcopus   suli- 

scripsi. 

Aitila  Cauriensis  Ecclesiae  episcopus  subscripsi. 

Reparatus  Besensia  [B.  R.  Vasensisj  Ecclesiae  epi* 
scupus  subscripsi. 

Providcntius  Salamanticensis  Ecclcsix  episcnttus 

sub^ciipsi. 

pncreJU  proiiomen    eg>;  at.iuc  scribitur  «ce/i    |it. 
\me  Eccle$i(e. 
<^  B.  R.,  E.  4,  T.  I,  2,  U.,  G. ,  AnloiimiiMi. 


^«'  CONCILIA  HISPAWif:.  ^  TOLETANl  M  XII.  4g, 

SiscbaJo    Tucdiaiiae    Ecdestae    cpiscopus    suIh  A  nemo  earuindem  con.iiiuiiunuin  audebit  jura  ooii- 

veJlere,  nuilus   lcnieraior  haRc  (lecreta  snbveriei, 


•iTipsi 

ArgibaJo  Cliberitan»  Ecclcsix  episcopus  sub- 
sciipsi. 

Ella  Segoniiensis   Ecclesiae  episcopus  subscripsi. 

Severianus  *  Oxomcnsls  Ecclesix  episcop  s  sub- 
scripsi. 

ioanu^'»^  Pacensis  Eccleaiae  episcopus  subacrlpsi. 

Theodulfus  Asiigiianae  Ecclesiae  episcopus  sub- 
scrip^i. 

Sainuel  MalaciUn»  Ecdeslae  episcopus  siibscripsi. 

GundttKus  Laineceiisis  Ecciesiae  episcopus  sub- 
scripsi* 

Eupbrasias  Lucensis  Ecclesiae  episcopiis  sub- 
scripsl. 


neino  illieilaior  vel  contcniplor  vigorem  his  insliiti* 
tionibus  sublrahet ;  sed  generaliier  per  cuiiclas  regni 
itosiri  proTincias  liacc  canonuin  inslilula  iiostrae  glo- 
riae  leinporibus  acta  el  auciorilalis  debilOB  fasligio 
prae|K)liebuni,  ei  irrevocabili  jiuliciorum  exereitio, 
proui  cunstiiuias  suiii,  in  oinnibus  regni  iiostri  pro- 
viiiciis  celebres  babebuaiur.  Si  quis  autem  haee  in- 
siiiuta  coni«*mi<al,  contemptorum  fe  noverit  dam- 
nari  scnieniia,  id  esi  ut  juxla  voluniateiii  iiosir» 
gloriae  el  ex(  omniunicatus  a  roeiu  nostro  resiliat ,  et 
Insuper  decimam  partem  rei  saae  fisci  panibus  ao- 
ciandam  aniiiiat :  quod  si  nibil  habuerit  facultaiis 
unde  prapdictam  compositionem  exsolvere  possit. 


Tlieoderacius  Asaidonensis    Ecclesi»  episcopus  B  ^bsque  aliquo  inramio  sui  quinqoaginta  eom  •porie- 


subicripsi. 

Abbatet. 

Ualderedus  [C/.,  G.  Baldefredus]  abbas  subscrH»si. 

Flureotius  abbas  subscripsi. 

Graiimos  ^  abbas  subaeripsi. 

Faustinus  abbas  subscripsi. 

Vfcartt  epiuoporum. 

Anuibonius  presbyter,  lenena  vlcem  doniini  niei 
Cildenilri  Coinpiutensis  Ecclesias  episcopi »  bub- 
scripsi. 

¥ineeniiu8  presbyter,  agens  vicem  doiniiA  mei 
Feticis  episcopi  Diaoiensis  Ecclesiap»  subscripsi. 

Astorios  diaconus,  agens  vicein  domini  mei  llo- 
sp.taiii  episcopi  Yaleniinae  Ecclesiae,  subscripsl. 
504  ^"'*  iUu$tre$  offieii  palatini, 

Sesuldas  *  bsc  instiiuia  qulbus  inlerfui  anniietis 
subacripsi. 

Hecaredus  similiter  subscripsi. 

Witiza  similiier  snbscripsi. 

Wiuiar  similiter  subscripsi. 

Teudila  siroiliier  subscripsi. 

(Islruirus  siniiliter  sobscripsi, 

Saamirus  similiter  sobscripsi. 

TbeudefreUus  similiter  subscripsi. 

lidigisus  siiniliter  subscripsi. 

Severianus  simiiilar  subscripsi, 

Tlieudulfus  similiter  sobscri|isi. 

Viialos  iiiuiliter  subscripsi. 

Kgila  similitcr  subscrip^i. 

Adeliuvui  similiicr  »obscripsi» 

Alauiphos  simililer  subscripsi. 

Quibus  oninibos  syoodalibus  gestis  decreti»  atqtie 
peractis  et  debiiam  reverentiam  honoris  impendimus 
ei  patuiuro  aoetorilatis  nostrae  vigorem  bis  inneciere 
proruramos,  ideoque  praemissas  bas  constitutioues 
syiiodicas  a  praesenti  die  vei  tenpore,  id  est  ab 
octavo  Kalendas  Febroarias  anno  prioio  regiii  iioslri 
liurus  audeat  conlemnere,  uullus  eiiam  pr»terire, 

•  E.  4,  T.  1.  ^  Siberitanut. 

^  B.  R.,  GralJanas.  T.  4,  2,  Gratinius, 

« In  B.  B.,  E.  4,  D.,  G.,  viroruin  illnstrium  nomi- 
nibiis  praeponilur :  ego, 

^  Deficit  hoc  decreium  in  B.  R., E.  4,  T.  1 , 2.  U,  G. 
Qiianain  vcro  ratioiie  boc  loco  iuscribitury  si  con- 


l>il  ictibos  verberari.  Edila  lex  in  confirmatione  con- 
cilii  Toleto  sub  die  octavo  Kalendas  Februiiriai 
anno  feliciier  primo  regni  glorix  noitrse. 

In  noinine  Domioi  Flavius  Ervigius  rex  lioc  legis 
nostrae  ediclum  in  confirnialione  biijas  concilii  pro« 
rouigatum  subscripsi. 

Decrelum  '  pittiimt  af^ii^  gMotittimi  priiieipit  not(pi 

Gundemari  regit* 

Flavius  Gundemaru»  rex  venerabilibos  Pair  bos 
505  no»tris  Carihaginensibns  sacerdolibos.  Liccl 
regni  nosiri  cnra  In  diiponendii  aique  gubernandii 
hotiiatii  gciieris  rebus  prompiissima  esse  videatur, 
tiinc  taroen  majesias  nostra  maxime  glorfosiori  de- 

^  coratur  fama  viriulum,  cum  ea  qoae  ad  Diviiiliaiii 
et  reiigionis  ordiuem  pertinent  aequilate  rectissimi 
Iramilis  disponuniur;  Kcitntes  ob  boc  pietaiein  n»- 
sirain  non  solum  diuturnom  temporalii  iinperii  con* 
icqui  titulum,  sed  eiiam  aelernorom  adipisci  glo- 
riani  meritorom.  Nonnoilain  enim  in  discipiinii  ec- 
cle^iasticis  contra  canonum  auctoriiatero  per  roorai 
prxccdcntium  lemporuin  liceutiam  iibi  da  niorpa* 
lioiie  prxteriti  principei  feceruni,  ita  ot  quidam 
episcoporum  Carihagioensiom  provtociae  non  reve- 
reantur  contra  canonicie  aucioiilatis  sententiam  poi* 
sim  ac  liberte  conlra  nietropoiitanae  Ecciesiae  pote- 
itatem  per  quaadam  fiatriai  et  c  nipirationes  iiias- 
ptoraiae  vitae  omnes  epiicopali  orficio  pruvehi,  alqMO 

l^  hanc  ipiani  prairatae  Eccleii«  diguiiatem  iiuperii 
noitri  solio  snbiiniatam  contemnere,  perlurbauiai 
eccleiiaiiici  ordinii  veriiaiein  ejusque  sedis  aocto- 
riiate,  quam  prisca  canonam  declarat  senteniia,  ab- 
otentes.  Qood  noi  olira  niodo  uaqtie  in  peri>eiuiini 
lieri  nequaquam  permitiimus,  sed  honorem  prinia- 
lus  Juxta  aniiquam  synodaiis  concilii  aiictoritatem 
per  omnes  Caribagincnsis  provineias  ecclesias  Tola- 
lanaB  Ecclesiae  sedis  episcopum  babere  ostendinius, 
aoniqoe  inier  saos  coepiscopos  lara  bonorls  prat- 

Jeclari  ras  est,  nulla  alia  foriasse,  n'si  qnia  ejus 
roaieria  alque  docirina  ad  sextom  praecedeotis  coh- 
cilii  nnmerum  aoi  caaooem  pertinere  vidator;  quod 
et  de  seqoenii  Cartbiginensiam  lacerdouiro  coniiiiii> 
tione  dicendum. 


183  COLLGCTIO  CANONUM  S.  ISIDORO  IIISPAL  ASCRIPTA.  4K4 

vttWem  digiiitate  quam  nominis,  juxu  quod  de  me-  A  Tulciaiiam  pro  oecunu  regto  adveRi»aem  ,  agniiia 


tropoliunia  per  singniaa  provineias  aoliqDa  cano« 
num  traditio  aanxit  et  auctoritas  Yetiia  p^rmisit. 
Nequo  eamdem  Carthaginonaem  provinciam  in  an- 
cipiti  duoram  metropoliunnnim  regimine  contra 
Palniro  decreia  permittimiia  divideudam,  per  quod 
oriatur  varieias  acblsmatitm  quibus  subverutur  fides 
4*t  UDitaa  scindatur  ;  sed  hacc  ipsa  sedes  sicut  pr9- 
diu  est  UDtiqua  noipiuis  sui  ac  nosiri  cultu  iiopeni, 
ila  el  in  lotius  provincix  pulleat  Ecclesiae  digniuie 
et  prascellat  poiesute.  Illud  autem  quod  jam  pridem 
iu  generali  syiiodo  coucilii  ToleUni  a  venerabili  Eu- 
plieniio  episcopo  manus  subscriptione  noiaturo  est, 
CarpeUns  provlncis  ToleUftam  esse  sedem  melro« 
polim,  not  ejusdem  IguorauiiaB  senUntiam  corrigi- 


bis  ciinstiliitionibus  assensum  prae^ui  s:qiie  sub- 
scripsi. 

Ego  Eusebius  Ttrraconensls  Ecclesiae  eplscopus 
subscrip«i. 

Ego  Sergius  N.4rboneiists  Eecleslae  episcopus  sub- 
scripsi. 

Ego  loannes  Gerundensis  EccloMaB  opiscopos 
subscripsi. 

Ego  llergius  Ecclesiae  Egarensis  episcopos  suh- 
scripsi. 

Ego  Licerios  Ecclesiae  EgidiUnae  eplscopus  sub- 
scripsi. 

EgoMaiimus  Ecclestae  Caesaraugusunae  episcopiis 
subscripsi. 


mus ,  seieDles  procul  dubio  CarpeianiflB  rogioaem  B     Ego  llumius  Eccleslae  Calagurriunae  opiscopus 
non  esse  provinciam  sed  partem  Cartbaginensis  pro-     sobscripsi. 


vlneiar,  juiia  quod  et  aiitiqua  rerum  gesUnim  roo- 
nuinenu  dcclaraoi.  Ob  hoc  qoia  uoa  eademque  pro- 
vincia  t-st,  deceroimus  ul  sicut  Baeiica,  L"siunia 
vel  Tarracooensis  provincia  vel  reliquae  ad  regni 
nosiri  regimina  perliiientes  socundum  autiqua  Pa- 
trum  decreta  singulos  noscuntur  habere  ineiropoli- 
lanos,  iia  et  Carthagtnensis  provincia  unum  eum- 
deinque,  quem  prisca  synodalis  declarat  auctoriias, 
ft  veneretur  prlmatem  et  tnter  omnea  eomprovln- 
dales  506  aoromum  honoret  antisiilom  :  noqne 
quldquam  contempio  eodem  ultra  fiat»  qualla  baae- 
nns  arrogantiom  saeerdolum  auperba  lentavit  prae- 
aomptio.  Sano  per  hoc  auctoriutis  nostrae  odictum 


Ego  Floridius  Eccleslae  Tirasonensls  episcopos  sub- 
acripslr 

Ego  Elias  Eccleslae  Caoriensls  eplscopos  sub- 
scripsi. 

Ego  Goma  Ecclesiae  Olyuipcnensts  episcopus  sub- 
scripsi. 

Ego   Pulgentlns  Eccleslae  Astlgitanae  episeopus 


fifflodo  01  vtveodi  damns  tcnorem  et  religioais  vel  ^  gubscripsi. 


907  ^^  Emila  Ecclpsiae  Rardnoneiisis  episeo- 
pos  sobscripsl. 

Ego  Theodorus  Ecclestae  Aurislnae  episcopns  sub- 
scrlpsii. 

Ego  Joannes  Pampilonensis  Ecclesls  eplseopus 


innoerniiae  legom«  neiB  ulira  postmodom  inordinau 
llcoiiiia  ab  eplsc«'pis  stmilia  Aeri  patimur,  sed  per 
nosiram  clementiam  prmieritae  negligontiaB  pieUlis 
intuilu  et  veiiiam  damiis  el  indulgentiae  openi  C(m- 
redimus;  ei  dom  sil  magoa  ciilpa  baeienua  deliquisae, 
|D»Joris  tatiien  ac  iueipiabilis  cen^ura  lenebit  ob- 
lioiioa  qui  hoc  nostrom  decreUim  ei  auctoriiaie 
priseorum  Pairum  vepiena  lemeMrio  ausu  violare 
leDioverity  nec  ultra  venia  delicii  adepti,  si  dehiuc 
Imnorem  ojnsdem  Ecclosiae  quilibel  Canbaginensium 
pacerdotoin  conloinpsortl,  subilurus  procul  dubio 
inobediens  um  degradaiioDls  vol  oicommunicatioois 
iBOclesiaslieaB  senteiitiaoi»  qnam  oiiam  nosirae  seve- 


Ego  Ilenjamin  Becleslae  Pomlensis  eiAscopuasubr 
scripsi. 

Ego  Agapius  Tuceiunae  Ecclesiie  ephcopus  aubr 
scripsi. 

Ego  Gundemarus  Ecdosiae  Besensis  episcopiis  aub- 
aoripsl. 

Ego  Argebertus  Porlucaleosis  Ecclesiae  eplscopus 
aubscripsi. 

Ego  Tbeucoristus  Salamanllcensis  Ecclesiae  epi- 
scopos  subscripsi* 

Ego  Yitulacltts  EcdeslaB  LalNMrrleensis  qplseopos 
subscripai. 

Kgo  Leoodanus  Ecclesiae  Lolebensis  epfscopos 


HUlis  eensoram.  Nos  onim  talia  in  divinia  ecclesiis     sobscripsi. 

di«nnniiinUi«  rriMli»uft   fi.l«lillip  r#ffnnm  inMMrii   IMI.  P      gg^  PisJnnUS  EcelfMlaB  EllberiUn«  CplSCopus  SUb- 


disponentea  credimus  Qdeliier  regnnm  imperii  no 
atri  iu  divino  guberoaculo  regf,  sicul  et  nos  ooltui 
ordinia  lelo  juaiiiiae  accenai  et  eorrigere  aindemos  et 
IH  perpetuum  persoverare  diaponimus. 

Flaviua  Guodomarua  rei  bttjus  odicil  oon^litoUo- 
nero  pro  conHimallone  honoria  aanciae  Ecdoslm  To- 
tetanae  proprit  mano  subticripsl. 

Pgo  isidoros  Hispaleiisis  Ecdesiae  proviodaB  Baa- 
lica  metropoliUiHis  episcop«a,  dum  \n  urbom  Tolo- 
i.inam  pro  occorau  regio  «veniasemy  agnltia  btaoou- 
aliinilonlbus  osscnaum  |ir»bui  atquo  aubscripsi. 

Ego  innoeeoiios  Em<*rilenaia  Eedosim  proviDciae 
Lusiiani9  meiropolliaiHis  epiaoopos,  dom  in  orbcm 

•  Pcesl  haec  constituiio  io  B.  R.^  E*  ^»  T.  1,9,  U,  G. 


scripsl. 

Ego  lustlolaDoa  Eceloslas  Abileosis  eptscopof 
aubseripsl. 

Ego  VeDcrlus  EocloslaB  Castulononsis  eptscopna 

anbscripsi. 

Coiutituiio  •  Cttrlhaginenpum  Mttrdotum  in  Totetttna 
wbiopnd  9mi€tiuimum  ijmd$m  Eecinim  nmtiai' 
,tm, 

Convenientibus  nobis  in  onnm  pro  reltgioiie  et 

fide  quim  Clirisio  debemos,  placm*(,  uo  quiJ  ulir^ 

in  nobis  absurdum  vd  illiciiuin  oriaUir,  alleroo  col- 

lailone  decretum  Jiisiissims  promolgare  senleaiiy, 


m  CONCILIA  illSPANIiC.  ^  TOLSTANUII  XII.  4^6 

quo  per<p1rtte  clareaC  ioter  oo8  ordo  ac  diseiplina  A     Vinceniius  sanciae  Ecclesiae  Bigastrensls  episco^ 
eccti-siasiica!  dignittlis.  et  agnoseatur  (ratems  con-     pus  subscripsi. 


rortlia  pncis.  Tali  ergo  dispositione  necessariam  con- 
tMeiitPS  ob  siiidiuiB  Dostrl  ordiois  eooiniuni  electione 
dccreviioiis »  congruum  esse  profida  dispositione 
judicium,  raientes  hujus  sacrosanctsToIetanaEccle* 
sias  t-iedero  oielropolilani  nominis  habere  auctorita- 
lera,  eami|ue  nostris  ecdesiis  et  honoris  anteire 
polestaie  et  inerltis ;  cujus  quidem  principaius  ne- 
quai|uani  collationis  nostrx  conniveiuia  nupereligt- 
lur,  sed  jain  dudum  eiistere  antiquorum  Patrum  sy- 
nodali  senteiida  deelaratur,  ea  duntaxat  concilii 
forma»  qu.-e  a|hiU  sanctiim  Monlanum  episcopum  in 
eadem  url:e  legltur  babita.  Proinde  ergo  disposilio- 
oem  iios  ram  instructae  collationis  deOnitione  cele- 


iGiheritis  sanctas  Ecclesi»  BastiUnae  episeopas 
aobecripsL 

Gregorius  sanoUe  Ecclesiae  Oiomensis  episcopus 
sub&cripsi. 

Prae^iidius  saiiciae  Ecclesiae  Complutensis  episco- 
pus  subscripsi. 

Sanabilis  sam  tae  Ecclesiae  Elotanae  episcopus  sub- 

scripsi. 

Suggeitto  urvi  veitri  Seiuldu 

Meam  exlremiiatem  ad  sanctiiaiis  vesirae  deduco 

roemoriam  et  ut  saepe  pro  extremitate  servi  toi  orare 

jubeas  instanter  soggero ;  de  caetero  aotein  ad  rela* 

tom  sanctiiatis  vesirae  deduco,  quod  convenientia 


brantes  eleglmus,  ne  qnis  ullra  comprovincialium  B  servorum  vestrorum  fuit  per  humilem  vestrum  do- 


saeerdotum  inani  ac  perversa  contemplatione  obnl- 
i^iiur  biijus  sacrosanciae  tcclesiae  Toletaiiae  priina- 
tum  contemnere,  neque  pervicaci  scbisinatum  studio 
ad  sutumos  sacerdutalium  infularuai  ordines  remota 
bujus  sedis  potrstate  a  nobis  queinpla>ny  sicui  bacie- 
iitt;»  factum  est,  provehere.Talem  itaque  specialiter  a 
nobis  ac  successonbus  508  Qosiris  deferre  digni- 
laiis  honoriflcentiain  buic  kicclesiae  polliceinur,  qua- 
lem  in  decretis  sanctorum  c«nciliorum  beatissimi 
Patres  metropolitanis  ecclesiis  decreveruni;  hujiis 
eiigo  et  nos  reverentiae  observaiiouem  fideli  custodia 
pollicemur,  hujus  bonoriliccniiam  conservare  dili- 
geoii  prispecttt  a  successoribus  nostris  per  metas 
se<)oentiiiro  aeiatam  volumus.  Sane  qoiconque  ex 


minum  Emilanem  ot  per  voluntatero  Dei  et  %estram 
in  Ecclesia  vestra  sacerdotio  fongatur ;  et  quta  in 
ipsa  dioecesi  talis  nec  melior  invenitur,  pro  eo  do- 
mino  siias  suggestiones  miserunt,  iit  si  Deus  domiiio 
adilum  dedf rit  509  ju^^^^is  venire,  ut  per  nianu^ 
veetras  et  illud  perflciatnr  et  a:iud  quod  adhnc  iu 
suspeosum  est  et  desiderantes  do.iiino  de  vultu  ve- 
stro  laeti  efficiamor.  Si  vero  aliier  est  vestra  prae^ 
visio»  coi  vultis  ordinaiionem  vestram  dirigile,  qui 
causam  vestram  perllciai,  et  ordo  vester  incolumia 
persisiat. 

Alia  propni  vemuli  veitri  Sunilani  iuggeaio, 
Ad  relatum  sanctitaiis  vesirae  deducinius,  quod  per 
Dei  electioiiem  omnes  sacerdoles  vestri  et  cnncti  filii 


nobis  vel  successoribus  noslris  haec  statuta  irans-      Ecdesiae  io  unum  conven'eutes  requisieruot  a  me 


cenderit,  an:ithema  sit  Domino  nostro  Jeso  Christo 
otqiie  a  colmine  sacerdotali  dejectus  perpetoae  en- 
commonicationis  sententia  prxdamnetor.  Facta  con- 
ftiitoilo  sacerdolum  in  urbe  Toletana  sub  dle  decimo 
Kalendarum  Novembrium  anoo  regni  primo  piissimi 
fttqoe  gloriosissiini  Gundfmari  regis,  «ra  DCXiviii, 

Protogenes  sauctae  Ecclesiae  Segontiensis  episco- 
pus  hanc  dccreti  nostrl  proressionem  pro  firroiiaie 
subscrlpsi. 

Tbeodorus  f^anctae  Ecclesia  Castulonensis  episco- 
pos  suhscripsL 

Minicianus  sanctae  Ecclesiis  Segobiensis  episcopos 
subecripsi. 


per  huuiilero  vestrom  dominom  Em.Linein,  ol  per 
Dei  et  vestram  ordinationem  in  Ecclesiam  Mente^ 
aan»  civitatis  poi.tift  x  ordinetur  ;  et  qoia  eoni  bo- 
militas  cum  sanciiiale  adoinat  et  origo  generis  reddil 
illusirem,  suggero  clientulus  luus,  ot  si  Deos  beati- 
todinis  vestne  aditum  dederit  ob  restauracidas  ecdet 
sias  vesiras,  ad  vestrns  osqoe  liiimillimos  non  dedi« 
gnemini  accedeie,  quatenus  famulorom  vestronim 
510  electio  vestris  sacris  oianibus  compleatur.  Si 
tamen  caius  gaeculi  in  aliqiiid  excelieoti^e  vestras  ob« 
viaverit,  ordinate  cui  jusseritis  e^  fratribos  ve:>trii 
scribere,  qui  vestra  compleat  jussa,  el  amplios  Ec^y 
clesia  vestra   in  desolatione   non   periuaoeai.  Siq 


Steplianos  sanctae  Ecclesis  Oretanaa  episcopus  ^.  Chiibti  gratiam  eximietas  vestp  sioe  fioe  percfi 
sobscripsi.  piat. 

Jacobos  MentesanaeEcclesi»  episeopos  sobscripsi. 


Magneolios  saoctae  Ecclesiae  Valeriensis  episcopos 
aobscripsi, 

Tbeodotios  saoctae  Eccleslae  Arcaviceosis  episco- 
pus  Mbscripei. 

Marinosaanctae  Ecc'e:iiae  Valentinae  eplscopos  sob* 
acripsi. 

Conantins  sanctae  Ecclesiic  Palentinae  episcopos 
subscripsl. 

Poscarios  sanctaB  Ecclesiae  Segobricensis  eptsco- 
PMS  aobscripai* 


Aliaiugg$iiio  drmegUdiJoanm  el  i$rni  e/Mt. 
Per  Sesolduffl  filium  veatrae  beatilodiiU  noioit  pra 
homili  vestro  domioo  Eroilane,  ol  si  Deo  el  doroino 
placitom  (berii,  in  ecdesiarom  ordioe  ponttfex  ordit 
netor ;  iia  et  noe  s^i  vestri  soggerlnos,  ot  si  Deoa 
aditoro  domino  dederit,  jubeaiis  usqoe  hie  faaiigioin 
pati»  ol  per  roanoa  vesiraa  slt  oooipletoro.  Si  varo, 
qood  absit,  aliqoa  occasio  sseeoli  domino  obviaverii, 
suggerinms  ot  eui  volt  sanctitas  vestra  domiiio  vaslro 
notescai,  qoia  persona  veslra  eleciionem  vesiroruta 
Impleatt  sic  vitae  aeternaB  prtemioro  accipiatis. 


JV   Ki 


LVJII 

CONCILIUM  TOLETANUM   DECIMUM  TERTIUM. 

^RA    DCCSXI,    ANNO    REGNI    B^^GELLENTISSIMl    ERVIGII    PKINCIPtS    QUARTO. 

Illibal»  cliarilatis  itis  iiiclii  aUeriiis  visiotiiiro  ob-  A  amisso  leslifnunio  rebiisqiie  propriis  caruefuiit^  tun- 


luMbus  reddili  cl  in  unuin  cceuim  fautore  Deo  pari- 
lor  apgregati,  in  Ecc!esia  videlicel  sancioiuin  apo- 
sioloriim  Petri  et  Pauli,  aiino  regni  quarlo  serenis- 
fiiini  Ervigii  principis»  subdie  pridieNonasNovenibres, 
apra  iCGx^ii,  cum  unus^iiiisque  nostrum  debilis  loca- 
retur  in  sedibus,  adruit  idein  princeps  pleno  fldei 
ardore  ^ubnixus  et  liiiniililalis  gr:itia  d^coratus,  qui 
svniidiro  crirtui  delilx^raiionis  suae  vota  commendans 
ct  ut  pro  se  Domino  insiaiitissiine  deprecarentur  ex- 
postulans ,  boc  prjcseriim  est  allocutus  suffii  ienli 
exbortalione  conciliutn  ui  ecclesiasticae  disciplinae 
quo*  congruunt  et  corrigendis  moribos  quae  conve- 
pi  uni  tractatus  nostri  evideniia  sancirentur.  Deinde 
religio.ca  voia  sn»  clementiae  quibiis  subveniendum 


cia  Iiaec  ytslr^  sanctitndini  nota  SMUt,  qi|08  lawen 
el  in  collegio  societaiis  nostrae  recipere  et  reb<|s 
quibus  fas  fuerit  ^evovimas  revestire;  nanj  f-i  de 
accusatis  modum  vo!umus  ponere  jusMssimae  iiiqui- 
sitionis  >»,  quod  sive  de  religiosis  sive  lip  laicis 
quisque  accusalionis  ciijusquam  studio  propulsatiis 
non  occultis  fraudibus  vel  violentiis  comprimatur, 
nec  ad  dandam  professionem  violenter  arcteiur  sed 
in  communi  omnium  examine  jndicetur,  qiii  seciin'- 
dum  publicac  professioiiis  stiae  lenorem  au|  offensibi* 
bilis  debiias  damnalionis  poeiias  excipiat  aut  innocens 
ex  jndicio  omnium  comprobatus  clarescat.  Nam  qutd 
j;im  de  tributorum  fiscalium  exaciionibus  re^er^Qi, 
quorum  redliibiliunes  tantis  debilornin  cuaiulis  in« 


Miiseris   definivit    synodali   conveniui  confirmanda  ^  crevefunt,  ut  si  exigi  penilus  jubeanUir  et  mti|$ 


coromisil,  offerens  videlicet  sacris  ponti(lcibus  io- 
iiium,  obsecrans  pariter  cl  obiiisians,  ui  quidquid 
illic  veniistioris  esset  calami  respersione  congestum 
synqdalis  potentiae  cond^ietur  ordjne  titulorum. 
1  iioc  nos  pro  suscepio  a  principe  topno  gloriam  de- 
diinns  Deo,  et  eidem  principi  benediximus  glorioso. 
Idcin  lanien  priiiceps  poslquam  yoiornm  suorutn  In- 
yiniiationpm  peregit,  a  convenlu  concilii  gratiosus 
jt'Ki\il.  Tunc  posi  prsscntiae  principaliB  absce^sum 
boc  in  lomi  ipsius  alligatione  invenimus  exaraium. 

511  '"  nominf  Domini  ffaviui  [lrvigiu$  rex  «an- 
iiiiiimii  Patribui  in  hae  iancia  iyuodo  reiiden- 
1'ibui, 

Ccce.  sanctissirni  reli^iosa  pietate  exco'endi  pon- 


subrtiat  funditus  populorum  et  fragmine  collisioiiis 
eorum  ultimum  terra  seniiat  propriae  prolapaionia 
excidium?  Unde  bis  et  talibus  privatisseuctaoi  fisca- 
libus  servis  remfsdia  pietatis  praeoptans  nostru  gloria 
affluenter  impendere,  orones  irjbutorum  exaciione^, 
quae  apiid  illos  de  retroactls  temporibos  rejacen^ 
usque  ad  primuni  annun  celsitudinis  nostrap,  roan- 
siietndo  nostra  illis  oroittendas  lasavit  ei  aiylo  pror 
priae  auctoritaiis  remittendas  instiiuit,  qoas  eiiam 
auctoritaies  512  sacrosancto  coetui  vestro  relegenr 
das  elegit.  lilud  quoque  adjiciens  loquar,  qood  votis 
nosiris  horribile  ei  animis  exsecrabile  seroper  est, 
cuin  iiobilitaie  conditio  libertorum  vel  servoroin 
etiam  ada^quaia  ^entis  iiosirae  statuii)  de^eneral  :  o|) 


lifices  et  divini  cultus  instaniissimi  seclatores,  corani      quani  rem  id  nosifae  ([loriae  an|mis  placet,  ot  exce- 


CGP.tus  vestri  rcveientia  bnmilis  devoiusque  proster- 
nor,  reclinis  assisto,  promptus  astipulor,  primum  de 
conventus  vestri  aggregatione  Patri  luminum  gra- 
liarum  copiam  solvens,  deinde  yotorum  meorum 
siudia  vestris  judiciis  difimcnda  commlttens.  Neque 
epiin  fas  e&t  quemquam,  eiiamsi  bonum  sil  opus, 
sine  con«iIio  agere,  cum  tamen  mulium  prosit  bona 
rum  consitio  bonomm  egisse.  Unde  ul  bievi  exlior- 
laiione  perorem  vola  mea,  quibus  remedia  pietatuiq 
exerceri  deleclor,  sensibus  palernitatis  vestras  ogno- 
acenda  iiisinuo,  quae  lamen  ne  oblitu  quodain  memo- 
riam  fngiant  et  relationi  propriae  curarnm  ea  inler- 
enpedo  subdocat,  in  bujus  tonii  cpmplicatione  acci- 


piis  servis  flscalibus  vel  liberlis,  abrasa  deince|>s  hur 
jus  malqp  prxsumpiionis  licentia,  nollus  ex  Ferutu^e 
quorumjibet,  servos  sit  vel  libertos,  ad  palaiina 
olficia  tranaeat ;  quod  si  fecerii,  illi  servitorom  pr«  - 
cul  dubio  redncendum  se  noverit,  ex  quo  aut  condi- 
lionis  propriae  originem  sumpsil  aot  libertalis  litu- 
lum  reportavit.  His  votorum  meoriim  insinuatioui|>us 
allegali<4,  qu»so  ut  fortia  palernitatis  veslrae  ^djnto- 
ria  piorogetis.  Luce  enim  clfirius  constal  quod  aggre- 
gatio  sacrosancta  pontificom  quidquid  censiierii  ob- 
aervandnm  per  sancii  Spiritus  donom  omni  maneai 
aelierniiate  prxfixum.  El  ideo  oniversiiatem  paierni- 
tatis  ve^lrae  aique  sublimium  virorum  nobilitatem^ 


piie  rpnotata.  lllud  primum  volenii  mibi   miseris  t^  qui  i^x  aulae  regalis  offipio  in  hac  aancla  synodo  vo- 


parcec  convenil  intimarc^  qued  divul^ani  per  lyran- 
itjidem  no-iri  corporis  partem  in  societaiis  nnsirae 
greniio  conamur  leducere  :  rtenim  reiroactis  divae 
niemoriae  praecessoris  nostri  Wambae  regis  tempori- 
bjs  qoae  In  profanaloribos  pairiae,  qui  ciim  Paolo 
quodain  tyrannldem  assunipserunt,  illata  sit  senlen- 
lia  uhionuro,  quo  per  Judlcii  nniversaiia  edictom 

*•  l>eesl  lioc  conct'inm  in  A.  et  F.  3.  Desiimpdim 
9SI  ex  Codice  tt.  R.  cum  variantibus  ca^tcroriim  lecliO' 


biscum  consessuri  praeelecti  sunt,  obtestpr  pariier  el 
conjuto  alque  per  inelfable  illiid  sanctae  Triull^tis 
sacramentum  conveniu,  ot  quidquid  in  medio  vesiri 
se  judieandum  vcl  reiractandum  invexerit,  laro  qiiae 
per  nos  dicta  qiiam  etiam  caetera  qnae  vei^iris  aucfiti-- 
bus  se  ingesserint  audienda,  cn.m  omni  yigore  Jnsti- 
ti»  et  temperamento  misericordiae  dirim.ere  prociy- 

nibus. 
^  M.,  E.  i,  T.  f ,  2,  perquiiitionii. 


m  60NCIUA  BSPAM/E.  -  TOf.ETANUM  Xm.  4M 

relis,  qoocaBomni  revereniia  Patnim  praecedentium  A  deinceps  illis  ob  hoc  caieu  jndieiaiis  obtitiat,  aeo 


regulis  sabdiu  totius  unanimitatis  vesir»  aonientia 
non  aliunde  quam  ex  veritaiis  fonte  proccdat,  sicque 
et  bis  qu»  praemissa  sunt  solidum  deliberationis 
stylum  prompiissime  apponatis,  et  reliqua  adbuc  qn» 
necessar*ta  snnt  io  peragendis  ecclesiasiicae  reguls 
disciplinis  et  dirimenda  traclelis,  et  dircmptii  reli- 
giosiori  sub  diligentia  conscribatis ,  qualiler  diira 
docirinam  respergilfs  salutarem  in  populis,  Cbristuni 
dominum  in  emoluroento  juslitis  capiatis;  ui  et  yo« 
bis  praedicanlibus  et  nobis  implentibos  quae  divlnis 
oculis  complacent,  sit  utrisque  parlibus  et  io  boc 
sseculo  de  locro  animarum  incflabile  gaudiom,  et  in 
futuro  de  perveniiojie  [T.  1,  2,  proTentione]  «terni- 
tatis  pr.Tmium  lncon?olsum.  Daiura  sub  die  pridie 


ornnes  iia  generosae  siirpisac  nobUifatls  iHPopriaestib- 
eant  decus  ut  praeterii»  inlldelitatis  aatlum  perfe- 
rant  dedecus.  Quod  etiam  et  de  Aliis  eorum  deeerni- 
mu8  observandum ,  qui  post  admissoin  parenium 
prasmeraoraUB  proCinationis  scelus  naiis  esse  pro- 
duHtur,  sJYe  de  CAierls  omnibus  qoi  ex  hoe  tcmpore 
diTsmemoriseQiintiiani  regis  simili  bucusqoeinnima- 
lionis  nota  respersl  smit.  Et  quia  incassum  a  serritutf) 
ewiitur  qui  spollis  preraiuir,  hoc  etiam  adjidettdam 
praecelsi  principis  Doslri  elementia  jossii ,  ut  aggre- 
gati  CQBius  nosin  senientia  deflniret  quo  cura  reeepto 
tesiimonlo  dignilatis  congruis  alerentar  sabsiaiitiis. 
Undc  consonam  votis  ejos  senteniiam  praerormameB 

eleglmus,  ut  ca  qnae  do  rebus  eoram  nultt  donata  ne- 

•      - •      ... 


"^ ""•  .«wv..,u.^u.«.  ^a^uuM  9UVUIC  F>^>u*«     «^K"HU9»  u&  ca  qnae  00  reous  eoram  nulJi  donata  ne- 

Nonas  NoveiDbres  anno  feliciter  qoarto  regni  gloris  ^  que  in  stipendils  daia,  sed  Untom  tlsci  sont  turiliHii 

nAsfra»  «n  t\A\  nAminA  TaIaIa  <k.«.«i:^>«-      •  ' 


nostrse  in  Dei  nomine  Tolelo. 

Perlecto  igitor  praeeuniis  tomi  necessario  insiitu- 
tjonum  exorsu  prius  de  fide  sanctae  TriniuUs  sermo- 
cinationis  nostne  coeplt  es$e  principiom  :  proQtentes 
pariter  et  credentes  ea  quae  de  liac  sancla  Trinltate 
et  Evangelia  tradunt  et  apostolorura  sanctioiies  in- 
siiiuunt,  stcut  Nicasna  synodus  boc  pieiatis  sacra- 
mentum  exposuit,  sicut  Constantinopolitana  definiiio 
sanxit  vel  primi  Epbesini  513  c<jetus  aique  Cbai- 
ee^lonensis  evidens  docirina  constiiuit,  juxla  quod 
etiam  sacrosancti  symboli  elucubrata  proressio  cla- 
ret,  quae  in  missarum  solemnitatibus  paiula  cuncto*- 
rum  acclamaiur  fidelium  voce. 

Symbolum  Nicwni  eoneHii.  ^ 

Credlmus  lo  unum  Deum  Patrem  omnipoten- 
Uem,  etc. 

Post  bujus  sanctae  fidei  disposilam  siructuram 
quasi  super  solidissimam  petram  cxterorum  nego- 
tionim  sequeniium  construximus  fAbricam,  ut  eo 
firioilate  inconvulsibili  durent  quo  siiper  riindameu- 
tuni  verae  fidei  fuerint  consirucla  pcrcnne.  lIiHe  et 
has  in  cominutie  sententias,  quas  principis  borkitu 
constroendas  accepimus,  communi  voio  edidimiis, 
qoas  eliam  a!terno  revereniise  vigore  obscrvaitdas 
rore  eensemos. 
i.  De  reddito  te$timomo  dignttatis  eorum  quot  profa- 

naiio  infideiitatit  cum  Paulo  traiU  m  tocietuiem 

iyrannidis. 


applicau ,  uoasquisqae  quod  euiqae  propriuro  ftierli 
Incuncianier  514  per  aucaoriuioa  regias  possidon* 
dum  recipiat ,  et  reeepium  proprii  arbitrii  llberuu 
disponai.  Illa  vero  quae  de  eorum  bonio  largitiene 
principali  cuilibet  dooau  vel  iu  stipendio  data  sont, 
in  eorum  jure  quibus  coneeaaa  sunt  porpeirra  teno- 
buntur.  Bujus  ergo  pieutis  sententiam  qoam  onfi* 
Daole.praedicio  glorioso  principe  nostro  fonnavimas 
si  quis  imnmundam  degerii ,  et  lanlx  misericoMii» 
fabrlcam  subrucre  Uouverit,  per  judidun  onMlpo* 
teniis  Dei  aoatbema  stt. 

II.  I>e  Meicialia  tacerdotibmt  teu  etiam  ojHimati^u» 
palatu  atffue  gardingU,  eub  foa  ees  iutiiUa  eauteiu 
examtnari  conveniat, 

Sccundx  coilatioois  objeclu  res  nostro  coeiui  la- 
crymanda  occurril,  quoe  lanio  est  synodalls  judieii 
pondere  ablgeuda ,  quaaio  inuBensara  siragem  po* 
pulis  afierat  pariter  ei  ruinara  :  eienim  decursis  rc* 
tro  temporibus  vidimos  mulloa  et  (levinHis  ex  pala- 
tini  ordinis  officio  oecidiaae,  qnos  et  violeou  profes- 
sio  ab  boiiore  dejjicit  ei  trabaie  regom  faetlone 
judicium  aut  raorU  aoi  tgtterainiaa  perpetus^  subjn- 
gavit.  Quod  imporiabiie  molom  el  impieiaUs  fadmis 
exliorrciidum  religiosi  principls  nostri  aniinus  abd- 
lore  intendens  geoeraU  omniam  poniiflcam  arbiirio 
retracundum  invexit.el  duid  synodalis  poiemi-e 
aucioritaie  cobibendu»  inslitiiH.  Unde  congrnam 
devotloni  ejus  sentenlian  4eoeraentes  iioc  in  com- 


f>.^^.»i.:t..  -•  .  .!•-  *..w..wM.  »|H9  •cHftfsniMai  wKBrnenios  iioc  m  com- 


esse ,  qn«  et  a  pieute  incipiunt  ct  per  pielaUs  vi- 
sccra  Umperantur.  Pietas  enim ,  ul  ait  Apo&lolus,  ad 
omnia  oUlis  est :  cujus  viriuUs  admirabili  dono  cor 
gloriosi  ataue  religiosissimi  priucipis  nostri  divino 
igne  saccensnm  decrevif^pariter  cl  elegit ,  ut  lo  unmn 
eGeiuni  omnes  ilispanix  aggregaU  pontifines  illa  de- 
cernerent,  quae  ct  gravcdincs  pressurarum  removeant 
el  sUbievationis  opem  dejeciis  opulenier  impendant. 
Primo  igitur  negotiorom  cxoisu ,  horUnte  pariler  et 
iuiienu  retigiosissimo  dontino  nosiro  Erviglo  rege , 
deceraendum  nobis  occurrit,  ui  omnes  quos  scelerau 
qtM»iidam  conlra  gentem  el  patriam  conjiiratio  Pauii 
itf  perfidUra  traiit  et  Utulo  tesiimonii  lionestioris 
Tit,  ad  sutum  digniiatis  pri.<tUnae  rcdcani  ci  liulla 
Patbol.  LXXXIV. 


ordinis  gradu,  vei  rdigionis  saiietae  convctitu,  regiae 
SttbUUuiis  aslu  vd  proUnae  potesiatis  instinctu  sive 
qiiorumlibet  homioum  raalitiosae  voluntiiis  obnixu 
dtra  manifesiara  et  evidens  culpae  suas  indicium  ab 
bonore  sui  or dinis  vd  aervitio  domiis  regis  arccatur, 
Ron  aitua  vinculoram  nexibus  itligetur,  1109  quas^ 
sUoui  subdator,  noo  quibuslibet  lormeulorum  vei 
flagellorum  generibus  macereuir,  non  rebos  prive* 
lur,  non  eiiam  carceralibus  custodiis  mancipetar, 
neqoe  adbibiUs  bine  Inde  injusiis  occasionibus  abdi- 
cetor.  per  qood  iili  vieieuia ,  occolia  vd  fraudulenu 
professio  exlrabatur  :  sed  is  qal  acctisatur  graduni 
ordinis  sui  Uncns  et  nibil  anU  de  supradicioruiti 
caplittlorum  nodbiliuu  persenUens,  in  publica  s^-- 

IG 


i<M  COLLECTIO  CANONUM  S.  ISlDORO  HISPAL.  ASCRIPTA.  J» 

rerdoCum»  seniorom  atque  etiam  gardingorum  dis-  h  debel  snnctione  prxstriogi.Etideoreliglosi  principis 


cttf sione  deductus  et  justissime  perquisitus  aut  ob- 
itoMus  reaiui  deieclae  culp;e  legum  po^mis  excipist, 
aut  inaoxius  judicio  omnium  comprobatus  appareat. 
lllos  lamen  quos  in  locis  talibus  manere  ^*onsiherit 
unde  nocil/ilis  perfcgii  suspicio  sit,  auleos  qiios  pro 
couturbatione  ierrae  diiigentlus  oporteat  custodiri , 
fios  sine  alique  vinculorum  vel  injuriffi  damno  snb 
iibora  custodia  conslstere  oportebit ;  sic  iamen  re- 
pulso  omni  tarrore  sub  circumspeeia  ei  diligenli  cu* 
siodia  babeanlor,  ui  tempus  qtio  judicarl  eos  515 
uporteat  nulio  modo  sub  ftaudulentia  dliatetnr,  quo 
ab  utoribus  vel  propinquis  atque  eiiam  rebus  sois 
diuiiisime  separati    professionem    suani  videanittr 
dedisse  inviti  :  qwe  lamen  si  [/E.^  E.  4,  7.  1,  2,  el 
si]  daia  foerlt»  modis  omnibus  non  valebit,  sed  juxia  B 
superiorem  ordinem  lliud  tameu  pro  vero  accipietur 
quod  ex  ore  ejus  genitum  generali  fuerit  judicio 
comprobatum.  Nam  et  de  caeterorum  ingenuorum 
persoois,  qui  palailnls  ofOciis  non  hsseruni  et  tamen 
ingeno»  dignilatis  litulum  reporiare  videntur,  simi- 
lis  ordo  servabitor;  qoi  etiamsi  procolpis  niinimis» 
u4  assolet,  Qageiiorum  icilbos  a  principe  verberen« 
lur,  DOii  iamen  es  boc  aut  iestlmonium  amissurl 
•unt  aut  rebus  sibl  debitis  privabuuiur.  Quod  si  de 
iiifideliiaiis  crimine  quidquam  eis  ohjiciiur,  simni 
ut  superius  prxmissum  est  ordine  judicandi  sunt. 
Quod  synodale  decretum ,  divlno  ut  conftdimus  Spi- 
riiu  promulgatum,  si  quis  regom  deinoeps  aut  teme« 
ranter  custodire  neg*exerit  aut  malitiose  praeterlre 
prselegerit ,  qoo  quisquis  de  personis  taxntis  aliier  ^ 
^am  pramissum  est  praedamnetur,  aul  aslo  conge- 
siaa  maiiiiae  periinalor  vel  dejeetos  soi  ordinis  loco 
privetur,  sit  cum  omnibos  qui  ei  ex  deleciaiione 
consenseriol  In  conspecio  aiilsslmi  Del  Pairls  et  uni- 
genlti  Filii  cjt^s  a^ique  Spirilos  sancli  perenni  anathe- 
inaie  oltus,  el  divinis  vei  aeternis  addieelur  ardoribus 
coneremaftdos  :  et  insuper  quidquid  contra  hanc  re- 
golam  senleuliaB  nosir»  aul  iii  persona  cnjuscunque 
ftteril  sclum  aot  de  rebos  accosat»  personac  exsi.te- 
rit  Jiulicaiam  nolio  vigore subiisui,  quo  persoua  ipsa 
aiiier  qoam  decemimos  iodicaia  aot  lesiimonii  sui 
digniiatem  aroitial  aot  qoMUi  rei  proprl»  careat. 
Nec  enim  bacc  et  lalia  promeoles,  princlpibcs  dome- 
ilicsecorrectionis  polesias  adimttor  :  iiam  specialiter 


Dostri  Ervigii  regis  affectus  in  iolo  geniis  soae  ain- 
bitu  usquequa(|ue  porrectus  de  virtute  in  virtuiein 
qiiodammodo  gradiens  etquasi  516  quibosdam  pas- 
sibus  ad  meliora  conscendens,  huc  per  siybim  regiae 
aucioritatis  decrevii,  ui  omne  tribuium  prae(cri:oiuiii 
annorum  usque  in  annum  primum  regni  sui,  quod 
in  privaiis  sive  In  fiscalibus  populis  rejacet ,  absolu^ 
tionis  perpetuae  debeai  sanciione  laxari »  ea  lanium 
de  ipsis  tributis  praecipiens  thesauris  publicis  exbi- 
beri ,  iiuae  exacia  et  non  illata  fuisse  constiierint. 
Quod  pietatis  bcneficium  admiranles  non  solum  vi- 
gore>ii  gloriosae  definiiloni  ejus  apponimus,  sed  ei 
perpetuae  excouimuntcationi  eum  qui  conira  baec  ve- 
nerit  subjiciendum  esse  sancimus.  . 

lY.  De  muniiione  proU$  regit, 
Pridianae  diei  exercitia  gloriosa ,  quibus  per  trium 
capitulorum  annotaiionem  pietas  principalis  se  mon- 
stravit  cximia,  cogunt  eoelus  nosiri  reverentiam  ali- 
quid  promulgare,  quo  valeat  et  pieiati  regise  viceiu 
bcneficenliae  reddere  el  principali  soboli  ad  fulurum 
prodesse.  Providentia  enim  saluiaris  semper  est  uti- 
lis,  Imo  ^seroper  esi  utile  quod  ad  veram  pertineai 
Balutem.  Et  ideo  piae  soUiciludiuis  cura  extenti  de- 
fensionis  decretum  promulgare  praeelegimus  In  re- 
gl  m  prolein ,  et  tuilionis  in  futurum  obiendcre  pie- 
tatem  qoi  paiernis  beneficiis   nequiviuius  reJdera 
vicem.  De  hoc  saiie  principe  nostro  Ervigio  rege  id 
nos  deflnisse  conveniet,  cujus  provide  pacaio  imperto 
regimur,  alTectu  fovemur,  prxmiis  fruimur,  qui  pro- 
fanatoribus  perdiium  libertaiis  decus  restituit,  qui 
de  accusatis  roodum  quo  justissime  examinentur  de- 
crev.it,  qui  terram  gentis  propriae  et  illaesam  ab  lioste 
servavit  et  multiplici  tribuiorom  relaxaiione  erexil ; 
et  ideo  qui  tot  erga  geniis  suas  popuios  ejus  beneft- 
cla  perseutimus,  dignum  est  ut  saltem  ejus  flliis  for- 
lia  luUionls  ad  fuiurum   adminicula  prorogemos. 
Contestamur  ergo  omnes  praesentes  et  abseutes  seu 
etlam  futuris  temporibus  subsequentes  sacerdotes  vei 
principes  seu  cujuseuiique  honoris  aut  ordiiiii  ho- 
mlnes  coram  Deo  et  sanctis  angelis  ejus,  ut  nullus 
ad  futurum  posieritaii  ejus  vel  glorlosae  conjugi  suae 
Liuvigoioni  reginae ,  atque  his  qoi  gloriae  suae  fiiiis 
vel  filiabus  conjuncti  esse  noscuoiur,  seo  etiam  qul 
adbuc  conjuncti  non  sunt  sed  proiiuus  conjongendi 


d4i  iaicis  iilis  qoos  non  culpa  infideiiiatis  astringit  ^  soni ,  injustas  laedendi  occasiones  exquirat;  uiillus 


lad  aut  servitil  soi  officio  torpentes  aut  In  commissis 
Kbi  aciibus  reperiuntor  esse  mordaces  [B.  4,  men- 
dtces]  vel  poilus  negligenles ,  eril  principi  liciiom 
liujusmodi  personas  absque  aliqiio  eorum  infainio 
\el  rei  propriae  damno  ot  serviiil  mulailone  corri- 
gere  el  Ju  comiuissos  talium  aliot  qui  placeani  trans* 
inolare. 

m.  1><  lrt^tfrorii}ii  principali  relaxalione  in  plebe. 

Teriii  ordinis  gloriosae  iosiniMilionis  occurso  ilbe* 
ralitaa  principalis  ionge  ialeqoe  diffosa  nostro  se  In- 
vexit  coetui  afnosceoda,  qoae  sieui  ex  poro  fonte 
rcgiaeprovitsioiiisproccssii,  ita  syiKHlalis  conrenlas 


occolte  vel  publice  per  quae  abdiceutur  maliiiae  sua» 
conira  eos  vola  exteRdat,  non  eos  gladio  vel  qualibet 
perniciosa  faciione  interimut;  nullus  cuiisilium  vei 
opus  qulbus  Injoste  dejiciantur  vel  nudcntur  rebus 
exbibeai ;  nullus  his  injusie  viulenium  tunsurffi  si* 
gnaLuluro  Imprimat;  nullus  vestero  couira  ordioem 
gloriosx  conjugis  ejus  vel  filiabus  suis  alque  ouris 
mutare  praesumai ;  nullus  etiam  extra  evideiiiis  cul- 
pae  517  Indlciuro  aut  exsiJlis  eos  relegandos  iodo- 
cat ,  aut  eorum  corporibus  quarumlil>ei  detruncalio- 
num  vel  flagellorum  inferai  detrimcnia,  quo  cum 
praeniemoratis  omnibus  oainis  ejus  In  toia  ad  fuiu* 
rum  gloriosa  posieritas  laeslonls  injusiam  uou  p^rfc- 


4»5  GONCILIA  IIISPANr.i:.  --  tOLRTANUM  Xllf.  4^4 

rat  notam »  nec  rcrum  8eRii.ii  detrimcnta.  Si  quis  A  bencflcfo  potiuntur  ipsi  qooque  donilnts  suis  regto 


aiitem  hominum »  Gujuslibet  8it  ordinis  aut  lionoris 

Imic  nostrae  8enteniis  non  acquiescens  (ilios  filiasve 

f  loriae  suse  una  cum  serenissinia  conjiige  soa  Liuvi- 

gotone  reghia  vel  ftiipradtctis  omnibus  amodo  vel 

4)uaiidoque  sine  justo  partls  susb  negotio  aot  laden- 

do8  impetierit  aut  deiiciendos  elegerii,  vei  ex  'pro- 

pria  deiiboratione  oonsenserit  quo  aut  de  rebas  sibi 

debitis  injiiste  expoliaii  nudentur,  aut  dolo  vel  ma- 

chinainento  quolibet  dejiciantnr.  sit  aeterno  anathe- 

niate  ultus  et  futuri  examinis  jiidido  condemnatus. 

V.  iVe  defmeto  principe  reticiam  eju$  eonjugem  aui 
in  conjugio  sitn  qui$que  aut  in  aduUerio  audeal  co- 
ptf/are. 

Exsecrabile  facinus  el  assaetae  admoduni  ioiquitaiis 


jussn  tortores  existunt.  Nam  qiiid  jam  si  praecedea- 
tium  et  antiquorum  htstorica  narratione  ineniorefnus 
excidia,  in  qua  obscena  servitutiscotidilio  domiuorom 
8«pe  soorumcasum  operiOMset  regnura  panier  labe« 
factare  fecit  et  doiiiinost  Ac  prointle  liortante  pariter 
ac  jubente  praedicto  gloriosissimo  priiictpe  lioc  nosiri 
coetns  aggregatio  observandom  instituit,  ut  exceptis 
serviB  vei  libertis  fii»calibns  nulins  servorum  atqne 
etiam  libertorum  quorumlibet  deinceps  ad  pnlatinuni 
quaiidoque  transire  perinittatur  offidum,  nec  etiam 
locorum  fiscaUum  atque  etiam  proprietatis  regi»  ad- 
miniculalores  vel  aclores  fleri  quoHbet  teinporc  ad- 
mttlautur,  sed  conditionis  su£  usum  deinceps  uiras- 
quisque  servorum  vei  lihertorum  veraciter  remini 


€St  opus,  dcruiicils  regibus,  superstitis  ejus  conjugis  b  gcens  ita  sibiab  ordine  palaUno  extorris  proficiat,  ut 


regale  tornm  appetere,  et  horrendis  poUutionuni 
iTjacolis  sordidare.  Quis  enim  Cliristianorum  xqua- 
nimiter  Terat  defuncti  regis  conjugem  alieno  poslmo- 
dum  connubio  uti  aut  seculuri  principis  libitiini  sub- 
jngari,  ut  qus  fuit  domina  gentis  sit  in  postmodum 
prostibulum  fcBditalis,  et  quae  torii  exstitit  regalibus 
hunoris  regii  subliniitati  conjuncta  stupris  corom 
Tcl  conjugiis,  quibus  pridem  doniinata  est,  altdicctur 
iit  reproba?  Quid  ergo  si  moriunliir  principes?  uun* 
qiiid  inhonorandas  relinquunt  sui  corporis  partes? 
aut  quia  ad  gaudia  coelestia  Cht  istiani  transeunt  re- 
ges,  proplerea  aJ  contumeliam  in  sxculo  eorum  de- 
vocandaesunt  con]nges?Nusquam  ergo  inhonorum 
esse  oporiei  quod  lionorandum  convenit  opportune 
h.il>eri.  Nu  li  ergo  licebit  superstitem  reginam 
conjngio  ducere,  non  sordidis  contraciibus  maculare : 
non  hoc  secuturis  regibus  licitum»  non  cuiquam  ho* 
minom  licebit  esse  permissum.  Quod  si  facere  lale 
aliqoid  quisquam  praesumpserit,  quo  aut  superstitcm 
reginani  post  decedenlis  principis  morlcm  sibi  in 
connubio  c^pulet  aut  adulicrina  polluliune  contami* 
net,  sive  sit  rex,  slve  quislihet  liominum  qui  bujus 
nostrae  sanctionis  senientiam  violare  prxsumpserit^ 
sit  ab  omni  Chrisiianorum  commnnione  seclusus  et 
sulphureis  cum  diabolo  contradaiur  ignibus  exurcn- 
dus.  Uuicunque  igilur  hiijus  insiitutionis  nostrae 
praesuropseril  convellere  vel  abradere  sanctionem,  sit 
nomen  ejus  abrasum  et  dcletum  de  libro  vitae,  ut  iar« 


dominis  suis  vel  dominorum  suorum  posteritati  iicc 
noccat  nec  aequalis  exislat.  Quod  ai  deioceps  quo  • 
rumcunque  sit  libertus  seu  etiam  servus  vel  omtii« 
eorum  adfutura  progenies,  qui  post  hujus  sanctioiiis 
nostrae  seiitentiam  ad  officia  prsemissa  accedat,  illic 
quolibet  tempore  aut  servitturus  aut  obsequeiidoi 
modis  omnibus  eontradatur ,  ex  quo  aut  servituiis 
originero  duxit  aut  iibertatis  decus  subire  promeroit. 

VIL  De  hi$  qui  proacddentia  fttrgiorum  attaria  nudare 
pra?$umunt  vel  luminaria  eccle$ia!  $ubtraliunt, 

Ym  hii$  qui  faeiunt  dpu$  Domini  fraudulenier  tt  ded- 

dioBBt  propheiicus  aermo  annuntiat ;  et  si  illi  vm  in- 

corrunt  qui  negligenter  opus  Bomiui  faciunf,  qnod 

*[*^"^  P  8up|ilieium  merebuntur  qui  divinae  servitutis  cultoih 

siDi  10     mamia  intercedente  ab  altariis  Cliristl  subducuiiCY 

ilios  dicimus  qui  ob5tittaU&  mentis  dolositate  coufual, 

cum  aliqua  eos  moles^tia  fraternorum  jurgiorum  pu«- 

pugerit,  iiisana  iilico  temeriiate  519 ''^''^P^^  altaria 
nudantes  sacratis  vestibus  exuuut,  iumtnaria  subtra- 
hunt,  ac  divinorum  sacrificiomm  cottum  malitia  in- 
tercedente  subducimt,  et  quod  iu  tiominihus  se  vin- 
dicaronon  possunt»  injuriam  Deo,  quod  pejtis  est. 
inferunt.  Unde  si  hujosmodi  pro  fraterno  odio  homi" 
cidae  reatu  adstringltor,  pro  contemptu  divino  quid 
poenaB  merebitur?  etenim  juxta  quod  divinus  sermo 
increpitat :  Si  peccment  vir  in  vtriim,  placari  ei  po* 
IMI  D£U$;  ai  qui$  autem  pueaverit  in  Deum,  qm$  pro 
eorogaturu$  e$t  ?  Factle  ergo  lalium  saceniotum  excos* 


tareas  judicii  prnnas  cxcipiat  qui  hxc  dccrcla  hone-  ^  ^^^^^^  i„j^  oomini  8ententia  coaptabitur,  qua  maliiia 
siatis  devoveril  violanda.  percuUtur  sacerdolum.   Dicit  enim  :  Honorificante$ 


518  ^I-  ^texceptis  $ervi$  vet  liberti$  /iuatibus  nut» 
7ii<  de$ervUute  quorumlibel  deincepi  aut  tibertie  ad 
ptttalinum  oficium  quocunqut  tempore  trameai, 

Sa^pe  offoscat  nobilium  genus  suberectum  servitu- 

tia  iiuportabile  dedecus^  quod  et  generosos  adaequa* 

uim  iufamat  ei  dominis  plerumque  notam  proditio- 

iiis  importat.  Ilultoa  enim  ex  servis  vel  iibertis  pluri- 

niaoi  ex  regio  jusso  novimus  ad  palatinum  fuisse 

periractos  onicium,  qut  tamen  affectare  cupientes 

»ttbiimiiatem  honoris  qoam  illis  subtrahebat  natio 

offuacatae  origiuisx,  dum  aiquales  dominis  per  susce- 

(Aam  palatinuui  officium  facti  sunt,  in  iieceiu  domi- 

norum  suoruni  vehemeniins  grassaveruut,  ct  quod 

oefas  est  dicere»  etiam  hi  qui  a  domiuis  auio  libertaiia 


me  honorificabo,  qui  autem  coniemnunt  me  erunt  igno- 
bHe$.  Quicunque  ergo  sacerdotum  vel  minisiroruin 
detnceps  causa  cujuslibet  doloris  vel  amaritudinis 
permotus  aut  altare  diviuum  vesiibus  sacratis  exucre 
prassumpserit,  aut  qualibet  alia  iugubri  veste  acciii- 
xerit,  seu  eiiam  si  consueia  lumlnariorum  sacroruin 
obseqola  de  templo  Dei  sublraxerit  vel  extlngui  prsc* 
ceperii  aut  quodcunque  lugubriiatis  in  teinplo  Dei 
induxerit,  atque,  quod  pejus  est,  occasioiiem  uutric- 
rit  unde  de  templis  Domiiii  aut  officia  consucla  de- 
shit  aut  ublatio  singularis  sacrificii  videalur  in  aliqiio 
defraiidari,  si  eum  antca  verae  poenitudinis  coram 
mctropuliiano  satislactio  non  pnrgaverit,  ignobiHtati 


l 


m 


COLLECTIO  CANMIUM  S.  ISIIMmO  IHSPAL,  ASOUIPTA. 


perpeiaae  mancipaias  jusia  •uperiorem  MiilaRiiMi  A  prtnctpaJis  in  noiniDe 


4Sn 
rfMnlni  noslri  Brffgii 


Doinini  ei  loci  sui  iligniuie  se  noverit  el  booore  pri- 
vaci ;  illift  procul  dubio  persooie  eb  bae  oliionain 
scmenila  separaiia,  qu«  aui  eonf aminaUonem  saero- 
rum  ordinam  Tel  SDbversionem  sanct»  fidei  meiuea* 
tea  aet  ho&tiltiatem  vel  obsidionem  perferentea,  aen 
eilam  divinorum  judiciorum  senteBtiam  metneniei 
lalia  recisfte  coniigerit,  in  quorum  laeto  plus  homHi- 
las  qua  Deus  piacecur  quam  interni  laboria  doloaius 
declaratur, 

VIII.  Ne  admonenie  metropolitano  qHisquam  ex  eonfi- 
nitimii  ad  loeum  ubi  invliaiur  venire  contemnai. 

Si  generaliter  obediendum  omni  fralri  io  tanlum 
a  Cbristo  prxeipltor,  ut  non  snlum  si  angariali  fue- 


regis.  Itcm  :  I>a  bls  qui  peenitentiam  noti  «  aeniien- 
les  aceipiant.  Itom  :  De  calpatorum  reeeptione  Tel 
commonione  apad  Eoclesiam.  Item  :  Ot  In  loeis  ubi 
episeopus  non  luii  nanquam  episeopos  ordineior. 
liem  :  De  quorumdam  consueiudine  sacerdotom  fe»- 
dissima*  qai  oblaiis  Deo  per  se  saerlfletis  non  eom- 
mauioaoi.  ilem  :  Be  eoncessa  Toleiano  poutiiel  go* 
neralis  &ynodi  poiesiato,  ot  episeopi  alterioa  provin- 
ci»  eam  connlvoatia  prineipum  In  arbe  regla  ordtttcn- 
tur.  Ilem  s  De  reoeiito  teslimonio  personanim  <|iii 
per  legem  qam  do  proraotione  eiereitas  faeia  m 
lestifleaodi  liceoiiara  perdideruni.  Item  :  De  bis  qul 
uxores  suas  divorlio  iniercedenie  relinqunnU  Iteoi  : 
De  connrmatione  legum  qiias  in  Judxorum  nequiilam 


rimus  passtbus  mitle  obedienti»  voia  paremus,  sed  g  ,    j,  ^^^,^1^02  earumdem  legum  prsfiium  or- 

etiaro  gemiifo  id  cbaritatis  officio  peragamos,  jam 
quoinodo  obediendum  est  pneeniinentiT  Quibns  Apo- 
stolus  ila  obedire  prjrccpit  ne  de  inobedientia  fra- 
tris  videantur  ullo  modo  centrlstarl.  Accidit  enlm 


multoiles  ui  caitsa  salutis  alicujus  vel  collationis  ne- 
eessariae  evocali  a  principe  vel  metroroiitano  confl- 
niiimt  sacerdotes  Tenire  diflferant,  et  diversls  eicn- 
aationibas  sgant,  quibus  implere  qitae  jnbentur  omit- 
tanl.  Hac  dcr  re  nascitur  ei  difficultas  ordinibus 
S20^^  conteniptos  majoribus  :  et  ideo  si  quis  epl- 
scoporum  a  principe  vel  roelropolltano  aao  admoni- 
Itts  designato  sibi  dierum  ratioiiablil  ad  veniendum 
spalio  sive  pro  fe^ivitatibus  sommls,  Pascha  scilicet, 
Petiteeosie  eiNatlvlute  Domini  celebrandis,  sive  pio 


dinem  521  titolorumy  quiin  eodem  canoneannumo- 
rantur.  Item  :  De  bis  qoi  ad  ecclesiam  confugium  £1- 
eiant.  Item :  De  eultoribus  idolorum.  Item :  De  inter- 
dtcto  temporis  constituii  quo  debeat  concilinm  ceSe* 
brari.  Ilem  tConclusio  deftnitionumin  qua  et  Deo  gra* 
ii»  referuniur  et  pro  principe  eioratur :  siatuenies  vi- 
delicet,  ut  qul  conlra  supradictorum  eapituloraui 
decreta  venh*e  prapsompserit,  et  ecclesiastir^a^  ei- 
communicallonissenientla  feriatur  etad  legem  illaro 
glorlosi  prlncipif>9  qu»  in  confirmailone  ejosdem 
eoncilii  facla  esi,  teneator  obnoiius. 

X.  UlrHm  audeani  minittrare  At  ^ai  pomtlenUm  aeeh 
piuntin  $acerdoiio  eonuiiuti. 

Teritl  diel  necessario  collationis  eventu  risiuii 


caourum  negotits  seu  pro  poniificibus  consecrandts  r»     . .      .     ..  1«  .        .  ^         j 

..     ,.|^  .     j.    ..    ..         ...        ^    .   *•  w>bi8  est  antiquorum  Patrum  indagare  de  pccniien» 

Tol  pro  qaibuslibet  ordtnaiionibus  principis,  eicepta     .  ...  .^....  .  .    •     j*  J- 

^    ^  r       r  >        I         miy^  regulis  insiitutum :  elentm  digno  nobis  vene* 


iBeviiabill  neeessiiaie  infirmitatis  qum  lesiibos  possii 
eoniprobarl  idoneis,  ad  consiiiatom  dlem  venire 
diaiulerit,  coBiemptorum  se  noTcrit  eicommunica- 
Uone  muldarl :  sl  tamen  eiceptis  supra  taiatis  capl- 
lolis  aot  fluminam  aut  aerum  procellosa  immensilas 
ml  pr«ftiilium  diem  adltom  ei  snbduieritproperaitdi, 
qood  tamen  et  boc  ipsum  eonviiiei  Idoneis  testibus 
oporlebit.  Ilane  etiam  et  ilil  ei  pontiftctbus  senlcn« 
liam  merebuBtur  aceipere  qui  eiorlos  conira  se  cla- 
OBOres  negotiorum  admonlii  a  metropolifano  distole- 
rini  emendare  aiqoo  compeseere,  aut  sl  admoniti  ot 
od  Judicitttn  prlmfls  scdis  aceedani  aul  per  se  nolue- 
rint  properare  aut  vades  suos  negleierint  legaliier 
fcftforinatos  dlrigere. 

IX.  De  confirmalione  ednciUi  Toletani  duod^cimi  ^uod 
(aeium  eel  anno  primo  gtoriosissimi  Ervi§ii  regts, 

Licet  unanimi  consensionis  nostras  iudicio  gesln 
synodalia  Toleiani  concilii  duodecimi  acla  sunt  alqoe 
disposita,  quse  anno  pr.mo  glorio>i  principis  Ervigii 
In  bac  uibe  reg^a  celcbraia  sunt,  nunc  tamen  iteraio 
hicouvulslbilis  noslroi  deflnitionis  assensu  ea  ipsa 
gesta,  proui  gesta  sunt  vel  6onscripta,  omni  teropo- 
rum  attemltate  valiiura  deceroimus  et  omniinodas 
solidiiaiis  vlgore  finnamus  jitita  ordinem  capitulo- 
ruBi,  qui  In  cisdem  gestis  couscriptus  ea&e  probaiur, 
id  est :  De  agnita  et  confirmata  procelectione  fasiigii 

*  £•  i,  T.  !•  Boii  €OHuniieniee. 


randus  lionore  saBCtissimus  frater  noster  Gaudentiuo 
\aleriensis  sedis  epscopus  per  vicarium  persoox 
siue  ad  concilium  destinatum  congressus  esi  oostri 
reverentiam  coeius,  insniuans  sacri  sancto  sjnodali 
conventoi  quod  ioeommodas  vaietudinis  nimielaie 
prseventus  per  manus  imposiiionem  subaclus  fuisael 
pcenlientiae  legibus.  Sed  utrum  accepta  paeniteBlio 
liceret  sibi  praecepta  sui  ordinis  contreciare  mysie- 
ria  vel  niissaroro  solita  eiplere  officia,  per  syBodalla 
iBstructioiiis  se  roaluit  certifiearl  responst.  Taiie 
collatis  bi  unum  de  bujusmodi  canonicis  iostnuDeB* 
lis  boc  sancu  synodus  definivit ,  ut  reooneiliaiione 
praemissa  soliti  ordinis  retentet  officia.  Si  enlm  re* 
^  gulae  praecedentium  eatrum  eos  qui  pemiteBiiam  ia 
diseriroine  roortis  acclpiunt  ei  nulla  de  ae  maaifesu 
seelera  coDfitentur,  si  adsii  tamen  io  bis  oi  talijbas 
probitas  moram,  ad  ecclesiastieos  grados  perreiilre 
pcrmiuimt,  quanto  magis  ot  bi  qui  in  Ipeo  aaeehlo* 
tio  consiituii  pceoitentiam  aecipiant  asui  ordlBie  ofli* 
cio  *  reirabantur,  taniam  ai  se  Ipsi  BioruliaB  erini- 
num  professione  propria  oob  Botaraat?  Cum  eiilai 
oim  lis^acerdos  tunc  sibi  licitom  sacrifleare  Miai, 
do  a  roalis  actibos  vaeai,  qua  raiiooe  qol 
rerocdiam  suscipii  qaod  daiur  ia  ramtsaiOBem  poccan 
a  sacrificiis  diviBia  se  abigit?  PcBniteaiiB  oniai  ad 
hoc  suscipitur»  at  ei  peccauim  dibiat  et  peceail  aor- 

^HIeBegaiivapanicaladesideratar.Bi  Atllor.  Eorr. 


41.7 


CONQUA  HBPANIifi.  -  TOLeTANUli  XIU. 


198 


des  nomiiiem  iterare  Mn  ftinai  •  :  qtii  ergo  iSonndii  A  jntta  eoafcientie  snae  fidueiam,  iitriim  aude»!  aot 

per  ausceptani  pcaiiiteiitiam  dimiasa  sibi  ^eeal», 

cur  eoiiOdenter  ad  altare  Domini  non  aeoedat,  tel 

car  ordinis  aui  non  aitdeat  retentare  offieia,  cum  lioc 

alieri  nou  liceat  nlsi  ei  qul  se  a  peeeatia  absfiiiieat? 

etenini  cuin  poenitentiam  aecipimus,  ad  similttlidhiem 

cofidiioris  nos   reformasse  conareiir   :   reformatio 

if  itnr  Ipsa  medleamentom  esl  qao  deientor  522 

piaciila.   Si  enim  medicamenium  istud  assvmttur, 

Tcxt^  creatori  soa  anlma  reformatitr,  refie  e*iam 

S!ierifleandiI>eoeoli«8a89umitur,  quia  in  «o  slmlli- 

ludo  conditorls  agnosciivr  :  sl  aoiem  peetiiteiiliae 

medicamenlum    snbtrahHor   quod   in  remlsslonem 

peoratoruin  am{Htiir,  ad  similiiadmem  factOrift  us- 

piaiii  non  venliur.  Eteoiin  poBnltenila,  ot  dieuim  esr, 

in  reniedium  peccatl  aeeipliur»  saeerdotium  vero  ^  <1<^>'>b^l  clericuni  seu  eiiain  inonaclium  fugieniem 

propter  rounditiam  reientatur,  ot  boe  sacerdoijs  et 

^ita  ila  frucla  boiiorum  operum  floreat,  quo  et  In 

se  delicti  passiones  exstinguat  et  prxdicamento  'auo 

in  aliis  peccatl  regnum  poteiitialiter  destruat.  lioic 

igilur  talller,  ui  praemisimus,  sacerdoii  viventi  qui  I 

oberlt  si  poai  aecepfas  po^iMienilm  leges  divinls  alta- 

ribiis  propltiatioiiis  [B,  4»  propooitiools]  offerat  pa- 

iios?  Aut  nauquid  peeniteniias  donum,  quod  in  remc- 

dium  fit  peccati,  in  probibltloiiem  devocandum  est 

aaeramentl?  Nosqoam  ergo  pceniieniiae  prseepta 

priTabuntjuracca^^tia  :  poenileas  eiiim  abstiiiere  a 

peccatispariter ei  negotloruMi ssealariu» tuffluHlbus 

debet,  noii  ab  Hs  qoae  sancla  videiilar  el  snmma  scse 


000  aadeai  sacrlficare  Deo  ex  sui  poitus 

poiestatequam  ex  nosiri  judicU  permisslone  proeedni. 

XI.  N$  ^i  aimum  etericnm  vel  manac/^um  iuuipial 

fu^iantem* 

Moltaesaper  hoc  capituluni  Painim  prxcedentiiim 

senienii»  manaverunt,  quo  muliipllcl  probibitione 

sancitum  est,  ut  altcriiis  clericum  nenio  sollicitare, 

hemo  fugieniem  recipere,  nemo  etiam  aut  obcelare 

aut ordiiiare audcret.  Sed  qoia  abundane  inlquitale 

et  refrigescente  cbarii.ite  nee  honesias  attenditur 

nec  cupidiias  inbibetur,agcndum  esl  iit  quos  impunis 

admonitio  non  emendat  evidens  senteniia  daninatio* 

nis  coerceat.  Placuit  ergo,  ut  nuflns  alleuum  pres- 

byterum,  abbatem,  ministrum  sive  subdiaconum  vel 


vagumque  susclpiai,  non  ad  fugani  suadeal,  non  fngse 
lattbolom  pnelieat,  non  apud  se  babito  vei  retenta 
bumanitatem  impendar,  non  occasiones  quibus  quasi 
se  nesclente  alibi  lateat  lurpi  opposiiione  contingnt ; 
nam  horum  oinnium  casibas  non  solura  turpatur  ho- 
nesias  sed  et  freqoenti  dolorum  acerbitate  confoditur 
^  fraternitas.  Eteitmi  si  dicat  quis  simpnel  animo  at* 
terios  clerlcom  susceptsse  nec  nosse  eutn  fugitivum 
existere,tunc  evidens  iniiocemiae  suac  puritJs  appr<> 
banda  est,  qoando  eom  qitem  susccplt  et  infra  orio 
dies  juxta  legnm  sanctlonem  judict  prae«entaverit  el 
infra  lempus  legHms  eansiitotnm  llirc  fugiiivum  rc- 
d.ixerit  uiide  pcr  fugam  V9gabuudu!i  exivii.  Qnicun- 


abstraliere,  qox  oporaniem  plasexpiani  quam  com-  ^  qne  ergo  ex  pofrtificibus  sea  aacerdotibus  vel  niiitr- 


loaeulando  detarpant.  Seriplum  esi  enim  :  Saeerdo» 
9d  omMem  moriuum  non  aceedat;  Id  eat  morlalbim 
criminum  se  implieatione  non  pollual.  II  jn  enim  dixil 
Doua,  ut  8  oerdot  ad  saneta  quaeque  non  aoderet  ac- 
eedere,  de  quiboa  pncceporal  ul  noHo  modo  saeer- 
dos  de  saneiis  exiret,  sed  ol  mortts  opera  non  aude- 
ret  eootingere  :  ergo  abigenda  sunt  ah  omni  saccr- 
doie  quae  maciiloitt,  exereeiida  qnsa  muiidant.  ilis 
m%o  raiionabiH  aaneiiime  [i£.,sermodfiaiione]  prse- 
niissla  boe  Miiieto  synodas  definivit,  iit  siante  prisco* 
mm  canoiiam  sanctiono  qutcunqae  ponlifiruni  vel 
saeerdotom  deiiiceps  per  manos  impositionem  pceni« 
teiiiiae  donam  exeoperlni,  noe  se  morialiom  crimt>- 
nttm  professione  «otaverinl^  lenorem  relentandl  re- 


stris  cxterisque  religiosis  hujus  insiitulionls  nosir» 
vlulavcrit  sauLtionem,  si  liujusmodi  siisceptor  episco* 
pos  est,  el  eum  quem  suscepift  ciun  bis  quae  habrru 
potuit  et  ei  a  quo  evagatus  est  sine  dilatione  rcsti- 
tuet,  et  insuper  ut  vere  sacrilegus  el  trani^gressor 
instituiionispaiernae  tanto  lempore  excommunicatum 
el  remolum  se  a  suis  officiis  noverit  esse»  quanto 
eum  qui  fugiit  subsua  potestaie  comigeritremorasse. 
Si  autem  hujos  institutionis  nostrae  praevaricaior 
presbyter,  diaconus  vel  qoilibet  ex  religiosls  videatur 
baberi,reddiu>  eo  cum  rebus  sibi  debitis  quem  susce* 
pii,  Ipse  solus  apud  eum  anno  iniegro.sub  pceniien- 
tiae  censura  depulaUis  tenebitur,  cujus  fugitivum 
suscepisse  monsiratur.   Quictinque   tamcn    talibus 


gimiiiis  non  omittant,  sed  per  metropoliianum  re-  j^  liumanltatem  impeuderint,  eadem  et  simili  censura 


coneiliatione  poenlteniium  more  suscepta  solita  ex- 

pleant  ordinls  sul  officia  vel  cxlera   mysteriorum 

aibi  rredlta  sacramenla.  Hoc  tiintum  estobservandum, 

ut  si  aot  ante  acceptionem  pceniientioi  adjudicatus 

oee  reconciliatus  reperiiur  pro  culpis  aut  si  iii  ipsa 

perceptione  (KBnitentiae  implicatum  se  dixeril  mor- 

uiibaa  factis »  juxta   aestimationem    metroponiani 

•iMtinere  bojusmodi    oportet  a  praemtssis  officiis  : 

caeicrom  sl,  ul  dictum  est,  sub  pomitenilae  pert  ep* 

lioiie  consisiens  nihil  mortalls  criminis  se  admrsis«e 

praedixerit,  tamen  quod  fateri  bomlnibua  erubescit 

obseonsam  intra  elaiiatra  soi  peetoris  deVteaelt,  iio- 

«reril  ipse  sibi  de  se  potestatem  ease  coficeasam,  ot 

•  iE.,  omnino  iierari  uon  »inaU 


legiim  exquirendos  et  obstringendos  se  noverint, 
qua  ansceptores  fugitivorum  lcgis  sanctione  prxiiio- 
nentur  adstringi.  tlli  tainen  qui  praedecessorum  auo- 
rum  id  actum  esse  temerltate  contendunt,  tunc 
immunes  ab  hujus  ultionis  sententia  habebuntur,  sl 
a  tempore  ordinalionis  ^(suae  infra  duorom  men- 
sium  spaiium,ejus  qui  apud  se  est  el  latebram  publi- 
raverlnl  et  personam  doinino  fugitivi  reduxerint, 
llis  sane,  qui  de  coufinitimis  episcopis  caeterisquo 
eccleaiarum  rectoribus  ad  meiroporitanom  suum  pro 
causarum  auarum  necessitate  confugiuni,  sicat  tlcen* 
lia  lalibus  perfngii  datar,  ita  hi  qpii  eos  auseeperint 
damnafi  ulpote  reeeplores  fbgHivorum  non  poiennit, 

^  Ex  rdtquii,  praiter  B.  R.,  ia  9110 :  canfundaur. 


m 


COLLECTIO  CANOnyM  S.  ISIDORO  HI9PAL.  ASGMPTA. 


^ 


pracsertim  si  et  puLIite  illos  apud  se  Iialieaot  et  eos  A 
cnm  qiiibos  aciiones  babueriiit  ad  reposcenfis  vocem 
conventuros  adcnoueant. 

XII.  De  non  exeemmunicandh  q  proprio  epiicopo  per^ 
ionii  illit  quas  ad  ntetropolilauum  $uum  negotia  sua 

.  suggetturi  accetterinl. 

Qiiicunque  ex  cleiicis  vel  monachis  causam  coiitra 
proprium  episcopum  babeus  ad  nietrnpolitanum 
suuni  causaturus  accessoril,  non  anledebeta  proprio 
cpiscopo  excomniunicallonis  senteiilia  praedanmnri  , 
quam  perjudicium  metropolitani  sui,  iitrum  dignus 
excomrounicatione  babealur,  possit  agnosci.  Quod  si 
anle  iudicium  quis  episcoporum  in  lalium  personas 
excommuriicalionis  sentenliam  prorapserit  >,  illis 
penilus  qnos  ligaverint  absoluiis,  in  se  iilam  nove- 
rit  rctorqueri  sentenliam  :  quod  euani  et  intcr  me-  ^ 
tropoliianos  convenit  obscrvari ,  si  pra^gravatus  quis 
a  metropolitano  proprio  ad  alterins  provinci.^  metro- 
polttanum  inolestiam  pressurx  suac*  agnosccndam 
iniulerit  [iC,  7.  2,  deiulerit],  aut  si  inaudiius  a 
duobus  metropolitanis  ad  rcgios  auditus  oegotia  sua 
pcrlaiurus  aceesserit»  et  ob  hoc  eicommuoicalionis 
jugulum  a  proprio  episcopo  illi  videatur  inflgi,  boc 
lantom  est  observandum,  ut  si  prius  imumquemque 
excommunicationem  coniigerit  siiscepisse  antequam 
a  proprio  episcopo  ad  alium  perlransirety  tandiu  ex- 
coiitmunicatus  apod  eiim  cujus  judicium  petiit  habea- 
lur,  quaudiu  excommonicatoris  sui  objectibus,  uiniin 
juste  aa  injuste  alligatus  sil,  agnoscattir. 

XIII.  De  retatione  gratiarum  quoe  pott  peractionem 

concilii  Deo  el  prindpi  pertolvunfur.  r* 

FTis  ergo  omnibus  syiiodicis  institutis  subscriptio- 
018  nosirae  robur  apponimus  et  sub  terrore  divino 
perenni  ea  quae  decrevimus  memorix  consecramos, 
dan!esimmortali  Deonostro  gloriam  pariier  et  ho- 
norcm,  cujus  inspiratione  agiintur  omnra  qu»  satu- 
briter  exercentur  :  inviclfssimo  quoque  atque  reli- 
giosissimo  princlpi  Ervigio  reg!  multiplicein  graiia- 
Tum  exbibitionem  persolvimus,  cujus  clementissimo 
jussu  in  unum  coetum  525  aggregandi  conveiiinins. 
S)lt  illi  pnx  optabills  et  beala  :  ducat  quoque  tempora 
procursu  longioris  sevi  felicia,  ef  post  impcrialia  tcr- 
reni  regni  seeptra  coronandus  pervenial  ad  coelestia 
rcgna,  praestante  Jesu  Christo  Domino  Oeo  et  Salva- 
lore  nostro,  qui  cum  Deo  Patre  et  sancto  Splriiu 
iinos  in  Trinfiate  vivit  et  gloriaiur  Deus  in  saectila  D 
saecolorum.  Amen. 

Pontificet, 

Ego  Julianus  indignus  sanctae  Ecclesis  Toleianae 
metropoTiunus  episcopus  instituta  a  nobis  defiiiita 
subseripsi. 

EgoXiuva  Bracarensis  et  Dumlensis  episcopus. 

Ego  Stephanus  Emeritensis  episeopus. 

Ego  Floresindus  Hispalensis  episcopus. 

Ego  Leander  llicilanus  episcopus. 

Ego  Palmatius  Urdtanus  episcopus. 

■  M.^  4,  E.  T.  f ,  2,  promiffmi. 

^  iE.,  T.  %  Tkeuderaciui.  E.  *,  T.  H  Titeude^ 

fOCttt. 

<"  iE.,  T.  2,  Hilarins.  E,  4,  T.  1,  U.,  G.,  Ahriut. 


Ego  Cottcordius  Palentinus  episeopiis, 

Ego  Mtimiitulns  Cordubensis  episcoptis. 

Ego  Antonianus  Bastitanus  episcopus« 

E%o  Tlieudericus  ^  AssiJoiiensis  episcopus» 

Ego  Siercoriys  Aucensis  episcopus» 

Ego  Geta  lliplcnsis  episcopn». 

Ego  Monefonsua  Egidiianus  episcopus. 

Ego  Froaricus  [jE.,  Fodarieusj   Portucalensi» 
eptscoptis. 

Ego  Gregoritts  Oretanus  episcopira. 

Ego  Agricius  Complutentis  episcopos.^ 

Ego  Procutus  Bigastrensis  episcopos. 

Ego  Hiro  Conimbrieneis  episcopos. 

E^  Crescitarus  Biterrensis  episcopos. 

Ego  Cecilins  Dertosanus  episcopus. 

Ego  Etla  Segonliensis  episcopus. 

Ego  Sonna  Oxomensls  episcopus. 

Ego  Sempronius  Arcavicensis   episcopoSr 

Ego  Reparatus  Vesensis  episcopus. 

Ego  Coniuldus  ItaKcencis  episcoptis. 

Ego  Alaricui  c  Auriensis  episcopus* 

Ego  Gondulfos  Lamecenste  episcopiis.^ 

EgoFelix  Iriensisepiscopus. 

Ego  Atiila  ^  Cauriensis  episcopus. 

Ego  Beilitus  Ossonovensis  episcopns* 

Ego  Euphrasins  Loceiisis  episcopus. 

Ego  Joannes  Pacensis  episcopus. 

Ego  Oppa  Todensis  episcopus. 

Ego  Asturius  Setabiianus  episcopus. 

Ego  Deedaius  Segoviensis  episeopus. 

Ego  Tructemundus  Elborensis  epiaeopns. 

Ego  Sisebado  [jE.^  7.  2 ,  Sisebaldo]  Tocdtamif 
episcopus. 

Ego  Vincentius  Magaionensis  episcopns» 

Ego  Onegisis  «  Avilensia  eplseopos. 

Ego  Tbeoduipbns  Astigitanns  episcopus* 

Ego  Gratinns  Egabreiisls  episcopus. 

Ego  Sarmata  Valentlnus  episcopos. 

526  ^^  Onemandtis  '  Satamantinns  episeopofte 

l£g(i  Brandila  Laniobrensis  episcopus. 

Ego  Florus  Mentesanns  eplscopus. 

Ego  Olipa  Segobricensis  episcopns. 
'   Ego  Euredtis  llerdensis  episcopn«. 

Ego  Ara  Oiyssiponensis  eplscopos» 

Abbatet* 

Absalius  abbas. 

Fausiinus  abbas. 

Gerontius  abbas. 

Castorius  abbas. 

Gabriel  abbas. 

Siseberlus  abbas. 

Felii  abbas  [jE.^  T.  2,  arcbipresbyter]. 

Wisandus  abbas  [>£.,  7.  2,  archidiaconusj. 

Viuceutius  abbas  [jE.^  7.  2,  primideriusl.  , 


^  jB.,  T.«,  E/*,  T,  I,  «•  Aiah. 
«  iE.,  T.  2,  Vnigiut.  E.  4,  Onitit. 

f  i£.,  HoUmttndut  SaiamantictHUt* 


m 


C(KNCiLIA  (IISPANIiE.  —  TOLETAINUM  Xm. 

Vicarii  epscopomm,  A  .   ViriUlvHres  offim  palatith. 


m 


B 


Paeilus  indignos  abbas»  agens  viceni  Snniefredi 
Narbonensls  sedis  episeopif  baec  instiluta  synodalia 
itbi  interfui  subscripsi. 

Spasandus  ardiidiaconus  agens  virero  Cypriani 
Tarraconensis  episcopi. 

Laulfos  diaconus  agens  Ticem  Idaiii  Borcino- 
ffiensis  episcopi. 

Gisebertas  diacoRus  agens  vicem  Ausemundi 
episcopi  de  Loteba. 

Fredebadus  abbas  agens  vicem  Valderedi  Cae* 
B&rangHstani  episeopi. 

Yeremundus  abbas  agens  vieem  Clari  Elenensis 
episcopt. 

Gratianus  [jE,^  T..  2,  Gratinos]  presbyter  agens 
ticem  Joaunis  »  Egarensis  episcopi. 

SiMildns  abbas  agens  vicem  Stepbani  C.)rca8$ensi8 
epi^copi. 

Audericus  presbyier  agens  vic^m  Rog^ti  Bea- 
ticnsis  episcopt. 

Secorins  [E.  A,  Sedecortns]  abbas  agens  Ticem 
Caudilani  Emporilani  episcopi. 

Siabitius  abbas  «ngens  vlcem  Jacobi  Gcrundensis 
cpiscopi. 

naroncellus  diaconus  agcns  vicem  Anlberii  Tiras- 
sonen<^isepiscopi. 

Caluronio^us  diacouus  agens  viccm  Samueiis  lia- 
lacilani  episcopi. 

Ciiila  presbyteragensVicem  Wisifredi  Ausonensis  q 
cpiscopi. 

Joannes  abbas  agens  vicem  Reginci  Auceasis 
episcopL 

FeUx  abbas  agens  vicem  Ergabadi  Elibcritani 
«piscopi. 

Samoel  prcsbyter  agens  vicem  Felicis  Diaiiiensis 
c|iiscopi. 

527  Citrunius  abbas  agens  vicein  Eupbrasii  Ga* 
lagurritani  episcopi. 

Desler  diacoDus  agens  vicera  Priml  AgatLensls 
«pi^copi. 

Vincolamas  diacoBUS  agens  vicem  Atlilani  Pam- 
pilonensis  episcopi. 


Ostruifus  cooies  b«c  institota  ubi  interbil  anmieBt 

siibscripsi. 

Wadamirus  comes  Scanciarum  et  dtt:i  similiter. 

Reccaredus  comes  Scaiiciaruin  ei  dus  siiniliter. 

Argemftrus  comes  Gubiculi  et  dux  similitor. 

Egica  comes  Scanciarum  ei  dux  similiier. 

Isidorus  coines  Tiiesaurorum  et  dux  similiter* 

Sisebutos  comes  Scanciaruni  et  dux  Kimiliter. 

Valderioas  comes  civitatis  Tolcoan»  bimiliter» 

Viiulvs  comes  Patrimonii  siiniiier. 

Cixila  comes  Nolariurum  similiier. 

Sunirredus  ^  coroes  Scanciariim  et  du\  similiier* 

Gisclamundus  comcs  Stabuli  similiier. 

Gtiiliangus  ^  Spatarlus  ei  comes  similiter. 

Aldericus  '  Spatarius  et  comcs  Miniiiier. 

Adeliubus  comes  Scanciarum  similiter. 

Tboudila  procer  similiter. 

Salamirus  comes  Scanciamm  similKer. 

Ataoirns  comes  Cubicolariorum  similiter. 

Niiacus  Spatarius  et  comes  similiier. 

Severinos  comes  Spatariorum  slmiliter. 

,  Trasericus  Spatarios  ei  comes  similiter. 

Audemnndus  prncer  similiter. 

Sisimirus  Spatarius  coines  et  dux  siniiliter* 

Trasimirus  procer  similiier. 

Torrosarius  *  comes  Spatarius  simiiiter. 

Recautrus  procer  similiter. 

ift  nomine  Domim  Flavius  Ervigiuk  re%  omnihw 
pmatis  Kve  (iicalibus  populis» 

Magnum  pietatis  est  prxmium  quo  removcntur 

gravedines  pressurarum,  quia  illud  semper  ante  Dei 

oculos  perfectx  miserationis  528^^i^'^<^*u'°  appro- 

baiur,  quo  fit  relevatio  miserorum  et  ex  hoc  salvaiio 

indociiur  terras  per  quod  pressurs  subveniiur  hu* 

maiiae.  Judicium  est  quippe  saluure  in  populis  quaii« 

do  sic  commissa  reguniur,  ut  nec  incauta  cxaciio 

populos  gravel,  nec  indiscreia  remlssio  staium  geniin 

fadal  deperire.  Tempora  ergo  nostras  gloriae  miseri- 

cordiai  i^eneficiis  condieada  sont^  ut  parcente  nobii 

C^o  ipsi  quoque  populis  parccre  videnmur.  Vutivura 

igitur  oroDipolenti  Deo  meo  cordis  sacrificium  dc- 

iibare  praeoptans»  ia  nomine  divino  omuibus  populis 

regni  nostri  kim  privatis  qoam  eliam  fiscaiibus  ser- 


Avdebertus  abl>as  ageiis  vicem  Gudiseli  Osccnsls  ^  vis,  viris  scu  etiam  feminis  sub  tribulali  cxaciloDO 

in  prof  iiiciam  Gallix  vel  Gallxci»  atqiie  in  omnes 
provincias  Hispani»  consisleniibus  boc  decretiim 
beneficium  in  Dei  nomine  prorogamus,  ut  quidquid 
10  praeteritis  annis  de  ralione  tribuil  usque  ad  pri- 
mnm  nostrae  clemeniiae  annum  tbcsauris  publicis 
rcdbibere  videmini,  tottim  vobis  ex  iniegro  noveriis 
esse  concessum,  qualiter  usque  ad  prxdictum  pri- 
mom  nostrse  gloriae  annum  quidquid  de  ratiune  iri- 
botorum  apod  vos  rejacet,  sic  totum  donatum  vobis 
a  serenitate  nostra  babeatis,  ut  nullam  ex  hoc  abin* 
ceps  de  prxtcriiis  annis  exaclionem  publicaui  pec- 


episcopi. 

L.copardu8  abbas  agens  vicem  Aurelii  Asiuriceusis 
«pisccpi. 

Ilabiius  diaconus  agens  vicem  Poientioi  Verecen- 
sis  episcopi. 

Tueiitius  prosbyter  agens  vicem  Riccilani  Acci- 
tani  episcopi. 

Florcniins  presbyter  agens  vicem  Leoberici  Urge- 
Ikani  episcopL 

Vinceniaus  abbas  agens  vieem  Gaudeniii  Vale* 
Heiisis  episcopi. 

^*   JE.^  T.  2,  Argibadonii  episcopi  Eliberitani, 
h  Ml,  E.  4,  T.  I,  %  Snniefredus. 
<•   j£.,  T.  2,  Wtliangus. 


^  JE.,1.  2,  Audericus.  £•  4,  AUericuu 
«  i£L,  E«  4,  TorreMrtiii. 


m  COLLECHO  CANONUai  S.  ISIDORO   IIISPAL.  ASCRIPTA.  im 

Uipwatis ;  ea  umdii  ratione  serfata ,  al  ea  quae  in  A  et  tcstiinooio  nobtlitailt  pristinaB  all  et  rebus  q«as 


prscterftlseiaota  simt  et  fisco  noscro  illata  non  snnt 
ab  bls  qtii  ea  exegertiiit  in  publico  iurerantttr*  Quod 
si  <!t8tulerint  et  boc  conrestim  infcrro  neg(exerinl«  in 
qnadruplum  una  eum  satisfaeclone  dtsclpKBae  jutta 
qnod  nostra  mansuetudo  decreverit  id  Ipsum  ihesau- 
ris  pnbircis  pcrsolreni.  Certe  si  quisquis  ilie  dux 
eomcs,  tiupbardos,  nomerariusy  villicus  aut  qiiieun- 
qnc  eurani  pnblicam  agens  trlbuta  eiaeio  sibi 
commlsso  annts  singulis  plenario  numero  non  exe- 
gerit  aut  exacta  apud  se  retinnerit,  et  ea  statim 
tbesaurls  publicts  inferre  neglexeriti  duplata  tri- 
bota  ipsa  de  proprtis  rebos  suis  modis  omnibus 
in  pulilico  Inscribet.  Hoc  tamen  speciaH  et  evi- 
denii  serenitalts  nostras  sententia  definlmusy  ut  nul- 
)u8  de  snpradictis  oomitibus ,  tiuphadis «  vicariis, 
numerariiSy  seu  qnlbnscunqne  eurara  publicam 
ageniibus  quascunque  exactiones  pro  boe  negoiio 
pieiatis  cuUtbet  ex  ?ubis,  qnibos  et  rekxatio  man- 
sueiudinis  nostr»  coneeditur,  quodconque  exigere 
prxsumpseritf  aut  quispiam  eorum  t^ia  pro  tali 
causa  aliqutd  abstolerit  aut  ab  alik  oblata  sibi  aoee« 
perit,  et  pro  bis  causis  quibUNlibet  modis  aliquid  inu- 
tilare  prvsiimpserit ,  in  quadrnplum  de  quidquid 
accepcrlt  cui  nostra  clementia  elegerli  oniversa  resti- 
tuai.  De  terris  vero  vel  Yineis ,  qoas  pro  eodein 
iribiito  qnkunque  sopradictoriNn  curam  poblicam 
ageiiiium  5S9  ^o^**  privatls  vel  fiscalibus  popalis 
abstnlit  irel  acc^ity  fruges  aridas  etliquidas  exlnde 


per  auctoritatls  nostre  vigorem  perceperint  decernl- 
mus  revesilrL  llem  secundus  est  tiiulus :  De  aecusails 
sacerdotibus,  sed  etiam  optiroatibus  palatii  atqiie  gar 
dingis,  sub  qna  eos  justiti®  cautela  examinari  eon- 
venkt,  quos  gloriae  noslrae  mansuetudo  jnxta  ipaius 
eanonis  insUtiita  nullis  tormeniorum  generibua  ante 
publicam  discussionem  subjici  censuit,  sed  onnm 
qui  deinceps  fuerint  aocusati  juxta  sanciionem  pnn- 
dicli  capituli  erunt  procul  dubio  judicandL  Unde  id 
apecialiter  observandum  fore  censemus,  ot  quidqiitd 
conlra  banc  regulam  sententiae  nostras  vel  prxdieli 
canonis  insiituiionem  aul  in  personam  cojusquam 
fuerit  acluni,  aut  de  rebus  accusaue  person»  exstitertt 
jttdicatumi  juxta  prsedieti  canonis  instliuta  nuUe  tI- 
^  gore  subsisiat  quo  persona  ipsa  aliter  quam  decernl- 
rous  judicata  aut  tesiimonii  iui  digoiutem  amlliat  aui 
quttstu  rei  propriae  careat.  Tertius  quoque  rauon 
est :  De  trlbutorum  priucipali  relaxatione  530  1» 
plebe,  ubi  nostr»  glorix  auctoritate  siuiul  et  exbor- 
tatione  sancitum  est  ut  omne  tribuium  prxieritoruin 
annorum  usquc  in  annum  prlmum  regni  nostri,  quoJ 
in  privatk  sive  in  fiscalibus  populis  rejacei,  absoIu« 
tionis  perpeiuoe  debeat  sanciione  laxari  :  ea  laii  lum 
praecipiens  tbesauris  pubiicis  exbiberi,  qiiae  eiacia  et 
non  illata  faisse  consUterit.  Quartus  post  baec  sequi* 
tur  canon :  De  muniUone  prolis  quem  prompio  volun- 
lotk  adnisn  omnis  conventus  sacerdoiom  atqueetlam 
seniorum  condere  praeelegeruut.  Quintus  canon  se* 


inpraeieriUs  annlsunnsquisqueexactorcollegitin  ra-  q  quitiir:  Nedefoncio  prlncipe  relictam  ejtis  conjugem 


lionem  ipslnstribuU,  bocsibi  iniptitetetterrasipsas  vel 

vineas  vobis  deqtiorum  jnre  ablata  aont  restituerenon 

dUrerat.  Sie  cuhn  dlgnum  est  ui  quod  hujns  pieiaiis 

nostrae  slnceritite  depromitor  ita  a  cunetis  sine  cu- 

}iisqiiam  exactionis  sUmulo  peragator.  Datum  subdie 

Kaleiidas  Novembris  anno  feticiter  quarlo  regni  noatrl 

Tolelo. 

Lex  ftt  tonfifnuuimu  smuitii  ediia^ 

In  noinine  Domlni  Fk vius  Ervigius  rex.  Exlmia  syn« 
odafisauctoritas  et  Teneranda  eat  pariier  et  treraenda, 
quae  in  lantum  per  domim  sancU  Spirttns  agltnr  nt 
ex  dlversitale  muhomm  arnmorttm  ei  cordlom  nnuffl 
eorunamque  anttnam  f^se  monslretnr,  d«m  nu« 
merositas  aggregata  ponUficum  non  per  senienlkra 


qukquam  sibi  aut  in  conjogio  aut  in  adullerio  audeat 
copulare.  Seitus  deinde  sequitur  canon  :  Ut  eicepUs 
servis  vel  libertis  fiscalibus  nullus  de  servhute  quo- 
rumlibet  aui  libertis  deinoeps  ad  palaiinum  officium 
iranseat :  qnod  sl  fecerint,  prxsenils  lt*gis  noslrae 
edicto  ad  propriae  servitulls  jugum  modis  oumibus 
reducendi  sunt,  qualiter  aut  duminls  suk,  si  super- 
siites  sunt  auteorum  proplnquk,  quibus  decedenUuio 
snecessio  ex  lege  debetur,  serviiuri  iradantur.  P«isi 
bunc  sepiimus  est  canon :  De  his  qui  pro  accidaiUai 
Jorgtoruffl  altaria  nudare  pr&sumunt  vel  luminaria 
ecclesias  subtrabuni.  Octavus  quoqne  canon  sequitur  : 
Ne  admonenie  nieiropolitano  qnisquam  ex  eonfiniti- 
mis  ad  locum  ubi  invitatur  veniro  contemnat.  Nouiis 


discrepar,  non  per  stlmulom  diversa  objectai,  nee  D  qtioque  canon  subsequitur :  De  coiifirmatione  conci- 


per  judicrum  alind  unus  quam  nniverslias  formaL  Et 
ideo  reverendun  roibi  eonvenlum  synodalis  coneilii» 
In  cujus  medio  praesentk  saneii  Spiritos  se  babiure 
promisit,  devote  Tenerans  instanterqoe  honorsins«  ea 
quae  lllorum  ore  nostraeqne  gloriae  bortatn  digesla 
sunt  in  noUtiani  dednciinus  singulorom  :  Hla  dicimus 
synodalis  coneilii  gesta,  quae  aniio  quarto  regni  nos* 
irl  in  Toleiana  urbe  nosconiur  esse  conlecia,  qoarom 
MisUtutionum  evidenUa  sine  cuneiaUone  omnibus  in- 
noiescat,  bic  ea  praeelegimus  specialiter  renotanda. 
Cst  Igitur  prlmus  canon  :  De  reddito  teslimoiHo  di« 
giiilatk  eoram  quos  profanatio  intideKtatia  eum 
Pauk  trailt  in  socktatein  lyranoidk,  qooa  cekiludo 
iioatra  uua  ctim  filiis  per  bu|us  uostrie  lcgis  cdicium 


lii  Toletani  duodecimi  quod  faetum  est  anno  primo 
glorl»  noatrae.  Decimus  boie  canon  adjungitur,  ubi 
speciali  sententk  definitur:  Uirum  audeant  niinis» 
tntre  bl  qul  poenltenikm  in  saeerdosio  eonsUtuU  acil* 
piunt.  Undecimus  quoque  canon  babeiur:  Ne  quis 
aKenum  elerieum  vel  monacbum  soscipki  fugienleia. 
Duodecimus  post  hacc  canon  scribitur :  De  noN  ck* 
communicandis  a  proprio  episcopo  personk  iilia  qua» 
ad  ineiropolltanum  suiim  negotia  sua  suggesturi  acce»- 
seriuL  Ullimus  et  lorUos  deciinus  post  boiie  catKm 
subsequitur:  De  relatione  gratiarum  <|uaB  posl  per-^ 
aciionem  concilii  Deo  et  principi  persolvuniur.  Qtia& 
oninia  prxnilssa  synodalia  InsUlutionom  decreia  a 
praesenti  die  vel  lempore  omai  cura  omnique  vigika* 


B05  COi^^CILIA  HlSFANIiC. 

iia  per  ennctasregn!  nostriproviftciasd^scemimnd  ob-  A. 
servanda,  qttaliier  el  perspicaum  auciorliaiis  validJ*. 
rasfig^um  subcaiit  ei  perpeiuo  vigoris  Ordine  solidau 
|)ersisiant.  Quamobrem  sacrae  linjus  legts  oraculo 
omntbus  generaliter  religiosis  atque  etiam  laicis  sub 
regni  nostri  ditione  manentibus  interdicimus  pa-* 
riier  et  jubemus,  ut  praedicta  synodalia  gesta  nullus 
coniemnat,  nullus  eiiam  pneterire  aut  convellere  an- 
deat,nemo  notus  barumcoosiitutionum  jura  resolvat» 
iiemo  lncogni'u$  nescientiae  Buae  objectibus  excusare 
conjifiiai ;  nam  a  praememorato  superius  dic  et  tem-* 
pore  et  aactoritatis  debita  vigore  poUebunt  531 
et  mstiiutionum  soarum  regulis  cunciorum  nniversi* 
Uis  adstringetor.  Si  quis  autem  bujus  nosir»  legis 


-   mfiTlNUM  XIV. 


808 


vlohtor  exstitorit  at  non  ^MHius  ei  qutt  prsmissa 
suitl  costodierit,  et  diutiiiam  occiesiastieae  di^eipli- 
R»  excommunicatiouem  aceipiat,  et  decimam  partem 
rei  so»  fi^i  partibHs  sdctandam  aroillal.  Quod  si  ni* 
bil  babuerii  facullatis  dnde  pnedicUimcomposiiionem 
penolvere  possit,  absque  aliquo  inramio  sui  quinqua- 
ginta  532  ^u™  oportebit  iclibns  verberari.  Oigus 
igitor  legis  noatras  deeretum,  qood  io  coniirwaiioiig» 
bujaa  sacri  conclUi  noscitur  promulgatum,  gloriosa 
maiius  nostrae  exaratione  subscripsimus  et  ad  peren- 
nem  memdriam  vaiorem  ei  perpeiuum  innodarous. 
Edita  lex  in  eondrraatione  eonciiii  Toleiosub  die  Idua 
Novembris  «ra  tccxxi  anno  quoqne  Ceiiciter  ^iuarlo 
regni  gloriae  noslrae  In  Dei  nomine. 


!» 


LIX 

CONCILIUM  TOLETATfUM  XIV  a 

DECBM  BT  flBPTBtf  EPI8G0P0RUllf|  HABITUM   ARNO  QUINTO  EB7IGII  PRlHOIPiS. 


L  Db  prmmoToitont  ttggr§gaii  ernidHi  el  uMone 
prineipalit  edUti,  quod  junum  eil  aynoduiti  a^ilarf. 


Cum  serenisaimus  et  perapicuus  prinoeps  Ervigiiis 
gloriosuB  amator  veraa  fldei,  imoamabilis  (ilioa  Eocle* 
siae  Cbristi,  promissionis  suft  noa  immemer,  ob  con- 
luiandom  Apollinaris  dogma  pesliferum,  de  qoo  sibi 
a  Romano  prxsole  fuerat  nuntiaiom,  strenuo  et  iD« 
vieto  au«  celsitudinis  jussu  uos  omnes  praBciperet 
aggregari  in  unum,  boc  dedit  speeiale  ediclum«  ul  quia 
aieai  oportebat  pro  Untae  rei  negofio  pertraetando 
f eaerale  cenctiium  fleri  varia  adversilatam  incursio 
DO»  sinerel,  saltem  adunaia  per  provincias  eoBcHia 
ierail;  el  siquidem  bic  primum  a  nobls  in  nrbe  re^ 
f  ia  STnodus  ageretur,  deinde  In  singulia  quibusquB 
provinciis  singulare  baberetiir  conciliiim»  quod  quid* 
quid  bic  actum  per  Tolctanain  synodum  reliqui  pri- 
marum  aedium  praesuies  soorom  vicarioraBi  relati- 
bds  comperissent,  id  etiam  in  postmodum  Ipsi  per 
dlscreta  provinciarum  suarum  concilia  observarcnt, 
sieque  baec  noslrl  concilii  gesu  esseai  lllia  omniboa 
in  lolo  commttnb,  uipoie  ab  ipsifl  odiu  ati|ve  i|«ifl 
eoram  positis  roborau  quae  utique  per  legauw  auofl 
conflrmanda  decreverant,  quo  ex  boe  unum  et  Indi- 
visibile  fieret  canctorum  Hispanorum  praesulum  per 
loiani  Hispanlam  vel  Galliam  synodale  edictum,  ex 
qao  omniam  melropoUunorum  fuisset  et  aflsensibos 
promulgatum.  Nos  proIndeCarthaginis  provincraB  prae* 
flulefl  anno  quo  sopra,  sub  die  decimo  octavo  Kalen- 
das  Decembris  in  praememoraU  Ecclesia  debiiis  ordi- 
Dibufl  consedentes  causae  bujus  ordinem  et  totius  rel 
oegotia  rctexentes,  quibus  Romanac  sedis  fueramus 
litterifl  inviutl,  sic  patuta  et  communi  sumus  voce 

exorsi. 

n.  De  inHio  relationit  quo  eoneilmm  empit  qettornm 
Mnodtintm  et  epiitoleB  Romrnii  pontifieii  fueere  men» 

Clara  Minb  ootio  popHlos  Uispaniae  implet  quod 

«  DeeflthoccoucHium  in  A.,  iG.^E.5.  Desumptum 
cat  ei  B.H.  cum  variantibus  caiterorum  lcctionibus 


B  decurreniis  evoluti  temporis  serie  per  Romani  preQ- 
flBlis  bajttlumgesta  synodalia  socieuti  Boairae  advecu 
flunt,  quibus  Consuniiiiopolim  Constanlino  pio  el 
religioso  principe  mediante  magna  et  subllmi  copia 
aggregata  pontificum  Apollinaris  dogma  coniperiinufl 
fuisse  defltructum  :  cuni  quibufl  etiam  gestis  Leonis 
quoque  antiquae  Komae  pontificis  inviUioria  episto- 
larifl  gratiae  consulu  suflcepimus,  per  quae  oiniiifl 
ordo  geslorum  gesuque  ordinum  diliM^ide  ut  acta  suni 
nofllrls  sensibus  patuerunU  In  cujus  etiam  glorioso  ^ 
epistolae  tractu  ad  hoc  omoes  praesulofl  533  Hispa- 
iiiaB  inviuti  suut,  ut  praedicU  synodalia  instituta  qua 
miserat  nostri  eiiam  vigoris  manerent  aucloritaie  suf- 
fnlU«  omnibnsque  per  nos  sub  regno  llispaniae  cub- 
sifltentibus  patescerent  divulganda* 


■ 

llh  De  odvmiMo  dupHci  qua  nmt  polwi  goneraU 

concUium  fieru 

Et  bme  siqoidem  tolius  allcgationifl  illatio  eihibiU 
nobifl  est  temporifl  infeflti  urgente  pressara,  quo  Hoa 
flokim  lellas  omnis  hyemali  slricu  gelu  glaciali  ni- 
vi«m  immensiiaie  duruerat«  sed  et  tunc  qiiaii  Jo  e  vi- 
cino  ex  generali  concilio  nos  absolulos  jam  esse  con- 
subat.  Quo  gemino  obflistentis  caosae  obice  praepc- 
diti  generaliter  iteralo  tunc  non  quivimus  aggregari, 
quos  et  vicinaconcilii  absoluiio  propriis  sedibus  redr 
diderat  Imminutos  et  procellosi  temporls  adversitaa 
non  sinebat  iterum  adonari  dispersos.  Sed  licet  in 
unum  generaliler  colligi  per  idem  tempus  Hispano- 
rum  omnium  praesulum  socieias  nequivissei,  sparsia 
D  Umen  sedibns  atque  locis  praxfaUs  gestorum  regnlafl 
perlractandas  susceplmus,  suscepus  perlegimus,  ap- 
probanies  in  his  de  ntrarumque  Jesu  Cliristi  fiHi  Dei 
differentia  nalurarum,  quo  gemina  in  eo  volunUfl  el 
operaiio  prxdicatur,  recll  dogmaiis  senflum ,  iiicul- 
pandas  dispuutionis  cdictum ,  apOfltdic»  traditionlfl 
stylum. 
bE.  4.T. !,«,  U.,G.,  frflliow. 


807 


COLLECTIO  CAN(>?eU1t  S.  ISIDORO  HISPAL.  ASCR7PTA. 


BQiSr 


IV.  De  rHpon$i»  pariU  fiosirm. 


A  VIIL  AUQcutio  ad  tothis  compagem  Eccleaie  de  dua^ 
bu%  Qhriui  naturit  imeparabilibus  ei  perfeeiis. 

Ki  nunc  nos,  quibus  loqui  ad  eor  Jerusale  n  divina 

voce  praccipilur,  id  nobis  deputatum  gregem  CbriHti 

monemus,  id  eliam  omnibns  ad  acternae  viia;  portum 

festinantibus  praedicamus,  brevi  admodum  definitione 

coliecta  I  Qt  in  una  Cbristi  filii  Dei  persona  duaruni 

naturarum  individuas  proprietates  agnoscant .  sictit 

indivisas  aique  inseparabiles ,  ita  inconfusas  et  in- 

converiibileft  535  pcrmanere,  unam  deitatis,  alte- 

ram  hominis,  unam  qua  ex  Deo  Paire  est  genifus» 

alterani  qua  ex  Maria  virgine  generatur.  Ulraqiic  ergo 

ei  gencralio  plena,  utraque  perfccla,  niliil  iniHUS  ex 

deilate  babens,  nihil  impcrreciuin  ex    liumaiiiiaie 

suscipiens,  non  naturarum  geminatione  divisus,  noti 


Ptacuii  proinde  illo  tunc  tempore  apologetica:  de- 
fonsioiiis  nostrae  rc^por.sis  satisfacienles  Romano 
ponlifici  ea  ipsa  gesta  firmare  nosirseque  fidei  scn- 
stim  purissima  verborum  enodatioDe  depromere.  Et 
quia  illic  de  b:fc  gemrna  volontate  et  operailone  Jesu 
Cliristl  01ii  Dei  copiose  el  dilucide  insignioniur  qiia» 
vif a  sunt ,  quas  jam  ufique  Romanis  parlibus  per  le- 
gaus  Uispaniae  destinata  sanl;  nunc  nrobis  id  operls 
reskit,  ut  juxta  canoniim  speciale  decretumy  quo 
concillum  generale  pro  fidei  cansis  aggr^gari  praBci* 
pitur ,  «iraique  opernm  gesta  ei  synodico  dirimantur 
exomiiile  ei  discreta  conciliorom  fulcianiur  auclori- 
lale,  quo  juxta  edtclum  praememorati  principis  glo* 
riosi  adunato  per  singulas  quasque  provincias  regni 
ejus  cortciliorum  cenventu ,  synodica  itcrum  cxami-  ^  P^»*^^"^  geminatus,  sed  pleniis  Deus  plenusque  Imino 


natione  decocta  vel  c^mmuivi  omnium  conctlioruni^ 
judicib  comprobata  per  singula  llispaniae  provincia- 
roro  concilia  prapmemoraia  synodi  gcsta ,  seu  etiani 
eadem  partis  nosirae  responsa  omnium  nolionem  at- 
tingnnt,  salubri  etiam  divulgatione  in  agnitionem  ple- 
blum  transeant. 

534  ^*  ^^  iterata  discnuione  pramiemorati  eoncilii, 
Communi  proinde  ]am  omnium  judicio  placet,  ut 
quia  generaliter  in  unum  omncs  Hispaniae  praesulrs 
aggregari  non  quiviraus,  saliem  s|  ecialiter  discrelis 
provinciis  concilia  celebremiis ,  quo  prxdicta  synodi 
gesia  vel  nostrae  partis  rcsponsa  et  digno  probit  ais 
demum  decoquantur  Judicio  et  synodico  laudabili  il- 
iustreniur  stylo.  Adeo  nos  primum  omnes  Cartbitginis 


absque  oroni  peccato  in  singolariiate  personae  uiius 
est  Chrihius.  Unus  Igiiur  in  utraque  natura  coiisi- 
slens  et  divinitatis  signis  efliilg'*t  et  bomanilatis 
passionibus  subjacet.  Nec  enini  alter  ex  Patre,  alier 
ex  Matre  est  genitus,  cum  tamen  aliler  dc  Patre, 
alitT  de  Matre  sit  natus  :  ipse  tanien  in  utroqii& 
natumram  genere  non  divisus  scd  unus  idemque  et 
Dei  et  hominis  filius,  ipse  vivit  moriens,  ipse  mori- 
turvivens,  ipse  iinpassibilis  patiens,  ipse  passioni 
noii  subjaccns,  ncc  deilafe  succumbcns  ncc  humaiii» 
taie  passioni  se  subtrahens,  liabens  ex  deitalis  riatnra 
noii  possc  mori,  babens  ex  hunianitatis  substanlia  et 
no.le  et  posse  mori,  ex  una  immorialis  habeiur,  ex 
aliera  niortalium  conditione  resolvitur,  babcns  in 


provinciae  pontifices  pari  animorum  judicio  praedicia  ^  «icrna  divinitaiis  voluntaie  quod  susceptum  houii- 


gesta  cum  aiitiquis  conciliis  confercntes ,  assistenti- 
bns  qooque  nobis  vicariis  reverendissimorum  sublt- 
miuroque  primarum  sediom  episcoporum,  id  est,  Tar- 
raconensls  provinciae  Cypriani ,  Narbonensis  Suni- 
fredi,  Emeriteusis  Stephani,  Bracarensis  Juliani, 
iltspalensis  Floresindi,  Iterato  ea  ipsa  gesta  probavl- 
mus  decreiis  quidem  illis  synodalibus  ei  praecipuis  in 
omnibus  consona  et  Nicacnae  quldem  Constantinopo- 
tiianae  vel  Cphesiuae  lldei  concordantia ,  Ghalcedo- 
nensi  vero  tam  unita,  utpote  Ipsis  verbis  edita  vel 
libatiy  quippe  quibus  sumpta  videtur  pene  omnis 
ipsius  styli  praecnrrentis  maieria. 

VL  De  prtBmemoraii  concilii  honore  cotiato. 


nem  sumcret,  habens  in  suscepti  hominis  voluuiate 

ut  humana  volnntas  Dco  subdita  esset.  Unde  et  ipse 

dicit  ad  Patrein  :  Pater,  non  niea  toluntas  sed  lua 

fiat ;  alleram  videlicet  ostendens  volunt:i(em  divjiita- 

tis  qua  susceptus  est  liomo,  altcrain  houiinis  qiia 

obediendum  est  Deo. 

IX.  De  duarum  naturarum  Christi  votuntaiibus  et 

operibus. 

Et  ideo  sccundum  barum  duanim  differentiam  na- 

lurarum,  duarom  quoque  inseparabilium  proprieta- 

tes  pra&dlcanda  sunt  voinntatum  et  operum. 

X.  De  hosreiicorum  conteutiombus  evitandis :  el-ut  non 
discutiantur  qum  summa  suni,  sed  credanlur. 

Scientes  igitur  banc  solam  esse  fidei  coufessioueni 


Et  ideo  sopradicli  acta  concilii  in  lantum  a  nobis  D  qoae  viiicai  iufernum,  quae  exsuperei  tartaruro ,  de 


vcueranda  sunl  et  recipienda  constabunt,  in  quantom 
a  prxmissis  conciliis  non  disciscunt  ■,  iino  in  quan- 
tum  cum  illis  concordare  videntur.  Ilabcbunt  ergo 
sui  ordinis  locum  quae  sublimationis  babent  et  merl- 
tura.  Unde  bis  conciiiis  ea  ipsa  stibnectenda  decer- 
nimus  quorum  et  auctorilate  fulta  probamus. 

VII.  De  Uco  vel  ordine  quo  jam  dicium  concilium 

coUocari  oporieaU 

Post  Chakedonense  igitur  concilium  baic  debito 
lionorey  loco  et  ordine  collocanda  sunt,  ut  cujus 
glorioso  iliemate  fulgent  ei  et  loci  ei  ordinis  coapteji- 
tur  honore. 


hac  enim  fide  a  Domino  dicium  est :  Portas  infemi 
non  pra^alebunt  adversus  eam;  ideo  omnlbus  didinus, 
oranibus  inclamamus,  ut  caveamus  haercticorum  mu- 
scipulas ,  elTugiamus  dogmatis  cancerosi  veneoa , 
verbis  illis  quibus  dispensatio  humanitatis  Cbristi 
addtruilur  non  nobis  Inanium  quaestionum  tendicula 
prxparemus ,  quibus  inanis  gloriae  cupidi  discutere 
audeamus  quae  summa  sunt.  Neque  enim  quac  suat 
divina  discutienda  sunt»  sed  credenda  :  non  enim  se 
Deus  discuiere  jubet  sed  credere,  Credamos  ergo 
non  sensibus  nostris  sed  indubitaiis  conciliorora  pri* 
scorum  dogmaiibas  jaro  pncinissia.  Si  quis  igilor 


«  £.  i.,  T.  I,  %,  U.,  discoduni. 


S09  GOLLECTIO  HISPANIA 

Jesii  Cbiisto  Dei  Filio  ex  utero  MarU  virginis  iiato  A 
afiquid  536  >ut  divinilAtis  intminuit,  aut  de  sus- 
eepia  liumanitate  subdiieit,  exccpta  sola  lege  peccati, 
et  non  euin  verum  Denm  hominemque  perfectum  lit 
una  persona  subsistentem  siRcerissime  credit,  ana- 

tliema  sit. 

XI.  Be  eommtm  omnium  judkio  qno  reepotm  pwlis 

notira  pnnala  mnu 

llla  igitur  apologetica  derensionis  nostra^  responsa» 
qnac  6b  istorum  confirmaiioncm  sunt  edila  pro  inul- 
torum  instructione  et  uiilitaie  ecclesiastic»  discipli- 
A»,  simili  honoris  et  revcrenli»  vigore  firmamus 
atque  ad  vicem  decretalium  epistolarum  ea  perma- 
nenda  sancimus» 
XU.  De  relalioM  §raliarum  ad  Deum  pro  peraeto 

coneilie,  q 

Danlcs  in  his  gloriam  soli  Deo  omnipotenli  viv6  et 
Tcro,  in  Triiiitale  regnanii,  Patri  et  Filio  et  Spiritul 
sancto ,  cujus  dono  mutuis  praeseniiae  reprxsentati 
aspcclibus  et  fraternis  visibus  hilares  et  voiormu 
spiritnalium  eflectibus  sumus  opuleutios  efKicaces,  cu- 
|u8  gloriae  immensitatem  eiposcimns,  ut  glorioso 
priiicipi  nosiro  Ervigio  regi,  sub  cujus  pace  pax  ser- 
vatur  Ecclcsia,  ilorenlis  regni  diuturnitate  lemporis 
spalia  prxbeat,  quo  post  haec  praesentla  ad  regnum 
futurae  gloriae  nobiscum  conregnandus  acccdat,  pras- 
stantc  Deo  nosiro  cujus  regnum  manet  in  saecula  sae- 
culorum.  Amen. 

Peractum  concilium  die  domlnico  sub  dle  xii  Ka* 
leiidas  Decembris  anno  quo  supra. 

Pontifices.  C 

Jnlianus  nrbis  regise  metropolitanns  episcopus. 

Leander  Illicitanae  sedts  episcopus. 

Palmatiiis  Urcitanae  sedis  cpiscopua. 

Riccila  Accitanff!  scdls  episcopus. 

Gaodentius  V»leriensis  sedis  episcopus. 

Rogatus  Bealiensis  sedis  episcopus. 

Deodatus  Segobiensis  seJis  episcopus. 

Antonianus  Basiitatiffi  sedis  episcopus* 

Sempronius  Arcavicensis  sedis  episcopus. 

•  E.  i,  T.  1, 2,  U.,  G.,  Argebadui. 


-*  TOLETANUU  IV. 


m 


Eiia  Scgontiensis  sedis  episcopus. 
Gregorius  OreianaB  scdis  cpiscopus. 
Agi  icius  Complutensis  sedis  episcopiis. 
Proculus  Bigastrensis  sedis  episcopiis. 
Florus  Hentesanae  sedis  episcopus. 
Sonna  Oxomcnsis  sedis  episcopus.  l 
Marcianus  Dianiensis  sedis  episcopus. 
Olipa  Segobricensis  sedis  episcopus. 

Abbales. 
Asfalius  Dei  nutii  abbas  haec  gesta  synodica  a  00-^^ 
)»i<i  dcfinita  subscripsi. 
Felix  archiprcsbyler  simililer. 
Geronlius  abbas  similiter. 
Gabriel  abbas  similiter. 

537  Castorius  abbas  simillter. 
Siseberlus  abbas  simlliter. 

Vtrartt  episcoporum. 

Vitalianus  prcsbyter,  agcns  vicem  domini  mei  Cjr- 
priani  episcopi  Ecclesi.c  Tarraconensis ,  hacc  gesla 
synodica  a  nobis  definita  snbscripsi. 

Argebado  •  abba«,  agens  viccm  domini  me!  Cy- 
priani  episcopi  Ecclesi;cTarraconen8i<,simililw. 

Joannes  abbas,  agcns  viccm  domini  mci  Suiiirredf 
episcopi  Narbonensis  Ecclesiae,  simillter. 

W;ildemaru8  diaconus ,  vicem  agens  domlni  mei 
Sunlfredi  episcopi  Narbonensis  Ecclesia^,simil1ier, 

538  MaximiM  abbas,  agens  vicem  domini  md 
Stephani  episcopi  Emeritensis  Ecclesiae,  siiniliier. 

Boniba  abbas,  agens  vicem  domini  mei  Stcphan! 
eplscopi  Emeritensis  Ecclesix,  similiter. 

Reccesindus  abbas,  agens  vicem  domini  mei  Liu- 
Tani  episcopi  Bracarensis  Ecclesiac,  similiter. 

Gaudcntius  abbas,  agens  vicein  domini  mei  Flo- 
resindi  episcopi  llispalcnsis  Ecclesiae,  similiter. 

Gravidius  dinconus,  agens  vicem  domini  mei  Con- 
cordii  episcopi  Palentinae  Ecclesiae,  similiter. 

Joannes  diaconus ,  cognomenlo  Inviolatus ,  agens 
viccm  domini  mei  Sarmalani  episcopi  Valentinac  Ec- 
clesiae,  siiuiliier. 


LX 

CONGILIUM  TOLETANUM  XV 

PRIMClPlSy   8UB  BIB  V   IDnUBI  MAIARCM,  ^RA   u*.i-**.^. 


Apnd  urbcm  Tdeianam.  tn  ccdesia  praeloricnal  D 
sanctonim  aposlolornm  Petri  ct  Pauli,  orones  Hispa- 
niae  Galliaique  pontifices  aggregati,  dum  cmociis  re- 
sidentibus  in  aspectu  slngulomm  sesc  in  alterotrum 
charius  diffusa  monslraret  alicrnisque  vocibus  re- 
latio  gratiarum  Bco  reddiu  soouissct,  adfoit  idcm 
serenissimus  Egica  princcps  placida  dcvotionis  arco 
sublimis  et  ccrnua  culminis  rcclinailone  laudabilis, 
qQique  in  mcdio  pontificum  posilus  humoquc  pro- 
stratos  sacerdotnm  Dei  sc  commendat  orationibus ; 


dein  [E.4,  T.  I,  «.deinde]  surgens  et  surficienti 
eihorutione  [E.  4,  cf  oraUoneJ  concilium  alloquens 
innexa  tomo  sui  culminis  vou  Dci  sacerdotibas  tra- 
didit  relegcnda  :  Ecce,  inquicns,  beatissimi  Patrcs, 
omne  quod  loqui  roe  ▼obis  aut  circumlocutio  one- 
rosa  cohibuit,  aut  communis  icrmo  forsilan  cxplf- 
care  non  sinit.  hic  brevi  siylo  compllcui,  hic  liquida 
renoutionis  insinuatione  conjeci ;  his  quaeso  atten- 
ditc,  his  pcrtractate,  his  deliberationis  ferU  incon- 
vulsibilcm  sanctioncm.  Tuac  nos  oblalum  a  rcge 


811  COLLECTlO  CANOMUII  S.  l^OOliO  HISPAL.  ASCRIPTA.  Sti 

toaium  suflcepiiniu,  el  ddntes  ikrrliim  Deo  eidem  Jk  moniam  TetHt,  qnod  omiiem  potnrfiim  reKni  sui  ob 


principi  benedhinios ,  4^io  discedenie  hcc  hijani 
dicli  tomi  complicatiooe  reperimos. 

^i^n  namme  Domini  Flavtvu  Egicarexreverentit' 
iinds  Paltibus  in  hae  tancla  syito^o  retideniibui. 

£cce,  sobiimissimi  Palres  et  coelesii  jnre  hono- 
nindi  milii  ponriflces ,  speciosum  Teslri  ordinis 
siUleivi  cceium  illa  plus  efferor  poteniia  gaudiorum» 
guo  in  vesiri  roedio  posiium  hon  ambigo  Dominum 
Jesum  Chrislum,  ejus  quippe  sermonibus  Gdein  sc^ 
eommddans  quibus  ait :  Vbieunque  fuerini  duo  vel 
tre$  in  nomine  meo  edllecti^  ubi  ero  in  medio  eorum^ 
tania  spei  hujus  flducia  feror,  ul  quidquid  veslra 
fueritsenientia  caulum  non  nisi  eo  diclante  credam 


tttitionem  Aliorum  suoniM  jiirare  eompiilerit  et  ex 
hoc  eunctifl  foasi  tditnm  rerlamandi  obstrvxerit. 
His  omnibos  preasurarum  Tocibus  tabido  anxielaiio 
fltrepttu  oceopatus,  cupiens  pericKtationis  bujos  ela« 
qiieari  periculo,  (iducia  illa  qua  Yobis  vicinum  «isso 
Deom  non  ambigo  vestris  faacc  iractanda  sensibis 
teslrisque  jiidicrls  dirimenda  cortimilto.  Nam  ec 
cxicras  tansarum  voces  rcfiquasqae  jurgfliriium 
aciiones,  quae  tesiro  se  coetui  dlrimendde  ifigesse- 
rini,  Tesirls  opto  judiciis  consopiri»  contesfsnfl  ge^ 
neraliter  omnes  et  tos  sacrosnnctos  coelcsti  juro 
pontiflees  et  tos  regalis  anl^  tiros  nobiles  et  tllu- 
Slres  per  ineffabile  illud  sanclae  TrinHatis  et  indiTi- 


B 


exorsom.  Non  ergo  pudebil  me  iUic  cordis  mci  pan-  ^  <luum  sacramenium  ,  et  pnr  Domrni  iioslri  iesu 

Christi  sanguineni  preti  ;suin  ac  diem  ruiuri  judicit 
periremendum,  ul  in  his  omnibus  commeinoratis 
negoiiorum  capitiilis,  repula  emni  acccpiione  niii- 
neris  vvl  favori^,  fideli  conscienii.D  oculo  intOitdatt^, 
qiio  in  eluciibraiidis  t  clb  s  et  negoliis  utiiTerMis  'ta 
operani  delis ,  ne  a  jnsiiiix  tramile  u!To  modo  dece- 
dalis,  ut  dum  inflexibili  xquitalis  culmine  jtidicla 
Tcslra  sese  in  conspectn  Doinini  p\iciuira  direxcrini, 
ei  mihi  de  admonilione  lacriim  (*t  vobis  pro  ocinula- 
tione  jiistoruni  judiclorum  proTenial  gaudium  exop- 
tatum.  Datum  sub  die  t  Iduum  Maiaruin. 

Agniia  igilur  hujus  lomi  serie  tcI  porleeia  primiitu 
nobis  illfld  ordino  conflequenti  occttrrii,  q'io  p.'iitii- 
tias  nosiri  spiritus  Domine  consecranles  cj!latiouifl 


dere  Sinlim  ex  quo  ubenim  manant  rivuli  saniiatum. 
Anendite  jam  jamqne  unde  cor  sereniiatis  nostra 
ex«Sloel«  Tcl  quibtis  ex  causis  moesti  pecloris  angii- 
stelor  dolore.  lllud  mihi  primo  in  loco  dicendnm  oc« 
cmrrit,  qood  diTi  pairis  nosiri  et  soceri  regale  sor- 
tientes  fastigium  gemino  me  seniio  jurameoii  rele 
implicitum,  ita  ut  si  unum  ex  bis  obsenrantiaB  cau-» 
tela  conserrem,  ex  alio  niliilomioos  in  perjurii  cri- 
nen  Tidear  recidisse.  Egil  enim  idem  divus  socer 
[0.A.,  £.4,  T.  i»  2,  praeressor]  nosier  Ervigius 
prineeps  inter  c;stera,  quibus  me  incauto  et  inevi- 
tabili  conditionum  sacramento  adstrinxit  ciim  adhoc 
mihi  gloriosam  flliam  suam  conjungendam  eligeret, 
iit  omnimoda  sacramenii  me  taxatione  conslringerel, 
4110  pro  omni  negotio  liliorom  suorum  ita  me  ipsum  c  „ostra  primordia  a  sanci»  flJei  soiidilale  inciperenC 


«pponendo  soUicitus  essem,  qualiier  eorum  caus» 
ad  Tietoriam  pervenireni,  et  quidquid  me  pro  qui- 
buslibet  causis  imperasset  in  omnibus  jussa  ejos  im- 
plerem.  U«c  inquam  jam  diclo  princit>l  Siib  jura* 
menti  cauiione  promitieos  aliud  e  contra  me  tein- 
pore  morlis  suae  impegit,  aliudqiie  agere  iinpulit : 
flcilicet  ut  non  ante  regnum  adirem,  nisi  primum 
sirictis  roe  juramentorum  vinculis  alligarem,  ut  Ju- 
otitiam  commissis  populis  non  negarem.  Acla  sonl 
iflla  et  specialibus  conditionum  probantor  uexibus 
illigata.  Qoarum  etiam  doarum  conditionom  inoTi- 
labilem  et  sibi  contrarlam  flerlemt  et  iilamm  qoss  ob 
If  oieciionero  filiorum  suorum  mihi  exegit,  ei  ista* 
rum  quas  ob  prseleclionem  regni  milii  exigendas 


orditiMla.  Sanctam  igilur  et  deftnium  a  Patribos  fi- 
dem  pia  confessione  fatentes,  sicut  eam  Mic«na  syn- 
odui  sanxit,  flfcot  Constantinopolilana  Palrum  ag- 
gregatio  edidit,  vel  Ephesioi  eoetus  Cyrillo  prrnsi- 
dente  traditio  protolil,  atqoe  eiiam  Clmleedoneoso 
concilium  declaraTit,  sic  eitam  eom  tenendam  em- 
nibus  praedicmmis  sicut  et  periradititm  a  Pairibas 
flymbolum  pr«fttemiir  ac  dicimus ; 

Credimus  jn  unum  Deum  Pairem  omnipdieniefm, 
factorem  coeli  et  terr»,  TisibiKiHn  onrmiom  ei  iuTi- 
fllbHimn  eondftorem :  et  in  mom  Domioum  Jesiim 
Chrifltum  Filium  Dei  unigenilum,  ex  Palre  naiom 
ante  omnia  sxcula,  Deum  ex  Deo,  lumen  ex  luminet 


iiistituit,  patemitatis  Testrs  pertraelandam  eoBSolli*'  0  Deum  Temm  ex  DeoTero^  natum,  non  factum,  ho« 


btts  destinavi,  petens  «t  et  benediclionibus  Tcsiris 
reffno  eonflrmatus  inhftream  el  sattct^onia  vestRe 
reguiis  viam  qua  disCfMO  caHe  perjorii  grailiar  In- 
foroviias  agnoscam.  Non  enim  potero  perjurii  efiu- 
gcre  notam  si  aut  Jflm  dicti  prfnelpit  contra  josli* 
liam  defendendo  protem  mm  reddideto  popolis  ve- 
ritatem,  aot  propter  Teritatem  popolorvm  xelaiis 
ucgotla,  erga  fllios  ejos  promiflsionis  mem  non  im- 
plevero  Tota«  Addfiiir  super  boc  ul  fertar  preseura^ 
mm  ejus  in  plerosqne  540  iKerbifas»  ffooa  rndebite 
rebas  et  bonore  privaTic,  f(tros  &t  nobHi  siata  lu 
flerTiiuiem  flai  Juris  ImplTcalt ,  (|Oos  tommlifl 
flubegit,  quos  etiam  vlotentis  fodiciis  presoit;  pro 
qvibus  omnibns  hxe  aitbac  insuper  voi  i»  qoori- 


moubion  Patri,  lioc  est  ejusdem  cum  Patre  substan- 
tiffi,  fitr  quem  omnia  facla  sunt  qme  in  coelo  ct  qua 
in  terra,  fui  propter  iios  et  propter  nostran  salutem 
descendii,  et  incarnatus  est  de  Spiritu  flaneto  ex 
Maiia  virgine  541  l>omo  factust  passus  sub  Pontio 
Pilald,  septtltufl  lertia  dia  resurrexit»  ascenJit  in 
coeloOy  aedetad  dexloram  Patrls,  iterum  Teniarus 
io  gloria  |udicare  \iTOS  et  mortoos,  cojus  Fegni  noo 
erit  flKfS  :  crodimoset  in  Spiritum  sanctiim  Dominum 
ei  Tiviftcalorem  ,  e\  Patre  et  FUio  procedeiuem, 
OHn  Patre  et  Filio  adoraadum  et  glorificandum,  qui 
locutufl  oflt  per  prophetas :  ia  onam  caiholicam  at« 
^ie  aposiolicam  Ecdesiam  :  confitemur  unum  ba- 
ptiMna  in  remissioaem  peccatorum  ;  exspcclamos 


hS  GONClLfA  IIISPANlif;.  —  TOLETANUM  XV.  Stf 

remrrcctkmem  nortuomm ,  vitam  futuri    sxculi.  A  sentia,  sictit  natnra  de  natara,  non  du»  uninnt  sed 

una  naiura,  sic  et  foluiitas  de  Toluntate,  non  du» 


Araen. 

Posl  hujos  igUiir  pi»  eonfessionls  prolstam  dero- 
lis  voelbuft  regulam  ad  illa  nos  iliico  convertimos 
coiitueBda  capitola,  pro  quibus  munieodis  ante  hoe 
bfenaium  beatae  memoris  Romanus  papa  Benedicius 
nos  liiterarom  suarum  signlficatione  raonuerai,  quao 
famen  non  in  scriptis  suis  annotare  curaTit,  sed  Im- 
mini  nostre  Terbo  renoianda  iiijonxlt,  ad  quod  ilfl 
jara  eodem  anno  sufficienier  congrueque  respon* 
sum  est;  nos  tamen  nunc  eamdem  renotationem  ho- 
mlnis  nostri  studiosius  relegcntes  invenimus  quod 
in  libro  lllo  responsionis  fidei  nostrae,  qnem  pcr 
Petrum  regionarium  Romanse  Eccleslx  iniseramn», 
Id  primum  capitulum  jam  dicto  paps  Incaute  visiim 


Tolnniaies  sed  una  Toluntas ;  qnla  non  est  aliud  Dei 
Toluiiias,  aliud  ejus  natura,  qnod  jani  superius  Athn- 
nasio  duciore  firtnatum  esi.  Ac  proinde  quidquid  dis 
Deo  secundiim  esseDtiam  dicitur  communiter  in  sin- 
gulis  personis  conTonire  Tidctur,  siciit  sapientl  ei 
rortiiudo  Tel  csclera,  qnia  et  Pater  sapienlia  et  Fi- 
lifis  sapienlia  poiest  dici;  fonitiido  quoque  el  Pater 
potest  el  Filliis  appelKiri  :  quod  secundum  illam 
comparaiioneni.  Iiuinaiias  mentis  nullo  modo  pote^t 
dici,  quia,  verbi  gratia,  mens  si  in  persona  Patrla 
ponatur,  Terfoum  jam  qiiasi  ex  mente  prodiens  Fl- 
lius  intelltgilur,  ei  voluntas  procedens  ex  nieiite  el 
Tcrbo  Spiritos  sanctiis  significaior,  iiec  tamen  re- 


fnisset  a  nobis  posiium,  ubi  nos  secundum  divinam  ^  ciirrit  ut  possii  dicl,  ut  aut  mens  quae  in  sigiilfica* 


essentiam  diximus :  Yoluntas  genuit  voluntaiem  s'c- 
nt  et  sapientia  saplentiam.  Quod  vlr  ille  incuriosa 
leeiionis  transcursione  praeterlens  existimavit  hxc 
Ipsa  nominai  id  est  Toltintaiem  et  snpientiam  non 
aecuoduni  essentiam,  sed  aulsecundum  relatiTum 
aut  secunduni  comparationem  liumanae  mentis  nos 
posnisse  :  et  ideo  in  ipsa  renolalione  sua  iia  nos  ad- 
roonere  Tisus  est  dicens  :  Naturali  ordine  cognoscl- 
mus  quia  Terbum  ex  roente  originem  duclt,  sicul 
ritio  et  Tohintas :  et  couTerti  nun  possunt  ul  dica- 
lur,  qnia  sicut  Terbum  ei  Toluntas  de  mente  proce» 
dii,  ita  ei  meiis  de  Terbo  aot  voluntate.  Et  ex  ista 
comparatioue'  Tisum  est  Romano  pontlflci  Tolonia- 


tiune  Patris  est  poslta  Filio  vel  Spirilui  sanclo 
conTcniai,  aut  verbnin  qnod  solum  Filius  intelligitur 
Patri  vel  Spiritni  saneto  comparetnr,  aut  voiuntas 
qiiae  in  persona  Spirilus  sancti  accipitur  aut  Palris 
aiit  Filii  perftonx  convenire  dicatur;  sed  stc  stngula 
^iiigiilis  secundum  ciunparationeiu  human»  meniis 
convcniunl,  ut  unumquodque  quod  ex  hls  unus  dici- 
tur,  allus  penilus  non  dicalur,  sicut  el  rclalivo  vo- 
cabulo  Pater  nominatus  non  esi  ipse  qiil  Filius,  vcl 
Filiiis  cum  dicitur  non  est  ipse  qui  Spiritiis  sanclus, 
nec  Spiritus  sanctus  Ipse  est  qui  Paler  tcI  Pilius.  Ae 
per  hoe  illa  nomina  qux  comparatiTe  ex  hoiiiine  as. 
sumuntur  Ideo  secundum  comparationem  bumanae 


tem  ex  Toluntate  non  posse  dici :  nos  auiem  non  se-  ^  roentis  dleuntur,  ol  qnoquomodo  aU  coniuenduni  il- 


eundom  hanc  comparationem  bomanaB  mentls  ne- 
qiie  secundum  relativnm » sed  secundum  essenliam 
dhimus  :  Voluntas  ex  Toluntaie  sicnl  el  sapientia  ex 
sapienlla.  Hoc  enim  est  Deo  esse  quod  TellOy  boc 
Telle  quod  sapere,  quod  lamen-  de  homine  dici  non 
poiest.  Aliud  qoippe  esi  bomlni  id  quod  est  sine 
Telle,  ei  aliud  Telle  etiam  sine  sapere.  lo  Deo  autem 
Bon  ila  esly  qola  simplex  ibi  natora  esty  el  ideo  boc 
esl  iili  esse  quod  Tolle,  qaod  sapere.  Qoapropter  qui 
potesl  capere  Toluntaiem  ex  \oIuntate  secundum 
esseniiam  nos  dixlsse,  non  de  hujusmodl  laboraTil 
proposita  qnaestione.  Quod  etiam  In  jam  dicio  re« 
sponsionis  et  fldei  nostrae  opusculo  sollicite  legenti- 
bus  ei  lotelllgentibus  claret,  obi  ei  apposita  illic 


lud  diTinae  Trinltalis  inefTabile  sacramenium  huinaua 
inflrmltas  exciteior.  Secundum  haiic  igitur  compa- 
rationem  putati  sumus  dixisse  :  Voluntas  ex  Tolun- 
tate,  quod  utique  dici  tcI  sentlri  absnrdlssimum  est : 
ac  proinde  longe  aiiud  est  regula  qua  de  Deo  all- 
quid  secundum  essentiam  diciiur,  aliud  cum  secun- 
dum  comparationem  bumanae  mentis  allquid  de  II lo 
pronuntiatur.  Nos  proinde  consentientes  et  seqiien- 
les  doctoris  egregii  Augustini  sententiam  diximns 
secundum  diTlnx  Trinitaiis  essentiam  :  Voluntas  de 
TOlunlaie  543»  ^^^^^  ^^  'P^^  ^^  quinto  decimo  libro 
Trinitatis  Dei  pronunilat  ila  dlcens :  Metlus  quantum 
existimo  dicitur  consiKum  deconsilio  et  Toluntas^i 
Toluntate,  sicut  substantia  de  substantia,  sapientia 


lieati  Athanasii  sentenlia  Id  ipsum  nos  debere  542  D  ^®  Mpicntia.  Hlc  Jam  qulsqnls  cst  sapfens  maniibste 


seiitire  pronuntiat  dicens  :  Hanc  di  Deo  rellgiom 
opinMlonii  eententlam  retinemui^  ut  non  aliuU  ejuB 
toluntalem^  allud  eredamui  eise  naturam,  Si  ergo  se- 
condom  quod  hic  doclor  dicil,  id  debemus  seniire  ul 
non  aliud  Dei  Toluntatem»  altud  credamus  ejus  esse 
naturam,  boc  ergo  est  ejus  Tolnntas  quod  et  natura, 
hiic  natura  quod  substantia  vel  essentla.  Filius  igi- 
tur  Dei  de  essontia  Patris  nalus  esl  essentia  de  es- 
I  seiitia,  sicol  natura  de  natura  et  subsiantia  de  sub- 
I  staiitla,  et  lameii  nec  duae  esseniiae,  nec  du»  natu- 
rae,  nec  duae  substantiai  possunt  dici,  sed  una  essen- 
lia,  natura  atqoe  sobstantia,  slcul  el  lumen  de 
lumine*  non  duo  lomloa  sed  onom  lumenj  sicut  el 
ciseoiia  de  esacniia,  non  duo  esseniix  sed  una  es- 


inielligil  non  nos  hic  errasse ,  sed  illos  forsan  in- 
curiosae  lectlonis  intuitu  ferellisse ,  quia  quod  a 
nobis  esl  vcondum  cssentiam  dictotn  ini  secundum 
comparattonem  huroanae  mentis  positum  poiaverunt. 

De  trlbui  iubstantVn  m  Chrlsto  manenlibui  domini 
JuHanfhuertio  manifesta, 

Ad  secundum  quoque  retractandum   capitolum 

Ironsientes ,  quod  Idem  papa  incaute  nos  dtxisae 

poiavity  tres  substantias  in  Cliristo  Del  Filio  proQ- 

teri,  sicot  nos  non   pudcbit  quae  snnl  Tera  de- 

fendere,  hinc  forsan  [£.  4,  T.  i,  S,  iti  (brsitan) 

quosdam  pudebil  quae  rera  sunt  ignorare.  Qols  enhn 

nescial  uiiumqoeroque  bomincm  duabos  consiaro 

sobstaiitiis,  animse  scHicet  et  corporis  1  De  qoibut 


M3  COLLECTIO  CANONCM  S.  ISIDORO  mSPAL.  ASCRIPTA.  SI6 

Aposiolus  speciaiUier  loquilur  diccns :  E(  si  extmor  A  '^gyplo  muscas,  locusUs  ei  bruchos,  pluralem  nu^ 


htimB  nobter  corruwpltUTf  ted  interior  renovatur  de  die 
in  diem.  Sicul  cl  iHe  sitiens  DeuiD  clamabat  in  psal- 
iito  :  Silit  /e,  inquit,  unima  mfa,  quam  mullipliciter  el 
caro  mea,  Mec  non  et  alia  miilta  quae  bominem  dua- 
biift  subHianilis  constare  pronunliant.  Contra  qiiam 
regulaui  invenimus  iiem  inScripturis  aulcarne  ple- 
rumque  sola  nominata  totum  hominem  posse  intel- 
ligi,  aut  iiuima  soia  iulerdum  nominala  totius  ho- 
niiiiis  perTcctionem  agnoscL  Quapropier  natura  di- 
vlna  human»  sociata  nalur»  possuut  el  tres  pro- 
priai  et  dujs  tropice  appellari  substaotiac.  Sed  aliud 
est  curo  per  proprietatem  totus  homo  exprim.lur, 
aliud  cum  a  parte  totus  inleiiigiiur  :  estenim  quidam 
inodus  iocuiionis  qui  frequenter  in  Scripturis  diYl- 


nierum  profcrens  quod  et  utique  verum  esl ,  nun« 
quid  in  parte  isia  quse  pluralitatem  confitetur  polest 
calumnia  cadere,  iit  dicatur  non  esse  verum  quod 
utiqiie  verum  esl  de  multiiudine  locustarum  qu»  re- 
pleverunl  iEgyptum?  Tale  qutppe  et  illud  est  ubi  po- 
pulus  ad  Mi>ysem  Glamavit  dicens :  Ora  ad  Domi» 
num  ut  au(eral  a  nobi$  serpentenu  cum  non  uniiis 
serpentis  sed  muUorum  serpentium  molestias  ille  po- 
pulus  paterelur.  IIoc  etiam  more  et  Apostolus  loqui* 
tur  in  loco  i!Io  ubi  ait :  Quoniam  ex  operibus  legi$  non 
justificabitur  omnis  caro  :  ac  si  diccret  omnis  homo,  a 
pfirte  carnis  toium  hominem  inielligi  volens.  Sic 
ergo  et  de  Domino  noslro  Jesu  Chrislo  cum  scriptuni 
sit  de  illo  in  Evangelio  :  Verbum  caro  facum  es/,  et 


nis  posiius  inveiiitur,  quo  significatura  partetolum :  ^  habilavit  in  nobis,  caro  sola  est  nominata  ut  illic  ta- 

cite  intelllgereturet  anima  secundum  supradictuni  lo> 
cuUouis  roodum  quo  homo  a  parte  totus  accipiiur  : 
qua;  locutionis  regula  plerumque  et  Patribus  est  ser- 
vata.  Sic  enim  ex  hoc  beatus  Cyrillus  in  libro  qui 
vocatur  Scholia  dicii :  Quomodo  igitur  Yerbum  caro 
sit  Tactum  videre  necesse  est :  primum  quidem  di- 
vina  545  Scripiura  carnem  plcrumque  nominai  et 
quasi  ex  parte  animalis  totlus  signiGLaiionem  facit, 
necnon  etiam  a  sola  anima  interdum  lanlumdem  agit ; 
scriptum  est  enim  quod  videbit  omnis  caro  salutare 
Dei.  Ct  ipse  divinus  Paulus  :  Non  consensi^  inquit« 
carni  et  sanguini,  Allocutus  est  auiem  eos  qui  sunl  ex 
Israel  ponlirex  Moyses  :  In  s.p:uaginta  guinque  ani- 
mabus  descenderunl  patres  tui  ia  ^gyptum;  sed  non 


hic  eiiain  tropus  apud  grammaiicos  synecdoche  dici- 
tur.  Scribitur  enim  in  libro  Cenesis  seiundum 
isiam  iropicam  locutionem  significanlem  a  parle  lo- 
lum  :  Factus  est  homo  in  animam  vivcntem ,  cum 
homo  non  solum  ex  anima  sed  et  carne  consieu 
Ilem  siniiliier  a  parte  toiuni,  ubi  oinissa  substantia 
animae  sola  carnis  subslaiiiia  nominaiur,  sicut  in 
psalmo  scribitur  :  Ad  te  omnis  caro  venietf  cum  om- 
nis  lioino  non  solum  ex  carne  sed  et  aniina  constet, 
ct  tanien  sola  carne  nominata  totus  homo  intelligt- 
lur,  sicut  ei  sola  aniina  noniinaia  toius  homo  accipi- 
iiir.  N;im  et  in  Cxodo  volens  similitcr  Scriptura  ho- 
niincs  a  parte  totuin  inteliigi  sic  dicit :  Septuaginta 
anim(s  ingressce  sunt  cum  Jacob  in  jEgypto^  cuia 


ipsae  sepuiaginia  544  ^Mmx  non  sine  suis  corpori-  ^  idcirco  dixeris  quod  uud»  et  sine  carne  aiiiin»  iu 


bus  illic  ingressae  fuissent.  £x  carnis  quoque  nomine 
Lolum  homiiiein  inletligi  voluit  qui  dixit :  Et  in  earne 
mea  v.debo  Deum,  cum  nou  sine  auimabus  suis  resur^ 
fiuiia  sint  corpora.  Ccce  per  consuetuditiem  Scri- 
pturae  sacrae  probaviinus  et  proprie  honiinem  ipsis 
quibus  con&tat  substantiis  appellnri,  et  tropice  a 
parie  toiuin  homiiiem  posse  iuteitigi.  Si  quaeras  cul- 
pain,  oec  ille  errasse  dicendus  est  qui  lotum  homi'* 
nein  carne  et  anima  nominata  expressit ;  quia  utrum- 
que  inculpabiliter  dioi  Scriptura  divina  cenvincit.  Ct 
tainen  cuin  jam  priibatum  teneamus  nec  lllam  iiec 
i^ain  partom  esse  culpandain^  quxrendum  est,  qiiae 
pars  plus  possit  e^se  ad  totum  hominem  inielligen- 


^gypto  desceuderunt,  nec  porro  quod  in  animabus, 
corporibus  et  solis  carnibus  salutare  suum  Deus  iit- 
dulserit.  Quoiies  igitur  auJiiuus  carnem  rac^im  esse 
Ycrbum ,  hoininem  ijilelligainus  ex  anima  et  corpore 
factum  :  el  ca:tera.  Iiem  sancius  Augustinus  in  li.bro 
Quxstionum  conlra  Apoliinartstas  sic  dicit  :  Si  ubi- 
cunqite  caro  fuerit  nomiuata  et  anima  lacita,  sic  in- 
tclligendum  est  ut  anima  ibi  non  essc  credatur,  nec 
illi  habebant  auimara  de  quibus  dictum  cst :  Et  vide» 
bit  omnis  caro  salutare  Dei :  et  illud  in  psalino :  Exaudi 
preees,  ad  te  omnis  caro  veniet :  et  illnd  in  Cvangeiio  : 
Sicut  dedisti  et  potcstatem  omnis  carnis  ut  omne  quod 
dedisti  ei  non  pereat^  sed  habeat  vitam  a^ternam^  Uiide 


ilum  facilior  atque  etiam  repulsa  omni  obscuriiaie  |\  intelligitur  solere  homines  per  nominationem  solius 

I..    !  i:^^     ..._  .—   _—     —  _    I  •  -  •       •       «i»         •        .  j  t  .     _  I    «....•    _  _._  _.:    ... 


lucidior,  utrum  ea  qux  sobm  carnem  noininans  et 
animain  laciteibi  vuU  iiilelligi,  an  eaquae  aniinam  et 
Cirnem  exprimens  totum  dicit?  Quod  ut  manifcstius 
iiiiiotfscat,  quacdam  exeinpla  ponenda  sunt.  Ecce 
jiixta  superiorem  tropicx  locutiouis  modum,  quod 
synecdoche  dicitur,  quo  aut  p^s  a  toto  aut  a  loio 
pars  intciligitur,  scriptum  invenimus  de  flagellatione 
Algypti  io  psalrois :  Immiut  in  eis  muscam  caitinam  : 
nec  non  et  illud  :  Dixit  et  venit  iocusta  et  bruchus :  vo- 
lensScriptura  isto  genere  locutiouis  non  singularita- 
tem  sed  pluralitatem  muscarum  et  locustjrum  intcl- 
ligi  ;  non  euim  una  muscavel  locusta,  sed  rouliiiudo 
muscarum  et  locusurum  replevorunt  iEgyptuin.  At 
iiuiic  si  aliqute  nostrorum  JQodo  dicat,  Misit  Deus  in 


carnis  signiflcari,  ut  secundum  hanc  luculionein  eiiam 
iilud  pos^it  inielligi  ut  quod  diclum  est :  Verbum  earo 
factum  estf  nihil  dicium  sit,  nist  Verbum  homo  facium 
est :  sicut  eniiu  a  parte  totum  plenimqiie  noniinaia 
sola  aniina  hoiuo  intelligilur  sicut  est  illud :  Tot  animce 
descenderunt  in  jEgyplum,  sic  rursus  a  p.trte  totura 
etiam  nominaia  sola  carne  homo  inteiligitur.  Item 
ipse  in  libro  Cnchiridion  dicit :  Yerbum  caro  factuin 
est,  a  diviniiaie  carne  suscepia,non  in  carnem  divini- 
tate  inuiata.  Carnem  quippe  hic  hominem  debcmus 
accipere,  a  parte  totum  signiflcante  locutiono,  sicut 
diciuni  est :  Quoniam  ex  operibus  legis  non  justificabi* 
tur  omnis  caro,  id  est  oiunis  homo.  Quapropter  Lxc 
e^t  Pairum  plena  ex  Scripturarum  roore  libata  seu- 


u 


W  GONCILIA  IllSPANIiE.  * 

feniid,  lU  tnm  a  pflirte  lotnm  unaqiiaelibel  iiomiuis  A 
assumpii  w  Cbristo  siibslaniia  nominninr,  iltic  siaiim 
et  altera  inteliigniur.  Nam  etsi  una  sccuiidum  hunc 
tropum  lacetur  et  alia  diciiur,  diise  lamen  nihilomi* 
nus  iiftelliguntur.  Nemo  crgo  jam  dicat,  cum  aud  i 
toium  horainem  a  parti^  posse  intcliigit  non  del)ere 
ires  in  Christo  snbstantias  prontert  cuni  isto  genere 
loeutionis  aliud  ex  altero  cogatur  intelligi.  Nihil  ergo 
dtTersitatis  est  siYC  tropice  una  sive  proprie  gemina 
bominis  nominata  substantia,  cum  otraqiie  locutio 
hominem  a  Deo  assumptum  non  nisi  in  duabus  sub** 
itaoiiis  nos  intell  gere  et  conflieri  permitiat :  ac  per 
hoc  tres  in  Chris>o  suhstantias  profileri  ille  non  du- 
bitabit  qui  hanc  rationein  plena  cognitione  didicerit. 
Caeterura  obi  non  tropice  sed  proprie  hi  Patres  ho- 
minem  toiom  546  ^  Christo  susceptum  esse  faten-  " 
tur,  sic  in  suii  tractaiibus  posuerunt.  Beatus  enim 
Cyrillus  in  superiori  libro  qui  vocatur  Scliolia  sic  di- 
cit,  iibi  feritatcm  trium  substantlarum  Christi  fignra 
TCteris  teatiroonii  apcrle  convincit :  sic  eiiiin  ait,  qnod 
ado<iaio  Verbo  Deo  vcrsc  humanitati  inconfusac  tarocn 
subsiantiae  permanserunt.  Ercctum  est  secuiidum  Det 
▼oluniatem  sanctum  tabcrnaculum  per  desertum ,  et 
in  co  muliis  modis  formabatur  Emroanuel.  Ait  igitur 
Deus  omnipotens  ad  divinum  Moysein  :  £(  fadei  ar* 
eam  tetllmonii  ex  lignis  imputribiitbui^  duorum  cubUo* 
rum  ei  dimidii  longitudinem,  et  eubiti  et  dimidii  atiitU" 
dinem  :  cl  inaurabii  eam  auro  puro;  extra  et  inira 
inaurabis  eanu  St*d  lignum  quidem  impuiribile  sit 
figura  corporis  iocorrupti,  impulribilis  enim  cedrus : 
aunifn  vero  quasi  niaieries  aliis  pretiosior  divin» 
nobis  indicat  substantix  m.ijestatem.  Atiendc  igiiur 
rum  arca  toia  inauraia  sit  auro  puro  eitra  et  intra, 
adunatum  quidem  fuerat  snnctx  carni  Deus  Verbum, 
ci  id  est  ot  opinoF  arcam  fuisse  extra  inauralam :  qood 
Tero  et  animam  rationabilem  qnx  corpori  inerat  pro- 
priani  fecerit  ex  hoc  apparet  quod  ei  inira  arcam 
praeceperit  inaurari.  Quod  autem  naturas  sive  Bub* 
stnntiae  inconfusae  manserunt  hinc  scimus  :  aurom 
enim  soperpositum  ligno  mansit  id  quod  erat,  et  or- 
nabatnr  quidero  lignuin  auri  decore,  tamen  lignum 
esse  non  desiit.  liem  sanctus  Aogustiniis  in  libro 
rrinitatis  Dei  id  ipsum  eiprimens  dicit  :  Sic  Deo 
conjungi  potuit  humana  natura  ut  ex  duabus  sub- 
siantiis  fieret  una  perfiona,  ac  per  lioc  jam  ex  tribus,  n 
Deo,  anima  et  carne.  Hsec  igitur  sanclis  Palribus  nos 
docentibus  et  utramque  locutionis  regulam  nobis  in- 
sinuantibiis,  videant  jam  tandem  et  seniiant  qui  sine 
ravore  partium  Judicant,  quae  pars  plus  potest  esse 
tutissima,  licet  in  neutram  partero  possit  cadere 
culpa,  utrumne  illa  qux  in  Cbristo  Dei  Fiiio  unam 
Verbi,  aKeram  honllnis  a  parte  toitim  substantiam 
profiietur,  an  ista  quae  proprie  totum  hominem  in 
dtiabus  sttbslantiis  Vcrbo  Dei  adunatom  fuisse  fute- 
tur.  fn  ilia  enim  parte  quae  a  parle  totum  liominem 
iriielligi  volet  potesi  hxreiicorum  dolus  latere,  ut 
iHiatnqnamlibet  ex  his  substantiam  nominans  aliaiu 
Supprimat,  sicque  qiiod  oro  non  profltetur  uec  corde 

•  D.R.^E.  i,  T.  i,  2,/lrma««r. 


-  TOLBTANUM  Xt.  gfji 

confitenttir,  siout  Apollioaris  qui  ncgat  Douiinum  JfK 
sum  bumanam  animam  habuisse,  vel  Maiiichxus  ne- 
gans  in  Christo  assumpti  corporis  verilatcui.  In  hae 
vero  nostra  professione  ubi  prspmissn  verM  subsiantia 
specialiier  duas  bominis  in  uiia  Christi  persona  sub« 
stantias  profitemur,  uullus  potest  acciUere  vel  snspi* 
cari  frauduientiae  dolus,  quando  evidenier  in  Dco  aa- 
sumptus  prsdicelur  bomo  toius.  Tutior  ergo  pars  est 
qiiac  totum  dicit  quam  quae  aliquid  supprimit,  et  plus 
claret  qiiod  proprie  dicUur  qiiam  quod  arcta  tropice 
locutioiie  547  formatur  «.  Sed  forte  uos  soli  hoe 
dicimus  quod  inajorum  sentenlia  tion  probamus  ;  ju* 
dicem  jam  ergo  Augustinuin  si  coinplacet  advoceinuSy 
et  quain  partem  coutra  hsrelicos  munitiorem  esse 
pronuiitiet  audiainns.  Sic  enim  in  traclatu  Symboli 
dicit :  Teroporall  dispensationi  doniinicae  multis  mo* 
dis  insidiantur  hairetici :  sed  quisquis  tenuerit  catho- 
licam  fldein ,  ut  totuin  hominem  eredat  a  Verbo  l^^t 
esse  susceptoffl,  Jd  est  corpus,  animam  et  spirituni, 
satis  contra  iUos  munilus  est.  Ecce  spiritalis  spirita* 
liter  uiraque  considerans  judiciuro  protulit,  seiiten- 
tiaro  flxii,  muniliorem  et  tutiorem  partem  illam  esse 
pronuntians,  quae  contra  haerelicos  totom  honiinem 
a  Verbo  Dei  susceptum  in  duabus  substanliis  carnis 
aniinaeque  defenderit.  Sed  forte  aliqiils  dicat  j.im  bic 
tria  quxdam  hominis  norainata,  id  cst  eorpus,  aai- 
mam  et  spiritum  :  Iria  quidera  dicunlur  sed  duo  sont, 
sicut  ab  eodero  doclore  in  praedicto  Syinboli  iract itu 
convincitiir.  Tria  sunt,  ail,  quihus  hoino  cousiat,  spi- 
rilus,  nnima  et  corpus,  quae  rursus  duo  diciintur,  quia 
saepe  anima  siinul  cum  spiriiu  nominalur  :  pors  cniiii 
qu;rdam  ejiisdein  rationalis  qua  carcnt  bestia:  spiritus 
dicitur.  Quod  etiam  in  epis!ola  ad  Petrum  dtlucida 
manifestatione  ezsequiiur,  qiiod  spiritos  et  aniina 
utrumque  sini  unum  et  unius  esse  substantiae  seniiaa- 
tur.  Dicit  enim  doo  quacdam  esse  animaro  et  spiritum, 
secundum  id  quod  scripium  est :  Abiotviui  ab  ipirilm 
meo  ammam  meam;  et  utrumque  ad  naturam  homtiii» 
pertinere,  ut  totus  homo  sit  spiritus,  anlma  et  corpus, 
sed  aliquaiido  dno  ista  slmul  nomioe  animae  nuncu- 
pbri,  quale  est  illud  :  Et  faelui  eet  homo  m  aNfniam 
tivam;  ibi  quippe  et  spiritus  intelligitur  :  itemqoe 
aliqoando  utrumque  nomine  spiritns  dici,  sicoti  est ; 
Et  indinato  eapile  tradidii  ipiritum :  ubi  et  aDinia  ne» 
cesse  est  intelligator,  et  utrumqoe  unom  et  unius 
essd  substanliae.  Ac  per  hoc  noii  anima  et  spiritoa 
sed  animam  et  corpus  duae  speciales  hoiuiuis  sub* 
atantiae  sunt,  quae  et  diversae  dieootur.  Nos  proiode 
In  jam  dicto  fidei  nostrae  optisculo  ApoUina:  istaruni 
hxreal  respondentes  trea  in  Chrlsto  substantiaa  di«i- 
mus,  quod  et  majores  nostros  docutsse  monstramns, 
honorantes  Tidelicet  et  seqoentes  aententiam  docte* 
ris  egregil  fli8palens:s  sedis  episcopi ,  quam  in  Ilbisis 
suis  deDiffercntia  natorae  Cliristi  vcl  nostra  disseniit, 
ubi  ait :  Nos  ex  duabus  subsisiimns  substanais,  cor* 
poris  videlicet  atque  auimae;  iile  ex  trtlNM,  Verbi» 
corporis  atqiie  animas :  inde  est  quod  perfecius  bomu» 
pTfecttts  prjidicalur  et  Deus.  ILic  igttur  praeparva 


m  G0LLECT10  GANONUM  S.  ISIDORO  HISPAL.  ASCRIPTA. 

<|6  Ftlribus  exenpki  libavioius  ul  in-breri  ea  qii«  A  que  difiscnLiufit,  n(m  jom  cum  fliis  est  amplius  eon- 


compelunt  mon&trsremus  :  caBterom  qiii  bxt  adbue 
inlensius  legendo  quapsieritf  plurima  colligere  polerit. 
3am  548  ^^^^  si  iinpuderata  quis  frome  nec  bis  Pa- 
tribiis  oedat,  ei  undc  ista  libaverint  insolens  scruiator 
eiquirat,  cvangelicis  saltem  vocibus  credai,  quibus 
bas  tres  sul>8Untias  sibi  inesse  Gbristus  ipse  pronun- 
tiat.  Iiilerrogatus  enim  a  Judasis  :  Tu  qwi  <sf  respon- 
dir :  Prineipitm  qui  et  lequor  vobit,  Ecce  babes  uriam 
substamiam  deitatis,  ei  restanl  dua  snbsiantiao  ho* 
minis.  Ut  ciiim  veram  camem  homlnis  se  suscepisse 
monsiraret,  palpandum  se  discipulis  prxbuii  dicens  : 
Palpate  ei  videte  quia  spirilut  earnem  et  oim  iion  ka* 
bei^  iicut  me  videii»  habere  :  ecce  expressa  est  sub- 
stanlia  caniis  bumanae.  Item  ut  anims  bumanae  sub- 


tendendum;  sed  majorum  directo  caSle  inhsreiites 
vesiigiis,  ertt  per  diviiium  judicium  amatoribus  vcri- 
taiis  responsio  nostra  sublimis,  eiiam  si  ab  ignorau- 
tibus  asmulis  censeatur  indocUis. 

Uis  itaquesuper  sanctae  fldel  profi^slonemexpllcitis 
ad  contuendam  illanim  seriem  conditionum  oos  ver« 
iimusy  quarum  nexibus  seilligatum  prasdictus  prla- 
ceps  fuerat  proiestBtus.  Etenim  tempore  quo  diva 
memori»  Ervigius  princeps  bunc  praBsentcm  domi" 
num  nostrum  Egicanem  regem  ad  copulam  fili^  suaa 
sub&iituity  liis  euni  primum  llgaininibua  implicavil. 
Glara  igitur  pronuniiaiiies  voce ,  earumdem  condi- 
tionum  nobis  textu  pracoogiiiio  invenimus  illic  iam 
impossi^iilia  \incula  quaedam  juramcAii  iniiexa,  ut 


•Uiiliam  se  su^ceplsse  mon^traret,  dixli  :  Poietiatem  B  difficulter  mens  juraniis  ab  earum  illigatione  sli  li^ 


kabeo  ponendi  animam  meam^  et  poteetatem  iterum  1«- 
mendi  eam.  Ecce  tres  in  unn  Ghristl  persona  sub- 
•lantias  Inconfuse  ei  inscparabiliter  adonatas,  deitaiis 
vitlelicet  atque  humaniiatls,  evangelicis  ornculis  ap- 
probanies  omnes  uno  ore  fstemur  et  pncflxa  seiitenth 
pncdicamus,  confitentes  videlieet  seeundum  Ghalce- 
donense  concillum  eumdem  Domlnum  nosirum  Jesum 
Ghristum  perfectum  in  divinitate,  perfecium  eumdem 
10  bumantiate,  Deum  verum  ct  bomlnem  vcrum,  eum* 
dem  ex  anima  raiionali  et  corpore,  secundum  divini* 
taiera  unius  cum  Patre  naturae,  secundum  humaniia- 
icm  eumdem  onius  naturae  nobiscum,  per  omnia 
similem  nobis  absqiie  peccato,  ante  sxcula  quldem 
ox  Patre  naium  secundum  diviniiatem,  in  novissiims 


bera,  etiam  si  ossei  a  regni  curis  ei  sollicitudinibus 
allena  :  quarum  texirinii  eviiiens  ligatura  inier  cae- 
tera  connexionum  capitula  bis  verbls  habebatur  ex- 
pressa.  Girca  cognatos  meos  filios  vestros  quos  de 
gloriosa  eonjuge  vesira  domina  mea  Liuvigotoiu  re- 
gina  progeiiiios  habere  videmint ,  iam  charum  mo 
amlcum  In  siiicera  mentis  dilectione  sino  fraudulenta 
eallldibiie  exhibere  et  esse  polliceor,  et  ita  cum  eis 
in  aflSectu  duicedinis  et  charitalis  omnibus  dicbus 
vitffimcae  vivere  spondeo,  ut  nec  ipsos  nec  pariem 
eorum  pro  quibusltbet  capiiulis  aut  ordinibus  vel  oc- 
easionibus  quoqnolibei  teinporo  inquieiare  aui  sti- 
mulare  debeam,  nec  uilum  dolorem  nollamque  ma- 
Uiiani  in  corde  vel  anituo  meo  contra  cos  amiKio  ci 


vero  dittbus  euindem  propter  nos  et  propier  nostram  ^  deinceps  quaudoque  retioebo  aut  excogitabo,  oeitue 


saluiem  ex  Maria  virgine  Dei  geniirice  secundum  hu- 
maniutem,  nnum  eumdemque  Chrislum  filium  Dei 
imigeiiitum  in  doas  naturas  incoiifuse,  immuubilttory 
iadivisev  inseparabiliter  cognoscendum  :  in  nulio  na« 
tvrarum  diflerentias  propter  uniutem  perimendas, 
nagls  autem  salva  oirlusfiuo  naturae  proprieuie,  ei 
»  una  coeimie  persona  moque  sutu  concurrente ; 
Don  in  doobos  personis.  parlieodum  vel  dividendumy 
sed  unum  eomdemque  Pilium  nnigenitum  DeomYer- 
bum  DomiiMim  itsum  Ghristum.  Jam  vero  si  qula 
eontra  baec  ulierius  non  insiruendom  sed  conirarium 
se  bule  redditse  rstioiM  praebuorit,  damnailonem  prae- 
fati  eoneilil  sustinebti. 


aliquam  occaaionem  aut  argumentum  enutriebo  (pro 
enutriam],  per  quodaut  praefaia  ancilla  vesira  t^ponsa 
mea  sive  jam  nominati  fllii  vesiri,  qui  de  toiies  dicu  clc- 
mentissima  conjuge  vesira  domina  mea  Liuvigotona 
regina  progeniii  suntaot  in  maximum  aut  in  modicum 
coiiturbentur  vel  stimulentur,  excepto  propter  j^istis* 
aimas  causas  unde  l(*galis  mibi  veritas  patuerit,  quas 
tti  eum  ehariutis  afleotu  ad  oosdem  cognaios  meos 
quaerere  debeam  mihi  iicontiam  reservo.  Et  umen 
de  promptisbima  dileetione  et  chariiate  eorum  nun- 
quam-recedebo  [pro  reoedam] :  nam  ei  pro  causis 
eorum  qiias  aut  Ipsi  conira  quaslibot  persooao  ha* 
boerint  aot  si  quicunque  eoatra  cos  pro  quiboBilam 


Tortiimi  aane  qiiartumque  capitulom  conlucfites  n  rebus  intenderint,  tu  usquequo  advixero  in  eorom* 
n  soliun  sdiHa  sed  iosa  oene  verba  cx  libris  he»io*      dem  filiorum  vestrorum  adiutorio  cum  omni  mentia 


Bon  soliun  «011^0  sed  Ipsa  pene  verba  ex  llbris  beaio* 
nim  Ambrosii  atque  Fulgentii  noa  praelibasse  mon- 
•travimusy  quibns  ea  pra«dictos  vtros  dogmatixasse 
|dmiis,  qoos  quia  celebres  in  toto  orbe  doctores  fe- 
riau  ecdesiarom  Dei  voia  peroenseant,  uoii  i:iis  ea 
SiicceiMendum  sed  potius  succttmbeo4uin,  quia  omno 
quod  eoBiro  iiios  sapiiur  a  reciae  fhlei  regula  abhoN 
rere  sentitur.  Ac  sane  qoainor  speeialiiates  capUukH 
rum  quae  ui  a  nobis  solida  effieereniur  horuti  549 
•unt,  quid  a  quo  ftierh  doctore  prolatnm^  congeato  to 
uno  responsionis  R06trm  libro  caiholicorum  dogmaio 
Patnim,  ante  hoe  blenniom  parti  iili  porreximus 
itignoseendom,  Jam  vero  si  post  baee  et  ab  ipais  deg- 
matibus  Patrom  quibus  bsc  prolau  sunt  in  qnociin- 


dem  filiorum  vestrorum  adjutorio  cum  omni  mentia 
550  ^^  Inuntione,  io  quantum  valoero  et  Deus 
mibi  dederit  posse,  exsurgebo  et  intendebo  [pro  ex« 
surgam  ei  iiitendam],  veluti  si  pro  causa  proprla  mea, 
iii  nec  illi  damnum  aut  perdittonem  quamcunqne  su- 
stineani,  et  iiegotia  eorom  cum  Dei  auxilio  me  iDteo* 
dente,  agente  et  prosequenie  celere  ad  eflectom  per- 
veniant :  etcaetera.  Periectis  Igitur  bis  condiiiooibits, 
qua  divae  memorlae  Ervigius  prioceps  praeseoti  prin- 
cipi  nostro  ob  suorum  tantum  filiorum  viadicaiionem 
extorserat ,  aliae  iterom  conditiones  ox  communi 
voto  sese  nobis  retracundae  objiciuni»  ad  quas  prae«> 
fatus  prtuceps  Egica  io  regnom  adscliua  juraoieoto- 
ruin  suorum  vou  Deo  reddiditi  cum  se  jusiiiiam 


8ti  COMCiUA  BISPANUE.  -  TOUlTANqil  X¥. 

popuiis  rdMilamm  prmnitil  ac  ne  qneinquam  eon-  A  Hs  cognatisqne  serretar,  nnom  qnld  ex  doolnis  nni- 


ira  justitiam  laederet  jnsjurandi  attestaiione  devovit. 
Prim*  igitnr  conditionnm  iJlarum  series  ■  periraGlaia 
nnllom  hia  secundia  condiliontbus  vhJeiur  esse 
coAiraria.  Quomodo  enim  pro  cognalis  causaiurus 
exsorgens  deoerlaniibus  contra  eos  dabii  jusliliae 
palniam »  si  ipse  *  conlra  eos  senienliam  suam  de* 
fendat,  ant  si  ipse,  sicul  juravil,  negotiisil  objeclor? 
tfnis  exspectabitur  judicii  terminatort  anl  quomodo 
data  m  populis  juramenta  servabit,  ul  nnllum  siciil 
esi  pollicitus  conlra  justitiam  gravel ,  si  in  lantum 
cognatis  protectionis  adminicula  prassiet,  quandiu 
negofia  eorum  se  proseqiiente  ad  effectuin  videaniur 
perlingere?  Sic  eiiim,  sicut  jam  superius  dictum , 
Jnrasse  se  pra^fatum  principem  consial  ul  negntia 


tatis  gratiam  redolens  neutrum  dividai,  sed  compo- 
nal.  Non  enim  possunt  ulraque  sejuncta  aeqtia  obser- 
vaniiae  lance  servari,  qula  si  promissa  cogoatis  fides 
servetiir»  popuiis  quae  promissa  sunt  deperibunl :  ai 
iterum  si  data  in  populis  iotemeraia  Deo  sacramenta 
serventur«  cognalis  procul  dubio  promissa  beneficia 
negabiintor :  nec  unius  partis  praestatio  sine  alterios 
pariis  potesl  esse  dispendio.  Quid  ergo?  nunquid  ob 
lioc  iitrar|ue  jurainentoriim  promissa  solvenda  suai, 
quia  singula  Invicem  sine  culpa  agi  non  possunl? 
Absit.  Transfundendum  ergo  est  unum  in  alterum  el 
ad  onam  reguUm  redigendum,  lla  ut  miiioris  partis 
vota  potioribossinl  eoi^oncta,  eiaffectos  protectionis« 
qui  privatim  socero  promissos  est  et  cognaiis,  traiis- 


forum  se  iniepdenle  et  prosequente  ad  effectom  per-  ^  fusus  generaliler  servetur  in  populis ;  non  quo  aui 


veiiiaiU.  llligatom  itaqoe  priocipem  otriosque  panis 
vinculis  conluentes  perpendiuius  quia  uiraqiie  pro- 
missio  simol  ab  eodem  iiiculpabiliier  impleri  iion 
possil,  quanqoam  si  bene  res  considerata  Iractetnr» 
tonc  ab  illis  primis  conditlonibos  absololus  0:»tensos 
esi,  qoando  ad  secondas  bas  condillones  p0|>olorum 
jurare  coaclos  est,  qoia  ono  eodemque  coiiipulsio- 
nis  auciore  uirumque  coiifectum  est.  Quapropter  per- 
pensis  utraruniqiie  condilionum  aregaiiouibus  atqiie 
commooi  omuiuin  collalioiie  traciatis  iiiveiiimus  in 
lllis  condiiionibus,  ad  quas  priinuin  bic  princeps  no« 
ster  socero  jurasse  dignoscilor,  sola  illic  proprii  ju- 
ris  commoda  Ci»g!uia;  io  bis  aoiem  cooditloitibos 


binc  aot  inde  promissa  fides  patiaiur  dispendiom , 
sed  quo  jnncta  »tque  in  alterutnun  transfusa  coin- 
muiie  defensionis  senliat  lucrum.  Dicirous  ergo  per 
spiriium  Dei  et  prxfixam  seiitentiam  poiiimus,  eo 
In  nobis  loquenie  qul  se  in  suo  nomine  aggregatis 
mediuin  adi  sse  promisit.  Sic  ergo  ab  illis  vinculis 
juramenli,  quibus  socero  ante  juravii,  princi|)eui 
iiostrom  Egicanem  regem  sancla  synodus  absolven- 
duiii  elegit,  iit  aut  cognaios  ad  populuruiu  regulain 
dirigai,  aut  popu!os  in  cognatorum  ju^tam  defensio* 
nem  assumat,  ut  quasi  uuius  patris  germinisque  filios 
utnimque  uiio  devocans  in  affectu  nec  in  cognatorum 
justis  negotiis  favurem  populorum  obtendat,  nec  rur- 


h«iiiesti  juris  vula  (lonict^a  -  iHic  ante  regnom  onius  ^  ^us  in  popoiorum  questibus  cpgnuiis  favere  perientet; 


toend^  domos  fldes  exacta ;  bic  posi  regnum  inof- 
fensa  regendarnmplebiom  vota  pcdlicita :  illic  privalos 
amor  ob  defensiotiem  filiorum  proiendiiur ;  bic  ge- 
neralis  patriae  ei  geiitis  affectio  pollicetor :  joratio 
illa  offensis  foraan  plurlmis  oui  taiitom  domiii  porla- 
bit  ellectmn ;  basc  vero  generale  cqoiuiis  servans 
10  slngulls  conipromissom  nulll  parti  dabil  veritaMi 
esciJiom.  Quid  igttur  ex  ulroque  justo  disputatiunis 
fiae  conficitur?  nunquid  p:iucorum  551  ^^'us  eril 
exstinclio  piurimorom  ?  aui  nunquid  tanium  valere 
dehel  privalae  rei  commodum  quain  generalis  rele- 
vailo  popuiorum  ?  Absit.  Quia  crgo  in  illa  juralione 
acceptio  privatarum  cogitaia  esi  personarum,  in  bac 
aoteni  gencralis  proteciio  plebium,  quae  ex  his  dua- 


01  tain  lu  populorum  quain  in  cugnaturiim  negotiia 
una  eademque  itlis  fides  servanda  sit»  nec  alio  affecio 
Iractandos  eligat  cognaios  qiiain  populos,  quo  iiide- 
ptuin  552^®''^"^  regnum  directo  aequitatis  gradieus 
calle  nec  profanatiouis  in  ulrumque  subeal  notam  , 
nec  pietaiis  claudat  ulrisque  partibus  viscera. 

Seconda  posl  haac  nostro  coslui  retraclanda  se 
collatio  intolit,  pro  coodiiiooibus  scilicel  illis  quas 
jam  dicius  priuceps  £rvigius  ob  luilionem  fiiionim 
soorum  lotios  regni  sui  popolos  jiirare  eoegit.  Qaibui 
inspeclis  eidiotissimeretractaUsnihJ  illic  iuveuimos 
quod  aequitati  sii  obvium,  nihil  qiiod  pietati  adver* 
smu.  Occasiooes  laiitom  iliic  malitiu)  ampoiantur» 
nam  juslorum  negotioriifn  adilus  oon  exeloditar: 


hos  sit  potius  observanda,  divina  nobis  pandat  aeo-  p  hoc  eiiim  singubriter  illic  servandom  pronilltilor« 


leiilio»  Scrlptom  est  euim  in  Proverbiis  Salomonis : 
C^noicere  penonam  in  jiuUcio  uon  e»l  bonum :  Chri- 
aiua  qooqoe  in  Evangelio :  NolUe  judicare  $aund¥im 
fademj  $ed  jutium  judicium  jwiAcaU  :  Paolo  praeser- 
lifls  apeaiolo  pro  his  specialiier  praesiroeiile  :  Vi  non 
q%od  nokii  ulile  eil,  ied  quod  muUit^  ui 
4  fUmi.  Jam  ergo  iii  (iromptu  esl  qoid  ex  his  doo* 
hua  aalobri  pielale  praeponderet ;  et  ideo  iiiteiiiera- 
la  pkis  eronl  quae  patriae  sunl  salubri  pollicitaiiooe 
jttraia,  quam  illa  quae  ob  unius  tanium  doinus  sunl 
ttitlitatem  pollicila.  Nec  lioc  quidem  sic  dlcimos,  oi 
illa  qo9e  pridem  pro  cogoalis  jurata  soni  peiiilos  de- 
ainiMilory  sed  poiiua  oi  onos  idemque  affSeetos  popo- 

•  Es  reUquia^  praeter  A.,  in  quo  :  periracianda. 
Pat&ol.  LXXXiV, 


quod  generaliler  a  Domiuo  omoi  Christiaoo  juheiury. 
scilicel  01  maliiia  caveaior,  uiooceotia  ilhiiaia  ser* 
velur,  frostretor  iiocendi  proposiium»  adNiiilaliir 
iiegoiiosoin  Jufttumqoe  iodiciom,  Hoc  enim  ai  ceoi- 
muni  omiiium  lege  servelor»  ei  illmsom  aemeo  ro* 
giom  a  nocibililaie  servahiiiir  «l  veriias  popolia  sioe 
perjiirll  prodanaiiooe  reddeior.  fieqoe  enim  illic  ju- 
raiom  esi  ol  aol  caosaoies  eoolra  liiioa  aoos  neoM» 
jttvarel  aot  nullos  soper  eos  asqoilsilis  jodiciom  pro- 
roerei »  ohi  jaiu  dictos  prioeeps  ooo  scUom  aingotia 
negotia  soa  jodicialiter  proponendi  adiiom  irihoii» 
sed  ei  sceiera  filiorom  soorom ,  si  qoa  aeeidi^^senit 
legibos  olciscenda  permisll.  Qood  ergo  illic  noii  esi 


IT 


55 


COLLk:CTld  CAT40NU»  S.  ISIDORO  HISPAL.  ASCRIPTA. 


5U 


luraium  el  ftmen  juraium  nrisse  impudenter  asseri-  A  tegem  Chrhti.  Ilac  igilur  ratione  prabmisaa,  absoluiif 

lur,  non  devocavil  pbpulos  in  pcr)urii  crinicn ,  qnia 

nec  alligainm  cerniiur  conditionum  in  serie :  neque 

eiiim  nobis  est  colilbendum  quod  in  illis  conditio- 

nibQS  non  inyeDimus  esse  cobibitum ;  recedenduin 

tamen  est  a  maHiia,  et  eisequenda  suntnegotia  op- 

portuna,  nec  enim  quonimdam  incauia  illa  dicncius 

attenrdetur  qoae  impudentcr  asiruere  nititur  illos  tan- 

tuni  innoxios  esse  a  perjurii  crimine  qui  negotia  sua 

tanium  visi  fuerint  objecisse,  illos  auiem  qui  vel  talia 

ncginia  judicanda  snsceperlnt,  vel  bujusmodi  pro 

«quiiate  adjuverint,  inexpiabili  profanationis  ci  imiiie 

irreilri.  Ha>c  quippe  dicunt  contentioso  magis  qnam 

rationabili  strepitu  obstrepenies ,  nescienles  videli- 

cet,  qula  si  ncgatus  fuisset  illic  aditus  judicandi ,  iie- 


ct  dlscretis  personis  atquo  vodbus  singuloruui  ncg»- 
lia  ipsa  quae  contra  pariem  Jain  dicti  piae  niemoriae 
Enrigii  principis  vcl  filiorum  ejus  liabebaniur  propo- 
neiida,  admisimus,  dennientes  ut  legibus  canonibus- 
que  deslgnata  jnstitia  inter  oppoaenies  et  respon- 
dentes  a  jiidicibus  inconcussa  servetur.  His  liaque 
excursis  quae  placido  dispositioni^  fine  conclusa  sunt« 
damus  soli  Deo  gloriam  et  hoiiorem,  poscentes  ejus 
profnsissimam  pieiatem,  ut  ejus  virtus  atque  poten- 
lia  et  nostrariim  ^otvat  mentium  li^aiuram,  et  glo- 
rioso  amatori  Ghristi  Egicani  principi  nostro  aitri- 
buat  feiicem  [  pro  teVix  ]  rcgui  reientare  sceptrum» 
felicioris  vltae  ducere  cursum,  ac  dluturnum  cum 
pace  in  populis  tenere  imperium,  eo  praeslante  qui 


garelur  et  proponendi ;  sed  qui  admisit  justac  propo-  B  est  rex  omnium  rogum  ct  ciijus  regnum  manet  iu 
fiitionis  negoiium,  noo  voluit  prolatae  aequitalis  ampu-     saecula  saeculorum.  Anien. 


tare  judicium,  nec  qui  proponentem  admisii  poiesta- 
teni  jiiste  judicandi  judicibus  abstulit.  Magna  ergo 
stultitiae  vox  est  haec  sentire  vel  loqui,  nam  e  contra 
ecce  pene  per  toum  divin»  seriem  Scripturae  plus  ju- 
diribus  prTcipitur  jodlcare  justitiam  qunm  populis  sua 
«bjcciare  negotia.  Dicirenim  Scriptura:  Juite  judi' 
cafe,  filii  homnum :  nec  addidit :  Juste  proponite  cau- 
sas  fesiras,  filii  liominum.  Nunquid  quia  judicesjuste 
judicare  admonuU,  idco  populis  proponendi  sua  ne- 
gotia  interdixit ,  idco  quod  de  negoliis  proponcndis 
nihi!  553  protulit  ?  Nunquid  super  eo  judicii  forroii- 
la  lexitur,  qui  mutus  et  absque  propositione  senil« 
tur  T  Non  ergo  aut  judicia  sine  objectis  aut  objeda 
siiie  judicibus  esse  possunt,  quo  aut  judex  desit  cau- 
sanli  aut  causans  desit  ullo  modo  jndici.  Quapropler 
conditiones  Ipsp,  in  quibus  nec  veritas  est  prapcisa 
nec  pietatis  ampuiata  sunt  viscera,  n  )n  tenehunt  aut 
Jusie  proponentes ad  perjirii  saeillegiiim,  aut  juste 
iudicantes  ad  profanaliouis  reatom.  Hac  igitur  red- 
diu  ratione  conficitur,  ut  ad  prxdiciarnm  scriem 
conditlonum  nullus  teneatur  obnosius,  quisqu  s  re^ 
pulsa  malitia  contra  ]am  dicti  principls  partem  aut 
negotia  sibi  debiu  iudierbus  judicanda  ol^ecerit,  aut 
qni  ulium  mandaia  susceperint,  aut  iesiis  iudei  qui 
adrocattts  lesiimonlum  dixerit,  aut  judiees  Ipsf  qui 
bttjusmodi  juste  negotia  lerminaTerint,  vel  hi  etlam 
qui  parti  jusiltlam  habenti  simpliciter  fautores  exsii- 


Lex  in  confirmatinne  eoncUii  generalis  tub  anno  primo 
regni  gtoriosi  Egieanii  princiftii  notiri» 

Discretis  eximits  temporis  nostri  gesiis  554  sj~ 
nodalibus  praefavenie<,  quibus  et  doririnae  sacro-i 
sanctae  Adei  haUrivimus  copiam  et  imlissolubilis  ju- 
ramenli  novimus  confracuro  esse  cateuam,  iJ  lege 
promulgata  decernimus,  ut  ea  ipsa,  qux  incoovulso 
canonum  vigore  decreu  suut,  ab  oninibus  cauiissima 
ei  diligenll  observatione  serventur.  Si  quis  auiero 
his  ipsis  dennitioiiibus  contraire  voluerit,  decinia 
suaruffl  reruiii  parte  inulciabitur  et  cxcoroniunica- 
tlonis  insupcr  sententia  fcrietur. 

Ego  Juliantis  urbis  regiae  uiciropoIiUnus  episcopus 
haec  canonum  statuta  subscripsi. 

Suniefredus  Narbnnensis  sedis  ^  episcopns  hacc  ca- 
honum  statutn  subscripsi. 

Floresindus  Ilispalensis  sedis  episcopus  haec  ca- 
nonum  siatuta  subscripsi. 

Faustinus  Bracareiisis  sedis  episcopus  hacc  cano- 
num  staiuu  subscripsi. 

Maxtmus  Emeritensis  sedis  episcopos  haec  cano- 
nom  stauia  subscripsi. 

IJalius  Barcinonensls  sedn  episcopus  iu  subscripsi. 

Muiuulus  Cordabeosis  sedis  episcopus  iu  sub- 
scripsi. 

Concordhis  Pulentinae  sedis  epi&copos  ica  sub- 
scripsi. 


teriiit  ad  relevationem  potius  miserorum  currentes,  ^^     Riccila  Accitanae  sedis  episcopos  iu  subscripal 


qnam  partl  emi|uam  delecuntes  esse  nociblles. 
Scriptum  est  enlm  :  Ptetet  a^  omw^  utilie  eU ;  ne- 
qne  eniin  ccssandom  esi  a  mlsericordifi  opere  quod 
Hto  non  kiterdlciom  esi  foadere.  Quia  ergo  Hiic  Jn- 
sltii»  adiius  iten  ncgatur,  eensequeiis  esi  ui  nec  pie- 
iAS  abnegelur :  non  enim  plene  Jiistitlam  dillgit  qul 
pieUiero  proximo  non  impendlt.  Sie  ergo  « incoii- 
cvasc  pieiaiis  ser? anies  affeetum,  lUed  apnsielicum 
yrmlegimoa  obiervatidom  quo  manifesie  praeeipi- 
i«r  :  Invkem  onere  ttara  porkite,  et  Ue  adimptekiiie 

•B.  R.,<nfm  :  aique  ab  hac  voce  deesi  folittm,  quae 
supersuut  ad  hoc  concilium  pertineniia  aique  se- 
V|ueutis  iultinm  comprehendens. 

>»  E.  4,  T.  I,  2,  iedis  melropotitanui  epiicopui; 


Gaudeniius  Valerlensis  sedis  episcopus  ita  sub- 
scripsi. 

Cecilius  Dertosanae  sedis  episcopiis  lU  subscri|)si. 

Deodatus  Segobiensls  sedis  episcopus  iia  sub- 
scripsi. 

Ervigius  Calabriensis  sedls  episcopos  iia  sub- 
scripsi. 

Honcfonsus  Egiditsnae  sedis  episcopos  lia  sub- 
scri|.si. 

Gregorius  Oretanae  sedis  episcopus  ita  subscripsi. 

atque  quaiuor  eilam  seqnentlbns  e^scopis  metrope- 
litani  dignitas  in  iisdem  Codtdbtts  ascribiiur.  Oliscr> 
vandum  quoqiie  non  eumdcni  orJinem  in  omnibus 
Codicibus  scrvare  episcoporum  subscripiionea. 


5: 


COiNCILIA  HISPANIiE.  —  TOLGTANUIf  XV. 


5i6 


Procuttts  Bij^strengis  sedis  episcopos  iu  sub- 
scripsi. 

Sonna  Oxomensis  sedis  episcopus  iia  subseripsi. 

Sarmata  Valentinae  sedis  episeopus  ila  siibscripsi. 

Mareianus  Dianlensis  sedis  epiacopos  subscripsi. 

Joannes  Avilensis  sedis  episcopos  ita  subscrlpsi. 

Gabinius  Arcavicensis  sedis  episcopus  ita  sub- 
scnpsi. 

Samuel  Malagilanae  sedis  episcopus  itn  sub« 
tcripsi. 

Fmaricns  Portucalensls  sedis  episcoptis  lu  sub- 
scripsi. 

555  Wiserrcdus  [U.,  Guifredus.,  C,  Wifredusl 
Ausoneii«is  sedis  episeopus  ita  stibscripsi. 

Emmila  lliciians  sedis  cplscopus  ila  subscripsl.      .. 

Fefii  Iriensisscdis  episcopus  iia  snbscripsi. 

Enpbrnslos  Lucensis  sedis  episcopus  iia  subscripsi. 

Theoderacis  AsiJonensis  sedis  episcopos  iia  sub- 
scripsi. 

Willedeiis  Calagurritan»  scdis  episcopns  iia  sub- 
scripsi. 

Nepotianos  Tirassonensis  sedis  eplscopns  iia 
siibrcripsi. 

Cunluldus  Italicensis  sedis  episcopusiiasubsrnpsL 
Geia  lliplensis  sedis  episcopus  Ita  subscripsi. 
Stercorius  Aucensls  sedis  episcopas  iia  suliscripsi. 
Dastlius  Basticensis  sedis  episcopus  ita  subscripsi. 
Gaudila  Emporiianae  sedis  epist  opos  ita  subscripsL 
Euredas  llcrdensis  £edis  episcopus  iia  subscrtpsl. 
Piicntus  Biicrrcnsls  sedis  episcopus  ita  subscripsi.  n 
Auieiius  Asluricensis  sedisepiscopusitasubscripsi. 
Oncmundus  Salamanticcnsis  sedis  episeepus  iia 
subscripsi. 

Spassandns  Complutensis  sedis  episcopus  ita  «ub- 
ecripsi. 

Gundcricus  Segoniiensis  sedis  epiacopus  iia  sub- 
acripsi. 

Joannes  Eliberitanx  sedis  eplscopos  ita  tubscripsi. 
Atltus  Urcensls  sedis  cpiscopiis  ita  subscripsl. 
Willepbonsns  Vesensis  sedis  episcopos  Ita  sub- 
tcripsL 

Sabaricus  Gerundensis  scdis  cpbcopas  ita  sub^ 
ScripsL 

Frucliiosus  Auriensis  sedis  episcopus  iu  sub- 
scripsf.  j^ 

Aiiierius  Segobricensis  sedis  episcopus  ita  sub- 
scripsi. 

Valderediis  Caesaraugusiar)»  sedis  episeopus  ita 
subscripsj. 

Adclphus  Todensis  sedls  episcopus  lia  siibscripsi. 

Trucieraundus  Elborensis  bcdls  episcopus  iia  sub- 
scripsi. 

Sisebado  Toccitan»  sedis  eplscopus  iia  subscripsi. 
Aiala  Caorieiisis  sedis  episcopus  ica  subscpit^si. 
Joannes  Egarensis  sedls  epl^copus  ita  subscripsl. 


556  li^idorus  Seiabiensls  sedis  episcopus  iia  suIh 
scripsi. 

Landericus  Olyssiponeosis  sedis  epbeopus  ita  sub- 
scrip^i. 

Miro  Coniiiibricnsis  sedls  episcopus  ita  subscripsL 
Vincentius  Dumieiisis  sedis  episcopiis  ita   siib- 
scrlpsl. 

Piotiiiiis  Lamecensis  scdisepiscopus  lla  subscrlpsi. 
Joannes  Pacensis  sedis  episeopiis  iia  Subscripsi. 
Constanliuns  Egabrensls  sedis  eplscopos  ita  sub- 
seripsi* 

Rogattts  Beatiensis  sedis  episcopus  ita  subscrips'. 

Sesuldus  Arcbipresbyter,  agens  ?icera  douiini 
mel  Cypri.'\ni  Tarracoiiensis  sedis  episcopi ,  ita  sub- 
scripsi. 

Suiiiuiros  abbas,  agens  vicem  dumini  mel  Fk>ri 
Meotesanae  sedis  episcopi,  ita  subscripsL 

Floreotius  presbyier,  agens  vicem  domioi  mei 
Leiiberici  Urgelliiane  scdis  episcopi,  ita  8obscr>pfii« 

Gundila  [£.  4,  T.  J,  2,  Daniel]  abbas,  agens  ?!- 
cem  domini  mei  Agripii  Ossonobensis  sedis  episcopt, 
ita  subscripsi. 

Deslderifis  presbyier,  agens  vicem  domlni  mei 
Nandarbi  Astigiiaoae  sedis  episcopi^  ita  subscripsL 

Absralius  abbas  iu  subscripsi. 

Felix  arcblpresbyter  ita  subscripsi. 

Wisandus  archidiaconus.  iia  subscripsL 

Vincentius  [E.  4,  T.  I,  2,  Massadus]  primicla^ 
rius  iia  subscrlpsi. 

Gerontlus  abbas  ita  subscripsi. 
Castorius  abbas  ita  subscripsL 
Cabriel  abbas  ita  subscripsi. 
Sisebertus  abbas  ita  subscripsi. 
Eulaiius  abbas  i(a  subscripsi. 
Involalos  abbas  iia  subscripsL 
Adeodatus  ablMS  iia  subscripsi. 
Hostrulfos  comes  ita  subscripsi. 
Wimar  cooies  iu  subFcripsL 
Vitultts  comes  iu  subscripsL 
TrasefflundttS  comes  iu  subscripsL 
Valdericus  comes  iu  subseripsL 
Teudila  cooies  lu  snbscripsL 
Nausti  comes  ita  subsciipsl. 
Cisilla  comes  iu  subseripsL 
Gisdamundus  comes  iu  subseripsL 
Sisuldtts  eonies  Ita  sulMcripsi. 
Severinos  comes  ita  aobscripsi. 
Soiina  comes  ita  subseripsL 
Ara  comes  ita  subKTipsl. 
Trasericos  comes  lu  subscripsL 
Ega  comes  ita  subscripsi. 
Suuiemirus  coines  iia  subscripsi. 
AudeiuuDdus  eomes  ita  sabscripsi. 


MB 


LXI 

CONGILIUM    TOLETANUM  DECIMUM-SEXTUM. 

SBIAGIHTA    UVtUS   BPISGOPORUM,   iBRA  BGGXXXI. 

557-598  ^^^  ^ono  ^c^to  indyti  et  •nliodoii  A  in  uomme  Domni  Flmius  EgieA  tem  $aneiimm$ 

di»iiiiiii  el  principis  nostri  Egicanis  sub  die  ti  Nonas 


Maias,  aera  dccxxxi»  unanlmiiaiis  nostrae  con?entiis 
m  pra^loricnsi  basilica ,  sanciorum  videlicet  Petri  et 
Pauli  aggregatus  consisierei  aique  unusquisque  no- 
sirorum  ex  more  secundnm  ordinaiionis  su»  tem- 
pos  in  locis  debitis  resideret »  reruro  prius  omniiMn 
Domino  devolissime  graliarum  jura  persolvimos 
pro  eo  qood  nos  et  alierutr»  visionis  conluiiu  solari 
permisit,  et  alteniae  pacis  oscolo  confovendo  statuit, 
diffusis  cordibus  simulque  et  vocibus  ei  preeiim 
ronrmura  eflbndentes,  ol  sicut  nos  alternorum  osco- 
lorum  impenslone  laetificos  effecit,  ila  serenissimnm 
ac  religiosissimom  prsdictom  Egicanem  principem 
cd}us  jusso  fraterDiiatis  nosiRe  costDS  est  adonatos, 


Patribui  in  hae  ioneui  i^nodo  r€$idenHbu$^ 

Novit,  beatissiml  Patres,  sereniuiis  Dosirasgio- 
riosa  soblimitas  synodicas  advocationis  stDdia  dd* 
tantis  sjecuii  obsiare  ruiiiaiu,  et  tdelibas  popDlis 
Gongruam  salutaris  vitse  Impeiidere  disetpliDiai. 
Quaprnpter  orthodoiae  iidej  religione  pernioCDs, 
vestrique  opiabili  conventu  jocoDdior  reddiiD^,  Cflelo- 
rom  regi  grates  laodomqae  vota  persolvo ,  quoDiaio 
prxstolata  aggregaiionis  vesirae  concorsio  pnBoe- 
ptionis  noslRc  oraculis  devoUssime  paroit,  el  alierns 
visioiiis  exopiata  gaudia  coniroodavit.  Igiiur  vobis 
coram  positus  vestris  precibus  sopen^am  mibi  cle- 
menliam  suiTragari  efHagiians  universilaicm  Siincti- 
todinis  vestrae  Chrisiiaua  meniis  devoliooe  eunve- 


fldei  suae  coDversatione  slabillat,  prorogatione  josii-  ^  nio,  ut  quia  Ecclesiae  sauctae  cathMiicae  digna  specD- 


liae  muDiat,  pacem  tocupleiem  reddat,  impensione 
misericordiae  fulciat,  viriom  rortitodioe  roboret« 
qoo  longaevitaiis  moniis  cloens  cominissa  sibi  regni 
gobernacola  discreto  moderamine  teneat ,  et  com- 
inissos  sibi  popo!os  benigne  regat,  aequedispon.it  et 
{osso  pietatis  modificet.  His  devotione  promptissima 
Sciis,  coepit  onionis  nostrae  numerosiias  de  rcbus 
spiriiualibos  mntna  collailonc  inter  se  orsa  diffun- 
dere ;  atqoe  eventom  rei  spectatione  mansueiisSima 
praestotari. 

igiior  cum  ea  atientios  agerentor,  sic  idem  excel- 
lentissimns  princeps  sanctae  Intentionis  munlmiDe 
fretus»  religione  plenissimus  el  eliieubrationis  sum- 


latione  persiatis  [7.  1,  2,  praestatis],  voUs  meta 
fautores  sitis  vcsiriqoe  pontificatos  meriUs  iii  legen* 
dis  i^opulis  praestanUora  mihi  sobsidia  pr:rpa.retis,  et 
consiliorom  uutrimenta  salobria  afferatis ;  qiio  va- 
leam  sancUmoniae  vestrae  admlnicolo  fuliDS  el  re- 
gnandi  gressus  in  pace  perficere ,  et  geDtem  milu 
sulHiitam  pio  ac  discrelo  mbderamine  regere.  Nam 
el  tales  vos  in  hoe  sancto  conciiio  adesse  pneoplo « 
qoo  gratia  559  Spiritos  sancU  corda  veslm  irra* 
dians  in  medio  sii  vestroriim«  ot  ipse  doceote  id  te* 
neatis  atqoe  serveiis,  onde  el  mibi,  qoi  prae  omnibDf 
multis  sum  crimioibos  dedilos,  ei  cddcIo  popolo  re- 
giminis  mei  respecUo   divioa    semper  opiioleior. 


mae  liiolo  inclylos  nostro  sese  coeiot  iotoUl,  ac  glo-  p  Qoantis  deuiqoe  maiis  iodiguaiile  Deo  terra  qDuUdio 


riosi  capiiis  verUcem  cernuo  voto  r^clinans ,  oostris 
scse  Domino  precaUbos  comDiendari  perceDSoit» 
propriis  manibos  lomam  Dobis  defereos  reserao- 
doin ,  in  quo  soae  devoUonis  vota  el  deliberalionis 
pi.«  desideria  si^tcbant  siylo  gratissime  exarata. 
Umnes  in  comnioiie  stii  oris  dolciflois  esborlans 
oraculis  ait :  En ,  divini  collos  revereDUssimi  sacer- 
dotes.  quid«|uid  proprii  oris  effaMHDC  vestris  sacris 
sen.«ibus  deliui  iniimare ,  qoidqoid  enormis  poterai 
diffusae  eiocoUonis  affalus  exprimere,  sicDl  hic  bre- 
viter  ^mmaiimqoe  caiamo  corronte  digessi ,  oode 
vos  ea  soilicititts  praelibaDles  gliseenUbas  aDimis 
pcriractaie,  ei  um  ea  qoae  hic  sodI  iositay  qoam 
eiiam  alla  qoaeque  se  reverenUssimo  vesirocoHoi 


vapulel  qoaolisqoe  plagis  vei  perfidorum  sceieribos 
contabescai »  paterniuU  veslr»  non  reor  esse  iueo- 
gniu.  Sed  qoia  indobie  eredimos  qood  irausgres- 
siooe  mandatorom  Dei  digoa  facUs  recipimas»  di- 
cente  Domino  per  proplieum  :  Propter  koe  lugibii 
Utra  y  et  infirmabitur  onm$  qui  habitat  in  ea;  oppor* 
lunum  satis  esl,  ol  per  vos,  qui  diviiiae  vocis  pra^co* 
nio  sal  lerras  estis»  salvationis  obtiueat  opem.  Uod^ 
venerabilem  sancUuUs  vestrae  oDiverslutem  exhor* 
lor»  Dilmprimis  almae  fidei  recUludo»  quae  perve* 
ram  creduUutem  io  omni  lerrarom  orbe  diffusa  ex- 
pandiior,  vesirae  coilatioois  eloqoiis  praecoiieur, 
praedicata  veraciter  teoealor»  releoU  io  aroaDO  vesiii 
pectoris  Uiibau  servetor.  Deiodeqoia  comperimitt 


iogesseriui  aadieoda,  aeqoissimis  jadidoram  voslro-  iv  qood   muitae  Dei  basilicae  io  dispersis  locis  paro- 

___-._  _  _  _  ^^^  _     _  a  «  a  ■  M 


rom  defiuiUonibus  termiiiate,  ei  firinissioio  aenlen- 
iiarnm  vesirarom  stylo  esse  permansora  deeeroite. 
Qoeoi  tomum  ab  eo  unanimius  nostra  suscipieos  ei- 
dero  principi  bciiediximos,  eoqoe  e  ooslri  medio 
discedente ,  ejosdem  torai  serieui  reseravimos  cujos 
dietorom  Usios  sobier  aunexa  serie  declarator. 


ebiarom  vestrarom  eonsUlotae  dom  ad  anlos  rasfi* 
ciaot  ordinaUooem  presbyurlt  oec  aasidoa  io  cit 
Domioo  sacrificia  delibaDlor,  et  desiiiDCm  renaoMi 
aiqoe  sioe  tecUs  vel  semirotae  fore  DoscDDiart  spe* 
cialiter  io  caoonibos  aDuoieUs,  ot  onaqnjEipie  eoele- 
sia,  qoamvis  paoperrima,  qoaeveldecem  maDfijitg 


■  Onsconqne  in  hoc  coocilio  pRCcedunt  canones 
de^uiii  iu  A.  et  iCl.  l>esompu  sant  ex  B.  R.  Gudice 


jcom  Tariaptibos  caeterorom  lecUonibos.  Id  E.  S  de- 
sidoraiur  iniegrom  hocce  coocilium. 


m  CmCILIA  HISPANlii;.  —  TOLETAmni  XVI.  ^ 

babere  pofest ,  rai  liebeat  euni  gubeniarl  ciilioris  :  A  coi  i»o$  i^bescebam  f  Ex  qoibus  igiiur  Ilebraeis  vel 


cciertiin  si  miiiiis  babnerit,  ad  alierius  ecelesia 
p^esbyiemm  pertinebil.  Naa  dum  eiomnibes  pl»- 
rima  besilicae,  at  praemisimus,  UDins  sollielliidini 
redgiittliir,  solum  est qnia  ei  vlduaUc  persrstunt,  et 
dilicile  saerls  cuIiUnis  ordo  del>ltus  eihibetor.  Quod 
non  tanium  saeerdotibus  Dei  in  colpa  est,  terom 
ctiofli  et  infldelibus  Jnd&^s  ritficnlnm  affert,  qni 
Jicniit  riibil  pnBstitlsse  inierdicus  sibi  ac  dcairucus 
Iniase  synagngas,  enm  cemant  pejores  Cbrisllsno* 
nun  efllectaa  esse  baslKcas.  Pr*»  quarnm  eiiaro  re- 
pnratione  a  vestra  nniversltate  censendum  est ,  nt 
ea»  ttonsqnlsque  episeopns  de  leritis  parociiialium 
'  boailicarum  caiioniee  resiaorandas  invigitel  :  qni  si 
terliaa  ipsaa  eonseqni  noluerii»  cura  sui  gerendiim 


nxoribns  ac  filiis  enrum  si  quis  deinceps  ad  calho- 
liea?  fldt*i  regulam  fnttfgerriin  i  devollone  conversua 
etstlerit,  abnegans  cx  loio  genuinue  prxvaricalioHis 
erroresvelcaerimonias  oniuesque  parenlalium  riiuum- 
aectas,  ab  omni  exutus  jugo  maneai  fuuciiouis, 
qnaro  prideni  in  errore  praesliiutus  pubticis  uiililaii* 
bns  exsolvere  consoevli :  sic  quoque  ul  In  csieris 
iiicredulis  ejus  redundeinr  runclio  pensioiiis ,  quos 
adhuc  nefanda  reiinnerll  obsikiatio  parentalis.  Iiiier 
ctetera  lamen  obscoenum  crimeu  illud  de  concubito- 
ribus  mascttlorum  exstlrpandum  decernile »  quorum 
borrenda  aclio  et  honestae  vil»  graliam  maoulai ,  et 
iram  coBlitus  superni  vindicis  provocai.  Cl  quia  plcri- 
que  perfldoruin  coibarno  superbi»  dediii  non  ex 


est,  oi  presbyier  dtfstructas  ecdesiae  exinde  commis-  B  d^  regate  fastigium  sed  solo  )aclantise  lumore  ap- 


aam  slbi  basillcam  reparet :  evidantem  eensurse  mo- 
d««  apponehtesineanone,  qnaliter  debet  ineuriosns 
^aiaqiie  episcopas  condemnari,  si  praescriptum  pro 
reuevandn  Dei  templia  ordinem  neglexerit  adim- 
pleve*  Nam  et  boc  bonorlflcentia  tesira  promol^ 
f«ri  Cttrabil,  nt  neroo  episcoporum  pro  regiis 
io^iiiaitionibos  exhibendis  parochialinm  ecclesiarum 
j«n  CMitingat,  oec  qoasconqne  exinde  Inqnisitiones 
am  efeeliooes  ex^ere  audeat ,  sed  560  ^^  pra:dils 
•■onun  sedJnm  regio  enlmini  solita  perqnisitionum 
oltoeqoia  deferat ,  nibilqnede  rebiis  earuradem  paro« 
diialliHn  eccleslamm  cansa  stipendii  cujuspiam  dnre 
jpnBSttSMH  :  quod  si  fecerii,  doornm  mensium  spaiio 


pelere  dignoscuntur,  quicunque  amodo  ex  patatinis^ 
561  cujuslibet  sil  ordinis  vel  honoris  persona ,  in- 
necem  regiam  vel  excidium  gentis  ac  painae  Go- 
tboruin  fuerit  conatus  iniendere,  aut  quodeunque 
conlurbium  intra  fines  Ilispaniae  lenlaverit  excitare» 
tam  ipse  quam  omnis  ejus  posteritas  ab  omni  pala- 
tino  expuba  ofiicio  sub  iribuuti  iinpensione  Asco 
debeant  perpeiiro  inservire,  amissis  insnper  cuiictis 
faenllatibus  propriis,  qoas  cui  voluerii  licenter  eon* 
ferat  clemeniia  principalis.  Guncta  vero  qiKe  iu  ca- 
nonibus  vel  legnm  edictis  depnvata  cousisinut  aiit 
ex  superfluo  vel  indebito  conjecia  fore  paiescunt , 
accommodanle   serenilaiis   nostrac    couen^n,    in 


eseoinnBanicari  se  noverii.  Int*  rea  id  prsecipue  a  vo-  p  meridiem   lucidae    veritaiis  reducite ,    illis   procul 


bfa  procorandam  est,  nt  ubicnnqne  idololatriam,  vel 
iKverooa  diabf>Kc»  snperstitionis  errores  rcpereriiis 
aut  qttalibel  relatioBe  cognoveritis ,  ad  destruendum 
lele  fadoos  nl  veri  Gbrisii  enltores  cum  Jndicibus 
^eoDieeios  iosurgatis»  et  qnaeque  ad  eadem  idola  a 
raoticis  fd  qaibttsque  persoois  deferri  invenerili8« 
loie  viclols  conferenda  Inibi  ecelesiis  conferitls.  Pro 
^ita  eliam  eastirpaodo  scelere  edietnm  tale  in  regulis 
oppeoofls,  ttt  qnlcanqtte  aniistes  hnjusniodi  nefas 
ogi  permlaerit  vel  peraetam  in  sua  dioecesi  protinas 
eteiere  disiiderit,  a  toci  soi  ofOdo  putsns  unius  anni 
ememnn  aob  poBnSientiae  maneat  rellgalns  lameoto » 
oKo  lameo  prinelpali  elecitone  ibidem  consiitulo,  qnl 
fMweii  liojos  institntionis  ordinem  servare,  el  populo 


dublo  legum  senteniiis  reservatis ,  qux  ex  lem- 
pore  divae  memoriae  praecessoris  nosiri  domiiii 
Chindasvintl  regis  usque  ad  lempus  dominl  Wam- 
banis  principis  ex  ratione  depromplae,  ad  sinceram 
juslillam  vel  negotiorum  sufficientiam  periinere  no- 
scuntur.  Yaria  quoque  populorum  negoiia,  cacteraque 
sceteraiorum  hominuro  gesu  fidei  sanetae  coatraria 
lu  veslri  examinalione  judicii  canonice  ac  legaliter 
flalantur,  .ut  nec  justiiia  prxlereal  nec  severitas  le- 
gnm  ex  omnibus  inlercurrat,  qiialiier  dum  in  bis 
omnlbus  vos  amor  Chrlsii  reddideril  fervidos,  et 
sequiutis  calena  constrinxerit  nexos,  non  soluin  in 
boc  saeculo  sanctitaiis  done  perspicui  manealis,  scd 
el  aMernls  praemiis  in  perpetuum  florealis :  quia  Uinc 


Glirledooo  bonae  conversationis  tramitero  pandere,  0  me  a  Domino  cum  plebe  mihi  crediu  a  peccaiiselui 

credo,  cnm  discussio  jndicii  vestrl  in  examiitandis 
eausis  talis  praecesseril ,  quae  in  nnllo  Iramite  veri- 
laiis  aberrct.  Boc  soluni  vos,  honorabiles  Dei  sacer- 
doies,  cunctosque  iliustres  aulae  regiae  seniores, 
qoos  in  hoe  concilio  nostrxc  serenitati&  praeceptio  vcl 
opporlnna  Inleresse  fecii  occasio,  per  inseparabilem 
omnipotentis  Dei  poienliam  adjuramus,  quia  in  prae- 
fails  dirimendls  negotils  quae  se  vestro  coeiui  au- 
dienda  emerserint,  nulla  personarum  vel  muneris 
acceptio  intereurrat,  nullus  se  favor  iiiterserat,  iiui- 
linsque  tepidilntis  inciu*ia«proniulgare  justitiam  quaa 
i>eusest,  obstrepnt;  seJ  puro  exaininationis  libramino 
cansarnm  jurgla  terminantes  et  justa  Itei  judicia  vo- 
his  prx  ociilis  apponenles,  unicuique  paai.  ae/iuiioi 


poeiniodam  ad  saae  sedis  ordlnem  reversurns.  Sed 
es  4|iiod  hia  polios  est ,  zelo  Del  zelanies  abrogan- 
fleaB  'lodaeorum  atrfnsque  sexus  perfidiam  radiclios 
ttt  et  iegnm  nosirarum  scnteniiiis  quae  ob 

im  eornm  ei  in  praeteritls  editae  et  bodierno 
f^wmt  tempore  eonditaey  omni  valeant  robore  snb- 
Hisae  ;  ei  ezcessas  [E.  4,  7.  1»  S,  accessus]  nequi- 
istto  ifMorttm  earomdein  legnm  dispereanl  sanctione  : 
»te  <|«soqae  ut  juxu  nnveflae  legis  nostrse  ediclum 

ex  iisdem  lodseis  in  perffdfa  durantibus  ad  ca^ 
pro  qnlboallbet  negoiils  peragendis  accedai, 

qttodcunqoe  cumChristtaniscommcrcium  agere 
audcma»  qao  merito  cam  propheta  dicaiist  Nome 
0mi  ^  'e4$ratH,  Dcmme^  oderam  Ut<n^  et  svper  mimi^ 


m  COLLECf  10  CAMONUM  S.  ISlDOftO  IIISPAL.  ASG&IPTA.  812 

ieuipandereprocureli8,qaatenuseibociKMi(raniaii«  A  liuBv  sed  nec  Spiriuis  sanctua  Pater  all  Filhisrifia, 
aiietudlnl  praesiolata  a  Deo  mercedis  prapmia  conqui- 
ratis,  et  rectitudini  vestri  judicii  eoram  nebls  bonora* 
bites  sills,  atqiie  ante  Deum  semper  bonorum  operom 
gratla  polleatis.  Datum  snb  die  vii  Kalebdas  Maias* 
anno  feliciter  ?i  regni  mansneludinis  nostrae  Toleto. 
Rcserato  i^ilur  iomo«  et  qua*que  ejus  series  reten- 
tabat  diligenti  indagine  pcrlnstrantesy  iinmensi  mole 
gaudii  cordium  noslrorum  562  arcana  esaestiiant» 
Proinde  ferveniioribus  animis  in  laudem  Dei  nostrj 
bjmnornm  libet  camica  robnrare»  quod  religiosis- 
simi  et  oriboioxi  priucipis  nosiri  intimum  igne  sul 
amoris  iKi  reddiilcrit  rervidum,  ut  toiius  nosine 
adonationis  collcgiuin  priidentissimis  ao  aalutaribus 
sui  oris  afnatibiis  crecliderit  exhortandum,  perbeoi* 
gne  nos  admonens,  ut  dignorum  spcculatorum  more  B  qnamvis  io  hoe  qood  ad  se  sont  nulla  possit  separa- 
Ecclesiae  Dei  nnvem,  qnam  dispensalione  soperiia 
in  vasti  hbjus  salis  gurgitibus  gabernandam  suscepi- 
mus,  s:)luiarium  reinigiorum  gnbernaculis  ad  con- 
summaise  salutis  portum  iiicolnmem  perducamus,  et 
in  defensione  ejus  quoiidianis  liicubraiionibus  ope- 
ram  denius,  vigilantes  et  cusiodieiites  vigilias  noctis 
auper  nobis  creditos  greges  :  ita  nempe,  ut  verbo- 
rnm  spiritu.ilinm  concrepantibus  lubis  et  sanis 
membrornm  compaginibus  [T.  I,  2,  coropagibus]  ne 
secorititis  torpore  depressa  diversornm  lapsuum  in- 
currat  decipula,  salutaria  sine  intermissione  mini- 
frtremus  munimina ;  et  infirmis  artubus  diversis  ut- 
pole  a^grimoniorum  vulneribus  sauciatis  congrua 
niedlcamina  apponamus,  quo  facUios  queant  et  ve- 


sed  lanium  Patris  Filiique  Spirllus  eidem  Pa- 
tri  et  Filio  etiam  ipse  covquaHs.  I<iequaqii.im  in  hae 
aancta  Trinibite  quitlqoam  creatom,  servum  famu- 
bimqoe  coBvenit  credi,  nec  adventitium  vel  sobta- 
Irodoclom  lanquam  el  aKquando  aociderit,  quod 
constet  eam  aliqiiando  niinime  babmsse,  condeeet 
auiumari.  Undo  calbnlice  conOleronr  Palrem  Deom 
esse  omnlpoientem,  Filium  simiUter  Doom  onuiipo- 
leoiem,  necnon  et  Spuitom  sanctum  Deom  omoipo- 
tentcin ;  iion  tamen  ires  Deos  credimos  aot  Ires 
omnipoienie'*,  sed  oniim  tanlom  Deiim  somns  in- 
concussa  fidei  veriiaie  credenles,  uniHS  nalonei 
nnius  essentiae,  umus  omnipotenliae,  oniua  najeatah' 
ils,  oniusque  virtutis.  Quamm  lamen  personamm, 


bilitas  inveniri,  in  hoc  vero  quod  ad  disziocllin 
aitinet  sont  quasdam  quai  specialins  Hnicntque  poa- 
sinl  pertinere  personx  :  scilicel,  quoil  P.aer  a  nollo 
originem  sumpsit,  Filius  Patrc  gener.inte  eilsiily 
Spiritus  quoque  sanclus  ei  Patris  Filiique  unioM 
procedit.  Sed  nunquid  qoia  Ftlius  es  Patris  esl 
omnipoleniia  generatus,  aul  Splritos  sanctiis  ex  Pa- 
tre  Filioque  procedeos «  pnlandos  esi  aliquaodo  Pa- 
tcr  fuisse  sine  Filio  aut  genilor  genitusqtto  aine  san- 
cti  Spiritus  exslitisse  subsianiia  ?  Absit.  Sed  sicut 
Pater  sine  initio  erediiur,  iia  Filius  veoeralor,  iia 
eiiam  sanctus  Spiritiis  veridice  profiietiir  :  nec  ta- 
men  sicnt  Pater  credilur  a  quolibel  n^^quaquaOi  esl- 
slendi  originem  docere,  ita  Filios  aul  SpiriUis  san- 


lernosa  ulcera  radicitus  evelli  et  remedia  exoptatac  ^  ctus  autumandi  sunt  ex  semelipsis  exlslcre;  sed  Fi- 


sabitis  nancisci.  Al  nunc  quoniam  ad  baec  iinplenda 
nullum  nrstrorum  sine  adjumenlo  omnipolentissimac 
Trinitatis  cernimus  esse  idoneum,  ideo  conspicuum 
satls  et  necessariom  perpendlmus,  ut  quia  corde  cre- 
ditur  ad  justitiam,  oris  aniem  coo^^essio  fit  ad  salur 
tem,  ipsius  sanctas  Trinitatis  myslerium,  qui  est 
unus  Deus,  a  quo  nos  expetere  convenii  ot  digoi 
Ecclesiae  suae  pa^tores  existere  mereamor,  proprii 
oris  confessione  promamos,  et  uipole  mortali  ore, 
quanlam  ipse  jusserit,  praelargiFl  laudum  insignia 
praecinamust  quatenus  universae  deflnitioneSy  quae 
nostro  alTectu  exstiterinl  edii»,  superposilx  fonda- 
roenlo  firinissimo  inconvulsae  persislanl  et  justiiiae 
robore  aubnixae  saeculis  infinitis  perdurent. 

Credimus  ei  eonfiiemnr  emnlum  CMalnrarum, 
qiiae  trinls  rerum  machinis  centinenlur,  aoclricero 
aique  conservatricem  iiidividnam  Trlniutem ;  id  esl, 
Palrem,  qui  est  lotius  fons  el  origo  divinitalis;  FIt 
tinm,  qoi  est  plena  imago  Dei  propter  expressam  in 
se  paiemae  elaritodinis  unionem,  ante  omnium  sai- 
coloram  evenimn  ex  Patris  intlmo  inefiablliier  geni- 
lus ;  Spiritum  vero  sanduni  ex  Patre  Filioque  abs* 
qne  aliqiio  initie  procedentem.  Qui  trest  qoaoquam 
aecernantor  personarom  distinciione,  nunquam  ta- 
men  separanlur  polentiae  majesiate  :  inseparabilis 
nempe  apqiialiiatis  eorum'  insinoatur  divioitas  :  oi 
lameti  qiiamvia  Pater  goimerii  Filium,  nec  ideo  Fi-  *  'vs  mcti,  Relativum  etenim  dicitur  qeod  oat  otl 
lios  sit  idem  qiii  Patcr,  neqnc  Paior  sit  i|ise  qui  Vi-     ^^i^"»  persooa  rcferatury  nam  qoando  didlttr  Palttr, 


lius  Deus  de  Patre  Deo,  non  Deus  Pater  a  Fiiio  Dee, 
nec  Pater  ant  Filios  a  Spiriio  saneto  absqoe  noxa 
sumpsisse  putabunlur  origiuem,  eun  ipse  a  Palre 
et  Fi:io  sine  cujuaquam  Infidelilalia  naevo  ciedalar 
sine  initio  processisse«  Et  ideo  In  bojos  sandm  Tri- 
nitatis  sacramento  nibil  anterins  posleriuave  ere- 
dendum  est,  quia  oonqoam  fuil  lempos  qoande  Pa- 
ler  sine  Filio  antSpiritu  sanclo  sufaelsterel,  neqoe 
Filiiis  sioe  sancto  Spiritu  cum  Patre  aliqiuodo  ro- 
gnaret.  Gt  ista  dicenles  non  persooaram  eonfimdinos 
proprietaies ,  nec  onionem  substaniiae  aepamnNB; 
iiiliil  in  eadem  sancta  Triniute  majoa  ani  mioos 
credere  oporiett  nihil  eliam  imperfeclom  ah|«e  mi- 
|.  tal  ile.  Nam  perfectos  Pater,  perfecios  Filioa,  per- 
fectnsqoe  Spiriiiis  sancius  :  immuUbtlis  Paler,  ia- 
muiabilis  Filius,  immuUbilis  Spiritus  sandaap  nam 
de  immutabili  d  perfecio  Patre  mutabilem  iroper- 
feclumque  Filium  nec  decuil  oosci  nec  GOiiveml 
crcdera.  Idcirco  sool  qaasdam  qoas  in  liac  aoneio 
Trioiute  indlscrete  oportoat  eonfiieri.  In  hoe  ei- 
enim  qood  ad  se  aonl  Paler  et  Fllioa  ei  Spiriiaa  aao- 
cios ,  indiscrete  onas  Deos  credendaa  esl  PaSer 
cuin  Filio  et  Spirita  sancio*  Qood  vero  ad  rolarti- 
vuiii  atlioet»  discrete  564  personarom  Irlaro  eei 
|ir.iedicanda  proprieus,  ovangeliala  praedicanle  :  iu^ 
docete  omnes  genlei  in  nomin$  Pairi$f  <l  FiUit  ei  Sptri* 


m  CiK^IUA  HISPAWie.  —TOLKTilrNUM  XVH      ^  554 

Filii  nibilomiiiiis  penoRa  sigoatur,  ei  ciim  dieiUir  A  dignui  ui  $9tvam  corrfgiam  calceameMt  Ao  si  dieerct  z 

Corrigiam  calceamenti  divinilaiis  cafi:iala&,  qa»  e»( 


Filius»  Pater  ei  8ine  dublo  inesse  monslratnr.  Ai  nunc 
quoiiiam  Splritus  saneii  vocabulum,  quo  non  toia 
Trinitiis  significalur,  sed  lertia  qu»  est  in  Triiiiiate 
persona»  quomodo  secundum  reiatiTum  ad  Patris 
Filiique  refaratur  personam*  nequaquam  aperttssime 
pateat  pro  eo  scilicet,  qula  sicut  dicimus  Spiritom 
saoctum  Patrb,  non  eonsequenter  dicimus  Pairem 
S|>iritas  saoeti,  ne  Filius  Spirltus  ssneius  inlelHga- 
lur;  in  aliis  lamen  vocabuiis,  qnibus  ejosdem.saneU 
Spiritus  signator  persona,  ad  relalivum  periinere 
dignoscitur.  igitur  donum  speeialiter  Spiritum  san- 
ctura  accipimus,  qux  iu  sancta  pnenoscitur  Trinitale 
tertia  esse  persona,  pro  eo  quod  a  Patre  Fiiloqtie 
cam  quiims  uniiis  essentiae  per  omnia  creditor  fldeli- 


ligAtura  mysierii,  neqiieo  solvere',  qnia  quoinodu  in 
▼irgiiiali  utero  corporaturo  est  Verboro,  quotnoJo 
etiam  ideni  Verbuin  caro  factum  animaturo  existat, 
neqnaiiuam  luvesifgare  snfficio.  Pro  qua*  re  prxcef- 
lemissimus  fatus  est  Augustinus  :  Hic  sl  ratio  quseri- 
Itir,  non  est  mirabite;  si  exeioplum  poscilur,  non  erit 
siiigulare.  Ipse  vcro  Dei  Filius  ab  ingeiiilo  Patre  ge- 
nitus,  a  vero  verus,  a  perfecto  pcrfectus,  ab  uuo 
oous,  a  toto  toius,  Deus  sine  Initio  perfectuni  homi- 
nem  de  sancta  et  Inviolata  Msria  semper  vlrgine  as^ 
sumpsisse  est  msnlfesius.  Cul  etiam  slcut  hominis 
perfectionem  ascrihimus,  ita  duas  ei  volontates  ines- 
scy  nnam  diviniiatis  suae,  aliam  bamanitatls  nostra 
bos  coiidoDetor  :  qoapropier  cum  dicitur  donum  do-  ^  nibilominus  credimus  :  quod  eiiam  per  quaiuor  evan- 


natoris,  el  donator  doni,  relaiivom  haud  dubie  de- 
elaralur  :  quod  etiam  de  ipso  vocabulo  Spiritos  san- 
eii  inculpabiiiter  est  oredendum.  Denique  quia  san- 
cise  Trinitaiis,  elsi  non  ut  debuit,  tamen  quanlum 
ipse  donavit  bucusqiie  inysterlum  confltendo  digesr 
simus,  esinde  qu»  de  ipsa  Trinitaie  peisona  sosce- 
perit  carnem,  pie  et  orthodoxe  subsequiva  serie 
pandimQS.  Unde  licet  inseparabilia  sint  opera  Tri- 
iiiiaiis,  tamen  fideliter  prGAtemor  non  lantum  fide 
eordis»  sed  ett>ris  professione,  quod  non  tota  uniias 
sasceperit  carnem,  s.'d  solus  Filius  Dei,  qui  est 
ante  saecula  ei  Dei  Patris  subsiantia  genitus,  in  fine 
saecuiorum  de  virgine  Maria  Evangelio  est  tcsie  eni- 
xos ;  qni  ait :  Verbum  earo  facluni  est  ei  habilatrit  in 


gelisiarum  oracula  ejusdero  Redempioris  nostri  affatu 
evidentissime  declaratur;  sicenim  faius  esi  diccns  : 
Paier  mi^  ti  pouibiie  eii^  iranseai  a  me  calix  i$ie  :  vjb- 
fumiamem  uon  sicui  ego  toio  eed  tkcui  iu  vi$ ;  et  i(e* 
rum  :  tlon  veni  voiuntaicm  meam  faeere^  $ed  toiunta'' 
iem  eju$  qui  mis/f  me ;  et  rcliqua  qu»  si  de  omnibns 
sanctarum  Scripturariim  Codicibus  mahierirous  colli- 
gere,  enormis  voiuminis  tehoi  noslri  oris  videbimur 
compaginare  teitrlno.  Quibus  etiam  allocutionlbus 
demonstrat  stiaro  votoniatem  ad  lioniinem  retolissc 
assumptum,  Palris  ad  divinitatem  in  qua  est  idem 
nnus  et  equalis  curo  Patre  :  qtiippe  quantum  ad  di- 
vinitatis  attinet  unitatcm,  non  est  alia  voluntas  Pa- 
tris,  alia  Filii ;  una  enim  est  voluntas  ubi  una  persi- 


'  ,  ,        — r — 

UQbio.  Naro  Gabriel  arcbangelus  ad  Mariam  virginem  ^  stit  diviniias.  Quantnm  autcro  ad  bominis  natnrain 


c«lilas  missiis  ait:  Are,  graiia  plena,  Dominus  te* 
eumt  botoa  iu  inier  mutieree.  Ecce  in  utero  eoncipiee 
el  pariae  FHium  ei  voealne  nomen  eju$  Emmanueli 
Cui  ciim  Ifaria,  ut  sanctus  ait  Ambrosins,  non  fidem 
renueas,  non  ofhcium  recosans,  sed  potios  aecom- 
roodaiia  ailBclnro,  spondens  obsequiutn,  neque  de 
eHbielii  dobiians,  sed  qualiiatem  ipsius  qoaerens  elTe- 
ctiis«  diiisset  :  Quomodo  fiei  ieiud^  qnoniam  virum 
t$o»  eogncnnf  ab  angelo  ilii  responsum  est :  Spiritue 
msieim  tupervoniH  in  /e,  ei  vktu$  Atti$$imi  obum» 
brani  iiki.  Propima  quod  na$ceiur  ex  te  eanetum 
vocMiur  Ft/ms  Dd.  Gnjos  nempe  angeli  oracnlum» 
dnm  SpiriUHD  sanctmn  superventurum  in  ea  dicil, 
ei  vir4nl6iii  Aitissimi ,  qui  est  Dei  Patris  Filius, 
obumiMatorura  earo  prxroonoit,  ejusdem  Fiiii  carni 
lotani  TriDilatem  cooperairicem  esse  monstravlt. 
Quaa  acilicel  Virgo  sicut  ante  eonceptionem  obti- 
iwii  S6B  ▼ifgimUlis  pudorero,  ita  post  partom 
DuIIam  sensit  Jntegrltatis  corrnptionero,  nam  virgo 
GMcepit,  virgo  peperlt,  et  post  parlum  inoorrupiel® 
padoren  sine  interceptione  obrmnit.  Coju^  videlicel 
CMcepiioBis»  aut  partiis  mysterlom,  quia  secundum 
pr«»iilieiaie  vaticiBhim'novnm  creatum  est  siiper  ter- 
Ql  femina  iUa  siiigolariter  absque  virili  coitu 
vjmmy  nnlla  potest  ratione  comprehen* 
di»  Aiiilioaoria  affacltt  valetennnliari.  Ob  lioe  etenim 
Joaitnes  Baplisla  ceruue  proflieiur  :  Ecce  post  me 
4n$i9eru$  e$i^  gui  ante  me  factu$  e$i,  cm/ui  non  $um 


assumpti  alia  est  voluntas  deilaiis  suae,  alia  etiaiu 
hainanitatis  nostrae.  Proinde  in  hoc  quod  ait :  Noh 
$icui  ego  voio^  $ed  $icui  tu,  patofe  ostendit  nnn  velle 
id  fieri  quod  voluntate  hiimani  loqoebatur  affectuS| 
sed  propter  quod  ad  terras  paterna  voluntate  descea- 
derat,  cujus  tamen  Patris  voluntas  neqiiaqnara  con- 
traria  FiUi  voluotati  existit,  quia  quibus  est  diviniias 
uaa  non  potest  esse  voluoias  diversa ;  et  ubi  in  na- 
tnra  nlbil  potest  diversitatis  accidere,  565  ii>i  ni' 
biloniinus  enumerantur  generaliter  aliqua  nnmcrosa. 
Igiiur  hujus  voloBiaiis  sanclae  vocabulum,  quamvis 
per  comparaiivam  similitudinero  Trinitatis,  qua  dici* 
tur  roemorta,  inielligentia  et  volnnias  ad  personam 
saucli  referatur  Spiritos,  secQodum  hoc  auiem,  quod 
ad  se  dicitur,  substantialiter  prsdicatvr.  Nam  volun- 
las  Pater»  volunus  Filius,  volantas  Spirilus  sanctus^ 
quemadinodum  Deos  est  Pater,  Dena  est  Fiiius,  Deiis 
est  Spiritus  sanctus,  et  molta  aiia  similia  qu»  se« 
cuncium  sttbstaniiam  dici  ab  his  qui  catholicas  fidei 
veridici  cullores  eiisUinlv  nuila  rallone  ambigilttr» 
Et  sicul  esl  catholicum  dici  Dettm  de  Deo,  lumen  de 
iumine,  lucem  de  inee,  ita  vens  fldei  esl  proba  as- 
sertio  votanutem  dici  devolunuie,  sieut sapiemiara 
de  sapioiftia,  essenliam  de  esseniia  :  el  veluii  Deus 
Pai«r  genuii  Filium  Dwmj  ita  volttBUs  Paterge«*. 
nuit  Fii:vm  voiunutem.  Itaqtte  quanquam  seeondura 
essentiam  Pater  voiuiiUs,  Fiiius  voluntas,  Spiritos 
sanctus  voluataSi^  non  tamen  secundum.  relativBnk^ 


*• 


ns  CX)LLeCT10  CAHONUM  S«  ISIDORO  H18PAL.  A9CRIPTA. 

nnus  esse  credenduft  esi,  qooiiiain  ar.i»  esi  Pater  qei  A  peccma  in  ea  relaiari  dHIMeMiae  malo  negaTerint 


rererlor  ad  Filiainy  alius  Filius  qui  refertnr  ad  Pa- 
ircro,  alius  Spiritus  aanrctus  qui  pro  eo  quod  de  Patre 
Filioqae  procedit  ad  Patrem  Filiumque  refertnr,  non 
alittd  sed  alioa;  quia  quibus  est  uuuro  esse  in  deita- 
tis  naiura  his  est  in  personaruin  distinctione  specia- 
lis  proprieus.  Qtiodrca  idetn  Dei  Filins,  qiii  dooi 
esset  dires  semetipsuni  exinaniTtt  formam  serri  acci- 
piens,  in  impassibiiiiate  deitatis  eonsistenie  natnra, 
apoiitanee  in  boniinb  susoepti  est  passns  subst.)ntia, 
ae  pro  nobis  primsB  mortis  sustinuit  dura  exitia;  el 
qui  niiUius  peccati  nox»  obnoxius  niansit,  pro  no* 
airis  peceaiis  crucis  paiibulum  sponle  nioritums 
ascendit;  quiqiie  carnis  et  sanguiiiis  nullum  conla- 
gluin  liabiiit,  in  carne  sua  flagra  pro  nobis,  colaphos. 


nisi  peenitndinia  ope  ad  eam  redierint  et  qu«que  Ni-^ 
eana  synodns  servanda  decreTlt,  Constaniinopolfta 
nna  oonventus  tenerari  instftuiti  Bpfreshii  prlmi  coih 
diii  ampleeti  anciorius  aanxit,  atqoe  Cbalcedone 
aanctoraiD  unanimiiaa  Tel  reflqaorum  eoncilionim, 
sire  eilam  onMiiam  ▼enerablllam  Patmm  in  flde  aana 
reete  Tifentiam  edleta  eostodiri  praecipiunt,  absque 
aliqao  dubieiatis  iMefO  non  ereifiderini,  perpetuas 
damnatioai«  aenientia  uleisceDtar  atqoe  in  fine  s»en!i 
eum  diabolo  ejosqae  sodii  IgniTomis  ^>gis  crema- 
bnntnr.  Saaetae  elenim  fidd  myslerium  orfs  nostrae 
eonlesslone  pandenles,  ad  eapiinla  qo»  «b  disdpli- 
nam  eeeledasiicam  moresqae  male  errantlom  com- 
poneodiis  aeeessaria  snnt  unanimHatis  nostras  ariicu- 


spntamenta  coronamqtie  splneam  susiulii,  etefl^usione  B  lum  flectamus,  et  qa«  opportuna  sunt  decretis  capi- 
soi  cruoris  totuni  mundnm  a  pffidoribusabluii,  ae  ne     tolis  definimus. 


poiestaiem  mors  secunda  in  Dei  liabcret  deelis,  eam 
ttsqueqoaqne  impassibilis  diviniiatis  soae  jacalo  per- 
ciilit  ac  peremii,  dioente  proplieta  :  0  mor»^  ero  mon 
lua^  tartara  penetravit  in  anim»,  et  sanctoram  ani- 
nias»  quas  l!iic  bobti^»  Tlncias  teneiiary  morsii  poten- 
liae  sua  exemii,  iit  propbeiale  vaticiniam  inqait : 
0  iHlemej  ero  mor»us  tuu$;  qui  etiain  leriii  diei  di- 
lueiilo  ^usdem  carnis  qua  occubuerat  Terilate  re- 
sam)ita,  discipulorum  obftttibas  daruit,  eornnqoe 
corda  nimio  pavore  eoneussa  pmsentia!  sn»  exhiiH* 
tione  solavit  [ffro  solaius  efti],  et  eoram  angelorom 
credeniiuinque  froiiaentia  sedein  patriam  repetivit, 
in  qoa  nunc,  sicnl  in  Teritate  aurrexit  a  mortttis,  ad 


L  De  Judworum  perfidia  ; 
Lieet  io  eondemiiaiione  perfidia  ladaeoram  nnme* 
rosrn  antiquornm  Patrum  sententi»  ac  teges  promnl- 
gatae  niteseanl,  tamen  qnia,  ut  prophetale  Tatidiiiam 
inropter  eorum  duritiam  narrat,  peccatom  Jiids  scri- 
piom  est  siylo  ferreo  In  ungne  ad^manf ino,  snper  pe- 
tram  doriores  eiTecd  in  obsilnationi*;  50g  sa»  caecf- 
tate  perdurant.  Satis  est  eonsplcaam  at  cathollca 
Ecclesite  marus  machinis  inOdeliuiis  eonim  crebrius 
proieratur,  qiio  aut  tandem  corriganfnr  inTitl  auC 
Talide  ^  sie  atterantor  ex  Domiiii  in  seternum  Judido 
peiitnri.  Nam  periioruin  medicorum  est  con^uetudo 
landabilis,  ut  aegris  diversarum  «grimonianiiu  in- 


ejus  dexleram  sedeus,  sic  ciiiide  in  flnem  aaeenii  C  commodis  laboranilbtu  stodioslns  medendf  arte  oo- 


vcnturus  est,  jiidiciarijc  potestatis  dlremptione  987 
a  |)eccaloribus  Justos  secerner<^y  sanetis  restitnens 
|iro  bene  gestis  corfinam,  iniquis  Tero  infinitae  dam- 
nalionis  ignivomam  pcanam,  exemplum  nobis  sim 
resurrectione  impendens ,  sicut  ille  vivifleans  nos 
post  doos  dies  die  teriio  viTus  resurrexil  a  mortoiSi 
sic  nos  etiam  in  bujus  sxculi  fine  resurrecturos  ns- 
queqnaqne  eredamos  :  non  in  aerea  Td  in  pbantasti- 
cx  Tislonis  unibra,  ut  quorumdam  Improbanda  opi« 
nio  prffislrutt,  scd  fn  Teridica^  camis  sabstantUi  in 
qua  nnnc  samus  et  TiTimos,  ac  tempore  jndidi  eo- 
ram  Gbristo  ei  sanciis  angdis  ejos  asianies  uoosquia- 
que  referet  corporis  sui  propria,  prout  gessil,  sIto 


eurrant  qooadusqiie  saluiia  medekim  redpiani.  Qulo- 
imo  qooniam  gloriosissiml  et  amatoris  CbrisH  Egi« 
caiiis  prindpls  nostri  ferTons  loienllo  el  |HtNnpia 
deTolio  bujus  admlrabtlls  niedelm  periilam  hia  adbi- 
bere  eonte ndit,  qnaienns  aai  eonvertantur  ad  idem 
aut  in  perfidia  perdurantes  acrioribtfi  aednlemttieien* 
tur  stlmofis,  proinde,  eo  hortante  pariter  et  Jtihente, 
delegtt  nosirae  nbanimliaiis  conTenins,  ul  qttid«|aid 
eorum  senlenti»  Tel  leges  qni  nos  m  fide  eatlMlica 
praeeessernnt  ad  obterendam  eornm  perfidiam  eonti- 
nere  noscuntur,  ab  omnibns  senlortbus  «  canciisqae 
Jadidariam  cnram  babentibus  stadlosfaa  fn  eia  nihfl- 
ominus  compleanlar,  et  ea  qoae  nane  a  nobia  inati* 


Imiinm,  sive  m.tfum,  rece|Haruft  ah  e'>  aui  pro  pro-  ^  tuuntur  votis  ferTentioribus  conserTenlur;  ita  nenipe. 


priis  aclibns  Interminabiiis  beatitndinis  regnom,  aal 
pro  sttis  scderilHis  perpetu»  damnationis  inierilum. 
Uujus  eteniin  fidd  Ecdesia  sancta  cathdiea  bapt»- 
smaiii»  a(|ua  abluta ,  Cfaristi  sangidne  prttlioso  re- 
dempta,  qow  neqne  in  fide  habet  rngam,  neqiio  ma- 
culosi  parferi  operis  nolam,  insignibas  pttllet,  Tinu- 
libtts  cittit  [r.  2,  daraii],  sanciiqno  Spiriios  donis 
relerta  oornscat  :  qua  eiiam  Cttiii  Jestt  Chrisio  Do- 
mino  ttoairo  ca|iiie  sno,  cujns  corpiis  esse  neqna* 
qnam  ambigiior,  est  perenniter  regnaiora,  aiqna 
ottmea  qni  iNme  in  ea  mioiiiie  consistnni  aiTO  con- 
silierim,  atti  ab  ea  feeaaserunt  sire  reeeaserint,  ant 

*  Ah  fioe  tiiiilo  seribunl  Codices  A.  et  ^. 

^  E.  4,  wHde  $tyh  oikrentur.  T.  1,3,  jmHde  fn 


01  quicunque  eorum  ad  Chrisiam  plena  mentia  inten- 
tione  conTerteriul  el  fidem  catholicam  absqoe  diqno 
hifidelitatis  fuco  servaverint ,  ab  Cfmiii  fanciione, 
quam  saerati«imo  fisoo  persolTere  conaueli  sani, 
cnm  liis  qufls  habere  potiierlni  seenri  exiorre-qao 
persistant;  eamdemque  imtenslottem  hiqtti  In  infi* 
deliuie  sua  perstiterint  pnbHds  otlliiailbas  in  iute- 
gritaie  persolTani.  Ipsi  vero  qoi  ab  efTore  mm  eo»- 
%enii  exstiieriol,  suis  laninm*  niiliiaiilNis  ttt  caeaeri 
ingeniii  Tacent,  ei  negoiiaatta  agentesqnidqiiid  pro 
fioblids  Indiciionibtts  a  prindpe  eia  fnerti  imperttcima 
ttt  Tcri  Cbt  isticofm  expedhinl.  Nam  kl  «q«Httlitt  •rd# 

silfto  oUerantur. 
<  ift:.,  B.  R.,  e.  4,  T.  i,  9,  C,  G.,  UKerduiihue. 


m  GOMOILU  HMPAMIiB.  •- 

depesdt.  ■!  qul  Ade  Cbritii  4eooniiitur  corim  on-  A 
oilHm  *  boInIos  atqiio  hononbilet  habeoniar.  Legem 
line  ilUoi*  qim  de  [B.  A.,  in]  pr^reiie  eapitiilie  ob 
foruoMleai  protereodani  dariliani  a  domino  neetro 
Egicane  priiicipe  noper  esi  edlia,  ftnnamna  et  per 
b^ioscoBilitttiionis  noeir»  decretttin  infolsibile  ^  ro** 
bur  eam  obtinere  censemns* 

Haniiestlssimo  iiqaei  quod  bosils  bumanl  g enerU» 
ot  Apostoitts  narrat»  per  mundom  rogiefts  carrat 
qnmrons  qttom  devoret  •  nsm  diferso  tergiversa- 
ttonls  so»  asia  qiiamplorimos  Insiplentiom  d«ci- 
pioos  sois  eos  dccipolls  irretiro  non  cessat  :  ct 
eum  Oominos  prsBcipiai :  JVen  fMe$  tibi  icuipiUe  »«• 
9M  oouwm  itMNltfkdiiiM*  qitm  tH  m  cmio  Jewper  et 
HQB  9*'  "^  ^^  deenum^  el  reliqua ;  et  iterum  :  B 
Non  fmMe  idekm  et  emdpHle^  nee  tituhe  erigetie  nee 
MfiMm  iapidem  ponetit  in  terra  «mfra  nt  ndereiie 
enm ;  rursumqne :  Itoiniaum  ll«iim  luirm  odorMt  sf 
tptt  toU  tereiee;  iili  diversis  susdelis  decepti  culiores 
idolorom  erilciontor«  feueraiores  lapidam,  accenso- 
r«s  Ibcularum,  eicolenles  sscra  foniiam  toI  arborum» 
aogiiratores  qooque  seu  prapcantaiores «  muliaque 
aiia  qiias  perloiigora  esi  cAsrrare.  Et  quis  ille  oec 
conditor  coroni  esi,  nec  Dominus  ac  redempior,  sum* 
nioiNire  rectoribtts  Ecclesiarum  M  coofcoit  sio- 
dere,  ut  quos  maligna  persuasione  per  dlTersa  sacri- 
Mgia  siia  bosils  idem  subderat «,  de  ejus  jure  tollen- 
tes  Stto  cos  resliiuaiit  creatori.  De  quibus  videlicel 
sacrilegiis  eistirpandis  quonism  multlmoda  sanclo- 
nim  Fairom  in  diversis  coiiciliis  clareni  edicUt  ea  ^ 
vigibici  sensuum  indagationo  perlasiravlmus  ac  di- 
scrdo  gravitatis  pondere  eorum  insiitata  pcrpendi- 
mos;  el  qnia  deliiim  mtiones  pleoiiadine  uiienl, 
eonseosu  ae  lerventittimo  juMU  religtosisslrol 
litti  mistri  Egieanis  rcgis  instituemes  decemiroust 
ni  oanos  episeopi  seu  presbyteri«  vel  bi  qui  Judican- 
d'.a  ousarOmnegoiiis  prmsonCt  soleni  rura  invigilunt, 
ei  iu  eujascooque  loco  prapmiisa  sscrilegis  vel  <|ua« 
libel  alin  qum  divloa  lege  probibentar  vei  sanclorum 
Pairnm  cobibeol  instituta,  veneranies  quosque  aut 
lacieotee  rapererini,  cniusconque  sfait  generls  aut 
eondllionis,  statim  secundam  priediciarum  senienlia- 
nm  leriom  emendare  et  essiirpare  non  differant,  et 
lasaper  oa  qom  io  eodem  loco  saerilegii  oblau  foe-  «v 
rittt,  in  eonvicNiis  eceleslls  ooram  ipsis  qui  boe.voio 
saerilefB  dedicanda  credidcrant  babeoda  perpclrm 
offenntur.  Quod  si  forsiian  ep.scopus  aui  presbyier, 
seu  ellam  JudeXt  sd  quem  locus  ille  pcrtinuerit,  ma- 
nifestissimum  ae  probatimiroum  cajuspism  saerilegii 
fadnas  pneoosceiis,  boe  ardenll  voio  emendare  ne* 
gleieritt  loci  aui  dignltate  privatos  sniii  nnius  spatio 
crii  s«b  psBolienlla  conslituiust  loco  sno  in  postmo- 
duoi  rediiumst  scilicoi  ui  iii  eodem  tempore  qiio  ille  . 
a  icci  sui  j^ropulsilB  Aierit  oflicio  specialiter  a  prin- 
cipe  eliiiatur,  qui  limore  Domini  pleiius  et.  ui  Pbi- 
^t  spiriiuali  aelo  aceensus  cum  judieibus  sibiuiel« 

•  n.  It.,  R.  i^  T.  1,3,  homiuibu». 
^ll.  R.,  R.  i,  T.  t,  i,  iii<:onoN/#i*i7s. 


^  TOLGT.lNtni  Xfl.  m 

ni  disimuSt  Junctioet  saerileglimi  quod  Inveueriiti 
omnimode  eisiirpenl,  el  ab  omni  populo  Irsm  D<»« 
mioi  areeant.  Si  quls  vero  pro  taliam  derensioiie 
obstiteril  sacetdoiibus  ani  jodicibus  ul  ea  nec  emen- 
deotul  debent,  nec  exstlrpent  ui  coadeceit  et  non 
potius  ciun  eis  oiquisllores,  ultores  seu  exstirpatores 
taoii  crinilnis  essilierit,  sil  anaibeina  In  coiispecto 
individu»  Trlnilatts,  et  losuper,  si  nobilis  persona 
foerli,  aiiri  iibras  tres  sacratissinio  flsco  persolvat, 
si  inrertort  570  cenlenis  verberibns  llagellaMtur  ac 
larpiler  decalvabitur ,  et  medietas  rcrum  suarmn 
llsci  viribus  applicabiior. 

ill.  Desodomlfis. 
Sicut  eordis  corporisque  mundiiia  liomliies  Deo 
proiimos  faciit  iia  iocestivm  poltutionld  actio  a  Deo 
alienos  siatuii,  ctsiciitSodomiiicos  i)opulos  liorrenda 
nlmlumqiie  detestanda  pairaiio  igne  ccBlilus  co»- 
fluenti  esurendos  in  prxleritis  Iradidil,  ila  lalibus 
iinmunditiis  iioinin^s  dediios  xieruae  damiiatiunis 
rogns  coosumeit  loquetile  Domino  per  prophelam  : 
Vettimeninm  mittnm  tangnine  erit  in  eombnttiane,  e§ 
ci^Ms  ignit.  At  nonc  quoniain  baic  runesia  actlo  el  so- 
domiiica  opcraiionis  malnm  moltos  sauciasse  per* 
pendittNrt  adeo  iios  ob  bojus  rcedlssimx  causs  ex- 
siirpaudam  ecmsuetitdinem  telo  Domlni  ardeuies 
omocs  in  commune  sancimus,  ut  qiii  hujus  nefiiris 
actionis  patralores  exsiiteriutt  qnlqne  iii  lito  lurpt- 
tudinibtts  sese  impiicari  permiserini  el  contra  naiu- 
ram  mascull  In  masciilos  lianc  turpiiudinem  opera- 
verint  [pre  operaii  Aietini],  siquidem  episcopus, 
presbyter  aiit  diaconus  rueritt  de  proprli  honoris 
grado  d^ecius  perpeiui  exsiiii  manebit  damnatlono 
perculsus;  si  vero  eujuslibet  ordlnis,  gradiis  slve 
persin», el alterios  colluvionis  noilis  reperti  rue- 
rini  implicaii,  illius  legis  qu»  de  talibus  esi  edtta 
nibihiminus  rerientur  senleotia  aique  ab  omni  Cbri- 
stianorum  sini  alleni  caterva,  et  insuper  centents 
verlieribus  correpti  ac  turpiler  decaivati  eisilio 
mancipentur  perpetoo ;  ila  ut  nisi  lam  eos  qui  reli- 
gionis  coUoni  torpasse  visl  raerint  quam  eiiam  alioSt 
ut  diiimuSt  Cii4uscunque  ordinis  homines,  digns  satis- 
factlo  pcBtiitenlim  accipere  airpus  et  sanguiiieiu  Gbrl- 
sd  in  flne  permiserltt  snt  Cbrlstlc*4arwn  socieuii 
redicrilt  nec  In  exitus  sui  die  secundum  csiiotium 
insttuta  cmnmunlonis  percepiione  se  noverini  rele- 
vari  nec  caibolicorttm  coetui  aggregari. 

lY.  De  detperantibnt* 

Ad  lioc  sacerdoialls  insiitiitio  debet  sine  dub'.o 
promulgari ,  ul  et  viiia  ioorua  austerissima  ralco 
pcBOiteniis  desecet,  et  ulcus  quod  subiio  in  iiiem- 
bronim  compagibua  eiorlum  sauciai  ac  serpit  rigidm 
inveniioois  cooala  osqucquaque  deiruncel.  Quorum* 
dam  eienim  boniinum  um  grave  inotevit  despera- 
tionis  conugiumt  ut  diim  ruerinl  pro  qualibet  negli- 
gcntia  aut  discipliii»  censura  mulcuti  aut  pro  sui 
purgatione  soeleris  sub  pesnilentim  satisraciione  cu» 

«  D.  R,  e.  4,  T.  f ,  ^iubjecerai. 


GOLLECnO  OOMKIUai  &  ISIDORO  nSPAL.  ASCUIIPTA. 


54Q 


•toditt  mftndpiil,  kieQmbente  desperAiionis  tneom-  A  VI.  DtiHiegru  i^Uia  st  ex  tmdio  prtrparata  m  tanu 


modo  se  ipMt  oiftlanl  ant  le^iiei  sospendio  enecare 
(71  *^'^  ^^^  ▼ol  ^'i*s  nortiferis  casibns  inieri* 
mere,  et  nlsi  prebenie  cvjuslibet  rei  ocessione 
soam  rtibilomintts  diatolits  in  eis  perfieit  volunta- 
teiii ;  proinde  huie  nequlssima  snadel»  euptenies 
ponere  finem  et  mnlagnMiro  eonfrnam  lali  a*grimo* 
nis  providere,  ccelus  nestri  deoemit  sacratisslmn 
onio,  ni  qqicunque  tsiibus  deeipttlis  irrelitus  Inier- 
empilonis  evaserit  easBS^  duornm  inensium  spaiio  et 
a  caibolieorom  colle^io  el  a  corpore  ei  a  Cbristi  san* 
gttlne  saero  manebit  omnimode  alienns;  qiiia  opo^ 
tel  ut  per  poBnilentim  censttram  prisiin:e  redilaiur 
spei  atqoe  saluti  qui  animam  suam  per  desperatio- 
nem  conabatur  diabolo  sociare, 

V.  De  reparafione  etclemaruin  vel  dmrsU  aluB 

causit. 

Quanqoam  in  praeterltis  sanctonim  Palrnm  de  dt* 
versis  eausis  senieolim  eniiescaiii,  sed  et  nunc  qiua 
lempori  ordiuique  eongrooni  ordiiialo  jiire  insii- 
toeiida  sonUNaui  sicol  antiqnitas  deeausis  ingroen- 
iibus  edtcia  inulttmoda  edidil,  ila  nunc  nostri  lem* 
poris  »las  de  bis  qiix  oceurroni  ut  fiant  contenit. 
Qoapropler  in  medio  coeius  nostri  deducia  est  quo* 
romdam  eonsueiiido  inordinaia  saoerdotom  qoi  pa« 
rochias  soas  ulira  modum  diversis  eiactioniboi  vel 
angarlis  eomprlmoni  vel  qoodquamplores  ecclesis 
destitiilae  persistant.  Idcirco  onio  nostr»  adonatlonis 


lUio  oferenda, 

Llcet  inoiUB  sanctorom  Pairum  iii  fide  saneta  no- 
bis  prxeedenlium  de  rebns  neoessarits  sententiae  firo 
manaverint,  lamen  qoia  el  none  usqoe  nomerosa  ul< 
tra  quam  oportel  fieri  pKenoscuntur,  adeo  necessa- 
rium  duximus  illicitis  aiistbus  ponere  terminum.  Ad 
cooventus  etenim  iiostri  agniiioiieiii  delaiom  est 
quod  In  qoibosdam  Hispaniaroni  partiboa  qoidain 
saeerdoiom,  partim  neacientia  implieiti,  parttm  le- 
merario  aoso  proTOciuti»  non  panes  monJos  ei  ei 
stodio  prasparatos  sopra  mensam  Domini  tn  sacrifi- 
eio  oOerani,  sed  passim,  qoomodo  unomqoeBiqne 
aui  tiecessilas  impulerit  aot  volonias  eoegerii,  de  pa« 
nibus  suis  usibua  praeparaiis  crustulam  iii  rotuudi* 
B  lale  auferani,  eam  super  atiare  cum  vino  et  aqua  pro 
sacro  iibamine  offerant :  qood  faeittm  neqoaqoam  in 
aacra  aucioriutis  hisloria  iispiam  geslom  perpendi- 
lor.  Nempe  eienim  per  MaitlKrom  cvangelica  verius 
inquit  :  Qsnaniibut  auUm  eis  auepit  Jetus  ptmem  et 
yattedixii  ac  fregit:  liem  perMarcum :  Et  mauduraati' 
bui  Ulis  accepitjesus  paaem  et  beaddicetts  fregii  et  dedii 
eis:  rursosqueper  Lucam  :  Acceptopaae  gratias  egH  et 
fregit  H  dedit  eis.  Iiem  Aposlolos :  Doittinus  Jesus  in  qua 
node  tradebatur  accepit  panem  et  gratias  agens  fregii 
etdixit  :  Acdpite  et  manducaU^  hoc  est  corpusmeum» 
Deiiiqoa  qoid  aiiod  innoito%  oisi  qoia  paaeffi  inte- 
grom  accipiens  et  benediceudo  eonfrangens  pani<  o- 
latim  onicoiqoe  discipolorum  somendum  contradr- 


decernil  atqoe  instiluil,  oiierUos  qoasaoliqoi  caiio-  ^  ***^^  <!««<*  «*  "^«  '»«  postmodom  factoros  edocoii 
nes  de  parocbiis  suis  habendas  episeopis  censoerom,  ^  *>^"^  ^".*>»«  signiftcans  quod  omnis  bnccella  panis. 


sl  eas  eitgendas  crediderintt  ab  ipsis  episeopis  di- 
nitm  eeclesiae  reparenlur;  si  vero  eas  roaluerini  ce- 
dere,  ab  earumdero  fccleslarum  colioribos  sob  cora 
et  soHieitodine  soi  pontificis  reparatio  elsdem  est 
adbibenda  baaiiicis.  Qo<id  si  omnes  ecclesiae  aot  in- 
eolomes  foerint  aot  quaa  dirutae  eraot  reparal»  ex- 
atiieriui,  seeondom  aniiquorum  canonum  insiiiou 
tenlai  sibi  deblus  onosqoisqoe  episcopos  si  volue- 
rit  asseqol,  facultas  illi  omnimoda  erit,  iU  videlicet, 
01  cilra  Ipsas  lertiaa  noUos  episeoporom  quidpiam 
pro  reglis  Inqoisiiionibos  a  parocbiunis  ecclesiis 
eiigal,  nihllqoe  de  pra»diis  ipsarom  ecdesiarom  cui* 
quam  aliquid  caosa  stipeodil  d»re  prassomat.  Sed  et 


non  omnis  panis  boccella.  Uode  et  in  subaeqoentibua 
aii  diim  suum  tradiiorem  mallei  significare  :  titt 
bue^ellam  panis  porrexero  ipse  est.  Ac  proinde  quia  et 
Kedempioris  verba  lesunlor  qood  panem  iniegnHn 
accipiens  non  boccellam,  qoem  poai  benedieiioaem 
confriiigens  suis  parlicuUlim  discipulis  dederit»  et 
Paulos  aposloios  similiUr  nihilomlnos  narrat,  quod 
panem  acceperii  el  gratias  agens  eonfregerlt,  oee  non 
et  illod  quod  Cbristos  de  qoioqoe  panibos  eonfraeits 
torbam  refecerii;  qoid  aliod  inslroii  nos  oisi  ot  pa- 
nem  Inlegrum  sumenUs  super  aliaris  ej«is  meiisam 
benedicendum  ponamuSy  non  pariicolam  panis,  qtiod 
capot  nostrom   neqoaqoam  fecisse  perpendinus? 


hoc  iiecessario  inHiitoeodum  delegimns,  ut  plurea  j^  Nam  si  homo  su»  vila  diiigentiam  stodiosios  adbi- 


ecclesi»  onl  nequaquam  commilUnlur  presbylero, 
quia  soius  per  toUs  ecclesias  nec  officium  valet  per- 
solvere,  nec  populis  sacerdotali  jure  occnrrere ,  sed 
nec  rebus  earom  necessariam  coram  impendere  :  ea 
setlicet  ralione,  oi  ecclesla  quae  osqoe  ad  decem  ba- 
boerlt  mancipUi  soper  se  habeat  sacerdoiem ;  qoa 
▼ero  mlnosdeeemmancipia  haboeril,  aliisconjongator 
eccle8ils.Si  qoissaneepiscoposbancnostram  instiio- 
lionem  parvipenderll,  etquispiam  eiinde  temerandum 
erediderit,  duorum  mensium  spatlis  572  ^  noveril 
eicommonieatione  mulctari,  lu  nempe  ui  postqoam 
ab  eicommonicationis  inlerdicto  ad  ordinia  sui  r^ 
meaverit  locom,  concus  hojos  canonis  sancliones 
mudis  omiiibos  slodeat  implerc; 


bere  j^rocorat,  qoanlo  magis  sacris  Oei  coiiibos  ni- 
torem  debiiom  eihibere  573  eommopere  debet  ? 
Unde  lemerlutis  hojos  aot  neseieniis  eopieoles  ter- 
mlnom  ponere,  id.ooaoimiutis  nostrje  delegit  con- 
venios»  ul  non  aliler  panis  in  alUri  Domini  saeerdo-- 
Uli  benediciione  sanctificandos  praiponator,  oisi  in- 
legereiniiidosqoieistodio  foeril  prmparatos,  oe- 
qiie  grande  aliqoid  eed  modica  taniom  oblaU  aeean 
dom  qood  eccleiiastica  consuetodo  reuout;  euioe 
reliqni»  aut  ad  conservandum  modioo  loei^o  absqoe 
allqon  lujuria  facilios  eocuerventor,  aul  si  ad  somen- 
dum  fuerit  uecessariom,  ooo  ventrem  illioi  qol 
sompaerlt  gravis  farcimlnis  onere  premal,  nec  qiiod 
in  digesilonem  vadal,  scd  anim^m  alimooia  spiriioali 


M  COiNClUA  lliSPANliB.  ^  TOLSTANUM  XYI.  64« 

rcliciat ;  ita  nempe,  al  ab  bift  qui  eas  sumpserliit  A  iu  di? er»is  sauct»  vikB  siailftis  sese  eiereendo  pra« 

pol!et.  Quocircs  qiiottiam  pro  tot  untisque  beneAciis 


priseorum  eanonum  instaiuu  serTentur.  igitur  qui- 
cunque  boc  decretnm  nostrum  temeraiidnm  credide- 
rit,  animadversioni  dif ini  judicii  subjacebit  et  anni 
imiua  spatio  a  commnnione  alienus  msnebit. 
Yll.  De  jfublicaUone  coucUUs 
Grandls  populo  datur  emendstionls  correctio,  si 
gesia  sjnodalia  dum  quandoque  peraguutiir  relatione 
pontiflcum  In  suis  parocbiis  publicantur.  £t  ideo 
plena  decernirous  unaiiimiuu  conneii,  ut  dum  in 
qualibet  provincia  conciiium  agiiatur,  unusquisque 
^iscoporum  admoniiionibus  suis  infra  sex  mensiuni 
spaila  omnes  abbates,  presbyteresy  diacones  atque 
cJerleos,  seu  etiam  oronem  conventum  civiuib  ip- 
siuSy^ubi  prxesse  dignoscitiir,  nec  non  et  cunctam 


qtt«  mulUmoda  devotione  Ecclesise  Dei  gentis  su» 
populis  prorogare  siudet,  quid  aliud  iiii  unanimttaa 
nostra  condigne  respondeai  invenire  non  prxvalet ; 
id  saluuri  providentia  qu«  semper  est  otiiis,  imo 
semper  esi  uilie  quod  veram  pertinet  ad  salutem, 
decemit  auiue  insiituit,  ut  ejus  6Uis,  ut  praemisiraus, 
forlia  luitionis  ad  futurum  admioicula  proroulgemus, 
contesUnies  per  nomeo  illud,  cui  cuncu  coeiestia 
et  lerrestria  genufleciunt,  omnes  pr«seiites  et  ab» 
senies»  seu  eiiam  futuris  temporibus  subsequentes 
sacerdotes  vel  priiicipes,  seu  cujuscunqne  bonoria 
aui  ordinis  homines,  ut  niillus  ad  futurum  posteri- 
laii  ejus  atque  bis  qui  glorias  su»  filijs  vel  (itialus 


dicscesls  sus  plebcm  aggregare  nequaquaro  morelur,  B  conjuncii  esse  noscuniur  seu  qiii  adlitic  conjuncli  iion. 


quatenus  coram  eis  pubiice  omnia  reserau  de  bis 
quas  eodem  anno  iu  concilio  acia  vel  definiu  exsii- 
terinl,  plcnissime  notiores  efficiantur.  Profecio  et- 
enim  pravornm  severius  eistirpatur,  dum  canonica 
Inslitaia  ad  agniiionem  eorum  observanda  modis 
omnibus  dedticunlur,  iu  scilicet,  ui  qu.eque  sunt  aut 
in  praeteritis  ge«tis  aut  in  praeseniibus  conslituiis  nul- 
lus  bis  conlradicere  audeat,  nullus  ea  reverberare 
praMumai,  nuUus  non  impiere  coiiiendai.  Quod  si 
qiiispiam  ea  aut  psrvipendendacrediderit,  aulconieoi* 
nenda  delegerii,  aut  conlra  baec  ioobedieiitia  luinidus, 
susurraiione  plenus,  Invidia  incensus  et  laceratione 
perfuncius,  necnon  potius  earuindem  defiiiiiionuro 
ensiiierit  fauior  benevolus,  sententia  eicoromuni- 


suot,  sed  forle  sunt  conjungendi,  injustas  laBdendi 
occasiones  eiquirai ;  nullus  occulte  vel  publice  |ier 
quas  abdieeiitur  cooira  eos  uialitiae  vota  eitendat  ; 
no»  eos  gladio  vel  q  lalibei  peruiciosa  faciioiie  inter- 
imal;  nuLlus  coiisilium  vel  opus  quibus  injuste  de* 
jicianturvel  nudentur  rebiis  eihibcai;  nuilus  bis 
injuftle  violentum  lonsurae  si^naculuni  impriinat; 
nullus  vesuro  coutra  ordinem  (tiiabus  suis  aique  lui.^ 
rismuUre  prssuroal;  nullus  etiam  eitra  evidenlls 
culpae  indicium  aiit  eisiliis  eos  rclegandos  indiicat 
aul  eoruro  corporibus  quarumlibet  truncatioiium  vei 
flagelloruro  infcrat  deiriinetiiura.  Denique  licet  b»c 
qu£  pr;£niissa  suni  aequisslroe  digesU  575  ^iisunt» 
tamen  quia  ejusdero  gloriosi  noslri  doroini  tantum 


eationis  duoruro  roensiuro  curriculo  persistet  osqoe-  ^  emicai  devoiio  proropu  ut  ea  ipsa  iiei|ueani  ei  ad 


qoaque  molciatus. 

Yllf.  De  nmmmne  pro/ts  regke* 
Dum  sanctae  aciionis  studia  ac  fervidae  inUniiODls 
voU  longe  laieque  diffusa  principaii  eibibitione  cun- 
ctis  paittle  liquent,  ei  574  Ecclesi»  sanciae  caibo- 
licae  obtoiibus  luceclarius  eniteacuni,  cogoniaduna- 
tionis  no»trae  conveutum  quldpiam  saluUri  provisio- 
ne  depromere,  et  causa  retributionis  proli  ejus  ali- 
quid  eongruum  aoi  eipedibile  promulgare,  quo  el 
pareniaii  eiliibitioni  pro  bene  gesiis  videamur  ali- 
quauiulum  opem  betteficentiffi  reddcre,  et  sobolem 
ejua  pias  defensionis  ae  tuiiionis  neeessario  ranni- 
niine  praemunire.  Gloriosissimus  eieniiii  ac  sereiils- 
simusdominus  nosier  Egica  rei,ferveniLieimi  amoris 


cotnplemeutom  vicem  parientlas  reddere  debiia»t 
ob  hoc  universiUlem  nostram  adjicere  saluberrirae 
convenit,  «iit  laro  per  omnes  civitsies  vel  loca,  in 
quibus  sedes  eptscoporum  esse  noscunlur  ad  regui 
ejus  dilionero  periinentes,  quaro  etiam  per  eorum^ 
dem  episcoporum  dioicesea,  esceplo  passionis  Do- 
minicaB  die,  quaodo  aluria  denudaU  persistunl  nee 
cuiquam  in  eo  die  raissarura  liaet  solerania  celebrari, 
cunciis  sliis  diebus  quibus  Idera  Dominus  noster  in 
bac  viU  superstes  exsliierit,  pro  eo  vel  pro  conctis 
ejus  filiis  vel  filiabus  aut  pro  hls  qui  jam  mairirooniall 
sunt  jure  coojunctiy  adhuc  qui  sunt  conjungendi,  aeu 
pro  uepotibus  vel  suis  omnibus  sacrificiorum  Domiiio 
libamtna  dedicenlur,  pias  oratiouis  vota  solvanlur. 


Chrisii  igne  suceeosus  et  sanetae  actionis  ope  per- l^  ac  cum  gratiarum  actione  superno  numini  comroen-- 


fwicmsy  inlmicomm  Cbristi  perfldlam,  lllud  prophe* 
ule  vaticiniom  sequens :  Nonne  ijui  oderani  te^  Den§f 
oderam  ilUn  ei  enper  tmmtcos  luoi  $nbeieebam  f  ulpolo 
veras  Christicola  obntiius  proierere  decernii,  Ec- 
clesiae  Dei  siaium  vigllacl  Insuntla  roborare  dispo- 
nli,  sanctla  Rei  basilicis  sese  muniflcum  eibibet, 
triboioram  impensloiies  populis  raoderainine  discreto 
remiitii  *,  maligna  contra  se  obstioatlone  agentibus 
animi  liberaiilate  gralissima  ac  piae  miseralionls  In- 
sianiia  ignoscere  ooiisoevii,  multos  quoque  qui  con- 
fracti  soni  llberosjMCundum  propheiam  emne  onus 
disrompendo  In  ingeouiuiis  siatu  refurroat,  alque 


denlur,  desideria  in  eis  bona  quotidie  mHliipltcen- 
lur,  adversantiuro  eoruro  conamina  vlrluie  suas  dex* 
terae  confringaniur,  inlulgeniia  et  graiia  eis  a  sua 
misericordia  conferatur,  ut  suae  poiculiae  def«*nsione 
protecli  aniiqui  ho&tis  decipula  evadant,  et  chariiale 
ae  vita  iongaeviute  pollentcs  adire  mereantur  pusl 
transitum  sidereas  mansiones. 

IX*  De  Sitberio  efrieeopo, 

Sicol  suramom  bonum  est  valdeque  conspicumn 

superno  numini  aroanler  fldeliterque  liibxrere  €|tts- 

que  praeceptloiiibus    porientiam  votis  glisceniihiis 

eifaibere,  iu  conseqaeDS  bottttm  e^t  post  Deuro  regi- 


•  Ei  B.R.,  E.  4,  T.  1,  2,  U.,  G.In  A.,  iubmiuii,  In  JE.^  ouUniL 


S45  COLLECTIO  CARONUII  S.  ISIDORO  HtSPAL.  ASCRIPTA.  544 

Imii»  vipolejurevicaiioab  eoprflMleetis,  flJempro- A  <te  religiosis»  cujnsllbel  slni   orHrnis  ec    honoris. 


mimin  qnenique  inviolabili  eordis  inteQiione  ser- 
vire,  et  nolle  conira  eosi  oecaslone  quidquam  noci* 
bilUaUH  escogiUire  mhilqne  neqn'os  dellnire,  d  eente 
Domino :  NtiiUe  iMgere  ehritioi  meet :  et  iterum 
HavU  :  Qm»  emm  exiendet  manum  iuam  tn  CAriif um 
DemlHi  et  tfraeccNS  erk  f  liem  ipie  cuidam  commi- 
aaiit :  Quare  nen  Itinicisli  mlUere  manum  tuam  ui 
oeMiree  CkriUum  Demiui?  Unde  opportnoom  satls 
esC  Qt  sponsio  prlneipibus  compromissa  absqne  ali- 
quo  fraudis  naero  custudiatttr,  et  Odes  eis  reddita 
Diillift  faclionibus  niillisqne  etiam  nequitix  maehlDa- 
lionfbus  teroeretur.  Nam  si  nudi  tantnm  rerbi  polli- 
dcatto  qoalibet  occa&ione  Tiuleiur,  criminis  denoia- 
tkme  censelur ;  quanio  niagia  si  fldes  regibus  sub 


deinceps  tslia  contra  principem  qi;isse  vel  deflnisse 
reperii  exstiterinC,  censura  mulcCandi  suot. 
X.  De  hii  qui  juramenii  eui  f/refanaleree  mfilrrinr. 
SicuC  ulcus  quod  granditer  [E.  4,  7. 1, 9,  gravi- 
ler]  serpit  in  corpore  non  nisi  gravloribus  medicanti- 
nlbus  aui  ferro  cumtor,  ita  perfidorum  obstint- 
tlo,  quae  nollatenus  cobibetur,  durioribus  sententiis 
Moesse  est  ui  muictetur.  Nam  quaa^iuain  dominica 
sanctio  protesietur  :  Non  meneitir  pater  pro  pim 
neque  fHH  pro  parentlhue^  ted  unueqnieque  pre  peeeuio 
suo  morietur :  Et  iienim  :  fUtus  non  poriabit  ifd' 
^uflalem  577  pofns,  et  pater  non  portatii  iniquitatem 
jilU;  taroen  quia  et  jurisjuriindi  transgressio  grandl* 
cer  ■  inolevic  ec  machiaandi  conCra  prineipes  nosiros 


Jttrisjurandi  altesutione  proinissa  ttequaqnam  profa-  ^  consuetudo  saeva  percreboitt  quo  aut  nece  dlverst 


nari  pertimescaiur?  Cst  enim  quortmidam  saecu*a« 
riom ,  ei,  quod  pejus  est,  sacerdotum «  improbanda 
aatia  obsltnatlo  animaruni,  ut  fldem  suis  prini-ipibus 
Bub  juramento  promissam  observare  contemnani , 
el  verbonim  foco  juramenti  576  obnubileiit  pro- 
missionem,  dum  in  arcano  pectoris  reteniani  inflde- 
licacis  perversluiiem,  ec  dom  scripcum  esc :  Non 
aeeumee  nemen  Domim  Dei  tui  fn  «aifum,  nee  emm 
kaUHt  ineoniem  Dominut  eum  qui  ateumpierit  nomen 
Domini  Dei  eui  fruUre ;  ei  iterum  :  iVon  perjuratii 
iu  nomine  meo^  nee  poUuei  nomen  Domini  Dei  ttti  : 
e§o  Dondnue ;  rursuiiMitte :  Maledietue  omnis  tfui  ju-^ 
raiitt  notmne  Dei  siii  mendaeiter;  illi  Jurantes  fidem 


princepsinlerimaturaut  regni  dignltateprivetur,qQod 
iiequaquam  cohiberi  poiest  nisi  severiori  censora; 
adeo  per  bujus  institutionis  nostrae  deerecum  sanef- 
mus ,  nl  quicunqne  deinceps ,  eujtislibet  sit  bo- 
noris  persona  vel  ordinis ,  in  neoem  vel  deje- 
ctionem  rcgiam  quidpiam  maciiinaveric ,  eumqoe 
qnalibeC  nocibilicace  impetendum  credideriC  aul 
geatem  eius  vel  pacriam  qoibuslibeC  facUonibos  vel 
macbinationibas  distorbare  .contenderif,  lam  Ipoe 
quam  omnis  ejus  posCeritas  ab  onmi  palaCinl  ordlnis 
digniCaie  privaii  flsd  vlribt»  sub  perpetna  servltule 
matieanC  religaCf,  poiesCale  lanCum  glorioso  principi 
nosCro  Egieani  8ervata«  ui  aat  eos  qui  jam  pro  su« 


promissam  temerare  aoii  metttont,  ei  juramenii  sui  p  infldelHatis  peHldia  canonlce  legaliterque  dijudlcaii 


pollicliaiionem  pramricare  nullaienus  periimesconi. 
IMe  qaia  Sisberius  Toleiaoas  sedis  cpiseopas  tali- 
bae  macblnatioiiibus  denoiatos  repertos  esl  pro  eo 
qaod  serenissimum  dominum  iiosirnm  Kgicanem 
regem  non  tantum  regno  privare,  sed  et  raorte  cum 
Frogello,  Theodemiro,  LiuvHanOy  Liuvigoione  quo- 
que,  Thecla  et  caeleris  inierimere  deftnivit,  atqoe 
gentl  ejus  vel  patriae  inferre  coocurbium  et  eicldium 
eogiiavity  qui  etiam  per  decreti  noslri  deflnitionem 
\m  el  loeo  et  bonore  privatos  eiistlt ;  ideo  nostrum 
In  ccmmune  per  bujus  canonlcaB  sanctioiiis  decernic 
eellegium,  ut  iioc  ipsom  unionis  nostrae  decreinm, 
qnod  etiam  bis  synodicis  deflnitionibus  inuectendum 
deerevimus,  omni  sobsistac  valore  subnixum  acque 
In 


sinl,  aM  eos  qul  deiiiceps  a  fldei  suae  juramenco  ab- 
orbitaveritic,  ec  adversus  prxdicium  princlpem  no- 
strum  aliqnld  nocibililaiis  agere  aol  niacbinarl 
sladuerint,  si  eos,  ul  dixlmus,  pi»  rodulgenilaB  roio 
quandoque  relevare  maluerit;  liceulia  illi  usquequa- 
qoe  manebit.  Et  quia  res  eorum  jusCo  ac  legnll  modo 
in  ejttsdero  dominl  nosCri  dominiom  pervenerunt,  ex 
qoibus  etiam  quaedam  ejusdem  prineipis  collatione 
lam  Ecdeslai)  Deiqonm  proles  ejnsdem  doniinl  nosCri 
800  etlam  alii  plures  pro  sni  servicii  merico  accipere 
meroerunc ;  proinde  insclcuenies  decernimus,  ut  nullo 
unqnam  tempore  eorum  filii  qui  juramenti  sui  profa- 
natores  exstitisse  noseuniur  sea  exstlterini,  vel  sub- 
seqneos  eorum  poeieritas  in  nocibilltatem  eorom 


perpetuum  obiliieac  inconvolsibile  robur  :  ipse  ^  incendere  audeasC,  nec  ipsas  res  eis  auferre  quoquo 


voro  SisberCus  pro  soi  JurameuCi  cransgressione  faei- 
aorisque  canci  machiaatione  seeuadum  aoCiqooram 
caaomim  Insiituiionem,  qua  praedpitur  uc  quisquis 
iwoenCttS  fberlc  ulia  fecisae  ec  vivenie  principe  in 
aliom  aciendisso  pro  futnra  regtii  spe,  a  eonventn 
ealbolicomm  exeommanlcaUom*8  sentcnita  repella- 
Ctar,  bonore  sbnul  ec  loeo  depaUtts,  omnibusque  re- 
btts  exttius  quibttsque  in  pocesiaie  pred:cil  priiicipls 
redadls  perpelai  exsilH  ergaslalo  inaneac  relcgatus; 
Ita  neaipe«  ol  secaodom  eoramdem  anCif|uoriim  ca- 
iMHMHn  decreia  in  flne  vitae  suas  lantum  commiraio- 
uem  accipiat,  exceplo  sl  ragia  eam  pielaa  anie 
alisolveudmj  cfediderll.  SiffiUi  qooqoe  et  caBieii  qoi 

•B.R.,E.  4,T.  \,%valide. 


pacto  stodeant.  Ideodenique,  ut  praBmlslmus,  severis- 
simam  bane  decreti  nostri  curavimus  promalg^ri 
seDCentiam,  ulquiauam  oon  formidaC  exicium,  salieni 
filiorum  conclaeque  soae  posteritatispertimescat  inie- 
ritum.  Si  qoHi  sane  r^um  succedeniium  cuoClas  hujus 
consiitaiionls  nosirae  definiiiones  cusiodire  aut  ad- 
Implere  dlstolcril,  omnis  linea  generationfs  cjus 
perpeilm  condemnala  depereat,  el  insopcr  ex  divino 
jodicio  rebus  omnibus  et  bonore  praesenti  in  saeculo 
careai,  atque  Cbristo  judicante  cum  diabolo  ejusque 
socils  adinteritom  gebennaeperveniai.Guinoslraede- 
fitikioni  ex  antiquo  canone  quacdam  necessaria  tn- 
uectlmus  et  omnes  hi  commaoe  ipsls  verbi$,quibtis» 


545  CONGiLIA  fllSPANLB.  —  TOUTAfiH]!!  XVI.  54a 

01  fliiimu«,  lioc  deprompsii  aniiquitas,  prodamamus  A  Xi.  De  qraiiarHm  acihne, 

Flnitls  consummatisque  omnibus  r|ii3e  ob  discrpli- 


dicentes : 

Qiiicnoqne  igittir  a  no1>i6  ? el  toiina  liispaniaB  ■  po- 
pulis,  qualibet  conjuratione  Tel  578  ^Kudio  sacra- 
Dientom  fidei  snae,  quod  pro  patri»  gentisque  Gotho- 
ram  slatu  vel  pro  conservatione  regiae  salutls  polii- 
ciiHS  est,  teroeraveritf  aut  gloriosum  priocipem  no- 
strum  Egicanem,  vel  subsequentes  principes  nece 
attrectare  voluerft^  aul  potestaie  regni  exuere  ten- 
latcrit,  aut  itncsumptione  lyranuica  regni  fastigium 
usurpaie  delegeril,  anatltt-ma  sit  in  conspectu  Dei 
Pairis  et  angelorum,  atque  ab  Ecclesta  catholica, 
quam  perjurio  profanaferit  efficiatur  extraneus,  et 
ab  onini  cmtu  Christianorum  alienus  cum  otnnibus 
impietatis  suae  sociis  ;  quia  oportet  ut  una  pocna  te- 


nam  ecclesiasticam  necessario  fuere  definienda,  vel 
reliqua  qux  nostro  coeiui  ob  diieciionein  eisiitera 
delaia ,  oinnipotentissime  et  indivlsibili  Trinitaii 
ineflTablliuin  gratiarum  jura  dependimus»  laudum 
vota  persolvimus ,  ac  tota  mentis  intentione  gloriae 
ejus  iiisignia  prxdicamus  pr»  coqiiod  nos  ejusdispo* 
siiione  inirabili  non  solum  ad  hunc  sanctas  congre* 
gaiionis  cceiom  meruiinus  adunari  atque  altem» 
visionis  iniuilu  coiifoveri,  sed  ex  se  nobis  dicere 
cootiiru  et  In  se  dicta  complevit,  obniiius  ejus  im« 
precantes  clementiam,  ut  sicut  uos  alterutr»  pacis 
osculo  dulciOoos  reddidit  et  defiuitionum  nostrarum 
primordia  lioeavit  ac  consummatione  sublimi  per- 


iieat  obnoxios  quos  similis  error  invenerit  implica-  ^  ficlendo  coocludit,  ita  serenissimum  ac  piissiiuum 

^^  »      m    .  m  mm  ttk  .^         m  m.  ^ 


tos.  Quod  iteruro  secundo  replicamns  dicentes  :  Qui- 
cuiiqne  amodo  ex  nobis  vel  cuiictis  Ilispaniae  populis 
quoUbet  tractatu  vel  studio  saerainentum  fldei  suae, 
quod  pro  pairije  gentisque  Gotborum  stalu  vel  con- 
servaiione  regis  salutis  pollicitus  est,  vinlaverii,  aut 
praedictum  priucipem  nostruni ,  vel  subsequenies 
princiiies  nece  aitrectare  voluerit,  aiit  poiestaie  re- 
giil  exuere  tentaveril,  aut  prsesumplione  tyranntca 
regni  fastigium  uaurpare  dttlegerit,  anatbema  sii  in 
Chrtsii  conspecio  ei  aposiolonim  ejiis,  atque  ab  Ec^ 
clesia  catbolica  quam  perjurio  profanaverii  efficiatiir 
eiiraneiis,  et  ab  omni  consortio  Chrlstianorum  alie* 
nus,  et  damnatus  io  fuluro  judicio  babeatur  cum 


dominum  nostrom  Egicauem  regem ,  cujus  jussu 
atque  horiatu  bic  adunati  sumus,  salutiferas  defeu- 
aionis  clypeo  protegat,  veiillo  fidei  muniat,  atque 
cum  gente  et  patria  sibi  credita  per  viam  vo!untatis 
auoe  deducai,  quatenus  protelatis  praesentis  svi  eur- 
rlculis  fellciter  polleat,  et  post  bujtis  vltae  excursua 
numerositate  piae  actlonis  opirous  cum  his ,  qu  - 
bus  nunc  principator,  ad  Chri>ium  perveniat  lau* 

reandus. 

Decretum  judicU  ah  univenis  edilum» 
Actuum  apostolorum  probaia  satis  el  vcneranda 
narrat  historia  qood,  Joda  crimine  proditionis  dam- 
nato,  nequaquam  Spiritus  sancius  super  reliquos  on- 


participibus  sois;  qoia  dignum  est  ut  qui  talibus  so-     decim  illapsu  coelico  est  diflTusus,  quoadusque  Mat- 

otAnini»  tnttl  Aliam  «l!tmnatiAiii&   AArnm    narlininaliAni  ^  >!.:«•    «K    AmntKna    Act    nroDAlAtf^tna  in    \i\rt%    AiiiftflAHI 


cianiur  ipsl  etiam  damnationis  eorum  participationi 
obnoxii  tenejntur.  Uoc  etiam  lertlo  acclamamus  di- 
centes  :  Quicunqoe  amodo  ex  nobis  vel  cunctis 
lliapaiiia  populis  qualibet  meditatione  vel  studlo 
sacrtnientuiu  fidei  sox,  quod  pro  salote  patri»  gen- 
lisqoe  Gothoroin  ataio  vel  incolumitite  regiae  po- 
lestatts  pollicitus  esl,  violaverit,  aut  loties  dictum 
principem  nostrum  vel  subsequentes  principes  nece 
attrectare  voluerit,  aut  potestate  regni  exuere  lenta- 
verii,  aut  prxsumptione  tyrannica  rcgni  fasiigium 
usurpare  deiegerit,  anathcma  sii  in  conspectu  Spiri- 
lus  sanctl  et  niariyruni  Christi,  aique  ab  Ecclcsia 
catbotica  quam  pcrjurio  profanaverit  effici;itur  ex- 
traneus  ,  et  ab  omni  communione  Chrislianorum 


tbias  ab  omnibus  est  prxelectus  in  loco  ejusdem 
apostolus  :  obinde  sciUcet,  qula  ondenarios  nume- 
ros  transgressionem  significat  mandatorum.  Et  quia 
Sisbertus  Toletanae  sedis  episcopos  suo  facinore  de- 
notatus  nostro  ex  corpore  constat  abscissus,  ob  id 
aommopere  numerosltatem  nostram  conveoit  stude- 
re,  ui  in  loco  ejusalio  subrogato  perfecuuni  debitm 
corpos  nostroin  reddatur,  sicut  per  Mattbiam  per- 
fectus  numenis  noscitur  fuisse  completus.  £t  quia 
idem  legaiiooe  superni  numinis  fungeutes  apostoli 
suut  protesuti  dicetiies :  Chrizti  bimus  odor  $umui 
Deo  in  his  qni  taM  fiunt  et  in  his  qui  pereunt^  aiiis 
qmdm  odor  morlis  in  mortem,  aliis  autem  odor  viiee 
in  vitam  :  illis  videlicet  odor  viiae  in  vium  qui  pra- 


alieiios,  neque  partem  Justorum  habeat,  sed  cum  0  ceptis  eorum  exbibere  parientiam  curaverunt,  illia 


diabolo  et  augelis  ejus  «ternis  supplit  iis  condemnc- 
|iir  ona  cum  eis  qui  eadem  conjuratlone  nituntur,  ut 
par  poena  constringat  quos  in  pernicie  prava  societas 
copulaf.  Et  ideo  si  placet  omnibus  qui  ade^tia  baec 
teriio  reiteraia  senteutia,  vestrae  voeis  eam  consensii 
firmaie.  Ab  universis  Dei  sacerdotibus*  palatii  se- 
iiioribos,  clero  vel  omni  popolo  dietom  est :  Qui 
eoiitrt  baoc  vestram  definitionem  venire  praesum- 
paerit,  sit  auatheoM  Maran  atha,  boc  esl,  perditio 
579  in  advento  Domini,  et  com  Juda  Iscarioth  par- 
tem  babeaut  et  ipsi  et  socii  eorum. 

«  D.  R.,  E.  i,  U  ,  G.,  Eedemee.  Qoae  seqoontor  ab 
hae  voce  oaque  ad  bojos  concllli  flnein  desuiit 
omuit  in  A.  ei  X.»  lo  quiboa  haee  ad  maifiueoi 


ven>  odor  mortis  io  niortem  qui  eorum  nibilomiiioa 
monita  contempserunt ;  proinde  quia  praedictus  Sii- 
berttts  Toletanae  sedis  e piscopus  eorum  salutaribua 
mouitis  neqoaquam  maluit  ex  bumiliiate  580  ^^" 
pendere  obsequelam,  quo  Ecclesiam  hei  ordine  d«>- 
biiore  gerei,  bumnitaie  instrnerel  eteiemplts  saluta- 
rlbosad  regnasidcrea  provocaret,  seil  biciplii  sa 
percellens  mocrone,  soperblae  videlicet  atqoe  pcr- 
jurii,  gloriosom  domioom  oosirom  Egicaoem  rqprai 
Doo  aolum  r^no  vuUiii  privare,  sed  et  mortis  iw- 
peosione  perimere,  ideo  non  congroii  ooa  prios  coo- 

noia  descnblior :  /it  sf ftode  TpfaUma  rr  sesBa^ia  se» 
apis€9panm  toamjas  kmc.  Desnmpia  •oial  ex  B*  U. 
eom  fariaotibus  €d.ierorom  lectiouUws» 


547  COLLECTIO  CANONUN  S.  ISIDOnO  HISPaL.  ASCIUPTA.  5IS 

eirmm  inchoare,  nisl  illo  prlus  canonica  ac  lo^ali  A  ora  illorum  Spiriliis  Sanelus  promulgavlt ,  venerabi- 


eettsura  mulrlalo  in  loco  ejus  alius  fueril  subrogalus 
ToleiandB  sedis  catbedram  retenturus.  Idcirco  nobis 
omnibas  in  unum  collecUs,  idem  Sisbertiis  episcopus 
nostro  estconveiitui  praeaeutatusatque  inndclitaiissuae 
inactimatlonem  patuli  oris  est  affatu  professns.  Unde 
nos  per  hnjus  deereU  nostri  formulam  sspe  illctum 
Sisbertum  secondum  edictum  priscum  synodicac 
slinctionis  ac  decretum  de  talibus  promulgat»  legis 
ab  eptscopilli  ordine  et  faronore  dejiciinus,  a  peree- 
plione  eorporis  et  sangninis  Christi  excoinmunicntiim 
in  cxsilio  p^r|ielHo  manere  censemus,  jn  fine  tantum 
communionein  per  omnia  percepturus ,  excepto  si 
euni  principalis  pieias  cum  sacerdotali  conniyeniia 
dclegerit  absolvendom. 


liter  suscepit,  amanter  aroplectitur,  et  per  hujus  lcg'8 
nostrae  decreium  firnia  in  perpeiuuinmaneredceernii, 
inconvulsibili  consisiere  aucioriiate  instiluit ,  et  oin* 
nimodum  robur  obtinere  decefnit  :  scilicet  ut  a 
pracsentts  diei  temporjlsque  articulo  omni  ▼igilantia, 
omni  sollicitudine,  omui  etiam  cura  quaeqne  sunt  pro 
disciplina  vel  uiiliiate  eccleslastica  iu  bac  syiiodo 
definita ,  quaeque  pro  corrigendis  praTorum  moribus 
edita,  per  cunctas  regni  nostri  proTincias  ab  omnibns 
custoJianiur ,  et  absque  aliqua  scrupulo^liate  vei 
controversiae  oppositione  serventur.  Et  quia  ingruenie 
inguiiiaiis  plagae  vasiaiione  ad  Narbonensem  sedem 
perlincntes  episcopi  nequnquam  sunt  in  liac  sancta 
svnodo  aggrcg:tti,  ideo  [)er  lianc  nostrae  mansueiudi- 


Igiiur  qnoniam  fayente  Domlno  concilium  cstquam  ^  nis  legcni  iiistituentes  jubemus,  ut  omnes  ad  ejiisdem 


citius  iiichonndum  secundum  praeeleciionem  aique 
auctoritaiem  toties  dicii  nostri  Doinini,  per  qunm 
in  prseieritis  Jussit  venerabilem  Tratrem  nostrum  Fe« 
licem  Ilispalensls  scdis  episcopum  de  praerata  sede 
Toletana  jure  debito  curnm  ferre ,  nostro  eum  in 
posimodum  reaervans  Ibidcm  dccreto  flrmandum,  ob 
id  1108  cum  consensu  cleri  ac  popult  ad  s»pe  dictnm 
Tolctanam  sedem  periineDiis  praedictum  venerabilem 
fratrem  nostrum  Feliceni  episcopum  de  Ilispalensi 
aede ,  quam  U84|ue  bactenua  rexit ,  In  To!etanain 
8edem  candnice  tr;insducimus»  ut  in  eadem  Ilispa* 
lensi  cathedra  fralrem  nostrum  Faustiuum  Braca- 
retisia  sedis  episcopum,  nec  non  et  Felicem  Portuca- 


cnthedrae  dioecesim  pertinentes  episcopi  in  eadem 
urbe  Narbona  cum  suo  mctropulitano  adunetitnr,  et 
cunctis  hujus  concilii  cnpitnlis  yigilaci  ab  eis  iuda- 
gatione  perlectis  accedant  ordinibus  dei>itis  suliscri- 
ptores.  Si  quis  igitur  carumdem  defiuiilonum  co  isti- 
tuiionca  temerarc  prxsumpserii »  detrabere  nisus 
fiierit ,  et  nilserabili  ausu  eis  contraire  tentaverit, 
ecclesiasticae  communicalionis  senlenlia  ferie^ur,  et 
rcrum  suarum  quarta  [E,  i,  T.  1,  2^  quinia]  parte 
miilciabltur. 

In  nomine  Domiui  Flavius  gloriosus  Ggica  rexom- 
Dibns  sanctissimis  Patribus  in  liac  sancta  syiioJo 
residcnubus  :  Ecce  sanctissimi  in  Cbrislo  Patres  et 


lensis  Ecclesiae  antistitem  in  prxfalae  Rracarensis  n  apostolico  dogmate  fi Jeles  populi  ducatores,  synodicae 

•       •  •  •  •  ^     ^ •  »  ^^  •  •  -  •  __     ■■!        £U         •!••  L.AAA 


sedis  pontiflcem  subrogamus,  ac  perpetua  sanctione 
unumquemque  corum  in  praefatis  sedibus  confirma- 
mus,  quatenus  uicrqne  easdem  quas  suscipiunt  Ec- 
clesias  pia  piaodicatione  instrunnl ,  murlbus  sanctis 
exornent,  ac  beatas  vitae  exemplis  aedificent,  ut  nna- 
uimitate  mirabili  in  unum  collcctl,  unum  corpus 
eOecti  eis  nobiscum  in  aynodali  conventu  pariter 
residentibua  illapsum  sancti  Spiriius  ut  duodecim 
apostoli  mereamur,quoeJn8  igne  succensi  el  docirina 
inibuii  quae  ad  disciplinam  ecclesiasticnro  periineant 
et  ad  compescendos  pravorum  hominum  mores 
squUsime  promulgemus  et  laudes  Altissimo  devotis 
mentibua  praeGinamos.  Quod  videlicei  eoilfgii  noatri 
decretom  gestis  synodalibus  a  nobia  in  concilio 


aggregationis  vesirae  unionem  illo  fidiicialiler  hortaiu 
convenio,  quo  religiosum  nobis  vesirae  sanctiiudinia 
praebeaiis  suffragium »  nostraeqne  promulgationis 
consuliuin  porrigatis  omnimode  prxstolaium.  Pr»m- 
pliss.me  elenim  sa^pe  gloriosae  nostrae  £ereniiaii8  fer- 
vet  devoiio  ac  piirae  voluniatis  flagral  devotis:  Ima 
plenitiido  illis  cum  plebe  mihi  credita  afl^ectibus  vi- 
vere,  pietaiibus  inhaerere,  ac  misericordiaB  582 
incremento  regendi  studium  aervare,  qiiibua  teaa- 
pora  Dostra  nQllis  adversitatum  aCimDlia  eommota  , 
miliis  civillbua  vel  externis  excitationibus  prspediia 
pacis  munere  floreant  ac  miseratioois  uosirai  beDtsfl- 
ficio  cumulata  persistant  :  ei  quos  forsitan  pravae 
iofideliiatis  implicat  actio,  respecto  clementiae  no- 


definlendia  fore  sociaDdnm  decemimus,  et  locum  D  strae,  si  fas  est,  pietatia  releventur  ex  brachio,  ut 


illlc  debilum  ut  obtineat  deflnlmus. 

581  ^"^  ^^^  ^^  eonfirmaiione  coneHlL 
Synodaiis  conventns  et  numerosa  adunatio  sacer- 
dotum  eo  venerabilior  cunciia  perpendltur,  eo  nihil- 
omiuoa  terribilis  cemitur,  quod  in  roedio  castua 
eorum  praesentia  individuae  Trinitatis  adesse  nequa- 
quam  ambigitar  »  sancto  prolestante  Evangelio  : 
Vbieunque  fuerlni  duo  vel  tre$  tit  itoiitftie  meo  eotUeii 
i6t  tttin  ei  ego  in  medio  eorum»  Quocirca  quia  se  in 
eorum  medio  sopeml  omnipoteoiia  Dttminia  adease 
innotuit ,  qoid  aliud  nisi  quidquid  oro  deproiuitur 
iaapiramine  est  ejua  alTeclaro  •  qDi  se  inler  eoa  est 
fasaus  babilalttram  ?  Uade  glorioaa  aarenitaa  uoslra 
ea  ouc  uoanimitas  eorum  deprompsit ,  imo  quas  per 


parcendo  illia  supernam  mibi  clemeutiam  fautorem 
efficiain ,  et  statns  gentis  mece  ac  patriae  nullis  am- 
plius,  quod  abslt,  ruinaa  lapsibus  conridat.  Sed 
quantum  culparuiu  noxaio  remittere  procuramos , 
tantum  profanatoruni  irnusgreasio  molitur,  et  erebris 
perfidiae  ausibus  prxpedita  subruitur.  Unde  si  culpie 
indulgenliam  ,  8i  condigna  factis  restituam  ,  ancepa 
nostrae  iranquiHitaiis  aiiimus  xatuat  iu  eo  quod  ple- 
ramque  ipsa  culpamm  remissio  increbrescente  ne- 
quiiia  in  contrarium  vertitur ,  cum  nec  uiidem  vitia 
rep?  imuDtur,  quas  facili  emendationia  conamiiie  per» 
duei  ad  terminuro  debuerunt.  Ipsi  antem  in  hac 
sanciu  concilio  liquido  perpeodatia,  jamjamque  aittpa 
plurimoram  casua  relaiu  opiiiabili  didicistis ,  qttibiia 


549  CONOLIA  mSPAMiS*  ^  1\)LETANlMi  XVL  S50 

perfldurain  QiiMlisqiie  smalAmm  neranJis  conatibitB  A     BunUgUsius  LamMreatiefieeleii»  eplseoims  sub- 
de«'epilonis   meas  quoiidie  escidium  seiiliam ,   vel 


qiianta  patrix  fnerini  insolenler  eoiittirbta  esciiata. 
Qttorum  deniqne  sceleratorum «  qni  et  in  praBierilis 
el  tiunc  perfidnsse  deiecii  sunt,  prflBvnrieaitone  com- 
peliimur  r«lus  yestri  oniversiiaiem  congulere^  nt 
quid  de  lalinin  excessibus,  qui  in  prsieriiis  toI  nunc 
usi)ue  niihiniel  deliqiiisse  hosciiniur,  agere  sereniintem 
no^irain  coiiveuiai;  uirumcondignis  senlentiis  cano- 
nice  ae  legaliter  feriantur,  an  parcendo  illis  noxarutn 
debiia  impuuita  serventur,  saluberriina  unanimiu- 
lis  [£.  4,  T.  I»9,  humanitatis]  vestrsD  promolgatione 
attenliiis  decernatur»  illa  nostrae  gloriae  vel  sncces- 
soruiA  nostrorum  principuni  licentia  modis  omnibus 
reservnia*  ut  si  deinceps  quisque  contra  regiam 
poieslatem ,  gentem,  patriam  hosiram  agere  conatus 
essiiierii,  juxti  canonioam  scnientiam  tempnre  pra* 
c^ssoris  nostri  dontiDi  Sisenandi  principis  de  talibus 
lersonis  in  conciiio  editam  vei  legissententiam,  rjus 
d^beai  praviias  acriter  coerceri,  tantum  est,  nt  slcot 
prsDmisimns  quo  emendationis  sludio  errantium  mihi 
transgressio  emendeiiir,  saluiaris  vestri  responslo 
nosir.s  clarescai  in  sensibus.  Nain  et  hoc  decreti 
vcsiri  condcoet  s^ylo  censendum ,  ui  quia  prfficessor 
Doaier  divse  memorias  dominns  Wamba  rex  In  Ipsis 
rcgnandi  primordiis  Tbeudemundum  S{*atarium  no- 
struro  conira  generis  vel  ordinis  stii  usum ,  Fesil 
quondam  incltalione  Emeritensis  eplscopi ,  solius 
lanium  regi»  polestaiis  impolsn  in  eaindem  Emeri- 


B 


scHpsl. 

Gaiidlla  Empurllanse  Ecclesiaeepijcopus  subseripsi. 

Doiilfa  Cauriensis  Ecclesise  episcopus  subscripsi. 

Arcontios  Elborensis  Ecclesias  eplsGopussobscripsi. 

Auredus  llerdensis  Ecclesiae  episcopus  Sttbscripsi. 

'Gundericus  SeguniinsD  Ecctesiae  episeopns  sub- 
scripsi. 

Spassandus  Compluiensis  Ecclesiae  episcopus  sul^ 
scripsi. 

BasualdusPalentlnae  EccIesioR  episcopns  subscri|)sl. 

Marianus  Orelana;  Eeclesiae  ei»iseopus  sobscrtpsi. 

Witiisclns  Valentinae  EcclesiaBepiaeopus  sobeeripsi. 

Sonna  Ozomensis  Eccfesie  episcopus  sobscrlpsL 

Gavinius  Arcabicae  Ecclesiaa  episcopos  subscripsl. 

Zacceus  Cordubeosis  EeciesUe  episcopus  suh- 
scripsi. 

Anterius  Segobrlcensis  Ecdesiae  episcopus  5g4 
subscripsl. 

Ilonorios  Halncitanae  Ecclesiaeepiscopus  subscripii. 

Arbldius  Astigitaua  Eccleslae  episcopiis  subscrfpsL 

Pappulus  Eliplensis  Ecclesiae  episcopus  subseripsl. 

Deceuiiiis  Segobiensis  Ecclesiae  epi>copus  sub» 
tcripsi. 

-Aviius  Urcitanae  EccleslaB  episcopus  subscri|st. 

Felix  Calagurritan»  Ecclesiae  episcopus  subseripsL 

Conslantious  Aucensis  Ecclesias  episcopus  sub* 
scripsl. 

Audebertus  Oscensis  Ecclesiae  episcopus  subcripsi. 


fensero  urbero  numerariae  onicium  agere  iiistiiuit,  p  Adelphus  Tiidensis  Eccle^iae  episcopiis  subscripsi. 
qnnd  eiiam  uoius  anui  e^tcursu  583  eonira  rationcm  Nepotianits  Tirassonensis  Ecclesiae  episcopus  sub- 
iioscitur  peregisse,  imo  quia  nec  vaiuitimperio  gcutis 


obsistcre ,  vestri  edicto  concilii  ab  eodein  Theude- 
niundo  su:)que  oroni  posleriiale  talis  actionis  offl- 
cium  suspeiidaiis,  quo  nullo  ulterius  tempiTO  tam 
ips«;  quamomnis  ejus  progenics  usque  in  finem  sae- 
euli  ob  hanc  causain  videantur  aliquatenus  molesiari. 
Dauim  sub  die  Kaiendas  Maias  anno  feliciter  scxio 
regni  nusilri,  iu  Dei  noiuinc  sedis  oostrae  Toleto. 

Pontipeei. 

Egn  Felix  iiidlgnus  urbU  regiae  episcopus  baec  de- 
crcta  synodalia  a  nobis  edita  subscripsi. 

Ego  Faostinus  indignus  Hispalcnsissedis  episcopus 
hxc  decreia  synodalia  a  uobis  edita  subscripsi. 

Maxiinus  iudignus  sancke  Eccksiae  Emeritensis 
episcopus  baec  decrcia  synodalia  a  nobis  edita  sub- 
scripsi. 

Ego  Vcr^  indigniis  Tnrraconensis  sedis  episcopus 
hsec  dccrela  synodalia  a  nobis  ediui  subscripsi. 

Ego  Felix  in  Dei  nomine  Bracarensis  atque  Du- 
micDsis  sedium  episcopus  haec  dccreta  synodalia  a 
nobis  edita  subscripsi. 

Gaudentius  Yaleriensis  Ecclesiae  episcopus  sub- 
scripsi* 

Florus  Mentesanac  Ecclcsiae  episcopus  sobscripsL 

Ervigius  Deterrensis  Ecclesiae  episcopus  sub- 
oeripsl. 

Frucuiosus  Aoreuiiiae  Ecclesiae  episcopus  subscripsi. 


Nepoti 
scripsi. 

Siinigisidiis  Laniobrensis  Ecclesiae  episcopus  sab- 
scripsi. 

Potcniius  Lucensis  Ecclesiae  episcopus  sobscripsi. 

Eppa  lUicitaiiac  Ecclesiae  epis»cop06  siibseripsi. 

Joanues  Egarensis  Ecclesiae  episcopus  subscripsi. 

Oitemundus  Salamanticensls  Ecclesiae  episcopus 
•ubscripsi. 

BaldereJus  Caesaraugusianae  Ecclesiae  episcopus 
subscripsi. 

Iiivolaius  Dertosanae  Ecclesise  episcopus  subscripsl. 

Argesindus  Egitainiensis  Ecclesiae  episcopus  sub* 
scripsi. 
H     Isidorus  Seiabi  an^e  Ecclesift  ep*scopus  subscrlpsi. 

Joannes  Abilen&is  Ecclesiae  episcopus  subscripsi. 

Teudiselus  Beatieosis  Ecclesiae  episcopus  sub- 
scripsi. 

Cuniulduslialiccnsis  EcclesiaeepiscopussubscripsL 

Wisefredus  Ausonensis  Ecclesiae  episcopus  sub- 
scrjpsi. 

Laulfus  Darciuoueiisis  Ecclesiae  episcopus   sub« 

scripsi. 

Emila  Conimbriensis  Ecclesiae  episcopussubscrlpsl. 

Lfovericus  Urgellitanae  Ecclesiae  episcopus  sub» 
scripsi. 

Slsebado  Tuccitanx  Ecclesiae  episcopus  subsf  ripsi. 

Gerontios  Asidoiiensis  Ecclesiae  eplscopus  sub- 
scripsi. 


551  COLLKCnO  Ci^wstni  s. 

BaMlius  BatUUMi».E(Mlette  •9m€op9$  sirtMeripsi. 

Fioniuft  Lameceittis  ficclcftle  eptecopus  «ukicritN* 

Wras  G<*ruo(lett8i8  Kcel^io^  epiieo|Nie  M|lMcrip:u. 

Hin  Landerictts  Oljfssiponeosie  Gccleii»  episep- 
pos  sul)scripsi. 

Juamu»  i^scensis  Eeclesiac  episcopus  subscripsi* 

Ceiiterius  BtilieriiaBa  Ecclesiai  episcopus  uA* 
scrip^. 

Teudefrediis  Vesensis  sedis  Ecclesi«  epitcopus  sub- 
scrlpsL 

Aiirelios  AsloriccBsis  Ecdesiae  episeopus  snb- 
•cripsi* 

Gabriel  misericordie  Dei  sbUais  bice  deereU  svno- 
dalia  s  nobis  edila  subscripsi. 

Rulalius  abbas  subscripsi. 

Nerbaotius  abbas  subscripsi. 

Brauiio  abbas  subscripsi. 

Eugenius  abbas  suliscripsi. 

Yiearii  epiicofforum 

Vilulus  diacoiius  ,  agens  ficeui  doiniiii  mei  Har- 
ciani  Dianiensis  lilcclesias  episcopi,  subscripsi. 

(86  Vinconialus  diaconiis »  ageiis  vicem  doniiui 


IMDOte  nWkl*  MCAWTk.  ^% 

Afliei  llartiaiii  PanipiliNieiNte  aedis  e^ieeepi^  sub- 
seHpsi. 

Crisces  pfesbj ter ,  agens  vieem  Agrippii  Ossotio* 
benais  simIU  epiacopiv  subscripsi. 

ComU€$  ei  vsri  HBisiret. 

Vilulus  vir  illusier  comes  patriraonli  el  dui  bsc 
decreta  sjnodalia  subscripsi. 
Wtmar  comes  subscripsi. 
Teuduifus  comes  subscripsi. 
Paulus  comes  subscripsi. 
Teudefredus  comes  soiiscripsi. 
David  comes  subscripsi. 
Requisiiidus  comes  subscripsi. 
Sisemondus  comes  subscripsi 
B     Elta  comes  sobscripsi. 

Teodebittos  comes  siiliscripsi. 
Bigesuindus  cotnes  subscrtpsi. 
Ega  comes  siibscripsi. 
Afrila  comes  subscripsl. 
Danila  comes  subscrip>i. 
Audemuiidiis  comes  procer  snb^cripsl. 
Teudemuodus  comcs  procer  subscripsi. 


a^ 


qao: 


assa 


LXII 

COKCILIUM  '  TOLETANUM  DfiCIMUM-SEPTIMUM 

HABITUU   AHNO  BBLreiOSISStHI   AC   SBBBtffSSHlI   BOtfZHf   HOSTBI    BQIGAIII    BBGIS    BBrTIMO , 

SUB  IHB  ▼   IDUe  BOTBliBBU,   JS»A  MCIXUI. 

Dum  in  ecclcsia  glorios»  virgiuis  ei  confessoria  G  ^  Tenerabill  costol  vesirn  ingesserint  aiidWHida  gravl 


Cbribti  sanct»  Leocadiae ,  quae  est  in  snborbio  Tole- 
tauo  ubi  sanctum  ejos  corpus  requiesclt ,  pleriq<ie 
ilispaniarum  et  Galliaroin  potitiilces  conveoissemus, 
debitis  npbis  iii  locis'  resideutibus  adfuit  idem  glorio- 
sisslmus  princeps  fervore  sancUe  devotionis  accensos 
sanctiqueSpiritus  munere  plenuSy  et  in  medio  nostri 
consistens  inclytum  capui  reclinans  sese  a  nobis  be- 
nedici  popescil  et  orationum  nostrantm  rffusione 
Dominocommendarioptivit.llis  itaqoe,  ut  moris  est, 
aciis,  tonium  nianu  propria  oobis  obtoHt  inqiiiens  : 
Ecce  sanctisslmum  ac  revcrendissimum  Eeclcsi»  ca- 
tholicae  sacordotale  colteghim  et  iliviiii  cultiis  hono- 
rabile  sacerdotium,  seu  eiiam  vos  illusire  aulae  regise 
decus«  ac  magiiiiicorum  virOi  um  numerosua  conven- 


ac  maturalo  consilio  pertractelia  aique  Judicioriiui 
vestrorom ediciis  justissime  ac flrnilssime itrmlnetis. 
Qoa  sacti  oris  sui  oratimie  fintta  e  medio  Bo^iri  be- 
iiediclione  perecpta  abseessli.  Tunc  aousquisi|iie  no- 
strorum  residens  sno  in  loco  tomum  ipsum  resenri 
pm^ipimus,  el  qn?^  necessaria  erant  atienia  cotta- 
tione  pertraclare  curavimus. 

In  nomlne  Domini  Fi^vius  Egica  rei  sanctissimis 
Fatrfbus  la  hac  sancu  synodo  resiiJeoClbus  :  Quo 
mentli  ardore  qoantisqoe  f^c  bos  serenttatis  nostra 
subllmitas  religlonis  sanct»  amore  suecenu  aseuiel, 
iiecverborum  prolixa  poiesl  rattone  depromi  nec  111- 
teraroffl  aptcibus  annoiari;  quia  iu  quantum  fldes 
Gbrisliana  spirltnallum  virujtuin  lutnine   iiieffabill 


tus,  qiios  huic  honorabili  crettii  nostra  intereise  ceU  D  cumparatione  coruscat,  lantum  sensiia  nostrl  breviias 


aiiiido  praecepit ,  qoia  faiis  longum  est  ea  quse  r^iti 
nostri  utiliutil>us  seo  gentl  et  patriie  nostr»  necesaa- 
ria  sunt  vobis  proprii  orls  no&tri  ailoqoio  eaarrare , 
ideo  587~588  ^^^^  toiitom ,  quia  itniversa  qnm 
nostra  maBsoetudo  ad  perageadnm  vesiris  aeB^iliue 
deboil  iBtimare  dignoscitar  contiiiere*  eomrado»  |irse- 
dplens  pariter  el  exhortaus  vos  per  eom  qui.  dtxil : 
f/HciinfNe  fumiU  duo  vel  tre$  t9n§reifutk  in  nmhie 
meo  €t  epo  ero  ln  medio  eor iim;  qula  ea  qB;c  lomos 
iste  conlinel  vd  alia  qos  ad  ecdeaiaslieam  diacipii- 
aam  perllBent  seu  diversarom  eausanim  negolia  qom 


necdom  vatet  ejus  eaarrare  mysteria.  At  bubc  qojn- 
quam  profttnditatis  ipKias  abyasum  neqoeamos  per» 
tiogerav  uagnalameu  devolio  eleineiitic  uoairasaoi- 
moa  ad  eslfortaiidain  vestram  sanetitudinem  cogiio* 
seai»  qoaliter  vos  in  hae  saneta  synodo  reSidealbs  in 
primiJ  de  cjbs  niysierfo  edictls  spirilualibus  dispme- 
lls  ul  aposioMel  vesiri  ordinis  dogmau  piooiulgetis , 
quo  lidelium  cordo  teeomparabiii  sidere  perlosirau 
iiilldeKBm  quoque  peelora  monlia  greasiboa  a  Wae- 
iiriaad  iomen  Cfmveraa  periraa  eani.  ProaeliiBdts 
donique  ludxis  bitra  inea  regni  Boairi  degciitibos  lia 


*  Deesl  lioc  coiiciliiim  in  A. ,  J£. ,  E.  3.    Dcsttmptum   est  ex  Codice  B.  R.  cum  varbintibtts  cftieroram 
lectioniboi. 


!;53  CONCILIA  IIISPAMil&. 

prsrmiUinio*,  qnod  eliam  absqne  non  aiinimo  moerore 
prolerimus ,  qui  eb  iniiio  propriorum  rituom  errore 
decepti  Clirtsti  nomen  tncredibili  praviieie  nega?f« 
runi,  oe&iriMrfde  navcenus  argumenlis  eamdem  almae 
6dei  seclam  deluaeruni.  Ceriuni  namqtie  est  vernm- 
que  pReconiom  in  cuncto  pene  terrarom  orbe  rela* 
tlone  pcrtpieoa  eifiitisse  ▼ulgntum,  quod  fldci  pleni- 
tmlino  ftnea  lemper  HigpaniaD  floruerunt ,  unde  no- 
stram  gloilam  summa  ratio  cogit  falida  illis  inten- 
lione  resistere,  ciim  in  aliquibus  mundi  partiiras  alios 
dicunlor  contra  suos  ChrisUanos  prlocipes  resultasse, 
plerosqiie  vero  jusio  Dei  jiidicio  a  Christicolis  regi- 
bes  interemptos  fuisse ;  praeseriim  quia  nuper  maui- 
fesiis  confeSMOftibos  indobie  invenimus  hos  in  Irans- 
marinis  partibos  Hebraeos  alios  consuluisse ,  ui  una- 
nimiter  eOHtra  genus  Christianum  agerent  pnestolan- 
les  perdiiionis  soae  lempos,  qualiter  ipslus  Cbristianm 
fldei  regolam  depraTareni :  qnod  et  per  easdem  pro- 
festiones  quae  vestris  aoribus  sunt  reserand»  patebit. 
Nam  et  a  primordio  noslri  regiminis ,  tanla  fuit  pro 
eorora  eonverslone  inansoetudinis  nostrac  inientio, 
ut  non  solum  diTCrsis  persoasionibus  eos  ad  fldem 
Cbristi  pertrahere  conaremur,  verum  etlam  et  man<» 
dpia  Chrlstiana  quas  pridem  ob  soam  perfldiam  per 
legiB  ordioem  earoeront  ex  tranqoillitatis  nosirae  de- 
creto  reciperent  solommodo ,  ot  per  feraB  eouver^io* 
nis  [E.  4,  couversationis]  propositum  expolsa  procol 
cordis  perMia  eos  matris  sinos  Eoclesiae  adoptivos 
exciperei.  Sed  et  per  caoiionis  [  £•  4  ,  causationls  J 
serlem  jurisjurandi  attestalioiie  sobnixa  spondenies 
nec  tandem  promiua  compleveroni,  sed  riios  et  c«- 
rimonias  soiitas  procoldubio  egisse  pcrvenli  sont.  Ct 
qoia  divinae  volontatis  imperio  reservati  sunt  regni 
noetri  tempore  corrigendi ,  necessar  om  fore  nostra 
perpendit  iranqoiilitas  ut  Testro  nostrorumque  opti- 
matum  generali  coiiventu  eoruin  iieqoitia  qoantocius 
refreiieior,  qiio  opitulante  Chrisio  exstirpata  Ipsorom 
eonfestim  nequitia  Cbristianum  nemeu  polleat  et 
Chriiti  fldes  tufinile  clarescat,  ne  tunc  videatur  tantae 
perfldiae  obviari ,  quando  Ecclesiam  caiholicam  eo- 
rum  dignoscator  adversitas  impngnare.  Ut  ergo  tam 
dira  incredolitatis  perversitas  victa  dispereat,  aot 
aynodali  emendatioiie  a  pareotali  refrenentor  errore, 
aot  ai  plaeet  oniformi  Tesira  sententia  falce  roaneant 
JQstitiae  deseeau,  sic  qooqoe  ot  qoid  de  illis  cunctis- 
que  rebus  ipsorom  agere  coiiveniai  canonica  vestrl 
cmtos  sententia  patenti  stylo  consiitoat,  quod  nostrae 
legis  censora  perpetim  stabile  manere  decernat ,  illis 
tantomdem  Hebraeisad  praesens  reservatis,  qui  Cal- 
lia  proTinciae  Tidelicet  intra  clausuras  noscuiitur  ba- 
biiatores  existere  toI  ed  docatuxD  regionis  ipsius 
pertinere ,  ut  quia  delictis  ingroentibus  et  externaB 
gentis  ioeurso  el  plag:e  ingoinalis  interitu  passiin 
ipse  ab  bosmnibas  desolata  dignosciiur ,  cuin  omni- 
iNM  rebus  suis  in  suffiragio  ducis  terrae  ipsius  existant 
ei  publicis  utilitatibus  profectuin  iitcunctanter  esbi- 
beant ,  ita  ut  secundum  sanctae  fldei  regulam  ut  veras 
Cbrifcticolaa  Tiiam  suam  currigaiit,  cl  oinnem  genoi- 
nae  increduliiaiis  errorem  a  suis  cordibus  peiiaot. 

Tatiiol.  LXXXIV, 


—  TOLETANUU  XVU.  554 

A  Qood  si  amodo  tcI  in  modicom  detecti  foerint  san- 
ctsB  fldei  depraTatores  esisterey  illico  de  terra  ipsa 
promoti  eadem  qoa  et  praedicti  parentes  eorum  cen- 
sora  eront  modis  omnibos  feriendi.  Nam  et  quoruin* 
dam  sacer.Iotum  non  sinit  Teritas  silere  iiis»niain  , 
qni  ante  sa^ros.mctum  aJtare  i>ei  pro  euperslitibus 
hoiuinibus  inissas  audeant  dicere  de  defunclis »  et 
cuin  aliis  nocere  iotendunl  ipsi  589  sibimct  po« 
tius  interfeciores  e&istont  et  suarum  iiicurrunt  ex- 
eidium  aniuiartim  in  oo  quodstriptum  est:  Os  quod 
mentitur  occidii  anlmam;  et  dum  quodani  invidia 
Tcl  maliiiae  liTore  tain  nefaria  gerunt,  unum  esi 
quia  et  Deo  mentiuntur  et  in  arcuin  perversom  sa- 
cerdoialem  ordinem  Tertnnt.  Quod  si  Oominomen- 
dacium  bujusmodi  sacriflciti  oOerre  doii  metuunt, 

B  quid  de  castero  falsitaiis  loqui  paTescuut  ?  Petnim 
'  denique  apostoloin  dixisse  legimus  Auan!aB  uiemi* 
neo  :  Ui  quid  Suianas  implmt  ew  tunm  meuHri  /< 
Spirilui  Buncto^  quia  tton  «i  hominibus  mentilus  ud 
Deo  f  Tanti  quippe  fadnoris  adiiiissum  vesiro  con« 
cilio  cominiitiinus  exstirpandum  ,  quo  ei  ilios  qui 
talla  egisse  deiecii  sunt  ei  eos  a  quibus  ob  hoc  nefas 
perpetrandum  sciscitaii  sunt,  ac  deineeps  in  uli 
errore  quosque  delapsos  regula  decernaiis  eanonica 
feriendus  ut  iliatam  io  seuietipsos  sentientes  cor* 
rectionein  et  maie  acu  pmniteant,  et  ne  ab  aiiis 
olterius  fiant  seiitentia  vestra  speciale  prohibitioms 
exemploiti  ostendal.  His  igitnr  praemissis  causis  po* 
pulorum  negotia  Tostris  aoribos  intimau  com  Dei 
timore  prodentlai  Tostrae  oommittimus  dirimenda, 

^  ot  quia  multitudo  sapieotium  sanitas  est  orbis  terra* 
rum,  nulla  sii  occasio  quae  Tcstras  mentis  aciem  ad 
promolgandam  jostitiam  possii  obtondere,  nullus 
faToris  se  iocos  interserat  lumcn  Tcritatis  abscon- 
dere,  quate»us  ipsa  Testrorum  judidorum  emissio 
luee  clareat  aequiutis,  Justitiam  proroget  debiuio 
populis,  et  ad  comuium  uobis  pertineat  copiosae 
mercedis.  Sed  et  illud  Tcstrls  predbus  sedari  ob- 
nixius  a  Domioo  prasopumus,  ut  quia  hosiis  buinaiii 
generis  quosdam  nostrorum  inbiaus  noii  desioit  ad 
perditiooem  subriperey  ex  quo  proprio  culpu!  cer« 
iiontur  facinore  non  qood  absit  nostra  poie^ratis 
graTedine  corrui,  tribus  diebus  boc  pencto  concilio 
speciales  obinde  litanias  contrilo  cordis  arcano  cele- 

r%  brare  euretis,  ita  ut  usque  bujus  aimi  spatium  per 
singulos  menses  eodemque  modo  triduaiia  jejunia 
peragatis,  ut  quia  neminem  de  his  quos  ditioiii 
nostrae  superna  pietas  subdidit  usqnain  perire  vo- 
loimus,  nec  amplius  quempiam  perdere  qu^vriinus» 
sed  de  genlis  noslrae  tcI  patriae  sUiu  laei  iri  afTaiiin 
delectamur,  precaiu  saltem  Testrae  beaiitudinis  insi- 
diarum  stimula,  quae  quotidie  contra  nostram  glo- 
riam  prvparant,  asuis  cordibus  auferaul  et  erga 
nosiram  serenitatem  pura  lldei  sinceritate  per« 
sisUnt,  ut  ei  a  prierum  lapsu  se  erectos  esse  con- 
gaudeant,  et  nostra  gloria  ex  hoc  cum  eis  pacls  et 
cbariuiis  munere  cumulau  (bristo  Domino  inde- 
fessa  gratiarnm  toU  persolvat. 


18 


55S 


COLLI[?CTIO  GiLNONUM  S. 


Vi  regtita  iancta  fidei. 

Necessarius  ordo  deposeit  ui  secttndum  590  ^^"^i 
vusis  electioiiis  edictum  ante  iniiium  qttaroinc unque 
catisarum  regtiuui  Dei  qHsratur,  quatenus  ea  quae 
sequenler  agenda  sunt  Justissime  opitulante  Domino 
termiiieniur.  Ac  proiiide  opportunum  fore  perspeii- 
mus  fidei  sanctae  mysteriuni,  quod  est  salutis  no- 
strs^  ineonvulsibile  fnndamentum,  ore  proprio  pan- 
dere  et  ructatione  cordis  patole  enarrare :  idcirco 
eredeiites  et  confitentes  ea  quse  in  omnibus  sanctis 
eoncillis  sanctorumqu^.  patrum  oraculis  gloriosa  con- 
lessio  -protulit,  symboH  etiam  seriem  quae  totiiis 
sandSB  fhlei  coniinet  sacramenta,  eris  nostri  confes- 
sione  proferimus. 

Credimus  in  unum  Dcum  Palrem  -omnipolentem, 

facloreui  cceli  et  terr»,  Tisil)i(iuin  omninro  et  invisi- 

l»liura  coBditorem  :  et  in  unom  Dominum  Jesum 

Clirisiiim  Fflittm  Dei  unigenitum,  et  ex  Patre  natum 

•me  amnia  sxcttla,  Deum  ex  Deo,  lumen  ex  lumlne, 

Deum  yerum  ex  Deo  ▼ero,  natum,  non  factom, 

bomousion  Patri,  hoc  esi  ejusdem  cum  Patre  sub- 

stantije,  per  quein  omnia  facta  sont  quse  in  coslo  et 

qvm  in  terra,  qui  propter  nos  -et  prepter  noslram 

•alatem    descendit  et  iucarnatns   est   de  Splritu 

•ancto,  6x  Maria  Tirgine  liomo  factus  est,  pas>us 

sob  Pontio  Pilato,  et  sepaltos  tertia  die  resurrexit, 

aseendit  m  ooelos,  sedet  ad  dexieram  Pairis,  iteram 

[T,  i,  %,  inde]  venturus  in  gloria  judlcare  vivos  et 

inortttos,  eujus  regni  nen  erit  finis  :  credimus  et  in 

Spiriliim  sanctum  Dumtnum  et  vivificatorem,  ex 

Patre  et  Pilio  proeedentem,  cum  Patre  et  Filio  ado- 

randum  et  glorifieandura ,  qui  locutus  est  per  pro- 

f  beias  :  in  nnam  caifaollcam  atqae  apostoiicam  Ec- 

clesiam  ^  confitemur  unum  baptisma  in  renitssionem 

peccatorum,  exspectamus  resurrecllonem  mortuo- 

f  um  et  vitam  futuri  sseculi,  Amen.  Qua  nostra  cre* 

iiulitate,  «t  sauctorum  Pairum  adunatio  odidit,  rese« 

rata   atque  finita   ad  ea  qusa  aunt   subsequenter 

agenda  definitioQis  nostr»  artieulum  vertimus. 

L  D$  tribu»  diebui,  quibue  in  imiio  eoneiiH  nihil 
aliud  agendum  jubeiur^  nisi  tantum  de  fide  ac  de 
atiii  rebui  spiritualibui ,  ru//o  siECu/aniim  tfi/erpo- 
ii/o« 

Ternarius  numerus  in  eo  quod  iniiium  mediumque 

finemque  sortitur  Trinitatis  speciem  siguare  videtur, 

ac  proinde  quia  numerositas  sacerdotum  in  nomine 

sancta  Trinitatis    pro    sjnodo  peragenda  assoiet 

coiigr^ariy    opportune    insiiluendam  credimus  in 

initio  totius  adunationiSf  ut  trium  dierum  spatlis 

percurrente  jejunio  de  mysterio  sanct»  Triuitatis 

aliisque  spiritualibus  sive  pro  moribus  sacerdotora 

curri|;endis,  nullo  saecularium  assistente«  inter  eos 

liabeaiur  eollaiio,  iia  nempe  ut  dum  scriptis  causis 

sub  nominis  591  tli^int  timore  per  triduum  habita 

fuerit  alterciitio,  ejusdem  sanctae  Triniaiis  juvamine 

csterarum  causarum  negotia  inoflenslbili  peragan- 

lur  iusiantia« 

II.  De  obierandii  oUiii  baptiiterii  in  initio  Quadra" 

geiimee. 

Licet  in  iniiio  Quadragesimae  baptizandi  generali- 


ISIDORO  HISPAL.  ASCRIPTA.  55C 

A  tcr  claudatur  mysterium,  tamen  ut  ecclesiasiicai 
consuetudinis  ordo  deposcit  nccesse  est  ut  osiia 
bapiisterii  in  codem  dic  pontificali  manu  et  aunulo  . 
assignata  [7.  i,  2,  signata]  claudantur,  et  usque  iu 
Coen»  Doiiiini  solemnitatem  nullatenus  reserentur, 
ob  id  videlioet  ut  et  per  signaculum  pontiAcom,  ex- 
cepto  gravissiinae  necessitaCis  obveniu,  in  his  diebus 
monstretur  per  totura  orbem  nun  licere  fieri  bapti- 
smum  et  saiictiflcationem ;  iterum  episcopali  eadem 
observatione  reserata  signetur  dominic»  paiere 
mysterium  resurrectionis,  in  quo  ad  vitam  factus 
est  aditus  homini,  ut  quia  per  t>aptisrauffi  consepul- 
lus  est  in  morte  Cbristi  resurgat  cum  eo  iu  gloria 
Dei.  Quod  quia  in  aliquibus  ecclesiis  miniuie  baec 
sancia  consuetudo    ab  episcopis  costoditur  atqae 

B  peragitur^  ideo  per  banc  nostram  senteniiam  sanci* 
mus  atque  decernimus,  ul  ita  a  totiiis  Hispaniae  el 
Galiiarum  pontificibus  custodiatur,  quatenus  in  proy 
dicto  die,  initii  videlicet  Qtiadragettim»,  et  ostia 
sancii  baptisterii  cum  iaadum  consuramatione  dait- 
dantur,  et  ab  episeopis  suorum  annuloram  signaeulo 
obsignentur,  iia  ut  nist  in  Coenae  Domini  celebriiate, 
quando  more  soiito  altaria  assolent  dovestiri»  eadera 
debeani  ostia  reserari.  iuconveniens  etenim  res  esl, 
ut  illic  in  praemeinoraiiis  Quadragesiram  dielNis 
cunctis  aditus  pateat  adeuudi,  ubi  non  iicet  debitun 
mysterium  exerceri. 

IIL  De  abiuiione  pedum  in  Coena  Domini  fadenda* 
Caelibe  satis  raiumque  Dco  cernitnr  mysterium,  si 

^  ejus  exempla  sequentes  imitatores  ipsius  esse  stu« 
deant  Chrtoiicolae  mentes,  dicente  Domino :  Qui  miM 
miniitrat  me  eequatur.  Quocirca  si  Duminus  redera- 
plorque  noster  discipulorum  iion  dedtgnatos  est 
ablutione  aquae  abluere  pedes,  protestante  evaoge- 
lisla  :  Surgeui  Jeeui  a  ceena  et  ponem  veninunia  iua 
ceepil  laoare  pedee  diidpulorum  dieem  :  Si  ego  lavi 
pedee  veilroi  dominui  et  nmgiiter,  et  voi  debetie  aUer 
aUeriui  lavare  pedee^  cur  nos  pix  actionis  exhibi- 
tione  imbuii  exeraplorum  ejns  non  simns  devotissimi 
sectatores?  Denique  cornscante  saiict»  opeiationis 
exeroplo,  partlra  desidia,  p^rtim  consuetudine  in 
quibusdam  ecdesiis  in  Coenae  4K>mini  Uiatione  pedes 
fratrum  a  sacerdoiibus  non  lavaiitur,  nihil  nliad 
obtendentes  592  ^^^^  solam  iradiii(mis  cousuetudi* 

D  uom,  cum  Veriias  objnrgans  dicat :  Quare  voe  /raiu- 
gredimini  mandatum  Dei^propter  iraiUtionem  Hilreunf 
itemque  praecelleniissimus  doctor  et  invicUssimot 
raartyr  Cyprianna  prosequens  aii  :  Frustra  qui  rur 
tioiie  vtncuntur  consuetudinem  nobis  oppononi, 
quasi  con&uetudo  major  sit  veritate,  aat  non  id  sit 
spiritualibus  sequendum  quod  in  melius  fuerit  a 
saiieio  Spirittt  revelatum;  ideoque  dum  veriiaiis 
exeniplum  luce  clarlos  enilescat  et  objaiigationift 
ejus  lerribilla  edicta  prx^fulgeant,  atqae  etiam  docio« 
ris  prxcipui  sententia  instruat  majorem  esse  voH- 
lateni  consaetudine,  incassum  nobis  consuetudinein 
sine  ralione  objlciunt.  Nam  licet  eadem  ablutio 
pedum  omni  lempore  at  fiat  expedtbile  habealor, 
taraen  necesse  est  ut  specialius  in  eodem  die  qoo  » 


5S7  CONCILIA  niSPANL€.  —  TOLETANUM  XVII.  558 

Cbristo  gesium  esl  ooiniinode  observelur.  Proinde  A  perverso  insiiMClu  quibusdam  e^se  expeluol  in  inie- 


bsec  ssDCia  synodus  decernit  atque   insiituii,  ut 

deineeps  non  aliier  per  totius  Hlspaniae  et  Galll  irum 

eeclesias  eadem  solemnitas  celebretur,  nisi  pedes 

ouusqnisqtie  ponliflcuin  seu  sacerdotUm  secuiidum 

boc  sacrosanclum  exemplum  suorum  lavare  stndeat 

aubditorum.  Quod  st  quisquam  sacefdotum  hoc  no- 

strom  distulerit  atiimplere  decreium,  duorum   mcn- 

siom  spatiis  sese  noverit  a  san^cufecommunionls  per- 

ceplione  frustratum. 

IT.   De  iMcrii    mnuteriii  vel  emamenti$  eceU' 

starttm. 

Saeerdotom  quorumdam  improbanda  volnntas  et 

Infaosta  lemerltas  sacrosancta  sibi  commissa  aliaria 

mintsteria  atque  csiera  ecclesis  ornameiita  non  so- 

lum  aliis  tradunt  pro  suis  nequissirois  actibus  abu- 

tenda,  sed,  quod  pejus  est,  suis  ea  non  pertimcscunt 

usibas  adjungere  insumcnda.  Unde  iicet  antiquorum 

Tairum  senteniia  de  talibus  iiersonis,  quae  vasa  so- 

lummodo  sacra  disperduui  volunlate  sacrilega,  fue- 

rit  jam  in  praeteritis  promulgata,  tamen  in  citmmuue 

deioceps  statuit  coadunatio  uostra,  ut  non  lanium  do 

saeris  ministeriis,  sed  etiam  et  de  universis  ecclesiae 

ornamontis  nihil  unusquisque  sacerdotnm  pro  suis 

usibus  vel  voluntatibus  coufriugere,  vendere  aut 

naufragare  pertentet.  Si  quls  vero  sacerdoium  boc 

nofitrom  violare  tentaverit  instiiutum ,  secundum 

prisca  eanonum  iosiituta  honoris  proprii  ordinem 

amitiat,  et  ut  saerilegus  pereuni  iufamio  denoiaius 

a  aacrae  communionijs  percepiione,  excepto  in  su- 


temporis  cursu,  omnibus  diebus  viiaa  suaa  ^  procul  efficiat. 
niaiMai  olianus;  atque  iusuper  si  ejusdem  temerato- 
ris  exstitent  propri»  rei  babitio,  quidquid  do  eis- 
dem  sacris  miBiMeriis  vel  ornamentis  ecclesiae  visua 
sat  Daufragasse,  am  Ipao  aut  593  pars  ejus  com- 
pellator  parti  ejuadem  ocelesiaa  ez  integro  reforuiare. 


riium.  Obinde  noslrae  elegit  unanimiiaiis  conventus, 
ut  si  quis  sacerdotum  deiiiceps  laiia  perpetrasse 
fuerit  deteclus,  a  proprii  deponatur  ordinis  gradu,  et 
tain  ipse  sacerdos  quam  eliam  ille  qui  eum  ad  taiia 
perageuda  incitasse  perpenditur,  exsilii  perpetui  er- 
gastulo  religati,  excepto  in  supremo  vitae  curriculo, 
cunclis  vita:  suu:  diebus  saciae  conimunionis  eis  de- 
negeiur  perceptio ,  quam  Domiuo  se  credideruut 
fraiidulento  delibasse  studio. 

VI.  be  diebus  iilamarum  per  totos  duodeclm  menees 

ce  ebrandie. 

Quanquam  prisco.rum  Patrum  institutio  per  totuin 
annum  per  singuloriim  mensium  cnrsuin  litauiaruni 
Vi.ta  decreverit  persoivendum,  nec  tamen  specialiier 
^  sanierit  pro  quibus  caiisis  id  ipsum  sit  peragenduiii, 
tameu  quia  cooperante  liumani  geneiis  adversario 
multa  inolevit  oberrandi  C(»nsuetudo  et  jurisjuraiHii 
trau.^gressiOy  ideo  seeondum  evangelistam  qui  ait : 
Viplate  et  orate  ne  iniretis  in  ientaiionem^  in  coui- 
mune  statuentes  decernimus,  ut  deinceps  per  t<iiiiia 
annum  in  cunctis  duodecim  mensibus  per  universas 
Hispanise  et  Galliarum  provincias  pro  statu  Ecclesi» 
Dei,  pro  incolumitate  priiicipis  nostri  atque  salva- 
tione  popoiij  et  indulgentia  totius  peccati  ei  a  cuuc- 
torum  fideiiom  cordibus  594  expulsione  diaboli, 
exomoiogesis  voiis  gliscentibus  celebretur,  quateuus 
dum  generalem  omnipotens  Dominus  arQiciloneiu 
perspexeril,  et  delictis  omnibus  miseratus  iudulgeai, 
et  saevientis  diaboli  incitamenta  ab  aniinis  omoium 


¥•  De  kis  qui  nussam  delmmiwwn  pro  mis  audent 

malevoie  cetebrm, 

Dom  saoctus  Spiriius  per  os  sanctortim  snorum 
humano  generi  siaiuit  omnibus  modis  meodaciuni 
praecavere,  dicente  S:tIomone  :  Noii  narrare  menda^ 
eium  aiversus  fratrem  luum  neque  amieo  stmi/tVer  /o« 
das ;  et  iterom  :  Os  quod  mentitur  oecidit  anmam ; 
pleriqne  saeerdotum  qui  praKdicatores  veritatis  exi- 


Vli.  De  munitione  conjugis  atque  prolxs  reqicf. 
Praeeminenlium  exercitium  ac  devotionis  sanciae 
studium,  dum  sese  per  diversa  piae  operatiouia  gesta 
diffuiidit,  et  emolumentum  sibimet  eonquirit  virtuiis 
et  bene  operandi  adbibet  incentivum  subjectis ,  ita 
nempe  ut  pro  eo  quod  liene  gessit  recipiat  a  Deo 
niercedem,  et  pro  eo  quod  ad  bonum  alioa  inciuvit 
statim  recepisse  gaudeat  retributionis  vicem.  Quapro- 
pter  dum  principalis  sublimitas  talia  agii,  perspicnuDi 
est  m  a  sancta  Ecclesia  prorogetur  ei  viclssiiudo 
mercedis,  cur  eamdem  Ecclesiam  studet  exomare 
operibus  justis,  qualenus  et  ille  ad  bene  agendum 
promptior  magis  magisque  efficiatur,  ei  suliditorum 


stere  debuerunt,  et  ex  quoruin  ore  universius  ple-  jy  animus  gratuita  invitatione  amplius  roboreiur.  Ac 


iHum  legem  veritatis  debet  exqulrere,  ftecuuduin  Sa- 
lomonem  ■  qui  dicit  :  Labia  sacerdotis  custodiunt 
scientiam  et  iegen»  exqmrunt  de  ote  ejus,  quia  angeius 
Domni  esi,  ita  pra»pedieote  delicto  atque  sauciati 
iiiimlciii»  dolo  non  solum  hominibus  fallaciter  loqui 
midime  periimescunt,  sed  in  sanctis  basillcis  supra 
a-taro  Domiiii  coram  Deo  idem  nequaquam  perpetra- 
re  borrescttiit.  Nam  missam  pro  re^iuie  defunctorum 
prumulgatam  raliaci  voto  pro  vivis  student  celebrare 
hominibtts,  non  ob  aliud,  nisi  ut  is  pro  quo  idipsum 
offeriur  sacriflcium  ipsius  sacrosancti  llbaminis  in- 
terventu  mortis  ac  perditiouis  incurrat  pericuium,  et 
q^od  cunctis  datum  est  in  salutis  remedium  iili  boc 

*  Textus  est  Malachise  cap.  h,  vers.  7. 


proinde  quia  religiosus  ac  glorioaissimus  prineeps 
iioster  Egica  rex  xelo  zelans  pro  Domiuo  Deo  exerci- 
tuum  iniinicos  verae  fidei,  qui  diversa  aetione  malue- 
ruiit  catholicae  credulitaiis  sialum  evertere,  et  joris- 
jorandi  profanationoro,  dora  caerimoniaruio  auarum 
rituscontra  au^m  poilicitationem  maluerunt  servare, 
visi  aunt  incurrisse,  ita  recto  judicii  tramiie  digua 
cernitur  uliionc  percutere«  qaatenus  ei  injuriam  cra- 
cis  Christi  vlndiearei,  et  siaiom  totius  sanctai  Eccle« 
siae  conservaret,  au|tte  genti  ac  patriae  suae  defensio- 
nis  niunimina  necessaria  providerel*  Ideo  iios  pro  tot 
et  tantis  beneficiis,  quibfls  lam  sancts  Ecclesiae  quaui 
genti  ac  patriae  suae  prorogare  iniendit,  cupieiiies  in 


6li9  COLLFXTIO  CANONUM  S.  ISIDORO  RISPAL.  ASCRIPTA.  m 

nliquo  eidem  principi  ptani  relribuiioneiu  rependere,  A  deliori  debel  eieiirpari  su|iplicio,  et  Ita  in  eis  onttua. 


per  Lujus  definiiionis  nosirae  sanciionem  deprominras 
ct  per  individux  Trinitatis  inviolabile  sacramentum 
ciinctos  lam  nunc  consisieiites  quam  futuris  lempo- 
ribus,  cijjuslibet  onlinis  vel  generis,  bomines  siicce- 
denies  convenimus  ac  coniesiamur,  ui  si  qoandoque 
coiitigerii  quud  gloriosa  doniina  Cixilo  regina  diutinis 
et  fencioribos  serenissimi  nostrl  principis  Rgicani 
annis  transaciis  religiose  exislat  in  viduiiate  super- 
sies  alque  ex  eo  babuerit  dulcissimas  proles,  nulla 
mordacitdie  invliJiae  pulsi,  nullo  odii  stiinulo  acii, 
nulli»  diabolicae  fraudis  insiinctu  permoti  contra  eos 
qiiisqoam  conetor  assurgere;  nullusci'ra  evidenCium 
ciflparum  indicium  per  quascunqne  subtilissiraas  in- 
dagationes  nocibililatls  adversus  eos  per.;uirai  occa< 


iiim  debet  saevlre  judicium  qualenus  utqueqaac|ue 
puniatur  quod  nequiter  deflniiain  prjenosciiur.  Qiia 
de  eausa  dum  In  liac  sancia  syiiodo  per  all»ram 
causarum  semlias  dirigeremos  caaiiasime  gre^suey  ei« 
ieinplo  eorurodem  inliilorum  censpiraiio  ad  uolo- 
nis  nosiras  pervenii  aoditus,  eo  qood  non  aolam 
conira  suam  poliicitationem  saorum  riiuam  ob- 
servaiione  tanicam  lidei ,  qoa  eos  per  UDdam  sa- 
cri  baptismatis  iiiduii  sancta  maler  Ecclesia,  596 
iMacuiaverint,  sed  ei  regni  fasiigiura  sibiy  oi  prae- 
missum  es( ,  per  eonspiralionem  usurpare  maiue- 
rini.  Quod  infaiislum  facinns  dum  ex  ipsorutn  |iro- 
fessionibus  noster  plenissime  nosset  oonventus,  bujus 
decreli  iiosiri  senientia  eos  decernimus  irreTOcabili 


siones;  nnllis  eorum  vita  cujuslibet  instantia  oble-  B  feriri  censura,  scilicei  ut  ex  jassione  piissimi  et  re- 


ratur  injusiissimis  txdiis,  nullis  maceretur  inediis ; 
nulliis  qooque  595  ^'''^  ^^  filiabus  eorum  contra 
eorum  votunlatem  rel  gionis  babiium  iii1(K>nai,  aut 
exsllii  ergasiulis  mnncipandos  siatuat,  neque  flagel- 
lonim  ^erberibus  cruciet,  per  quod  ei  dignitaie  prl 
ventur  el  extra  debitum  jusiitis  ordinem  rcrnm  sua- 
rum  eis  babitlo  auferaiur,  sed  quieiis  ac  iranquillita- 
lis  ope  fulciti  tam  quod  eis  de  pareniali  facultaie 
dd>iia  soccessio  dederii,  quam  eiiam  quod  per  aucto- 
riutum  oracola  idero  clementissirous  dominiis  noster 
illis  conferre  roaluerit,  vcl  quae  ab  illis  Juste  conqui- 
sila  exstiterint,  imperiurbato  jore  possideant,  et  de 
rebtts  ipsia  joilicare  qnod  voluerint  incunciatam  li- 
ceniiam  habeani.  Necessarlum  enim  unicuique  debet 


ligiosissimi  principis  noslri  Egxani,  qui  lelo  Domlni 
accensos  et  sanct»  iidi'i  ardore  compulsus  non  aolom 
Injuriaro  crucis  Cbrisii  vindicare  vult,  sed  ei  geniis 
sux  ac  patrix  exilium,  qnod  fore  illi  inferenduro  sx- 
vius  decrevere,  acrius  exsiirpare  intendii,  suis  omni- 
bus  rebus  nudati,  el  ipss  resculae  fisci  viribos  socia^ 
tae  taro  eorumdem  perfldoram  persona  qoam  uxores 
eorum  ae  fllioruro  vel  reliquae  posieriiaiis  a  locis  |.ro- 
priis  cxsolutae  per  eunctas  Blspaniae  provincias  per- 
peiuac  sobjeciae  servituti,  his  quibus  eos  jusserit  ser- 
vituros  largiiae,  roaneaut  asqnequaqae  dispersae.:  nee 
quoqao  pacto  eiir  in  infldeliiatis  soae  obstlnaiione  du- 
raniibos  ad  ingenoilaiis  atalom  detor  qoandoqiie  oc- 
casio  revertendi,  quos  numerosa  exainiissim  faciuo- 


viderl  ot  sacerdotalibos  praemunianinr  oracolis  et     rom  soorum  macula  denouvii.  Sic  tamen  decemi'* 


eoram  edictia  reddantnr  per  omnia  liberales.  Qui,  si 
qoandoqae  exstiterint  desilioii,  secundum  canonici 
vigorem  edictt  sacerdotnm  roanebuni  defensionibus 
coolaendi.  Sl  quia  igitur  hoe  pietatis  edicium  vlo- 
laiidaro  delegerii,  infirmandaro  crediderii  aut  qooqoo 
paele  lemerare  itilenderii,  sit  perpetui  anaihemaiis 
ulilone  daronaius,  a  pagina  coeleati  abrasus,  atqiie 
com  dlabolo  ejaaqoe  soeiis  acrioribos  suppltciis  alli- 
gatas. 

VIII.  De  Jndworum  damnadane. 
Sieoi  fldeliom  probius  magne  debei  daiionis  [7. 
t,  donaiionis]  prasmio  munerari,  iU  infldelium  pra- 
Titts  foniasiroo  congrait  judieantiom  mucrone  per- 


rous,  ut  secuiidum  electionem  principls  nostri  aliqui 
ex  servis  Cbristiams  eorumdem  Judaeorum  ellgantor, 
qui  de  proprieiatis  eorum  peciillo,  quantom  lllts 
saepe  fatus  dominiis  noster  per  aoctoritatum  se- 
riem  aut  scripturas  ribertaiis  conferrl  elegerit,  aeci- 
piani;  ei  quidquid  fonctionis  in  raiionem  pablicam 
ipsi  Jolasi  visi  soi)t  bactcnos  persolvisse,  pncdicii 
illorom  servi,  quos  idem  princeps  noster  elegerit, 
sine  qualibel  excosaiione  in  omiii  debeant  luiegritaie 
persolvere.  1111  deniqoe  qoi  eosdem  Judaeos  ex  largi- 
tione  saepe  faii  domini  noairi  donaios  perceperini» 
lale  placiiom  in  noroine  soae  glorije  cmiscribant,  qiia- 
lenos  in  nollo  eos  perroitiant  ritaam  suorora  caeri- 


ceili.  ifiquom^  eienim  eai,  ot  domestici  fidei  copio-  |^  monias  celebrare  aot  colere  vel  quascanque  paren- 


siot  suBlimeiitor  et  adversarii  ejus  durios  condem- 
nenior.  qoatenos  et  llii  roagia  Doroino  soffragaDte 
proAtiant  el  isti  Deo  obniieiite  deficiant.  £i  ideo 
qoia  plebe  Jodaeorom  neqolssima  sacrilegil  nou  re- 
spersa  et  effoaione  sai.guinis  Cbrisii  cruenU  sc  roni- 
loties  jarisjoratidl  profanaiiOBe  nescilur  maculosa, 
at  copiosa  sunt  eorom  seelera,  tic  necesse  est  ut 
gravem  sese  incorrisse  logeant  animadverstonis 
iactoraro,  qoi  per  alia  aoa  seelera  non  solam  sutom 
Ecelesiae  proturbare  malaerunt,  verom  etlam  ao^n 
tyrannlco  inferre  eonati  soni  ralnam  palriae  ac  po- 
polo  oniverso,  iia  nempe  ui  saom  qoasi  tempos  in- 
venisse  gaudenles  divenas  in  catholicos  eiercereot 
sirages.  Unde  crudelis  et  slupenda  praesuropiio  cru- 


laiis  perfidiae  semltas  imiUri.  Sed  ei  lUlos  eorom 
utriusqoe  seius  deeernimos,  oi  a  septirao  anno  eo- 
rom  nullam  cum  pareniibus  suls  habiiaiionera  aui 
societaiem  babenles  Ipsi  eorura  domini  qoi  eos  aeee- 
perint  per  fidelissimos  Christianna  eos  ootriendos 
contradant,  ea  sellieei  raiione  oi  ei  mascolos  Cbri- 
slianis  femiiiis  in  conjugio  copoleni,  et  feminasChri- 
stianis  similiier  viris  mariuli  societate  adjungant,  et 
neqne  parentibus,  sicui  diximos,  neqoe  filiis  sit  peni- 
108  ilcentia  qnoqoo  pacto  Judaicae  soperttitionis  cje- 
rimonias  ca^todire,  ne  (ue  Infidelitaiis  suae  semitas 
qnlbuslibei  oecasionibus  iterare. 

De  graiiamm  aeihne. 
Cuiictis  deniqiie  ad  sacrai  instltotioAis  vel  aliorum 


561  CONCILIA  HISPANIif;. 

ii6|(^Uonfm  ordmeHi  periineniiiNis  Deo  faireiite  con-  A 
suiRUiaiia  at^ue  finilis,  eideoi  597  ^^fS}  omniuni  Do- 
lukio  et  HissiiHiabiliier  glorioso  grates  ineffabiles 
paD4iimus,ef>u€eniu8  melodicosiDsonamus,et  bymno- 
rmn  votaeontinua  jubilaiione  praecinimuspro  eoqood 
iiniversiietem  noslramsub  soi  Domiois  timore  in 
unum  cvllegit,  et  Ticisslm  nos  nobis  visiona  alterutra 
prxseDiaucus  reddidit;  ejus  obnisius  omnipotentiam 
precibus  indefessis  oraotes«  ut  oribodoxo  ac  religio- 
sissimo  principl  nostro  Egicano  longaeTiiatem  feli- 
cium  temporuro  largiaiur,  per  suae  voluutalis  itinera 
qos  dirigat  gressus ,  iribuebs  ei  sibi  creditarum  ple- 
liium  plialaiigas  ple  regere,  moderamine  discreto  di« 
apouere*  ac  miserationis  ore  fulcire,  quo  post  enor- 
iues  lemporuiii  cursus  de  temporali  regno  ad  regnum 
perpetuom  gestis  piis^imis  opnleoium  eum  iraiisferre  B 
digoelur  usquequaque  loelicolis  sociaiidum,  cujus 
jussu  atque  iinperio  ad  bunc  pacis  conveatum  con- 
gregati  ruisse  dignoscimur. 

Lex  in  ewfirmatidne  etmeilii  ediia. 

CoDgniom  satis  genti  ac  palris  nostr»  aique 
espedibile  perpenditur  omni  £cclesiae ,  si  ea  quae 


--  BRAGARKNSC  I.  m 

synodali  defiiiiomur  conTentu  598  prtncipali  eoii- 
firmentur  stylo.  Idcirco  per  bujus  legis  decretum  se- 
reniiMis  nostrtt  mansueludo  decernit,  «t  omniuro 
capitulorum  senlentlie>qua  in  bac  sancta  synodo  pro- 
motgaiae  noscunior,  firmissim»  slabilitatis  oblineaDi 
robur;  id  esi :  De  tribus  diebos  qoibus  In  inlilo 
eoDcilii  Diliil  aliud  agendum  Jubelur,  iiisi  tanium  de 
fido  ac  de  aliis  rebus  spirilualibus,  nuUo  saecularium 
inlerposito;  De  obserandis  ostiis  bapiisterii  in  ini- 
tio  quadragesimae;  Deabioiiooe  pedum  in  Cmna  Do- 
mitti  facienda;  De  sacris  ministeriis  vei  ornameniis 
ecelesiarum;  De  bis  qui  mlssas  defonciorum  prctvi- 
vis  audent  malevole  celobrare;  De  diebus  lilaniartim 
per  loios  doodecim  medses  celebrandis ;  De  muni- 
Uone  conjogis  ac  prolis  reglae  :  De  Judaeorum  dam- 
Datiooe. 

Quarum  omnium  constiluiloomD  decreia  quiqni 
tcmeranda  crediderioiy  observare  DoloerlDt^  venerari 
iieglexeiiol,  cujoslibei  sIdI  generis,  persooae  vel  or- 
diois,  secundum  praecedentiiim  conclliorum  leges, 
qua$  iu  confirmatiouem  eorum  suut  promolgatae,  sivo 
excomoiunicatioiie  seu  eliaiu  damuo  m:<ueaHl  osqoo- 
quaqiie  dauinaii. 


LXIIl 

CGNCILIUM  BRACARENSE  PRIMUM 

OCTO  mSCOPORUM,   HABITUM    iEBA    DXCIX»    ANNO  TBRT.O  AR.AMtRI   '^   REGIS,   DIB   KALBXDARUU 

MAURUM. 


Com  GallaBcix  [U,,  Galliael  provinciae  episcopl, 
id  esi  Lucretius ,  Andreas,  Martluus,  Collus,  llde- 
ricus,  Lucetios,  Timotbeus,  Haliosos ,  ex  praecepto 
praefali  gloriosissimi  Ariamiri  regis  iii  metropotilana 
ejusdem  pruvinciae  Bracarensis  ecclesia  conveoissenl» 
coosedentibus  simul  episcopis,  praeseniibus  quoque 
presbyteris,  aslantibusqiie  minislris  vel  uoiverso 
plero,  Lucreiius  memoratae  melropolitaoae  ecclesiae 
epicopus  dixii :  Dlu  esi,  saDClissimi  fratres,  quod  se- 
cuiidum  iiisiiiuU  venerabiiium  canonum  et  decreta 
eailiolicas  et  aposiolicx  disciplinae  desiderabamus  sa* 
cerdotalem  inter  nos  ficri  debere  convenlom,  qui 
non  solum  ecclesiasticis  regulis  el  ordinibus  opporlu- 
ous  esi,  sed  eliam  stabilem  semper  efficil  cbarllatis 
fraiernae  concordiam,  dum  congregati  simul  in  uo- 
mine  Daniioi  sacerdoies  ea  inter  se  salulifera  coila*' 
lione  requiruni  quae  lecundum  doctrinam  apostolicam 
uniialem  spirttus  iu  vinculo  pacis  obiineant.  Munc 
igitur  qiioniain  optaium  nobis  biijus  congregaiioois 
dieni  gloriosissimu»  aique  piissimus  filius  noster  aspir 
rante  sibi  Domiuo  regali  praecepto  concessii,  et  simul 
posiii  599*600  consedemus,  prius,  si  placel,  de 
insiiiuiis  lidei  caiholicae  perquirjmus,  iiim  deiiide 
saoclorum  Pairum  iosiilula  receiisitis  canonibus  in- 
ooiescani,  postremo  qusdam  etiam  qose  ad  obse- 
quiom  Dd  vel  officium  pertinent  clericale  diligentius 
periracientur,  ul  si  qiia  fortasse  vel  per  ignoraonae 

*  iS.,  T.  9,  Argemirif  sicqoe  postea  boc  nomen  in 
ibJcin  scribiiur. 


G  desidiam,  vel  per  ioogi  teroporis  liieuriam,  aut  va- 
ria  ioter  dos  babeolor  aut  dubia,  ad  uoam  sicoc 
dece)  raiionis  ac  veritatis  formulam  revocenior. 
Ommes  episcopl  dixeraoi :  Prosecntlo  toae  beaiiiudi- 
dIs  jusla  est,  ea  namqoe  de  causa  convenimus  iM 
aliqua  nobis  ecclesiaslicm  consiruciioois  uiililas  coiiif- 
modetur.  Lucretius  episcopos  dixil :  Prius  ergo  do 
sututis  fidci  sicut  superius  dlclum  ost  proferamus  ^; 
nain  licel  jam  olim  Prispilllanae  baeresis  conlagio 
Uispaniarum  provinciis  detecla  sll  et  damnaia ,  ne 
qois  lainen  aul  per  ignorantiaro  aui  aliquibus,  ut  as« 
solet,  scripioris  decepius  apocryphls  aliqua  adhuc 
ipsius  erroris  pestilenlia  sil  infeclus,  manifestius 
igfiaris  liominibus  declarelur  qui  in  Ipsa  extremiiato 
mundi  ei  in  oliimis  bujus  provlndae  regionibus  con- 

D  stitoli  aot  exigoam  aoi  pene  nullam  rectm  eruditionis 
DOliiiam  coniigerunt.  Credo  autem  vestrae  beatitudi- 
als  fraiemilatem  Dosse,  quia  eo  lempore  quo  in  his 
regionibos  nefandissima  Prlscillianae  sectae  veneoa 
serpebant,  beaiissimus  papa  urbis  Bomae  Leo,  qtil 
quadragesimos  fere  exsiitil  apostoli  Pelri  suecessor, 
per  Turibium  notarium  sedis  suae  ad  synodum  Gal- 
laeciae  conlra  impiam  PrisciJiani  sectam  scripta  sua 
direxit.  Cujus  eiiam  praecepta  Tarraconensis  ei 
Caribaginensis  episcopi,  Lositani  quoque  el  Bxlici, 
facio  iiiter  se  concilio,  regolam  fidel  contra  Priscillia* 
oam  baeresem  cum  aliquibus  capitulis  cooscribeotes 

^  M.f  B.  B.,  E*  4»  T.  1,  2,  U«,  G.,  eonferomus^ 


m  GOLLECnO  CANONUM  S.  ISIDORO  HISPAL.  ASCRIPTA.  S64 

id  Ba1co»iuir4  tunc  hojiis  Bracarensis  Ecclesiae  prsB-  A  turam  ejiis,  sed  didteom  ex  ebao  ct  tenebris  em«r« 


•uletn  direxerunt.  Unde  quia  et  Ipsuis  prxscriptae 
fiUei  esemplar  com  suis  eapilulis  prae  inanibos  hic 
habemiis,  pro  instrnctioae  ignorantioiu,  si  vestrae 
placet  reTereniiae,  reciietur.  Omnes  episcopi  dixe- 
runt :  Valde  neeessaria  borom  capilulorum  est  le- 
ciio«  ut  dnm  simpliCioribus  quibusque  pristina  san- 
ctorum  Patrum  statuta  panduntur,  abominata  jaiu 
oikn  a  sede  beatissimi  Petri  apostoli  et  damnatae 
Priscillianac  haeresis  iigmenta  cognoscaqt.  Lectuiu 
est  exemplar  fidei  cnm  capitulis  suis,  quas  ne  pro- 
lixiiatem  facerent  his  gestis  miniroe  siint  inserta. 
Posl  lectionem  capitulorum  omnes  episcopi  dixerunt : 
Licet  borum  capitulorum  lectio  necessaria  recensita 
ait,  tamen  evidentius  et  simplicius  ea  qoae  sunt  ex- 


secrabilia,  ita  praeposiiis  eiiam  modo  capiiulis  ilecla-  B  ^\^\i^  anatbema  alt. 


sisse,  nec  aliqoem  soi  babere  auctorem,  sed  ipsuin 
esse  principium  atque  substantiam  maii ,  sicoi  Miiiii- 
cliaeuset  Priscillianusdixerunt,  anatbema  ait. 

VIII.  Si  quis  credit  quia  allquantas  in  mondo  erea- 
luras  diabolus  fecerit,  et  tonitrua  et  Tulgura  et  lem- 
pestates  et  siccitates  ipse  dialiolus  sua  aoctoritate 
laciat,  sicot  Priscillianos  dlxit ,  anathema  sit. 

IX.  Si  quis  animas  et  corpora  bumana  fatalibns 
stellis  credit  astringi,  sicut  pagani  et  Priseillianiis 
dixerunt,  anathema  sit. 

X.  Si  quls  duodecim  signa  de  siderlbus,  quae  ma- 
tbematici  obseryare  sohent',  per  singnla  animt  vel 
cor|K>ris  membra  disposita  credunt  et  nomiuibiis  pa« 
iriarcharnm  ascripta  QOl  «iitcont,  sicot  Prisdllianos 


rentur,  ut  et  qui  minus  est  eruditus  intelligat,  et  sic 
sub  anatbematis  senlentia  explosa  jam  olim  Priscil- 
liani  erroris  figmenta  damnentor;  ut  qoisquis  cleri- 
cus  vel  raonacbus  sive  laicus  tale  aliquid  seniire  adfiuc 
vel  defendere  fuerit  deprebensus,  lanquam  ?ere  puire 
meuibrum  continuo  de  corpore  abscidator  catbolicae 
Ecclesiae»  ne  aot  societas  ejos  macoUm  soae  praviia- 
lis  recte  credentibus  ing^rat,  aut  amplius  de  permix- 
lione  lalium  aliquod  ortbodoxis  reputetur  oppro- 
brium. 

Propoiita  contra  PriscHlianam  htgreim  capilula  ei 

reiecta  continent  hmc, 

I.  Si  quis  Patrem  et  Fiiium  et  Spiritum  sanclum 


XI.  Si  quis  conjogia  homana  damnat  el  procrea- 
tionem  nascentiom  perborrescit,  sicot  Manicbaeos  et 
Priscillianos  dixeront,  anatbema  sit. 

XII.  Si  quis  plasmationem  bomani  corporis  dia- 
boli  dicil  esse  figmentom  ,  et  conceptiones  in  oteris 
roatrom  operibos  dicil  danmonom  figurari  ,  propter 
quod  et  resurreciionem  carnis  non  credit,  sicot  Ma- 
nicbaeiis  et  Priscillianos  dixeront,  anaihema  sit. 

XIII.  Si  qois  dicil  creationem  oniversae  carnis  non 
opificium  Dei,  sed  malignorum  esse  angelorum,  sicut 
Manicfiaeus  el  Pri&cillianus  dixerunl ,  anaihema  sil. 

XIV.  Si  quis  immundos  putat  cibos  carnium,  quos 
Deus  in  usus  hominum  dedit,  et  non  propter  anUc- 


non  confiielur  irea  personas  onios  e^se  sobsianilae  r.  lionem  corp  ris  soi,  sed  qoasi  immonditiam  poians 


et  viriotis  ac  poteatati8f  sicot  caibolica  et  apostolica 
EccKsia  docet,  sed  onam  tantom  ac  folitariam  dicit 
esse  personam,  ila  ot  ipse  ait  Pater  qoi  Filios,  ipse 
etiani  sit  Paraclilos  Spirilus,  sicot  Sabellios  et  Pri- 
acillianiis  dixeront,  anatbema  sit. 

II.  Si  quis  exlra  sanctam  TriniUitem  alia  nescio 
i|ua^  divtnitatis  nomina  introdocit  dicens ,  qiiod  in 
ipsa  diviniiaie  sit  Trinitas  Trinitaiis,  sicnt  Gnostlei 
€1  Priscillianus  dixerunt,  anatbema  sit. 

III.  Si  quis  dicit  Filium  Dei  Dominum  nostrum  an- 
lequam  ex  virgine  nasceretur  iion  fuisse»  sicnt  Pao- 
lus  Samosaleuus  et  Pbotinus  et  Priscillianus  dixe- 
runt,  anatbema  sit. 


iia  ab  eis  abstineai,  utnec  olera  cocta  cum  camibus 
pracgustet ,  sicnt  Manicbaeus  et  PrisciUianus  dixe- 
ruiit  *,  anatbema  sit. 

XV.  Si  qois  clericorom  vel  monacborom  praeter 
matrem  aot  germanaro  ¥01  tbiain  vcl  qoae  proxima 
sibi  consanguinitaie  junguntnr ,  alias  aliqoas  qnasi 
adopiivas  fetninas  seciim  retinent  et  cum  ipsis  coha- 
bitant«  aicut  Priscilliani  aecta  docuit ,  anatbema  sii. 

XVI.  Si  qois  qoima  feria  pascbali ,  qoae  vocator 
Coena  Domini,  hora  legitima  post  nonam  jejimus  ia 
ecclesia  roisaas  non  teuet ,  seil  secundum  sectam 
Priscilliani  festiviiatem  ipsios  diei  ab  liora  tertia  per 
raissasderonctororo  sololo  jejoniocolil,  anatbemasii. 

XVII.  Si  qois  scriptoras,  qnas  Piiscillianos  aecon* 


IV.  Si  qois  Naialem  Cbrisii  secundum  carnem  non  -.  ^mn  ganin  depravavit  errorem  vel  tractatus  Dictiaii 


vere  bonorat,  sed  honorare  se  simolat  jejonans  in  eo- 
dem  die,  et  in  dominico ,  qoia  Cbristom  in  vera  bo- 
minis  naiora  natum  esse  non  credidit,  sicnt  Cerdon, 
Marcion,  Maiiicbaeus  et  Priscillianus  dixerunt,  ana- 
tbema  sit. 

V.  Si  quis  animas  humanas  vel  angelos  ex  Dei  cre- 
dit  substanlia  exstiiisse,  sicut  Manichaeus  et  Priscil- 
lianns  dixerunt,  anatbema  sil. 

VI.  Si  quis  aiiimas  biimanas  dicii  prius  in  coelesii 
habitaiione  peccasse,  et  pro  hoc  in  corpora  bnmaiiain 

;  lerramdpjectas,  sicutPrisciiIianusdixil,anattiema>it. 

VIL  Si  quis  dicit  diabolum  non  fuisse  prlus  bonum 

aiigelutii  a  Deo  factum  nec  Dei  opificium  fuisse  na- 

•  <£.,  B.  n..  E.  5,  U.,  C,  docucrunl. 


qoos  ipse  Dictinius  antequara  converteretor  scrlpail 
vel  qoxconque  baereticorom  scripta  siib  nomine  pa- 
triarcharom,  propbeuroro  vel  apostolorom  soo  er- 
rori  consona  confixemnt ,  legit  et  impia  eoruiu  flg- 
meota  sequitur  aut  defendil,  anathema  sit. 

Propositis  bis  capituUs  et  relectis  Locretios  epi- 
scoposdixit :  Qooniam  ea,  qiiaecatholicis  abominanda 
sunt  et  dainnanda »  manirestius  et  apertiiis  eiiam 
ignorantibos  declarata  sont ,  necessarium  post  hoc 
arbitror  ,  si  vestr»  fraternitati  vidcior,  ul  instiiDia 
nobis  sanciorum  Patrom,  recensitis  antiquis  canoni- 
bus,  innotescant;  qoae  etsl  nonomnia  cerie  vel  paocft 
quasdam  quae  ad  instruclionem  clericalis  disciplina) 


SG5  CONCILIA  IIISPANI^. 

pertinent  releganiur.  Omnes  episcopi  dixerunt .  Pla-  A 
cet  boc  dictuin ,  ei  congrua  res  e^t,  ut  quibus  Tor- 
tasse  per  incuriam  nbolita  sunt  ecclesiastica  consii- 
luta,  audiant  sanctoruin  canonum  regulam  et  obser- 
irent.  E^elecii  ex  Codice  coram  concilio  602  ^*^"^ 
generalinm  synodorum  canones  quam  localium :  post 
qooiam  ledtionem  Lucretius  episcopus  dixit:  Ecce 
ei.ipsa  canocum  lectione  agnoscat  sancta  fraierni- 
l»i  Testra  non  solum  in  generalibus  conciliis,  scd 
etiain  in  localibus  congregatos  simul  sacerdotea  uno 
coiraensQ  ea  qaae  ecclesiastico  confenicbant  ordini 
stiituisse,  et  secundum  quod  nniuscujusque  reiexbi- 
bebat  ratio  prospexisse ,  sequentes  sententiam  doo- 
triiiae  apostolicae  diceniis  :  Probate  qua  bona  iunt  et 
teneu,  Si  ergo  placet  cbaritati  ?estrae,  quia  sunt  ali- 
qua  ecclesiastic»  institutionis  obseqoia,  quae  in  btijua  B 
praesertim  extreroitate  proTinci» ,  non  per  conten- 
tlouem,  quod  absit ,  sed  magis  sicut  praefati  sumus 
per  Incariam  aut  per  igiioraDtiam  ▼ariautur,  consti- 
tuamas  quaedam  inier  dos  capitula,  ut  quae  non  uno 
DioiJo  lenentur  a  nobis  ad  unam  omnino  furmulam 
reTOceniur.  Omnes  episcopi  dixerunt :  Necessariuro 
et  ?alde  boc  uiile  arbilramur,  ut  ea  quse  apud  unuro- 
quenique  nostrum  ?aria  et  inordinata  consuetudine 
retinentur ,  unito  inter  nos  per  Dei  graiiam  et  con- 
cordiam  celebrentur  officio  ,  et  idcirco  si  qaid  illud 
est  magnuin  vel  par?um  quibus  variari  vidcmur ,  ad 
uuam,  sicut  dictum  est,  formulam  praeflxis  raiiona- 
biliier  capiiulis  revoceiur :  praecipiie  cum  et  de  cer- 
tis  *  quibosdam  cau^is  insiructionem  apud  nos  sedis 
aposiolicaa  babearous,  quae  ad  interrogationem  quon-  G 
d.ini  venerandae  memoriai  praecessorls  tui  Profuturi 
ab  ipsa  beatissimi  Petri  caihedra  directa  est.  Locre- 
tioB  episcopus  dixit  :  Recle  vestra  fraternitas  pro 
aactoritate  sedis  aposlolicae  reminiscita  ^  est ,  qoae 
licet  eodem  tempore  innotoerit  qoo  directa  est » ta- 
men  pro  flrmitate  testiraonii  et  instroctione  molto- 
roro,  si  vesirae  anaDimiiati  coroplacet,  qoia  praa  roa- 
nibos  est,  coram  bis  oronibos  relegaior.  Omnes  epi- 
acopl  dizeront :  Justom  est «,  ot  quia  meutio  ipsios 
auctoritatis  est  babita  ,  quae  sit  ejus  dociriua  a  cir« 
cumstantibus  audiatur.  lielecta  e.4  auctoritas  sedis 
apostolicae  ad  quondam  Profuturom  directa  episco- 
pum  9  qoae  propter  prolixitatem  bis  gesiis  mlniine 
est  inserta.  Postcojos  lectionem  Locreiius  episcopos 
dixit :  Manifestios  paiet  aposiolicam  nobis  opitolari  D 
lioctrinaro ;  et  ideo  sicot  fraternitas  vestra  praediiit, 
ei  qoid  per  Ignurantiaro  apod  quosdain  variat  ^,  ad 
uniformem  concordiae  regulam  praescriptis  iiiier  uos 
capitolis  astringatur.  Proposita  sunt  igitor  capitola 
et  relecta,  qoae  conlioent  baec  : 

I.  be  uno  ordine  psallendi  «. 

Piacnit  omnibos  cororooni  consenso  ot  onns  603 
Aique  iilem  psaliendi  ordo  in  malotinis  vel  vesper- 
tinisofflciis  teneator,  el  non  diverse  ac  private,  ne- 

•  JR.f  B.  R.,  E.  4,  T.*1,  2,  OBterit. 

^  Ex  reliqais,  praeier  A.,  in  qoo  :  terminata* 

<  M.t  dixerunt :  Placel  el  juitum  e$t. 


-  BRACARENSC  I. 

qoe  monasterrorom  eonsuetudines  com  eeclesiastica ' 
regula  sint  permixtae. 

II.  De  solemnium  diebus. 

Item  p!acdlt  ut  per  soleifiniuro  dierum  vigilias  vel 
roissas  orones  easdem  ^t  non  diversat  lectiones  in 
ccclesia  legant. 

III.  De  talutatione :  Doroinusvobiseom. 

Item  placoit,  ot  non  aliter  eplscopi  etaliter  pres- 
byteri  popolum,  sed  ono  modo  salotent  dioentes : 
Dominus  $it  vobiicum  ,  sicut  in  libro  legitur  Ruth,  ut 
re<ipon'dcalur  a  populo :  Et  eum  spiritu  tuo;  sicut  Pt 
ab  ipsis  apostolis  traditum  oronis  retinet  Oriens,  et 
ndii  sicut  Priscilliana  pravitas  permutavit. 
IV .  De  ordine  mistarumi 

Iiem  placoit,  ot  eodem  ordine  missa»  eelebrenlur 
ab  omnibos  ,  quem  Proruluros  quondam  biijua  me- 
tropolitanae  Ecclesi»  episcopos  ab  ipsa  apostolicae 
sedis  auctoritate  sosceptt  acriptom. 
T.  De  ordine  baptitandi. 

Iiem  piaeuit,  ot  nollos  eom  bapiizandi  ordinem 
prxtermittat ,  qoem  et  antea  tenoit  metropolitana 
Dracarensis  Ecclesia ,  et  pro  ampuianda  aiiquoruin 
dubieiate  praedictoa  Profuturos  ab  episcopis  seri- 
ptom  sibi  et  directum  a  sede  beaiissimi  aposioli 
Petri  soscepit. 

VI.  De  primatu  epiuopi^ 

Uem  plaeuiii  ut  conservato  roeiropolitani  epise^ph 
priroato  caeteri  epiacoporom-  secandom  soae  ordina- 
tionis  lempus  alios  allo  sedendi  deferat  loeom. 

VII.  De  rebns  eceUsite. 

liem  plaeiiit,  ot  ex  reboa  ecclesiasticis  irei  aeqiiae 
Gant  portiones,  id  est  ona  episcopi,  alia  clericorom, 
tertia  in  recuperationem  vel  in  luminaria  ecclesiae  : 
de  qua  pftrte  sive  arebipresbyter  sive  archidiaconos 
iliam  adfflinistrans  episcnpo  facial  rationem. 
VIII.  De  ordinatione  alterius  clerici, 

Iiem  plaeuit,  otnollus  epiaeopus^Iericum  alterius 
ordinare  praBSomat,  aieot  et  antiqiii  canones  veioe- 
ront,  iiisi  forte  aignata  ipsius  episeopi  scripia  susce- 
perit. 

004  l^-  ^^  orario  diaeoni* 

llem  placuity  ot  qoia  in  aliqoantis  bujos  provinciae 
ecclesiis  diacones  absconsis  infra  tanieam  otontur 
orariis,  Ita  atnibil  dilTerri  a  sobdiaconovideantur, 
de  caetero  aoperposito  scapolae  ,  atcot  decet,  otantor 
orario. 

Xtf  De  wsibus  altarium» 

Jtero  placoit,  ot  non  iiceal  coilibet  ex  lectoriboa 
sacra  altaris  vasa  portare ,  nisi  his  qoi  ab  episeopo- 
subdiaconi  fuerint  ordinati. 

XI.  De  lectoribus  eeelesim, 

Item  placoit,  ut  lectores  in  ecclesia  habito  taeeu- 
lari  ornati  non  piallant,  neque  granos  genlili  titt» 
dimittant. 

XII.  De  canonicis  Scripturis. 

Item  placuit ,  ot  exira  psalmos  vel  canonicaruiii 

d  D.  R.,  E.  4,  T.  i,  2,vnrta  habetur. 
e  lli  tiiiili  in  A.  et  i£.  ad  marglnem  depicii  sont; 
desunt  in  reiiquis. 


Sft7  COLLECTIO  CANONUM  S.  ISIDORO  HISPAL.  ASCRIPTA.  S68 

ScripUirarafn  N«ivi  el  Yelcrit  TesunienU  Aihil  poe-  A  lcGtorati  vel  subdiaconali  discipllnam  ecclesiaslicam 


tice  curopositum  in  ecclesia  psallaiur,  sieui  ei  sattctl 
prspcipiunt  canones. 

}U1I.  Ubi  0miU$  eommunicant» 

hem  placuit,  ut  iiitr«  isRCiuarium  aliaris  ingredi 
ad  cominnnicanilum  non  liceat  laiclSi  tirls  vel  mu- 
iieril^us,  nisi  laniura  clericis ,  sicui  et  in  antiqMis 
canoMitMis  siaiuium  est. 

XIT.  De0ieribu$  ei  cvwbus, 

Itero  placuil ,  ut  quicunque  in  clero  cibo  carnium 
non  Ulontur,  pro  ampulanda  suspicrone  Pri>cillianx 
liaeresiSy  vel  olera  cocta  cum  carnibus  lanlum  pr.^e- 
gustare  cogantur;  quod  si  coniempserint,  secundutn 
qu(id  de  his  lalibus  sancti  Patres  aniiquitus  ctaiue- 
ruot ,  necesse  est  eos  pro  snspicione  haeresis  htijtis 
ofGcio  excomroonicatos  omuibus  modis  removcri.  B 
\S.  De  auetore  eseommunieaiorum. 

Iiem  placuit,  ul  hi  qui  pro  hderesi  aul  pro  criniiue 
aliquo  excommunlcanlur ,  nullus  eis  communicare 
praesunuii ,  sieut  el  anliqua  canonum  oontiaent  shi- 
tnia ;  qu»  si  quis  spemit  folonurie  se  ipsum  alien» 
damnaiioni  tradet* 

XYL  De  lu$  qui  te  ipiot  inierliciunt. 

Itein  placuii ,  at  hi  qui  sibi  ipsis  aut  per  ferrum 
aut  per  veiienum  aul  pcr  prscipiiium  aut  suspen- 
dfttm  vel  quolibet  modo  violeniam  inCerunt  moriem , 
nuRa  lllis  in  oblaiione0O5  commemoraiio  (iai,  ne- 
que  cum  psalmis  ad  sepultoram  eorum  cadavera  de- 
diican^  :  multi  eiiim  hoc  sibi  per  igooraniiam  usur- 
paruiii.  Similiter  et  de  his  placiit  qoi  pro  auis  sce- 
leribus  puoiuntur* 

XVIL  De  ealeekumenie  defunetit* 

liem  placuii ,  ut  caiechumenis  sine  redempiiono 
bapiismi  dcfunctis  simili  modo  neque  oblaiionia 
conimemoraiio  neque  paarllendi  imptiidatur  ofOcium , 
nam  el  hoc  per  ignorantiam  usurpaium  est* 
XVHL  De  corporibui  ^efunclorum. 

Iiein  placuil,  ut  corpora  defunctorum  nullo  modo 
Intra  basilicam  sanctorum  sepeliantur,  sed  si  necesse 
cst  de  foris  clrca  murum  basilicae  usqiie  adeo  oon 
abhorret.  Nam  si  firmissiinum  faoc  privilegium  us- 
qoe  nunc  retiuenl  clviiaies,  ut  nullo  modo  inlra 
ainbilus  murorum  cojuslibet  defunctl  corpus  binne- 
tnr,  quanto  magis  hoc  venerabiliuro  martyrura  de* 
bet  reverenlla  obiinere  1 

XIX.  De  benedieiione  chrimaiit, 

Iiem  placuit,  ut  si  quis  presbjrler  post  hoc  inler- 
dicium  ausos  foerit  cbrisma  benedieere«  aut  ecde- 
aiam  aui  aliarium  eonsocrare»  a  soo  ofiicio  depona- 
lur,  nam  et  antiqui  hoc  canonea  vetuerunt, 
XX.  De  laicorum  §radU' 

liem  placuit,  ut  ex  laico  ad  gradufli  sacer^lotii 
loie  iiou  veniaii  nisi  prius  anno  Intagro  in  offido 


discat,  ei  sic  per  singulos  gradus  erudilus  ad  sacer- 
dotium  veniat ;  nam  satis  reprehensibile  est  ui  qui 
necdum  didicil  jam  docere  praesumat ,  dum  et  anti- 
quis  hoc  Patmm  instilutionibus  interdicturo  sit. 
XXL  De  coltaiione  (ideiium, 
Item  pl.iCuit,  ut  sl  quid  ex  collatione  fidelium  aul 
per  festivltatem  marlyrum  aut  per  commemoraiio- 
nes  defunctorum  offertur,  608  ^P"^  unum  clerico- 
rum  fideliier  colligatur,  et  coustilulo  lempore  aut 
seinel  aui  bis  in  anno  inter  omues  clericos  dividatur ; 
nam  non  modica  ex  ipsa  inaequaliiate  discordia  gene- 
ratur,  sl  unusquisque  in  siia  aeptimaiui  quod  oblata.a 
fuerii  sibi  defendat. 

XX 11.  De  prmeptit  canonum  antlquorum. 

Item  placuit ,  ui  quxcumque  praecepta  aniiquorum 
canonnm ,  quai  modo  iii  coiicilio  recitata  subI  ,  uul- 
lus  aodeal  prsterire :  si  quis  auiein  quasi  contumax 
iransgreditur  illa ,  necesse  est  ui  de  suo  degradetur 
officio. 

Relectls  c»pilulis  Lucrelius  epiacopuH  dixU :  Qnia 
opitulaiite  nobis  r>omino  ea  qns  ad  ttrmitatem  ca- 
tholicsB  orthodoxx  fidei ,  ve'l  quae  ad  officium  ordi- 
nis  ecclesiastici  periinebant  unanimi  sicut  oporiebsl 
collatione  decrevimu^,  restat  nunc  ul  ex  oinuib  s 
his  qu«  per  graliam  Dei  salubriter  siaiula  suui, 
proprlam  anusquisque  nosirum  studeat  docere  atque 
informare  dioecesim.  Si  quis  autem  ex  nobis  iu  pa- 
rochiis  suis  posi  agnita  hujus  concilii  constituta  aui 
clericum  aut  monachum  sanae  buic  doctrinte  resi- 
^  stentem  iuvenerit  aut  in  aliquo  adhuc  Prisciliiai»^ 
aecl»  errore  laiilare  persenserit,  el  non  continuo 
ilhim  excommunicatum  et  anathemalixatum  de  ec- 
desia  foris  ejecerit,  ita  ulcum  hujuscemodi  honiine 
nec  cibum  aliquis  fidclium  communicare  praesuinal , 
noverii  se  is  qui  talem  recipit  et  fratern»  esse 
Bxcommunicatioui  obnoxium  et  divinae  proculdubio 
aenientiae  reum.  Omnes  episcopi  dixerunt :  Qiiaecun- 
que  a  nobis  unito  per  Dei  gratiam  communi  con- 
sensu  decreta  sunl  pervigili  necesse  esi  solliciiudine 
observentur,  quas  ut  stabilem  placiias  consiituiioiils 
obiioeant  firmitatem  propria  unusquisque  his  gestis 
manu  subscribat.  Et  post  episcoporum  subacript'0 
aubsecuta  esl. 
|.     Lucreiius  episcopus  subscripsi. 

Andreas  episcopus  aubscripsi 

Martinus  episcopus  subscripsi. 

Corius  episcopus  subscripsi. 

Ildericus  episcopus  subscripsi. 

Lucetiiis  episcopus  subscripsl. 

Timolheus  episcopys  subscripsL 

Ualiosas  J  7.  S,  Meliosus.  U.»  G. ,  Malidosuaj 
episcopus  sttbscripsi. 


—  m 


LXIV 

CONCILIUM  BRACARENSE  SECllKDUM 

DDODBGIM   BPIBCePOBCll,   HABITUM  INMO  SBGVIIDO  BB6I9  MIBOIIIS,  DIB  KALBNDABUIf  JUBIABUM, 

iEBA  DCX. 

607'608  ^">^  ^^^^^^^^  P'^^>"^^  ^Piscopi  tam  A  Eutychen  sexeenti  et  triginta,  aut  certe  speciales 


ex  Bracarensi  quam  ex  Lucehsi  synodo  ciim  suls  ine- 
tropolitanis  pr«ceptione  praerati  regis  simul  in  me- 
tropolitana  Bracarensi  ecclesia  conTenissent ,  Id  est 
Martinus,  Nitigis  %  Remisol,  Andreas,  LucreiiuA, 
Adoricus,  Wliimer,  Sardinarius,  Yiaior,  Anila ,  Po- 
lemius ,  Mahlloc,  consedentihus  his  simul  episcopis 
aiqoe  universo  clero  prxseuie,  Mariinus  Bracarensis 
Ecclest»  episcopus  dixit :  Insplratione  hoc  Dei  credi- 
rous  proTcnisse ,  sanciissimi  fratres,  ut  per  ordina- 
tlonem  domini  glorioftissimi  niii  nosiri  regis  ex  uiro- 
qoe  concilio  conTeniremus  in  niium ,  ui  non  soium 
de  visione  alterutra  graiulemur,  sed  eiiam  ea  qux  ad 
brdinaitonem  et  disciplinam  eccleslasiicam  pertinent 
pariter  colloqiiamiir;  scriptum  esi  enim  in  Evangeliis 


syiiodos  per  suas  iinusquisque  provincias  pro  rese- 
candis  coniemptlonibus  vel  emendandis  atiquonim 
negligentils  collegerunt ,  et  prout  eveniiis  culparum 
aui  qualiscunque  excessus  exegii  per  singulas  quas- 
qve  definitas  canonom  sententias  mediante  inter  eos 
Del  spiritn  conscripseront ,  quas  oportet  nos  legere 
et  inielligere  ei  lenere  [  JB.^  retinere  ].  Et  quia  opi- 
tttlanie  Christi  gratia  de  unHaie  et  rectiludine  fldet 
in  hac  provincia  nihil  est  dubium ,  illud  roodo  nohis 
specialius  est  agendum ,  ot  si  quid  roriafsse  extra 
apostolicam  discipllnam  per  ignoraniiam  aut  per 
negligentiam  rcprehensihlle  Inveniiur  in  nobis ,  re- 
currentes  ad  tesllmonia  sanctarura  Scripturarum  vel 
antiquorum  canonum  instituta,  adhibiio  communi 


dicente  Domiiio  :  Vbieunfpu  fueritu  duo  vel  tres  in  B  consensu  oinnia  qus  displicuerint  raiionablli  iudicio 


nomlne  meo  conp^egaU ,  tfrt  ero  in  medio  eoriim.  Mi- 
ligis  Lucensis  Ecclesi»  episcopus  dixit :  Nee  aliud 
potest  credi  nlsi  ea  qu»  ad  utilitatero  oosirarum 
pi^rtiiient  animarum ,  divina  inspiraiione  et  inchoari 
et  perfici  posse  :  et  ideo  unanim«s  omnes  atque  id 
ipsuni  in  Domino  sentientes  quxcunque  ad  instru- 
ctionein  nostram  pertinent  in  inedium  prolaia  deside- 
rBmus  agnoscere.  Hartlnus  eplscopus  disit:  Arbi- 
iramur  vci^tram  beatitudlnem  recordari,  quia  cum 
priiBum  in  Ecclesia  Bracarensi  episcoporum  conci- 
lium  congre^atum  est,  post  mulia  quae  ad  concor- 
dam  rects  fidei  fuerant  roborata  aliqua  eiiam  qm 
regiilareoi  sanctorum  canonum  continenl  discretio- 
nem  flrmavlmos,  quorum  utilitas  ut  possit  eviden 


corrigamus :  et  primum ,  si  placet ,  relectis  beati 
apostoli  Petri  prasceptis,  quas  pro  regula  sacerdotum 
in  sua  episioia  evideoter  scripsit,  quidquld  non  eo- 
dem  tenore  sicut  priaceps  apostolonim  edocult  agi 
videtur  a  nobis  sine  uHa  cunctatione  ad  emendatio- 
nem  docere  festinemus,  ne  fortasse  dum  aliis  pim- 
dieamus,  ipsi  reprobi  effecli  divino  illo  Gondemne-» 
mur  G09~610  eloqulo  dicenie :  Tu  vero  odisU  di- 
icipUnam  et  projecisti  iermones  meos  post  te.  Omnes 
episcopi  dixerunt :  Cupimus  memoratam  aposioli 
Petri  epistoiam  ad  locum,  ubi  sacerdotes  docei, 
aiidire.  Tunc  allato  lihro  hxc  ex  eadem  epistola  re- 
cltaia  suiit :  Seniores  obsecro  consenior  :  pascite  qw 
est  in  vobis  gregem  Dei  providenles ,  non  coacie  sed 


tius  in  merooriam  revocari ,  ipsa  si  vobis  placet  epi-  ^  spontanee  seeundum  Deum ,  neque  turpis  iucri  gra- 


8to!a  in  vestra  praeseniia  rolegatur.  Omnes  episcopi 
dixeniiit :  Oporiet  omnibus  modis  ut  in  omnium  au- 
ribus  qiii  hlc  astant  recileior. 

Recitaiis  ergo  capilulis ,  quse  ne  prolixiiaiem  face- 
rent  bis  gesiis  niinime  sunt  inserta ,  Martinus  epi- 
scopus  dixit :  llxc  ergo  quie  modo  sunt  recilata » 
qnae  nobis  lunc  aut  varia  aut  dubia  aut  inordinata 
suDt  visa ,  auxilianle  Deo  direcia  sunt  et  suam  im- 
naobiliter  obtioeot  flrmitatem  :  qo»  autem  tunc  in 
merooriam  non  venerunt  aut  oiierosum  fuit  in  primo 
illo  concilio  Biulta  simul  ingerere,  necessarlum  vide- 
tor  modo  ad  noiitiain  sanciae  vestr»  cbaritatis  defer* 
ri ,  eo  specialiter  prospectu  ut  speclali  ventilata  exa- 


tia  sed  voluntarie^  neque  ut  dominantes  in  ^  eleris 
sed  forma  faett  gregis  ex  animo ,  til  cum  appnruerit 
princeps  pastorum  recipiatis  immarcescibilem  gtorirn 
coronam.  His  relectis  omnes  episcopi  dixerunt :  Cq- 
gnitis  his  qua;  ex  eplstola  beatl  Peiri  apostoli  recl- 
tata  sunt,  deslderamus  auxilianie  Dei  graila  divinis 
obedire  praeceptis  et  aposiolicae  epistolo),  quse  nobis 
recitata  est ,  In  hls  omnlbus  formulam  iiuilarl »  ne 
forie  In  aliquibus  inordinate  amhulautes  diviao, 
quod  absit,  judiclo  condemnemur,  sed  ut  sancto- 
rum  Pairum  vesiigia  subsequenies  in  ipsorum  rO' 
quiem  mereamur  esse  parlicipes ,  et  immarcescibi- 
lem  lllam  glorix  coronam ,  qus  repromissa  est,  ^m 


niine  purgeotur.  Saneti  enim  Patres  ac  praecessores     ipsls  accipere  mereamur.  Ob  boc  ergo  tu^m  siroid 

.       •     ^M ^  1^_      ____J__      _.         J»        ^_      __ll_       mi -_        I  *^      _  _       J  •  •  •-  ■ 


bosirl  ad  generales  synodos  undlqne  collectl  pro  uni- 
t:iie  rect»  fidei  fecerom,  sicut  in  Nic«a  contra  Arium 
treceiiti  decem  et  octo,  et  in  Consiantinopoli  contra 
Mei«edoBliiiB  centum  et  quinquaginta ,  et  In  Epheso 
cotttra  Ncotoriiim  docenti ,  et  in  Chalcedone  coiitra 

«  B.  R.,  C.  4,  T.  1,  iViiJ^iw.  E.  ,'>,  Nitigisus.  T. 
2  y  Huigisius ;  sicque  infra  scribil. 


omnes  deposcimus  charilaiem,  ut  has  omnes  causas 
sit>gulis  capitulis  breviter  comprehensas,  qualiier 
corrigi  debeant,  his  gestis  subter  annecias,  quai^ 
cum  studiosius  relecta  et  in  noiliiam  oionium  no* 
strorum  evidentius  fuerint  perducta ,  propria  uiMia« 

*»  T.  I,  in  eleritiSf  T.  S,  iw  clero. 


571 


COLLECTIO  CANONUM  S.  iSIDORO  HISPAL.  ASCRIPTA. 


m 


quisque  msina  pro  eorofn  eroeRdaiione  et  coiifirma*  A  baptismi  sacramento  per  ecclesias  datur,  quia  sin« 


tioue  aubscribat,  ut  non  solum  nobis,  sed  etiaro  suc- 

cessoribus  noslris  hsc  ad  perfectionem  episcopalis 

onicii  decreta  proQciant. 

L  Ui  eftucopttB  ambutei  per  di<Bce$em  tttam ,  et 
ante  viginli  dies  PaschcB  calechumeni  doceanlur  sym- 
bolum, 

Placuit  omnibus  episcopis  atque  conveoit,  ut  per 

singnlas  Eccleslas  episcopi  per  diceceses  ambulantes 

pi  imum  discutiant  clericos,  quomodo  ordinem  bapti- 

suii  teneant  vel  missarumy  et  qaaeconque  orOcla  quo- 

roudo  peragantur;  et  si  recie  quidem  invenerlnty 

Deo  gratias,  sio  aulem  niimme,  docere  debeant  igna< 

ros«  et  boc  modis  omnibus  prxcipere,  ut  sicut  anti* 

qiii  canones  jubent  ante  dies  viginti  bapilsmi  ad 

purgaiionem   exorcismi  catechumeni  currant^ :  in 

quibus  viginti  diebus  omnino  catechomeni  symboluro 

quod  est  :  Credo  in  Deum  Patrem  omnipotentem^ 

speclaliter  doceantur.  Postquam  ergo  basc  suos  cle- 

rictfs  dlscusserint  vel  docuerint  episcopi,  alio  die 

convocata  plebe  ipsios  ecelesi»  doceant  illos,  at  er- 

rores  fugiant  Idoloruro  vel  diversa  crimina,  id   est 

homicidium,  adulierium,  perjurium»  falsum  testimo- 

nium  et  reliqna  peccata  roortifera,  aut  qnod  nohint 

sibi  fleri  alieri  nou  faciant,  et  ut  credant  resurrectio- 

nem  onmiiiro  hoininum  et  diem  judlcii,  in  qua  unus- 

quisque  sccnndum  sua  opera  recepiorus  est :  et  sic 

posteaepiscopusdeecclesia  illa  pruficiscaturadaliam. 

II.  (Jt  epitcoput  per  diceeetem  ambuiant  duot  tolidot 
tantum  accipiai,  neque  tertiam  partem  de  oblationi- 
bu%  quxrat^  et  ut  cierici  non  coyantur  more  urviii. 


guli  iremisses  pro  ipso  exigi  solent,  nihil  nltenus 
exigainr,  ne  forte  quod  pro  salute  animarum  per 
invocationem  sancti  Spirilus  consecratur,  sicut  Si- 
roon  magus  donuro  Dei  pecunia  emere,  l(a  nos  ve- 
nundare  damnabiliier  videamur. 
Y.  Ut  pro  eonteeratione  bauiicte  epitcoput  nihH  exigat^ 
Placnit  ui  quolies  ab  aliquo  fldelium  ad  consecran- 
das  ecclesias  episcopi  invilantur,  noo  quasi  ex  debilo 
munus  aliquod  e  fondatore  611  requirant  :  sed  si 
ipse  quidem  aliquid  ex  suo  voto  obtulerlt,  non  res- 
poatur;  si  vero  aut  paupertas  illum  aut  necessitas 
retinet,  nihil  exigatur  ab  illo.  Hoc  tantum  uuusquis- 
qiie  episcoporum  meminerit,  ut  non  prius  dedicet 
ecclesiam  aut  basilicaro,  nlsl  antea  dotem  basiiie»  et 
B  obsequium  ipsius  per  donationem  chartul»  confirnia- 
tum  accipiat :  nam  non  levls  est  ista  temeritas,  si 
sine  luminarlls  vel  slne  sustentatione  eoruni  qui  lbt« 
dem  servituri  soniy  tanqaam  domui  privata,  iia  con- 
secrelur  ecclcsia. 

VI.  Vt  if  quit  oratortum  pro  qucettu  iuo  in  terra  tua 
fecerit  non  eontecretur. 
Placoit  ut  si  quis  basilicam  non  pro  devoiione  fldei 

sed  pro  quaestu  copiditatis  «dificat,  ot  qoidquid  ibi- 

dem  oblatione  populi  colligitur  mediuro  cum  clericis 

dividat,  eo  quod  basilicam  in  terra  sua  ipse  condide- 

rit,  qnod  in  aliquibus  locis  usque  modo  dlcitur  fieri , 

hoc  ergo  de  cietero'  observari  debei,  ut  nullus  epi- 

scopornm  tam  abomlnabili  voto  conseiitiai,  ut  basili- 

cam  qiiae  non  pro  sanctorum  patrocinio,  sed  magis  sub 


Placuit  ut  nulIusepiscoporum,cum  persuas  dioece-  ^  l"*>"i«"«  conditione  cst  condita,  audeai  consecrare. 


ses  ambulant,  prster  honorero  catliedr»  suae,  id  est 
doos  solidos,  aliquidaliud  per  ecclesias  lollat,  neqae 
tertiaro  partem  ex  quacunque  oblaiione  populi  iu  ec- 
clesiis  parochlalibus  requirat ;  sed  illa  tertia  pars 
pru  luminariis  eeclesi»  vel  recuperatione  servetur, 
ut  singulis  annis  episcopo  inde  ratio  fiat  :  nam  si 
lertiam  partem  illam  episcopus  tollat,  iumen  etsacra 
tecia  abstullt  ecclesis.  Similiter  et  ut  parochiales  cle- 
rici  servili  roore  In  aliquibus  operibus  episcopi  non 
coganlttr,quia  scriptum  est  :  Pleque  vi  dominantes  in 
clero, 

111.  Vt  epiuopui  fn  ordinatione  ciericorum  eommodum 

nuiium  aeeipiat. 

Placuit  ut  de  ordinationibus  clericorum  episcopi  ^ 
nianera  nulla  accipiant,  sed  ut  scriptum  est  quod 
gratls  donante  Deo  accipiunt  gratis  dfnt,  et  noo 
aliquo  prelio  gratla  Dei  et  impositio  manuum  venun- 
deior  :  quia  antiqoa  definitio  Patrum  iu  de  eccle- 
siasticis  ordinatiohibus  siaiuit  dicens  :  Anatliema 
dauii  et  accipienti.  Proplerea  quia  aliquanti  mullis 
sceleribus  obrutl  sancto  allario  iiidigae  roinistrantes 
non  boc  lestimonio  bonorum  actuiim  sed  profusione  * 
munerum  obtinent,  oportet  ergo  non  per  gratiam 
maiierum,  sed  per  diligenlem  prius  discussionemy 
deinde  per  multoruin  testlmonium  clericos  ordinare. 
IV.  fff  pro  ehri$mate  epitcoput  nihii  aceipiat. 

Placuit  ot  modicom  balsami,  qood  benediclum  pro 

*  Sic»  forte  pro  extpoiiationcm.  Edit. 


VII.  Vt  de  baptizatit  nuHta  aecipiat  pramium, 
Placuit  ut  unusqoisque  episcopus  per  eccleaiaa 
suas  huc  praecipiat,  ut  bi  qui  infantes  suos  ad  baptis« 
mum  offtrrunt,  si  quid  voluntarle  pro  suo  offenint 
voto,  suscipiatur  ab  eis.  Si  vero  per  necessiuiem 
paupertatis  aliquid  non  babent  quod  offerre ,  nullum 
illis  pignus  viotenter  tollatur  a  clericis  :  naiii  multi 
pauperes  lioc  tinientes  flllos  suos  a  baptismo  retra- 
hunt,  qui  si  forte  dom  differont  sine  gratia  baptismi 
de  bac  vlta  recesserint,  necesse  est  ut  ab  illis  eonim 
perdilio  requirator,  qooruin  exspolia  *  pertimesceutes 
a  bapiismi  se  graiia  retraxeront. 

VIII.  Vt  qui  clericum  tucutaverit  et  id  non  proba-' 

verit^  exeommmicetur* 

Placuit  ot  sl  qois  aliquem  clericorum  In  accosa- 
tione  fornieationls  impedt ,  secondum  prsccptum 
Pauli  apostoli  doo  vel  tria  testimonia  rei|uirantur  ab 
illo  :  quod  si  non  poiuerit  datis  testimoniis  approbare 
quae  dixit,  excororounicationero  accnsatl  accusator 
excipiat. 

IX.  btper  einguiot  annot  a  mrtropoiitano  epitcopit 

Pauha  prmnuntietur. 

Placuit  ut  postquam  oninia  in  concilio  sacerdotuoi 
fuerint  ordioata,  illud  omnisroodis  observetur,  ot  au- 
perventurum  ipsius  anni  612  Pascha,  quoto  Kaleti*- 
darum  die  vel  quota  luna  debet  suscipi,  a  metfopo- 
litano  episcopo  nontietur  :  quod  caeieri  episcopi  vel 
rellqoos  cleros  brevicolo  sobnotantes  onosqoisqoe  in 


57S  CONCILIA  HlSPANIiE. 

6111  ecclesia,  adveniente  Natalis  Domini  die,  ascanii  A 
|H>pulo  po«f  leciionem  evangelicam  nuntiet,  nt  in- 
iroitum  Quadragesimae  uulias  ign«iret  ;  in  cujus 
principio  convenienles  in  unum  vieins  ecclesiae  per 
iriduaro  cuin  psalrois  per  sanctoram  basilicas  ambu- 
lantes  celebrcDt  litanias :  teriio  autem  die  celebratis 
bora  nona  sive  decima  missis,  dimisso  popnlo  praeci- 
piant  quadragesimae  6bseryare  jejnnia,  et  mediante 
Quadragesima  ex  diebus  vigintl  bapiiiandos  infantes 
ad  etordsmi  purgatlonem  olTerre. 

X.  Vt  presbyter  po$t  dbum  noh  teneat  tnmam  pro 

moriuis» 

Placuitot  quia  per  stuUitiam  prxsumpii  nnper 
erroria  aut  certe  ei  Teleris  Priscillianae  adhuc  haere- 
sis  fioaiore  corruptos  cognovimus  quosdam  presbyte-'  ^ 
ros  \h  hiijus  praesumpiioois  audacia  reiineri,  ut  |a 
mkaa  mortaorum  etiam  post  acceptum  merum  obla- 
tionem  ausi  sunt  consecrare,  ideo  hoc  prxOxae  evi- 
dentis  sententiae  admonitione  servetur,  ut  si  quis 
presbyler  post  hoc  edictum  nostrum  amplius  in  hac 
vesania  foerit  reprebensus,  id  est  iit  nec  jejunus» 
sed  quoconqae  jam  cibo  praesumpio,  ohlationem  con- 
secraverit  in  altari,  continuo  ab  officio  suo  privatus 
a  proprio  deponator  episcopo. 

Ifis  ita  [7.  i,  itaque]  gestis  placuit  omnibus  pro 
confirmanda  horum  observaniia  propria  unumqurm- 
qiie  mana  sabscribere  eo  placitorum  [E.  4,1/.,  pla- 
ciio]  lactOt  ut  si  quis  eorum  capiiulorum  lerminum 
iransgressus  ad  inordinatas  consueiudines  reverti 
veluerit,  totias  concilii  increpatione  correcius  seve-  q 
rissiiuam  sibi  de  sui  ordinis  inclinatione  noverit  im- 
niinere  sententlam. 

MsrtinuB  Bracarensis  metropolitanae  Ccclesiae  epi- 
scopua  his  gestis  snbscripsi. 

Remisol  Besensis  Ecdesiae  episeopus  his  gestSs 
subscripsi. 

Locetius  Gonlmbrensis  Eccleslas  episcopos   his 
geslis  sobacripsi. 

Adoricos  E^estan»  Ecclesiae  episcopos  his  gestls 
Bubscripsi. 

Sardinarios  Lamicensis  Ecclesiae  ^iscopus  his 
gestis  Bobscripsi. 

Vlator  Magnetensis  Ecclesiae  episcopus  his  gestis 
sohBcripsi. 

Es  iynodo  Lueemi,  D 

Niligis  Lueensis  *  metropoiitanae  Ecclesiae  episco- 
pos  his  gestis  suhscripsi. 

Audreas  Iriensis  [  Cf . »  G. »  Herenensis  ]  Ecclesiae 
episcopos  his  gesiis  subscripsi. 

613  Witimer  Auriensis  Ecclesiae  episcopus  his 
gestis  subscripsi. 

Polimios  Asloricensls  Ecclesiae  episcopus  his  ges- 
tis  subscripsi. 

Anila  Todensis  Ecclesiae  episcopus  bis  gestis  sub- 
scripst. 

Mahiloc  Britonensis  Ecclesiae  episcopus  his  gestis 
subscripsi. 

•  B.  R.f  E.  4f  T.  I,  2^  Lueenm  Eceletia» 


—  BRACABBNSE  IL 


571 


Capitula  sive  eanonet  ex  OrlentaUum  aniiquorum  Pa- 
trum  eynodit  a  venerabili  Martino  epieeopo  vel  ab 
omm  Bracarenii  eynodo  excerpti  vel  emendaii  tiiuH, 
ubi  clericorum  ieorsum  et  taicorum  seorsum  senten' 
titit  rettauravit,  ut  qaod  tran$lalore$  a  Graico  in  Ln- 
ftmim  obtcuriue  dixerunt,  vd  teriptorum  iqnavia 
depravaverat  aut  immutaverat,  simpUeius  et  emen- 
datiut  omnia  uno  hoc  contineantur  in  loco^  ut  de 
quo  eapitulo  quit  tcire  voiuerit^  pottil  ceteriut  inve- 
nire. 

'  Domino  beatissiroo  atqne  apostoltcae  sedis  faonore 
soscipiendo  in  Ghristo  fratri  Nitigi  ^  episcopo  vel 
oniverso  concilio  Lucensis  ecclesiae  Martinus  epf- 
scopos  salutem  :  Sancti  canones  qui  in  partibus 
Orientis  ab  antiqois  Patrihtis  constitoti  sunt  Gra>co 
prius  sermooe  conscripli  sunt,  postea  aotem  succe- 
denti  tempore  in  Latinam  linguam  translati  sunt : 
et  quia  difficile  est  ut  simpliclos  aliquid  ei  alia  liu- 
go»  iransferatur  In  alieram,  simolque  et  illod  acci- 
dit,  ut  in  tantis  lemporibos  seriptores  aat  non  intel- 
llgentes  aot  dormitantes  molta  prjptermittani ,  et 
propterea  in  ipsis  canonibos  aliqua  apod  slmpriciores 
Tideantur  obseura ;  ideoqoe  visom  est  ot  com  omni 
diligentia  et  ea  quae  per  iranslatores  obscorios  dlcta 
sunt,  et  ea  quae  per  scriptores  sunt  immutata,  sim* 
plicius  et  emendatius  restaurem,  id  primom  obser- 
vans,  ot  illa  qoae  ad  episcopos  vel  uiiiversum  perti- 
nent  clerum  ona  parte  conscripia  sint,  similiier  et 
quae  ad  laicos  periinent  simul  sint  adunata,  ut  de 
quo  capitulo  aliqois  sclre  voloerit,  possit  celerius 
invenire. 

L  De  electione  epiteopi. 

Non  lieeat  populo  electionem  facere  eomm  qui  ad 
sacerdotiam  provocantur,  sed  judicloin  slt  episeo- 
porum,  ut  ipsi  eum  qui  ordinandos  est  probent,  si 
in  sermone  et  fide  et  in  spirituali  Tiia  edoctus  est. 
11.  De  ordinatione  episeopi. 

Episcopum  oporiet  maiime  quidem  ab  omnl  con- 

cilio  constitui ;  sed  si  hoc  aut  pro  necessiiate  aut  pro 

longinqoitaie  itliieris  difflcile  foerlt,  ei  omnlbus  tres 

colligantor  et  omniom  prassentium   vel  absentlum 

subscriptioncA  614  leneantur,  et  bIc  postea  ordi- 

natio  fiat.  Hojos  autem  rei  poteslas  in  omni  provin- 

cia  ad  roetropolitanum  pertiiieat. 

111.  De  evacunnda  ordinatione  qum  absente  metropoU» 

tano  fuerit  faeta, 

Non  debet  ordinari  eplscopos  absqtie  consilio  et 

prxsentia    metropolitani   episcopl  :  adesse  autem 

oportet  omnes  qui  sunt  in  provincia  sacerdotcs,  quos 

per  soam  debel  epistolam  coiivocare;  et  si  quidem 

orones  occurrerint,  melius;  si  autem  hoc  difficile 

fuerit,  pluriores  oportet  occurrere  :  qoi  auteni  non 

coovenerint  praesentiam  soi  per  soas  epistolas  fa- 

ciant,  et  sic  omiiiom  facto  consensu  oidinationein 

epis.copi  fieri  oportet.  Si  aotem  aliter  praeter  qood 

a  nobis  terminaium  est  fuerit  factom,  lalera  ordlna- 

tionem  nihil  prxvalere  decemlmos.  Si  aotem  secun- 

dum  canones  ordinatio  episcopi  fuerii  facta  et  ali-i 

quls  contra  suam  malitiam  in  aliquo  contradiierit, 

plurimorum  consensus  obtineat. 

^  H.  R.,  E.  4,  T.  1, 2.  U.,  G.,  Nitigitto. 


575 


GOLLEGTIO  GAMONUM  S.  ISIDORO  iliSPAL.  ASGniPTA.  RTft 

IV.  Og  primatu  meirppolUoM.  A  niissa  ecclesia  ambulare,  i&ium  [jE.^  «laiim]  tafecii 

Per  siDgulas  proYincias  oporiel  epiaropnm  co- 


gnoscere  primatum  metropolitani  episcopi  ei  ipsum 

ctiraiu  suscipere :  nihil  autem  agere  reliquos  episco- 

pot  praeter  eum,  secundum  quod  antiquitus  a  Pa- 

tribus   nostris  consliluturo  continetur  in   canone, 

propter  quotl  nciropolitanus  episcopus  nibil  sibi 

prxsumpiive  assumat  absque  consilio  cxlerorum. 

V.  De  eo  qui  per  umbUionem  de  inferiori  doilate  tuk 

majorem  traniiene  vuit  agere  clericatwn. 

Sl  quis  in  perte  aUcujus  fuerit  ambitor  invenius, 

sive  epiiicopus  sive  presbyter  vel  diaconus,  de  Jnfe- 

rlori  civitate  iion  transeat  ad  majorem ;  qiiod  si  quis 

conlra  b«c  magni  concilii   consiituta  imporiunus 

exsiiieril,  •mnimodo  evaqueiur  huiuBmodi  raclum. 


excommunicare  oportet;  quod  sl  coacius  eontem- 
pserii,  sanctum  eonciliuui  quod  placet  de  eodem  de- 
terminet. 

XII.  De  seditioio  epiicopo, 
Si  quis  episcopus  ordinat.us  fuerit  et  uun  vult 
ipsam  parocbiam  suscipere  in  qua  nominatus  est, 
sed  alibi  vult  ordiaari  et  vim  racit  et  sediliones 
concitai  eontra  eos  qui  illum  ordinaverunt ,  bunc  ab 
bouore  oporiet  removeri.  Si  auteni  iit  pristiiio  bo- 
nore  presbyierii  vult  siare,  tm  veieiur  ut  gradum 
quem  babuit  reiineat ;  quod  si  reluctatus  fuerii,  eliatn 
de  hoiiore  presbyterii  ab  ordinaiore  proprio  depo- 
uatur. 

616  ^IIL  De  diisensione  judicu. 


e   «.a  .terum  resiauretar  Ecclcste.  cujus  episcopus  B     Si  quis  episcopus  in  aUquibus  csusationibos  [B.R.. 


aut  pVcsbyter  aut  diaconus  prius  fuerai  consUiuluij. 
Vl.  De  non  mutanda  parochia. 
Episcopum  a  propria  parocbia  iion  lieeai  (rans- 
ire  in  aliam  neque  sua  sponte  Inlroire,  neque  in- 
vilaius  neque  ab  episcopo  coactus,  sed  permaneat  in 
loeo  10  quo  a  Oeo  est  ordiDaius.  et  in  ea  quam  sorti- 
vU  Ecclesla  secundum  antiquoram  canonum  consti- 
tutum, 

VJI.  De  presiumptione  alienee  dimceeU. 
Si  quis  episcopus,  non  per  scripta  inetropuiliani 
615  episcbpi  aut  qui  cum  eo  auni,  rogalus  de  alla 
provincia  io  aliam  venerii,  sed  pneaumpiive  irruens 
ad  ordlnationem  et  cousiitutionem  clericorum  qui  ad 
illum  non  perilneot  importunus  exisiat,  vacua  slnt 


r.  1, 2,  accusatlonibus]  judicatur,  et  viderll  ipsos 
cpiscopos  qui  in  provincia  sunt  ialcr  se  jodiclo  di- 
screpare,  ut  alii  videantur  euni  qui  judicatur  jusll- 
ficare  aliique  condemnare,  pro  delinitione  bujus  dis- 
sensionis  hoc  placuit  sancto  coucillo,  ot  de  viciua 
provincia  aiter  metropoliianus  episcopus  couvocetur, 
ut  per  eum  confirmetur  quod  secundum  reciuui  pla- 
cuerit  canonem. 

XIV.  De  prwiumptione  epiicopi  in  rebui  eulesicB. 

Si  quis  episcopus  nulla  ecclesiasticas  raiionls  ne- 
ces8itate  compolsus  inscio  clero  aut  ubi  forte  noo 
est  presbyter  de  rebus  ecdesiasticis  aliquid  prae- 
sumpserit  vendere,  res  Ipsas  ecclesiae  propriae  cujiis 
suat  restaurare  cogatur,  et  lii  judicio  episcoporum 


«t  iniini.1  n««u  r-'^-''^'  '^*«»"s  vacua  sHic     suM  rcstaurare  cogatur,  et  In  judicio  episcoporum 

autem  digna  increpauene  excommuuieeiur  ei  abomi-     a  suo  priveiur  bonore. 


nelur  a  sancio  coneilio. 

VIII,  De  noH  eonetUuendo  epiicopo  iueeeaare. 

Episcopum  non  lioeat  anie  fiiiem  vlt»  alium  io 
loco  suo  constitoere  successorem  :  si  quis  aulem  boc 
usurpare  tenuverH,  uiis  eonsliiuUo  iiriia  erii.  Non 
eiigo  aliier  ileri  oportel  nlsi  cum  coosilio  et  jttdicaiu 
epjscoporuro,  qui  posi  exitum  prscessoris  pocesutem 
habent  ordlnare  quem  dignum  elegerini. 

JX.  De  irrupiione  vaeantii  eccleiim. 

Si  quis  episcopus  vacans  In  ecclesiam  non  haben- 
lem  episcopum  subripiena  populos  sine  coocilio  in- 
legri  ordinis  irruerit,  ctiamsi   popuius  quem  seduxit 


XY.  De  rebui  eccUsiaitidi  gnbernandii. 
Qaae  sunl  ecdesiae  debenl  eccleslae  conservari 
cum  omni  diligeoUa  ei  bona  conscienlla  el  flde  Dei 
qui  oroiiia  videl  ei  jodicat.  Gubernari  ergo  oportet 
cum  judicio  el  potesute  episcopi,  cui  etiam  omnis 
popolus  el  congr^aiio  commissa  esi  animanmi.  Ila- 
nifesu  autem  e&se  debenl  quae  ad  ecclesiam  perU- 
nenl  in  cunsclenUa  eorum,  qui  circa  episcopos  suni 
et  presbyterea  ei  diacones,  ot  bi  omnes  scianl  qiia^ 
suni  ecclesiae  propria,ut  si  episcopo  conUgerii  irans- 
ilus,  nibil  eos  latere  possil  ex  his  qu£  ad  ecclesi:im 
pertinent,  ut  nullo  motlo  possint  rainai  el  perirc.  Ne- 


fuerii.  *^      ^ 


X.  De epiicopo  perneeeiiiiatem  vaeante. 
Si  quis  episcopus  ordinatus  pro  contenlione  popnll 
aui  pro  aliqua  alia  ratlone  et  non  pro  sua  culpa  in 
parocbiam  qu»  ei  fuerit  dau  non  ierit,  hunc  oportel 
lienorem  saeerdolii  Uniommodo  contingere  ei  de 
rcbos  ecclesi»  in  qiia  conveoit  niliil  sibi  pnesumat  • 
8u.simeat  autem  qoid  de  eo  sanctum  condlium  iudi- 
care  voloeril. 

XI.  De  contemptore  epiicopo. 
Si  quis  episcopus  ab  episcopo  ordinatus  noloerii 
agerc  saceraoUum  neque  coiisenserii  io  sibi  com- 


apud  Deum  d  bomines,  ut  ea  qu»  episcopi  propria 
siint  cui  voluerit  derellnquai,  et  neque  ecelesiam 
perpaU  damnum  neque  episcopum  pro  rebus  eccle- 
siae  condemnari,  aut  posi  ejus  obitum  in  causas 
qu»  ad  eum  non  perUnent  aut  in  maledlcium  tnce- 
dere. 

XVI.  De  rebui  eccUiia  diepemandii. 
Episcopus  habeai  potesutem  in  rebus  ecclesiae  ut 
dispenset  necessiuiem  babenUbus.  Cum  omnl  reve- 
renlia  ei  Umore  Od  pariidpare  enm  oporiel  i|u« 
necessaria  sunt :  si  Umen  ipse  aut  qui  cum  eo  suni 
fratrcs  indiguerinl  aliquo,  neeessiutem  nullomoda 
patwntur  secondum  Mneium  Aposielum  dicentem: 


577 


GOffCILU  HtSPANIifi.  -  BRACAIIBN6C  U. 


57S 


Ykiu  ei  tipimeM0,  kii  (oniefiii  ftifiraf.  Si  ■ulein  ret  A  promoTeri.  Si  quis  autem  sanus  nen  per  disciplluam 


ecclesiaslicas  episcopus  in  817  ^o^'  Toiiintsles 
usorpare  Toloerit  el  lucra  ecclesie  tel  fructns  sgro- 
rum  non  cutn  presbyierorum  tcI  diaconorum  constlio 
iiiiamtnaTerii,  aut  frati^ibus  Tel  filiis  tcI  qoibu^<cun<- 
qae  propinqois  suis  dederit  poteslalem,  ut  per  eos 
lateoter  rea  lasdaninr  ecclesia,  bunc  oportet  ob- 
•oxinm  esse  concilio.  Similiter  id,  si  episcopo»  tcI 
qui  cum  eo  sunt  presbyieri  aul  diacones  accusentur, 
qoi  ea  qus  ez  reditu  tcI  ex  quolibet  actu  Teniunt 
eoclesiae  in  suos  sinus  colliguni  et  pauperes  fraudatit 
el  fame  conflciunt,  hos  cnrripi  oportel  secnndum 
quod  ordinatom  fueril  a  sancto  concitio. 

XVII.  De  his  ^ul  ex  vosti  minhterii  ecetenm  allquid 

vendidfrlnL 


religionis  et  abaiinenliae,  soil  per  abscislonem  plasuiati 
a  Deo  corporis,  aistimans  posse  a  se  cnrnalea  concii« 
piscenlias  amputari,  castraverit  se,  non  euni  admiui 
decemimos  ad  aliquod  clericatus  orOciuin.  Quod  si 
jam  ante  foerat  promotus  ad  clericum  «,  proliibitus 
a  8110  minlsterio  deponalur. 

XXII.  De  necphfftig, 
Neopbytos  qui  nuper  baplixatus  fuerit  jam  aelaie 
legitima ,  non  continuo  liceai  eum  ad  ecclesiastlcum 
ordinem  promoTcri,  qoia  oportet  illum  prius  doreri 
quod  possit  docere,  et  multo  lempore  post  baptismuin 
probarl,  ut  benii  probatus  Tcniat  ad  c^erura  secun- 
dum  praeceptum  Apostoli  dicentis  :  Non  neophytum^ 
ne  forte  in  sttperbiam  elatus  in  judicium  incidat  et  /a- 
Si  quis  presbyter  aut  diaconus  inventus  fueril  ali-  '  lueum  diaboii.  Si  autem  siiccedenti  lempore  \n  aliquo 


quld  de  ministeriis  ecclesi»  Tcnundasse»  quia  sacrile- 
gium  commisii»  placuit  eum  in  ordinatione  ecclesia- 
stica  non  babere ;  in  judicio  tamen  episcopi  dimit- 
lendum  est  siTo  dlgnus  sit  siTc  indignus  in  suo  recipi 
grada,  qoia  mttltoties  pro  boc  ipso  quod  de  sacro- 
sanclo  altario  iniaminaverint  id  cum  episcopi  potes- 
bite  dlmissum  est. 

XVIII.  De  synodo  faelenda. 
Propler  ecclesiasticas  curas  et  aiiercationum  solo- 
titmes  beiie  placuit  per  singulas  proTincias  bis  in 
aiuio  conciliom  fleri »  Tocante  •  metropolitano  epi* 
aeopo  omnes  proTinciaB  episcopoa,  ita  ul  in  his  con- 
ciliia  procedant  omncs  presbyieri,  diacones  tcI  bi 


qoi  in  concilio  eornm  caus»  exaroinaUB  ad  jusiom 


judlciuffl  perducantar,al  si  qui  manifeste  episcopi 
Tel  presbyteri  aui  diacones  inTenti  fuerinl  In  offensa, 
secondam  raiionem  excommunicentor  quandiu  com* 
■uiii  consenau  miliorem  de  bis  placuit  dari  senten- 
liaiu.  Nulli  autem  episcopo  liceat  propria  apod  se* 
meiipsum  coocilia  facere  praeter  eos  qolbus  sool 
roetropoles  creditx. 

XIX.  De  episeopo  qui  noluerii  venire  ad  sffnodum. 

Non  liceat  ad  concilium  conTOcaios  episcopos  con- 
tinere,  sed  ire ,  et  ea  quae  ad  uiililaiem  ecclesias  tcI 
c^terorum  pertineiit  aul  docere  sl  novit,  aut  docerl 
ai  nescit :  nam  si  extra  aegritudinem  conlempserlt 
ire,  reus  erit  fraterni  concilii. 

IX.  De  legitima  oHate  ordinandi  presbyteri. 


:C 


peccalo  graTi  a  duobus  tcI  tribus  fuerit  devictus, 
depositus  de  gradu  sno  cesset  a  clero.  Si  quis  contra 
banc  regulam  facere  praesunipserit,  qiiasi  contrarius 
magni  concilii  projiciatur  a  clero. 

XXIIl.  De  poenitenie  non  admittendo  ad  cterum. 

Poeniiens,  tantum  si  necessilas  aut  usus  exegerit, 
inter  ostiarios  prins  d^puteliir  Tet  inter  le;  tores ,  iia 
ut  ETaiigelia  tcI  Apostolum  nou  legat.  Si  qui  aulem 
ante  ordinati  snnt,  inler  subdiacones  liabeantur,  iia 
ui  manum  non  imponant  aut  sacra  non  conlingant : 
ex  pceniiente  enim  dicimus  de  eo  qui  post  baptismum 
pro  homicfdio  aut  pro  diTcrsis  criminibus  aui  gravissi- 
mis  p"ccntis  publicam  pceniteniam  sub  cilicio  gerens 
diTino  fueril  recoiiciliatus  altario. 

XXIV.  De  his  qut  sine  discussione  aut  presbifteri  atU 

diaeones  ordinati  suni. 

Si  quls  presbyter  aut  dlaconus  sine  allqna  exami- 
natlone  ordinaii  suni,  aiit  certe,  cum  disciitereiitnr, 
crhuinosa  peccata  sua  celaTerunt,  et  post  ordinatio- 
nem  ab  aliis  sunt  detecll,  619  abjiciantur  a  clero. 
Slmiliterel  de  uniTcrso  ordine  clerl  serTetor;  nnui 
boc  sibl  quod  iireprebensibile  est  sancia  et  catholica 
defendet  Gcclesia. 

XXV.  De  presbyteris  vet  diaconibus  qui  pcst  ordtna' 

tionem  denotantur, 

Si  quis  presbyter  ante  ordinationem  peccaTerit  el 
posl  ordinationem  cenfessos  foerit  qula  aitte  erraTit, 
non  offerat,  sed  tantum  pro  religione  nomen  presby- 
leri  portet.Si  autem  nou  ipse  confesfos,  sed  ab  alio 


Si  qaia  trigtnta  aeutis  so«  non  impleverit  annos  D  publice  fuerit  convictas,  nec  ad  hoe  ipsotn  habeai 


BulIoiBodopresbyterordinelur,  aui  TOlde  sil  dignus, 

quia  ipae  Doroinos  tricesimo  618  ^^^^  baptizatus 

001  ei  sic  cospii  doeere.  Oportei  ergo  eam  qul  ordi- 

naiidua  est  usqae  ad  hanc  aetaiem  legitimam  con-" 

aerTari. 

XXI.  De  esumchis  qui  ab  atiis  fiunt    vel  qui  ipsi  sibi 

naturcUia  abscidunt, 

Si  quis  pro  caso  saae  legriiudinis  uaturalia  a  medi- 

ets  habnerit  secla,  similiier  et  qui  a  barbaris  aut  ho- 

tnimbus  stoltia  ^  fuerint  Castrati ,  et  morilius  digni 

fuerint  Tisi,  bos  canou  adiuiitil  ad  clericatus  officiiim 

■  ^.,  B.  R,,  T.  I  2.  convocante. 

^  JE.,  B.  R.,  T.  i,  2,  U..  atii  a  dominis stuitis. 


poiesiatem  ot  nomen  presbyleri  portet.  Siiniliter  et 

de  diaconibus  observandum  est,  ut  si  ipse  confessus 

fuerit  ordinem  subdiaronatus  accipiai. 

XXVI.  De  his  qui  viduas  aut  dimissas  ducunl  aut  in 
malis  consiliis  mixn  sunt. 

Si  quls  Tiduam  aui  ab  alio  diinissam  duxeril ,  non 

admittatur  ad  clerum,  aut  si  obrepsii  dejicialur.  Si- 

militer  si  homicidii  aui  faclo  tcI  proeceplo  aat  consi- 

lio  aot  assensione  post  baptismum  cooscius  fuerlt,  el 

per  aliquam  subreptiunem  ad  clericatum  Tcneritt 

dcjiciatur  ei  in  fine  viue  suse  communionem  recipial* 


«  i£.,  B.  R.,  T.  1,9,  U.,G\,  cierum. 


8T9 


COLLCCTIO  CANONUM  S.  ISIDORO  HtSPAL.  A8GR1PTA.  &80 

XKVU.  D€  fomicaioribus  clericii.  h  nare,  non  consentiente  episeopo  suo  a  <|iio  recessit, 


Si  qnis  presbyter  aut  diaconus  fuerit  rornicaius  aut 
nioechatus,  projiciatur  e(  agal  pttnitentiam. 
XXVIIi.    9e  hi$  tinorum  uxores  miBchantur 
Si  alicujus  uior  iu  adulurlo  fuerit  depretiensa,  liic 
tallg  ad  Hiinisierium  ecctesiasticuni  niillo  -modo  ad- 
ducalur.  Si  auiem  post  ordinationem  alicujus  c!erici 
uior  aduitera  *  luerit,  dimitui  eam  :  sin  auiem  cuin 
fpsa  ipoluerit  permanere,  a  minisierio  alieniis  ail* 
XXIX.  De  viduii  clericorum, 

Si  qua  vidua  episcopi  vel  presbyleri  aut  diaconi 
niariiuin  acceperit*  nullus  clericus,  nuUa  religiusa 
cum  ea  convivium  sumat;  nunquam  communicet; 
murienii  tantum  el  aacramentum  ^  subveniaL 

XXX.  De  filia  epiuepi  vel  ftresltyieri  sive  diaami. 
Si  devou  Aicnt  et  raaritom  duzerit,  si  eam  pater 

vel  nwter  in  affMtuoi  reeeperint»  a  aMDmnoiOiie  ha- 
beaniur  alieni :  pater  vero  causas  In  conetlio  so  oo> 
verit  praestaturum ;  620  luulier  vero  non  admitto» 
tur  ad  commiinionem»  nisi  marlto  defuncto  egerit 
pcenifentiam ;  sin  auiem  viYcnle  eo  secesserit  et 
•  egerit  pcBnlteniiam  vei  petierit  communlonem »  in 
ultimo  vit»  deflcienji  accipiat  communionem. 

XXXI.  De  devota  peceante  vel  qwB  se  maritaverit. 
Devotam  peccaniem  non  recipiendam  in  ecclesia» 

nisi  peccare  desierit  et  desinens  egerit  aptam  pcBni- 
tcntiam  decem  annis  et  recipiat  communionem.  Priua 
aiitem  quam  in  ecclesia  admittatur  ad  orationem,  ad 


ordinatio  ejns  vacoa  deputetur. 

XXXI V.  De  clerids  deserioribus. 
Si  quis  presbyter  aut  diaconus  aut  aliqois  de  ck*ro 
propriam  Ecciesiam  dereliuquens  ad  aileram  Kcclc* 
siam  vadit,  et  ibi  niulto  tempore  demoratur,  omnioo 
uuquam  minisiret  621  ii^  ^'^''^*  ^^  ^^  adtnonuerit 
eum  episcopus  suus  ut  ad  suam  redeat  parocliiam,  ee 
redire  noluerit «  ubi  esl  ibi  de  suo  offlcio  deponatur, 
Ita  ut  nonqiiam  in  suum  revertator  gradura  propter 
dissolutionis  peccaium.  Si  autem  episcopus  alter  il- 
lum  sus<-eperit  qui  de  reatu  ejus  esl  consdusy  opor- 
tet  ipsum  episcopum  sine  increpatione  in  eummoni 
conciiio  non  admiltit  ul  ecdesiasticum  canonora  oU 
tra  non  solvat. 
B  XXXV.  De  importunis  eUrieis* 

Si  quis  episcopus,  presbyter  aut  diaconus  exoom« 
municattis  in  concilio  injusie  se  querttur  condemna* 
tora»  ad  majorem  episcoporum  concilium  revertatur 
01  OMToa  inqttisitionem  et  judicium  esspectans,  si 
quas  80  etoano  ioaioo  kaliere  putat,  eipouat.  Si  ao- 
lem  contempseril  el  iraporlonaoi  ae  palatio  aurei 
princlpiim  inquietare  volueril,  hie  ad  noliam  veniara 
poterit  pervenire  neque  spem  futurra  reconeiliaiiooia 
habebit. 

XXX  VL  Depurganda  optntone  han^ens, 
Si  quis  episcopos  sive  alicujus  episcopi  presbyler 
aut  diaconis  in  alicujus  haeresis  opiuionera  ofliendo* 
rit,  et  ob  banc  causam  foerii  escommuoicoioo,  ool- 


nulliusconvivium  Christianse  mulierisaccedat;quod      ,      ^„:c«a«..«  ^«»  ««  ^Amm.nSi»^»  ..i^inUi  »:•: 
....  .  .     ^  ius  episcopus  eiun  f n  commonionem  recipiat  nisi 

si  admissa  fuerit,  etiam  haec  qu»  eam  receperit  ha-  C  ^^.^^^  .^  *^«».«.,«:  ^„«:i: 
beatur  abstenta ;  corruptorem  etiam  par  poena  eon- 


stringat.Qusautemmarilumacceperit  non  admitlatur 
ad  pconitentiam,  nlsi  adbuc  vivente  ipso  marito  casle 
vixerii,  aut  postquam  ipse  de  hac  vita  disceaseriL 

XXXIl.  De  subintroductis  adoptivis  mulieribus. 

NuUus  episcopus  neque  presbyter  neqoe  diaconns 
ne<|ue  omnino  allquis  es  clero  licentiam  habeat  in- 
troniiltendi  ad  se  qnasi  adoptivam  aliquam  rouiie- 
rem,  qnasi  in  loco  fliis  aut  sororis  aut  matris «  nisi 
forte  sororem  veram  es  germanilate  aut  sororem 
patris  aut  matris  et  illas  solas  personas  qu»  ab  omni 
mala  sospicione  aliente  aunt.  Similiter  et  reiigiosis 
feiuiiiis  laicorum  alienorum  familiaritatem  et  consor- 
liom  probibemos,  et  eorom  qui  nec  in  Oei  timore 


priua  io  commoni  ooncilio  porrecie  fidei  aos  libollo 
satisfaciat  onoibos ,  el  iu  liberam  leoeai  auara 
pnrgatiooera.  Uoc  idem  ei  de  fideiibua  loicis  sil 
decretum  sl  in  aliqoam  baereaia  opinionem  fuerini 
nomioati. 

XXXVU.  De  eUrids  exeommunieaiis. 

Si  quis  episcopus  in  concilio  escomraonicolaa 
fuerli  sive  presby ter  sive  diaconus ,  et  post  oxconi- 
municationem  prxsumpserit  sive  episcopus  llle  aui 
preshyier  vel  diaconus  facere  oblationem  vel  matu* 
tinum  aut  vespertinuin  sacrlficium  quasi  in  olYlcio 
sno  agere  sicut  prius,  non  licent  el  nec  iii  alio  • 
concilio  spem  leconcitiatonis  habere  nec  ultra 
recolligi;  sed  etiam  eos  qui  ei  commonicaveriiii 


aubjecti  aunt  noc  reiinent  coniinentise  disciplinam.     ^  omnes  ab  Ecclesia  respui ,  maxime  eoi  qui  aciebafU 

XXXUI.  De  non  reeipiendis  clerids  vagis  et  in/lnNaji- 
da  ordinatione  ejus^  qui  tine  consentu  episcopi  sui 
ab  dlio  epiuopo  ordinaius  eti, 

Si  quis  in  conlemptu  positus  presbyter  ve|  diaco* 

nua  vel  quiconque  es  clero  recesserit  ab  Ecclesia 

sna,  nullomodo  in  '  alia  susclpiatur  Ecclesia,  sed  om- 

nimodo  compeliatur  ut  ad  suam  reveriatur  Eccleaiam. 

Si  auem  pi^rmanserit in  superbia  ei  reverti noluerity 

excoinmunlcetor  et  projiciatur.  Si  quis  autem  epi- 

scopus  ausus  fuerit  illum  In  suain  Ccclesiam  ordi- 

•  B.  B.,  E.  4»  T.  I»  2.  adutterata. 
^  In  reliquis,  prdeter  K.^sncramenia  subveniant. 
<  iC;.«  B.  R.,  E.  4,  T.  1,  2,  l}.,  et  paniiuenivel  pe- 
iierii. 


euni  ease  dejectum.  Si  auiem  perma.nsei  it  lurtians 
et  concitans  Ecclesiam  per  forasticam  potesiaioro, 
oporiet  eura  sicut  sediiionariom    ab  onni  plebe 

exp<flii. 

XX XVI II.  De  presbyieris  ut  in  seeundas  nuptias 

non  vadani. 

Presbyterem  ad  secundaa  noptiaa  convivaro  irc 
'  non  oportet  pro  eo  quod  iii  qui  628  M  socudcIos 
nuptiaa  veuiunt  pcDoiientiam  postuleiiL  QuoommIo 

'  i£.y  B.  Rm  E.  4y  T.  I,  2,  in  atiena  recipiatur  Ee* 
elesia» 
*  E.  4,  T.  I,  2,  aUquo. 
f  ilfi..B.  R.,E.4,T.  l,2,U.,/l<ri. 


S6I  rX)NCILIA  HlSPANIif;. 

poiest  presbyier  ille  esse,  qui  propter  conviviuin  in-  A 
leresi  lali  conjugio? 

XXXIX.  Dehisqui  ad  d:aeonatum  eliguntuu 

Si  quis  ad  minisierium  diaconaius  eligitur,  si 
cotitestatuB  fueril  pro  accipiendo  iiiatrimonio  el  di- 
xerit  non  posse  iii  castitate  permanere,  liic  non  oro 
dinetur.  Quod  si  in  ordinaiione  tacuerit  et  ordina« 
tus  fuerit,  et  posiea  matrimonium  dcsideraverit,  tlie- 
ous  sit  a  miriisterio  et  vacet  a  clero. 

XL.  Nen  liceal  diaconum  non  jusium  iedere  *. 

Non  liceat  diaconHm  ante  presbyterem  sedere  nisi 
cum  Jusslone  presbyleri. 

XLL  tion  liceat  quemlibet  miniiteria  tangere. 

N6b  liceat  quemlibet  ministeria  tangere,  nisi  sub- 
diacono  aut  acolytbo  in  secrelario  ^  tai>gere  vasa 
Oomlni.  B 

XLII.  Vl  muHerei  in  iacrarium  non  intrent, 

Non  liceat  mnlieres  in  secretarium  « ingredi. 
XLIII.  Si  tector  alieriui  viduam  duxerit, 

Lector  si  viduaro  alterius  uxorem  acceperit,  in 
lectoratu  permaneat,  aut  si  forle  necessiias  slt,  sub- 
dhiconus  (lai,  nihil  auiem  supra  :  similiter  et  si  bi- 
gamus  fuerit. 

XLIV.  Si  iubdiaconui  tecundam  duxerit  uxorem. 

Si  sttbdiacoiiuB  secundam  duxerit  uxorem,  inler 
leciores  vel  osiiarios  habeatur,  ita  ut  Aposlolum 
non  legat. 

XLY.  Vt  non  aicendat  in  pulpitum  lector. 

Non  liceat  iii  pulpito  psallere  aut  legere,  nisi  qui 
a  presbytero  ^  lectores  sunt  ordinati. 
XLVI.  De  eotidilionalibui  non  ordinandis^  msi  cum    ^ 
eomentu  paironorum, 

Si  qiNs  obligatus  tribulo  servili  vel  aliqua  condi- 
lione  patrocinio  cujuslibet  domus,  non  est  ordinan- 
dus  derieus,  nisi  probats  vit»  fuerit  et  patrooi  con» 
eessoa  *  aceesserit. 

JLLVil.  Dg  non  iuicipiendii  iervii  a/tmts  in  elerom 

Si  qois  servuro  alienum  causa  religionis  doceat 
contemnere  domiAum  sttum  ei  reeedere  623  '  ^^" 
viiio  ejus,  durissime  in  omuibus  arguatur. 

XLVlll.  De  non  celebrandii  natalitiii  martyrum 

in  Quadrageiitna. 

Non  liceat  In  Quadragesiuia  natales  martyrum 
eelebrare,  sed  tantum  sabbato  et  dominico  pro  com- 
memaratiODO  eorum  oblationes  offerri :  sed  nec  na« 
Uliiia  nec  nuptias  liceat  in  Quadragesima  celebrarL 

XLIX.  iVofi  iuidpi  debere  infantei  ad  baptiimum^ 
niii  onfe  trei  uptimanoi  paiehce, 

NoD  liceat  ante  duas  sepiimanas  pascbae,  sed  anle 
Ires  ad  bapiismum  snscipere  aliquem,  oportet  autem 
iu  his  diebus  ul  bi  qui  baptizandi  sunt  symbolum 
discant  et  quinta  feria  novissimae  septimanx  episcopo 
vel  presbyiero  reddant. 

L.  De  non  iolvendo  jejunio  quinta  feria  paichee. 

Non  liceat  quiiita  feria  novissiinae  sepiimaiia;  jejn- 
uiitm  solvere  el  omnem  exbonorare  Quadragesimam, 

*  Hic  et  sequentes  eanonum  lilnli  desumpti  sunt 
ex  Tolrtanis  Codicibus,  cutii  desint  in  A. 
^  B.li..T.i,  S,sa^rano. 


D 


^  dragarense:  ii.  sss 

sed  sincere  abstinentes  tntam  Quadragcsiinam   per- 

exire  aridioribtis  cibis  uientes. 

Ll.  De  chrismate  conficimdo. 

Omni  tempore  episcopis  liceat  chrisma  conficere 

et  per  suas  dioeceses  desiinare,  ita  ui  ad  dirigenduiu 

chrisma  dinconus  aut  subdiaconus  anie  diem  pascliae 

de  singttlis  Ecclesiis  ad  episcopuin  desiineniur. 

Lll.iVoii  liceat  preibgtero^  episcopo  prcesente^ 

chrismare. 

Presbyter,  prsesenie  episcopo,  non  signet  infanies, 

nisi  forte  ab  episcopo  fuerit  illi  praeceplum. 

Llll.  iVoif  licet  preibylero  ante  episcopum  tn 

baptisterium  introire, 

Non  liceat  presbyterd  prius  ab  episcopo  in  bapii- 

sterium  iiitroire,  sed  cum  episcopo,  nisi  forie  aui 

absens  fuerit  aut  aegrotus. 

LIV.  De  pragnantibui  baptizandii. 

Si  qua  mulier  praegnans    desideraveril   gratiam 

liapiismi  percipere,  quando  voluerit  habeat  polesl^ 

lein ;  nam  nihil  in  hoc  panicipat  mater  infami  qni 

nascitur  propter  quod  unicuiqtie  propria  posse  vo- 

Inntas  iii  confessione  .monsiretttr. 

LV.  Qmd  in  aUm  offerri  oporteat, 

Non  oporlel  ailqoid  aliud  iii  sanctuario  624  of<r 

ferri  praeier  panem  et  vinum  ei  aquam,  quae  iii  lypo 

Gbrisli  benedicuniur,  quia  dum  in  cruce  penderet 

de  corpore  ejus  sanguis  effluxit  ei  aqua.  Hasc  tria 

unam  sunt  in  Christo  Jesu,  bsec  bosiia  ei  oblatio  Dei 

in  odorem  suavitatis. 

LVI.  De  presbyterti  forasticii, 

Forasticis  presbyteris  praesenie  epis'opo  vel  pres- 

hytero  civitatis  offerre  non  liccai  neque  ministrare 

in  populo,  nisi  forte  illis  abseniibus. 

LVII.  De  non  jejunando  in  die  dominico  neque 

genu/leclendo,  simiiiter  et  in  Quinquagesima, 

Si  quis  presbyier  propter  publicam  pcenileniiam 

a  Bacerdote  accepiam  aut  aliqua  necessiiate  die  do- 

minica  pro  quadam  religlone  jejunaverit  sicut  Mani- 

chaei,  anathema  sit.  Similiier  et  quod  ab  apostolis 

Iraditiim   caiion  tenet    antiquus,   placuii   tam  per 

oinnes  dominicas  quam    per  omnes    dles   paschae 

usqiie  ad  Quinquagesimam  non  prostrati  iieque  bu- 

miliati,  sed  erecto  vuliu  ad  Dominum  orationum  foo- 

gamur  officio;  quia  in  ipsis  diebus  gaadium  resur* 

rectionis  Domini  celebramus. 

LVIII.  De  non  prtegustandis  carnibui  et  non 

exiecrandii. 

Si  quis  non  pro  abstinentiao  disciplina,  sed  pro 

exsecraiione-  ab  esca  carnium  se  abstines  placuil 

sancto  conciliout  praegustel,  el  si  sic  vult  absiineal; 

si  autem  spernit  ita  ul  olera  cocta  cum  earnibus  non 

degusiet,  iste  uon  obediens  nec  suspicionem  liaBresia 

a  se  reiiiovens  deponatur  de  ordine  clericatns. 

LIX.  De  eo  quod  non  liceat  eacerdotibui  vel  clericii 
incantaturai  vel  Ugatwoi  facere, 

Non  liceat  clericis  incantatores  esse  et  ligaiuras 

c  B.  R.,  iaerarium, 

^  i£..  B.  IV.,  T.  1,  2,  U.y  epiicopo, 

•  £.  3,  U.,  consensiif. 


S83 


COLLLCTIO  CANONUM  S.  ISIDORO  IIISPAL.  ASCRIPTA. 


584 


focere,  quod  est  colligaiio  aniuiarum.  Si  quis  \i£c  A  696  rtsHqui»  sunl  deposlt»  ibi  pro  derunctis  obla* 


fjcit,  de  Ecclesia  projicialur. 

LX.  Pion  Uceat  iaardotibut  vel  elericis  speclaculU 

intereise. 

Non  liceat  sacerdotibus  vel  clericis  aliqua  specta- 

eula  in  uoptiis  vel  in  conviviis  spectare,  sed  oponet 

ante«tuain  iiigreciiautar  ipsa  spectacula  surgere  et 

recedere  inde. 

LXI.  Non  ticeal  eonvivia  facere  de  confertis. 
Noii  liceat  sarerdotes  vel  clericos  sed  nec  religio- 
sos  iaicos  convlvia  facere  de  coiifertis. 

LXIf.  De  Uiuris  vel  negotiorum  lucris, 
Si   quis    obliius    tiniorem    Domini   et   sanciam 
625  ^cripiuram  quae  dicit  :  Qui  pecuniam  suam 
non  dedit  ad  usuram^  post  banc  cognitionem  inagni 


tionem  offerre. 

LXIX.  JSon  liceat  Christiams  prandia  in  monmmantm 

portare, 

Non  ticeat  Christianis  praudia  ad  defunctorum  se- 

pulcra  deferre  et  *  sacrificia  reddere  mortuorura 

Deo. 

LXX.  Non  lieeat  clenes  vel  laieis  eatholieis  ab  htni' 
licis  eulogias  accipere  aut  eum  ipsis  vei  uhism&iieis 
orare, 

Non  liceat  clericis  vel  laicis  catbolieis  ab  ba^reti- 

cis  eulogia»  acripere,  quia  maledictiones  sunt  magis 

quam  benedictiones,  neque  liceat  aut  cum  haereticis 

aut  scbismaticis  or.ire. 

LXXI.  Non  liceat  Christianis  observatsona  diversas 

attendere. 


concilii  feneraverit  et  cehtesimas  exegerit  aut  ei  B     gi  quis  paganorum  consuetudinem  sequens  divinos 


quolibet  iiegotio  turpia  lucra  quscsierit  aui  per  di- 

Versas  species  vinl  vel  frugis  vel   cujuslibet  rei 

emendo  vel  vendendo  aliqua  incrementa  susceperit, 

deposi^us  de  gradu  suo  alienus  habeatur  a  clero. 

LXIII.  De  clerieis  qui  ad  matutinum  et  tespertmum 

non  veniunt. 

Si  quis  presbyter  vel  dlaconus  vel  quilibet  clericus 

ecelesi»  deputatus,  sl  intra  civltaiem  fuerit  autin 

quolibet  loco  in  quo  ecclesia  est,  et  ad  quoiidlannm 

psallendi  sacrificium  malutinis  vel  vespertinis  boris 

ad  ecclesiam  non  convenit,  deponatur  a  clero,  si  ta- 

men  castigatos  veniam  ab  episcopo  per  satisfactionem 

uoluerit  promereri. 

LXIV.  Non  liceat  clerieos  dominica  ab  ecelesia  abun- 

tari.  C 

Non  liceat  quemlibet  clerlcum  die  domiulea  ab  ee- 
clesia  absentem  esse,  sed  roissarum  solemnibiis  iu- 
leresse  et  jejunio. 


LX  V.  Non  liceat  elerieos  ante  horam  tertiam  orandere^ 
'  nee  ad  mensam  aecedere  vel  recedere  sine  hymno* 

Non  oportet  clericos  vel  laicos  religiosos  anie  sa- 

cram  horam  diei  teriiam  inire  couvivia,  neque  ali- 

quando  clericos  nisi  bymno  dicto  edere  panem ,  et 

post  cibos  gratias  auciori  Deo  referre. 

LXYI.  De  attondenda  coma  clerieorum  vel  habitu 

ordinato, 

Non  oportet  clericos  comam  nuirire  et  sic  mini- 

Birare,  sed  aitonso  capite,  pateniibus  auribus,  et  sc- 

cuiidtiin  Aaron  talarem  vestcm  iiiduere,  ut  sint  in 

babitu  ordinato. 

LXVIL  Non  liceat  psalmos  poetieos  in  eceUsia  dieere 
nec  libros  apoeryphos  tegere. 

Son  oportet  psalmos  compositos  et  vulgares  iii  ec- 

clesi;i  dicere»  iieque  libros  qui  suni  exira  catioiieui 

iegere,  nisi  solos  canonicos  Novi  et  Veteris  Tesla- 

menti. 

LXVill.  Non  lieeat  euper  monumenta  mortuorum  mis» 

sas  tenere, 

Non  opoitet  clcrieos  ignaros  et  [7.  2,  aui]  prse- 

sumptores  super  monomeola  iii  campo  niinisteria 

[T,  9,  mysieria]  ponare  aut  dislribiiere  sacramenla, 

scd  aut  in  ecclesii»  aut  In  basilica  ubi  mariyrum 

^  iC.,  B.  R.,  T.  1 , 2,  e/  sacripcare  de  re  morluorum. 


etsortilegos  in  domosua  introduserit,  quasi  ut  ma- 

Iiiui  foras  miitant  aiit  maleficia  iuveniant  vel  liistra- 

tiones  paganorum  faciant ,  quinque  annis  poDnitea- 

tiam  agaf. 

LXXII.  Non  lieeat  Christianis  tenere  traditiones  genti^ 
tiumy  observare  tunes  aut  stellarum  cursum, 

Non  liceat  Christianis  tenere  tradiiiones  geiitilium 
et  observare  vel  colcre  elementa  aiit  lun»  aut  siella* 
rum  corsum  aut  iiiaiietn  signorum  fallaciam  pro  Jomo 
facieuda  vel  ad  segetes  vel  arbores  planiandas  vel 
conjugia  socianda ,  scriptum  est  enim  :  Omfita  qum 
facitis  aut  in  verbo  aut  in  opere^  onmia  in  nomine  Do» 
mini  nostri  Jesu  Christi  faeite^  gratias  agentes  Deo, 
LXXIIf.  Non  liceat  Kalendas  observare. 

Noii  liceat  iniqoas  observationes  agere  Kalcnda- 

rum  el  otiis  vacare  gentilibus  neque  lauro  aut  viri- 

diiate  arborum  cingere  doroos.  Oinnis  bcc  observ^- 

tlo  psiganismi  est. 

LXXIV.  Non  liceat  medianales  herhas  cum  aUqna 

observatione  colligere, 

'Non  liceat  iii  collectione  herbarom  qnae  medici- 

nales  sunt  aliquas  observatioiies  aot  iiicatttaiiones 

attendere,  nisi  tantum  eum  symbolo  divino  aut  ora- 

tione  dominica ,  ut  tantuffl  Deos  creator  omniam  et 

dominus  honoreior. 

627  LXXV.  iVoft  lieeat  mulieres  Christianas  in 
lani^iis  atiquid  observare, 

Non  liceat  mulieribus  Christianis  aliquam  vanitt- 

lem  iu  suis  lanificiis  observarOv  sed  Doroiaum  invo« 

*^  cent  adjutorem  qul  eis  sapientiam  loxendi  donaviL 

LXXVL  De  aduUeris. 

Si  cujus  uxor  adulterinm  fecerit  aul  vlr  in  allenam 

uiorem  irruerit,  septem  annis  posnitentiam  af;int. 

LXXVII.  De  mulieribus  /omtVertta  et  abortnm  facien» 

tibus, 

Si  qua  mulier  fornicaverit  el  infantem  qui  exiiide 

fuerii  nalus  occiderit,  et  qu»  studuerit  abor&uni 

[jE,t  T.  1,  2»  abortuffi  ]  facere  et  quod  coneepturo 

est  necare  aut  cerie  ut  non  concipiat  elaborat,  sive  es 

adulterio  sive  ex  legiiimo  conjugio»  has  talos  mulieres 

in  mortereciperecommunionem  priorescauonesdecrt*- 

veruut.  Nos  tamen  promisericordia  sive  tales  mulieres 


Mi  €0?(GILIA  fliSP^NIiG.  *-  mtACARENSE  m.  tM 

sin»  cimctM  seelemi  ifMnim  4Mim  annis  »g^r«  A  recipini  sacrameAtnm.  Qnod  si  el  lianc  raeiisuraiii 

aliquisti-aiisgres&Ui  fiierii,  sacramenium  in  eittucuiw 


poeniieniiaffl  jiidicamiis. 
LXIVIU.  D0  iwmicidh  wUuntario  vel  non  talunumo. 
Si  quis  Yolttniariebomicidiiun  fecerit,  ad  januam 
aeelesl»  caibolicae  semper  sulijaeeat  et  comiiiunio. 
m»m  in  exiiu  vii«  su»  recipiat.  Si  aulem  non  volun- 
taie,  seci  «asualiquod  homiciiiium  fec^rit,  prior  ci- 
oon  septenamus  agi  pOBiiiiemiam  jnssii ,  secundus 
ranon  qiiinque  annis  mandavit. 

LXXIX.  De  muliero  qwB  duos  fruirei  iu  conjugio  vei 
viro  qui  duae  iororee  Jiabel. 

Si  qna  raulier  duos  fratres  aut  si  quit»  vir  duas  so» 
rores  habuerit,  a  c^immunione  abstineaniur  usquc  ad 
niorieii  :  in  morte  autein  eis  conimunio  pro  niiseri- 
cordia  deliir.  Si  vero  superviierint  cominuniotie  ac» 
cep^aet  de  innriniuUe  convaluerint ,  agant  posniien-  B 
liam  plenain  leropore  consiiiiiio. 

LXXX.  De  hi$  qui  nuptiis  irruunt» 

Si  qu  s  multisnuptiis  fuerii  copulatus,  poaiiitentiaiB 
agat :  coiiversatlo  auiem  et  fldes  poenitoiiiis  compen- 
diai  tempo<(. 

LXXXI.  De  hi$  qui  $e  ammalibus  commitcuerunt. 

Sl  quis  ante  viginti  annos  iii  cujustibet  animalis 
628  conimisiione  peccaverit,  quiudecim  aiiuis  in 
buiuifitaie  sobjaceat  ad  ecclesi»  januam,  et  posi  hos 
IG.,  post  hoc]  alios  «  quioiiue  duiios  tantum  coinmu^^ 
uiftoe  leceptus  pcenitentiam  agat,  et^c  graliaai  ha- 
cramenti  suscipiat.  Interrogeiiiur  auiem  alii  de  eo, 
qoalem  viiam  in  piBniteniia  egerit  ei  sic  Gomnumio 


seqtriiur.  Oportet  enini  laies  interdasmoniososorare, 

LXXXII.  De  hi$  ijui  u$que  ad  finetn  vitw  in  peccat$ 
perduranif  et  tn  exilu  eotnmunionem  expetunt, 

Si  quis  do  corpore  e.\»ens  uovissimum  et  uecessa- 

riuin  cominunionis  viaticam  expelit,  non  ei  denegt*- 

lur.  Quod  si  in  des})eratione  positus  post  perceptain 

Goramunioiiem  iteruinsanus  fuerii  factus,  tantum  ora« 

liunis  pariiceps  sit,  nain  non  »ccipiei  sacramenium 

(tonec  constiiutum  posnileniiir.  ini^ileat  tempus.  Qui 

ergo  in  exilu  inoriis  sunt  it  desiderant  accipere  s «- 

cramenlum,  cuin   cunsideraltotie  ct  probatione  epi- 

scopi  accipere  debennt. 

LXXXm.  De  hi$  qui  inifante$  iu  eccle$iam  per  nimiam 
iuxuriam  a  $acram€nto  $e  ab$tinent, 

Si  quis  inlra  ecclesiam  Dei  et  sacras  Scripiuras  la- 
bulando  non  auilit  et  pru  liixuria  sua  averiit  se  a 
communione  sacrameiiti  et  in  observandis  niysieriis 
declinat  coustiAtain  reguliim  disciplinae,  Istum  talem 
projiciendum  de  Ecclesia  catliolic^  esse  decernimiis 
donec  peeniifsmiam  sgat  el  oUendat  fruciuin  poeui- 
leniias  sn» ,  ut  possit  ^  communione  percepta  indul- 
geniiam  promererl. 

LXXXIV.  De  .excommunicati$. 

Non  Mccat  commonicare  excommunicaiis  neque  ia 
domos  eorum  introire  neque  'Onire  cum  eia ;  ne^oe 
lieeat  in  alia  ecclesia  susclpi  qui  ab  aiia  ecclesia 


gregainr.  Sl  auiero  allquis  episcopus,  aui  presbylor^ 


iiis  misericordiam  Gonsequaiur.  Si  qois  auiem  post  ..  .     .....      T  •    ..        ^  • 

.^.  ..  .  .  ^        .   .  .      '^ .    C  aot  diaconus,  aut  quilibet  ecdesiasticus  excommuni- 

viginti  annos  babeus  uiorem  buic  peccato  irruerii.  ^  _       .         ..         .      .    •.  _     .:«- 

...  .   .^     ..... .  .         cato  communicaverit,  quasi  perturbans  omitem  disci* 

vigioii  et  qwnque  annis  bumilitati  subiaceat,  et  quin-        ,. ^«i^„«-.«.. ..  ^.-™ :«^...- 

^        ....  .  plinam  ecciesiasticam  escommuniceiur. 

qoe  annis  orationibus  lantum  commumcaus  postea 

■  M,f  B.  R.,  U. ,  o/ifs  quinque  onni$  in  orationie  tan*      ms,  eic. 
riim  communione  r0ceptu$.  G.«  aliis  quiHdecim  on-  >>  B.  R.,  T.  i,2,  G.,  iiiar,  d^precans,  ?/<  possil. 


s 


LXV 

CONCILIUM  BRAGARENSE  TERTIUM 


HABITUM    ANNO   IV    OLORIOSUaiAIi   DOVINI 

'630  Dccenter  satis  per  divinum  Spiriinm 
in  Bracirensi  urbc  coUecti  de  his  quae  Inlra  Dei  Ee- 
cle^iam  perver^a  actione  gerontur  tractaiuri  conveni- 
mas,  ul  adjuvante  nos  ilto  qui  dixit :  Ubicunque  fue»  D 
rint  dno  vel  tret  in  nomine  meo  coltecti  ibi  ero  in  medio 
eorum^  port  animo  parique  devotionis  studio  exsur- 
gentes  male  habltos  eistirpemos  errores.  Etenim 
dum  nos  in  unom  synodalts  aetio  aggregassei,  debi* 
tis  in  sedibos  collocati  primum  de  sanctm  fldei  saera- 
nieiito  coepimus  habere  sermonem,  scllicet  ne  ant  va- 
iiitaie  dispuiantinm,  aui  nescientia  simplicium  erroris, 
qoidpiam  in  hoc  sacrosancto  sacramento  fldei  leoere- 
tar.  (Jtide  Com  omnes  nos  in  vera  fide  uti  specitlnm 
perlustraremus  illsesos  in  eo  qnia  nnllom  nostrorum 
scbismatici  erroris  roedaverat  turbo,  sed  vera  nos  et 
•imples  iD  hoc  sacramento  apostonra  ostenditidoneos 
prsdicatio,  graiesomuipoienti  pr>regimnsBeo:qtiam 
lamen  nosir«  fidei  regulam  ipsis  verbis  atque  sen- 

Patrol.  LXXXIV. 


NOSTRI   WAMBANIS   RB6IS,  J3RA   DCGXIII. 

tentiis  commemoraiido  reieiimos,  quibus  eain  in 

conventu  MicaeDi  concilii  declaralani  esse  sciDUis. 

•  •  • 

CrediiKus  in  mium  Deniti  Pairem  (Hnnipotenteiu. 
ractorem  cmli  ei  lerrae,  visibiliom  omnium  ei  invisi* 
billiim  eonditorero  :  et  in  unnm  Pomioum  Jesnm 
Cbristam  Filiom  Del  unlgenitum ,  es  Patre  iiai^m 
anle  omnta  saecula,  Denm  ex  Deo,  lumen  ex  iumio<s» 
Deuin  verum  es  Deo  vero,  nalura  uon  (actiiin »  her 
mou^ion  Patri,  boc  est  ejustiero  cuin  Paire  subsian" 
li«,  per  qoem  omnia  raeta  sunt  quJS  iu  coelo  et  qua 
in  terra ;  qui  propter  nos  et  propter  noatram  sa'utem 
de8ceitdit,et  incarnatus  est  de  Spirilu  sancto.ex  Ma- 
ria  Virgine  homo  Gsctiis,  passus  sub  Poniio  Pilato, 
sepultus  lerlia  dle  resurr^ait,  ascendlt  in  coalo^  se- ' 
det  ad  dexterAm  Patris,  inde[^.  A.,  iterom]  veiiturqs 
in  gloria  judicare  vivos  et  mortoos,  ciuus  regni  noii 
erit  finis  :  credimusel  in  Spiritum  sanctum  dominum 
et  vivjficatorem,  ck  Paireei  Fili)  procedeniem.  cuin 

19 


S87  COLLFXTIO  CANONUM  S.  ISIDORO  niSPAf..  ASCRIPTA.  m 

Patre  ct  F^iiio  ailorandum  et  glorificanduro,  qui  locu-  A  vero  quod  pro  cofnpteroenlo  eoromonionls  fiitiftmin 


IU8  esi  per  prnpfietns  :  in  unain  catbolicam  atque 
a|io8tolicam  Ecciebiam  :  coulliemur  unum  bapfisma 
in  remissionem  peccatoruro  «,  exspcciamus  reBUire* 
ctionem  moriuorum  et  viiam  futuri  sxculi.  Ameiu 

Po8t  hujns  sanclae  fiilei  sacraiuentum  relatus  est 
in  cogiiltionem  ^  omnium  nosirorum  error  manifestus 
pariter  et  diTersus ,  qni  lanta  debet  disciplina;  arie 
retundi  quaiita  et  perversiiate  coinprobatur  adiniiti. 
Quidaro  enim  in  sacrificiis  Domini  relati  sunt  lac  pro 
▼ino,  pro  ^ino  boirum  offerre  :  eucliarisiiam  qiioque 
Vino  maitjJam  pro  complemento  communionis  cre- 
diint  populis  porrigendain ;  el,  quod  pejus  his  oinni- 
biis  est,  quidim  sacerdotum  in  vasis  l^omini  epiilns 
sibi  apponunt  et  manducare  in  ris  praesumunt.  Qui- 


tradunt  eucbarlstiam  popiilis  nee  hoc  prolatnm  ei 
Evangelio  lesitnionium  reeipit ,  ubi  aposlolis  eerpus 
suum  ctsaiiguineroenmmendavit;  seorsum  enfm  pa- 
ni8  et  seorsoni  ealicis  commeifdatio  menioratur.  N»m 
intinclum  panem  aliis  Christum  pnebuisse  non  legi* 
mus,exceptO'iUi  tantum  dli^cipiilo  quem  intiiicia  buc- 
eella  magistri  proditorem  08t<*iiderei,  non  qu»  saera* 
menti  bujus  institutioncm  signarct.  Nam  qood  de  in- 
eipresso  botro,  id  esl  de  uvaniin  graiiis  populus  cnm- 
municalur,  valde  est  oninino  confusum;  caJiienim 
dominicu9,  juxta  quod  qiiidam  doctor  edisserit,  vino 
et  aqua  permistus  debel  offerri  ;  quia  vid  mus  \n 
aqtia  populuin  tntelligi,  in  vino  vero  ostendi  sangui- 
nom  Chjplsti.  Ergo  quando  in  calice  vino  aqua  tuisce- 


dam  eiiiim  e  sacerdoiibus  relati  suui  quod,  ecclesia-^B  tur,  Christo  populus  adunatbr  et  credentium  plelis  ei 


in  quem  credidit  copulaiur  e(  jungitur,  qux  copulalio 
•  el  coAjiinctio  aquse  et  vini  sic  miscetur  in  calice  Do- 
roiDi  ut  comniistio  llla  nnn  possit  scp  Tari.  Naiu  si 
yinum  tantum  quis  oiT**rat,  sanguis  Christi  incipit 
eese  siue  nobis;  b\  vero  aqua  aii  sola ,  plebs  inci|iit 
csse  sine  Chrisio.  Ergo  quamlo  b<itruni  snluai  ofler- 
tur  in  quo  vini  tnntiim  eflficienlia  d«*moii8tratur,  sa- 
lutis  nostrae  sacranieiilum  negligilur  quo  i  per  nquam 
aignilicatur  :  non  enim  poiest  calix  Domini  es^se 
aqna  sola  aui  vinuin  soliim»  iiisi  ulrumqtie  misceatur. 
Et  ideo  quia  jam  ei  lioc  pluriaia  et  muliiplei  majo- 
rum  emanavil  seuteniia,  quorum  pietas  in  Deum  re* 
ligifisa  borum  sacramenlorum  el  elficientias  copiose 
632  di^seruit  et  institutiones  verissime  declaravit, 
C  omnia  talis  error  atque  praesuropiio  cessare  jam  de 
ca*tero  debei,  iie  perversorum  iuordinata  cmnpago 
staiuin  veriiatis  cnervet.  Et  Ideo  nulli  deincep^  iici- 
luin  erll  aliud  in  sacrificiis  divinis  oflerre,  nisi  juiu 
aiiliquorum  senteniias  conciliorum  panem  tanium  d 
^licein  vino  et  aqua  permisium.  De  cxtcro  aliter 
quain  prseceplom  esi  faciens  Undiu  a  sacrific^indo 
cessabit,  quantliu  legllima  poeniteutias  satisfaciicna 
correpius  ad  gradus  sui  omcium  rcdeat  quem  amisii. 
11.  Ne  vasa  Domvto  sacraia  humanii  u$ibu$  temant. 
Oinni  cura  omnique  studio  providendum  esi  ne  hi 
qui  locum  vldeutur  obtinere  regiminia  coniumeliaoi 
yideantur  inferre  coeleatibus  sacraroenlis.  Eteuiro« 
quod  et  audiiui  horribilc  cl  visui  exsecrabile  jadi- 
catur,  relalum  nobis  est  quod  quidaro  sacerdnium 


sticae  consuetudinis  ordine  pra:tcrmis80,  luissam  s\n^ 
orariis  audeaut  dicere,  et  quod  iii  solemnibus  ^  niaf' 
ijruni  reliquias  suo  collo  Imponant  ei  in  sellulis  r.dn 
ab  aliis  se  portandos  nisi  ab  albatis  diaconibus  cre- 
dant.  lllud  quoque  quod  plerique  sacerdotum  abtqoe 
lestiroonio  curo  femiuis  commorentur,  et  quod  qui- 
dam  illorum  bonoratos  fratres  suos  verbcribns  indl- 
screiis  sobjiciunt ;  neaion  et  illud  quod  quidam  Si- 
roonis  eupidiUle  arrepti  quos  ordinaturi  sunt  snb 
cauiioiie  dlmittaul,  qualiter  poslqnam  ordinati  rue- 
riot  pecuniam  ab  iilis  promissam  accipiant.  Iliud 
quoqoe  quod  familiam  ecclesiie  in  propriis  laboribus 
4|ua68aat,  damDum  rebus  dominicia  faclentes.  Quae 
omnia  ne  coufuse  viderentur  esse  prolau»  di8creti8 
liittlorum  ordhiibus  eredimus  subneclenda. 

1.  E/f,  repuUu  emnibut  ejrinionibui  siip^sirrtonum,  oo- 
ms  fanlum  et  vinum  aqua  permistum  in  utcrifieio 
offeratur. 

Curoomne  crimen  atque  peccatum  oblatis  Deo  sa- 
ciificiis  deleatur,  qoid  de  cxiero  631  P^o  delieto- 
rum  expiationc  Domlno  dabitur  quando  in  ipsa  8a- 
crifleli  oblutlone  eiraturt  Audivimus  enlm  quosdaui 
&chismatica  ambilione  detentos  contra  divinos  ordines 
tit  aposlollcas  insiiiutiones  lac  pro  vino  in  divinis  sa- 
criflciis  dedicare,  hIios  quoque  intinciaro  euchnri- 
«liaro  poputis  pro  complemenlo  Goromunionis  porri- 
gcre,  quosdam  etlam  non  eipressum  vlnum  in  sacra- 
menlodominici  calicis  oflerre,  sed  oblatis  uvis  populis 
eommuiiicare.  Quod  quam  sit  evangelice  atqoe  apo- 
stolicae  doctrlnai  contrarium  et  coiisuetudini  eccle-  D  crilega  temcritate  praecipites  vasa  Domini  in  p:oprios 


siastic»  adversnm ,  non  dlfflcile  ab  ipso  fonte  veri- 
lalls  probabitur  a  quo  ordioata  ipsa  sacraroentortim 
mysteria  proceeseruut.  Curo  enim  niagister  veriutis 
Terom  salutis  nostrae  sacriflciom  suis  commendaret 
dlsclpulis,  nnn  illum  lac,  sedpanemunlum  ei  calicerii 
sub  hoe  sacramento  benedixlsse  cognoacimus.  Ait 
enliii  evangelica  veriias  :  Accepit  ieeue  panem  et  ca- 
(ieem^  et  benedicens  dedit  ditdputis  suis,  Cesset  crgo 
lac  jn  aacrifieando  offerri,  quia  manilestum  etevi- 
«lens  exempknn  evangelieas  veriutis  illuxit,  quo<l 
prsier  panem  ct  vlBUm  aliud  oOierre  non  aiult.  lUud 


*  T    I    S,    ••<• 

MUum. 


,  carnis  resurrectmem,  ei 


usus  assumaiit  epulasqiie  sibi  in  eis  comesiuri  ap|M^ 
naiit.  Quod  malum  ei  obaiupenies  deflemos  ei  de- 
fleiites  ob8iope8cimua«  ol  illic  humana  lemerius  sibi 
cpuiam  prsparet  ubi  sanclum  Spiriium  cogiioscitur 
advocasse,  et  ibi  eaum  carnium  crapulatus  a>suiiiai 
nlii  divina  visus  est  celebrasse  roysleria,  et  tu  qnibiia 
unl»  rei  saeramenium  pro  expiaiione  delicturum 
percepil  in  bia  expleat  volunlatem  ludbhi  siii.  Ek 
ideo  bujus  de  caeiero  praestimptionis  pcrsoua,  qu.-vs 
8ciendo  divina  vau  vel  ministma  aut  iu.  uaus  sui la 
Iransioleril  aol  comedere  in  bis  vel  pocuiuut  sibi  «u- 

^  B.  tt.,  coUaiiotfem.  E.  *,  T.  I,  concionem^ 
*  D.  R.,  E.4,  T.  I,  2,  solemnitatibus» 


500 


589  CONCILrA  IHSPANLE.  —  BUAGARRNSIi;  111 

fueiiUum  elegeut,  gradus  sui  Yel  officii  periculum  A  ^lus  apuil  homiucs  gtoria  Inttimcscant ,  quasi  ipsi 


sustiiicbil ;  ita  lameu  ut  si  de  sxcularibos  fuerit,  per 
petua  excommunicatioue  danmetur;  si  vero  religio- 
6U89  ab  ofOcio  depoiialur ;  sub  bac  qnoque  damna- 
tiouis  sententia  et.iUi  obnoxii  tenebuntor,  qui  eccle- 
«asiica  oroamenta,  vela  vel  quxlibet  alia  indumenia 
aique  etiam  utensilia  sciendo  10  suos  nsus  transiuie- 
rini  \t\  aliis  veiideoda  vel  daiida  ■  crediderinl. 

III.  Nt  uuerdos  ilne  Cfario  mh$am  audeal  celebrare. 
Cum  antiqua  et  ecclesiastira  noverimus  institutione 
prxfixum  ut  omnis  sacerdos  cum  ordinator  orario 
utroqiie  hiiinero  ambiatur,  sciliret  ui  qui  impertur- 
batus  prascipiiur  consistere  inter  prospera  et  adversa 
virliitum  semper  ornamento  utrobique  circumepius 


sinl  reliquiartiui  arcu  levitu!  albis  iiiduti  iu  selluli« 
eos  deponant.  Qux  detest^nda  praesumptio  abrogari 
per  ouiiiia  debet,  ne  &ub  sanclitatis  specie  simulata 
vaniias  sola  prxvaleat,  si  modum  suum  uniusenjus- 
que  ordinis  reverentia  nou  agnoscal.  Ei  ideo  anti- 
qiia  in  bac  parte  et  soleronis  consuetiido  servetur, 
ut  in  634  ^68^>^  quibiisque  dicbus  arcam  Domini 
cum  rellquiis  iion  epibcopi,  &ed  levitae  iu  bumcris 
gesteni,  qnibiis  et  iu  VHieri  lege  onus  id  et  imponi- 
tum  novimus  et  praeceptiim.  Quud  si  eliam  episco- 
pus  rcliquias  per  sc  deportare  elegerii,  non  ipse  a 
diaconibiis  in  sellula  «ectabitiir,  sed  potius  pedise- 
qua  eo  una  cuni  populis  progressione  procedente  ad 
conveiilicula  sanctarum  ecoh  siarum  sanci«  Dei  reli' 


.      ..  vuiivoiiui^uia  B<iiii:iarui]i  cvrii  siai  uiii  ddiit;i<c  uvt  icii- 

appareat,  nua  mtione  tempore  sacrmcii  non  assumal  »      .  .  .  1     . .     ■«.»  ..^.^ 

*»^        •  ■  ^  .,.    a,^    .  j    B  quiaB  per  euradem  episcopuin  parialmntur.  Jaui  i?ero 

quod  se  in  sacramentoaccepisse  nondnbitai?  Proinde 

modis  omiiibus  coovenit,  ntqiiod  quisque  percepit  in 


consecratione  honor is  hoc  retenlet  in  oblatione  Q33 
vel  perccptione  sux  saluiis ;  scilicei  ut  cum  sacerdos 
ad  solemnia  missarum  accedit  aut  per  se  Deo  sacri- 
liciom  oblaturua  aut  sacramentum  corporis  et  san* 
guinis  Domini  nosiri  Jesu  Christi  sumptiirus  non  a(i- 
ler  accedat  quam  orario  utroque  homero  cireumse- 
pttts,  sicut  et  lempore  ordinationis  suar  dignoscitur 
conseeraius,  ita  ut  de  uiio  eodemque  orario  cervicem 
pariter  et  utrumque  huinerum  preinens  signum  in 
tuo  pectore  pra^ferat  crucis.  Si  quis  autem  aliter  cge- 
rit,  eicommunicationi  debit:e  subjacebit 

IV.  iVe  sacerdolee 
monio  cum 

Quanquam  »nii<|ua  canonuin  iiislitutio  d»)  biijus- 
modi  pr:f  sumptione  absoluias  et  muliiplices  disei- 
plinas  aique  itistitulioues  ediderit,  iios  taineii  brevi- 
tatiH  causa  omnem  fornicandi  occasioneni  cupientes 
auferre,  id  omnimoda  sanciiuus  auctoritale  tenen* 
dam»  iil  nutlus  sacerdotum  sive  quisquis  ilie  de  clero 
absque  honesto  ei  conipetenti  lestimonio,  escepia 
tola  matie,  cum  quibuslibet  femiuis  secreiese  pr»- 
sumai  adjungere,  uon  solum  cum  extraneis  inuiieri- 
iMis,  sed  nec  ipsis  etiam  sororibns  vel  propinqnis,  ne 
lieentia  aororum  vel  propinquarum  mulieruiii  quis- 
qoia  ille  solutus  familiarior  liabeatur  ad  perpetran- 
dnm  scelus.  Hujus  ergo  prapceptiouis  trausgressor 
sex  niensibus  se  noverit  pceniientiae  legil>us  subjacere. 


qui  baec  instiluta  sciendo  adiuiplere  distiilerit,  quau-* 
diu  in  hoc  vitio  fuerit  a  sacrificando  cessabit. 


VI.  De  honesla  honoratorum  discipUna» 
Cum  i)eatu8  Apostolus  arguere,  obsecrare  vel  in- 
erepare  in  omni  patientia  prascipiai  et  duetrina,  no- 
viiiius  quosdaro  ex  fratribus  lantis  caedibus  in  houo- 
ratoa  subdltos  effervescere,  quauias  poteraiil  latroci- 
nanlium  proiuercri  pcrson».  Et  ideo  qui  gradus  ]am 
ecclesiasticos  merueruut,  id  est  presbyleres,  abbates, 
sive  levitae,  excepto  gravioribus  et  mortalibus  culpis, 
nuliis  debenl  verberilius  subjacere ;  non  enim  est 
dignuni  ul  pasaim  unusquisque  prTJaiu^  hooorabilia 
membra  sua,  prout  voluerit  et  cum  placuerit,  verbe- 

percutit  membra,  ipse  qiinqne  debitam  sibi  subdito- 
rum  revureniiain  sublrabal,  juita  illiid  quod  qui- 
damsaplens  dixit:  Leviter  [0.A.,  T.  1,  i,  leniler] 
castigatus  rcvercntiam  exbibet  castlganli,  asperitaie 
aulcm  niiniai  iiicrepalionis  nec  incre^iationeni  recipii 
nec  salutein.  Et  i  eo  si  qni^i  aliter  quiim  dicium  est 
praedictos  bonorabiles  subdiios  liceniia  percepue 
polestatis  elaius  inalitia  tantum  crediderit  verbtran- 
dos,  juxla  roodum  verbernin  quem  inlulerii  cxcom* 
municaiioiiis  pariier  et  exsilii  sententiam  sustinebit. 

Vil.  Ne  promissfone  munerum  honorU  ffraUa  venun- 

deiur» 


Quia  non  expedit  ul  donura  sancti  Spirilus  peeu- 
ni.s  coinpareiur,  qoanqoani  ex  hoc  anliquorum  ea* 
^  uoiium  discipUnae  et  multiplices  maneant  et  dtversfl^, 
V.  De  damnaia  prmtumptione  quorumdam  epinopo^  D  ,  ^     ^  frequei.llus  relundalur 

mtii  qui   in  festiviiaitbus  wartyrum  ad  ecclestam      "*"^"  **"'*   »01,1»»«  «  h  . .         _  ,. 

^ocedentes,  appemis  cofh  reliquiis,  ab  albntis  dia-      qnod  aine  iniermissione  praesumitur.  ideo  iiovelte 


tombus  in  sellulis  vehuntur* 

Bona  siquidem  res  esf  divina  saoerdotibus  con- 
trectare  mysteria,  sed  cavendum  valde  esi  ne  boc 
quisqiie  ad  usum  pravitatis  suae  intorqueat,  unde  soK 
Deo  de  bt^no  conscientiap  placere  deboerat ;  seriptom 
est  enim  :  Vw  his  qui  faeiunt  opus  Domini  frauduknr 
ter  et  desidiose,  Vl  enlm  quoriimdum  eidscoporuro 
detestanda  praesumptio  nostro  se  coetui  intulit  diri- 
menda,  agnovimus  quosdam  episcopos »  quod  in 
soiemnitaiibus  martyrum  ad  eeelesiam  progres* 
8ori  reliquias  collo  auo  imponaui»  et  ut  majoris  fa- 

■  In  rcliquis,  practer  A.»  donunda* 


hujus  institutionls  formulam  in^tituentes  deeernimus, 
ut  quicunque  pro  couferendo  cuii{uam  saeerdolii 
gradii  aul  munus  quodcunque  aui  proniissionem  mu- 
neris  antequain  ordinetur  acceperit,  vel  etiam  poai- 
quam  ordinaius  fnerit  in  aliquo  se  pro  boc  ip&o 
prxsumpserit  munerari,  sive  ille  qul  dederit  sive 
qiii  acceperil  juxta  senlentiam  Cbalccdonensts  oon- 
cilU  gradus  sui  pericolum  sustioeliit. 

035  VIII.  Se  rectores  ecctesice  ptus  propria  quam 
eccleiiasika  ptra  Lo^orare  intendant. 

Non  decet  rectorrs  ecclesite  in  suis  streimoa  ei  in 


ii)\  COLLFXTIO  CANONUH  S.  1SID0R0  HtSPAL.  ASCRIPTA.  m 

ec«1esiat(icis  relius  esse  reini^tsos.  N»m  quorumdani  \  regnuro  ejus  corroborei  ulque  ad  ullimaai  serietfu- 


feiinr  ophiio,  quoil  quidam  saeerdoiuin  ramilias  rc- 
clesix  in  suSs  propriis  laboribus  quasseiit«  rei  pro- 
prix  prorecittin  augentes,  dominicis  vero  dispen- 
dium  nuirientes.  Uiide  qiiicunqne  siib  b<»c  neglecui 
ns  divihas  lat)drarc  disrutvrit speciali  placito  distrin- 
gendui  est,  qualiicr  si  de  rebus  fcu  augmentis  eccle- 
siae  quaestum  tel  labores  rei  'pfopriae  auxli,  et  ex  boc 
ecclesiasticis  rebus  aul  neglectutn  laboris  exhibuit 
aut  mlnorationem  Tel  perditionem  iuduxil :  quidquid 
iu  rebiis  ecclesiae  minoratlonis  exhibuit,  totum  de 
rebus  proprlrs  ecclesiae  illi  restiiuat,  ex  cujus  rebus 
atque  suffragiis  suos  conTincius  fuerit  ampllasse  la- 
bores.  Quod  si  aliquid  pro  uiilltatibus  ecclesi»  aut 
tfubsiantias  espendit  aut  dispendii  vel  perditionis 


tem«  pr«stanfe  ipso  qiii  eiim  Palre  et  Spirha  sau'-* 
cto  unus  vivit  et  gloriatur  In  Triniiate  Deus  in  saccub 
Sfleciilorum. 

Leodegisus  ^  in  Chrtsti  nomlne  eplscopiis,  cognn- 
mento  Julianus,  has  consiitutiones  secundum  quiNt 
nobls  cum  sanctis  coeplscopis  meis,  qui  mecum  sob- 
^cripserunt,  Deo  inspirante,  complacnlt,  relegi  ei 
subscripsi. 

G^jnitiYHS  Ecclesitt  Tudensi:s  cpiscopiis  hti  consti* 
tutionibus  interrui  et  subscripsL 

Frearicos  Portucalensis  Ecclesiafi  rpiscopus  liis 
constiiutionibus  Interrui  et  subscripsi. 

isidonis  Asturiceosis  Ecclesi»  episcopus  his  con- 
stitutionibus  interfui  et  subscripsi. 


quidpiam  pertulit,  si  boc  com.probare  potuerit,  to-  B     liela  Drilaniensis  Ecclebis  episcopus  his  consiitn- 
tuffi  Hli  a  rebus  ejusdem  ecclesias  reformabitur,  pro     tlonibus  interfii]  et  subscripsi. 


cujus  uiilitatibus  id  expendisse  probatur. 

Graiias  ttaque  omnipotenti  peragimua  Deo : 
post  bncc  sit  pax,  salus  et  ditttiiriiitas  pii!«imo  et 
smatnri  Christi  domino  nostro  WainlMni  regi,  cujus 
devittio  no8'ad  boc  decretum  Balutiferuni  coiiTocavit; 
diviiiam  posiulantes  clemeniiatn,  m  gloria  Cbrieti 

«  B.  it.,  E.  4,  T.  I,  Leodegliiui.T,  2,  Leodecisius, 


Hilarius  ^  Auresin»  Ecclesiae  episcopiis  bis  con- 
siitutionibus  interfui  et  subscripsi. 

Rectiigenes  Lucensis  Ecclesi»  episcopus  his  con- 
stituilonibus  interfui  et  suiMcrlpsi. 

Hdulfus,  qui  cognoniinor  Felix,  Iriensls  Ecclesi.-v 
episcopus,  bis  consiitutionibus  interfui  et  sub&cri|)$i. 

^  i£.,  B.  R.,  E.  3,  4,  T.  1,  2,  Alariue.  U.,  Aiaricht. 


LXVI 

CONCfLIUMHISPALEWSE  PRIMUM. 

EPiSTOLA  EiMSCOfOBUM  AD  PEGASIUM  EPISCOPUU  MISSA. 


DoiDiiia  sancto  et  reverenter  a  nobis  honorando  Q 
elMriisiuio  fralri  Pegasio  episcopo  I<eander,  Joan- 
lesy  Agapitts,  Siepbanus,  Basiliiis,  Veiatus,  Sinii- 
cliis  et  Peirus  episcopt,  qni  in  unuin  in  urbe  liispa- 
leiisi  ftdfuimus,  sanciiutem  tuaui  chariiatis  studio 
aahitantes»  precamur  Dominum  qui  nos  de  salute  tua 
vel  visione  laetificare  dignetur. 

I.  De  mancipiii  Eccletia  ab  epieeopo  manumissii. 

liiterea  consedentibus  nobis  in  ecclesia  Hispalensi 
tancta  Jerusalem  brevem  inancipiorum  Ecclesiae, 
i|ttOS  Uleriasse  vlsus  fuerat  decessor  tuus  sanct^e 
recordationis  Gaudenlius  episcopus»  vestri  nobis 
diacones  obtulerunt»  ti  non  solum  quos  libertave- 
rat  ibideoi  relegiuius,  sed  etiam  quos  proximis  suis 
de  familiis  Ecciesi«  donaverat  in  eodein  637  brevi 
receiuttimtts  annotaios.  Qua  de  re  canonum  coiisti- 
Uita  coiisuluiinus  si  lalis  iiberus  aui  iransactio  po-  D 
ittisset  esae  aiabiiis.  Comperimus  autem  in  canone 
tfl  epiicopus  qui  res  proprias,  excepto  liliis  ei  iiepo- 
tibos,  alteris  et  iion  Ecclesi»  dimiserit,  quidqui<l 
de  Eoclesi»  rebu^  aut  doitavit  aut  vendidit  aut  quo- 
fftto  modo  ab  Ecclesia  transtulerit,  irritum  haberetur. 
Et  ideo  si  res  praecesiorb  tui  Gaudcnlii  episcopi 
Eeclesia  vestra  non  possiilet»  liberi  qui  ab  eo  faclt 
lont  nou  suBt  legiiime  absoluii  liberti :  cxterum  si 
re»  iHittt  in  eompensationem  Ecclesi»  vestrae  deser- 
viuiit,  ilii  pr«>rf  us  maneant  liberi ;  nam  si,  ut  dictum 
est,  prxsthum  de  suls  rebus  non  fecit,  Ecclcsiae 


damnum  otiqoe  inferre  non  debuit.  Propterea  ergo 
de  uno  conseDSu  omnes  signifleamus  magls  bttma- 
nius  quam  severlus  ci»gitantes,  ut  hi  quos  constat  lali 
coiiditione  fuisse  liberatos  in  jure  Ecclesiae  maneani 
ut  idonei,  et  peculiom  snum  non  aliis  personis,  sed 
tantum  flliis  sui^  derelinqnant.  Ipsis  qiioque  filiitei 
nepoiibus  cum  peculio  ipsorom  qiiasi  idoneit  iii  Jore 
Eccleslae  permanentibus  in  extraneam  eit  non  li- 
ceat  pertonam  quidpiani  trantinutare.  Sed  si  qois 
eorum  sine  haerede  discesserit,  pecufium  eorum  san- 
cta*  proflciat  Ecclesias. 

II.  be  mancipiii  Ecclesiag  ab  epiicopo  proximii  siui 

eoilatii. 

E.1  vero  mancipia  quae  menioratotepiseopiit  de  jttrc 
Ecciesiae  tublata  tuit  proximlt  contutit,  ti  tlmilia  de 
propiio  suo  Ecclesiae  iptiat  non  compeotavit*  Eccle- 
aia  vestra  abtqae  aiiqoa  oppotitione  recipiat.  Ilanc/ 


foniiam  iion  toium  vettra,  hoc  ett  Atligitana,  terva-* 
bitEecleaia,  ted  et  ti  qui  per  omnem  Baeticam  pro- 
Tineiam  taii  coiiditinne  vei  aortc  de  jure  Ecclfisias 
c<MiNnearuiit  pari  tentontise  tubjacebunt.  Daruni  esi 
enim  atqiie  irreligiosom  ut  episeopot,  qui  ecclesia- 
ttieis  ttipendilt  vivit  et  proprieutera  toam  lucris  Ec<- 
detite  miiiine  eonfert,  aUorum  oblationet  C88  a 
lure  eceiesiasiieo  privei. 

III.  De  clerie.i  cum  quibui  muHerei  eohabUant. 
Iiiter  ceetera  vero  cognosciie  a  nobit  boc  deauiium 


I 


8*J3  CONCIUA  lllSPANli£.  —  UISPALCNSl!:  U.  hdi 

pro  abolendu  mftculis  clericorum ,  qiiia  qaidam  cpi-  A  <^>ti  gloriosisstmi  duniiiii  noslrl  Kcccaredi  regiSt 
scoporum  non  observantes  nupcr  editiim  concilii  To- 


leianl  decretum  miniis  solliciti  in  subjcctis  exisiuni, 
proimie  placnit,  ut  si  presbyteres,  diacones  vel  clerici 
consoriia  exiranearum  feminanim  ?el  ancillariim  ra« 
mitlarllaiem  per  sacerdotis  siii  admonitionem  a  se 
niinus  reinoTcrint,  in  se^  undis  judices  easdeni  inu- 
lieres  cum  voliintaie  et  perniissu  Ofiscopi  compre- 
heiisas  in  suis  lucris  usurpent,  ut  vitium  boc,  dum 
sacerdos  inbibere  non  praevalet,  potesias  judicialis 
roerceal;  dato  tamen  a  judicibiis  sacramento  episco- 
pis  ut  eas  clericis  nulla  arte  restiiuant;  quod  si 
restkuerlnt,  Ipsi  judices  sentenlia  eicommunicatio- 
nis  feriantur.  Mutieres  vero  illae  juxta  priores  ca- 
nones  a  sacerdoie*[T.  %,  sacerdotibus]  distract»  *, 


aera  dcxxviii  ^. 

Leander  Ecclesi«  saoclie  Nispaiensis  episcopus 
hanc  consiiiuiionem  firmavi  et  subscripsi. 

Joanoes  Ecclcsise  Egabrcnsis  episcopus  hanc  con- 
stitutionem  firmavi  et  subscripsi. 

Agapius  Ecclesiae  Cordubensis  episcopus  baiic  con- 
stitutionem  firmavi  et  siibseripsi. 

Stepbanus  Ecclesis  Eliberitanae  episcopus  baiic 
constitutionem  firmavi  el  subscripsi. 

Basilius  Ecclesi»  Eliplensis  episcopus  banc  con- 
stiiutionem  firmavi  el  subscripsl. 

Velatus  Ecclesiae  Tuccitanensisepiscopns  hanc  con- 
stitutionem  firmavi  el  subscripsi. 

Sinticins  Ecclesiae  Ilalicensis  episcopus  banc  con- 


preiiom  earom  indigenlibus  dispenseiur.  Quae  statuta  B  slitutionem  firmavi  el  subscripsi. 

iiianu  nostra  subscripsimus.   Daia  ad  sanciitaiem         Petrus  Ecclesias  Acciianae  episcopus  banc  conslilii- 

Yesiram  die  pridie  Nonas  Novembres,  anno  quinto      lionem  nrmavi  el  subscripsi. 

*  B.  n.,  E.4,  T.  I,  %,  dUlraetcsinmoMutenum  Deo     qiiis  dee^t  f  •rte  vox  venundentur  et, 
votarum  Iradantur  serviturw.  Quas  tlatuta,  lii  A.  et  rell-         ^  B.  r».,  E.  4„  T.  i,  orra  dcxxvii. 


LXVII 

CONCILIUM   HISPALENSE  SEG13NDUM 

BAniTUM    DIK    IDUIJM   NOVEMBRIUII,    ▲NNO  ITONO   RfiGNI  GLORlOSlSaiMI  PRlllCIPia  SiaSBUTI  , 

JBRA    DCXYII. 

039  I.    De  Teuthilfi  Maiaciiana  EccleutB  episcopi       U,  De  querimonUs  Ful§enHi  et HonotH  epi^eopomu 

querimomis  //(/vmtis  ulitjuos  episcopos  pro  quibuS"  pro  quibusdam  paroehiis, 

dam  parwhiis.  q     Sccnndo  ciamine  inler  memoraios  fratres  nosiros 

Fulgentium  Asligltanum  el  llonorium  640  Cordu- 


In  nomiiie  Domiiii  ei  Salvatoris  nostri  Jesu  Christl 
Isidoriis,  Bisinnns,  Kufinus,  Fulgentius,  lanibra, 
Fidentins,  Teudulfus  et  iionorius  episcopi,  qui  pari- 
ter  10  urbe  Hispaleiisi  pro  aliquibus  ecclesiasticis  iie- 
gotiia  ooadunali  sumus,  Cuiisedenlibus  igilur  nobis 
in  secreiario  sacro^anctae  Jerusaiem  liispalensis  ec- 
clesiae  cum  illustribo^  viris  Sisisclo  reciore  rerum 
poblicaruni  alque  Suauilaiie  actore  '^  rerum  fiscalium, 
suoie  ^  re.'igiosissimo  clericorum  cffilu,  prima  actione 
Teudulfi  Malacitana  Ecclesiae  antistltis  ad  nos  oblaU 
precaiio  est  asserenUs  an  iquam  ejusdem  urbis  paru- 
chiam  militans  quondam  liosliliiatis  discrimine  fuisse 
desciss:  m  et  ex  parie  siliqua  ab  ecclesiis  Astigiunas, 
Eiiberitaiias  alque  Egabrensis  urblum  esse  retenum 


bensem  episcopos  discussio  agiiau  est  prupicr  paro- 
chlaoD  basllicaa,  quam  borum  alier  Celilcentem  «,  al- 
ler  Regiuensem  asserotl;  ei  quia  inur  ulrasque  partes 
iiacumus  limltis  aciio  vindicau  est,  cujus  quamvis 
velusu  relenlio  Dullom  Juris  pra^judicium  afferrec, 
ideoque  ne  in  duirium  ultra  inter  eos  nostra  devoca- 
relur  senleniia,  prolaiit  canonibos  synodalia  decreu 
perlecu  sunl ,  quorom  auciortua  prcmonet  iu  opor- 
lere  inbiberi  cupidiutero  ui  ne  qnis  lerminos  aii^mis 
usurpei,  ob  hoc  piacuil  inter  ahernas  parUs  inspe- 
ciioDis  viros  millendos,  lu  ot  sl  in  dioecesi  poasideu- 
tis  aium  baallicam  veieriboe  signis  llmes  pnefixus 
monsiraferii,  Eccleaiae  citjoa  esi  josu  retentlo  sit 


i*ro  qua  le  placuil  ut  omnls  parochia  qua;  ab  anliqua  ^  «lernum  doroiDiom  :  quod  si  et  iimes  legilinius  eam* 


ditione  anie  miliurem  bosiiliiatem  reiiuuisse  Eccle- 
si;im  suain  comprobarel,  ejus  privilegio  resiitueretur. 
Sicui  eiiim  per  legem  mundialem  bis,  quos  barbariia 
(eritas  captiva  necessiuie  Iransvexit,  postiiminiu  re- 
vertentibus  redditur  antiqua  possess  o,  non  aliter  ei 
Ecclesia  receptura  parocbiain  quam  ante  relinuit  cum 
rebas  siiis,  sive  ab  aliis  Ecclesiis  possideaniur,  sive 
in  ctijuslibet  possessiouem  transfusa  suut,  non  erit 
oUjictetida  pnesGriplio  Umporls  ubi  necessilas  inter- 
esi  boetiliutis. 


•  Ex  il5.,  E.  5,  4,  U.,  G.  In  A.,  rectore.  In  B.H.. 
T.  1.2,  tme^ore. 

»»  T^  I,  inslante.  T.  4,  adsfanie. 


dem  hasilicam  doo  eooclodei,  sed  tato  longi  leropfiriB 
probator  objecu  pnescriptio,  appellallo  repeiemii 
eplseopi  non  valebit,  quia  llli  Irloennalis  ohjeciio  si- 
lenlium  poDll.  lloe  enim  el  aaecularium  princlpnm 
edicta  praeeipiunt  et  praesulom  Roinanorum  decrevii 
aoelorius.  SId  vero  infra  metas  triceiinalis  lemporis 
ezm  aiieoos  urminos  bi^silic»  injusu  reientio  n*- 
periinr,  repetentls  opiscopi  jorl  sine  mora  resliiuelur. 
ill.  ih  deseriorihus  eUricis  ui  episeopis  suis  res^uuntur. 
Tertla  definitione  ad  nos  oblata  precatio  esi  a  re- 
verenlissiroo  fraire  oostro  Carobrane  lulicensi  e|d- 

«  Et  iE.,  B;  B.,E.  5.  i.  In  A.,  Cetsitemem,  Id  T 
I,  2,  Ceiesticensem,  In  U.,  G.,  Alticensem. 


JSfl-'? 


COLLEGTie  CANONUM  S.  ISIDORO  HISPAL.  ASCniPTA. 


S0( 


sc<)|tu  pro  quodam  clerico  Spassando,  qui  deserens  A  ^is  Ectlesias  presby tercm  a  pontFflce  suo  injusie  olini 


Ecclcsiae  su»  culimn  in  qua  dieatus  ab  inranti»  ex- 
urdils  fiierat  ad  Ecclesiam  Cordubensem  se  contulit ; 
queoi  eleglinHS,  ut  si  niliil  propoReretur  de  eo  ciira 
di4atationis  objecia  proprio  reformaretur  episcopo. 
^crlbiiur  enim  in  lege  luundiali  de  colonis  agrorom, 
iit  ubi  esse  quisque  jam  cocpit  M  perduret.  Non  ali- 
tur  641  ^^  de  clericis  qiii  iti  agro  Eeclesix  opeian- 
itir  canonum  decreto  prscipiiur,  uisi  ut  ubi  perma< 
iieant  ubi  coeperunt.  Ideoque  placully  ut  si  quis 
cericus  ministeriis  Eeclesiae  propri»  destitutis  ad 
aliam  transitum  fecerit,  compellenie  ad  quem  fuerft 
fracerdote  ad  Ecclesiam  qiiam  prius  iRColueiat  remit- 
latur.  Qui  vero  eum  lusceperit  nec  siatim  sine  alto 
nisu  exceptionis  ad  propriam  Ecclesiam  remiitenduni 


dejecium  et  iniioceniein  exsilioconderonatumy  quem 
rurstis  ordini  suo  restiiuenies  id  denuo  adversus  pr-e- 
sumptioneui  nostram  decrevimtis,  ut  juxta  priscorum 
Patrum  synodaiem  sententlam  nulliis  nostrum  siue 
«oncilii  examine  dejiclendum  qiiemlibel  presbyterein 
▼el  diacouum  audeat ;  nam  mulii  sunt  qui  indiscussos 
potestaie  lyrannica  non  auctoritaie  canonica  dam- 
nanty  et  sicut  nonnullos  gratiae  favore  sublimanl,  ita 
quosdam  odio  invidiaque  permoii  humiliant,  ei 
ad  levem  upinionis  auram  condemnant  quorum  cri- 
nieu  noii  approbant.  Episcoptis  enim  presbyieris  ^  ac 
ministria  solus  honorem  dare  potesl,  auferre  solus 
iion  potest.  Si  eiiim  bi  qui  in  s£cuIo  a  dominis  suis 
honorem  llbertatis  adepti  sunt  in  servitutis  nexu  non 


elegrrit,  quandiu  eum  restituat  communione  se  pri<  B  revolvunlur,  nisi  publice  apud  praetures  tribunali  • 

vutuni  agnoscat.  Desertorem  autem  clericum  cingulo 

honoris  atiue  ordinis  sui  exutum  aliquo  teinpore 

inonasierio  deligari  convenil,  sieque  postea  in  ml- 

iiisterium  ecclesiasUci  ordinis  revocari.  Nam  noo  po- 

terit  in  talibus  pervagatiunibus  abolerl  licentia,  nlsi 

fuerlt  iii  eis  propter  correciiunem  discipliDaa  subse- 

cuia  cenaura. 

IV.  De  blgamii  ad  pmh^terium  ae/  diaeomtum  non 

premovendii. 

Quarla  actione  nttntiatnm  est  nobis  apud  Astigita- 

nam  Ecctcaiain  qunEdani  nuper  ordinaiiones  iiliciias 

exstltisse,  iia  ulquidam  viduarum  mariti  levaarmii 

roinisterio  sacrnrentur:   quos  quidem  couvenil  a 


furo  fucrini  accusati,  quanto  magis  bi  qui  divinis  al- 
taribus  coiisecraii  boiiore  ecclesiaslico  decorantur? 
Qiii  profeclo  nec  ab  uiio  damnari  nec  uno  judicanta 
poierunt  bunoris  aui  privilegiia  exui,  sed  prac^eiil^ti 
syaodali  judicio,  quoJ  caiion  de  illis  praoceperit  de- 
finiri. 

Vil.  De  hii  qute  prohibentur  preibiften$  ttt  ecduia» 

iticii  iacramentii, 

Sepiimo  exainine  relatitm  est  nobis  venerautisst- 

nmin  quondam  AgapiutiiCordubensissedis  ^  episco- 

pum  frequeuter  preabyteres  destinasse,  qui  absente 

poutidcealtaria  erigerent,basilicasconsecrarent  :quod 

quidem  non  est  miriiin  id  pra^cepisse  virum  ecclesia- 


gradu  huscopto  in  irritum  devocari,  ncc  ultra  provebi        

.d  diaconii  minisierian.  qui  conlr.  diviua  a.que  tc-  C  ■"""»  «'•**=''»'"»  '?""!""  *' *•»"•"  '  •*"•'•"  "" "" 
clesiasiica  jura  instituU  reperiuntur.  •  '"  »"cerJ»i»<«  inin.sieri,.ra  delegatum.  Ergo  ne  uUra 

V.  Ne  iretbyttr  diaconum  aut  preOnferem  ordinare     '"'"  »  '"""»  "*^""'  "'"^t^-^  ^»""""'"  »«"*«""» 


prwsumaL 
Quiiito  judicio  ail  cognilionem  nostram  Aniaiit 
Egabreiisis  diaeoni  relalu  deduclum  esl  de  quibusdam 
ip»ius  Ecclesias  clerici'»»  quorum  dum  uiius  ad  pres* 
byterium,  duo  ad  levitarum  .miuiaterium  aacrareiitur, 
apiscopus  eorum  oculorum  detentus  dolore  fertur 
Hianwii  auain  super  eos  tantom  posuisse»  et  presbyter 
qoidam  iliia  conira  tcelealasticum  ordinem  benedictio- 
iiem  dediB&e ;  qui  lici-t  propier  taniam  priBsumpiioniB 
audaciam  poterai  accusatus  judicio  praesenti  dam- 
iiari,  si  adhue  in  corpore  positus  non  fuisaet  iiiortia 
vocatlone  praevenius :  sed  qnia  Jam  ille  examinl  diviiio 


staluendum  oportuit,  scienles  quia  sicul  presbyiero 
iilicita  consecraiio  cst  altariuin,  ita  ct  constitutio.  la 
divinis  eiiim  litteris  praecipiente  D.>niiuo  solus  M  'yses 
in  Taberiiaculo  Dei  erexii  aliare,  solus  ipse  unxil» 
uiique  quia  summiis  sacerdos  Oei  erat,  sicut  scrlptuai 
est  dc  eo :  Moytei  et  Aaron  in  iacerdotibut  ejui,  Ideu* 
que  id  quod  tanium  facere  principibas  »acerdolum  jus- 
suin  est,  quoruiu  typuin  Sluyses  ei  Aaron  lenuerunt, 
pre&byteres  qui  flliorum  Aarou  gfstant  figuram  arri- 
pere  non  praesumant.  Nam  quamvls  cum  episcopis 
pluriina  iliis  minislerioi  um  «  coininunis  sit  dispensa* 
tio,  quaedam  lamea  auctoiitaie  veteris043  1^'s» 


reliciHs  buinaiio  judicio  accusari  oon  poteai,  lii  qui  D  quaedam  novellis  ecclestasticis  regulis  sibi  prohibiU 


sapersuiH  ei  ab  eo  non  conaecrationis  tituluin^  sed 

ignominiae  putius  eloquium  ■  pcreeperant»  ne  sibi  li- 

cenliam  laHs  ultra  iiBurpatio  f»eiat,  deLTevimua  ut 

gradu  sacerdotalls  Vri  levitici  ordiiiis,  qaem  perverse 

adepti  sant,  depositi  atquo  judicio  abotantnr  [Fmne^ 

sibjieiantur|.  Tateseniin  mbriio  judicati  suni  remo» 

v«*ttdi,  quia  prave  itivonti  suni  consttluli. 

€42  V'*  ^  preibpterii  tel  diaeonibui  ab  uno  epiuopo 

non  depifuendii. 

Sexla  acliono  eoiuperimus  FragiUnuin  Coidiibea- 

•  /E.,  B. R  ,  E.  4, T.  I ,  U.,  G.,  etoginm,  T.  2,  enlo- 
ginm, 

t>  lii  reliqtris,  pr.Tl<»r  A.«  iaccrdotibvi, 

c  ij.  H.,  E.  i,T.  ^   2,U.,  (;.,  npuii  pratorei  ac 


uuverint,  sicul  presbyterorum  el  diacunorum  ac  vir- 
ginuiu  consecralio,  sicut  constiluiio  altaris,  beiie- 
diclio  vel  uiictio,  siquidem  nec  licere  eis  ecclesiam 
vei  aliarium  consecrare  nec  per  imposiiiuueui  manus 
lidelibtis  baplizalis  vel  cunversis  ex  b.i-rcsibus  Para- 
clituiu  Spiritum  Iradere,  nec  chri:iiiia  conficere  nc^c 
cbrismale  baptizatorum  froniem  sigiiare,  sed  nec  pu  - 
blice  quidem  in  niissa  quemquain  pae.iitentium  rccaii- 
ciliare,  nec  formatas  cuilibcl  («pisiolas  initlero.  U;cc 
eiiiin  omiiia  illiciu  esse  presbylL-ris,  quia  poiit.llcatus 

pvawdee  ifi/bwta^. 
^iE.,  B.R.,t:.  4,  T.,1,2.  U..C.,  nrfii*. 
'  /E.,  li.  i;.,E.  5y  4,  U.,  wyHcriorum. 


ISn  CONCILIA  lllSPANIiE.  —  UISPALEMSE  II.  598 

■liieeni  oon  liabeiil ;  quud  solis  deberi  episcopis  au-  A  Si  quis  autem,  f|uo(l  absii,  nostruiu  vel  iiobis  8ucce« 


cioriiate  canonum  pr.i'cipilur,  ul  per  boc  el  discreiio 

Ifraduuin  el  digniuiis  fasiigium  suinmi  poniiticis  de- 

monsiretur.  Sed  iieque  coram  episcopo  licero  pres* 

liyleris  in  baptist<?rium  iulroire,  iieque  praesenle  an- 

lislite  inrantem  tingere  aat  signare,  nec  pceniteutes 

sine  pra!c'epto  episcopi  sui  reconciliare,  nec  eo  prae- 

aeute  sacrdimt  utuin  corporis  et  sanguinis  Christi  con- 

ficere,  nec  eo  corain  posito  populum  docere  vel  be- 

nedicere  aut  saluiare  nec  plebem  utique  exhoriari. 

VUI.  De  $uperbi$  EceU$ia  iiberii$  ui  ad  urvitmm  re- 

vocentur, 

Occava  discussio  esi  agttata  de  qiiodam  Eiiseo  ex 

faiiiilia  Egabreiisis  Kcclesix,  qui  ab  eplscopo  suo  tra- 

ditiis  liberuti  de  libertate  confeslim  ad  coutuniaci» 


denlium  sacerdotum  quodlibet  monasterium  aut  vi 
cupiditalis  exspoliandum  aut  siiuulatione  aliqua  frau- 
dis  convellendum  vel  dissolveiidum  lentaveril,  ana- 
thoma  effectus  maiieai  a  regno  Dei  exlraneus,  nec 
profifiiat  lUi  bonum  fidei  vel  operis  ad  salutem  qui 
lanii  el  Um  salutaris  vitae  destruxerlt  traniiieui. 
Super  haec  etiam  universi  Baelic»  provincie  episcopl 
congregaii  eumdem  ^  sacrilegum  el  eversorem  a  com- 
munione  suspendant,  convulsiim  monasterium  cuin 
rebus  suis  resiaurent,ut  quod  iinpie  unus  subverlerit 
omnes  pie  reforineiit. 

XI.  De  mona$tern$  vtrgtnum  «1  a  monaehie  tueantur» 
Undecima  aciione  consensu  communi  decrevimus 
ul  monasleria  virginum  in  provincia  Baclica  ^  condita 


niorbum  iransiliit,  sicque  per  superbiam  non  solum  B  monachoruro  administraiione  ac  prassidio  gubernen- 


ejusdcm  episcopi  veiit  fiois  nrttbus  salulem  laedere  vo- 
iuit,  sed  etiain  pairon:uii  Ccclesiam  libertatis  imme- 
luor  damiiavit  «.  Adversus  quem  ingrati  actio  cano- 
num  aclegum  auctoritate  ju&ie  dirigilur,  scilifct  ul 
Immerii»  libertatis  damno  mulciatus  ad  servitii  ne- 
xuin  quo  natus  est  revocetur.  Talium  enim  siatiis»  • 
qiii  coiitra  episcopuui  suum  vel  paironam  Ecclesiaro 
iiitiiur,  decidi  |)ulius  qiiam  servari  ^  convenit,  ul 
quoruin  libcrtas  peruiciosa  cst  sil  salutlfera  serviius, 
€t  qui  superbire  uoverint  adepta  liberlate  pnediti  di- 
8canl  obedire  subjecti. 

IX.  De  €economi$  ne  ex  laicis  eon$tituantur, 
Noua  actione  didicimus  quosdain  ex  nostro  colle- 


lur.  Tune  eniii)  salubria  Cbristo  dicatis  virginibus 
providemuSy  quuudo  eis  Paires  spiriiuales  elegimus, 
quorum  non  soluin  giibernaculis  tueri,  sed  etiam  do- 
cirinis  aedificari  pos^int,  ea  lameu  circa  moiiacbos 
cauiela  servaia,  ut  remoti  ab  earum  peculiaritaie 
nec  usque  ad  vestibulum  babeant  accedendi  faniilia- 
rem  permissum,  sed  iieque  abbaiem  vel  eum  qui 
prxficiiur  exlra  eam  quae  praeesi  loqui  virginibus045 
Ciiristi  aliquid  quod  ad  iiistitutioiiem  morum  perti- 
nctllcebit;  nec  cum  sola  quac  prxesi  frequenter  eis 
loqul  oporiet,  6*ed  sub  lestimouio  duarum  vel  trium 
sororum,  iia  ut  r.ira  sii  acct^ssio  et  brevis  omiiino  lo- 
cutio.  Absit  enim  iit  inoiiachos,  quod  etiam  dictu  ne- 


gio  contra  mores  ecclesiasticos  laicos  haberc  iii  rebus      f,,  esi,  Cl.risti  viiginibus  familiares  esse  velimus,  sed 
divinis  constitutos  cecouoinos.  Proinde  pariier  ira-  ^  ^„,,1^  quod  jussa  regularum  vel  canonum  admonent 


ctantes  elegimiis  ut  unusquisque  nostrum  secuiiduin 
Cbalcedoneiisium  Patrum  decreta  ex  proprio  clero 
Gecoiioiuuiu  sibi  constituat.  ludecorum  est  eniin  lai- 
cum  vicariun  esse  episcopi  et  saeculares  644  ^^  ^c- 
c-lesia  judicare :  in  uno  eniin  eodemque  officio  iion  de* 
cel  dispar  professlo.  Quod  etiiim  in  lege  divina  pro- 
hlbetur  dicente  Moyse :  Non  arabii  in  bove  $imul  et 
asitto ;  id  est  homines  di  versae  professionis  in  offlcio  uno 
iion  sociabis.  Unde  oportet  nos  et  diviiiis  libris  et 
sanclorum  Patrum  obedire  praeceptis,  constitueiites 
ul  bi  qiii  in  administrationibus  Ecclesioc  poutilicibus 
sociantur  discrepare  non  debeant  nec  professioiie  nec 
liabiiu  ;nam  cotiaerere  et  conjungi  nou  pos:»unt  qoibos 


luiige  discreios  aique  sejunctos  eorum  tantum  easdeqi 
guberuaculis  depuiamus,  constituentes  ut  unvs  inotia- 
choruni  probatissirnus  eligaiur  ,  cujus  cur»  sit  prae- 
dia  earum  rustica  vel  urbana  iniendere,  fabricas  ex- 
siruere,  vel  si  quid  aliud  ad  necessitatem  mouasterii 
providere,  ut  CbrTsli  famulje  pro  animarum  suarum 
taulum  uiiiitate  soilicitue  solis  divinis  cultibus  viv^t, 
opcribus  suis  inserviaiit.  Saiie  is  qui  ab  abbate  prae- 
pouitur  judicio  sui  episcopi  comprobelur,  Vestes  au- 
tem  illa  iisdem  coenohiis  faciant  a  quibus  tuiiioneui 
exspectant,  ab  iis<iein  denuo,  ut  prj;diciuui  esi,  la- 
borum  fructus  ei  procuralionis  suffragiuiii  recepiurae. 
Si  qui  auleiu  inoiiasleriorum  h:inc  ordinatiououi  aui 


ei  studia  et  vota   diversa  suiit.  Si  qiiis  autem  epi- -^  ^„.  ,„.„    ^.-  .      .        i-u  .  •       •     i-     i    . 

.  1    •     .  I  •    I-  D<^®"^®™ps<5f»»^  3"i  <l"a'»beiiiieriiaidissoIutioneiiegle- 


scopus  post  haec  ecclesiasticam  remaut  laicali  procu- 
ratione  adtninislrandam  elegerll,  aut  sine  tesiimonio 
oeconomi  guberiiandam  crediderit^  vere  ut  contem- 
ptitr  caiioiiuiii  et  fraudator  ecclesiasticarum  rerum 
uori  soluin  Cliristo  de  rebus  pauperum  judicatur 
rcus,  sed  eiiiim  et  concilio  manebil  obnoxius. 

X.  De  mona$terii$  non  eonvellendie* 

Decima  arliooe  poscentibus  monasteriorum  Patrt- 
bii8  |iari  senienlla  statuimua,  ul  coenobia  ouper  con- 
dfta  in  provineia  Baeli^,  sicutet  illa  quaesunl  aiitiqua, 
ffnniobili  et  inconcussa  siabilitalepermaneaiit  soltd.ita* 

*  In  reliqni<,  pnrler  A.,  preedamnav$t. 

^  iC..  B.R.,  K.  .5,4,  T.  1.  2,  U.,  eonurvari, 

«  B. R., T. !.  2,  IJ., (s,^eumdemiacrica:tnit^'eriorem. 


xeriiit,  sciaiit  quod  eoruiu  lepor  atque  superbia  ex 
coinmunicationis  sit  plectenda  censura. 

XII.  De  quodam  Acephalorum  epi$copo» 
Duotiecima  actione  ingressus  est  ad  nos  quidam  ex 
haerese  Acephaiornm  natione  Syrus,  ut  asserit  ipse, 
episc4>pus,  duarum  in  Chrisio  naturarum  proprieta- 
leui  abnegaiis  et  deitalem  passibilem  assercns  :  cu- 
jos  tfuiu  iioslris  seosibus  (anii  erroris  confusio  pa- 
tuissel,  prolati&  ilU  de  incarnalione  Domini  nustrl 
Jesu  Chrisii  leslimoniis  sanctoriimque  Pjtruin  sen- 
leotiis  reciuitis,  oinni  eum  deiiide  exborlaiione  ad 

^  Ei  reliquis,  praeler  A.,  io  quo:  Ba^ieavel  ubitiue 
eondila. 


m  r.OLLECTia  CANONUtt  S.  ISfOOBO  HISPAL.  ASCRIPTA.  600 

Vera  IJei  renhudinem  sacerdolali  modestia  Inviia-  A  iilud  :  Ex  uHrd  ante  luciferttm  genui  ft ;  bdinrtttJiir 

^undiim  hoc  :  El  homo  factu$  est  in  ea,  e(  ipse  fan* 


\1aio8.  Qtii  salutaribus  munilis  peninaciter  per  mul- 
toa  diQtumns<)ue  conflictua  coinmunionem  renitens, 
tandeni  gratia  diiriiia  edoclits  ciinctis  coram  astaiiti- 
bua  bspreseiii  propriam  abdicaTit,  duasque  naturad 
vi  unam  perRonam  lu  und  eodemqiie  Doitiiho  nostrd 
Jpsu  Cliristo  eonressus  e^,  credens  Imfias^ibiiem 
haturam  deilalis  Mqiie  in  sola  buiuanitate  snsc episse 
inlirniilales  pasi^ionis  et  crucis.  Coiiversus  itaque 
nique  receptiis  Bii&cepi»  fidei  confesstODem  cum  stK 
paiatioiie  Jnrejurando  protulit,  alque  ab  onmibus 
S4iis  erroribus  piirgalus  apparuit.  Talique  pro  merito 
gaodentea  Chmi^  graiias  egimus,  quod  eitmdem 
post  praviiatem  bsresis  ad  rectitudinem  fldei  divina 
gfalia   prumoviss%t,  quem  opiamus  ut  permnuens 


danit  eam  AUi$$imus ;   divlnam    secundum  iliud : 
Eructavit  cor  meum  verbum  hnum  ;  buroanam  secua 
dum  hoc  :  Speciosu$  forma  prte  filiis  kominnm. 

647  Propheiia  in  Proverbiis  in  una  eaderoque 
Chrisli  persona  sic  declarat  ulramque  naturam  : 
tfivinam  secundum  llluJ  :  Anie  eodes  genuit  me ;  hu- 
iiianam  secutidum  hoc  :  Dominus  ereatit  me  in  initio 
viarum  euarum  ;  divinam  secundum  illud  :  Necdum 
erant  aby$ti  et  ego  jam  concepta  eram ;  bumanam  se* 
Giindum  bnc  :  Sapientia  adificavit  vbi  domum,  cor- 
poris  utiqufs  sui  templum  in  quo  Filius  Dei  inbabita- 
rei,  dum  Yerbuin  esi  caro  ractum.  Prophetia  In  haia 
siib  una  eademque  Christi   persona  sic  deraofisirat 


648  in  flde  ehiisii  \ture  ac  devotissime  conserveiur.  B  utramque  naiuram,  deiiaiis  secundum  illod  :  Nun- 


Xdf.  De  duabus  in  Chnslo  naturie  et  una  per$ona, 
Tertia  decinia,  id  est  ullima  prusecutione,  brcviier 
narranduin  putavinius  ad  rerutatiunem  eoruuidem 
liieielicorum  qui  duas  naturas  Cbristi  post  uniotiero 
detirantes  conrunduni,  et  passibllem  in  eo  divinita- 
tts  substanliam  asserunt ;  contia  quorum  blaspbe- 
uiiagoportet  nos  in  uua  persona  Christi  geminae  na- 
turae  proprietatem  osienderc,  passionemque  ejiis  iu 
sola  humanitaiis  Busceptiune  uianifestare,  ui  si  forte 
al.qui  stullorum  bujus  iuscieniis  errore  decepti  sunt, 
dum  ista  legerint  reslpiscant  rectoique  fldei  veriiatem 
flrmiler  leneaut.  Nani  proculdubio  inulti  siinl  «  qui 
aecundum  Aposioii  voccm  prurientes  auribus  a  veri- 


quid  «lui  atio$  parere  facio  ip$e  non  pariam  f  dicit  Do- 
minu$ ;  bumAnttatfs  secundum  hoc  :  Ecce  virgo  in  ut^ 
ro  concipiet  et  pariet  fiUum  :  divinilaiis  secuinlum  il- 
lud  :  Rorate^  cosli,  de$uper,el  nube$  pluant  justum ; 
bumanitatis  secundum  hoc  :  Aperiatur  terra  et  ger^ 
minet  Salvalorem  et  juetilia  oriatnr  $imut ;  bumanita- 
tis  secundum  boc :  Parvutu$  natu$  est  nobis ;  divini- 
tatis  secundum  illud  :  Fitius  datn$  ett  nobis.  Parvn- 
liisen  m  Chrislus  ad  susceplac  buman  latis  naturam 
pertinei,  qula  huino  factus  esl ;  Filiiisaulem  datus 
ad  divinitalem,  quia  Dui  Filius,  et  ut  osteiideret  in 
uiraquc  naliira  unam  esse  personam  parvulum  oa- 
tuni  ei  Filiuin  datuin  adjccit  :  Vocabiiur  nomen  ejus 


late  quidem  auditum  avertunt,  ad  fabulas  autem  con-  ^  mayni  consilii  aiigelue,  Deu$  fortis,  Pater  futuri  sacu' 


vertuntur.  Ergo,  aicut  Immacuiaia  fides  ei  sancia 
Ecclesia  Bei  docei,  coniliemur  Dominum  nostrum 
Jesiim  Christum  intemporaliter  ex  Patre  Deo  nalumt 
temporaliter  ex  uiero  glorioss  virginis  Hari»  bomi- 
iiein  edituin,  ei  ob  boc  in  una  subsistenii  persona 
duas  naturas  babenlem,  deitatis  quu  ante  sa>cu1a  ge- 
nilus  est,  humaniiatis  io  qiia  diebus  ultimis  editus 
esi ;  lu  iila  secundum  formain  Dei,  in  isia  secondum 
Wmam  servi  consistens ;  iii  iUa  Patri  manens  aequa- 
lis,  in  ista  sine  peccato  similid  noslrae  conditioni ; 
kiiHa  invisibilis,  hi  ista  vislbilla ;  in  illa  inviolabilit» 
in  ista  passibilif ;  in  llla  ei  qua  mori  non  poiuit,  ih 
Ista  in  qiia  niortem  suseepit.  Ciijiis  gemlnsc  natur» 
dlstinctio  primum  ex  liiteris  legis,  deinde  ex  prophe^ 


li.  In  Evangelio  quoque  in  uno  eodemque  Chrisio 
diviiix  naiuraesignilicaiio  est :  Ego  et  Pater  unum 
$umu$ ;  human»  naturae  insiiiuatio  :  Pater  major  me 
est :  dtvins  naiurae  8ignificatie  :  Ego  $um  veriiae  ei 
vita ;  humanx  oaturae  iosinuaiio  :  Triitis  e$t  muma 
mea  usque  ad  mortem ;  divinae  nnturae  signiflcaiio  : 
Omnia  per  ip$um  facta  $unt ;  bumanas  naturae  iosi- 
nualio  :  Non  vem  facere  voluntatem  meam^  $ed  volun^ 
tatem  eju$  qui  nu$il  me,  Patri$, 

Paulus  qiiuque  apuslolus  in  uno  eodemque  Cbrisia 
iiaiurain  diviniiatis  exprimit  dum  dicit :  Pr>mogenUm$ 
omni$  creaturee  ipse  e$t  ante  omnef ,  et  omnia  in  ilta 
eon$tant :  naturam  bumaiiititis  declarat  dum  dicii  : 
Ip$e  est  caput  corpori$  Eccte$iiB ;  et  alibi ;  Qm  cum 


tlcia  et  evangelicis  atque  aposiollcis  depromenda  esi  ])  in  ferma  Dei  eseet,  non  rapinani  arbilratu$  esi  es$e  $0 


pagiais,  ui  ea  quae  asserimus  iioo  argumeotia  sed 
exeroplisScripiui^aram  firmcmus.  Lex  in  unaeadem- 
i|ue  Salvatoris  ^  nosiri  pers ooa  sie  demonsirai  utrjm- 
qoe  oaiuram :  dtvinam,  loqiienie  Doroioo  ad  Muyseo  : 
Eccemhlo  angeium  meum  qm  praseedat  te  ^  »  obeervM 
eum  ei  audi  vocem  e/vf,  qusa  e$i  Mmen  meum  in  illei 
hamaiiam,  lotiiieole  eodem  Domina  ad  Abraharo  : 
1n  eemine  tn&  benediceneur  omnes  §ente$;  id  esi  i» 
came  Christi  qiiae  de  Abrabae  aiirpe  desceodit.  Pro- 
pheia  in  Psalmis  sub  ana  eademqoe  Chrisii  persotti 
aie  osieodli  oirsmque  oaiaram,  divioam  seeaodom 

".T.  1,  2,  lanl  $iultorum  qui. 

^  i4D.,  Christi  pereona, 

*■  iu  T.  i,  receniiori  maiiii,  duas  inier  lioeaa  addi- 


igqualeftt  Deo^  ted  $emetip$um  exinanivit  fornuim  aerrl 
accipiene,  Per  hoc  eniin  quod  dikit :  Qui  cum  t»  f<»r- 
ma  Dei  efsel,  naiuram  iu  eo  divlnae  majestalts  osien« 
dit  :  pro  eo  autem  quod  adjecii,  Formam  $erviaece» 
pit^  naturam  in  eo  biiinaii»  Irumilitatis  aigiiificavit. 
£t  iterum  :  Ciifn  eeset^  ioquit,  dives^  pauper  faetue  est 
ut  iltiue  inopia  no$  divites  is$emu$.  Ubi  eoim  dixii : 
Cum  estet  divu,  diviii.e  oatiifie  glotia  pandiiiir,  et 
ubiadjeci4,  Pauper  fuctus  est^  humana  liifirroiuiis 
aubjeciio  demoosiraiur.  Iii  i|iso  iiiitio  apoaiolici  sfm* 
boli  geiniHae  aic  oaiendiuir  io  una  eodem'|ue  GUr.ali 

lur  :  et  custodiat  9ejn  tiaet  introdneat^id  toeum  ^m 

pra^parwit  observu  euin. 


501  CONCILIA  HISPANIifi.  —  HISPALeNSB  II.  (k9 

penona  itatoraB  disiinctio :  deiiaiis  ex  Pairedum  di-  A  chtamyde    coccinea  Clirislas  induitar ,  ut  imago 


dt  :  Creiio  in  Deum  Pairem  omnipotentem  et  04S 
in  Jesum  Cliristnm  Filiuni  ejus  unicum,  Deum  et  Do- 
nunuiu  nosirttm  ;  bumaniiaiises  maire  duni  adjecit : 
Natum  de  Spiriln  sancti»  ex  utero  llariflB  virginifi. 

£cre  ex  uiroque  Tcstaroenlo  duae  natitrsB  in  Cbri- 
Sto :  divinitaiis  uoa,  allera  humanitatis,  quae  quidem 
gemii)a  nnan  fecil  personam,  quia  uiius  ideni  me* 
diator  Del  et  bominum  lioino  Cbristos  Jesus. 

Jaiu  vero  de  passione  pjusdein  Salvaioris  nnstri  et 
Domini  Jesu  Cbristit  quam  in  sola  humaniiate  non 
th  Ucitale  susliiiuit«  sicnt  superius  legis  et  propfieta- 
rum  aiiciorila^,  Cvaiigelioruin  quoque  et  aposiolorum 
|ira*dlcatio  adbibenda  esi. 

I^x  de  passione  corporis  Christi  sic  diclt :  Lavatnt 


sangtiinis  tantum  in  carne  demonsirareiur.  Jcreniias 
quoqiie  corpiis  solum  obtul.sse  Cbristum  passioni  sfc 
loquitur  :  Non  $ttm,  inqnil,  contutnax  nequi  rontra" 
dico^  eorpui  fneum  dedi  pereutientibus :  non  dixit  di« 
vinitateni  qua;  passioneiii  nescii  perferre.  Et  ilernin : 
Posui  icaputoi  meat  nd  ftag$lta  et  maxiliaB  ad  palmas. 
Quod  et  ipsum  ad  carnis  patientiain  non  ad  deitrttis 
referiur  injoriain.  Et  Zacharias  :  Videbunt^  iiiqoit, 
tn  quem  eonfixerunt,  Quem  aliaro  nisi  indubitanter 
hominein,  quem  Judxl  cructfixerunty  et  in  carne  ju* 
dicantem  ▼idebunt  ? 

Ecce  pronuntiaia  est  passio  corporis  Cbristi  ex 
lege  ei  propbetis  :  transeamus  inde  ad  Evangelia. 
Ibi  quapramns  Cbrisiuin  Filium  Dei  in  sola  carne  por* 


in  vino  itotam  suam  et  in  ianguine  uvw  paUium  iuum.  *  1»«««  valeiodines  passlonts,  injwriam  crucis,  loqnenfe 


Qtiid  bic  pallium,  quid  slola  nisi  caro  Christi  passio- 
nis  sanguine  decur.-ita  ?  Hasc  enirasola  contumelias 
rrucis  sustinuii ;  divinae  vero  naturac  majestas  nihil 
InjuriaD  sensit. 

Propbeia  quoque  iii  Psalmis  passionem  Gbristi  in 
c^rne  sola  esse  sic  asseril :  Foderunt  manui  mem  et 
pedei  meof ,  dinumeraverunt  omnia  oaa  mea  :  ubi  non 
deiiaiis  sed  tanluin  cruciflxi  corporis  injuria  ioieili- 
gitnr.  ibl  enim  in  membrorum  signiflcaiione  sola  ca- 
ro  clavis  suspensa  in  ligno  atque  sufflxa  pronuntia- 
tur,  sicut  et  apud  Jeremiam  ligitiir  :  Venite^  mitta- 
inuM  Hgnum  in  panem  ejui^  itl  est  cruceni  iii  corpore 


ipso  disclpnlis  :  Eece  aecendimui  Hieroiolymam  et 
eoniummabuniur  omma  qum  icripta  tunt  per  prophetae 
de  filio  hominie  :  tradetuj^enim  gentibm  et  ittudetur  ei 
ftageltabHwr  et  compuetur^  et  poetquam  fiageUaverkii 
ocddent  eum^  et  die  terth  resurget.  Qncid  lOtum  iii 
Cliristo  secunduni  boininem  dictura  non  ad  sulislan* 
tiam  deltaiis,  sed  ad  nataram  peninet  carnis.  Quod 
etiam  in  sequeniibiis  decetur,  Judieis  dieentibus 
Cbristo  :  Qkod  rgnum  otlendis nobii  quia  htgc  facist 
Et  dixit  Jestis :  SotoHe  hoe  tempium  et  poit  triduum 
iusciiabo  ittnd.  Iloe  «uiem  dixit  de  lemplo  eorporls 
stii,  nam  ei  in  passione  sua  dum  corrlpiens  prodito- 
rem  diceret : /ii(/a ,  Oicuto  fttium  h^^minis  tradist 


ejusi  Neque  enim  divinitas  tigiio  suspendi  poiuil,  sed 

eula  oiique  bumauiias  crtice  suflixa  pependit;  cujus  Q  ^''^  ^^^^^  ^^^^  proditorem,  ntsi-bommem? 

eriam  caro  lolerantiam  morlis  perpcssa  sic  osie.id:-      n*i«««  «*  comprebenderunt ,  non    deiUtem    qoam 


tnr  alibi  dnin  dicit :  Caro  mea  requiescit  in  ipe ;  uti« 
que  quia  sola  in  Cbrislo  cariiis  materia  inoriis  fra- 
gilitate  defunc  a  speni  resurreclionis  sna;  speciabat, 
eUam  sine  corrupttone  receptura-  dum  adjicit :  Nec 
dabii  sanctum  tuum  videre  corruptionem, 

Salomon  autem  in  Canticis  canticorum  passionem 
camis  Christi  sic  praedicat  dicens  :  Manus^  iiiquit, 
titece  diitiUaverunt  mgrrham  et  digiti  met  gutlum  :  ubi 
Bpeciallier  oslenditur  in  manibus  ac  digiiis  solam 
carnem  Chrisii  suffixam  slipile,  sicut  in  psalmo  cen- 
le^lnio  octavo  decimo  le^ilur  :  Confige  clavii  timoris 
tui  carnes  meas. 


cttcati  pcrfldia  nec  agnoscere  pi>tnerant. 

Beatus  autero  aposiolus  Paiilus  tllirisium  in  lioini* 
ne  soio  perlulisse  cnicein  sic  isseruit :  Ul  Aoino,  1»« 
quii,  humitiavii  semetipsum  factus  obediens  usque  ad 
morfem,  mortem  ohtem  erucis  :  qui  proinde  dicit :  Vt 
homo,  ut  nmicupattone  boiitinis  disiincti«i  naiuRe 
insinuaretnr  passtbilis.  Quod  confirinans  atiis  ait: 
An  experimenium  quaai^  ^us  qui  iu  me  toquitur 
Chriiiui?  Qui  non  infirmmur,  sed  ^  pcteuseu  iu  vabis; 
nam  etsi  crucifixus  est  eu  infirmUaie  aetlra,  sed  vivil 
8x  viriute  Dei.  Passus  est  ergo  Cbristus  et  moriuus, 
sed  ex  nostra  inflrmitate;  titii  auiein  impassibilis  et 
inimorialis,  sed  ex  sua  virtuie,  qtiae  tanlaest  ut  in  sa 


IsatasauteinChrtsluminsoIabumantialequaapparuit  .   .        ^ 

j*  •.    fv         •     1%  iiec  Dassiotiem  reeipiat  nec  nioriera  admiltat.  Petrua 

passionisinjuriam  suscepisse  lU  praedixil:  Homo^  in-  D  "^'  f™'""''»^'^'^'"»  •  "*-  ^^^^.^  ri,,i«ii  «.iniuu 

qalijnptaga  et  iciemferre  infirmitates^  vere  languores 


nostroi  ipietutitetdotorei  noitroi  ipuporlavit.  Quis  ipse 
Rtsi  uiique  bumo  ?  nam  pati  et  delicere  in  illo  nalura 
l>ei  non  poluit,  sed  bomo  poruvit  in  eo  passionem  et 
inorteni,  in  qiio  et  ipsa  mors  babei  conditioneni.  Nam 
et  ciim  de  eo  idetn  prcpbeta  dixissel :  Quii  eit  iste 
qtu  venit  de  Edom^  tinctti  veitibui  de  Dosra  ?  et  adje- 
cit :  Quare  rubrum  at  veitimentum  tuum  el  indumen- 
tum  tunm  tanquam  catcanlium  in  lorculari  ?  Qiiid  bic 
per  indiimentum  643  ^^  \e»tlmentam  rubrum  vo- 
hiit  ostendere  nisi  solain  carnis  tbristi  passlonem 
ernctf  iiifectam  crnore  ?  Unde  et   in   ipsa  pnssione 

*  B.  R.,  T.  1 ,  2,  htiminem ?  et  comprehcnderant, 
^  Cx re'iqnis  pru^ter  A.,  lu qu» :  sedpvteifi  eit ver- 


quoqueaposiolorumprinceps  cmcis  Cfaristt  suppl»* 
ctum  sic  pr»dicat  in  solo  eorpore  eonsummatum  : 
0111  650  p^ccata,  inquit,  nostra  pertutit  in  eorporB 
suo  super  tignum ,  ul  pecca^s  mortui  jusmtiiB  mero' 
tnus,  cujus  tivore  sanali  sumus.  Et  paulo  p^ist :  Christo 
igitur  passo  in  carne,  Ergo  si  Christus  in  carne  esl 
passtis,  non  est  secundum  Deum»  sed  secundum  ho* 
roiiiem  crucifixus. 

ficce  pfrpalurt  de  Filio  Dei  quod  passns  est^  qnod 
mortuus  esi,  corporis  hoc  laniuin  fuisse,  non  deiutis; 
allena  sunt  eniin  bta  a  Deo,  testaiite  propheta  de 
nio  :  Deus  iempilemui ,  Dominus  creans  fiues  ierr0 

bum  ejus  eii  V4khis* 


m  COLLECTIO  CANONUHS.  ISIDORO  IH8PAL.  ASCRIPTA.  60i 

ffon  l^orAbii  ne^  deficieU  £i  [T.  1,  2,  ac]  psalmus  A  caro  hiiceain  periulit,  soia  sangutnem  elaqnam  ma- 


|0«,  PMlmiaUl :  Tu  uutem  idem  ip$e  es  et  anm  lui  non 
defieieni,  Omotfi  enim  in  Christo  infiriniiaies  buina- 
nitaa  aola  portavii;  caro  enim  liabuit  vagitns  infan- 
ti»,  non  divinilaa  :  c;iro  est  panuis  invuiuia,  non  dei- 
tas  :  caro  habuii  aiiineiita  ,  caro  portavit  aDiatum 
commercia  :  nam  ei  qiiod  ratigatus  est,  quod  esuriit, 
quiid  dopmivit,  quod  tlevit,  qiiod  passioni  proximos 
tristis  fuit,  quod  postremo  ipsam  passionem  ei  mor« 
tis  conditiouem  susiinuii,  totum  hoc  ad  inliruiitatem 
pertinei  humanilaiis ,  non  ad  incomprehensibilem 
substaniiam  deitatis.  Unus  est  enitn  Chnslus  Deus  et 
homo,  Verbum  et  caro,  sed  unde  Deus  inde  babei 
imnioriaiitatem,  undehoinu  inde  pertulii  passlonero, 
et  unde  caro  inde  mortuus.  et  unUe  Verbuui  iitde 


navit,  ipsa  sola  mortua,  ipsii  sola  in  sepulcro  posita, 
ipsa  sola  de  aepulcro  tertia  die  reauscitata,  qu.T  etiam 
glorificau  ceslos  adiit,  in  qua  ei  ventorus  est  judex 
in  gloria  Patris  judiCaturus  *  vivos  et  mortuos. 

Prolatis  igiiur  Novi  ac  Veteris  Tesiamenii  tcstimo- 
iiiis  in  qiiibus  duae  natur»  Christi  patefactac  suni  iit 
una  subsistenii  persona,  ei  in  quibiis  passio  c]u8  ap- 
paruit  in  homine  solo  expleta,  deinde  oportuit  sen- 
teiiiias  subnecii  sanctoruin  Palrum  qui  in  sacris  litte- 
ris  iiigenti  gloria  rulserunt,  ui  eliam  eorum  iraditione 
perpateat  quia  Domiiius  noster  Jesus  Chrisiiis  ex 
diiabus  naturiii  ei  una  persoua  subsi-ti,  etquii  inor- 
iem  el  passionein  iii  sola  carne  siisi  epit. 

Sanctus  igilur  llilariiis  in  eiposiiione  tpisMilae  ad 


sternus.  Neqiie  euim  potest  esse  d^-itaie  passibilis  B  Timolheuui  sic  loquitur  :  Nam  ei  cuin  dicil  Scriplura 


qui  estvirtiite  paicrnae  uaturae  aiqualis:iindeet  Patri 
d<*rogatur  duin  natura  dcitatis  in  Filio  passibilis  cre* 
diiur.  Nam  si  una  Patris  ei  ^jiii  substaniia  est,  uliqiie 
sicut  Pater  ita  et  Filius  immortalis  est,  et  si  Ego  e$ 
Ptiter  uitum  «nmiK,  sicut  in  Patre  non  esi  mors,  ita 
nec  iii  Dei  Filio  mors;  ei  si  veruni  esi :  Omnia  qua 
hfibei  Pater  mea  sttnl,  ergo  iinmortalitaa  Patris  curo 
Filio  esi  couimunls.  Nam  quod  ait  Apostolus  de  inli« 
deliuin  ignorantia  :  Si  enim  cognomtent^  nunquam 
Dominum  glorite  crucifixi%»ent^  non  quasi  Doroinus 
glori<e  sitcrucidxus,  olnaiura  deiiatis  videator  esse 
passibiUs,  sed  quia  iinus  in  iitraque  naiura  esi  Chri- 
sins,  seoundum  assumpii  horoiuis  forroam  i>ominus 


homo  Christui^  ei  cuiu  dlcit  ChriUui  mortuui^  et 
cuin  dicit  :  Verbum  earo  factum  eei^  non  exspoliandus 
cst  per  fraudulentiam  legenlis  expositionibus  suis 
serino.  Nainque  ubi  bomo  Christus  est  prircedH  me- 
diator  Dei  aii|ue  homiiiuiu,  ex  Deo  honio,  utrumque 
unuin,  ei  inler  homiiiem  ct  Deum  mediusconfcssione 
io  ^e  utrlusque  naiurae.  Ubi  Chrisius  mortuus  est 
subjicitur  :  qui  resurrexit,  qui  est  iii  dextera  Dci :  in 
inorie  cjus  carnis  nosirx  iuGrmiias  esi,  in  resurre- 
etione  virtus^ejuSy  in  consensu  Dei  dignitas.  Sanctds 
quoqiie  Auibrosius  in  expositione  Evangeliisecuudum 
Luc.un  sic  asserii :  Non  eniin  suam,sed  nostriira  cru- 
oeni  Clirisiiis  ascendit,  nec  mors  iila  divioiUiis,  sed 


gtoriae  dieitur  passus,  sicut  e  eonlrario  illud  :  Nemo  p  bominis  fuit.  Et  pauio  post :  Eieiiim  Chrisius  omnia 


aicendit  in  eatium  niii  qui  deeeendit  de  cesto  fUiui  ko^ 
tnitm^  dum  de  ctelo  non  deseendisset  nlsi  tantum  Dei 
Filius  nonduiD  idem  factus  hominis  fllhis.  Propler 
personae  igilur  nnliaiem  et  ad  hominem  referuntur  in 
Christo  quae  Deo  propria  suni,  et  diviniiati  ascri- 
buntor  quae  hominis  suni ;  et  ideo  dom  paii  et  mori 
nou  deitatis,  sed  carnis  proprium  sii ,  tamen  propier 
personae  iiniutem  ipse  Deiis  et  natus  ex  virgine  et 
p;issus  et  mortuus  praedicatur,  sed  inflrmtute  carnis 
iiositae,  oon  virtute  diviniiatis  651  bo^-  Quod  vero 
iilem  Apostolos  ait :  Si  enim  cum  iuimici  eaemui  re* 
eonciliati  iumui  Deo  per  mortem  FiiH  ejui ;  sic  hic 
dicitur  Filius  Dei  mortiius,  sicut  dicitur  de  roartvri- 
Ihis  passis  et  rooriiils,  quoruni  Uinen  aiiima»  iion 


et  in  Christo  oinnia,  licet  in  singulis  Chrisius  opere- 
tur,  caro  lamen  moritur  ut  resurgat.  liem  idem  in  eodeiti 
libroQS^^^POii^^ii^s  inter  aliadicii :  rrufiiesf  ontma 
mea  :  et  alibi  :  Nunc  anima  mea  turbitta  eu  walde  : 
iion  ergo  suscipiens,  sed  buscepta  iurk>atur,  anima 
enim  obnoxia  passionibus,  divinitas  lii>era.  Deniqiie 
spiritus  proinptus,  caro  autem  infirina ;  tristis  est  au- 
tcm  non  ipse,  scd  aiiima,  non  esi  iristis  sapieniia, 
non  divina  substantia,  sed  anima  :  sn^^cepit  corpiis 
tiicuin,  nou  me  fefelliiutaliudesseiei  aliud  videretur. 
Sanctus  Aihanasitts  iu  traciatu  quem  scripsit  de 
Christi  Nativilate  sicdicit :  In  hoc  sii  ergo,  fraires 
cbaris»imi,  fldes  nostra,  in  hoc  tota  salus  et  viu  con- 
sistst,  ui  credamus  Deum  Dei  Filium   priuium  ante 


&uniociisae  in  corporfs  pa.<isione  ore  Veritatis  iesUn-  «v  omnia  saecula  a  Deo  Patre  invisibiliter  et  impassibili- 
ie  :  Notite  timere  eoi  qui  oecidunt  corpui^  animam     ter  geiuium,  deinde  ex  Maria  virgine  secundtfm  ho- 


aii(«m  non  ponunl  oceidere»  Ubi  agnosci  oportet,  si 
aiiima  roartyruro  oorpore  perempto  soppliciis  exsiin- 
giii  non  poiesi»  Deos^qoi  est  conditoranimarum,  qiio- 
Hiodo  per  crucem  camis  paii  potuit  exitlum  inortis? 
Qiiod  etiam  alibi  apertius  declarator,  eodem  Filio 
i)tti   loquente  :  Poteitatem  habeo  ponendi  aniwam 


minem  ualuiu,  ei  secundum  hunc  hoininem  passuroy 
roorlouin  et  scpulium  resiirrexisse,  ab  inferis  ascen- 
disse  in  coeluni.  Itein  idem  in  expositione  de  Fide  : 
Verbum,  inquit,  nascitur  de  virgine  Maria  accipleiis 
eorpiis  animale,  sed  neque  Serm»  CQmprehensus  i  si 
came,  sed  in  carne  et  supra  carnem,  ei  sicut  l>eus 


tueam  et  potatedem  habeo  iterum  iumendi  eam.  Qood  «   pr.TScius,  Dei  virtus,  Dei  veriias,  passiis  aulem  bu- 


si  ifisa  deitas  morioa  esstitit,  qmrro  :  quis  animam 
ipsamresumpsii?  stultum  esiergo  cracis  pas^iunem 
diviiiae  applicare  naiiirffi,  sed  Unlum  creabili  et  hn- 
roanae.  Soia  enlm  caro  crucis  exiiium  scnsii,  sola 

*  In  reliquts,  praeter  A.,  judicaturui  de  vivii  et  mor* 
tuu. 


roana,  scd  Sermo  Dei  iinpassibilis  est.  Iii  passioiie 
quidem  moritur  homo  ut  vivificarei  protoplasturo, 
qui  ceciderat  per  inobedionliam.  Sancius  Cregorius 
scribens  ad  Celedonium  dicii :  Natuias  enim  duae  in 

>>B.R.,  E.I,T.  1,2,U.,G.,  virtutiniuipoUnliain 

consemu. 


6(t6  CONQLIA  lllSf  AMiR.  —  HISPALEN»  II. 

Clirisio,  Deus  el  homo,  Ron  aiiieni  duo  ftlii  nec  Dli  A  ■  moriiiis  dio  terlia.   UM  roaurforoi  nisi  in  oo 


duo.  Iiem  idem  in  aermone  de  Filio  :  Uno  auiem. 
Inquiiy  capiiuto  inoneo,  ul  aliiora  qoidem  ascribas 
diviniiaii  et  nii  natur»  qna  passiouilius  et  eorpore 
probaior  esae  snperlor,  buroiliora  yero  humans  na« 
luraB  altribuas,  qii»  ei  pane  infirmilatia  no8lr«  as- 
siimpu  esl.  iiem  ipae  in  qnario  libro  conira  Euno- 
niiutn  :  Et  ne  aliquis  incomipiibili  iiatoraB  deiiaiia 
rroceni  patsionis  applicei,  per  alia  manifestiua  laleni 
emeiidat  errorem,  mcdiatorem  ipsum  Dei  et  hominom 
ei  homtnem  ei  Deum  ipsum  nominans,  ni  cum  doo 
de  uno  dicantor,  congruum  iulellig:ilur  circa  ulrum- 
fiue,  circa  deilatem  quidem  impassibilltas,  circa  hu- 
manitatero  auient  dispensaiio  pasaionis.  Sanctus  quo» 
que  Basilins  in  qoarto  libro  conira  Eunomium  ita 


qood  potuit  eadere?  Ibi  resitrrealt  abi  mortutta 
6st  :  qoaere  moriero  lo  Verbo,  ounqaam  esae 
poiail :  qnaera  moriem  in  anlma ,  nttoquam  fuii  ; 
qiiasre  roorlem  in  carnOt  pUne  ibi  fuit,  ei  ideo 
ibi  fttil  qiiia  utora  vera  fuil.  Et  paulo  posi  : 
Qitid  iniraris?  ccrte  vlla  eai  Chriaiua.  Quare  mor- 
lua  eai  viut  nec  anima  mnriua  est,  nec  yer« 
bom  uiortuuni  eai,  caro  morlua  esl.  Quare?  «i 
in  ea  niors  morerelQr.  Mem  iii  eaplanaiione  Joannia 
evangeliaiaa  :  Qoiseigo  est  per  quein  facliis  eai  inon- 
dusr  Chrialus  JeaiM,  aed  in  forina  Dei.  Qiiis  eal  aob 
Poniio  Pilaio  crucilixusT  idem  ipae  Jesus  Cfarialua» 
se«l  in  fomia  aenri.  Deaiua  qiioque  Leo  apoalolieae 
ledta  anltaica  in  ca  epistola  quam  scripait  ad  Flavla- 


scribil  :  Quid  esi :  Dominui  creavU  hm,  et  ante  omnei  B  num  ConslanlinopoliUiium  episcopuin  aic  ait :  Salva 


tctUtgenutt  mef  Ubi  intelligtiidum  boc  quod  §enuit 
de  Dci  Filio»  hoc  autem  qaod  dicit  creamt  de  ea  paru 
qoa  in  forma  aervi  eal,  ut  utramque  naturam  in  ana 
personaosieiideret.Sanctus  CyriUus  in  prima  ad  Sui^ 
ce:»aufli  eplsiola  dicli :  Ergo  qnaniiuB  quidem  ad  intelle- 
ctum  perlinet  eiad  videndum  Untumdem  oculisanimae, 
qiiemadmodum  incarnalnseal  Uuigenitu*,  duasiiaturas 
i*ase  dlcimus,  unum  aulem  Filrutn  ei  Cbrlaium  el 
Deom  et  Dominum,  Verbom  incarnnium  ct  hominem 
CS3  facium  conlllemur.  Iiem  iii  secunda  ad  eum« 
dein  Sttccessnra  epi^^iola  sic  ail :  Cuin  uniis,  Inquit, 
alt  el  aolus  Filius  Clirisius,  iJein  ipse  Deus  ei  bomo 
aicol  in  deilale  perrectus ,  ita  et  in  tiuiiiaiiiiate  per- 
feclus  :  non  auiem  ipsum  unigeniluin  Filium  0ci, 


jgitur  proprieUieuiriusque  natar«  el  io  anaoi  ci  eiinio 
personam  suscepu  est  a  majeaUie  humiliias,  a  vir- 
tttte  InArmiiaa,  ab  »ieruiute  moruliua,  ei  ad  r*- 
solvendum  condilionia  noair»  debiiain  uaiiira  iuvio* 
labilis  854  naUir»  est  oniio  pasalbili,  ui  quod  no» 
airia  reniediis  coiigruebai,  onoa  atqoe  ideni  inediator 
Dei  ei  honiinura  homo  Cbrisius  Jesua  et  mori  poaaoi 
ex  uno,  el  roori  non  posael  ex  aiiero.  lu  integra  ergo 
veri  horoinis  perfeciaque  nalura  veru>  natua  eal 
Deus,  inius  in  suis,  lolus  In  noslris.  El  paulo  post : 
Qiii  manens  in  forin.i  Dci  feclt  horoinem ,  idero  in 
foniia  servi  racuis  est  bomo :  tenet  eniiii  aine  do- 
fecto  proprieuiem  soam  ulraque  naiura,  ei  sicui 
forma  servi  Dei  formaro  non  adlmil ,  iu  forma  Dei 


aeciindiiin  qnod  inlelligitnr  et  esi  Dcus,  passuin  esse  C  aervi  formani  non  mlnoit.  Item  paulo   posl :  Agil 


in  sua  nauira ,  sed  pa^sum  esse  lerrena  natura. 
OiHirul  elenim  necessario  ulraque  servari  uni  el 
Tcro  Filioy  et  non  pali  seciindutn  deilaie-n  ,  ei  dici 
pa^sum  esse  eumdem  secumlum  huniftnilatem  :  ipsius 
eniin  passn  esl  caro.  Idem  in  eiposllione  Lentici 
iiiteralia  :  Toluin  iu  his  ilerum  circiiminsplce  Sal 
vaiori^  nostri  mysterium  el  emundalionem  qux  per 
aanctum  bapustuiim  fii :  duaa  enim  aviciilas  suml 
julict  vivas  ci  niiindas,  ul  incelligas  pcr  volalilia 
coBlcslem  bominem  siinul  ci  Deuin  in  du;is  naluras  , 
qii»uiuin  periinei  ad  rationem  ,  dividendum  unictii- 
qoe  coiivenicQlem.  Ileiu  sanctus  Atigtisiinus  in 
Lirerpiis  :  Ncqiie  enim  illa  8usce|tli'*ne  atlerum 
eoruin  in  alieruin  conversum  atqiie  miitatuui  eat. 


Cfim  utrique  fortna  curo  alierlua  ooinrouttione  quod 
proprlum  esi,  Verbo  acilicet  operante  quod  Verbi 
esty  el  came  exaeqoeule  quod  carnis  eai.  Unum  ho- 
nim  coruscai  niiraculis»  aliud  auccumbii  injuriis,  oi 
aicut  Verbum  ab  aM|oaliuie  patems  gloriae  noii  re- 
cedil,  iia  caro  naturaro  nosiri  generis  non  relinquiU 
Sancltts  quoqiie  Falgeniiiis  in  libro  quem  de  Iucar- 
natione  Doiniiii  nosiri  J<su  Chriaii  scripsil  tnler 
alia  aic  iniulit :  Dico  iuque  vobis  Juau  sancioiuro 
Palram  Iradllionem  Dominuin  nosirum  Jttsoin  t:br»- 
aiuminduabosnatoria  ei  inconlu«hi,  ideai  diviniuiis 
el  liumanilatis,  una  persona  sive  snb>iaiiiia  conliieri. 
Idem  poat  alia  :  Si  quia  igitur  iii  Domino  nostro  Je- 
au  Christo  aut  duas  naturas  aal  unam  noliieril  iiive 


nec  dtvinitas  quip,>e  in  creaturatn  muiata  esl  ui  de-  D  diibitiiverii  credere  ac  prvdicare  peraonam,  vel  si 


sisierei  esse  diviuilas,  nec  crealura  in  diviniialem 
ul  desisterel  esse  creatura.  Nam  si  siibsiatitia  bo- 
minis,  quod  absil  credere,  in  diviniutem  conversa 
esi ,  auijmentavit  aliquid  dciiati ;  sed  ahsit  at  aa- 
gmenlum  recipial  inellkbilis  et  iuconiprehenalbllls 
pleuiiiKlo.  Manei  ergo  olraque  Filit  Dei  naiora  ei 
nna  persona.  Rursus  ipse  adversua  Maaimum  :  Si 
ergo  aiiendas  distinctiones  natnrarum,  FHius  Dei  de 
roelo  descendit,  et  fllius  hominis  cruclflius  esi  :  si 
uiiiuiein  pcrsonar,  ei  filius  hominis  desceiHlii  de 
coeto  et  Filins  Dei  est  craciflxus  in  lerra.  Idcm  m 
aequenlibus  :  Oporicbai  Cliristum  pali  et  resurgere 

•  i£.,  B.  11.,  E.  4,  j^nUtttt.  T.  1 ,  2*  U*  i  ^u  pent^tt' 


quis  noluerit  cooflteri  etimdem  Deuin  alque  lionii- 
nem ,  id  est  Verbum  incaruatuiu  da  Maria  virgiiie 
pro  noaira  salute  veraciier  oaluro»  laiiiam  caibulica 
flde  reprehendiinr  ac  demonslratar  eilraneus,  al 
aacramento  redempiionia  bomaiiflB  resisuii  ingraiua. 
El  paolo  |iosl :  Vcrbom  ergo  caro  rMium  uuus  ci 
plenua  esi  Chriains ,  iinua  ex  utraque  aiiiue  in  uira- 
que*  id  cai  huroaua  divinaque  naUira,  iuq<io  sie 
ulrinsqne  natnr»  prorsus  Intlio  gl'irios:i  subf  isUI  *, 
ul  sive  divioiuii  Cbriaii  buuianiialeiii  quis  dvmat. 
sive  horoaniuti  divinilalem  delrahat,  Chrisiuni  ha« 
criicga  infideliUle  ei  blaspbema  iira^dicalionc  di*aol- 


607  COLLECTtO  G  \NONUM  S. 

vat,  Item  paulo  post :  CKrislut  pro  oobis  ett  carne 
p«i88M.  qai  de  Deo  rttre  solus  natus  cst  impe^nbilis 
Deos.  Ipsttoi  itaque  Christiim  Fillnm  llet  pro  nobis 
mortem  csrae  guitasse  selft  immortalitate  divini- 
tatis  ejos  yeraeiter  credimas.  Et  itenim  post  boe : 
sed  qala  non  est  alter  Deos «  alter  liomo,  sed  idem 
unus  e»t  Christos  Deos  et  homo,  profecto  ideoi  Deos 
Cbristos  est  qui  monem  soa  cariie  suscepit,  et  Idem 
bomo  Cbrislus  est  qui  niorfem  soa  divinitate  de- 
atniKit.  Idem  quippe  Cbristas  Dei  Filius  qui  divini- 
late  mori  non  potuitt  carne  morloos  eat,  quam 
mortalem  Deos  immorialis  arcepit;  et  idem  Christus 
Dei  Filias  carne  niortoas  resurrexit,  quia  iramortall- 
tatem  soe  dlvlnitatis  665  <^arne  mortoai  non  ami* 
sit.  Ilinc  est  quod  etiam  post  resurreciionem  suam 
aicut  in  cicatriciljus  veris  el  iii  vera  comestione  pi« 
scis  et  mellis  soliditatem  in  se  veras  cariiis  edoculr, 
ita  cbusis  foribus  ingrediens  vemin  iii  se  virtutem 
sem|iiternae  diviniutis  osiendit,  ut  agnosoeretur  el 
nstoraiia  foisseCbristi  morleiills  inflrmitas,  el  eidem 
resorgenli  naioralis  inesae  majestaa. 
•  HaBcqoidem  qaa  um  divimBScriplur»  qoam  etiam 
sanciorum  Pairom  eloquiiii  docoeront,  decreiis  uo^tris 
breviier   inseria  proiulinios  demoustraHtes  geini" 


tSIDORO  HISPAL.  ASCIIIPTA.  m 

A  nam  carnia  et  deiutis  aaioram  in  uoa  Domlni  et 
Salvaloris  aostri  persona,  passuin  qooqoe  eumdeai 
in  ea  natora  qoas  corporis  est,  non  paasum  in  ea  na« 
tura  qnae  deliatis  esl«  His  agiior  concordi  seutentia 
in  tribos  secreUriis  deflniils ,  pro  conUrmaiione  sui 
pro|trias  suiwcriptiones  656  *ubjecirous. 

Isidoros  in  Cbristl  nomine  Eccle:ii»  llispalensia 
episcopus  sobscripsi. 

Bisinus  in  Cbriiiti  noipioe  Ceclesiae  diberitaoae 
episcopiis  suliscripsi. 

Ruflnos  in  Christi  nomine  Ceclesiae  A^^idonensls 
epi&copos  subscripsi. 

Fulgentius  in  Christi  aoinine  Ccilesiae  Asiigiianas 
episcopus  subscripsi. 

Cambra  in  Cbrisii  nom  ne  Ccclesise  lialicensis  epi- 
B  sci>pus  siibscripsi. 

Joaniies  iu  Chrisii  nomine  Ccclesiae  Cgabreodis 
episcopiis  subsf  ripsi. 

Fidentlua  iu  Christi  oomiiie  Ccclesis  Tuc^iiaue 
episcopus  subscripsi. 

Tbeudulpliiis  iu  Cbrisli  nomiiie  Ccclesix  Malact- 
Uoae  episcopuB  subscripsi» 

Honorius  in  Cbrisli  iHimine  CcdesUe  Cordubensls 
episcopos  sobscripsi. 


LXYlll 

CONCILIUM  BARCINQNENSE  PRIMUM  '. 

Cum  convenisaeiit  in  Dei  ntimiHe  Bdrciiione  sancli  Q     X.  De  mtmacbis  veco  id  obscrvari  praccipimus 


rplscopi,  id  est,  Sergis  iiietropolitanus,  Nibridiua 
lurcinonensis,  Casouiios  Cmporiiaiius ,  Andreas 
llerdeosis,  Stahlius  Geruiidensis,  Joaniies  CsBsarau* 
gusunus,  Aselltts  Dertosanos»  liaec  obsertanda  con- 
•tUuerunt. 

I.  Ut  psalmus  qouiquagesimos  ante  canlieum  di* 
«atur. 

II.  Ut  benedl«:tio  in  maliitinis  fidelibos  sicul  io 
ve»pera  iribaator. 

III.  IJi  oolius  clericoram  comam  nolrial  aui  bar- 
liam  radat. 

iS.  Ui  diacoous  in  coiisessu  presbyleri  nullatenus 
aedeat. 

V.  iJt  ei>iscopo  prjL*senie  oratioties  presbyterl  in 
ordine  colligaut* 

VI.  Peeniieiites  %iri  lonso  capiie  el  religioso  ha- 
i>itu  uieote*  Jejuiiiis  ol  obsecraiionibus  vitae  lempua 
fieragauU 

Vil.  (Jt  pcenitentes  epulis  non  intersint  nec  nego- 
liis  operam  dent  in  daiii  el  acceptis,  sed  Uniun  in 
oiiis  domibos  vium  frugaiem  agere  debeanU 

VIII.  De  bis  qui  in  inflrmiuiibos  posconl  poeoi- 
leniiam  ei  a  sacerdou  accipiont ,  sl  poslea  conva- 
ioeriol  vitam  poeoilentiom  peraganl,  exeepla  manits 
imposiiione»  scgragati  a  commonione  qoandio  proba- 
bilem  saeerdos  eorum  approbaverii  vium. 

IX.  Jubemos  vero  tn  infirmiiato  poailii «  mtiearo 
beiiediclloBem  perclpiant. 

«  D.est  hoc  conciliom  in  reliqois  Codicibus  prxter  A„  cs  quo  dcaumpium  ci>l. 


quod  synodus  Cbalcedonensis  consiiluit. 

De  fiuo  Bareinonemu 

Doniinis  sublimibus  ei  inaguificis  filiis  aut  rrairilius 

nomerariis  Arteroius  vel  onmes  episcopi  ad  civiutem 

Darcinonensem  flscum  inferentes  :  Quoniam  ex  ele- 

ciione  domini  etfilii  ac  fratris  nostrL  Sciplonis  co« 

mitis  Patrimonii  in  aiiiio  feliciter  septinio  gloriosi 

domini  nostri  Reccaredi  regis  in  orflcium  nuiiierarii 

in  civiutem  Barcinoneusem  provinciae  Tarraconeusis 

elecii  estis,  et  a  oobia  sicut  ciNisueludo  est ,  consen- 

sum  ex  territorils ,  quae  iiobis  administrare  consue« 

veronl,  postolastis;  idcirco  per  bujus  conseusi   no- 

stri  seriem  decrevimus,  ut  Um  vos  quam  agentea, 

aive  adjutores  vesiri  pro  uno  inodio  canonico  ad  po- 

D  pulum  exigere  debeatis,  hoc  est  siliquas  octo,  et 

pro  iaboribus  vestris  siliquaui  uiiain ,  et  pro  inevita- 

bilibus  damnis  6S7  ^^'  *i>l^''  preiia  specleruin  sili- 

quas  quaiuor  quac  faciunt  iu  uno  siliqu»s  quaiuorde- 

cim.  Inibi  bordeo,  quod  pro  nostra  defliiitione,  sicut 

diximua ,  tam  vos  qtiam  adjutores  aique  age..ies  exi- 

gere  delieant,  oihii  ainpliiis  praesumani  vel  exigere 

vel  auferre.  Si  quis  ^ane  secunduui  <  ouben&uni  uo- 

atrum  acquiescere  iiolueril  vel  tilii  inferre  mintme 

|iroGuraveril  in  spocie,  qiiod  tibi  couvcnerit ,  flsciim 

suum  inferre  procoret.  Quod  si  ab  agentibus  vestris 

aliqua  superexacia  rueiiiil,  quani   bujus  consensi 

noari  lenordemonstrat,  vos  emeudare  ei  restituere 

eui  maie6BS  ihlau  suiit  ordinelis. 


C97  CONCILI\  HISPANIiC.  -^  NARDONENSE.  &10 

In  quoconsensH  subier  (jui  consensinius  inanibus  A     Sophronins  inCbtisti  nomiiieeptscopufteoiisenftani 
nostris  sub«cripsimus.  Facluni  consensiim  sttb  die     nostrum  subficripei. 

pridie  Monas  Novembres»  auno  septimo  regni  domini         Galtnus  in  Ckrisii  nomine  epiieopus  oemeQsum 
iiosiri.  nosirom  subseripsi. 

Artemiusln  Christi  nbmine  episcopus  eonsensua         Joamies  in  Chrisii  nomine  epiBcopiis  consenKum 
nostrum  subscripsi.  nostrum  subecripBi. 


LXIX 

CONCILIUM  BARCI1NONEN6E  SECUNDUM. 

Cum  duce  Doniino  Jesu  Cbristo  die  KaienJarum  IV.  Pari  etiam  consideratione  sancienies,  nt  si  qoa 

NoveiDbriamaunoreliciternuartodecimoregni  Cbri-  virgo  propria  voluniate,  abjecta  Jaicali  vesie,  devo- 

aciioiasimi  et  piissimi  doroini  Reccaredi  r^is  Tarra-  larum  raore  induta  castiuiiem  servare  promiserit, 

coneosis.proviiidaeepiscopiin  urbem  Barcinonensem  vel  si  qui  bominum  utriusque  sexus  poenitenti»  be« 

in  ecclesia  sanci»  Crucis  fuissent  congregati,  boc  nediciionem  expetendoa  sacerdote  perceperint  et  ad 

sancia  syHodus  statuere  etegit :  terrena  conoubia  sponie  trau&ierint,  aut  riolenter 

I.  tt  cum  ad  officia  ecclesiastioa  clerici  provebun-  B  ahsiraciae  remin»  a  pudiciii»  violatore  se  sequestrare 
tar,  nibil  pro  benedictione  aut  subdiaconii  aut  dia-  noluerint,  uiriqueab  Ctdesiarum  limiuibus  expulsi 
coiiii  vel  presbyterii  collataquidquam  vcl  suboblatio-  iia  ab  omniom  catholicoruni  comraunione  sint  sep.i* 
iiis  nomine  a  quocuuque  episcopo  vel  ab  ejus  clero  raii,  ot  nulla  prorsus  eis  vel  colloquii  consolalio  sii 
iaquiratur ;  illud  Domini  Jesu  meroinentes  edictum  relicta. 

quod  ait :  Cratii  aeeejniiis,  graiii  daie.  Asiailcus  in  Cbrbti  nomine  episcopus  Tarraconen- 

II.  Simiii  etiam  statutum  conditione  est,  ut  cum  ii8  meiropoliian»  civitatis  hls  cunstitutionibus  inter- 
cbritma  presbyieris  dicecesaois  pro  neopliytis  conOr-  fui,  consensi  et  siibscripsi. 

mndis  daiur,  nibll  pro  liquoris  pretio  accipiaiur,  In  Christi  nomine  Ugmis  Bardnonensis  episcopiis 

iie  graila  Del  pretio  benedictionis  affecta  simoniacum  hunc  consenstim  subscripsi. 

mteritom  emeniibus  vendentibusque  associet.  Simplicius  in  Chrisli  nomine  Ur)^liiafiaB  Eeclesi» 

111*  Hoc  etiam  innovandum  cuslodieodumve  in  om-  episcopus  hancconstituiionem  consenilens  subscripei. 

uilMis  sancta  statuit  syoodus,  ut  secttiidum  priscorum  659  ^^  Cbristi  nomine  Aquilinas  AusoneuAi^ 

canoDom  constituta  vel  synodalium  epistolas  praesu-  Eccle^iae  episoopus  hanc  constitutionem  coiispntiens 
Imii  praemonenies,  nulli  deineeps  laicorura  liceat  ad  ^  subscripsi. 

ecclesiasiicos  ordines,  praetermisso  canonum  pneflxo  Julianus  in  Cbristi  nomine  Ecclesigp  Dertosanae 

tempore,  aut  per  sacra  regalla  ant  per  consensionem  episcopus  consentiens  subscripsi. 

cleri  Tel  plebis  yel  per  electionem  assensionemque  Mamiua  in  Christi  nomipe  Eccleslae  Calagurrltana 

poDtiAcum  ad  summumsacerdotium  aspirare  vel  pro-  episcopos  consentiens  subscripsi, 

Telii,  sed  cum  per  canonum  conscripia  tempora  ec-  Galanus  in  Christi  nomlne  Eccleii*  Empuritana) 

clesiasticos  per  ordinem  splrituali  opere  desudando,  episcopus  bis  constitutiimibiis  ana«eAa  eohscripsi. 

probatse  vit»  adminiculo   comuaote,  conscenderit  Froisclus  io  Chrisii  nombie  Eeeleai«  Deriesan» 


graiilus,  ad  sominum  sacerdotium,  si  digniiati  viu  660  cpiscopus  annuens  subscripsi. 

responderit,  aaciore  Domiuo  provehatur  :  ita  tamen  Joannes  peccstor  de  Geranda>in  his  constltationi- 

ut  duobiis  aut  tribus  quos  coosensus  cleri  et  plebis  bus  aoouens  subscripsi. 

elegerit,  meiropoliuni  Judicio  ejusque  coepieeopis  llaximus   Ecclesiae  Caesaraiigustanas  mlnister  in 

praeseiitaiis,  quAiu  sors,  praeeunte  episcoporum  Je-  bis  constitutionibus  annueus  subscrjpsi. 

jmiio.  C^risto  Domino  terminante,  monstraverit,  be-  Amelius  iu  Cbristi  nomine  Ecdesiae  llerdenils  epi- 

uedieiio  co^secrationis  accumaleu  Aliter  delnceps»  scopus  bis  constitulienibosannuens  subscripai. 

«|uod  aiisil  prxsumptumy  et  ordinatores  et  ordinatos  n     llergius  in  Cbrisii  oomine  Ecclesiae  Egarensia  epi- 

proprii  honoris  depositio  subsequatur.  scopus  tn  hls  constitutiouibus  subscripsi. 

*  Deest  hoc  coneiliom  in  caeierts  Codieibas  pr»ter  ifiS. 


CONGILIUM  NARBONENSE*. 

In  nomine  Domini  nosiri  Jesti  Gbrisli,anno  reliciter  decreta  observare  cum  Dei  timore  copientes,  nos  in 

qnairto  regni  domini  gloriosissimi  Reccaredi  regis,  urbeNarbona.secundamquod  sancia  synodus  peror- 

Mlgetiaf,  Sedaiius,  Benenalus,  Boetius,   Peiagius,  dinationemgloriosissimi  domini  nostri  Reccaredire- 

Tigridiiis,  Agripinus  et  Sergis  episcopi  Galliae  pro-  gis  in  urbe  Toleiana  fluivit,  die  Kalendarum  Novcm- 

▼ifieifle,  concUia  sanctornm  antiquorum  Patrum  Tel  brium  Deo  ausplcein  onum  couvenimus,  etaliquaota 

^  Dcest  hec  concilium  in  reliquis  Cotlicibus  praster  JE. 


«{,  COLLECriU  CANONUM  S.  ISIDORO  IHSPAL.  ASCRIPTA.  012 

Qua>  iusuet  |.ie  >ont  edlu  et  pet  patrocinallonte  A  pre«byier,  une  eonscienUa  episcopl  aliquid  de  p.* 
l)Olesiaieiii  non  supplebantur,   ad  meroonam  nuoc 


temporibon  doroini  nostri  &ub  prafifaliouibus  dedu- 
centes,  recapilulare  fecimus,  et  qu»  pro  regula  el 
fidei  calholicas  diaciplina  adbuc  Tisa  8unt,  ci>romuni 
tracuitu  elegimua  conscribenda  et  canonibus  Uen»ivi- 
mus  adjtmgenda,  qusienorcapituloramsubsequeaier 
eTidenii  jure  declarat. 

I.  Iloc  regulariter  deflnlium  est,  ul  nullus  clerioo- 
rum  Teslimenta  purpurea  iudttat,  quae  ad  jactantiam 
perlinenl  mundialem,  non  ad  religiosorum  digniiatem ; 
nt  sicut  est  devotio  in  mente,  ita  el  ostendaiur  in  cor- 
pore,  qnia  purpura  masime  taicorum  poiesiaie  prae- 
diiis  debelor,  non  religiosis  :  quod  quisque  non  ob- 
serv.nveril,  ut  iransgressorem  legis  coercendum. 


sesaionibus  vel  do  domo  ecclesiae  tulerlnl  aut  frau- 
dem  lecerini ,  non  solum  cum  omni  dedecore  coii- 
stricti  resiiluant  quod  fecerunt,  sed  eliam  non  debcr  «• 
ilii  in  ecclesia  esse  obi  fraudem  visus  e^  operasse  : 
duobus  jaceat  sub  poenitentia  annis,  el  dum  defleve- 
ril  factiim,  re?ertatur  ad  offlciom. 

IX.  Iloc  ante  oinnia  decretum  est,  ut  Judaeis  doo 
liceat  corpus  deduceie  psallendo,  sed,  ut  corum  ba- 
buit  mos  et  consuetndo  auiiqua,  c«»rpu»  deducaiu  et 
reponanl :  quod  si  facerc  aliter  prxsumpserii.t,  iiifc- 
rani  comiii  civitaiis  auri  uncias  sex. 

X.  Hoc  maxime  deaiiiium  est,  ul  nullus  ardcal 
clericorum  ordinatiimem  sui  episcopi  cotiiemnen*, 
sed  ubi  ordioatus  fueril  ambulare  debeat  cum  graiia 


II.  Ilociiaiuedefiniiuraest,  utin  psaliendi  ordini-  ^  et  obedientla,  et  qu»  injuncta  fuerioi  agero  :  quod 


bus  per  queroqiie  psalmum  Gloria  dicatur  oinnipotenli 
Deo;  per  roajores  vero  psalmos,  prout  fuerint,  pro- 
lixius  pausationes  fiani  et  per  qtiamque  paosationem 
Gloria  TrinrUtis  Domino  decanietur. 

III.  Nam  et  boc  secundum  prisconim  censuramca* 
nonum  finitum  est,  ut  niillos  clericus,  subdiaconus, 
diaconus  vel  presbyier  in  plateis  resideat;  certe  nee 
in  plateis  Btare  et  fabulis  diversis  commisceri :  quod 
sl  quis  facere  pracsumpserit,  repellendum  omnino  ab 
officio  et  exsecrandum;  si  non  emendaTerit,  et  a 
communione  et  ab  oflicio  privetora 

IV.  Ut  omnis  bomo  tam  ingennus  qnam  serviis, 
Gotlius,  Romanus,  Syriis,   Graecus  vel  ludxus,  die 


sl  sub  cbihurno  superbiae  neglexerit  implere ,  non 
solum  ab  stipendio,  sed  anno  uno  a  communione  pri- 

vetnr. 

XI.  Amodo  nulli  licoat  episcoporum  ord.nare  dia- 
conum  aut  presbyterum  litteras  ignoraniero ;  sed  f i 
qai  ordinati  fuerint,  cogantur  discere.  Qui  vero 
diaconus  aut  presbyier  fucrit  litteris  in«»rudiius  et 
desidiose  legerc  vel  implere  offlcium  dislol«rll  el  in 
eeclesia  paraius  ad  omnia  non  fuerit,  ab  siipendio 
rejicienduro  et  inclinandum  quoad  ii.M)ne  curvaUis 
impleat  et  defendat  quod  esse  cognosciiur  aot  qaid 
eril  in  Ecclesia  Dei  :  si  non  foerit  ad  legendum 
exercitaius  et  si  perseverawii  desid.ose ct  lOii  vuU 


Doniinico  iiullam  operam  faciani,  iiec  boves  jungan*  q  proflcere,  mittalur  in  monasierium,  quia  ooo  potest 
tur,  excepio  si   immuiandi  iiecessitas  incubuerit :      nisi  legcndo  aedificare  populuui. 


quod  si  quisque  praesumpserit  facere,  si  ingeniius  esl, 
detcomiti  civitatis  solidos  ?ex,  si  servus  centum 
flagelia  suscipiat. 

V.  Secundum  concilium  Nicaenum  sanctissimuro 
concinnabula  vel  coiijomtiones  non  ftant  clericorum, 
quae  subpairociniosolebant  fieri  laicorum;  nec  unus* 
quisque  de  inferiori  gradu  seiiiorem  slbi  elatos  aut 
iiicrepet  aut  injuriet :  quod  si  quis  praBtermisso  tam 
)u$tx  ccnsiinB  ordine  ausiisfuerit  facere,  disirictione 
saevis^iima  corrigatur,  ut  sub  pceniteniiae  nomine  vita 
recedenie,  id  est  anno  uno  in  monasterio  sciai  abji- 
cere  itnperbiam  unde  inflatarp  qtiod  est  di«ibolu8,  et 
addiscat  buroillationem,  quia  per  ipsam  mortem  gu- 
stare  dignatus  est. 

VI.  Secundum  concilia  priscorum  orthodosorum 
decrevh  frateroiias  ,  ot  quicunqoe  fuerit  colpabilis 
Inientus  ctericus  aut  honoratus  de  civitaie  et  ad 

'^^SMAasterium  fuerit  depataius»  sic  abbas  qui  est  pr^- 
dictasQQl  com  illo  qiii  dirigilur  agai,  siculab 
epi»copo  manifesta  correctiono  fuerit  ordinatus :  ali- 
ler  si  abbas  facere  clegerii,  pro  correclione  lempus 
aliquod  suspendatiir,  qnia  ob  hanc  cansam  dlrigitur 
ut  emendei,  non  nt  passim  ferculis  dlversis  saluretur. 

Vti.  Quicunqoe  clericorom  a  roaxlmo  usque  ad 
Infra  contra  sanctae  EcciesliB  otiliiatem  agere,  Ira- 
ctare  Tel  conarl  fuerit  repertus,  merito  dejiciatur, 
quia  fidem  senrare  roinimc  cognotcltur. 

VIII.  Quicttnque  clericus,  subdiaconus,  diaconui. 


XII.  Haec  maximc  pro  Dei  liroore  el  modo  disci- 
pilnae  canonicae  elcgirous  custodienda  vel  tenenda, 
iil  dum  missa  celebratur,  nullus  presbyier  aot  dia- 
conus  absque  aliqua  infirmiute,  dum  misaa  peri- 
ciatur,  egredl  de  altarlo  aodeal,  nec  diaconus  aut 
subdiaconus,  cerie  irel  lecior,  anteqaam  missa  con- 
summeior,  alba  se  non  praesumat  exuere  :  quod  t\ 
quisque  non  implevenl  constiluU,  presbyleri  incre- 
penlur  al  redeanl;  diaconos  el  exsecrandos  ei  sii- 
pendio  privandos,  reliquos  distrlclione  certissima 
condemnandos. 

XIII.  Hoc  regulariier  sccundum  priorom  66S  >*** 
lou  canonum  finilom  esi,  ut  tam  subdiaconus  qiiam 

D  ostiarius  vel  reliqui  servilium  sanciae  Ecqjcsla  con- 
suetum  absqae  ulla  desidia  impleant  ei  senloribns 
vela  ad  oslia  sublevenl :  qui  contempserint  facere  et 
adimplere,  subdiaconos  ▼erbis  corripieodos,  ei  si 
non  emeadaverini,  ab  slipendio  privandos,  reliqoos 
fiagris  coerceiidos. 

XIV.  Hoc  iuque  propler  ampliandaro  fldei  catbo- 
licae  disciplinaro  elegimiis  flniendum  vel  tencnduni, 
at  si  qui  viri  ac  muliercs  4ivinalores,  quos  dicunt 
esse  caraglns  atqiie  sorticularios ,  in  cujuscunque 
domo  Golhi,  Romani,  Syri,  Graeci  vel  Jodsei,  fuerinl 
inveuli,  aut  qui  ausos  fuerit  amodo  in  eorum  vana 
carmina  interrogare  ei  non  publice  hoc  voluerit  au- 
nuntiare,  pro  hoc  quo<l  praesumpsil  non  solaro  ab 
Ecdesia  so^pendalur,  sed  etiam  sex  auri  uucits  co- 


m  GONCILIA  mSPANlifi.  —  EGARENSE.  QU 

miii  cWilalis  inferat.  Illi  vero  qui  (ali  iiiiquiiaie  re-  A  bon^nsis  episcopus  has  constitutlones ,  (tecundina 


pleli  gunt  et  sories  et  diYinationes  facluni  ei  populum 
prasvaricando  seducuiit,  ulii  inventi  vel  iDveni&e  fue- 
rtni,  seu  liberi»  seu  servi,  vel  ancill»  siiit,  gravissime 
publiee  fustigentHr  et  venundeniur,  et  pretia  ipsorum 
pauperibus  erogentur. 

XV.  Ad  nos  pervenli  quosdam  de  populis  caiboli- 
ra»  fidei  easecrabili  rllu  diem  quiniain  reriam«  quae 
dtcitur  Jovis,  muitos  excolere  et  operationem  non 
facere  :  quam  rem  |iro  Dei  liroore  ex^ecrantes  et 
blaspbemanteSv  quicnuque  ab  hac  die,  praeter  fesiivi- 
tates  in  eo  die  venientes,  ausiis  vel  auita  fui!rit  vacare 
et  operam  non  facere,  si  ingenuus  est  aui  ingenua 
de  Ecclesla  repelleudus  et  sub  pcBniteniia  mitieodus 
anoo  uno,  et  eleeinosyna  et  fletu  saii&faciat  ut  el 


quod  iiobiscum  fralribus  uostris,  I)eo  iiispirante,  pla- 
cuit,  relcgi  et  subscripsl. 

Sedalius  in  Gbrisii  nomine  Ecclesiae  caibolic» 
Veterrensis  episcopus  bis  consliiutiouibus  inlerfui  et 
subscripsi. 

Bueiius  iu  Cbristi  nomine  Eccles*ae  Magalonen- 
sis  episcopus  bis  consiilulionlbus  iuierfui  ct  sub- 
scripsi. 

Pelagius  in  Gbristi  iiomine  C^cle  i:«  Nenma- 
nensis  cpiscopus  bis  consiituliuiiibus  inierrui  v\  sub- 
scripsl. 

Tigridius  in  Cliristi  noinine  Ecciei»  Agathen'* 
sis  episcopus  bis  constilutionibus  iniiTfui  et  sub- 
scripsi. 


Domiiius  Ignoscat :  si  servos  aul  ancilla  fuerit,  cen-  B     Sergis  in  Gliristi  nomine  Ecclesiae  Garcassonensia 

tenls  flagellis  correeti  douiino  con^igncntur  el  ulira      episcopns  bis  constituiionibus  inlerftii  et  subscripsi. 

lallaeoa  obscrvare  nou  perniiiiani.  Agripinus  de  civitate  Lotcba  in  Glirbti  nomiuo 

Migeiius  in  Gbristi  noniiiie  Kcclesiae  catliolicae  Nar-      episcopus  his  constiiutionibus  inierfui  ct  subscripsi. 


LXXI 

CONCILIUM  OSCENSE* 

HABITUU  AlllfO  TBRTIO  DRGIHO   REGlVi   DOMINI   NOSTRI  OLORI08I88IIII   RBIiCARBDl  1IB6I8. 

t'666  ^^  nomlne  Domini  Jesu  Gbristl  con-  dericis  pudica  et  casta  sit  vita  :  quod  si,  quod  absii, 
venietitea  omnes  in  unum  concilio  Oscensi»  boc  sy-  quidquatn  malum  de  quoqunm  fama  dictaverit»  per 
nodue  sancta^fierl  elegit,  ut  annuis  vicibus  unusquis-  veiam  et  certissimam  clericotum  probationem  vel 
que  nostroro  omiies  abbates  monasterioriim  vel  q  virorum  amanuensium,  vel  cerie  iilarum  feminarum, 
presbyteroa  et  diaconos  suae  dioecesis  ad  locum  ubi      de  quibus  fama  percurrlt,  at(|ue  etiaro  diversis  aigu- 


epiacopus  elegerit  cengregari  praecipiat,  et  omnibus 
regalam  demonslret  duceudi  vitas,  cunctosque  sub 
ccclesiasUcts  regulis  adesse  praemoneat  qiiousque  eiiam 
parcimonlae  et  sobrietatis  aiqiie  veridics  castimouiae 
honestorum  virorum  testlmonio  fama  commendet. 
Sollicilum  etiam  pro  bac  re  unumquemque  nostrnm 
csse  Gonveiilt»  ui  curlosa  indagine  perquirarous  si 
prcabyteris  et  diaconibos   atque  bubdiaconibus  et 

'^  Deest  hoc  conciliiim  in  caeteris  Godicibus  praeter  iG. 


mentis  e&  quibus  adolterorum  lodlcla  certissime 
auspicari  solent,  oronia  argutissime  perquirantur,  ul 
iiec  per  falsitalis  obumbrationeni  quisquam  notetur, 
nec  per  quasdam  excusatioaesadmissiiin  facinus  ope- 
riaiur,  dum  per  publicam,  probaiionem  miniine 
reconvinci  garriant,  sed  probatae  vitae  se  vixisse, 
houestoruin  clericorum  tesiimonio  clarere  deiuon- 
strent. 


LXXII 

COKCILIUM  EGARENSE  ' 

ln  nomine  Doroini  Jesu  Ghristi,  sub  die  Iduuin  D     Mumius  subscripsi. 


Janiiartarum  anno  feliclter  teriio  regni  glorlosiasimi 
doinini^  nostrl  Sisebutl  regis »  convenienies  in  unum 
eplscopi  provlnciaB  Tarraconensis  tn  locum  Egara,  id 
saneta  insiituit  syiiodos,  ut  constitutio  quae  duduin 
in  anno  leriio  decimo  regni  divae  memortae  Recca- 
redi  regis  In  conciiio  Oscensi  constituta  quidero,  sed 
mlainie  eonscripia  f*jit,  confirmata  ei  in  perpeiuuni 
valitura  perduret ;  et  omne  quidquid  ex  casiimonia 
presbyterorum  et  inferius  clericorum  conscriptum 
fuit,  eadem  forma  et  de  omnibus  episcopis  sub  tnli 
indusiria  soleriiaque  omnl  tcmpore  pepigendo  scrii- 
tetnr,  nt,  auxitlante  Domino  et  admlniculanie,  talis 
vita!  sollicitudinem  nulla,  quo<l  absit,  reprebensionis 
occasio  subrlpere  aliquaudo  praevaleat. 

F.usebius  sobscripsi. 

*  Dcest  hoc  concii.um  in  reliquis  Godicibos  praeter 


Joannes  subscriitsi. 

Maximus  subscripsi. 

Eroilia  subscripsi. 

Ruttnus  subscripsi. 

Ursns  subscripsi. 

Ylncentius  sobserlpsi. 

Siephamis  subseripei. 

Pompedlas  subscripsi, 

Slnthasius  subscripsi. 

Jnstus  sobscripsi. 

Max'miis  presbytcr,  ageits  vicem  domini  mei  Ste- 
phani  eplscopi,  subscripsi. 

Froi  tuosus  in  Ghristi  nomine  diaconus,  agens  vi- 
cero  domini  mei  Gomarelli  episcopl,  subscripsi. 


AC. 


LXXIIl 

CONCILIUM  •  EMERITENSE 

DDODBGIM   EPWCOFOKUM,  HABIT13M    »IB  ▼III  IDDUM  HOVBMBRIS  ,   AHIIO  XVIII  fBBBNISSIMI    ET 

PIISSIMI  RBGCESVIRTHI  RB6I8,   iBRA   DCaV« 

665—666-  Congref^aiis  oinnilras  provincias  Lii-  A  rondiini  et  gloriflcandum,  qui  loculus  esl  pcr  proplie- 


siian  ae  episcopi»  in  noniine  Domini  el  rcstdenlibtis 
iri  sanclat  Jerosalem  ecclesia,  qunfi  in  Emeriiensi 
iirbp,  qnx  capul  hiijns  provincia  noscilur  esfio  el 
sub  principali  nomine  maiicldedicila,  juxln  ordinem 
prioruin  canonura  nostrornm  cum  Dei  jiivaniine 
ccBi^nim  cjtt  inilium.  Primum,  ul  mos  esl,  dcliilas 
laiutcs  persolvinins  oninipolenli  Deo,  cujiis  .inunere 
adunali  snmiis  el  dono;  deinde  serenissimo  atqne  cle- 
nieiilissimo  principi  noslroeidomino  graliarum  aclio- 
nes  impendimus  regi  Reccesviniho,  oplanies  divlnam 
roisericordiam,  ul  qni  ei  iribuit  regni  poieslaiein 
concedat  el  vitse  rdicitatem  cum  pacis  quieie,  sicque 
eum  de  suis  hostibiis  reddal  victorem,  ut  suornm 
inimicorum  colla  ditioni  ejus  subdat  gratia  favente 


tas  :  in  unam  catholicam  atqiieapostolicam  Rcclesiam : 
confliemur  unum  baptlsma  In  remissionem  pecc^»io- 
mm  :  exspectamus  resurrectionem  mortuornm,  viiam 
futtiri  s.TCuli.  Ainen. 

Hsec  est  fides  nostra  et  h»c  crednlitas  sancta ;  hanc 
qnisqnis  digne  tenet  judicii  tempore  remnncralion  in 
condignam  aecipiet ;  quisquis  ab  ca  discesserit  et  In 
hac  Me  esse  nohierit.com  diabolo  posnas fletemi  sup- 
plicii  luel.  Oremus  ergo  omnipotentem  Deum,  ul  htpc 
credulttas  sincera  divina  nobis  conferat  beneri<M 
ejusque  pietas  sancta  pnesenti  in  sasciilo  cmtcca  nobis 
dimittat  pecrata,  ei  cum  venerit  Judicare  vivos  «t 
mortiios,  ad  667  Jci^tcr>in  suam  nos  jnstiflcandM 
siatiiai.  Si  quis  non  crediderit  ant  confcssus  iton  fne- 


quatenus  et  pr»86nlem  viiam  quietus  possiileat  per  B  rit  Pairem  et  FilUiin  el  Spiriium  sancium  bciu.u  esse 
tempora  longa,  et  post  mulia  annorum  curricnla  bea-      in  Triniiate  Deum,  analheina  sii. 


litiidinis  gaudia  obtineat  pcr  sacnla  nunqnam  flnien- 

da.  Et  qiioniani  de  saecularibus  sancta  illi    manel 

cura,  ei  ecclesiastica  per  divinam  gratiam  recie  dis- 

ponit  mente  intcta,  sit  illi  opitulatrix  ineflat>ilis 

cinmipotentis  Dei  gratia,  quac  quserenlitiiis   tnanet 

propinqua. 

I.  De  fideiinitimione  e}uique  ordine. 

Juiia  priorom  Patrum  regulam,  qu»  sancie  nolns 
est  tradita,  cujus  institutione  profecuim  fldei  babet 
sancta  Dei  Ecclesla  calholica ,  qnamlibet  permultis 
conciliis  maneat  memorata,  oporiet  tamen  a  nobis 
Don  eam   esse    praRiermittendam.   Httc   etiim   est 


11.  De  vespertini  o[ficH  servando  ordine. 
Sicut  in  fide  sancU  nostra  cst  unaniniiias,  iu  pra 
sancto  9ei  officio  debot  esse  iniantio  suiinna.  Oportet 
igilur  ut  sicnt  in  aliis  Ecclesiis  vespcriino  tempore 
post  lunien  oblatuin  prius  dicitur  vespertinum  qttani 
sonnm  in  diebiis  festis,  ita  et  a  nobis  custodiatur  in 
eeclesiis  nostris.  Sl  quis  hunc  ordlnem  minime  cnsto- 
dierit  in  sua  Ecclesra,  cuncto&que  ad  se  pertinontes 
non  insiroxerit  ut  bonum  bujus  operis  agant,  dum 
ia'e  ad  tnetropolitani  pervenerit  aores  et  fu  rit  res 
convici.i,  excomiuunicationis  seiioverit  feiiri  seiiteD- 
tia. 


prima  concilii  via,  el  nisi  digne  fuerit  aslructa  per-  -,  jn^  q,^,-^  „|  observandum  tempore  quo  rex  in 


veniendi  ad  aliud  raiio  est  incongrua.  N<»s  ergo  quia 
certos  faiemnr  in  fide  et  perpeiim  hane  profitemnr, 
ore  digiium  est  in  hoc  sancto  concilio  credulitaiem 
nosiram  exponere. 

Credimus  in  unom  Deum  Patrem  omnlpoteniem, 
factnrem  coeli  et  terr»,  visibiliiim  omiiium  et  inv'isi# 
birnim  condiiorem  ;  et  in  unum  Dominum  ^  Jesum 
Cbristum  Filiuin  Dei  unigenituro,  ex  Patre  naium 
ante  omnia  sxcula,  Deum  ex  Deo,  Ittmen  ex  luinine, 
Deum  veriim  ex  Deo  vero,  naium,  non  factuni,  h<>- 
mousion  Patri,  hoc  est  ejusdeiu  cun  Paire  substan- 
tie,  per  quem  omnia  facta  siint  quae  in  roeli»  et.  quae 
in  terra ;  qiii  propier  iioa  et  propter  nosiraro 
salutem  descendit  et  incarnatos  ost  de  Spiritu  saiicio. 


atu  progreditur  pro  regis^  genlis  aul  patria  siaiu  alque 
salute, 

Qoantttm  com  Dei  jttvamlne  ratio  comperit  «  ut 
rectitudlnis  regula  ponatur  in  ecclesiaslico  ordine, 
tantum  necessarium  est  ea  excogitare  et  ordinare 
quae  clementissimo  domino  nostro  Reccesvintho  regi 
fideliuroque  suorum  genii  aut  pairiae  debeant  pro- 
sperluiem  afferre.  Ob  hoc  ergo  insii^uit  ^  sancturo 
concilium,  ut  quandocunque  euin  causa  progredl  (e- 
cerlt  contra  suos  hosies,  unusquisq«ie  nostruro  in 
Ecclesia  sua  honc  leneat  ordinem,  iu  ut  omnibua 
diebns  per  imnam  disposltionem  sacrificium  oiDni|io- 
tenti  Deo  pro  ejus  suorumque  fidelium  atque  esercl- 
tus  sui  saluU  ofieratur,  et  divine  virtutia  attzilium 


ex  Maria  virgine  homo  facioi»  paasus  aub  PojMio  Pl-  ..  impetreinr,  ut  saius  ciinciis  a  Doinino  tribuatiir«  et 

laiA     eAnnliiflfi  fAPlifk  AtA  »Aaimovif    AfiAan<lif  in  i»nklAC  viAlAri«  illi  ntnninAflAnf i  IIaa  AnnAnitaliir^    Tsmliil    liil* 


laio,  sepultus  teriia  die  resnrrexit,  ascendit  in  cobIos, 
sedet  ad  dexieram  Patrls,  iteroro  venlorus  in  gloria 
judlcare  vivos  et  mbriuos,  cujus  rcgui  non  erit  finis ; 
ct  In  Spiritum  s^mctum  (lominum  ei  vlviflcatorem  ex 
Patre  et  Ftlio  procedentem,  cum  Patre  et  Filio  ado- 

*  Deestlioc  coiieillum  in  A.,  JE.  et  E.  3.  Df«umptum 
est  Ax  Codice  B.  R.  cum  variantibus  caeterorum  lectio- 
nibi». 


victoria  illl  omnipotenti  Deo  concedaiur.  Tandiu  bic 
ordo  tenendus  est  quandiu  cnm  diviuo  juvamtne  ad 
suam  fedeat  sedein.  Qnisquis  bujus  institutionis 
inodum  iniplere  distulerit,  sciat  se  a  sao  nieiropoli- 
taiio  esse  excommHnicatum. 

**  P.  4,  T.  i  1 3,  bomiwm  noslrum  Jesum,  I 

«  E.  4,  T.  i,  2,  comperit. 

^  E.  4,  T.  \t%,  institttit  hoe sanclum. 


GI7 


CO^QLIA  lflSPAM.€.  —  EMKRITENSE. 


61t 


IV.  Qualiter  melropoHiaHns  suis  eonfiniiimtp  am   A  per  syuodiCiim  regulam,  lla  el  a  comprovineialilNM 


roR/iniftini  melropolitaHO  $m  plaritum  [aeiant. 
Postquani  llJei  nostrae  credulius  est  roanl^estiy  illa 
msereiHta  cnravirous  quas  rectitudinem  faciant  in  Re- 
clesia  sancta.  Gmtns  ergo  nostra  unaniroitatis  hc»e 
inserendom  esse  curavity  nt  tempnre  qiio  metropoll- 
lanus  in  Ecclesia  Dei  fuerlt  ordinaios  episcopoSy 
placitom  in  nomine  suoromprovinciaiium  ■  episco- 
porom  faciat  ot  caste.  sobrie  recieque  vif  al.  Simili- 
ler  et  qoando  conflniiiml  episeopi  in  Ecclesiis  qoibus 
prxesse  potnerint  fuerint  ordinali,  placllum  faciant 
lit  nomine  6G8  cpiscopi  sui  melropolitaiii  ut  caste, 
recte  et  sobrie  vivani.  Quod  si  Jiixta  caoonum  sen- 
leiillam  per  voluuiaiem  nie^ropolitani  atqoe  informa- 
tioais  ejus  episto!am  per  rcgiam  jussionem  ab  alio 


6G9  suis  senreiitur  hxc  monita.  Commoni  deiibe» 
ratioae  ceni^emus  et  sentenii.^  liojos  ordiuem  ser- 
▼andom  instlliiimos,otdum  quisquameomprovittclalis 
episcopos  mciropoliuinisui  admooitionem  aeceperit 
pro  diebos  fe^tis  Naiivitaiis  Damini  et  Paseb»  com  oj 
peragendi^,  veniendi  ad  eum  noilam  faciat  excosa- 
lionem.  Qood  si  contigcrit  eum  ab  aogritodine  e«se 
deteoton  vei  per  niiuiam  inlemperanliam  aerum  non 
bsbere  qnaliter  ad  prxsentiam  ojos  possit  ventre, 
epistolam  mauo  sua  aubscriplam  dirigere  debeUii» 
io  qiia  bujus  rei  causa  verissime  notescal.  Quud  sl 
saiiusqui  admonitionem  acceperit  fiierit,et  veoire 
dutulerity  absqae  excommuiiiraiioue  diuiitti^uJus 
non  erit. 


meiropolitano  ariqui  faerint  ordinati»  tempore  quo  B  vn   ^    <.«  j  ,     . 

.      *^      ,.^       ^  ,  '     •  ,     j«       ^H,  Quttlaer  iecundum  prtoram  canonum  ittttUuta 


ad  meiropolitanum  suuni  post  suam  venerint  ordina 

tlooem,  lale  placiium  non  diflTeraot  facere.  Quod  si 

dUtoleriiil  ,  laudio  q  iis«|ois  ille  excommonicatom 

se  esse  noverii ,  qu.itidio  impieat  ordinem  lon»  in<- 

tttiotioiiia. 

V«  Vi  epiuopue  pro  sua  pertona  ad  eoncilium  non  dia- 
eomem^  ted  aut  arehipretbyterum  aut  pritby*enm 
dirigat^ 

Josia  canonum  ordinem  tempore  qoo  coneiiium  per 

metropolitani  voluntatem  et  regiam  jiissionem  eleclom 

fiierit  agere,  omncs  conflnitiinos  episeopos  in  unum 

oportel  adesso,  nee  pro  tall  re  quaelibet  cansa  opponi 

debeior  ad  excosalionem.  Quod  si  coiitigerit  aliqtiem 

d«!   fratribos  rftinerl  ab  loflrmiiaie,  qoalitcr  non 


ceiici/ttcm  pat, 

Oecreium  est  de  priseis  canooibus  semel  in  anno 
flerl  concilium  ubi  elegerii  iiietropoiii:inos  episcopas, 
atque  io  ea  sancia  r«*gula  uiaitet  ordinatom ,  ui  com« 
proTiociales  episci>pi ,  dum  a  suo  flMstropolitauo  foe* 
riol  admonitl,  prsseoies  Cise  debeant  ad  locum  lem* 
poris  debili»  qum  res  tam  estra  regiam  agitor  voluo- 
latem.  Sont  nonoolli  qui  pro  boc  admoiiitionem  siii 
melropoiitani  et  regiam  jossionem  accipioot  et  mini^ 
roe  implenl  qo»  jubeutur  :  lii»s  priscormn  caoooum 
seoteotia  excommiioicatos  esse  jubent  osque  ad  tedi- 
pus  soperveiitori  concilii « el  quamvis  excommuoica- 
lioni^  damno  feriaotor ,  nihil  tale  in  liis  impenditor 


posoit  ▼enlre  aol  per  regiam  jossiooem  injuiictum  r  4"<^  debeatit  metuere.  Placult  huic  sanetm  syniMlo , 


acreper  I  aliqoid  agere  ol  sit  per  qood  non  |K)ssit 
c^ni  ilio  Interesse,  qoidqoid  taie  acciderit,  metropo- 
liiaiio  suo  Adeliter  Intimet  concta  per  soam  epi^^tidam 
iiiana  soa  sobscriptam,  ot  io  postmodum  qujprs»iur 
116  ezcosaiionero  facial  aliquam.  Ad  soam  lanien  per- 
sonam  oon  aliter  nisl  aot  archipresbytprum  siiiim 
diriget,  aol  sl  arcblfiresbyiero  impossibilllas  fotTlf, 
preabyterum  otilem,  cujos  digniias  com  priideHtia 
poient»  a  tergo  episeoporom  inter  presbyteros  se>lere 
ei  .qii«qoe  io  eo  condlio  fuerint  acta  scire  et  siilv- 
BCritere.  Injustimi  enim  boc aciipit ccstns  nosti*r,  ut 
f|oio<|Oaro  episcoporom  diaconnm  ad  suatn  personam 
tf  rigal ;  hic  eiilin,  qoia  presbyleris  Jiinlnr  esse  videiur, 
aeilere  cum  episcopls  in  concilio  nulla  raiione  per- 


ut  quisquis  ille  episcopus  ad  concilium  venire  dislule- 
rlt  admonitiis,  illic  excomrounicationis  agal  lempos 
obi  coro  his  qol  prssenfes  fueriui  eiegerii  roeiropo* 
litanos.  Cella  rero  el  res  ad  0*110  peninenles,  qooos- 
qiie  ilie  sob  poBniienlia  fiii;rii ,  iojilahlla  el  solliciUi* 
lUiie  reganlor  meiropolitani ;  quia  ideo  est  hoe  ele- 
ctom  ot  d.scal  sob  pcBniteutia  qood  impiere  noluit 
volmilate  recta.  Domergo  ad  siiam  redierit  celhni, 
rem  in  statu  inveniat  quae  Ecclesiae  suae  eai«debiu. 

VI II.  Qufd  ordinatum  maneal  de  epiteopit  qui  inier 
te  de  paroekiit  intentiouem  kabent, 

Omnibus  peiie  eogni«om  manet  f|Ootnodo  divina 

graiia,  qose  cor  serenissimi  ^  domiui  oostri  et  prin- 

cipis  Reccesvintbi  regis  In  inann  teiiet  et  ubi  vult  il- 


miiiitur.  Qtietnciinqtie  ergo  ex  presbyierls  dirigcre  D^"^  vertit,  soggerente  saucue  memoris  sanciissloio 


elegerlt,  hislruetom  per  Itiformationem  dirigat,  iit 

ratfo  poscii,  atqoe  com  eo  mandatariom  soum  Jnxia 

legis  ordioem  munitom,  ol  si  a  quolibet  conlra  euin- 

dem  episcopom  in  concilio  foerlisoggesiom,  ab  eo  quem 

cKrexil  qoi  petil  aecipial  responsom,  et  jusiiii.i  qu» 

ffterit  ordloata  nollam   In  pQStinodom  dilationem 

liabeai. 

Vf.    QKoltf^r  e^teqpuM^  admotutione  aecepla^  ad  me» 
tropolitanum  tuum  oenlal. 

Deo  credimos  esse  placitum  quando  pro  bono  opere 

di^nam  In  Ecclesia  aancia  imponimus  rego*am.  Idco- 

que  placuil  frateroltati    ooslrse,  ol  slciit  priiiialus 

revereolim  a  metropolitaoo  episco|io  jnbelor  impendi 

*  R.  4yT.  1, 2.,  eom|9roatncia/jiim. 
Patrol.  LXXXIV. 


viro  Orontlo  episcopo,  animum  ejus  ad  pielatem  mo- 
▼erit,'  ut  termlnos  hiijos  provincla)  Lusiiani»  cutn 
auis  episcopls  eoriimque  parocbiis  Juxla  priorum  ci- 
noiiuui  senieniias  ad  nomen  provindae  670  ^l  >d^' 
tropolitaiiam  hanc  sedein  redocerel  el  reslaoraret. 
His  ergo  jokla  eamdetii  regulam  decreto  synodicu 
Jodicii  formola  et  soae  cleuieiiils  confirttiatiuiie  ail 
hanc  ineiropolira  reduciis ,  duio  roiseraote  Domitio 
principis  Jussu  io  onom  ad  sanctom  cooveulssemos 
concJlium,  iitius  de  eis  Setua  nomioe  saoeim  Egi4ita' 
oae  Ecclesi»  episcopos  inlerpellavit  sanctara  synodum 
eo  quod  Jiistos  Salamautirensia  Beclesias  episcopiH 
debitaro  ilU  teoerct  dioscesem,  hoc  euim  eipam  adji- 

b  e.4,T.i,2,i^rmiistmf  affOtfrlemMilsitmtdemiitt. 

20 


f.|.j  (mLCCTfO  CASIONUM  S.  ISIDORO  IIISPAL.  ASCRIPTA.  t30 

vims  iit  de  eo  id  tinde  ad  Galteei»  melnipoliiii  dioB-  A  Xl.  ilt  omM$  presbffler^  abbat^vd  dia€OHu$^  fpi$€opo 
cesii  lu»  fuerat  possessuin  ille  reciperei,  quainYlt 


loiiga  post  tcmpora  ,  qu»  parochl»  su«  hicrant  dcbl- 
ta.  Sed  quia  anliqnoruin  canonom  aunt  Inalilota,  o( 
61  in  una  provlncia  quisquis  eplscopus  de  alterlns 
liioecesi  pariein  aliqoam  per  Irigiiita  annos  posso- 
derii,  quietus  teneat ,  justum  perspexiimis  vt  qiiia 
nec  ille  trlgima  annos  adhtic  habet  quo  ad  hujoa 
prof  incias  mrtropolim  rodoctus  est ,  et  ille  qood  per« 
longo  tempore  non  possedit  recepit ,  et  iriginu  ad* 
hoc  non  sunt  in  hoc  llli  iiiiptetl  anui,  sicut  iile  ad  do« 
bitam  diOBcesem  redilt»  ita  et  hic  qui  pulsai  dioeceslm 
albi  debltam  ordinante  mctropolitano  cuin  suis  Tra- 
tribus  per  soum  sajonem  recipiat;  iia  tamen  ut  de 
presentia  metropoliiani  inspectores  dirigantur «  qni 


tno  humlUatem  teneat  et  revereniiam  $timmmiu 

PerTenit  ad  cmiuin  hujus  saiicti  conciiU  psesbyte- 
ros,  abbates  et  diacones  episcopo  suo  inobedieoiea 
esse,  aique  id  inironiissum  est  ut  dum  quUibei  tx 
presbylcris  aut  abbatibus  eccleaiririim  soarum  a  de- 
cedeniibus  episcopis  habeaot  absolutiouem,  episeopo 
suo  digiiam  obcdieotiam  justiimque  reverenliMn  bou 
exliibeant,  et  quibos  coneesaa  est  per  cauonicam  aen- 
tentiaro  Tisitandi  suam  parocbiam,  bis  polius  litrer- 
tur  iiijuria  el  movelur  calomoia.  Proinde  placuit 
huic  sancto  concilio,  iit  tam  a  presbjterie  quam  ob 
abbaiibus  sive  etiam  a  diaconibos  episcopo  honor 
dobitus  inipeiidatur,  ut  a  nullo  conlumeliani  pall  vl- 
deaiur,  et  quaiidoque  contigcrit  eum  joxia  cononicam 


|ier  evideniia  aigna  diODceses  ipsas  conspicianl,  et  B  sententiam  vbitare  suam  parocliiam ,  et  digne  eum 

uniisquisque  quod  tlli  debiium  cst  accipiai  et  habeat. 

Pacta  vero,  qiua  juxta  caiionicaui  regularo  inier  epi- 

scopoo  per  paclflcam  deliberationcm  jubtissime  fne- 

riui  faclo,  in  omnibus  piacei  csse  servaiMla/  Ouinibus 

vero  episcopla  id  kistiluilur  osse  servandum  ,  ul  pa- 

mehanm  aoam  bene  costodiaui  nec  a  quoUbei  fratre 

cam  Marpari  pcnnilianl :  qoibua  al  ulcenoalia  na- 

werua  per  volttmatem  aot  negllgeniiam  oocnrrorli , 

iittllo  ittodo  reddeada  erlu 

\}L.  Qmd  freekyter  obmtare  debeat  ^i  fraekffUrie 
jubeiwr  dare  $anelum  chriiwa. 

Convcniens  lii  omnibus  nobis  bM  maiiel  senlen* 

tia,  qiios  digiie  ciistodiaiur  in  noatra  provlncia.  Pla- 

cuil ,  ttt  quisquis  ab  episcopo  sanclum  in  poiesuie 


suscipiant  et  prout  habueriHt  aul  ralio  permiaeril  ilii 
praRparciit  qus  foerinl  necesaaria.  Id  ergo  per  omoia 
servandum  iustiioiinos ,  ul  nnlli  presbj tero  vel  dia- 
coiio  sine  voluniate  episeopi  soi  licentia  sii  aacularcs 
peragere  causas  ^  aut  injonciiones  expedire  poblieas. 
Si  quis  hiijos  ordinem  capiloli  iranaOandeie  i oloerii , 
excommonicatiouis  aententia  feriendom  ae  oovcrlL 

XIL  I/i  epluopnt  qm  ilH  piaeiti  fuarint  de  paraclna 
em  preihfftaroi  atqua  diacmoi  caihadraia»  oibi  /e- 
ctoi. 

Si  priormncanonttm  senteotla  hooc  recieQ7S  ^- 

netordinem»  ulepiacopus  ab  alio  epiacopo,  ai  iudigcN- 

liam  habuerli»  clericum  ad  ordinandum  petal  cl  ac- 

cipiai;  cur  qui  io  dioacesi  aua  habcleus,  qoospro 


presbyteris  ad  distriboeiidum  tempore  opportono  ac-  C  Dei  offtcio  et  auo  Juvamioe  digno&  repererli,  ad  saam 

ceperii  cbrisma ,  nibil  ab  eis  benettcil  causa  tollere 

aul  pelere  prssomoU  Similiier  et  preabyieri,  qoi  aan- 

ctum  Dei  baplisma  infantihus  tradonl ,  nihil  pro  lali 

gralu  t  parentibua  eorum  auferrc  prassomaoi.  Quod 

si  quis  aliquid  ufferl  per  boiiam  voluiiUiem,  accipia- 

tur  graiCtnihii  tamen,  ut  dixinius»  auferttur  qoacun* 

qoe  occasioiie.  Si  qois  seiitentiae  hi^us  ordtnem  dod 

cusiodier^;  eomqoe  iraoagrcdi  prcsompserit,  tribus 

mcDsibus  sub  pcsnitentia  excommunicaias  manebiL 


C7I X.  VtoamUefiuopueinfra  haneprooinaameon* 
otitutua  archipretifterum^  archidiaeonum  et  prUmcle' 
rum  in  tua  Eccie$ta  habeat. 

Communi  deliberaiione  sanciinus,  ut  omnes  nos 

c))iscopi  inrra  noslram  provinciam  consiiiuti  in  ca- 


priiicipolem  Cccleaiam  non  perdocal  ei  habeai?  Pio 
bujua  rei  cauaa  boc  elegil  ttoaoimilas Aoalro,  ni  ontiio 
episGopua  provindm  nootra  si  voloeril  dc  pvocbiia- 
iiis  preabyteris  oique  diacoaibiH  cmbedrokn  aibi  in 
principaii  Eccleaio  Cscere ,  maoeat  illi  per  omoia  li- 
ceiitia.  Hi  umoD  qol  focrini  Iranadocti  boasililpMn 
dignam  episcopo  suo  tenoanl»  et  eo  bonore  el  reve- 
reoiia  babcautur  cl  venerenlur  in  catbedrall  Geeie- 
sia,  sicui  bi  quos  constai  fuisao  ordinaloo  io  ea  >  el 
qoamvis  ab  episcopo  soo  siipendii  caoaa  per  bouam 
obedieoiiam  aliqoid  acclpiant ,  ab  ecclesiia  lattien  ia 
quibus  prius  consecraii  aunl  vel  a  lebos  earom  extra- 
oel  noo  maneanl,  sed  pontiacali  eleclione  aob  pro-- 
sbyteri  ipsios  ordinalione  presbyler  allusinsiituator« 


ihcdralibus  nosiris  ecdesils  singuli  nostrum  arclii-  D  qui  aanctum  olHcium  periigal  et  diserelioae  prioria 

presbyterum»  archidiaconum  et  primiclelruin  liabere 

debeamos ;  saocios  qoippo  est  ordo  et  a  nobis  per 

omnla  observandus.  Ideoque  placuit  huic  magnas  sy- 

iiodo  ,  ut  quicuuque  ad  hoc  orficlum  pervenerit  bu* 

iniliutem  pontilici.suo  el  revereiitiam  prxbeal,  iie 

qiiolibet  modo  soperbis  fastum  quilibet  ex  bi^  iocur- 

rat,  sed  in  ordiiiequo  quisque  fueril  conslitulus  beni- 

gne  persistai ,  oi  sui  dignilalom  olficii  per  omnia  te- 

neai.  Si  quis  cx  his  sui  gradus  ordtnem  non  cuslodie- 

rit  el  qus  illi  pro  lali  oflicid  a  soo  cpiscopo  imperau 

focrint  adimplere  distulerit ,  prout  causa  patuerit, 

escommunicaiionis  damno  muicldndura  sc  novcrii. 


preabyteri  victos  el  veatiius  raiionabililer  iUi  mloi- 
sireiur  ut  noii  egoal  :  aot  ai  quaesierll  qoi  otdioatur 
siipeiidiuin  a  suo  presbytcro  acdplal ,  quaoiam  di- 
gniias  officii  eum  babere  expeut;  cloricls  vero  vel 
qtios  ad  serviendoin  ei  dederii  per  diseretioQis  mo- 
dum  quae  necessaria  sunt  minislreL  Si  quis  senlentie 
liiijus  ordlnem  implere  distole»  il ,  prout  raiio  |i«rmi- 
serlt,  cxcommunicandum  ae  eaae  ooveriL 

Xlll.  Ut  epiuopua  emm  ^em  viderit  de  deriat  euh  ad 
benum  pra(edlum  lendere,  konorundi  et  muni/icandt 
de  rebut  EiclttAiB  licentiam  habeat, 

lo  Ecclosia  Dci  sancia  coogregatio  dericorum  lli 


B  £x  rcliquis»  pra^ler  B«  U.,  lo  quo  :  cvrot. 


6il 

nMiflHidie:!,  Hftiwt 


CONGILIA  aiSPANIiS.  -  EMEIUTfiNSE.  o»» 

i  (|iMMniin  incentio  iiOR|Wiica  A  Ecclesiae  suaB  crimeii  imponcre,  dieenies  ex  ea  honii- 


.* 

w 


M  io  sancto  Dei  ofllcio,  alqae  malti  quos  segniiiidi- 
nift  tetos  ninime  pordaeit  ad  bonnin  f  roiiectnm.  Ob 
boc  eif  0  ianclo  buic  placuit  coneilio ,  ul  qnemean- 
qne  epieGopaa  ad  bonam  profeetum  viderit  'creftcere« 
per  bottbm  inlontionem  vener.iiidi ,  amandi  el  bono- 
raiiai  aiqnnderebua  Eecleaia  qiiod  vobierii  illi  lar- 
gieodi  babem  poteaialem :  bxe  euim  caasa  v%  majori- 
Ims  waifirem  praiftia  graiiam  et  miBores  eicitat  oi 
ad  melius  lendani.  Quidquid  c rgo  bonia  largiiiir  per 
graihro  lla  in  Jus  babeam ,  ot  et  remedinin  ex  boc 
seniiant  et  rero  Deo  dicaiam  ad  aiigroeniiim  perdii- 
ca6t.^6uod  81  id  quod  aoceperini  per  &uam  lepiiUu- 
tem  ad  proTecuim  luiBime  perduseriot  aui  deirimen- 
tnni  painerit,  epi»eopas  babeat  licentiam  sine  ullo 


nes  aliquoa  maleficiom  sibi  reciase  eosque  aiia  po- 
tesiato  lorqaero  et  |>or  muiUm  impieiatein  detrl-  f 
moHlare,  et  hoe  emendari  placuii  p^r  rceiitudinem  ' 
bnjiis  seiiienti».  lustituenles  igiiur  decernimos.  ut  ai 
presbyier  talia  paii  ae  dixerit,  ad  anres  boc  sui 
perducat  epiacopi  :  ipse  autem  datis  bonis  bominl- 
bus  ex  latere  soo  ^l^  jndieem  hoc  jiibeat  quxrere, 
el  si  sceleris  bujua  cau#a  (uerit  inventa,  ad  eognitlo- 
nem  episcopi  hoc  reducatit,  et  processa  ex  ore  ejtis 
senientia  i  a  mnluro  csstirparum  maneat,  ne  boc 
quisqiiain  nlius  facere  pnesumat.  Si  qnis  senieniim 
hnjns  ordiiiem  non  obsorvawil,  exeommanlca- 
tlonis  senleniia  reriendus  erit  el  a  eirro  abji« 
clendus. 


prarjadieio  in  Jure  Eccleaids  revocare  rem  propriam.  D  ..... 

•  .  ^^''  ^'  epitcopo  non  hceal  terliam  de  parocbitaHn 


073  \i?*  De  poeuma  qam  m  Eeelema  D^  ofertwr 
pdeiiter  eoUigenda  et  fideliter  dinidenda. 

lo  saneta  Dei  Eecleaia  diebua  fesiis  pro  consuetu- 

dloe  ei  mercede  commuiucaiionis  icmpore  a  fldeli- 

boa  poeoniaro  novimna  poot  Pro  hoc  placuii  sancto 

coiieii:a  bane  fcemudiiiis  ponero  r^laro,  ui  quia 

oftini  eloro  eominttBii  labor  manel  in  onielo  sancto» 

oninibnt  Jusia  moritum  ex  hoc  rependatur  vicissi* 

tudo.  Staioimns  in  nosiris  occleaiis  toI  civitaiibaa 

hoc  ease  servandum.  ni  quidquid  pecuniae  a  fldelibtta 

lu  Ecdesia  ruerii  oblatum,  fideltter  eollectum  roa- 

neaf  et  cooservalam  et  fideUicr  epUcopo  prmsento* 

tur,  qoaliier  esinde  iies  partes  fiani  ffiqaales  :  onam 


eccleiiii  toltere. 
fiene  dlsposuit  divina  gratia  ui  un^qnieqne  eccle« 
sla  quiilquid  a  fldelibus  eollalnm  est  habeai.  Per- 
priscis  qolppe  canonibiis  crat  decretum  ui  episcu* 
piis  de  parochilanis  ecclesiis  teriiam  sequeretnr,  eni 
soa  plenissime  snfficere  possunt.  Plaeait  huk!  saucto 
concllio  ui  nallus  provineiae  Lasiiani«  episeopiis 
sententi»  bujos  termlnnm  etcedat»  nee  a  qaalibel 
paruchiiarui  ecclesia  tertlsm  auferre  prxsuniat ;  sed 
qnidqnid  exjnde  conseqni  poiuerat  totum  In  repara* 
lionem  ipsarnm  baslliearum  proflciai.  Omnes  vero 
snpradicii  presbyleri  qoi  virtutem  habtterint  epi- 
scopo  suo  placiium  facianly  ut  reparare  ecdeslae 


eplacopna  babeat;  alierain  presbytcri  et  diaccnes  ^  gibi  comroissas  inicndant.  Qiiod  sl  facere  dista?^ 
inibi  deservienlea  eoBSeaiiaBinr.  et  inier  se  ui  diBiil.  ^  ^^.   ^u  ^^r .„^  .j-. •..: i..> .i..  __  ^. 


inibi  deservientes  eonseqaaoinr,  et  inter  se  ut  dignl* 
taa  el  onlo  popoaeerlt  dividant ;  tenia  vero  snbdla* 
coniboa  oi  dericis  tribuaiur.  ut  a  priroic!ero,  Juxla 
quod  in  offleio  eos  pers|dciie&se  iuienio<»  ita  singn- 
Ko  dlapensetur.  Sioulis  rorina  et  de  paiocliiiaiiis 
preal>jieria  in  ecclesiis  illis  a  Deo  crediiis  erit 
aerranda. 

IV.  Dt  epueopi  atque  preibyteri  pro  gravibus  cau$i$, 
qaod  te§um  dnMHant  $eiUeHiim^  $ine  judicit  examms 
[amiUam  Eeclemm  non  debeant  ex$tirpare, 

Si  regalis  pieias  pro  saluie  hominuiu  suarnm  le- 
gnm  dignata  est  ponere  decreia ,  cnr  religio  sancu 
per  sancti  concilii  ordlnem  non  bsibeai  iiisiituia  qn» 
onanlno  debent  esse  cavenda?  Ideoque  placuit  bnic 


rini,  ab  eplscopo  suo  districti  ecdcsLis  sibl  crcdl- 

tas,  ut  raiio  perroittit,  digne  reparent.  Eccleslm 

Uroen,  qux  niuiidiales  res  nullas  habeni,  sotlicitu- 

dlne,  in:eniione  et  disposiiione  eplscopali,  nt  ratio 

perniiserii,  habeant  reparationem. 

XVII.  Vt  po$t  mortem  epiteope  nuiti  $ubJeetonm  H  et:t 
de  eo  ^uidiiuam  dapakere. 

Quia  pcr  divittam  gratlam  in  saneta  Del  Ecctesia 

eplscopalis  ordinator  polestas,  dignum  eai  ui  sicai 

bonore  et  bonliate  suminus  habetur  in  viu,  lu  poai 

mortem  deirjcilo  de  eo  aii  nulla.  liiijua  rei  eausa 

banc  senionliam  proiulti  et  per  omiUa  Jnbet  eaao 

firmam  congregstiu  noara.  Instiliientea  igilnr  de- 

ceriilmus,  ui  nullus  SMlJecnis  decedeniem  deirab.it 


aancto  concUio,  ui  omnis  potesus  episcopalis  mo-  j^  eplscopiim.  nullua  de  eo  deroget  nec  malnm  qnid. 


dom  ao«  ponai  irc,  nec  pro  quolibet  excessu  cuili- 
bet  ex  broilia  £cclesi«  aliquod  corporis  membrrruni 
aua  Qrdinatione  pncsumat  exstirpare  aut  aofeire. 
Qttod  ai  lails  emorserit  culpa,  advocato  Judice  c  vlu* 
lis  ad  exaiven  ejua  deducaiur  quod  faciuiu  rulsso 
asaerilur.  Et  quia  omoino  jtisliun  e«t  ut  poniifex 
ssevissimaro  non  iropeinlat  vlndicam,  quidqniil  co- 
ram  Jndice  veriui  paiuerit  per  dlselpliaae  severiu- 
lem  absque  turpi  dec;ilvalioite  roaneai  emeniatum^ 
ei  ab  episcopo  auo  aui  donatits  fidelibus  sui^  maneat 
qui  roaluBi  alii^uod,  quod  leges  graviier  damnat.l 
adniisil,  aol  aljiciendi  eoro  episcopus  si  voluerit 
rccntiam  liabebit.  Siuiiliier  et  quia  comperimus 
^iiqtios  pnsbytfros,  a>giiiudii.e   accedenie»  familiaB 


quam  loquatur.  Si  quis  taSa  deinceps  racere  ^rt» 
sunrpserii,  si  presbyter  fu  rit,  tribus  roensibus  ab 
eptscopo  suo  sub  poenitenia  religatus  maneai ;  si 
dtsC':niis,  quinqtie ;  si  siiiid  acfinus  aot  clcricus  vel 
qaiUbet  religiosiis  de  roajori  gradu,  quia  consut  ex 
liis  jam  aliquos  piT  bonam  aclionem  esse  vencrjii- 
dos,  novetn ;  m  roinimi  ruerint  qui  levi  CMrde  sint 
minimasque  adlutc  personae»  quiiiqu.ngenis  ibgellis 
Jussione  rerlaniur  episcopi;  quod  si  laicus,  quainvi:) 
ingenuus  in  domo  eccleside  tamen  nniritiis  ei  ab  ec- 
clest»  rebua  digniutis  graiia  praeditns,  jnxu  q*i(>il 
dlgnius  ejus  e^egerit,  pfO  tali  escesati  exconiitiuni^ 
caiionis  tenUniia  fericiidus  crit ;  si  vcro  Je  fainili.i 
ecclesi»  fueril  quisquCy  quia  et  in  his  discreiioiti» 


CiS 


noLLFXTIO  CANONUM  S.  ISIDORO  IIISrAL.  A  CRIPTA. 


624 


est  gradiis,  fti  in-4JorS75  ^^^^'^^  <|ui  dignitaie  pol-  A  <|ni  nfliil  babentcs  ad  Ihmc  grnttam  feniunt  et  tie 


leat,  sei  mensibiis  ab  episcopo  suo  excomtnunlcatus 
iiianest ;  inferior  lamen  aut  miiiima  persona  discipli- 
uam  mereator,  joiLla  qiiod  ep'scopi  sui  proeesserit 
isenieniia.  Dignum  est  eieuim  nt  cui  iii  vita  lionor 
riiii  impensQS.  post  morlem  detractiouis  subtraliatur 
siiniulus. 

XVU4.  Vi  paroehUani  presbytm  juxia  vf  poue  Aa- 
(ifmnf  de  famlUa  eccUiw  §um  elerlcoi  $ibi  faciani 
ei  habeani. 

Qttdquid  nnanimiler  digne  disponitnr  in  sancta 
Dei  Ecclesia ,  necessarium  est  ul  a  parochitaiiis 
presbyteris  custodiluro  maneat«  Suni  enim  non- 
nulli  qui  ecelesiarom  snarttm  res  ad  plenitodinem 
babetit»  el  eollicitudo  illis  nulla  est  habcndi  clericos 


libertos  facere  prjesumuiit.  Tiiles  etiam  liliertos  re- 
gnla  canonica  esse  non  jnbet  siabililos  :  eonlingera 
etenim  solet  ut  poslqn.iin  manumissor  eorom  ab  bae 
disfesserit  luce,  talis  occurral  socces^or  qui  aui 
ecclesia;  ramiliam  minimc  qoacrai,  aul  fier  boiiam 
voluiilatem  vel  negligentiam  hi  a  quo  nibil  ecclest» 
offerenie  liberi  facti  sunt  longo  prn  lempore  tiberlos 
se  esse  defendaiil,  aique  eas  libcrt.ites  ita  absenri- 
dant  ol  pro  hoc  quxrcnti  epi^copo  laborem  faciaiit. 
Talium  si  sli  fnlnnus,  licentia  foncediinr  nolia  qoia 
non  poiuerunt,  neque  a  serYltio  Eeelesi»  mmqoafli 
discedoni  et  pro  bis  rebos  iii  llbertale  permanere 
non  poleront.  Sanctorom  canononi  non  ahj.ciemta 
sont  instituta  atqoe  bis  qiia!  implenda  ease  oporiei 


ciKn  quibus  omnipolenti  De.i  laudom  debita  persul-  B  ^j^iimus  nova.  Placoit  holc  saiict»  sviiodo,  utqois- 


vant  offlcia.  Proinde  instiluit  haBC  sancta  synodus,  nl 
omnes  purocbitani  presbyieri,  juxta  ut  in  rebos  sibi 
a  DfO  crediiis  sentionl  babere  virtotem,  de  eeclesi» 
sua»  ramilia  clericos  sibi  faciant,  quos  per  bonam 
voloniateni  iia  nutriani  ot  et  offtciom  sanctnm  digne 
peragani,  ei  ad  serv iiiom  sunm  aptos  eos  babeant. 
Hi  eliam  victom  ei  vesiltom  dispensatione  presbyteri 
nierebontur,  el  doinino  et  presbyiero  soo  atqoe  utili- 
laii  Ecclesiae  fidcles  ease  debent.  Quod  si  inotiles 
apparoeriut,  ul  ciitpa  patoerit,  correplione  discipli- 
iMB  ferianlur.  Si  quU  presbyteroroin  banc  seutentiani 
miiiime  coslmlierit  et  non  adimpleverit»  ab  episcopo 
sno  corrigatur  ot  plenissime  coslodiat  quod  digne 
jubeior. 

XIX.    (Ji  prabyler  tfui  pturee  eedenae  habuerii  com- 
.  nN>M«,  ;rp  tinguli»  Douunieis  diabu»  in  mgulit  sa- 
crilicittm  Beo  offerre  inteudat, 

In  parocbiis  molta  aonl  ecdosiae  consiituue,  qu» 
a  Qdelibus  facte  aul  pa^eum  aot  nlhil  de  rebos  vi- 
dentur  babere ;  sacerdolall  ergo  dccreto  presbylero 
uui  ptures  exstanl  commissae;  onde  cavendum  est 
ne,oc€urrente  paopertate,  ordo  ibidem  non  impleatur 
inissx.  Proiiide  salubri  deliberalione  censemos,  ut 
pro  slngolis  qiiibusque  ecclesiis,  io  qoibua  presbyter 
jossos  fuerit  per  soi  episcopi  ordinationem  prcesse, 
pro  eingutis  die)»os  Dominicts  sacriflciom  Deo  procu- 
ret  oflerre,  et  eoruin  nominat  a  quibua  eas  eceleslas 
conslal  esse  consiructas  vel  qui  aliquid  his  samtis 


qiiis  digne  juxta  canonicam  regolam  liberloa  fuerii 
factoa,  in  libertate  mancal  et  a  p  iirocinio  ecdea-aB 
ipse  aut  posteritas  ejus  nunquam  discedat.  Quiaqvis 
vero,  non  ot  ordo  canonicus  poscit»  liliemia  foerit 
factus,  quamvis  prolixttas  lemporis  in  seriplorae  mm 
texto  inveniator,  qoia  a  servilio  Eeclesi»  nunqoaui 
visus  esl  absce^sisse,  et  caooniea  sententla  readoili 
jubet  talem  Lbertalem,  ul  llle  el  posterttas  omiiis 
cjus  iii  servitto  permaneanl  sanclae  Kcclesix,  eni 
debiti  manent  per  verain  originera.  Illos  vero  per 
oinnia  stabilitos  in  libertate  esse  iiistiluiinus,  qui 
ab  his  episcopis  liberi  sont  vel  roerlnt  facli,  qni  de 
soo  boiia  pturinia  sanctae  Eectesis,  in  qoa  prapsidcnt, 
p  per  suae  scrtpiurx  lextum  cognoscuntur  conlolisse  : 
'  et  hi  quainlibet  jobeanlur  esse  aiabiles,  nniro  modo 
recedeiidi  suiil  a  patroclnio  aanctaB  Bccleaiae. 
Qood  si  comigerit  eos  eorumque  filios  personis  in- 
genois  esse  conjunctos,  el  qnaudoque  eorom  poaie- 
ritas  patrocinioin  Ecclesiae  voluerit  despicere  ex 
cujus  fainilia  per  veram  originem  consiai  eos  genitoa 
esse,  si  cx  bis  liberiis  tnhonl  originem  qui  jtnu 
canonicam  sententiam  Jubenlur  esse  slabites,  ei 
digniiaiis  sux  nomen  teneant,  et  Ecclesiae  patrod- 
uium  nunquaro  amiilanl.  Cerie  si  ex  his  hiventi 
fucrint  origiiiem  iraliere,  qnos  canonicae  regolae  non 
jubent  liberos  esse,  qoanilibet  post  longa  lempora 
duminodo  origine  firuiata,  reducendi  tamen  sunt  ad 
sanclae  Cc<  lesi»  cui  pcriineni  jnra.  Liberii677  ^* 


ecelesiU  videntur  .ut  visi  suot  eonialisse.  »  viven-  ^  ^^„  ^^  ^,^;,.,  g^,^.,  ,.,^,j  ^,  p^,^^,^,  ^„^  „ ,,., 


les  in  corpare  sout»  ante  attare  redtentor  lempore 
inissae;  quod  si  ab  hac  decessemnl  aot  diseesserint 
loce,  noinina  eoruin  cum  derunctls  fidelibus  reciten- 
lur  suo  in  ordine.  Si  quis  banc  inslitutionem  presby- 
ler  implere  nfglexerit,  dom  talis  caua:i  per  quemi- 
bet  ad  aures  soi  eptscopl  perTeiierii,  presbyter  ile 
excouimonicaiionis  senteniia  ferienrfus  erit. 

676 XX.  Quaiiler  liberto»  epi»copi  fatiant  vel gualiter 
iiberti  a  patrocinio  Efuletim  numiuam  di^cedani, 

In  priorom  .canonnm  ordine  institutom  nianet 
quatiter  episcopi  de  familia  ecclesia*  Itbertos  de- 
iieani  facere.  HuUi  ctenim  sacerdoies,  prout  illis 
concessit  divina  gratia,  babent  unde  canonicom  or- 
dincm  impleaiil  ct  sic  liberlos  fa'  iant,  ei  sutrt  mo'li 


est  procreata,si  libertatem  suatn  vd  parentoni  sooruui 
iuvenii  fuerinl  celasse  aut  abscondere,  et  leuipore 
qoo  ab  episcopo  fuerint  admonitl  eam  prftseat^ie 
distuterint,  dum  eoruni  origo,  ul  Jaui  disimos,  foe- 
rit  maniresiata  per  legalem  lesiem,  ad  Berviiiiiiii 
Ecctesi»  reducauiury  el  ut  episeopo  fuerii  pladiaiii 
lu  eos  habeat.  Ilaec  forma  el  in  preabyteria  ser- 
vanda  erit,  qni  cum  votuntale  et<isoopi  aol,  Joxtn 
eanonicam  regulam,  de  faniilia  sii»  Ecclesiae  hberos 
facere  voluerinu 

XXT.  Qualiier  ttabilitum  maneai  tjuod  enl»copu»  Ih 
amici»  »ui»  »erm  aui  iiberti»  de  re  Eccieeke  »ute  dih- 
nare  tolucrit, 

Non  puianJum  est  contra  regiihim  Iri  c^iKMiicim» 


625  CONCILIl  lllSP^NIi£.  —  EMEHlTENSe.  C2'> 

quando  ea  insiituimus  qnx  lervari  oporiei  de  re  ec-  A  per  ordinenii  Crealori  nosiro  et  botnino  quem  cre- 


detiasiica.  Quamvis  etenim  canonicae  sentenliae  or- 
diiiein  liabeant,  quid  episcopus  pro  re  Gcclesi»  ob- 
fenrare  debeat,  op^tortunuro  tamen  est  at  ubi  ab 
episco|K>  bonus  impenditur  profecius,  a  aucct  denie 
institutos  teneatur  iniidiis,  Piacuit  buic  saiicto  con- 
cilio,  ut  sl  episcopus  Ecclesix  suae  In  qua  praesiJet 
de  rebus  suis  inventus  fuerit  plurima  coniulisse, 
qvidquid  amieis  suis  servis  aut  libertis  vel  quibusli-> 
bet  personis  de  Ecclesis  suas  rebus  coropertus  fue- 
rit  aliquid  donasse»  si  triplum  aut  multo  plus  patuc- 
rit  esse  qood  conscripsit  in  nbroine  Ecclesiae  sux , 
firroom  maneat  quod  distribuit  in  personis  quae  prae- 
noiatae  sunt  superiori  ordine,  nec  licebit  succedenfi 
episcopo  prioris  sui  irrnmpere  volunlatem.  His  eiiam 


dirons  Trinuin  in  unitatc  et  veneramur  unuro  tn  Tri- 
nitate  Patri  et  Filio  et  Spiritui  sancto  debitas  per- 
solvimus  laudes,  taiitae  niajestatis  gloriflcanles  no- 
men  qui  dignatus  est  nobis  rectitudinls  viam  osten- 
dere  :  ac  deitide  serenissiino  atque  piissiino  ortbo- 
doxo  viro  clementisslmodomiuonostro  Reccesviutho 
regi  grttiaB  Iropendiinus  opem,cujus  vigilantia  et  sv- 
cularia  regit  curo  pietate  siimroa,  el  ecclesiastica  ple- 
niiis  disponit  divinitus  sibi  sapientla  concessa.  Ipse 
enlro  Dominus,  cujiis  Trinitatem  veueramur  et  coiifi- 
teiimr ,  et  Ecclesiae  suae  fldei  conferat  lucra  et  sacer- 
doiibus,  minislris  aique  omni  clero,  v.i  digne  illi  ser- 
viani,  Gonferat  remedia  quae  ipsi  suut  placita.  Cle- 
mentissimo  principi  Reccesvintlio  regi  rdicem  vitaui 


si  causae  ecclesiasticae  fuerint  coromissae»  ct  fideliter  ^  felicioraque  praeseiiti  in  saeculo,  et  futuro  post  in  rc- 


prqsequentes  in  rebus  Ecclesiae  profectum  visi  fue- 
riiit  faeere,  laboris  sui  coaseqiiantur  roercedem ,  ita 
«t  de  eo  (|uidqoid  acqui^ierint,  quia  coosut  eos  non 
sineutiliuie  EeelesiaB  negotia  comrotasa  peragere,  de 
eo  qnidqoid  com  fide  et  booa  intentlone  ad  eflleclnro 
perduxeruil  el  ad  jus  Ecdesiae  per  eos  reduciuio 
paluerit,  de  roobili  re  decimum  suam  sequantur ;  pro 
iiiiiuobili  ab  eplscopo  repensationem  dignaoi  acci- 
ptam,  et  umen  qoae  roemerint  ipsi  aiit  posteriuseo- 
riini  vel  quibos  largiri  voluerint  perenniier  possi- 
deant.  Si  qnis  episcoporun,  contra  bojus  seuien  iae 
ordioem  ageos»  irrunpere  voluerit  quod  prior  ejos 
fecit»  et  voeem  amittat  et  scriptura  quae  facU  est 
poBiiain  adiropleat,  insuper  et  a  ccetu  fraterno  ex- 
ciiinmvnicatus  maneat,  ut  excessus  sui  eniendeC  cau- 


XXII.  Qnaliter  excommwdeari  apariei  qui  canonii  hu' 
ju§  nott  euuodUrii  eeuieuliam. 

Qttia,  jovante  nos  divlna  gratla,  ea  In  boe  07g 

sancto  concillo  peregimiis  quae  ad  rcctitudinem  ee- 

elesiastici  ordinls  suut  debita,  lo  aliqolbus  sententiis 

caveiidi  roodum  imposuimos,  allqua  tamen ,  quia 

aingolari  ordine  non  roanenl  cooslricUy  per  bujiis 

senientiae  decrelum  iostituimus,  quod  quisqoe  epi- 

scoporom  vel  piesbyUroruni  aique  ioferiori  gradu 

constitoii  debeant  metuere.  Quisquls  bujus  canonicas 

regolae  instituta  servare  disiulerit,  quaiiilibtt  major 

esse  videatur,  mediocri  vero  aut  Inferiori  gradu  coo- 


gno  sempiterna  concedat  gaifJia  possidcnda;  atque 
id  orooibus  in  se  credentibos  pracsure  dignetur,  ut 
dom  sui  judicii  mauilestMie  voluerii  teiiipua»  oiuni- 
bus  tribuat  perenne  remediuro  i|i8e  Dominus  et  Uc- 
deroptor  oosier,  quicuro  Deo  Patre  et  cum  Spiritu  san- 
eto  io  Triniute  Deus  permaoet  uous,  cui  est  bouor, 
gloria«  virtus  et  imperiuro  oonc  ei  io  oronia  sxcula 
saeculorum.  Ameii. 

Proficius  Dei  iniseratione  LusiUnae  provinciae 
saiictae  Emeriteosi^  Ecclesiae  metropolitanas  episoo- 
pos  ba:c  gesU  synodalia  ciim  confiuitiiuis  meis  epi- 
scopis  instituU  manu  mea  subscripsi. 

EgeSclua  EgidiUnae  ^*  civltatisEcclesiaecpiseopus, 
pertioens  ad  metropolim  Emeritensein»  hxc  iiistitiua 
cum  arcbieiiiscopo  meo  Proficio  a  nobis  definita  suL 
scrlpsi, 

Adeodalus  in  Cbristi  nomine  sanclae  Pdceiisis  Ec- 
clesiffi  episcopos  similiter. 

679  Asplialios  iu  Cbristi  oomioe  saoelaB  Abilen- 
sls  Eccleslae  episcbpus  siiniliter. 

Theoderieus  in  Chrisii  oomioe  sanctae  (Nyssipo- 
nensis  Ecclesiaa  eplseopos  siuiiliter. 

Tbeodiscltts  Dei  roisericordia  episcopus  smctse  Ec* 
clesi«  Lauiecensis  simiiiter. 

Justus  Dei  miseratione  sanctae  Salainanticencis  Ec- 
clesiae  episcopus  &imili(er. 

Cantaber  Deigratia  episcopussanciae  Eccle$iaB08G 
Gonirobrieosis  similiter 


stiioium  se  esse  perspeserit«  ut  eaosa  permiserit ,  a  |^     Dooalus  lo  Christi  nomiiie  episcopus  sanctas  Ee- 


metropolitano  episcopo  coro  suls  coofloitimlSy  qui 
sopra  noiatura  sebieoUarom  ordioero  CDStodieriot,  is 
qiai  servare  distulerit  excooiroooicaioro  se  evidentis- 
sirae  fioverii. 

XXIII.  Confirmatto  huju$  eoncilH. 
Posifloam  Adei  nostras  exposoiinoa  credolit  itero  ct 
qny  necessaria  eastitemot,  oi  potQimos,  digessiiiius 


Caurieosis  siroiliter. 

Eiarnus  Dei  misericordia  epiRCopus  saiietae  Eccle« 
siap  Osonoveosis  sirailiur. 

Petrus  Dei  roisericordia  Elboreosis  Ecciesiae  epi- 
scopus  siroiliur. 

Aloarius  indiguus  saocUe  Calabrieosis  Ecclesia^ 
epis  opus  similiter. 


T.  I,  2. 


EPISTOL.E  DECRETALES. 


INCIPIT  • 


NUMERUS  DECRETALIUM 

flGINTI  BPISGOPOm^ll 

lUVASI,  9IRICII,  INNOCBNTII,  ZOSIMI,  BONIFACII»  COELESTIEfl ,  LKONIS,  FLAVIANI,  PKTRI, 
HILARII,  SIHPLICII.  ACACII ,  FELICIS,  GELASII,  ANASTASII,  SIHACRI,  HORMISDiE,  iOARNISt 
VIGILir,  GnEGORlL 


BPISTOLA  DAMASI  PAPiG  AD  PAULINUM  EPISGOPUtt  ANTIOCHKNUM 


Dileetissimo  frairi  Pnalioo  Damasus. 

Per  HTiiim  meum  Viialem  ad  le  seripia  diretertai, 

luae  tolimtatl  ei  tuo  jodicio  rnnnia  deretinqoeQS :  et 

per  Petroiiittn  prfsbytenim  indleaforam  me  In  ani- 

eiilo  Jam  profeetioiiis  e}iis  aliqim  ex  perte  eommo- 

iMn.  Unde  ne  ant  tlbi  seropttlns  ^  resideret,  ei  to- 

lenies  rorsitao  Ecclesl»  copolari  toa  caotio  prs»blan- 

ila  differrett  fidem  mbimos  non  um  tibi,  qol  ejus 

lldei  cDmmonlonlqoe  «  sodaris,  qoam  fais  qui  in  ea 

soliBcribenies  '  tibi,  Id  esl»  nob's  per  le  voloerint 

sodari,  diloctlsilme  frater.  Qoapropter  si  sopn  dl- 

ciQS  Alius  meos  Vlialis,  et  bi  qol  com  eo  sont  libi  vo- 

luerlnt  aggregarl,  primom  debenl  in  ea  expediiione 

fidei  sobscrlbere,  qom  apud  Nlcsam  pla  Petrom  vo* 

luntate  firmaU  est. 

1.  Quod  fnl^grnmi  Aotfiiji«fii  ^u$eeperit  Ckrkvu  sbtf 

pMcnfe. 

Dewde  qooninm  ncnM>  poiest  fotQris  yulneribos 

adbibere  medlcintm»  ea  haBresis  eradlcanda  esi,  qna 

postea  in  Oriente  diciuir  pullulasse»  idesl,  confiun- 

dus  ipse  sapienlim  sermo  Fiiias  Dei  bumanom  sus- 

ceptsse  eorpos,  animam,  Bcnsum,  Id  est,  Integrom 

Adam,  el,  ot  ezpressius  dicam,  tonim  loierem  no* 

•  In  iEm. :  /nieiguHiifiir  deereia  nuesdam  prmulum 
Ram&Honm  ad  (idm  regulam  ecele$uutieam. 
•  ^  Et  Bibl.  Reg.,  Ger.,  Tol.  I.  in  Ahr.  et  rellqois  : 
scripii/iif* 


A  tirum  sine  peccatobomfaiem.  Sicutl  enknconfiienies 
ttom  bomaimm  soseepisse  corpos,  non  sutim  ei  el 
bnmanas  fitionim  adjmigimos  posslones,  Hi  ol  dl- 
centes  eom  soseepisse  el  hominis  aniqMm  et  seosnm, 
non  suiim  dkimos  et  cogitationom  eoib  bomftnarom 
sobjaeuisse  peeoaio. 

II.  Qnod  niiiM  eit  ChneUu  auie  neeuia  ex  Paira  nalw, 
ei  in  tempare  ex  Yirgine  edituM. 

Si  quis  sotem  diterit  Verbnm  pra  honmno  seiiso 
in  Dooiiui  carne  TersatHm,  bunc  caibolica  Eoclesia 
aiMibeoiatbixat ;  2  necnon  et  eos  qui  doos  in  Sal* 
Ttiore  Alios  confiteutur,  id  est,  alium  tnu  incanm- 
tionem,  ot  alium  post  assomptionem  camts  et  Vir^ 
giiie,  et  non  eumdem  Dei  Filiom  et  ante  et  posien 
B  confilentur.  Qoicunque  buic  epistiilas  subscribere 
Toloerit,  iu  Umen  ot  in  eeelestasilcoscanones,  qoos 
oplime nosti,  et In  Nicmnam  fidemanusobscripserit, 
bonedebeas  absqoealiqiia  ambiguiiale  suscipere; 
non  qood  bcc  ipsa  qum  nos  subscrtpslmus  non  po« 
toeris  contertentkm  sobscriptioni  proponere,  sed 
qood  tibi  conseosos  oosier  lUiemm  in  suscipicndum 
•  iribott  etemphim. 

•  Bibl.  Reg.,  eammueatianique. 

d  Et  ifim.,  Bibl.  Reg.,  Esc.  5,  A^  Tol.  I.  In  reli- 
qnis :  ecribentee. 

•  i<£m.,  I£s«*.  5,  euidpienda* 


II 

BPISTOLA  EJUSDBH  PAP^  DAMASI  AD  EUHDfiH  PAULU^UH. 


I.  De  damna:iane  quarumdam  heere^earum. 
Post  conciRom  Nicaenom,  qiiod  In  urbe  Roma 
posten  congregatum  est,  catholicl  episeopi  addkie- 
ruiitdeSpirilo  sanclo  :  et  quia  postea  is  error  ino- 
letlt,  ot  quidsm  ore  sacrilego  aoderent  dieere  Spi- 
rititm  sanctum  factom  esso  per  Filium,  aiiaibema- 
titamos  eos  qoi  non  toU  liberute  proclamant  enm 
cuiu  Patro  et  Filio  unios  potesuiis  esse  atque  sob- 
%Uuti«»  Anatbematitamos  quoqoe  eos  qui  Sabellii 


G  f  equuniur  errorem ,  eumdem  dicentes  Patrea  esso 
qnem  et  Ffllom.  Ansflbemailumns  Ariom  aiqoe  Eo- 
nomiom  qoi  peri  impieuie,  lieet  Mk-mone  disslnaili, 
Fiiiom  ei  Spiritum  sanctom  asserunt  esae  creatncas. 
Anatbematitamos  Macedonianos,  qol  tlo  Arii  slirpe 
fenienies  non  perfidiam  moUTeront  sed  nomen.  Aim- 
Itaemstixamus  Pbottnum ,  qni  Eblonis  hmresiin  iii* 
staoral,  qui  Dumlnum  Jesum  Christom  Unlum  ex 
Maria  confitetur.  Anathematitamtts  eos  qai  dooo  i- 


m  RPiSTOLiii;  DECnETALES.  --  SHUCa  PAP.t:  63:j 

fiot  asscrunl,  UNiim  ante  s.-ecula.  et  alleruni  post  A  Filii  ei  Spiritus  6aocii,  arquules » scmper  viveutes. 


assumpliooem  carnis  ei  Virginc,  Anaihemaiisanius 
ros  qni  pro  liomiiii!!  anima  raitntfali  *  et  inlellisi* 
biii  dicuMt  Yerbuin  Dei  iu  buinana  carne  fersstum, 
cum  ipse  Pilius  sii  Verbum  Dei  et  non  pro  aniroa 
raiioiiali  ei  inCelligibili  in  suo  corpore  fuerit,  sed  pro 
iiofttra,  id  esl,  raiionalem  et  inielligibilem  sine  pec« 
rato  aniinam  susceperit  atque  salvaverii.  Anaibema- 
ticamus  eos  qul  verum  FiliMin  Dei  extensione ,  aut 
collectione  et  a  Paire  separaium  in  substantiam  et 
finem  habltururo  esse  contendunt. 

Si  quis  non  difterit  semper  Pairem.  semper  Filium» 
somperque  Splritum  saBctum,  anatbema  sit* 

Si  quis  non  dixeiit  Filium  naiuro  de  Patre,  id  est. 
de  subslanlia  divina  ipsius,  analhema  sit. 


omiiia  contjiienles  vi>iliilia  et  invisibilia,  omnia  po- 
tenics,  oinnia  judicames,  omnia  vivificanles,  omnia 
racienies,  omuia  salvanies,  analhemu  sit. 

Si  quis  noo  dixerit  adoramlum  Spiritum  sanctuni 
ab  omiii  creatura ,  sicul  Filiuiu  et  Pairero ,  anatiic- 
nia  siu 

Si  quis  de  Paire  et  Filio  b  iie  seuserit,  ei  de  Spi- 
rilu  saiicto  non  recle  babuerit,  li:ereticus  eril :  qiiod 
oinnes  bxrelici  de  Fillo  Dei ,  et  do  Spiiitu  sanet» 
malc  seiiiientes»  iii  perfidia  iud;coruin  el  Geniiliuni 
iiiYeniunlur. 

tt.  De  nmtale  Trwinaia, 
Quod  sl  quU  patialur,  Deiim  Paiiein  ditens,  el 
Deiim  Filliiro  ejns,  et  Doniliiiin:  Spiriliim  sancium 


Si  quis  noo  dixerit  Verbum  Domiiii,  Filium  Dci  B  Deoi  dicl ,  el  noii  Deom ,  propirr  uii:im  diviniialeui 


Deum,  et  omnia  posse,  et  omnia  nosse,  etl^alri  rqiia- 
lem»  anathema  sii. 

Sl  qois  dixerit  qood  in  carne  constitutus  Filios 
Del,  com  esset  lii  tcrra,  In  coBliscum  Patreoon  erat, 
aoalhema  sil. 

Si  qois  dixerit  quod  in  passiooe  crucis  dolorem 
sustioebat  Filius  Dei  Deus,  et  non  caro  cum  aniroa, 
qiia  Indiierat  formam  servi  quam  sibi  Mccepcrat,  si- 
eui  ait  Scrlptura.  anaihema  sil. 

Si  quis  000  dixerit  qood  io  caroe,  quam  assum- 
psii  Christos,  sedel  ad  dexteram  Pairls,  in  qiia  fco- 
lums  esl  judicare  tivos  et  mortuos,  aoaihema  sil. 

Si  quis  oon  dlxerit  Spirilom  sanclom  dc  Patre  esse 
vere  acproprIe,sicut  Filius,de  divina  subst  ntia, 
et  Deum  verum,  anaihema  sit. 

Si  quis  non  dlxerit  omnia  poase  Spiritum  san- 
cium,  omnia  onsse,  et  ubique  esse,  sicut  Filium  et 
Pjtrem,  aoatbema  sit. 

Si  quls  dixerit  Spiritum  sancium  faciurum  aut 
per  Filinm  factom,  aoaihema  sit. 

Si  quis  oon  dixeril  omnia  per  Filium  el  Spirilura 
saoctum  Patrein  fecisse,  id  est,  visil/i  ia  et  invisibi- 
li:i,  anatberoa  sil. 

3  Si  quis  non  dixerit  Patris etFilii  eiSpiritiis  sancli 
uiiaui  divinitatem,  potestatein,  m»j()>taiem,  poten- 
tiam,  unam  gloriam,  dominationem ,  unum  regnuin, 
atque  unam  voluntaieoi ,  ac  veritatem ,  analhema  sil. 

Si  qois  ires  personas  non  dixerit  veras,  Patris,  et 

*  Ger.,  raiionabiU.;  sicqoe  postea. 
i>  Bibl.  Reg.,  Esc.  3,  existimei. 


et  potcntiam ,  quam  credimus  e&se,  ei  sciinus,  Pairis, 
et  Fllii,  et  Spiritiis  sanctl :  snblrabens  autem  Fi- 
lium,  aut  Spiritum  sanctum,  iia  solum  acstimet  ^  essc 
Deum  Patrem ,  dici ,  aut  crcdi  unum  Deum ,  analhe- 
ma  slt. 

Omnibus  iino  iudcls ,  quod  oomeo  deorum  in  an- 
gelift  et  iii  saiictis  hominibus  a  Deo  esl  positum  ei 
donatuin ;  de  Patre  aotem,  ct  de  Fillo,  et  de  Spiritu 
snncie,  propier  nnam  et  sequalem  divinilatem  non 
noiHco  deoniro ,  sed  Dei  oobis  ottenditor  atque  in- 
dica  ur,  ul  credamus  quia  lu  Patre  el  Filio  et  Spi- 
#iiu  sanctt»  solummodo  ba|itizamur,  et  ooo  lo  archaii- 
getorum  nominibus  aot  angelorom ,  qoomodo  h:L*rc- 
lici,  aut  judasi,  aui  Gentiles  deroeotes  faciunt.  IIjcc 
ergo  satus  Cfaristianorum  est ,  ut  crcdentes  Trinitati, 
fd  esi,  Pairi,  et  Flllo,  etSpiritul  sancto,  In  eo  verani 
solamque  unam  divinitatem ,  et  polenllam,  majesia- 
lem  et  subsianiiam  e^imdein  esse,  sine  dublo  crc- 
damns. 

111.  De  «  $acerdoiibui  qui  de  eccleiiit  $ui$  ad  eede- 
9ia$  aha$  migraveritnt. 

Eos  aoteni  sacerdotcs  qui  de  eciiesiis  ad  eccle- 

sias  migraveroot ,  tandiu  a  communione  oostri  ba- 

beamus  alicnos,  quandiu  ad  eas  redierint  civitates 

io  qoibiis  primuro  suot  constltuli.  Quod  si  alitis,  atiu 

traosmigraoie ,  lo  locom  viveoiis  urdinatus  est ,  taii- 

diu  vacet  saccrdotii  dignilatc  qui  siiam  deseroit  civi- 

lalem ,  quandiu  succes  or  ejiis  qiiicscat  in  Doniiiio. 

*  Itt  Excusis  deei»l  paragraplius  bie^ 


III 

EPISTQLA  SIRIGII  PAPiG  AD  EUMERIDM  TARRAGMIBNSEM  EPISGOPUM. 

Be  Arianii  calholieiB  non  rebaptixandis. 


Siridiis  Euoierio  Tarraconeosi  episcopo  salutem. 

Direciam  ad  deeessorem  nosirom  saoct»  recorda- 
tionis  Damasom  fraleroitalis  toa  relatiooem  [JSm.^ 
precatiooem] ,  me  jaro  io  scde  ipsius  coostituto, 
quia  slc  Bominos  ordioavit ,  invenl,  qoam  com  io 
con?enlu  fralruto  sollicllias  legercmos,  taota  love- 

*  Ex  i£iD.,  nihl.Reg.,  Esc.  5*,  Tol.  f.  Iii  Alf.  et  reliquis» :  cif/ui. 


oimos  qiuB  repreheosiooe  ai  correctiooe  siiii  digna , 
qoama  oplaremas  laodaoda  ci*gooscere.  £t  quia  4 
iiecesse  oos  erat  io  ejus  labores  corasqoe  succedere, 
cui  *  per  Dei  gratlam  successimos  iu  honore,  faolo, 
ui.  oporiebai,  meas  provectionis  prius  indicio,  ac 
aingul.i,  proot  Domiiio^  a.spirare  digiiatus  est,  cuH'. 


€;i  COLLECTKI  CAXONUM  S.  IKDORO  IIISPAL.  ASCftlPTA.  6:>i 

kul'aiioiit  luae  responiuni  compeleos  non  negamus  A  poscunt,  moroento  temporit  eipe('ti   regcneraiimiis 


4|iHa  pro  orfirii  noeirl  conttderatione  n^n  e>i  nobit 
cli^tiwukire ,  non  *  Uicere  etl  libi^rUt  qMibot  major 
cuiiclit  cbrielltnae  religionit  lelut  incumbit.  Poria- 
nitit  onera  onnium  qui  gravantiir;qttin  inio  baec 
porfat  Ia  not»i8  beaiut  Peirut  apottnlnt ,  qui  iiot  In 
omnibo^  ui  ^  confidimus ,  adminlsiraiionit  tu»  pro- 
lefei  et  toetur  bcredes. 

1.  D^  Arhnii  a  cathofkii  non  (apftsantfff  «. 
Prima  haqoe  paginx  loae  fronte  tlgnasti  baptizatot 
ab  impliS  Arianlt  plnriinos  ad  fidcm  catboKcam  fc- 
tlinare,  el  qootdam  de  fratribut  nottrit  ensdem  de- 
naoTellebaptiiare;  quod  non  licet,  cum  boc  fieri 
et  Apostolns  ▼eiei,  ei  c«pones  contradic^ini,  et  posi 
catsatum  Arimiiiente  cnnciliiim  roissa  ad  provliidas 
a  Tenertnda^  memort»  praedecessore  nieo  Llberie  ge- 
neralia  decreti  probibcant :  quod  not  curo  Nova- 
lianls  aliisque  bff^reticls,  sicut  e4  in  synodo  cotisti- 
intumv  per  InTocationem  snhro  septiforrols  Spiritiia 
eplscoiialit  BMnus  iropositione  catliolieoruni  coiiTeo- 
tni  sociaroos  :  qiiod  eiiam  toios  Oriens.  Occldensqoe 
custodit  '  a  qoo  tramite  ▼os  qooque  posl  b«c  ml- 
nJnie  roi.Tcnlt  deviari,  si  non  foltb  a  no«iro  collegfo 
sjiiodali  sententia  separari. 

IL  £/l  jfrtcter  pQ$€ha  el  pinUeotten   non  eelebrelur 

boptiemut. 

Scqoltur  delnde  de  baptiaaodorom  tompore,  prooi 

onicttiqoc  libitum  fuerit,  Iroprobabllls  et  emendanda 

ronrosls  qiise  a  no^trlt  contaeerdotlbot,  qnod  eon- 


B 


praemia  rontequai.lor.  Ilacienat  erratiim  in  bac  parit 
torflriaL 

Nonc  prxratam  rcgolam  oiiines  jam  leneant  tacer- 
dotet,  qoi  iiolunl  ab  apottollc»  pcHr»  tnliditale  di- 
fclli,  tuper  quam  Cbri>lut  universalem  construxit 
Ecclesinni 

IIK  De  apoetatw  ab  Eecletia  eeparandlt, 
Adjeclum  esl  eiiam  quosdam  Christianos  ad  apo- 
stasiain,  qood  dici  neras  est,  iranscimtet  ei  idoio* 
rom  coltu  ac  sacrificlorum  coni.iniiiiarione  prorana- 
tos  :  qiios  a  Cbristi  corpoieci  sangunc,  quo  dudoro 
redempti  roeranl  reoasccndo ,  Jubenius  absriJi.  Ct 
si  resipiscentes  rorle  aliquamlo  ruerUit  ad  laroenta 
conversi,  bis,  qiiandiu  vivuiit,  agenda  pcenitentia 
est,  cl  in  ulilmo  fine  suo  reconciliaiionis  gratia  tri- 
buen<la,  quia,  docente  Domiuo,  nolumus  mortem 
peccatoris,  sed  ul  convcrtator  ei  vWat. 

IV.  Quod  non  /icMlai/sriiissponsom  in  MofrtiROiiiJ 

jwra  iortiru 

Dc  oonjugali  aotem  f  ebilione  rcqiiisisli,  si  despon- 

satam  alii  pnellam  altcr  In  malrirooniaro  possii  ac- 

cipere  :  boc  ne  flal  modis  oronibos  inbibemutt  quia 

illa  benediiiio,  quam  nopturae  taccrdoslmponit,apod 

fidclea  cojosdam  sacrilegil  Inslar  esl  si  ulhi  irant- 

grestione  violelur 

5  V.  De  hi$  qul  aeeeptam  pmuitentiam  ndnime 

eervaeerint. 

De  bia  vero  non  incongrue  dileclio  tua  aposUili- 


moii  dicimus,  non  ratione  aocloritalis  alicojos  sed  C  ^"  selcmcredidit  coiisolcndam,  qui  acia  poeniteu- 


soia  temcritaie  prasumHor,  ul  paaslm  ac  llbere  na- 
laliills  CbriFti»  seo  apparltionis.  neenon  et  apoatolo- 
rnro  aeo  marlyrom  fettif iiailboa  Innoroeras,  ol  ad- 
serit,  plebct  baptitmi  royaterion  cooteqoantor,  eom 
boc  tfbl  prif llegimn  ei  apod  noa,  et  apud  omnea  ee- 
cletiat  doffllMicom  tpecialiier  eom  pcntecoale  toa 
paaeha  derendat.  Qoibna  aolla  per  aonom  dleboa  ad 
ftdem  eonfloeniboa  generalla  bapliaaalia  iradl  eon- 
fonll  aaersrornu,  hlt  dontaial  eleciia,  qoi  ante 
^dragbita  fcl  eo  ampliua  diea  uomen  dederint,  ei 
eiorcitmit  qnotldianitqoe  oratlonibiit  atqoe  jejooiia 
foerini  expiati,  qoaicnot  apottolica  impleatur  illa 
pneeepiio,  ut,  espurgato  rermcnto  ftieri,  nofa  Inei- 
piaietae  eontiertio.  Sicui  ergo  patcbalem  rofe- 


lia,  tanqoam  canet  ac  toet  ad  vomitot  prittinosei  vo- 
lotabra  redeoniea,  etroiliUaecinguluiii  ct  ludicrat  fo- 
lopialea,  et  nof a  conjagia,  el  inbibiiot  deuuo  appc- 
lifereconcobilot,  qoororo  prolct^am  incontineuilam 
generaii  pott  absolutionero  filii  prodidcrint  *•  Do 
qnlbot,qiiiaJaro  suflhigluro  non  b;ibcni  poeniiendi,  id 
dnxlrous  deceruendum,  ul  sola  intra  ect-leaiam  fiJeli- 
btts  orationejongantur,  sacrlsmystcrioruro  cciebri- 
lalibaii,  qoamfls  non  roereanlur,  iniersini;  a  Donil- 
nicae  aoiem  monsas  coufivio  segregcntur,  ul  bae 
saltem  districtione  correpii  ei  ipsi  in  se  sua  erraia 
casiigeni,  el  aliis  exemplum  tribuani,  qualenKS  ah 
obtcenit  copidiialibut  e^lralianlur,  Quot  Uineii* 
quontam  camaii  rragilitate  cecideruni,  viatico  nau- 


renlUffl  in  nollo  diclmot  etae  niinoendam,  iu  inran-  D  oere,  coro  ad  Dominom  cceperinl  pmficitci,  pcr 


llbot,  qoi  necdom  loqiil  pomerinl  per  seuiem,  fd 
hit  qoibot  in  qnalibel  necettita:e  oput  roerit,  tacri 
onda  baptitmatit  orooi  f olaroos  celeriute  succorri, 
ne  ad  noalramm  pemielemteadal  animarom,  si,  ne- 
galo  desidcranlibos  fonte  aalourl,  e^^iens  uniisqois- 
que  de  sascolo  et  regnom  perdal  ei  f  liam.  Quicon- 
qoe  eilam  dlscrinsen  naorragH,  bosliliuils  incorsom, 
obtidionit  ambigoom,  fol  eojoalibet  corporalit  aegri- 
ladlala  deaperaiionem  faielderint,  ei  tibi  nnico  cre- 
doKtaiia  aoxlllo  poposeerini  tnbf  enirl,  eodeni,  qoo 

•  JEm.,  Bibl.  Reg.,  EtcS,  4,  T.  I,  i,  Ger.,  Crg., 
noN  Cfl  tacere. 
I»  Ex  iCni.,  Esc.  5,  Bibl.  Reg.,  Tul.  1.  In  reliqijis : 


Gomroonionit  gratiam  f  ulumiit  soblcvari.  Quam  for- 
main  ei  circa  mulieres,  quas  se  post  pamiieniiam  u- 
libos  poUallonibus  deflnierani,  aerf andam  ease  ceu- 
semua. 

VI.  De  monnchie  H  ttrpmbue  proponlmm  mem 

ienantihne, 

Praelerea  roonachnmm  quoadam  atqne  monaclKi* 
ram,  abjeclo  pMpotilo  sanctiutbi,  In  uniam  prole» 
auria  demersot  etse  latrtviam,  ni  prios  clancnlo  f e* 
lul  aob  monasteriornm  praeuslo  illielu  ae  aaerilOKa 


iffS. 


•  JUb.»  Bibl.  RegM*E8c.  S,  ToL  I,  9,  re^Hi' 


<t  ^m.,  nibl.,  Rfg.,  Esc,  ^^potfhaf, 
*  Mm,,  Bibl.  li.,  Csc.  5,  k^prodMrunt, 


<S5 


EPISTOLiS  DKCRBTALBS.  -  SnUCII  PAPiB. 


83A 


M  eoniafioiie  iiiiseiieriiii,  poeiei  vero  in  abruptum  A  num  emnee  ttcer^olee  tC^iie  levii»  insoluliili  lego 


eonerientiae  despentione  perdoeti  de  lllieitis  e'«in- 
plestlNis  litiere  filios  procreeTerini,  quod  cl  piibticae 
teg es  ei  ecclesiastica  }ura  eondemnant.  ilas  igiinr 
iupodicas  detesubilesque  personas  a  monasierio- 
rtnn  emtu  ecclesiamroqtte  convenlibus  eliminandas 
e-se  maiidamus,  quatenus  retnism  in  suis  ergutulis 
laiituro  faeinus  cuniinua  iamentatione  defleiites,  pu- 
rilieatorio  poeslnt  pmnitudinis  igne  decoqui;  ut  eis 
vel  ad  morlem,  solius  saltem  misericordiae  intuitu» 
per  comiiianlonis  graiiam  possil  indulgentia  subve* 

oire. 

¥11.  De  mimirii  ineontlnenHhu, 

Veniamos  nune  sd  sacratisslmos  ordines  clerico- 
rnro,  qooi  In  Tenerandae  religionis  injuriam  ita  per 


eonsirlngimur,  ol  a  die  ordinalionts  nostrae  sfbrieiail 
ac  pudiciiia  el  corda  noslra  maneipemus  et  eorpora, 
doramodo  per  omniih  Deo  nostro  In  hie,  qnm  qiioii^ 
die  offerimus,  sserificiis  ptaceamns :  Qm  Mmem  tn 
corjie  iunt^  dtcente  eledlonis  ▼ase«  Deo  plmcef$  -nom 
powMHl.  Vos  ««fMi  jam  non  esiis  tn  coriie,  sed  cii  spf- 
fitu^  si  ramen  fpiriliif  Od  0  kokiUai  in  0061«.  £l  «bl 
poteril,  nlsi  in  corporibof,  sleut  legimus»  aanetia 
sanctne  Del  Spiritus  habilare?  Cl  quia  aliquauti  de 
quibus  toquimor,  ul  loa  sancilias  relulil»  ignorationo 
bpBosesse  se  deflentt  his  bac  conditioiio  misericor* 
diam  dicimus  noii  negsndam,  ut  siiie  uilo  bonoris 
aogmenlo  in  boe,  quo  detectj  sunl,  quaNdln  vixerint^ 
oificio  persevereot,  si  laroen  posl  hxc  contineutes 


vej.tras  proTinclas  calcatos  aique  confusos,  cbariiate  '  •ese  studueriot  esblbere.  Ui  TeiD»  qui  Uiiciti  privile- 


iiia  insinnante,  reperimus,  ut  Jereroiae  nobis  voce 
dicendum  sil :  Qiits  do^tt  captii  meo  aquiam  et  oculi$ 
meii^fmtlem  Inmfmarum  et  llebo  popUum  hune  die 
at  nocuf  Sl  ergo  beaios  propheta  ad  logenda  popull 
peccata  noa  sibl  alt  lacrymas  posse  sofficere ,  qoanto 
nos  possumus  dolore  percelli,  cum  eorum,  qui  in 
Dostro  sunl  eorpore,  coropellimur  faciuora  dcplo- 
rarOt  quibus  praecipne  secnndum  bealum  P&ulum  In- 
stantia  qootldiana  et  sollidtudo  oinnlnm  eccleslaruni 
indeslnenter  incumbit?  Quis  enim  inflnnatur  el  ego 
non  Infirmor  ?  Quis  seandaliiatur  el  ego  non  uror  ? 
Plurimos  autem  ^  saeerdotes  Cbristi  atque  levitas 
post  longa  consecralionls  su»  tempora  lam  de  con- 
jaglis  propriis  quam  eiiam  de  turpl  collu  soboles  di-  q 
dicimus  procreasse»  ei  crimen  suum  bae  prjseri- 
plione  defi^ndere,  qua  In  Veterl  Testamento  sacer- 
dotibos  ac  mlnistris  generandi  facollss  legitur 
altribota.  Dicat  mibi  nunc  quisquis  ille  est  seciaior 
llb:dinum  praeceptorque  Titiorom,  sl  aestlmat  quod  « 
in  lege  Moysis  passim  sacrls  ordinibus  a  Deo  laxata 
sint  frena  liixoria! ,  cur  eos  quibus  commitieban- 
lur  sancta  sancloruro  praemonel  dicens  :  Saiicii 
esioif ,  ^Mta  ^  ego  ianetue  $um  DonUnui  Dem  veitert 
Cur  eilain  procul  a  suis  domibus  anno  Ticis  sum  in 
leniplo  habitare  Jussi  sunl  sacerdotes?  Ilac  Tidelicel 
raiione,  ne  tel  cum  nxoribus  possint  camale  exer* 
cere  coramercium,  ut  conscientise  Integritate  fulgen- 
tes  aeceptabile  Deo  mnnus  oflTerrent.  Quibits,  ex 


gii  excusalioue  niiotttur  ubi  sibi  aeserant  voteri  hoc 
lege  coneessum,  noforioi  se  ab  omni  eccleaiasilco 
bonore,  qno  indigne  usi  sunt,  apostolicm  sedis  aucto» 
riiate  dejeeios,  nee  unquara  posso  veneranda  attre- 
eure  rays:eria,  quibus  se  ipai,  duni  obscouis  ciipidi- 
taiibus  inhian*,  prifaveruni.  El  quia  exempla  pra^ 
aenlia  caf ere  nos  praeuiouenl  iu  (uturum  :  Si  quilibei 
episcopus,  piesbyter,  atquo  diaeonua,  quod  non 
optamus,  deiiiceps  fueril  talis  iiif cntus,  jam  nune 
sibi  oiiiiieiu  per  nos  indulgentiai  adiium  Inlelligal 
obseratuin ;  quia  (erro  iiecesse  est  e&scindaniur  f  oN 
nerii,  quae  ronientornm  non  senseriut  mediciiiam. 

VIII.  QuMUi  dekemu  ad  ekrieaku  o/icium  peroenin. 
Didicimus  etiam  liccnter  ac  libere  inexploratae 
fliae  faomlnes,  qoibuaetfaira  lueraot  numerosa  eoojo* 
gia,  ad  praefatas  •  dignilates,  proui  cuique  llbuerii*^ 
aspirare.  Quod  non  lantnm  illia,  qui  ad  haec  immo- 
dmrau  arabitione  perfooiunt,  quaniura  raetropollla- 
nis  speeialiier  pontiflcibns  irapuiarausy  qui  dura  ia* 
bibitis  ausibus  connif enl,  Dei  nostri,  qoantum  in  so 
esi,  praeeepln  eotttenmont.  Ei  ui  laoeamua  quod  ai- 
lius  auspiramua ,  ubi  lllud  eal  quod  Deus  noeter  dala 
per  Mo|sen  lege  consliluil  dieens  :  Saeerdotoi  wm 
oemel  nubamf  Et  alio  loeo  :  Sacerdoi  '  uxorem  oirf^ 
nem  aeci^at^  non  vidnam,  non  repudiatam^  non  mero' 
trieemf  Quod  secutua  apostolus  ex  persecuiore  prrn- 
dicalor,  unius  uxoris  f  irum  lara  sacerdotem  quam 
diacoiiom  tteri  debere  mandaf it.  Qu»  oowia  lia  fo- 


plelo  deserf  itlonis  suas  Cempore,  uxorls  usns  sollus  D  »^*rom  regionnm  despiciunt  episeopi,  qoasi  iii  eon- 


suecessionis  causa  fueral  relaxaius,  quia  non  ex  alia 
nial  ex  trlbu  Lcf  i  quisiuaro  ad  Dei  roinisterinm  fue- 
rat  prdeceplus  adro-tti.  Unde  et  Dorolnos  Jesus,  cnm 
noe  suo  illustrassel  adfeiito,  in  Efangelio  protesta- 
tur  qiiia  legem  frnerii  implere,  non  solfere.  El  ideo 
Erclesiae,  cujus  »pon!(ns  esl,  formam  casliiaiis  foluit 
splendore  radi:ire,  nt  In  die  Judicii,  eum  rursns  ad- 
▼enerit,  sine  roacula  el  ruga  eam  possil,  »icut  per 
Apostolum  suum  Insiituil,  reperire.  Qunrom  sanctio- 


"  iEro.,  paipeMi  mei$. 

^  ifim.,  Dibl.  R<*g.,  Ek.  S,  A.  ToI.  I,  Urg.,  Ger., 


•  iEm.,  Bibt.  Reg.,  Ese.  5,  4,  Tol.  I quia. 

^  iEra.,  Bibl.  Reg.,  Kk.  5, 4,'Ger., Urg.,  Tol , 


trariom  magia  fuerint  con&titula.  Et  quia  non  est 
nobls  de  bujusmodl  iisurpationibus  s  negligeudom, 
ne  nos  indignanila  Dorainl  fox  josta  corripiai  qua 
dlcit :  Ftde6as  fiurem  et  eurreboi  enm  eo,  et  ponebao 
tuam  eum  aduUerie  poriionem;  qoid  ab  uiiifersis 
posihac  eccleails  sequendum  sit,  quid  f  ilaudum,  ge- 
nerali  pronnntlatione  decernlmus. 

IK.  De  elerieofum  coHvereatione» 
Quicunque  itaque  ae  Eeelesim  f  of il  obsequiia  a  sua 

if  Mta  et  ego, 

*  iEm.,  Ek.  S prirafai. 

f  ifim.,  Bibl.  Rfg.,  Ek.  3,  4,  Ger.,  Drg.»  Tol.  I, 
^eacerdotei afciptani. 

s  Bibl.,  Reg.,  Ek  5 ...,.  uiurpatiom. 


m 


COLLCGTta  CA?H}NDM  S.  ISIDOKO  IIISPAL.  ASCtUPTA. 


C3« 


tnranlla,  anta  piilMrUlis  amos  kipinari  ei  iMtomiii  A  1IV«  Dt  dericit   mI  pmmfeiUiam  ptfr  %mp9Mi»nt%n 


iebel  mittisierio  toeteri,  qol  ab  aceesiu  adolescenlMS 
Mqoe  ad  Irieesiinani  «Utls  soc  annmn,  sl  probabili* 
ler  Tiieril,  una  tanloin  el  es,  qoam  ? irglnem  com- 
niunl  per  sseerdoiem  benedieiione  percepti  •  nxore 
eonienins,  aeolyibos  vel  subdiaconus  esse  debebit ; 
postqtto'ad  diaeooll  gradum,  si-se  ipse  primitus  oon- 
linentia  pneeunie  digntim  probavertl»  aceedal :  ubi 
sl  ulm  quinqne  annos  toudsbiliier  nunistrsTerii, 
eongmo  presbylerlum  consequeuir  :  eilnde  posi  de* 
eenninm  eplseopalem  eaibedram  polerll  adipisci,  si 
lamen  per  bse  tempora  iolegrius  Titae  ac«fidei  ejus 
liierii  approbata. 


niONNS  taeerdolu  non  accipimUm 
Uliid  quuque  nos  par  fuit  providere ,  ut  sicul  poa- 
nileotiaiu  sgore  cuiquaiii  ucui  coiiceditur  clericoruiii , 
ita  et  post  pcBnitudinem  ac  recoiiciliaiionem  oulli 
oiiquaui  laico  liceat  tioiiorein  clericutus  adlpisci , 
quia  quamvis  sint  omniiiro  peccaioruin  conlagioiie 
mundaii,  uuila  tsmen  debeni  gereiidorum  saeranien« 
loruffl  instrumenta  suscipere  qui  dudum  fueruui  ^ 
vasa  vitioruro. 


XY.  Di  pmmUntibM»^  9ei  diMmis,  uu  vidud?  mariih, 
ttl  noH  permtianiur  aaordinem  etericalue  *. 


Kl  quia  bis  omnibus ,  qum  iu  reprebenskinem  ve- 
niunt ,  sola  excusaiio  ignoratioois  obtendltur ,  cui 
nos  iolpriro  solius  pietatis  iiRuitu  necesse  esl  cle- 
Qui  vero  jam  «Uto  grandmTus  melioris  proposiU  '  nenter  ignoscere ,  quicunque  pcenitens ,  quicunque 


1,  De  Itti  ^  ^randmi  in  eaermm  miUtiain  eommr* 

luttlmr. 


oonveraione  prov oealos  ei  hileo  ad  sacram  mlliiiam 
penrenire  fbslinal,  deslderil  sni  frueinm  non  allier 
oblinebil,  nisl  ex  eo  quo  bsptiaatnr  lempore  siatim 
leciorum  aut  esoreistarum  numoro  soeielur,  si  la- 
men  eom  unam  babuisse  vel  habere  et  banc  virginem 
accepia^o  consiei  niorem.  Qni  dum  iniiiaius  fueril« 
oaplelo  bleiinlo,  per  qulnqnennium  allod  acolytlios 
vel  sobdiacomia  lial,  el  sic  ad  diacoiili,  si  per  haee 
tempora  dignus  Jndicalua  fiieriit  promovealor  ofll- 
dnm  :  el  eiiiide  jam  ncccsso  lemporum  presbyto- 
rium  vel  opisci^um,  si  eum  cleri  ac  plebis  evocaril 
eieclie^  noa  immerito  soriielur. 

U»  De  ekridi  ^  ad  ioemndai  nnpltes  iranseanli  al 

deponantur» 

Qnisqois  aano  elerieus  omi  viduam,  moA  cerle  ae- 
eundam  eoigogem  dnzerii,  omoleoelesinsiica^di- 
gnlialla  privieglo  mos  nndelnr,  laiea  lanlnm  sibi 
rnaMnnnlooo  ooncesssi  qnam  iin  demum  poicrii  |ma- 
sMoro,  si  nibtl  posiea»  proplerquod  banc  perdai,  ule 
qnicquam  adinitial. 

XIL  D§  femnk  qum  emm  ekrios  dekeani  kaUtare. 
Femlnns  vero  non  ^aa  csse  padmur  7  In  doniibos 
clorieoronK  nisi  ens  lantum  quas  prepior  solas  no» 
cessiintttnis  cauaa  habiuro  cnm  oiidett  synodns 
Miems  pormislt. 

XIII.  De  monaekorum  prmnotione  ad  elerum. 

Monacbos  qiioque  «  quos  tamen  morum  gravitas 


digamus ,  quicuiiqiio  viduas  marilus  sd  sacram  milt* 
lianf  indebite  el  ineoropotenler  irrepsil  ',  hac  sibi 
conditione  a  nobis  veuiam  Intelligat  rdaxatam  ,  oi 
id  magno  debeat  computare  benericio,  si  adempta 
sibi  onini  ipo  promotioois ,  in  boc,  qoo  invenilur 
ordiiie  perpelua  siabilltate  permaneat.  Scituri  post- 
hac  provinciaruro  orooium  suroml  sacerdotes  squod 
si  uitra  ad  sacroa  ordinea  quemquam  de  lalibus  cre« 
diderint  ad.oumendum ,  et  de  suo  el  de  eorom  siatu, 
quos  contra  canones  el  interdicla  iiostra  provexe- 
rlni,  congruam  ab  aposlolica  sede  promendam  esse 
sententiam 

Explicnimus  ut  arbitror ,  fraler  cbarissWue ,  unl- 
|i  versa  qum  digesla  sunl  iu  .querelam ,  el  ad  singulas 
causss,  de  quibus  por  iUium  nostrum  Bassianum 
presbyterum  ad  Romanam  Ecclesiam  uipote  ad  ca- 
pnl  lui  corporis  reiulisti ,  sufflcientia ,  quantum  opi- 
nor*  responsa  reddidimus*  Nune  fralernitatis  luae 
animum  ad  servandos  canones,  el  leoenda  decretalia 
constilula  magis  ac  niagis  iucitamus ,  ul  b«c  qn» 
ad  tua  consulta  rescripsirous ,  in  omnium  coepisco- 
porum  nostrorum  perferri  facias  nolionem ,  et  noii 
soluro  eorum  qul  in  loa  sunt  dioscesi  eon&iituti  •  aed 
etiam  ad  universos  Cartbaginenses  ac  Bvticos ,  Lu- 
silanos  atqoe  Gallecos ,  vel  eos  qui  vicinis  libi  coUi- 
miunl  ^  blnc  inde  provmcUs ,  ut  baec ,  qu  c  a  iiobis 
sunt  saiubri  ordinatione  disposiia ,  sub  litierarum 
tuarum  profectione  mitlantur.  Et  quanquam  staluta 


et  vitx  ac  fidil  insatulio  sancia  commendat,  cierl.j^g^ig  apostolicJB  vel  canonum  vcnerabilia  definiia 


corum  officiis  aggregari  ei  optamus  et  volumus,  ita 
ul  qul  intra  Iricesimum  annum  »:aiis  suni  digni  in 
minoribus  per  gradus  singulos  crescentes  promo- 
veantur  ordinibos ,  el  sic  ad  diaconatus  vel  presby- 
lerii  inslgnla  maturaD  «latis  coiisecratione  perve- 
olant,  nec  aaltu  ad  episcopatiis  culmen  ascendani, 
nisi  In  bls  eadem  ,  quae  singulis  dignitatibua  supe- 
rius  prsfiiimus,  toropora  fnerinl  cuslodiu 

•  Esc.  3,  Urg perceperiu 

^Ex  reliquis,  praeler  Alv..,  in  quo eeeU' 

maiiieo, 

<  Ex  reliquis,  praeler  Alvend..  in  quo....  ^uo^ftte. 

^  i£m.,  ilibl.  fteg.,  Esc.  4.  Ger.,  Tol.  1,  fuerinl... 
Esc.  4,  fuerant. 

^  Esc.  5.......  ciericalui  admtii» 


nulli  sacerdolum  D  imini  ignorare  sil  liberuni ,  uti- 
liiis  ^  Unien  et  pro  antiquiute  sacerdolii  tui  dile- 
ctioni  tuac  admodum  poleril  esse  gloriosum,  si  ca, 
quae  ad  te  speciali  nomine  generaliter  scripu  sunt , 
per  unanimiutis  tuae  soHicitudinem  in  unlversoruni 
fratrum  nastrorum  noiiiiam  perferantor ,  quatenus 
et  qujD  a  nobis  oon  inconsuUe,  sed  provide  sub  ni- 
mia  cautela  et  deliberaiione  sunt  salubriter  consti- 

'  Esc.  3,  Bibl.  Reg.,  frrepisril. 

s  ifim.,  fiibl.  Reg. ,  Esc.  3 ,  4,  Ger.,  Urgd.,  Tol. 
1..  8, antiitiiei. 

^  £x  leliquis,  praeler  Alv.^  in  quo...«  eomnHifaiii 

^  Ei  omnibus  Codicibus,  pneicr  Alv. « in  qtio 

utiliter. 


^7  EPtSTOLifi  OeCflETALES.  ^  SIIIICII  PAPifi.  65g 

luifl»  iatemerala  pemaneant,  et  omnibi»  in  posie-  ^  P»t«w  poicrit,  olMUiieiiir.  Datum  111  Mus  Febrae- 
nun  eicontiooibM  ediitt ,  qui  jen  nuUi  apud  nos     riu*  Arcadio  et  Bautone  eooaulilNit. 


IV 

fiPISTOLA  EJDSDfiM  SmiCIl  PAPiE 

Per  diverioi  epi$eopos  misea  adversus  Juvinianum  hasretieum  ejusque  socios  ab  E^elesice  unt« 

iate  removendos. 

8  Oplarem  semper,  fratres  chartssimi.diteciioniset 
paeis  vestr»  sinceritati  gaudia  nuntiare,  iia  iit  vicii- 
aim  disr  nrrentlbus  litteris  sospitatis  indicin  jiiyare- 
tur.*Al  vero  qula  non  patitur  quietos  nos  ab  incur- 
saiione  saa  Tacare  bostls  antiqnus,  ab  initio  mendai, 
Inimicus  veriiaiis ,  cmulus  horoinis ,  quem  ut  deci- 
peret  se  anfe  decepit,  pudiciliaB  adversarius,  Iiixuriae 
niagisier,  cmdelitatibua  pasciiur,  abstinentia  pu- 


cirous  t  et  experti  probaviroos ;  sed  nunquam  tales 
canes  Ecclesis  mysterium  iatraiiltus  fatigarunt, 
quales  nitnc  subito  hostes  (idei  erumpentes,  doctriua 
perlidis  polluti ,  ciijus  siiit  discipiili  verborum  Tru- 
ciibusprodiderunl.Niimque  com  alli  licretici  singula 
aibi  geiiera  quastionum  inale  inteliigendo  propo- 
siieriiitconvellere  aique  concerpere  de  divinis  iiisti- 
tutionibtts ,  isti  non   babeiites  vesiem  nuptialem  ^ 


Riettdoa,  odit  jejonia  ministris  sois  prsedicaniibos  '  sauciantes  catbolicos ,  Novi  et  Yeieris  Tesumenti « 

ul  dixi,  contifientiam  pervertenies,  spirito  diabolico, 
litecebroso  atquefictosermone  aliqiiantosChristianos 
coeperunt  jam  vastare,  atque  sux  dementi»  sociarep 
intra  se  contineptes  nequitias  sus  vlrus,  electis  bla- 
spliemiaa  suas  conscriptione  temeraria  publice  pro- 
diderunt ,  et  desperatx  mentis  furore  coiiciti  passiin 
lu  favorem  Genlilium  publicarunt.  Veruin  a  fidelissi- 
rois  Cbristianis  virls,  gencre  optlmis,  religione  pr«- 
clarii,  ad  meam  humrntatem  subito  scriptura  borri- 
fica  videturessedelata,  utsacerdotaU  judiciodetecta 
diviu^  legi  contraria  speciali  sententla  deleaotur. 
Nos  sane  nuptiarum  voia  non  aspernantes  accepl* 
miis  quibus  velaniini  intersumus »  sed  vtrglnes  Dco 
devotas  majoti  bnnorificentia  numeramus.  Facto 
igitur  presbyierio  conslltit  doctrinx  nosira;,  id  est» 
Christianae  legi  csse  contiarla.  tliide  apostoricum 
seculi  prxceptum,  quia  aliier  qnam  qnod  accepimus 
annuotiabant ,  omnium  nostrorum  tam  presbyiero- 
rum  et  diucouorum,  quam  etiam  totius  cleri  una  facta 
foit  sententia  ut  Jovinianus,  Auxentius,  Genialis, 
Cerminator,  Felix,  Ploiinus  >»,  Martianus ,  lanuarius 
et  liigeiiiosos,  qui  auctores  novae  haeresis  et  blasphe* 
miae  invenii  sunt,  divina  sententia  et  nostro  Judiclo 
in  perpetuum  damnati  extra  Ecclesiam  remaneant «. 
Quod  cusiodituram  sanctitatem  tuain  non  d  ainbi- 
gens  h«c  scripia  direxi  per  fratres  et  eoropresbyteros 
ineos  Crescentemy  Leopardum,  ei  Alexandrum  ,  qui 
religiosiaimom  ^  fidd  ofBeium  possint  spiritu  adlm-^ 


dum  dicit  esse  soperfloa»  spem  non  babens  de  futn- 
ris ,  Apostoli  sententia  repercussus  diceniis  :  If «i- 
dmcemus  et  MamMS^  erasetiim  moriemur.  0  ioieiix 
attdacia  t  0  desperala  vaentis  astutia  I  Jam  incognl- 
tiis  aermo  lueretlcorttm  iotrt  Eccleslam  cancri  more 
•erpobot  9  vt  occapans  pectus  totum  hominem  prx- 
cipitarel  in  mertem.  Et  nlsi  Dominus  Sabaotb  ia- 
qoeom,  quero  paraverani,  disrumperet  *,  scena  laiiti 
nnali  el  hypocrisis  publicata  multorom  siinpiicium 
eorda  traxerat  in  roinam,  quia  facile  ad  deteriorem 
poriem  roens  bomana  transducilnr»  malens  per  spa- 
liosaro  viam  ambttlare  quam  arctae  viae  iter  cum  la- 
bore  tranaire. 

Qua  de  re  necessarittm  salis  fuit,  dilectissimi  mi- 
hl ,  qufle  hic  gesta  sunt  ad  vestram  conscienliam 
cognoscendam  mandare,  ne  ignorantia  cujuspiaiu 
sacerdotis  pessimorom  bominum  Ecclesiam  irrum- 
pentlom  aub  religioso  nomine  contagio  violaret»  sicut 
scriptum  est  Doroino  dicente  :  Jlf«iii  venient  ad  vos 
in  vesiitu  osium ,  niliis  autem  suni  tufd  rapaces :  ex 
fimctibus  eorum  cognoseelis  eos^  Ui  suut  videlicet  qui 
sttbiiiiler  Chrlstlanos  sesejactaiit,  ut  sub  velamcBto 
pii  nominis  gradientea  domum  oralionis  iogressi 
sermooem  serpt^niinae  disputationis  ciTundaut ,  ut 
saglttent  in  obscuro  rectos  corde ,  atque  a  veritate 
catbolica  averiendo  ad  suae  doctrlnae  rabiem  diabo- 
lico  more  transducant  aique  oviam  simplicitatetn 
defrandeiiL    Et  quidem  multarttm  hacresum  mali- 


gniiatem  ab  aposiolicis  temporibtts  nonc  ttsque  didi-  jj  plerc  ferventi 

•  Mm. .  Bilil.  Reg.»  Esc.  3, 4,  Ger.,  Urg. ,  Tol. 
I, .•....•.  dtirttptifef. 
^  lo  Uibl.  Reg.  Pko^us. 


« lo  oinnibtts  CodicihttS......  remanere :  Ibrie  rema» 

nersnt^  ut  in  excusis. 
^  in  reliqnis  praeter  Ahr.,  in  qno rHifhsum.. 


EMSTOLA  E}D8DEH  PAPJE  SIRICII  PER  mVERSOS  EPISGOPOS  DIRBCTA  «. 

Ui  indignus  nullus  efHciaiur  episeopus. 

Siricittspapa  ^  orihodoxis  per  diversas  provio*        Cofiuoilbas  nobis  metum  divini  judicii,  l^auet 
dae  chariisuni,    et   post    vitam    hanc   uiiomqttettiqae 

•  Bibl.  Reg.,  Esc.  4,  Urg., censiiivita.  ^  Toiel.  2,. •••  papa  fphcopia  orl/KK/sjris. 


659 


COLLECTIO  GANONOM  S.  ISIDORO  IIISPAL.  ASt^RIPTA. 


610 


«t  ■  getserit  recepiiiruin,  quiJ  veniat  in  qnerel»in  ia*  A  riivore   siipatl ,  bi  frequenter  ingeroniur  aoribos 


rere  non  lieoit»  teJ  loqui  neces^iiaa  Imperavii,  diceme 
propheta  :  E»aUautiuka  voeemtaam  :  et  cni  omniun 
Kcclealarum  eora  est,  ti  dissimnlem  S  audiam  Do- 
minum  dleenlem  :  Rejieiik  «  mandatum  Dei  «t  tradi» 
timn  «fsfros  •laHuilfs.  Quid  enim  aliod  est  rejicere 
niandatnra  Dei  qoam  privalo  eonsilio  et  homauo  ]u- 
dicio  novls  rebus  constltuendis  liberins  delectari  T 

1.  Qutnam  ad  eeelenai'ieum  ordinem  iint  promovendi. 
Perlaiuro  namque  est  ad  conscientiara  apostolicae 
sedis  contra  ecclesiasticum  canonem  praesuroi,et  qu» 
ita  sunt  a  roajoribus  ordinata,  ut  ne  vel  levi  susiurro 
debeant  vlolari,  proprias  qnosdam  novas  observatio- 
res  iitdocere,  et  prrlermisso  rundamento  snpra  are- 
nam  construere  velle,  diceiite  Domino  :  JVon  friifii- 


meis,  ttt  episcopi  esse  possint  qni  per  fradiiloneiii 
\Q  et  evangelicam  disciplinam  esse  non  possint. 
Quantis  boc  aliquoties  certatum  est  viribus  t  Sed  nl- 
bil  tale  potult  eligi  quae  ralio  non  compellil»  eiiam 
ut  de  longinquo  veniant  ordinandi  ot  digni  posstnt  et 
plebis  ct  uoslro  judicio  comprobari  s. 

II.  Ut  ignotiiuieerdotium  non  detur» 
Qiianlnm  illud  ferri  non  po(esl,ot  tninseunt(*s  sive 
simulent  sive  vero  aint  monachl  nl  se  appellanii  qno- 
riini  nec  vitam  possumus  scire  nec  baptismum,  qoo- 
rutn  fldem  incognitam  habemos  nec  probatam,  nolint 
siimi  libiis  adjuvare  sed  statim  aut  diaconos  facere, 
aul  presbyieros  ordinare  festinant,  aut  quod  est  gra- 
vius  episcopos  constitiiere  non  formidantf  Cliarius 


forei  terminoi  quo$  eonstiiuerunl  patrei  faf.  Quod  et  ^  apnd  illos  darisumptum  est  transeuiiti,  qoam  sacer- 


sanctns  quoque  apostoliis  Pnulos  Novi  et  Veieris 
Teslamenti  pr«dicator  moiiet,  in  qiio  loeutus  est 
Chrisins  :  State,  inquit,  et  tenete  traditiones  veitraa  ^ 
fuoi  didieiitii  iitfe  per  verbum,  iive  per  epiilolam.  Qua 
de  re  videt  vestra  slnceritas  In  sacria  ministeriis  aut 
in  ordioationibus  vestris  sacerdotum  magiia  cura  et 
diligenti  solliciludiiie  observari  :  Denique  ad  Timo- 
theum  loquitur  :  If aniif  dio  nemini  impoiueriif  neque 
communieaverii  peeeaiii  alienii,  Quod  jpropterea  me- 
■oratur,  ut  examine  babito  a^  probitate  mornm  et 
ecclesiasiieo  labore  sit  comroendaiior  qui  vocatur  la 
mediom  ut  aummom  sacerdotium  possit  acciperOt 
probatns  jodicio ,  non  favore ;  siisceptus  veritate» 
Bon.gratia;  apostolico  ordine  runctuSy  non  prscipitl 


doiium  nescienti.  Inde  in  superbiam  exaliantur ; 
iiide  ad  perfidiam  cito  corroont,  qoia  fidem  Terain  in 
ecclesiasticis  toto  orbe  peregrini  discere  iion  atse- 
nint. 

III.  Vt  neopAyfi  uve  laid  eaeerdotei  non  fiant. 
Certe  eiiam  et  illud  non  fuit  prstermittendnmy 
quod  semel  aut  seeundo  necessiias  hasreticorom  io- 
tolit  contra  aposiolica  praacepia,  velot  lege  lidtom, 
eoepisse  praesuroi :  neophyium  slve  laicnm«  qui  nulio 
ecclesiastico  fnnctos  fuerit  officio«  inconsiderate  vel 
presbytenim,  vel  diaconnm  ordlnari ;  qnasi  meliores 
apostolissint.quorom  aodeant  mutare  praeceptomy 
el  qui  non  didicil  jam  docere  competlitur.  Ita  nullus 
reperitar  idoneos  clericorum7  Nec  inter  diacooos 


voluntate.  De  qao,charissimi  mihi^antea  ad  vestram  ^  nec  inleralioa  clerieos  invenitor  qoi  saccrdoiio  d'g- 


alDceriiatem  hojusmodi  litteraa  cucurrcrunt  *  multo 
firatram  et  consaccrdotum  consensu  hae  vestra  sub- 
acriptione  flrmats ;  ut  eeclesiastici  eanonis  disposi- 
tio»  qa»  apod  Nicaram  translata  '  est,  conOrmatasao 
ineriio  foodjtissima  permaneret  :  ai  lales  videlicet 
ad  ceclesiasiicam  ordinem  permitterentur  accedere, 
qaalesetapostolicaaucioritas  jubel;  non  quales  nunc 
ambitas  causa  conatur  arripere ,  eariales  dico » 
vel  eos  qui  cingulo  militiaa  saecularis  asiricti 
olim  gloriati  sunt  :  qai  posieaqoam  pompa  saa- 
colari  ezsaltaverunt  aat  negotiis  reipiibiicae  op- 
taveroot  militiire »  aot  curam  mund*  tractare , 
adhiblta  sibi    quorumdam   mana   ct    proximorum 


nus  habeaiur,  sed  ad  condemnaiionem  Eccleslje  lai- 
cus  postolatur?  Quod  ne  fiat,  liortor,  admoneo, 
praedico;  ut  onam  fidem  babcnles  unum  etiam  in 
traditione  sentire  debeamus,  probantes  nnanimes  at- 
que  eoncordes  pacifici  in  Cbristo  et  in  observaiioiii* 
bos  apostolicia  habere  eharitaiem.  Medio  itaqoe  Pa- 
ire  et  Unigeniio  Filio  ejoa  et  Spirita  aaoelo  el  uoiaa 
diviniuils  Trinitate  eonvenio,  nt  in  fais  Odes  eaikti- 
lica  et  disciptina  nostra  permaneat.  Nec  qai8q«am 
ordinet  tanqoam  ordlnailones  lerrenas  fieri,  eam  ceo- 
leste  sit  sacerdotlum,  ot  fldelibas  gloria  maneai  di* 
gnitatis  ejusdero,  et  anle  tribunal  Cbristi  eibine  non 
bMbeat  quod  aceaset. 


•  In  omnlbos,  praeter  Aiv., proiif.  ])  nosfras. 

^  Ex  reliquis,  praeier  Aiv.,  in  quo n  disii-         •  Ex  i£m.,  bibl.  Reg.,  Eac.  4,  Esc  3,  emtemra- 

wiiem,  runt,  In  reliquis»  eoneurrumi. 

ifim.,  Hejeeiitis,  '  ^m. ,  Eatc.  5,  A »  Ger.«  Tol.  «,    , Iraetata. 

^ro.y  imdifioiict  ^iws.  Bibl.  Reg.,  Esc.  5»  4, s  A  seqiienti  nuoMro  desont  folia  io  Ese.  5. 

BasscaBsssasaBarssBsssssssBssasBssasHBaBHsa^^ 

VI 

EPISTOLA  INNOCENTII  PAPiE  AD  DBCBNTnJM  BPISCOPUM. 


leni. 


Iiinoeeiitlas  Deeeniio  episieopo  Eugoblno  '^  aaln-     eonseeraUonibos  haberetar.  Sed  dnm  aaasqidaque 

noti  quod  traditum  est»  sed  quod  sibl  viaam  fuerit 
hoc  aestimatesse  teuendum,  inde  diversa  in  diversb 
locis  vel  eecleslls  aut  teneri  aot  celebrari  vMeiitar. 
ac  fit  scand  iluro  popiilis,  qui,  dum  nc5ciont  iradHi*- 


Si  institiiu  eeelesiastica » nt  ^unt  a  beatis  apostolis 
tradiia,  iniegra  vellent  servare  Domiol  sacerdoles, 
nulla  diversiias,  nMlla  varietas  in  ipsis  ordiuibos  et 


*  Ex  iEm.,  Bibl.  Reg.  In  reliquis Euaubrino, 


bil  LnSTOLili;  DECHETALES.  -  INNOCBNTII  VkPJF..  649 

nes  afiliifiias  bumana  prapsomptione  corrapt  *8,  pu-  A  iW-  Q^od  non  Menl  bapiiiall  uid  ab  tpiuofk  eon» 
UBl  sibi  aui  £cclesi:e  non  convenire«  aut  ab  aposin- 


lit,  veJ  aposiolicis  viris  conlrarieiatero  induciam. 
Quis  enioi  neiciat  aul  non  advenat  id  quod  a  princi,  e 
aposluloi  am  Pctro  Romanae  Ecclesiae  tradiium  esi  ac 
nunc  usque  eusloditur»  ab  omnibus  dcbere  servari, 
nec  superinduci  aut  iolroduci  aliquid,  qood  aoctori- 
taiem  nou  babeatt  aut  aliunde  accipere  videatur 
exemploro,  pbssertlm  cum  sit  maniresium  in  oronem 
Italiamy  Galliam  " ,  Hispanias,  Arricam,  atqoe  Sici- 
liam,  11  iiisulasque  inierjaceutes  nullum  instltoisse 
ecelesiaSy  niii  eus,  quos  veiierabilis  apostolos  Petroa 
aut  ejus  siiccessores  conhtitucnint  sacerdotesT  Aut 
legant,  si  iu  liis  proviiiciis  alius  apostolorum  iiiveni- 
lur,  aut  legiiur  doeiiis  e.  Qoi  si  non  leguut,  quia 


ii^nan. 
B%  eonsignandis  vero  iiifanlibua  maQifesiom  esi» 
non  ab  alio,  qoam  ab  episcopo  flerl  licere.  Maro 
preabyteriy  licet  siiit  ^acerdotes,  poniiOcatus  lauieii 
apicero  non  babeni.  Iloe  .nutein  pontiriciboa  solis  do- 
beii  ut  vel  comiigiicnl,  vel  paraclrium  Spiritiim  tra- 
dant,  non  solum  consoctodo  eccle&iastiea  demon- 
strat,  verum  et  illa  leciio  Actuoin  aposioloruro,  quss 
asseril  Petniro  et  Joannero  csse  direcios,  qui  jani 
baptliatis  Iraderent  SpirilHm  sanctoni.  Naro  preaby- 
teris,  seo  cxtra  episcopuro  seo  prsseiile  episcopo 
cum  baptixant ,  cbrismate  bapiizatos  uogere  ilcet, 
aed  qnod  ab  episcopo  fuerit  coosecratum ;  non  ta- 
men  rroniem  ex  eodero  oleo  signare,  quod  solis  de- 


videar,  qoaro  aJ  consultationem  respondere. 

IV.  Quod  rUe  omni  iakbalo  j^uneimr. 

Sabbato  vero  Jejunandom  esse  ratio  eTldeiitisslma 
demonstrai.  Nam  sl  diem  Dominicom  ob  venerabllem 


•ittiquam  inTenmnt  [^m..  in*eniiur].  •portel  eos  •»  ^"  *^f^  '""  "•••»"'  ^*""»  p«r«clciuiD. 

h.«  (cqui  quod  Ecclcsia  Roo>.n.  custodit,  a  q..a  eo«     ^*'*"  ^  «"•*"  "•»  "^"'"'  »«  "'•«'•  »*«^ 

|.riiiripiHm  ^  accepisse  non  dubiuro  est,  ne  dum  pe- 

rrgriois  asscriioiubus  «  siodeut,  capot  instituliouuin 

videaniur  omitiere.  Ssepe  dileciionem  luam  ad  urbem 

venisse,  ae  nobrscum  in  ecclesia  convenisse  non  du« 

biuni  esi,  et  quem  morem  vel  in  consecrandis  my- 

sleriis,  vel  in  cseteris  agendis  arcanis  leneal  cogno* 

vi»se.  Quod  sufflcere  arbiirarer  ad  lnfurmaiionem 

Kccleftiae  lune  vel  rerormaiionero,  si  prccessores  toi 

uiious  :>liqoid  aut  aliier  lonoerinl  satis  certom  babe- 

remy  nisi  de  aliqoibos  consolendoi  noH  esse  dixisse<i. 

Quibus  idcirco  respondemiis  non  quod  te  aliqua  igno- 

rare  credamus,  sed  ut  roojori  auctoriiaie  vel   loos 


resorrectionem  Domini  nostrl  Jesu  Christi  non 
loro  in  pascba  celebraroos,  veram  elaro  per  slngntoe 
clrciilos  hebdomadarnro  ip»iiiB  diei  imagiiiero  fre* 
quentarous;  ac  sisexia  feriapropter  passlouein  Do- 
niini  jejuiiamus,  sabbatom  praeiermittere  non  debe* 
mos,  qood  Inter  trilitiam  atqoe  laetitijm  teropore 
iliios  videlor  Inclusoro.  Nam  otiqoe  oonstat  aposto* 
los  biduo  isto  et  in  meBrore  fuisse,  et  propier  meuini 


insiltuas,  vel  si  qul  a  Roman»  Ecclesiac  instituiioiii-  ^  Judaorum  se  occuluisse,  quod  utiqoe  non  dubiuoi 


btts  erraut  aut  Cdromoneas,  ant  indicare  non  difleras, 
ul  scire  valeamus  qui  sint  qiii  aot  novitates  indo- 
cunt,  aot  alterios  Ecclesix  qoaip  Bomanae  esistimant 
cousoetodinem  esse  servandam. 

J.  De  pade  ^  oeeulo  dando  po§i  eoufeeia  mjfslerio. 

Pieem  Igtiur  asserla  anie  confeeta  myaieria  quot* 
daro  populis  Imperare,  vel  sibl  inter  se  sacerdotea 
iradere,  euro  post  omnia^  qiiai  aperire  non  debeo, 
pax  sit  neceasaria  iniiicenda,  per  quani  constet  po- 
pulum  ad  omnia,  qu»  in  mysteriis  aguniur  atque  In 
Kccleaia  celebrantur,  prarbuisse  cona^nsuro, ac  fiuita 
eaae  Facia  eoneludentis  aignaculo  demonstrenlur. 

II.  De  nondaikui  ante  preeem  iocerdttii  non  rrd- 

landii. 


eai  in  lanturo  eos  jejunasae  biduo  meroorau»,  ut  ira- 

ditio  Ecclesiro  habeat  iaio  biduo  sacramenu  penltua 

non  celebrari.  Quaa  forma  utlqoe  per  singulas  leiienda 

est  hebdoroadaa  propter  id  quod  coromerooratio  Hlel 

illiua  seroper  ea  celebranda.  Qiiod  si  pnuiiit  aeroel 

atque  uno  sabbalo  Jejunandnro,  ergo  et  Domiuiea» 

et  sexta  feria  semel  in  paacba  erit  utique  celebramla. 

Si  autem  Doroinici  diei  ac  aextss  feriae  per  sin*i;ttlas 

bebdomadas  reparanda  Imago  est,  deinentis  eat  bidui 

agere  consuetudinem  sabbto  praeiermisio,  eura  iiou 

dis|  arem  liabeai  cauaaro  a  aexla  videlieet  feria  In 

12  qua  Doroinus  passus  est,  quaiido  et  ad  inferos 

fuit,  ut  tertla  die  resuiigens  r^Jderet  laetitiam  poai 

bkluanaro  irisiliiaro  pnrcedenlero*  Non  ergo  noa  ne- 

tv^    ^   .  -1.  .  '!"  A'    *  ^ -.  ..  ^--«.  D  gamus  sexta  feria  jejunandom,  sed  dieimoa  ec  sab* 

De  oomiiiibus  vero  recitandis,  antequam  piecem  "f      .  .       '\       .     '        ... 

.     i.   .  .    .  1.1  .-  baio  boc  agendoro,  quia  ambo  dtes  trlaiiiiam  anoaio- 

sacerdos  faciat  atque  eorum  oblationes,  quorum  no-  0  » ^  r^ 

iniiin  recitanda  sunt,  sua  oratione  commendet,  quani 

snperfluum  sit,  et  ipse  pro  tua  pi  udeutia  recognusces, 

ut  cujus  boatiaro  necdum  Deo  offeras,  eju^  anie  uo- 

uien  iusinues,  quamvis  illi  incognitum  nibil  sii.  Prius 

ergo  oblationes  sunt  cumroendaudae,  ac  lunc  eoram 

iiomiiia,  quorum  sunt^  edicenda,  ui  inter  sacra  my- 

steria  nominentur;  non  inter  alia  quae  ante  praBmit- 

limus,  01  ipsis  roysterlis  [ifi.,  roiuisteriis]  viam  futu- 

ria  precibos  aperiamns. 

*  i£m.,  Bibi.  Beg.,  Csc  i, Caiiiai, 

^  Gerand a  qua  ie  Aoc  pnitdpmm. 

«  Ex  ifi  .  Bibl.  B.,  Esc.  4,  T.  1.  In  reliqois  deest 
▼ot  merMvnSno. 


lis  vel  his  qol  Cbristom  secoii  aoni  indixerant :  qol 
die  Duminico  exhllamii  non  soltiro  ipsoHi  fe^iivhai- 
moin  essevolaeroni,  veram  etiam  per  omiies  bebdo* 
madaa  freqttenlandoro  eaae  dttxerttnl  •• 

V.  De  fermenlo  citiiatii  proikifterii  dinigendo» 

De  fermenio  vero,  qood  die  Doroinica  per  liiulos 
miitiinos,  soperflue  nos  consolere  voloisil,  cun  om- 
nes  Ecclesiae  nosirae  intra  civitatem  aint  conatiioiap. 
Qoaram  prcsbyteri,  qoia  die  i|<ao  propter  plebem 

'  Tol.  f,  2,  Depace danda. 

•  Bibi.  Ueg.  Esc.  4,  Ger.,  Urgel.,  Tol.  3, di- 

xerunt. 


(15  COLLSGTia  CANONOII  ft.  »»0110  ftlSPAL.  ASCRIPTA.  641 

sibl  citdilam  mibiwam  cobtcimw  ww  pomnt,  id*  A  VBL  D€  epU9la  MnHii  JmM  apa^  im^pr^m- 


circo  fermciilfim  a  cobit  confectum  pcr  acolytlioc 
acctpivQt,  at  8C  a  iioatra  communionc  maiimc  Hla 
dic  DOB  judiccnt  icparatos.  Quod  pcr  parochias  flcri 
dcbcrc  non  pnto,  qnla  non  longe  porianda  aunt  aa- 
cramcnia  :  nec  nos  per  coemeleria  dircrsa  constilutis 
prosbytcris  desiinamus,  ct  presl)ylcri  eorum  confi- 
clcndorum  Jus  liabcant  alquc  liccntiam. 

VI.  Dg  aier§ummt  baj^iiatU. 

Dc  bis  Tcro  bapiizatis,  qut  postea  a  dicmonlo,  anl 
vitio  aliqno  aut  peccato  inlcrTcnicnK,  arripiuBtur, 
quaesivil  ditcctfo  tua,  si  a  prcsbylcrls,  Tel  diaconibtts 
possint  ant  dcbcanl  signari,  qood  boc  iiisi  cpiscopum 


firmi$  orare  prmmpitwr. 
Sane  quoniam  dc  lioc,  sicuii  dc  cslcris,  cooaiilere 
folail  dilcctio  103,  ndjecit  etiam  fllios  mcus  Coelesii- 
nus  diaconos  in  cpi^tola  soa  esso  a  tua  dilcctlone 
posiium  illud,  quod  in  bcati  aposloli  Jacobi  cpistola 
conscriptum  est :  Infirmatur  qub  in  tfobisf  iuducai 
pre$bjfteroi  *  ef  orent  tuper  eum  ungeutet  eum^ateo  iu 
nomine  Domitn^  et  aratio  fidei  taivabU  iufirmum^  ei 
tuuilabit  illum  Dominut^  et  ti  iu  peeeadt  faerii  ramit' 
tentur  ei.  Quod  non  esl  dubium  de  fldclibos  ygroiaa- 
tibus  accipiy  tcI  intelligi  debcre»  qui  saoclo  oleo 
cbrisroatis  perongi  possunl,  quo  ab  episeopo  coo- 
recto  non  solum  saccrdolibusscd  el  oninibus  Chrisiia* 
nis  uii  licct  in  sna  aut  in  soorum  nccessilala  td 


prscipcre  non  licet  :  nam  eis  roanus  imponenda  .    -  ^  .... 

o»..i.m  non  es.,  nist  episcopas  ..Hsloriuiem  dederi.  B  «"gendum.  toleram  .Ilod  tuperauom  THlemag  «1- 
id  efflcienUl.  U(  aolem  flat.  episcopi  es<  imperare  nt  f '""••  »'  de  epi«!«po  .mb.g.lur  quod  pre.b]r.e.u 
manus  eis  fel  .  presbylero.  Td  a  caterls  ciericis  Ira-     ''«"'  "•»  «'"'»»"'  "'•  ""»  '^"'*«»  P"»»'^*"»  ^ 


IRinalur  Nam  qnomod<i  id  Acri  sine  magno  labore 
poierit«  Bl  loBge  con^iilutus  encrgBmeous  ad  episco- 
pnm  dedocalur ,  cum  si  lalis  casiis  ei  in  iiincre  acci- 
derii,  nec  fmt  «d  e|»iseopum  ncc  referri  ad  sua  fa- 
dle  popsit  T 

YIL  De  pmltemibut. 

Dc  pomilentibas  vcro.  qui  sive  ex  graTioiibus 
comniissis  slye  cz  lcvioribas  poBniteHitam  gfTunt,  si 
nolla  interveniat  aegritudo,  qiiinta  feria  ante  pasdia 
cis  rcmiitendom  Romanae  Ecclesiae  consuftudo  de- 
monstral.  Cstcruin  dc  pondere  «stimando  delitlo- 


ctum  cst,  quia  cpiKopi  occupationibus  aliis  impediti 
ad  oroncs  languldos  Ire  non  possout.  Ccierum  si 
eplscopus  aut  poiest,  aut  dignum  dacit  aliqacm  a  se 
visiunduiii,  cl  bencdiccrc,  et  langere  chrisnaie  sine 
cuuciaiioiie  potcsl,  ciyus  est  ipsum  cbrisaia  conficere. 
Nain  poeuiiciiUbus  istud  fbndi  nou  polesi  qoia  gcBBS 
est  sacramenlL  Nam  quibus  reliqua  sacramoBtt  ne- 
ganiur,  quomodo  unum  genus  putaiur  possc  concedi? 
His  igilur,  rraier  charissiine,  omoibiis  quc  lua  di- 
lectlo  voluit  a  nobis  exponi,  prout  poluimus  respon- 
dere  curavimus,  ui  Ccclcsia  lua  Itonianam  consueia- 
dinem,  a  qua  originem  dudt»  sertare  faleat  aique 


mm  saccrdotls  esi  judicarc.  at  atiendat  ad  eonfessio.  ^j  cnstodire.  Reliqua  vcro,  qua  scribi  fes  non  crat. 


nem  pQenitcntiSv  et  ad  flcUiSy  atqoe  lacrymas  oorri- 
gentis,  ac  lunc  Juberc  dimitti  com  vidcril  congraam 
sailsbctionem.  Sane  sl  qois  Hi  asgritadlnem  lneidcrif« 
aique  asqoe  ad  dcspcralioncm  devenerity  d  cat  ante 
tcmpus  pascbae  rclaiandomy  ne  de  s»cbIo  absque 
commouione  disccdat. 


*  Bibl.  Reg.,  Xoict.  1» pretbyterot  eectetim 

«IpClCv 


com  adruerls,  interrogati  poicrimoa  cdicere.  Erlc 
aalcffi  Domini  potcBti»  elbm  id  procorare,  ot  ct 
tuam  Ccclesiam  ct  clcrioos  Boairos,  qol  sob  ibo  poo* 
lificio  dlviBis  famBlantar  oflldlst  bcBC  instiiuas,  cl 
alits  forniara  tribuas,  qaam  dcbeant  hnltari.  Datt 
uv  KalcBdas  Aprilis,  Tbeododo  Aogosto  Vll  el  M- 
ladio  ^  viris  clarii»aimia  conaalibBS. 

^  ToL  i,  Patladia  V  aoutuiibut. 


BPISTOLA  Fib^DEH  INNOCENTII  PAPiE  AD  VICTORICDM  ROTHOM.  EPISCOP. 
lOBOCCBlbia  Ylctorlco  episcopo  Roibomagensi  sa-  D  prasklent,  regnlarum  bnnc  Hbram  qBod  dfdascali- 


laiem. 

13  Cid  tibi,  fratcr  cbariiaime*  pto  Bieriio  et 
boBore  saeerdoUi,  quo  plorimttin  pollest  vivoodi  et 
docendi  ecdesiastica  nolae  dnt  regula,  neqne  sit 
Bliqaid  quod  de  sacris  lecllonilNis  libi  videator 
ignoium  :  laincn  qaia  RooMBm  Ccdeske  Bormam 
atqae  aucioriutem  magnopere  posiobisli.  volunuii 
luae  morem  admodum  gerens  digesias  vii»  et  mo- 
rum  probabilium  disciplinas  anncias  litleris  meis 
misi,  pcr  quas  adverlani  ecclesiaruin  regionis  vestrs 
populi,  quibus  rebus  ct  regulis  Cbrislianoruin  vita 
in  sua  cujosque  profesaioiie  dcbcat  contincri,  qoa- 
lisf|ue  iB  nrbis  Itomse  ecclcsiis  ordo  servctor.  Crit 
dilecilonis  lus  per  plebes  flnitimas  et  consacerdoies 
nosiros,  qoi  iu  illis  iegionibos  pmpriis  ecdcsiis 


cnm  aique  monitorem  sedulo  insinuare,  ut  ct  no&tros 
cognoscere  et  ad  fidem  conflaentium  morcs  valeant 
docendi  seJalitate  formarc.  Aulenim  proposilaoi 
souin  ci  liac  nostra  coDgroeoti  lcctionc  cognoscenl, 
aut  si  qnid  adbuc  dcsideratur,  facHc  poterunt  ei  bona 
imitttione  supplere.  Incipiam  igitur«  adjuvante  Deo 
et  aancto  Pctro  aposlolo,  per  qucm  ct  apostolalBs  et 
cpiscopaius  in  Christo  ceepit  eiordium ,  ut  qnoniam 
plures  saepc  emerserunt  causa»,  qnae  in  anqnaniis 
non  erant  causae,  scd  crlroina  ,  dc  cactero  >oIticitiido 
ait  unicuique  sacerdoii  in  sua  ccdcsia  curam  hu- 
Jusmodi  liabcre,  sicut  beatus  apostolus  praedicat 
Paulus  talem  erclesiam  Deo  eihibcndam  bob  baben* 
lem  maculam  aui  rugain,  ne  alicojus  inorbidae  uvia 
afflata    cotiscientia    nostia    conttmmala   violel«tr. 


ePiSTOLifi  OSCftETALES.  —  INMOGCNTII  ¥\VM 


ProfMer  eoft  igitiir«  qnl  vel  i^iMiraiiiia  vd  desidia  A 
non  leQeni  ecHesiasticaiii  ditei|HiiiMii,  ec  multa  mrn 
praesumenda  prssniiianl»  recte  po6tutastl«  ut  in  tllis 
|)artil}U8  isliosniodi^  quam  lenet  Ecclesia  Romana, 
fortna  serretur  :  non  qnod  noTa  praicepta  aliqna  im- 
liercntur,  sed  ea,  qaas  per  d<*8idiain  aliquorum  ne- 
glecta  sant,  ab  omnibus  scrrari  cupiamus,  quae  ta* 
inen  aimstolica  cl  Patram  iradiiione  sunt  constituia. 
Scripiom  est  namque  ad  Tliessalouicenses  apostolo 
Paulo  monenle  :  Staie  et  tenete  tradiihne$  natira»^ 
qnat  tradidi  VQbit  tive  per  verbttm^  me  per  epittoiam^ 
Illttd  eerle  luam  debet  mentem  tebementiuseicrcere, 
ui  ab  omni  labe  saeculi  istius  ante  Oel  conspectuin 
securus  inTeniaris.  Cui  muitum  enim  crcditur  plus 
ab  eo  exigitur  cum  usna  pcNiarom.  Ergo  quoniam 
non '  pro  noLis  iantum,  sed  ei  pro  populo  Cbriiil  B 
praeaiare  eoslmur  raiionem ,  di>c»pyiia  domaiica 
pupulum  erudSre  debenius.  Quosdam  eniin  asse- 
ris  essiiiisse,  qiii,  siaiuia  majorum  non  iueiiti% 
easiiiatem  £iclesi«  sua  praesumpiione  violiHint, 
populi  favorem  sequeutes  et  Dei  judicium  non  ll- 
mctiies.  Ergo  ne  sileaiio  nostro  eiisiimemttr  bis 
praibcre  cunsensum,  diceiHc  Domino  per  propbetam : 
Videba$  furem  et  aurrebat  •  ciiai  ee;  basc  sdiM  quae 
delnceps  iutuilu  divinl  judicH  ottneui  caibolicum  ^ 
episcopum  expedit  custodire. 

I.    Quod  exira  canseientiam  metrapolitani  non  tint 

ordinandi  epiuopi, 

Primum  ut  extra  conscicntiaro  mctropoliianl  epi- 
scopum  nullus  audeai  ordinare.  Integrum  est  enlm  f* 
Judiclom,  quod  plurimorum  sententia  confirmaiur.  Nec 
UDus  episcopus  ordinare  pracsomat  episcopum,  ne 
forilTum  beneficium  pr»siiium  yideatur.  Hoc  eniui 
et  synodus  Nicaeua  consirtuit. 

H.  De  hi$  pd  pott  baptitmum  einguium  miiUite  son 

euiarit  aeeeperuni. 

Si  qnls  ?ero  posl  remissioncm  peccatorum  14 
eingntom  militias  sxeularis  babuerit,  ad  clericatum 
admltli  omBlno  nos  debei. 

111.  De  eaudt  cimcorum,  qua^  in  profnncia'ti  miuims 
finiuntur^  ut  ab  apostotica  tede  deierminentur. 

Si  qoae  aotem  caiisae  vel  cootentiones  inter  clerioos 
lam  superloris  ordiuis,  qtiain  etiam  iiiterioris  fuerint 
exoria; ,  secuudum  synodum  Nicaenam  congregatis  D 
cjosdem  provinciae  eplscopis  judiciuin  termineiur, 
iiec  alicui  liceai  (sine  praejudicio  iamen  tloinana; 
Ccclesiae,  cui  in  omnilms  causis  debeiiir  reToreniia 
costodiri),  reliciis  bis  sacerdoiibus  qui  in  eisdem 
provinciis  Dei  ecclesias  gubernanl,  ad  alias  convo- 
fare  profincias.  Quod  si  quis  forie  praesumpserit,  ab 
officio  clericatus  submotus  ei  injuriarom  reiis  ab 
oiniitiiNS  jodiceittr.  Si  niaj4)res  catisae  in  medio  fue- 
rlui  devolutae,ad  sedem  apostolicam,  sicut  vetus 
consuetodo  exigii,  posi  Judicium  cpiscopale  refe- 
1  inloN 

*  F'X  nibl»  Reg.  Codice.  In  reliquis  :  concttrrebat, 
^  Ex  'eliqiiis,  piacter  Alv.  Urg.,  el  Ger..  in  qui- 


646 


IV.  De  usoribttt  ctericorum  :  al  mi^inites  toeieniur^ 
et  ticundani  non  ducant  uxorm. 

Hulierein  vidnam  clericus  non  docat  uxorem,  quia 
scripiom  cst :  Sacerdot  uxorem  uirginem  accipiat,  non 
viduam  nec  ejectam.  Utique  quia  ad  saceidotiuin  la« 
bore  suo  ei  vii»  probitate  contendii,  cavere  licliei 
ne  boc  praejudlcio  Impeditus  pervenire  non  possii. 

V.  Ut  ti  iaicttt  viduam  duxerit^  ctericut  non  fiat, 

Ut  Is  qiil  muliercm  viduam,  licet  laicus,  duiii 
uxorein ,  seu  anic  bapiismum  sive  posi  baptismuin, 
iiOD  admitialur  ad  clerum,  qoia  eodem  viiio  videlnr 
exclusus.  In  baptismo  enlm  ciiroina  diniiittmtor» 
non  acceptae  uxoris  consortium  relaxatiir. 

VI.  Vt  cietifiut  non  Wl,  qui  tecundam  duxerit. 

Mec  Is  qui  secundam  duxirii  uxoremy  clericns  flal, 
quia  scriptum  est :  (Jnittt  uxorit  virttm;  el  iierum  : 
Sacerdotet  mei  umet  nnbant.  Ac  no  ab  allquibus  aesti- 
metur  ante  bapiismumt  si  iorie  (|uis  aeeepit  uxurcin, 
el  ea  de  saecido  recedente  alteram  duserii»  el  dite- 
rii  in  bapiismo  esse  diniissum,  saiis  errat  a  regula, 
quia  in  baplismo  peccata  diinitiuniuri  non  accepts!» 
rum  uxorum  numerusaboletur.:  cum  otiqiie  uxor  ex 
legis  praecepto  ducatur  in  tantnm,  ul  et  in  paradiso 
parentes  buuiani  gencris,  cum  jungerenlur,  ab  ipso 
Domino  siiit  benedicii :  ei  Salomon  dicai :  A  Deo 
prcepafabituT  viro  nxor;  qusm  forroam  etiam  sacer- 
doies  omncs  servsre  usus  ipse  Ecclesiie  demonstrat. 
Satis  enim  absunlum  est  aliquem  credere  uxorein 
ante  baptismum  aceepiam  post  bspiismum  non 
coroputari,  cum  benedictio,  quae  per  sacerdotem  su- 
per  nubentes  imponitnr,  non  materiam  delinquendl 
dedisse,  sed  formam  ienuisse  a  Deo  legis  antiqtiiius 
Instltoltt  doceator.  Quod  si  oon  puiaiur  axor  esse 
compuiaoda,  qttse  aule  bapiismum  ducta  esi,  ergo 
nec  fllil»  qnl  ante  baptismttm  geniti  suul,  pro  filiis 
liabeaniur. 

VII.  Vt  aiieriut  clericttm  nuiiut  epitcoput  ordinar^ 

utttrpet. 

Ui  de  aliena  ecclesla  clericum  ordinare  uuUus 
ttsurpei,  nisi  ejus  episcoptis  precibus  exoratus  co  >- 
cedere  volueril  :  quod  etlain  Nicaena  videlur  syuo- 
dus  contlnere.  Abjectns  a  sua  ecclesia  clericus  ab 
aliera  ergo  uon  suscipiatur  ecclesla. 

VIII.  Ut  nen  rebaptizentur  qttia  Novatianitt  vei  Mon* 

tendbttt  temunt, 

Ui  venlentes  a  Novaiianls  vel  Mootenslbos  per 

maiitts  tanium  hiipositioAem  soscit>iantiir»  qttia,  quam* 

vis  ab  baereiicis,  tamen  in  Chrlsii  nomine  soni  bapti- 

saii,  prftter  eos,  qni  forte  a  nobis  ad  iUoa  Iranseon- 

tes  rebapticati  sonl.  Ifi,  si  resipiscemesoi  niinam 

suam  eogiianies  redite  malueriiii»  sub  iMiga  pceai- 

leniiae  saiisfaeiione  admittendi  auni. 

IIL.  Ut  tacerdotet  et  lemtcB  cum  muiieribttt  coire  non 

debeant» 

Praeierea,  quod  dignum  et  pudicum  el  bonestuiii 

esl,  teuere  Ecclesia  omnlmodo  debet,  ui  sacerdotes 

et  levitae  cuui uxoribtis  suls  iiun  msceaniur  «,  quia 

minisierii  quotidianl  necessitaiibas  occupaiitur.  Scri- 

bus  :  calhoUcorum. 
«  Esc.  4, •  commiteeaninr . 


Ci7 


COLLECTIO  CANaNim  S.  ISIDORO  fllSPAL.  ASCRIPTA. 


618 


l«iutii  est  enim  :  Saneiieiiote^  quamam  et  ego  $anciui  A  trittitia  cain  de  raYOcandU  eistliqiikl  ab  ioipmiora 


sum  Beminui  Deui  veiter.  Nam  %\  priscis  lem|ioribii8 
(le  tenipto  Dei  sncerdotes  anno  ficis  suje  non  disce- 
deiiant,  sicut  de  Zachuria  legiuins,  nec  dumuro  suam 
oiniiiun  tangebani;  qiiibus  ittique  propter  s«»boli8 
successioneni  uxoris  X5  ^^^'  fuerat  relasaiiis,  quia 
ex  atia  iriba  cl  prxierquam  ex  semine  Aarou  ad  sa* 
cerdoiiuro  nullus  fuerat  prxceptus  accedere«  quanio 
inagfs  hi  sacerdoies  Tel  le? itx  pudicitiam  ex  die  or- 
diuationis  su»  seryare  debent,  quibus  tcI  sacerdo- 
tiuiu  vel  ministerium  Sine  successione  est,  nec  prae» 
terit  dies»  qua  vel  a  sacriflciis  divinis  ant  a  bapti- 
smaUa  officio  vacent?  Nam  si  beatus  apostolus  Pau- 
lus  ad  Corintbios  scribit  dicens  :  A^sltn^le  vos  ad 
tempui,  kt  taeeih  eratiQm :  et  boc  uiique  laicis  pra^- 
pit  y  mulio  magis  sacerdotes,  quibiis  et  oramli  et  sa-  B  ad  ageodam  peBolientiam,  nisl  bl,i|itibiis  se]uoxe:aoi. 


praecipituri  quam  gratla  nascitnr.  Gonaiat  enun  eoa 
in  Ipsis  moniiis  etiam  voluptates  exblbera»  qnas  a 
diabolo  in? entsis  esse  non  dubium  esi,  et  ludorom  toI 
roonenim  panibns  aot  prsesae,  aot  iniereaae.  Sie  eerie 
iu  exemplum  sollieiludo  et  tristitia  fratrnm,  qiiam  s»- 
pe  pertullnios  iinperatnre  praesente,  cuin  pro  his  sa:- 
pius  rogaremus,  quam  ipse  noblacum  itosites  oogno* 
vlsti,  quibus  non  soliAn  inreriores  clerici  ex  euriali- 
bus,  verum  eiiam  jam  in  s^icerdotio  constiluli  ingens 
molestia,  iit  redderentur,  ihstabat. 

XJL  De  viryinibui  Mcraftf  si  lapiee  fuerini* 
Iteni  qusCbristo  spiritiialtter  nnpseruiit  et  velan 
asaecrdoioroeroentn^si  postea  vel  pubtiee  nutioer.nt, 
vei  occoltecornipue  foerini,  non  easadmitteMlas 


criicandi  Joge  orflcium  est,  seroper  debebunt  ab  ho- 
jijBmodi  consortio  absiinere.  Qui  si  coniaminatus 
fuerit  carnall  concupiscentia ,  quo  pndore  sacrificara 
uaorpabit,  aut  qua  conscieittia,  quove  merito  exau^ 
iirt  se  posse  crediti  cum  dictum  sit  :  Omnia  munda 
mundii;  eoinquinatii  auiem  et  infideUtui  Hihil  eet 
mundum?  Sed  fortasse  licere  boc  credii,  quia  scri- 
ptum  est :  Miitiis  iixorts  virum*  Non  pemianentero  in 
eoncupiscentia  generandi  dixii,  »ed  propter  ccintl- 
nentiam  futurani.  Neque  enim  iniegros  corpore  non 
admisit  qul  ait  :  Vellem  autem  omnee  iie  eae  ncut 
ei  ego.  Quod  et  aperiius  declarat  dicens  :  Qui  autem 
jn  etnrne  lauif,  Deo  piacere  non  poauni.  Yoi  autem 
jam  nen  eslts  m  came^  ud  in  ipiritu* 


de  hac  vita  dlsceaaerint.  Si  eniin  de  iaicia  bouiinlUM 
bxc  ratio  cuatoditor,  ut  qo:i*eonque  vivente  viro  al* 
teri  nupserit  babeatar  adultera,  iiee  ei  agend»  pceni- 
tenii»  licentia  concedatur,  nisi  unns  ex  eis  foerit  de* 
fonctus;  quanto  magis  de  illa  lenenda  est,  qoa»  anie 
imroortali  se  sponso  eonjunxerat,  et  postea  ad  hnma- 
nas  nuptias  ut  transiret  elegitf 

XIII.  Deeirginibui  non  velalht  ei  deetaverhti» 
H»  vero,  qu»  needom  sacro  suut  velamioe  oonse- 
crats,  tamen  in  proposito  vlrginali  se  |  ermanere  pro* 
niiserant,  licet  velatae  non  siiit,  si  forie  nopserint;  hia 
ad  agendam  aliquanto  tempore  pflsniientlam  sit  Kbe- 
runi,quia  sponaio  eanim  a  Deo  tenebatur.  Naiu  si  in- 
ter  homincs  solet  bon»  fiJei  contractau  nulla  ratione 


X.  yt  momtehui.  H  clerieui  faetui  fuirU,  propositum  ^  ^'«^'^'^  ^"^»*«  ™««  "•  Po"i«iatio.  quam  eu»  Deo 


iuum  imare  debeat* 

De  mouacbis,  qui  dio  •  roorantes  in  monasienis  si 
postea  ad  clericaius  ordinem  peiwenerint  non  debere 
eos  a  priori  proposito  discedere*  Aut  etiiro,  aicnt  in 
monasierio  foii,  et  qood  dio  servavit,  in  roeliori  gra- 
dn  posltus  aroitterenoH  debet,  aotsi  eorrupius  post- 
ea  baptizatu^,  in  roonasterio  scdtiiis  et  ad  clericiitua 
ordinem  arcedcre  voluerii,  uiorem  omnino  ^  habere 
non  potest «  quia  nec  benedici  cum  sponsa  potest 
|am  ante  eorruptus.  Qii.'e  forma  servabitur  in  clericls; 
raaiiroe  com  vetos  regulahoc  habeat,  ui  quisque  cor- 
ruptus  poslea  Iraptixaius  clericus  tM  voluisset,  spoo- 
deret  ae  uxorew  orouino  non  docere. 


pepigerunt,  solvi  sine  viudicia  non  debei  ?  Nara  ai 
apostolua  Paulus,  quasa  proposito  viduitatts  discesse- 
rint,  dixerit  eas  haberecondeinnationein,  quiaprima&i 
fidem  irritam  feeerunt ,  qiianto  magfis  viigines,  qme 
pacllonis  sn»  fidem  roinime  servaverunlY 

Usc  itaque  reguta,  frater  charissime,  si  pleaa  Tigi- 
laniia  fuerit  ab  oinniboa  Dei  aaeerdotibna  enatodiu, 
oes8;ibii  arobitio,  dissensio  eottqnieacet,  hsBresea  et 
Bchismata  noii  eroergeut,  iocnm  non  aeeipiei  diabolna 
asviendi ;  sed  roanebit  uuanimitas,  iniquiiaa  \^  ouh 
nia'  superaia  calcabilur,  veritas  spiritujll  fervora  fla- 
grabit ,  pax  prasdlcata  labiis  et  meole  servabitar,  hn- 
plebitor  edictum  Apostoli,  ut  unanimea  onura  sen- 


tientes  pfTnianoiirous  in  Christc»,  nihil  per  eontcntio- 
XI.  f'l  exeunatibuiclmeui  nomfatpropleruoluntatee  ^  nero  nobis  neqtie  per  itiatiem  glorlam  vindleantea,  non 

bomltiibos  sed  Deo  nostro  salvatori  placeniea,  cnl  cst 


quot  a  diabolo  inoentai  exhibere  compeUitur, 

Praterea  frequenler  qnidara  ex  fratribus  nosiris 
curiales  vel  quiboslibet  publlels  funeUonibus  occiipa- 
108  ctericoa  facere  contendont,  quibus  postea  niajor 

•  Ex  BibL  Reg.,  Tol.  I.  2.  In  reliquis  :  qui  dema- 
rantei, 
'  ^m., omntfio  non  hnbebit. 


honor  et  gloria  in  sxcula  sasculorum.  Amen.  Datora 
sub  die  xv  Kalendas  Uartuis,  Hooorlo  Augoslo  cl 
ArisM  consulibus. 

«  Bibl.  Reg.,  Esc.  i, polaril. 

'  Cx  relii|uis  pncter  Alv.,  in  quo, AominIi. 


vni 

EPISTOLA  INNOGBNTll  VXPJE  AD  EXDPBRinU  TOLOSANUM  EPISGOPUIL 

liinocentiut  &\u|M!rio  epiaeopo  Tolosano  lalaiem.     specle  nnaqnaqne  Beniirem,  pro  ciipin  iiriclligeniic 
Consulenti  ttui.  irater  cbari>sime,  (|ni4  de  oroposlia     mea  qiis  suiit  visa  respoiHl-,  quid  sea'-ien<l«n  y*^ 


m  EPlSTOLiS  DECRETALES.-  LNNOCENTIl  PAPiC:.  m 

docilis  raiio  persnaderet,  ?el  auctoritas  lectionis  08-  A  dispar  eldiversa  seiiieiiiia  e^t.  Nain  si  ad  aliqaos  fui'- 


teuderei,  vul  castodita  serlestemporum  demonsiraret. 
El  quidemdileclio  tiia,  institutum  seculapradentium, 
ad  sedem  apo&tolicam  rercrre  roaluit  quid  debcret  de 
rebus  diibiis  cBstodire,  potius  quam  usurpatione  pr»- 
sunipta,  quae  sibi  videntur,  de  singulis  obiinere.  Gur 
enim  niagis  pudcnduroputemusdiscere  aliquid,  quam 
omuinonescire?Mtbi  quoque  ipsi  de  coilatione  docibi- 
lit.ia  *  accidii,  duai  perscrutatls  ratiouibus  ad  propo- 
siia  respondere  compellor  :  eoque  flt  ul  aliquid  sem« 
pcr  addiscat  qui  postulatur  ul  doceal.  Proponam  igi- 
tur  siDgula  subjicianique  rcsponsum. 

L  De  incoHiinMia  §aeerdotum  vel  letUarum, 

Proposo.isii  qnid  de  his  obserTari  debear,  quos  in 
diaconii  ministerio  aul  offieio  presbyterii  posiios  in-  B 
couliiienlas  esse  aut  fuisse  geuerati  fllii  prodiderunt. 
Ue  bia  el  diTlnafum  legum  esl  dtsciplina,  el  beatas 
raeordaiionis  Tirt  Siricii  episcopi  i>  roonita  evidentia 
comiueanioi,  ulin&mtinentes  in  ofliciis talibus  poiiii 
(NnnihONoreecclesiasiico  priTarenlur,  nec  admiilaniur 
sd  lale  miuisteriom,  quod  •  ao^a  coutliieulla  oportol 
impleri*  Esi  enini  toius  admodum  sacras  legis  auelo- 
rius,  j  »m  lude  ab  initio  cosiodita,  quod  in  templo 
anno  vicis  suc  habiiare  prsecepli  snnt  sacerdotes,  u| 
lerTientes  sacris  oMaiiouibus  puros  el  ab  oinni  iabe 
ITol.  f ,  sorde]  uinndatos  sibi  Tiiidicont  diviiia  mys- 
teria.  Neqae  eos  ad  sacrlflcia  fas  sti  admitti,  qui  eier- 
ceni  Tel  cam  uxore  carnale  consoriium  :  qaia  scrip- 
<om  Oil:  Saneti  eeioie  quia  ego  ia*tciu$  ntiu  Dominue 


ma  illa  ecclesiastic»  Til«  pariter  et  di6ci|>lin»,  qu 

abepiscopo  Siricio  ad  provincias  coiuiiieavii,  mm 

probabitur  perveiiisse,  his  ignorailonibui  venia  reniit- 

tetur,  ila  ul  Ue  cxtero  penilu .  iiicipiant  abstinere ; 

et  •ita  gradus  suos,  In  quibus  iuventi  fuerint»  aic  re« 

leoleot,  iit  eis  iioii  liceal  ad  poilora  conscandere. 

Quibiis  in  beneficioesse  debetquodbuiic  ipsum  locain 

qiiem  retine-i,  non  ainiiiant.  Si  qui  autero  scire  so 

furmam  vivendi  missam  a  Siriclo  deteguntur,  iie(|ue 

staiim  cupi  Iiiaies  lib  diiiis  abjerisse,  i:li  suat  roodis 

oiuiiibus  sdbmovendl,  qui  posi  admonilionem  cogui- 

tam  prasponeiidam  arbitrad  siint  voluplitOin 

IL  De  hii  qui  poit  baptinnum  omni  tempore  ineoH' 
linentia:  voluptatibu»  dediti  uliimo  pmnitentiam  po- 
icunt, 

Et  lioc  qnaesitum  esl,  qnid  de  bis  observarl  opor- 

teat  qui  post  baptismum  oinni  lempore  loconllnentiaB 

Toluptatibus  dediii  iu  extremo  Tilx  sua  flne  poeni- 

teiiiiain  simul  el  reconclliatlonem  communionis  ex- 

poscuiit.  De  his  obserTsiio  prior  durior,  poaterior 

iuterTeiiiente  misericordia  inclinatior  esi.  Nam  con- 

suetudo  prior  leouil  ul  coneederelur  poeniientla, 

sed  communio  negarelur.  Cam  enim  lllis  lenpori 

btts  crel>r;e  persecutiones  essent,  ne  commaulonis 

concessa  facullas  horoiues  de  reconciliatione  seco- 

ros  non  rcTocarei  a  lapsu,  merito  negata  commuiiio 

est  f  concessa  poeuilentla ,  ne  toluro  peoKus  negafre- 

tur,  el  duriorem  remisslonem  feclt  lemporls  railo. 

Sed  posteaquam  Domltius  noster  pacem  Ecclesiis  suis 


Msi<r.  Quibns  otiqoe  propter  sobolis  sacce^ slo-  Q  reddldit ,  Jam  depulso  terrore  *  commauionen  dan 


•lein  uzoria  usus  fuerat  relaxatus,  quia  ex  alia  tribu 
ad  aaeerdoiiuro  nullus  fuerai  prsceptus  accedere. 
4Iaanio  magia  hi  sacerdotes  vel  leviiae  pudicitiaro  ex 
cKe  ordinaiionis  su»  serTaredebent,  quibas  Tel  sacer- 
doiittni  Tol  roiiiisterium  sine  succcssione  est,  tiec  pras- 
lerii  dies,  quaTel  a  sacrificiis  divinis,  vel  a  baptisma- 
Ua  offlcio  TaeenlT  Nam  si  bealus  Puulus  ^  ad  Corin- 
Uiioa  scribit  diceos  :  Akitinele  voi  ad  lempui  ut  vacetii 
orationi :  el  hoe  uiique  laicls  prxcepit;  multo  magis 
Mcerdotes,  quibusorandi  etsacrificandi  juge  offlcium 
est,  semper  debebunl  ab  hujusmodl  consortio  absti- 
fiere.  Quisicontaminatus  fueritcarnaliconcupiscenlia, 
][7  ^^^  pudore  vel  sacrificare  usurpabit,  aut  qua 
cunseientia,  qtiove  merito  exaudiri  se  credil,  ciim  dic- 


abeuntibus  placiiit,  et  propter  Domini  misericor- 
diam  quasi  viaiicum  profecturis,  et  ne,  ui  Novaiiaui 
baereiici ,  negantes  veniam ,  asperiiatem  ei  dariiiam 
eorum  sequi  videamur.  Tribuiiar  ergo  cum  puHii- 
lentia  exlrema  communio,  ul  homines  bu]usmO(ll 
Tcl  in  supremis  suis ,  permitiente  Salvatore  nostr«>, 
a  pcrpetuo  exiiio  vindicentur. 

111.  De  adminiilratoribui, 
Quxsitum  est  eiiam  super  his  qui  posl  bapijsmuni 
adminislraverunt ,  el  aut  tormenia  so!a  exercue- 
runt,  aul  eiiam  capitalem  protulere  seiitentiam.  De 
his  niliil  legimus  a  roajuribus  definlium.  Memiiie- 
rant  autem  a  Deo  poiestates  fuisse  concessas,  ei 
propter  vindictam  noxlorum  gladium  fuiase  permis- 


auiii  sit :  Omnia  munda  mundii  :  coinquinatii  autem  et  D  sum ,  et  Oei  miuistrum  esse  datum  hujusmodi  vin- 

dicem.  Quomodo  igitur  reprebenderent  faciuin  qtiod 
auciore  Domlno  viderenl  esse  concessum  ?  De  his 
ergo  iia  ul  hactenus  servaium  esl,  sic  habemus, 
ne  aut  disciplinam  aTerlere,  aul  conira  aoeioriiaieui 
Domini  Tcnire  Tideamur.  Ipsis  aotem  in  ratione  red* 
denda  gesta  t  sua  omuia  servabuntur. 
IV.  Quod  viri  cum  aduiterii  uxoribui  non  conveniant, 
Et  lllud  dc&ideratum  esi  scire ,  cur  communicaii- 
ics  viri  cum  adulleris  uxoribus  non  conveQiaoi  ^  eum 

*  Esc.  4, beatui  apoUolui  PaiUui, 

«  Ex  reliquis,  prxter  AIt.,  in  quo errere, 

'  Ex  caeleiis  Codicibus,  pra*ler  AIt.  el  Esc.  5,  iu 

qnibu^  legiiur :  iti  ratione  reddenda  qucB  geita  ^uni 

omnia  iervabuntur. 


infidelibui  nihH  eit  mundum  ?  Sed  foriasse  hoc  llcere 
credil  quia  scriptum  esl :  icnf a i  uxorii  virum,  Non  ad 
lieriiianeiileni  in  concupiscentia  generandi  hoc  diiit, 
Md  propter  cootinentiam  futuram.  Neqiie  eiiiin  in:e- 
C^ros  corpore  iioo  admisit  qui  ait :  Veilem  aulem  omnfi 
mc  oiu^  sjmi  el  eqo,  Et  apertius  declar.il  dicens  : 
42tti  anlem  in  carne  iunt,  Deo  placere  non  poaunt, 
Voi  autemjam  non  etis  in  carne^  ied  in  spiriiu;  et  ad 
babenicm  filios ,  noii  generantem  dixit.  Scd  ea  plaue 

•  Porussis,  dociUtoi:  ast  in  oronibus  Codicibus  le- 
^ilw  doeibitia», 

"•  Esc.  4 papap, 

^       *  Ex  T«<1.  1  ei  Ur(^  lu  cxicris,  niifi;s/iTiMifi  nm 
70101  iola^  etc. 

Patuol,  LXXXIV. 


»1 


r.51  COLLECTIO  CANCMJM  S.  1SI»0R0  ll»l»AjL.  ASCfirPTA. 

4iOiiir«uioieiiduUeroraiUTiroruiiiinGonsorlioiM- Aetian  b«  pergonae,  <|uibut  Ulef  eonjnneti  ftunt. 


iiere  vldeauiur.  Super  hoc  Chrisiiana  reKgio  adulle- 

rium  in  ttlroque  seku  iiarl  ratione  oondemnat;  aed 

^iroft  fi«o8  mttlleie6  non  ftcile  de  aduUerlo  accusant, 

et  non  babeni  latenlia  peecata  Tindictaro ;  Tirl  autem 

liberius  «xores  adulieras  apud  sacerdolea  deferre 

consiierunt.  Et  Ideo  mulleribus ,  prodito  eanim  cr»- 

inme «  commuulo  denegatur :  ▼irorum  autem ,  la- 

teitte  commisso ,  non  facile  quisquam  cx  suspieioni- 

Ims  abatineinr,  qui  utlqttO  submofebitur,  sl  ejus  fla^ 

gitium  deiegator.  Cum  orgo  par  causa  sii ,  Inlerdum 

probntione  cessanle^  tindict»  ratio  conquiescit. 

V.  Quod  qm  prteei  vd  crfmtna/ai  ^claiU 
habeaniur  immunetw 

lllud  etlam  «.isdtari  vejuisii,  an  preces  diclant..     ^^^^,   i>ettteronomlum ;  nec  non  «t  4ea.  Nat e.  ^ 
iHis  hberum  conccdaiur,  utique  post  baptism^^  rege-  &  ^^^^^   ^^       ^^^  ^^.  ^^^^K 

fiiff.iiionem ,  a  pfincipibui  poscere  mortem  alicujus ,  t       -•  ^         •  -» 


eiiam  ips«  adulterlum  cuminisisse  fideantur,  secun- 
dttm  illttd  quod  leglmus  in  fif  angeiio :  §td  dimiiM 
iu;or«m  itmm^  «I  duMrU  -tdimn ,  mmduour :  SmiH' 
l4T  €t  qui  dimUium  duserit^  mmchututr :  et  ideo  o«- 
nes  a  commttnione  Adellum  abslinendos.  &e  pMrenii- 
tibus  auteini  aut  de  propiuquis  eorum  nibil  tait 
siaiul  potest ,  nisi  Incentores  illiciti  conaortii  fui.«ae 
detegaiitur, 

VII»  Qui  /«M  m  tmme  ncipknuur. 

Qoi  Tero  Ifbrl  reclpiaiftur  in  canone  aanctaruia 
Scripturarum  brefis  adneziis  ostendeu  Haec  suiit 
ergo  q«a  deildttraia  ▼oce  monere  foloisti :  llaysia 
Kbri  quiM|«e«  id  est ,  Genesia ,  Etodua, 


vel  sanguinem  de  reatu.  Quam  rem  principes  nun- 

qnam  l*lne  cognitione  conoedunt ;  sed  ad  18  Judices 

commfissa  ipsa  toI  Crtmina  semper  Temittunt,  ut 

causa  cngnita  Tindioentor.  Qutt  cum  quaesitori  fne- 

riiil  de^egata,  aut  absolulio  aut  daronatio  pro  negot*« 

qualiuie  profeniir,  et  dmn  legum  audonlas  in  im 

probfs  eiereelur,  er^t  dlctator  immunls. 

VI.  Qued  ki  qui  inierctdenH  repudie  dkor^um  pertu- 
ieruui  «  li  M  mi|N«ti  vimMrKnf ,  mhiUeri  eme  mmt^ 

etrentwrm 

(^  hls  eliam  requisivit  dilectio  lua ,  qui  iolerf o- 
nlcnle  repudio  alti  se  matrlmonlo  copuiarunt ,  quoa 
in  ulraque  parie  adiilteros  esse  mamfestum  est.  Qni 

Tcro  it\  uxore  fi^ente,  qtiamTls  dissodalum  Tidoa-  ^  ali^y  non  aoliHn  repudiaiida,  fenun  ctiam 
tur  esse  coi\jugium ,  ad  aliam  copuiam  festinanml,     csse  damnanda.  DaMim  x  JLalmidss  Jllarliaa«  SiaiK 
neque  possunt  adulterl  noo  Tlderi,  in  untnm  «i     cone  u  ct  Antliemio  conauMbua. 


prophetarum  iibri  sesdecim ,  Saigflsaaia  libri  qiriii* 
quot  Psalterium,  llom  bisA>riar«m :  lob  lil 
Tobio  unus»  Ealbor  unua,  lodiib  owis : 
rum  duot  Esdrm  duo,  Paralipomeooa  d«o.  Hem  Nofi 
TesUmentl;  Efungeliornm  iibri  qoaUior ;  Fattll  ap»* 
aioli  Epistoltt  q«auordeclm;  Eplstola  Joaniiis  Iroa; 
Epistols  Petri  dum:  Epbtola  Juda :  Epistoia  iaoobi^ 
Aaus  apoaiolorttmt  Apooalypaia  Joannia. 

Cstera  aotem  qu»  sub  nomino  MaUlii»  (  TmL  9  « 
Matlb»i]  aifo  Jacobi  minoris,  fol  sub  nomine  Pdri 
^  et  Joaoiiis  qu»  a  quodam  Leucio  scripu  sttoi^  Td 
siib  nonilne  AiAdreCt  qusB  a  ILeaoobaride  el  Lefuiidn 
pbilosopbls»  ^l  sttb  nomine  Tbomm «  oi  ai  qna  smit 


«  ^m.,  Bih.,  Reg.,  Ese.  i,  Urg.,  Gen*.  Tol.  1, 
ptriuiermM  aliieque  se« 


^  In  AW.  dcaunt  hcc  f erba :  Petri  et  Joawiii»  qum 
et  (iwedam  Leueio  eeripm  annf. 


«isse 


fV 


IX 

EMSTOLA  INNUCENTII  AB  FELICEH  EPISCOMJM. 

tnnoeeniius  ^felici  apiscopo  Nocerino  [ToL  l^  Nu-  I.  S?  ^uti  votent  partem  it^i  rorporti  ampuieiverit , 
tcrinO].  dfrfais  asie  non  poissl «  noXen»  muem  potea. 

liirari  tion  possom  dileclionem  tuam  aequi  insti-  Qal  igitur  partem  cujuslibet  digitl  sibi  ipse  folens 
UiU  majoinm,  omnlaque  qum  possont  aliquam  reci-  absddii,  hunc  ad  clerum  canones  non  admlttunt.  Ctii 
pere  dublutlonem  ad  nos »  quasi  ad  caput  atque  ad  ^  Tcro  casu  aliquo  contigit ,  dum  aut  operi  mstieo 


apicem  epi8C0patus«  referre,  ut  consuha  fidelicet 
sedes  aposiotica  ex  ipsis  rebus  dubfis  certum  ali- 
qiiil  faciendum  pronuntiet,  quod  nos  et  libemer  ac- 
ccpimus,  ei  dneciionem  tuam  memorem  canonum 
«omprobamus.  Scripsisti  igitur  qnod  ferfore  fidei » 
quo  poftes ,  et  amore  sancttt  plebis  f e1  reparafcris 
ecclesias  Dei ,  f e1  nofUs  quasque  construxeris :  sed 
iii  his  cloricos  qoos  constltuas  non  babere ,  aliquos 
Tero  ronliios,  •  aiiqnos  digamoa  esse.  19  Ad  quod 
auipulmna  prudentem  Throm  de  faia  toIuIssc  consu- 
iere;  qus  onmibus  aanl  cerU  rsiione  comperu. 
Ergo  non  quasi  Ignorsnll  dlcimi|a«  sed  in  aliis  Ibr- 
aiian  joccupalos  istud  obiitos  osse  tos  dicimas. 


coram  impendH,  autaliquid  faclens  se  non  spoaie 
percussit,  bos  canones  prxciplunt  clericoa  Aeri,  el  si 
in  clero  fiierint  reperti  non  abjici.  In  illia  enim 
Toluiius  est  judicau  qujc  sihl  causa  fult  ferro  incidere, 
quod  scilicet  et  alii  id  facere  dubiiure  non  posauiu. 
in  isiis  f ero  casus  fcniam  meruit. 

II.  Quod  digemi  idnulti  non  pottint  ad  cterum, 
Dd  digamis  autem  aec  coiisuli  dcbuit,  qiiod  manl- 
festa  sit  lectio  Aposloli  :  uniHi  ujrorii  airam;  »4 
sacerdotium  sifo  ad  clerlcatum  admltti  debere  :  ei 
hanc  Ipeam  umen  si  virginem  accepit.  Nam  ea  qw 
habuerit  ante  f  irum,  llcet  defttNCtua  ^it ,  umeo  si 
clerico  postea  ftterit  oopulau,  clefkua  q«i  mmm 


^-w   v.«>.wv>  «««ww  -vvw  «ii^lUNIV.  «^ICIIVU     |IU»IOil      lUOn»     W|IUI«1«  9     VlVIWIia 

^  Iq  qoibusdam  Codieibtts  mnrrai,  in  alis  mueroi.  Mendum  Tidelur  in  omnlbus  pro  nmfiloi.  ut 
soquetitibus  aperte  diunoscltur. 


ex  cou« 


aeeeperil  esse  non  poterii ,  qnla  In  lege  cautum  est,  A 
0011  ^iiloam »  non  abjectam  babere  posse  conjugeni 
aacerdotero. 

III.  QuQd  de  laich  ad  elerum  admUli  non  pottunt  *• 
De  laicis  vero  religlo  tua  consuluit  quos  canones 

ordiuare  probibeaDi.  Gertum  est  qiyideffi  boc  regulaa 
ecclesiaalicaa  continere ,  sed  non  iia  deflnlium  est 
ul  de  omiiibw  ait  hicia  cQnsiitiitiiin»  Neqqe  eiilm 
clerici  nasd »  «t  non  Oeri  po^unt »  f  ^  de^ign;iia 
suirt  geoera«  de  quibtis  ad  elericatnm  perveuire  i|0n 
pQsaunc  s  id  eat  c  ai  quis  fidelis  causaa  ^gerif ,  bopert 
poslttlaf eril ;  ai  qnia  fidelia  administraveril»  De 
eurialibua  aolem  nunlteta  ratio  esi ,  quonlam  et  si 
inveniaatur  hqjusmodi  ?iri  qui  debe^nft  elerici  fierf, 
lamen ,  qooniam  acpias  ad  cariam  repetoniNr,  cp- 
vcndam  ab  iiia  est  propior  tribttlationem  quis  ^pe  B 
d^  liis  Eeclesiio  proveidL 

IV.  Qal  de  taieU  posiiifil  eleriet  feri.  Hic  ^  aperte 

cmicukina  jtrakHtetur. 

Laiei  ^tto  qui  babeiites  uiorea  baptiaati  suqI  ac 

•  iEm.,  Blbl.  Reg.,  Ejc.  4^  Urg.,  Ger.,  Tol.  I,  2, 
debeanL 


sic  se  instltuerlnt,  iit  opinto  eomm  in  mrilo  Tacillel , 
ut  aut  clericis  juncti  sint ,  aut  mouasierlis  ex  qiio 
baptizaii  aunt  baeserint ,  si  nou  concubttiaiu ,  non 
pellicem  noverint ,  si  in  omnibus  l>onis  operibus 
vigilarint ,  non  probibentur  bujusmodl  ad  clericaiua 
sortem  adsumi. 

V.  De  temporilms  in  cleri  ardinibus  immorandie, 
lia  saiie ,  ut  in  oos  leinpora  a  inajoribus  consiitnia 
servpntur,  nee  ciio  qiiilib^t  lecior,  ciip  acolxibus,  cito 
diaconus,  ciio  saccrdos  fiat,  quia  iii  ininoribus  ofOciis 
si  dlu  perdur^nt,  6%  vita  eorum  paritef  et  obstquia 
coinprobautur,  ut  ad  s^icerdouuin  poste^  einensis  sti- 
peodioruiu  fneritls  veniant ,  uec  praBripiant  quod  vita 
probata  luereiur  ficcipere.  Qiioqi>m  01^0  corta  d^fioh 
iloiio  monatratuni  est  qui  debeaut  admjttj,  qui  vero  re- 
probari,  n  h'19  bominibus,  quos  videt  diguatipuianop 
posse  reprpbari ,  eligero  debebis  quos  dericos  facias. 
Si  onim  nullam  gratiam  boniiuibua  aut  beoefipiuiii 
pr98farevelimqs,M^sinvepjre  posfiumns,  dqqnoruiM 

#a9uiuptioiio  n^  ipciirrpre  «ee  orHbo^Q^  vAleaa^vv 

i>  ^m.,  Bibl.  Reg.,  Esc.  4,  Urg.,  Ger.,  uH. 


■r  "*  " 


^^t^ 


EHSTOLA  INNOCBNTII  AD  MAXIMUH  ET  SEYERUM  EPiSGOPGS. 

De  hi$  qui  in  preebyierio  filioi  genfMruni^  ut  ab  affieio  remQVtantwr» 

kinoCeiiiiosMailmoetSeveroeplscopisperDritios*.     vestram  prudentiam  legis  totins  babere  notitiam.  El 

JMI  EfiCteslasli  oruin  ca^onam  norm^  uulll  esse     ideo,  fraires  cbarisslml,  libelU,  qui  spl^ectus  est,  te- 

debeiincognita  sacerdoii,  quia  nesciri  baec  a  ppntifice  ^  nore  perspccto.oos  qui  talia  perpetrasse  dicontor,  ju- 


satjs  es|  indecorum ,  ipaxime  cnm  a  bicls  religiosis 
viris  et  sciMtur,  ei  custodienda  esse  ducatur.  Nuper 
qt;idefn  Ma^imilianus  filius  noster  agens  in  rebua 
bujusmodi  qualepi  querelam  detuterit ,  llbelli  ejus 
serics  aJuexa  declarat.  Qui  zcIq  fidei  ac  disciplin» 
ductus  non  patitur  ecclesiaiu  pollul  ab  indignla 
INreabyieris,  quos  In  presbyierlo  flliosasserit  pro- 
creasae  :  quod  non  llcere  exponerem,  nisi  uossem 

•  ll^bl.  ?cg,f.,.f  j?r|flcipi,  Tol.  I,  Bruitioi. 


bebitls  in  medio  collocari,  discnssisqne  objeciionibus 
quae  ipsis  presbyteris  itnpinguiitor,  si  convinel  poiue- 
riiil ,  a  sacerdotall  removeantur  ofDeio  ,  quia  qni 
sancti  non  aunt  sancta  attrectaro  non  possont,  atquo 
alieui  efficiautur  a  ministerio  quod  viveodo  illici  e 
polloerunt.  Mlramur  aotem  bsec  eorum  dlssimttlare 
episcopos,  ttt  aui  connivere»  aui  nesdre  esse  illicita 
judiceutur. 


EPISTOLA  INNOCENTU  AD  AGAPITUM  ET  RELIQUOS  EPISCOPOS. 
Quod  poit  pcBuitentim  null^t  ad  CUrum  po9$it  admtlif 
lnnoccntiusAgapito,MacedonioetMarinoepiscopisDdignum  locum  babere  merentur;  sicuti  nunc  dato 


Apolis. 

Motia  in  pro\incta  contra  canones  eedesiasiicos, 
decretaque  majoruiu  ttsurpari  a  plurimia,  et  relatio- 
nes  dlversorum  ei  soggestioiies  fidissimae  retulerunt. 
Qoaa  qoldem  possent  (acile  resecari,  si  episcopi  in 
liis  Qon  Inveiiireniur  aoctorea,  qoi  dum  aoi  amicls,  aot 
obsequiis  gratiam  praesiare  niluiitor,  religionem  vio- 
lani,  ordinesque  comimpunt.  Ac  sic  evenit  ut  indigiii 
quique  bonores  soscipiant  ecclesiaslicos ,  et  adiuit- 
lantur  ad  clcrum,  qui  nec   iuter   laicos  quidem 


nobis  libello  monstratum  est»  ModesUim  ^ui- 
dam  multia  erimioibusinaolutum,propier  qtuooliam 
poinilenliam  egisse  dieitur,  non  solmn  clerieniu  ef- 
fecuun,  qood  non  iicei,  verura  eiiam  ad  eplseopatva 
aplcom  leiidere,  com  eanooes  apud  Nicaaam  consii- 
iuit  pcBoitenies  eiiam  ab  infiinia  offlciia  cleriooruoi 
exclodant.  Bi  ideo ,  fratres  charissimi ,  perspecio 
teuore  libelli,  eum  jubele  praeseotari,  ntai  voce  coo- 
stitcrit  ulem  qualem  libellus  afflrmat,  oon  soluin  ab 
ambitione,  sed  etiam  a  clcricatus  removeaiur  offlcio. 


w 


COLLBCTIO  GAfieNUM  S.  ISIDORO  IIISPAL.  ASCRIPTA. 


656 


XII 

^PISTOLA  INNOGENTII  PA?M  AD  RUFUH  BT  GERONTIUM , 

CT  CiDTEROS  PER  IIACEDONIAM  EPI5C0P0S  CONSTITUTOS. 

De  Bubalio  et  Taufiano  damnaiii  a  provineialibus  epiteopis^  quorum  ienUntiam  ieda 

apoitolica  retraoiare  curavit. 

Innocentius  Rufo ,  G«romio,  Sophrooii  •  Fla?tano  A  video  movisso  animos  Testros  quod  In  malti^  Ruba- 

)lu8  sspe  fallaciia  reprebensus  objecerit  eiemplaria 
fictarum  quasi  a  nobis  liueraruni,  cnm  pro  consue- 
tudine  hominis  nrihil  quod  proferret  jam  fide  dijpiis- 
aimum  videretur.  Sed  sileator  omne  jam  de  tall  ne- 
gotio  murmur  et  convicti  diaboli  ipsi  aHhelitnacom'^ 
primantur.  Subjuniimua  autem  his  priorea  litteras, 
quas  per  memoratos  episcopos  miseramus,  quibiis 
ita  plenaria  aententia  nostroram  sensuuio  designata 
esty  ut  dum  relegeritis,  nibil  ambiguum,  nibil  requi- 
4rendum  in  bac  causa  de  caetero  repetatis.  Hanc  au- 
tem  paginulam  nosiram  soliiciiias  Gretensibas  epi- 
acopis  relegeodam  iniitite,  ut  sciant  pleiiissime  quid 
sit  de  Bubalio  et  Tauriano  caDterisque  pronontiaturo, 
ut  servent  qui  digni  admoniiione  sunt  carere  a  tali- 


b  Macedoiiio,  Prosdocio  •  et  Aristeo  '  tpiscopts  per 
Macedoniam  constitutis. 

21  Mora  coepiscoporum  nostrorom  Maximiani  et 
Eumenii  %  vel  potius  importuniias  temporum  fecit» 
«t  tOs  iteraretis  de  Bubalio  et  Tauriano  qnerimoniamf 
et  nos  iicrom  in  bomines  perJiiissimos  insurgere- 
mus.  Sed,  ut  possum,  paucioribus  Terbis  maiorum 
lantorum  meditabor  compendium  et  strlctim  quae 
in  TOiuminelitterarom  Testrarum  conspeierim  retra- 
etabo.  GraTe  non  t>portuit  Tideri  piissimis  meniibus 
Testria  cnjascanque  retractari  Jndicinm,  quia  Tcrltas 
riagitaia  sapiua  magis  splendescit  In  lueeni,  et  per- 
niciea  reTocata  in  Jndieium  graTlos  et  sine  pceniten- 
tia  condemnatur :  nam  froetus  divinus  est  iiistiiiam 


mpiua  reeenseri,  frttreacbarissimi.  Verom  illud  B  bus,  ue  lalia  sortiantur. 


•  Ger.,  Urg.,  SepArontafio. 

k  Ei  reiiquia,  prsrter  AIt.,  in  qno,  Alamano. 

f  Ei  iEm.t  Bibl.  Reg.,  Eac.  4,  tJrg.,  Ger.  In  Ahr., 


Proidoco.  In  Tol.  I,  Proidieio.  In  Tol.  2,  Pro$toeh. 
^  Ex  cxteris,  practer  Alv.,  in  quo,  Ariioco. 
«  Tol.  I,  Eugenii.  Tol.  S,  Ememi. 


XIII 

EPISTOLA  INNOCBNTII  PAPM  AD  FLORENTIUM  EPtSGOPUM  TIBURTINEN9EM. 

Ve  terminis  minime  transferendii. 


Inoocentitts  Florentio  episeopo  Tilturiinensi. 

22  ^^^  semel  »ed  aliquoiies  clamal  Scripiura 
ifivina  transferri  non  oporlere  tenninos  a  Patribus 
iiiatitutoa,  qula  nefas  est  si  quod  alter  semper  posse- 
derat  alter  iuvadat :  qoud  luam  bonitatem  frater  et 
coeplscopus  noster  Ursus  asserit  periieirasse.  N.im 
Nomentanam  sive  Faciliensem  parocUiain  ad  suam 
dieecesim  a  mnjoribus  pertlnentem  invasisse  le,  atque 
UUc  divina  celebrasse,  inconsulio  eodem  ac  nescien- 


te,  non  slne  dolore  conqueuus  est.  Quod  si  Tcrum 
est,  non  leviier  te  incitrrisse  cognoscas.  Uiide  si  de- 
clinare  cupis  tantas  usurpationis  iiividiam,  nostris 
liiteris  admoniium  le  convenit  absiinere.  Gerte  si 
aliquid  tibi  credis  justiiinc  siilTragari,  inl^ris  omnl- 
bus  et  iii  pristino  statu  manentibus,  post  dies  Tcne- 
rabiles  paschae  adesse  debebis,  ut  memoraiis  po  sis 
inteniionibus  respondere,  patribusque  in  medio  col- 
locatis  quid  aiitiquiias  aut  Teriias  halieat  iiiqairamus. 


XIV 

EPISTOLA  INNOGENTil  P.KPM  AD  PROBUM. 

Si  eujui  tixor  fuerit  abducta  in  eaptivitatem,  et  alteram  maritus  aeceperit,  revertente  prima, 

iecunda  mulier  debet  exctudi. 


Inaocentitts  Probo, 

Comurbatio  prdceli.ts  barbarioe  facullati   legum 


Tersa  Ursa  nos  adiit,  et  nullo  diffitente  uior«in  se 
memorati  esse  perdocuit.  Qua  de  re,  domlne  fin 


intulit  easnm  ;  et  bene  constituto  roatrimouio  inier  ^  merito  illuatris,  staiuimus  fide  catholica  suffragaDfti 


Fortuninm  et  Ursam  captlvita:is  Incursas  fecerat 
naevnm,  nisl  sancta  religioiils  ttatoia  proTiderent. 
Gum  eiiim  in  captiTitate  pracdicu  Ursa  mulier  tene- 
retar,  aliud  conjuginm  cam  Restitota  Fortunius  roe- 
morama  nms^  cognoscitur.  Sed  faTore  Domlni  re- 


lilud  esse  conjugium  quod  erat  primitos  graiin  di- 
Tiiia  fundatum,  conventumque  secundae  mulierts, 
priore  superstiie,  nec  divortio  eject»,  nullo  pacto 
posse  esse  legitimum. 


j 


«57  EPISTOLiE  DECRETAlLCS.  -  IMiNOGCNTM  PAPifi.  m 


XV 

EPISTOLA  EJUSDEM  INNOCENTII  PAP^ 

AD  AURCLIUM  ET  AU6USTINUM  AFRICANOS  EPISGOPOS. 

Scripta  salutaria  plena  charitate- 

liinoceniiaB  Aurelio  et  Augnsiino  episcopls.  j^  igiiur  in  Domino  Testram  germanltatem »  amanlissi- 

23  Acceplissimi  roihi    germani  compresbyteri»     uii,  cupimus ,  et  pro  nobis  paria  ad  Deum  ?ota  re- 

illo  recursus  vacous  onicio  nostro  esse  non  debuit.     pendere  precamur;  quia,  ut  bene  uoslis ,  commu- 

Percharoe  eoim  salutare  cbarissimos  naturale  quo-     niouibus  et  alternis  plus  agimus  orationibus ,  quam 

dammodo  nobis  videtur,  el  consequens.  Gaudere     siugularibus  aut  privaiis. 

■  ■ 

XVI 

EPISTOLA  EJUSDEM  INNOGENTII  PAP^ 

AD  EUMDEIl  AURELIUM  CARTHAGINENSEM   EPISCOPUM. 

Be  paseha. 

Gbaritatis  nostr»  officium  nullo  intervallo  dirimi-  fesia  pascbaKa  celebranda ,  quoniam  in  Yicesima  ter« 

tur,  eiiam  si  cbarla  nuilos  apices  ferat.  Vi?it  enim  tia  luna  nullum  pascha  iinquam  ante  boe  factom 

spirituaris  gratia  alternis  in  cordibus,  et  amorem  esse  cognoscimas*    Sententin  meae  eiposui  atquo 

nostrum  coufuvet  saoerdoiaUs  ipsa  societas.  Gura  ediii  lenorem.Jampnidentiae  erit  tu»,  eonsors  milii 
ergOy  ut  dignum  est,  unitatem  Ecdesiae  custodire  *,  ^  frater,  cum  unanimis  et  consaeerdotibus  nnslris  baiic 

idemqoe  omnes  pariter  et  sentiamus  et  pronuntie-  ipsam  rem  io  synodo  religiosissima  retractare  >>,  nt 

miis ,  frater  ebarissime.  Has  ergo  liiteras  de*  raiio-  sl  nibil  dispositioni  nostrs  resultai ,  noblt  plenissi* 

iie  paschali  allerius  (dico  futuri)  anni  praescripsi.  roe  aperteque  scrlbas,  qoo  deliberaiam  paschaleiu 

Nam  Gum  ante  diemnndecimum  Kalendarum  Apri-  dlem  jam  litleris ante,  ot  morn  est,  ser?aiidam  suo 

fium  peiie  luna  seiu  diecima  colligaiur  (non  quip-  lempore  prxscribamus.  Gompresbyterum  autem  Ar- 

piam  minua  est)  iiemque  eom  In  ante  diem  quartum  ehidamum  quamTis  no?erim  quod  libentissime  ac 

K  ilendaram  earumdem  ?eniat  ?icesima  tertia ,  exi-  more  suscipias  eousueto ,  taiuen  ex  abuudantlbus 

siima?!  undeclmo   Kalendarum    memoralarum  die  postulo  ot  eum  inier  loos  habere  digneris. 

*  In  eicnsis :  Cicr  irgo  indignum  e%l  unitalem  Ee^         ^  Iii  Urg.,  tractare.  Retractare  igitur  boc  loco  est 
ete$i(B  cuitodiri  f  llerum  traeiare. 

XVII 

EPISTOLA  EJUSDEM  INNOCENTII  PAP.E 
AD  EUMDEM  AURELIUM  CARTHAGIMENSEM  EPISCOPUM. 

Vt  nuUus  contra  ordinem  eanonum  efficiatur  epvicopus^ 

Dilectissimo  fiairi  Aurelio  Innoceniius.  C  sacerdotem,  qui  uuiiquam  ullagradu  obveeuins  Aie« 

24Qua  indigniiaie,  qua  molestia  roale  irACtarl  rit  sacerdotii !  Relege  praefectorui n  lilieras ,  et  ?ide 

Ecclesiam,  pnecipueque  episcopos  reiegam  ?i*l  ao-  qiia:?el  falso,  ?el  pro  oerlo  subllmiuiu  poicstatom 

diam,  et  lua  fraierniias  bene  novit,  etegoidonea  adiioientur  scriptis.   Perdidimus*  profecio  nos  ipsi, 

tanio  dolori  ?erha  ]n?enire  non  possuin,' dum  facile  nost.inquam,  sanctimoniffi  re?erentiani ,  quL  quasi 

Imponuninr  maniis ,  dum  negligenter  summus  sacer-  ?ilissimum  aliquid  summos  efficimus  sacerdotes,  ut 

dos  ailigilur.  Ecce  facta  est  querela  publica,  quae  jam  incipiat  quasi  noxiuin  aliquid  publicis  interlo* 

fecit  semper  ut  communis  omnibus  tremenda  sit  cutionibus    coiidemnari.   Frater  charissime ,  bacc. 

re?erenlia.   Sic  clerici  rcciesiasUcorum  dugmaium  ?elim,  cuncia  reciianda  per  oiunes  Africanas  Eccle* 

iiuiriti  ?el  booorati  intra  aluria  ChrisiL  respuuiUur :  sias  scripta  dirigas  ,  et  istis  coiioectas,  quasadjun- 

8ic  praeiereuntur,  qiiasi  nefas  sit  ad  primatum  per  xiinus  liiteras  prasfectorum  •  ut  consilium  de  his  quai 

ordinem  per?eiiire.  Nain  cum  in?oluii  muiidanii  ne<  iniquelaiidauturjudiciumque,  si  quid  ule  probarl  pu- 

xibus,  aelibtts,  ?el  moribus  abruple  ascisauntiir  ad  ^nt,  Aat,ut  et  prapterita  luala.si  doceantur  admissa, 

uua  eoUegium  sacerdotii ,  et  illi  ?identur  contemni,  ^ligna  se?erlute  coerceaniur,  et  de  futuro  ca?ea(ur» 

de  qnibus  oportuerat  eiigi ,  ei  i>U  male  iniromitti,  ne  Ecclesi»  saiiciiUs  per  nostram  fatigau  negligen- 

qui  praier  oidinem  irrumpiiHt  potiusqiiam  deligiin-  ])  tiam  |)erdat  pri?iiegia  quae  est  per  viros  ?enerabiles 

tor.  Qoam  enim  iniserum  est  euin  inagistruui  fleri  consccuU.  Deus  tc  incoluiiiein  custoditt.   Datuni  ii 

it"l  nafiqoam  dlKipulus  fuii !  Euiii  summum  fleri  Nuiias  iuiiias  Julio  iv  et  Palladio  ?  consulibus. 

*  JBm.y  Uibl.  Ueg.,  Urg.,  Ger.f  pro;eaoruin. 


S59  COLLeCTK)  CANONVN  S.  ISIDORO  IIISP4L.  ASGRIPTA.  000 


1 1  «g 


XVIII 

EPISTOLA  EJUSDEM  INNOGENTII  PAP^  AD  JDLIANAM  NOBILEM  EXHORTATORIA. 

Siogulare  membrum  EcelM«  lUafc  reI%ionis  im^  \  t\M  glbriam  attklA «  et  magox  est  Cliri»il  graii» 

plitudinem  eiittere,  et  a  nobis  reverentissiroe  coli»  uobililatera  moribus  soperasse ,  domina  filia  merito 

salis  est  omnibos  manirestom.  Ipso  •  enim  apice  no«  illustris.  Gerta  igitur  eiislens  dilectissiroa,  vita  hu- 

Lilitaiis  molto  nobiliorem  25  Ecclesi»  deVOUoiiem  jus,  qajBconqoe  sunt,  spatia  aeiernis  divinisque  ofii- 

iuipendis ,  et  magis  laeta  Ghristi  agnilione  praeceplid  eiis  illustrare  conlende,  ut  qui  Insignem  te  prasiitil, 

ejus  cbiefoperas »  et  in  fide  polius  eisultas,  quam  reddat  sibi  per  saecola  CUriofem, 
tanli  generis  flore  Jaclaris.  Siimmae  Virlotis  est  vl- 

«  iEm.,  BibL  Reg.,  T.  1,2,  Urg.,  In  ipso. 


EPISTOLA  EJCSDEM  INNOGENTII  PAPiE  AD  BONIFAGIUM  PRESBYTERUM. 

De  Aniiochena  Ecclesia. 

iHnocenlios  Boaifacio  presbylero.  B  ris  ordlnaiionis  ad  sosdem  adveoerit ,  se  sine  coii- 

Eficlesia  Antiocbona ,  qnam  priosqoam  ad  orbem  troversia  receplurum ,  ac  nomen  episcopi  Meuioraii 

perveniret  Romaro  beatos  apostolos  Petros  soa  pras  inter  qoiesoentes  episcopos  reciutorom.  Cujus  rei 

sentia  illustravit ,  Teloi  germana  Ccclesias  Romanfls  nos  noveris  tradidisse  manus ,  frater  charissiroe,  ei 

diu  se  ab  eadem  alienam  esse  non  passa  esl.  Nam  eos  in  nosira  viscera  recepisse,  ne  diu  roembra, 

iiiissis  legaiis  iia  pacem  poslolavit  et  meroit,  ot  qoae  requisiverant  sanitatem  ,  ab  universliaie  corpo- 

Cvagrianos  suis  ordinibus  ac  iocis  intemerala  ordi-  ris  baberentur  aiiena.  Ownia  vero  quae  per  ordinem 

iiaiione ,  quam  acceperant  a  Memorato,  susciperel,  gesia  sunt  filiiis  meus  diaconus  Paulus.  harum  scili- 

et  Joannis  s.inttaB  memoriae  vel  clericos  vel  laicos  cet  portilor  lillerarum ,  tuae  dileclionl  poierii  enar^ 

in  unuro  coliigeret  alque  congregaret,  promitlens  rare,  ut  ei  gaudium  commune  nobiscum  habeas,  ct 

ip>ius  civitaiis  episcopus  fraler  meus  Aleiander,  eos  informes  qui  pro  Altici  panibus  intervenire  coii- 

eiiam  si  qois  forte  vei  a  nobis  vei  aliunde  posterio-  sueverunt. 


rfMMk**MA*AMta^4li^«kM*MAlMi^MMM^^*.^tfaatoMMbaM>MMM..MM«MtaMM*MMta 


EPISTOLA  BJUSDEM  INNOGRNTII  PAPiE  AD  ALEXANDRUM  ANTIOGHENUM  EP. 

J)$  paee. 

Innoceniius  Aleiandro  eplscopo»  (^  tias  pacis  nostrae  conscribi.  Saluio  itaque  el  toam 

26  Qti^na  grata  mihi ,  quam  pia,  quam  necessaria  inihi  in  Christo  germanitatem,  et  omnem  illain,  quas 

legaiio  ei  tua  sanciitale ,  frater  charissime ,  ad  nos  tecum  bene  sentit,  Ecclesism,  nosque,  ut  ffacitis ,  et 

directa  fueril,  gestorum  ipsorum  replicatione  cogno^  alloquaroinl ,  peto ,  crebrius  liileris ,  et  frequentius 

sces  *•  Voluit  enim  coBipresbyler  noster  Cassianus  de  veslra  salule  iaetificeiis.  Dabit  eniro ,  ut  confido, 

^ianc  amicitlarum  nosirorum  paginolam  per  eom-  Dominos  totios  nos   praeieriii  temporis  dispendin 

presb|teiiim  nosirum  Paoiom ,  Nicolaom  diacoiloffl  amanUssimo  Utterarom  colloquio  repensare. 
a  Pelnim  sobdiacomim  fiiios  nostros  quasi  priroi- 

^'  Ei  ItiiqUil ,  pfaetef  Alv.  et  Esc.  4,  io  quibos  :  cognosclt. 


^^rtii^MM^^MMatMMM. 


XXI 

&PISTOLA  EJUSDEM  INNOCENTII  t>AP^  AD  MAXIMIANUM  BPISGOPUM. 

De  AtUco  Consiantinopolilano  episcopo, 

Innocentius  Uaiimiano  episcopo.  D  ^ni-  Comrfiunio  enim  sospense  restitiiitor  demon-» 

Miramur  prudentiaro  tu:iro  scripfa  ad  Aliicum  aftraAti  caosas ,  qnilnis  id  acdderat,  jam  esse  dei»r« 

episcopom  Constantinopolitanas  urbis  a  nobis  ,  et  sas,  et  profilenti  eonditiooes  pncis  impleUft.  Qned 

prosecdtione  propria  ei  djiio  hbello,  qui  snbier  an-  ne^tm  apod  vos,  neqoe  apud  nos,  «l  pnediii,  Atii- 

iieius  e&t ,  postulare  a  quo  nec  missas  ullas  sahero  cns  missn  aliquibua  svtirum  vel  dicere  voiuii  vd 

episiolas  ad  nos  ,  vel  ad  noslram  synoJoin  ntiqiie  demonstrare  comptetnm ,  qocmadmodom  Aittioclie* 

protulisti.  Idque  non  pelenti  aesiimes  triboendum,  na;  Ecclesiae  frater  ei  coepiscopus  noster  Aleiaadet 

quod  vidcas  deprecantibus  discossa  raiione  conces-  digna  legaiione  et  pro.ecutus  esi  ei  i^H^bavit»  QuilKis 


oer  EnsTotiE  DceneTALEs. 

oinmbqs  utjque  inlerewe  dign^tvs  cognovifU,  qoem-  \ 
«dnKMlum  •igilbtioi  omnia  scripiorum  nnsirorupip 
MilebM  <le  eauM  beJiUMimi  Joennif  quonddm  epis* 
copi  ioelri  disciweerim ,  nt  qos  iili  in  omoibus  saiis 
eTidenter  monstrsverint  universa  y  qtias  spudAntio- 
chim  Seri  debuerint»  fuisse  eomplets.  Qoorum  am- 
plesati  paeem  utjqqe  fidem  fecimus  et  27  magno 
tramile  omnibus  eamdem «  quam  prtestolaris,  osien- 
dimm ,  si  niodo  qua  diseusse  sunt  alque  completa 
aiian  ipsl  se  pro  auo  loco  feeiiMe  vel  complesse  ali-^ 


—  INNOCENTII  VkPM.  m 

quando  moustraverint,  coinmunioqemqqet  "^lt  isti,  (e-r 
gationesolemniter  deolinata  silH  rogtverini  jpcdlii^ri. 
Eispectamus  ergo  ct  professionem  memoraii  de 
completis  oninibus  conditionibuSt  quas  diveKis  leni- 
poribus  prxdisinios »  et  petiiionem  communionls  ul 
recte  m  petenil  et  probanti  se  eamdeiii  mereri  rcd- 
damus,  frater  eharfssime.  Nam  de  omnibus  pleiii<* 
slmas  ad  sanetam  fralrum  nostrorum  synodum  du- 
dum  liiteras  perceplsti. 


XXII 

BPrSTOLA  KJDSDBM  INNOCBNTII  PAP^S 
AD    ALEXANDRUII    ANTfOCnENDM    EPlSCOPUai 

Z>e  pae0. 

fttnecentfas  Aleitndro  Antioebieno  epiecopo,         b  I^ib^^  prasierea  de  eplsoopls  Helpitfio  aique  Pappa 
Apostoliel  favorls  graiia  magno  pacia  usqne  ad  poa     cognovi  qnod  sme  quaBsUone  snas  Bcelesias  reeupe- 


decere  resplendoit ,  tantumque  luels  gaodioromque 
Msit  idelibus,  utdicentes  Deo  muimaa  laodes  ma- 
}ores  nos  deberefiiteamw :  pkisque  a  Deo-jeenndail 
suniue,  quody  dlscossia  omnibus  bteribos  ectionum 
UMB  fralemiiatiS',  Ita  totum  pietate*  ae  patieniia  ge- 

stum  cognovimus/ut  in  omnibus  Dominum  laiidare- 
mas :  soecessomqne  ipsum  ideo  prsstitom  tuls  labe- 
ribas  videamus,  qnod  tnnta  virtule  pacis  amator  cxi^ 
Btens  eam  requisitam  inveneris,  et  reperiam  summa 
ebaritate  servaveris  cum  erga  omnes  tum  prarcipue 
eirca  iltos^qoi  quondam  Paulini  atque  Evagrii  epi- 
seepemm  censiti  liieraflK  nomine.  Habeo-  sommam 
votonim  meervm,  cum  antlqui  nmvl  porgalio  lub 


niyeriot«  et  muUom  in  gestiSf  nt  subjeciii  lestaRtur» 
sollieiliua^  inqnisivi»  utrumomnibus  esset  condiiieitt- 
bus  satisfactum  In  eaose  beatl  et  vera  Deo  dignl  sa- 
cerdoiia  ANinnis.  Bt  eom  per  aingole  wsertio  l^to- 
rom  ex  voio  completa  esse  fatereior,  gratias  agens 
Domino  commonionem  Ecclesiie  vestrae  Ita  recepi,  ut 
per  me  feram  apostolicac  sedls  condisctpnlos  primos 
dedisse  eaeteris  viam  pacla,  in  qoa  Armaios  vos,  nos- 
que  Domini  Ghristi  ila  benignltas  amplexabitur  atque 
communiet,  ut  nullo  de  caelero  litillamento,  vel  ievl 
cnjnsquam  eontentlonis  pudorepulsetur^  Scriptaautem 
Acacli  episeopi  quoniamHCum  vestris  perrecta  susce« 
pimus,  ne  per  vestram  injiiriam  ille,  quiolim  auobia 


teni^bos  tuisqoe  meritis  pierogatur.  Qooruro  etiam  C  «uspeosus  fuerat,  repudiaretur,  et  tameo  saiis  abuiuie 


l^kie  fiwdfm  neminu»  qui  In  ItaMa  meriia  clericaiui 
ecceperant,  censui  bono  qoietis  graiiam  retkere  sus- 
ceptam.  Et  qnla  noeter  compresbyter  Cassianus  gra- 
•uaa  diait  tiue  fore  digoationi,  si  roeo  coaslHo  in  oi- 
vitete  vesire  clericetus  ordinem  duoere  eeiiscreiitory 
•latni  propter  bencvolenliam  toam,  promissaque  me- 
moretl»  ut  inter  caeleros  aacerdotes  iniuistrosque  qui 
ki  civitate  sunt  annumereniur ,  frater  cbarissime» 


quae  in  aelis  statuirous,  slcut  dignanter  relegere  pro* 
curabisy  quid  in  c|us  persooa  debeat  custodiri ,  ut  si 
per  omnia  vestris  coiisiliis,  aetibusqoe  taio  saiiciis 
se  rogaverit  esse  eommunem,  prassteiur  seni  favore- 
vestro,  nostroqoe  judicio  communipnis  ac  liueraruin 
a  nobis  gratia  prorogata.  Subscripseruiit  vigiuti^ 
episeopl  Itali». 


XXIIf 

EPISTOLA  EJdSDBU  INNOCENTII  PAPiE  AD  EUMDEBf. 


rnnoeentius  Alexandro  eplsoepe, 

28  1-  ^i  ^'^vs  et  boiior  nobis  e  tua  fraiereitate 
impositos  necessarii  tractatos  causas  iodoidit^  quo 
liiieris  vel  commonilorio  vestro  •  ut  dat  sancti  Spj^ 
rites  graiia»  respoodere  pos»linus.  Revolventes  iiaqoe 
etictoritatem  Nicaenas  synodl,  qu»  una  omoium  per 
orbero  terrarum  meetem  eiplieat  sacerdotpmy  qu^e 
Cfnsuit  de  Aatiocbeoe  Ecclesia  cttuciis  fldelibus  ne 
dixeriin  aacerdotibos  esse  necessarium  costodire* 
qua  super  dicecesim  suam  praedictam  Eccleslam  non 
auper  aliquam  provinciam  recognoscimos  conatitu- 
um.  |}nde  advertimus  non  tam  pro  civitatis  magni- 
fieentia  boc  eldem  attributnm,  quam  quod  priiua 
apostolica  sedes  esse  moostrctur,  ubi  et  uomen  accc- 


B  pU  religio  Cbristiaoii  et  quas^conventnm  apestolonin» 
apud  se-Aerl  celeberrlmmn  meruit,  quaeque  urbis 
homs  sedi  oon  cederei,  nisi  quod  illa  in  trausitu 
meruit  ista  susceptum  apud  se  eonsummatumquejsau- 
deret,  liaqiie  arbitramur,  fratercbarissime^ut  sicut 
metropolitanos  aoctoritate  ordinas  singuiarl,  sic  ct 
capteros  noo  sine  permissu  consclentiaqoe  tua  slnas 
episcopos  procreariy  in  quibns  bunc  modum  recte 
servabis,  ut  longe  positos  lilleris  dails  ordinari  cen- 
seas  ab  bis  qui  nunc  eos  suo  tantum  ordinant  arbi« 
tratu.  Vicinos  autcm  si  aestimas  ad  manus  imposi- 
tlouem  tuae  grati»  statnas  pervenire.  Quoruin  eiiiiii 
te  maxiina  exspcciat  cura  prxcipue  tuum  debcut  ino- 
reri  judicium. 


fir>S  COIXECTIO  CANONDM  S.  ISIDORO  HISPAL.    ASCRIPTA.  C€i 

II.  Qnod  non  opof.tat  ucuudwn  consiituta  tffiperaro-  A  quia  eoram  latcos  cunTer$os  ad  Dominum  tiib  iina- 


ram  duo$  Hu  metropoiitanoi  ephcopoi, 

Nam  quod  sciscilaris  ulriim  divisis  imperiali  juili- 
rio  iirovinciis,  ut  dux  metropoles  (iant,  sic  duo  me- 
iro|)oIitani  episcopi  debeani  nominari»  non  vere  vi- 
Mini  est  ad  mobilitaies  necessiiaium  mundanarnm  Dei 
Ecclesiam  commutari,  honoresque  aut  divisiones 
perpeti,  quas  pro  suis  cansis  faeiendas  duxeril  irope- 
rator.  Ergo  sectindum  pristinom  provinciarum  morem 
uielropolit.inos  episcopos  convenit  nnmerari.  Cyprios 
sane  asseris  olim  Arianae  impietatis  poleniia  fatiga- 
tos  non  tenuisse  Nicaenos  canones  in  ordinandis  sibl 
episcopiSy  et  u>que  aSlIiuc  habere  prxsumplumt  ut 
siio  arbitralu  ordinent,  neminem  consulentes.  Quo- 


glne  poBniteniix  ae  sancti  Spiritiia  sanctlfleaiiomi 
per  manus  imposiiioncm  siiscipimiis,  non  fdetur 
ctericos  eoraiii  cum  sacerdoiii  aut  miiiisterii  cajas- 
piam  suscipere  dignitate.  Quoniairi  qnibus  solam 
baptisma  ratum  esse  permittimus ,  qnod  utique  in 
nomine  Palris,  et  Filii  et  Spiritos  sancti  perfieitor « 
nec  sancium  Spiriium  eos  habere  ex  lllo  baptismaie 
lliisque  mysteriii  arbitramur,  qooniain  cnm  a  calho* 
lica  fide  eoram  anctores  descisoerenl.  perlectiooeni 
spiritus  quam  acceperant  aroiscruni.  Nec  dare  eis 
pleiiitudinem  possuot,  qnae  maxime  in  ordinationibus 
operatur,  quam  per  inipielatis  su»  perfidiam  poilus 
quaro  fidem  dixeriro  perdiderant.  Quomodo  fieri  po- 
teat  ut  eoruin  profanos  sacerdotes  dignos  Christt  bo- 
eircapcrsnademnseisnlcurentjuxlacanonumfidem  g„oribus  arbitremur,  quoram  laicos  imperfectos.  ui 


catholicam  sapere»  atque  unum  cum  cnteris  sentire 
provinciis,  nt  appareai  Spiritus  saiicti  gratia  ipsos 
qucque  ui  orones  Cccleslas  gubernari. 

III.  Quod  Ariimorum  cleriei  non  iint  recipiendi  in  sufs 
offieHi^  quamtii  eorum  baptiimum,  quod  caiho' 
tieum  rofisiai,  canfrmet  Kectem, 

Arlanos   praeterea  cxterasqne  ejitsmodi  pestes. 


dixi,  ad  sancli  Spirilus  percipieiidain  graliam  cum 
poenitentiae  imagine  rccipiamus?  Gravitas  itaqne  itta 
bifc  ad  noiitiam  coepiscoporum,  vel  synodi,  si  potes« 
vel  per  haram  recitationem  facias  pcrvenire,  tK  ea 
qu»  ipse  tain  necessario  percontalos  es.  el  nos  tam 
elimale  respondinius ,  commuui  oiunium  conseusu 
stulioque  serventur* 


XXIV 

EPISTOLA  EJUSDEM  INNOCENTII  PAP.E 

AD  ACACIUM  BERGEi£  EPISCOPUM. 

De  taneto  Joanne  Consiantinopoliiano  episcopo 

29  Adgaudcre  lilteris  frateraitatem  tnam  de  re-  C  eommunionis  participibus  a  lua  anlmosilale 
eeptis  Paulioi  vel  Evagrii  episcoporum  clerici?,  po-  "  " 
punsque,  ei  de  restitutis  Helpidio  atquo  Pappo  co- 
episcopts  percensnimnSy  ei  vel  sero  reccptoR  pacis 
gratlam  te  fovere  postposita  omni  conientione  pervi* 
dimus.  Unde  bas  ad  praestautisdimum  fratrem  et 
coepiscopum  nostrum  AYexandrum  reddendas  tuas 
transmisimus  nnanimilati,  videlicet,  ut  si  oninis  ini- 
tnicilla,  omnis  aemulatio  tam  de  nomine  sancti  Joait- 
uis  mirandi  episcopl,  quam  de  oninibus  ejusdem 


slt,  has  nostr»  societatis  reciplas  lllteras,  frater 
charissime,  modo  ul  omnia  quae  hlc  actis  firmata 
sunt  apiid  niediatorem  nostrum  amabilem  Alexan- 
druin  ore  proprio  ui  coinmunicantein  conYeiiit  f^ 
tearis.  Ut  enim  hapc  nobis  nnauimitatis  charitaiisqiie 
cansa  venerabilis  est,  sic  inbaerei  solliciia,  ne  qnid 
obliqntim  a<it  succisivum  in  quoquam  residere  no- 
scatur. 


XXV 

EPISTOLA  EJDSDEM  INNOCENTII  PAPiE 

AD  LAURENTIUM  SINIENSGM  EPISCOPUM. 

De  Bonosiaeit  quod  Judcsit  tint  comparandi. 

Innocentius  Laurentio  eplscopo  Siniensi.  D  secum  in  gebennain,  cui  dcstinati  sunt ,  iraliani, 

Diu  mirati  sumus,  dileclionis  lu»  litteris  lectis, 


hsreticos  Photini  venena  sectantes  in  territorio  di- 
lictionis  luae  non  soluin  esse,  sed  et  publice  sibi 
conventicula  in  aliqiiorum  possessionibus  prncparare, 
cum  detecto  peue  orbe  niisquam  tam  mtilti  quam  ad 
vos  legerint  *  habiiare.  Quonim  doctrinas  nefari» 
auctor  Marcus  dudum  de  Urbe  pulsiis  temeriiatis 
lanias  esl  ductus^  audacla,  ut  primum  sibi  inter  eos 
vindicet  locum.  Sed  ne  ulierius  debacchandi  habeant 
facultatem,  et  animam  simplicum  ac  rasticanorum 


actum  est  adversuni  eos  a  defensoribus  Ecclesias  no- 
strx  quod  eos  possint  expellere,  ut  qui  Chriuum 
Deuni  et  Patrls  substanila  anle  s.^ecula  negani  geuf- 
tum,  hi  cum  Judsis,  qui  ejns  deliatem  negaverunt 
et  nunc  nsque  negant,  participinm  habeani  damna- 
tionis.  Tuum  esl,  frater  charlssime,  30  V*^  P<^ 
cepta  sunt  non  segnius  agere,  ne  plel)em  libi  cre«Ii- 
tam  dissimulatione  deperdas,  ei  iiKi|>ias  Deo  de  iier- 
ditis  reJderc  rationem. 


*  JILm.f  Dibl.  Piog.,  delegerint. 


m  EPISTOLiG  DECRETALES.  —  INNOCENTII  PAPifi.  666 

Superlori*  teinpore,6i  Umenrecte  reor  roememini  A  iropedimeiito  fit,  diim  aot  iUi  dolent  hojnsmodl  bo- 


lam  ad  dlleeiionem  tuam  quam  ad  fratres  et  coepi- 
Bcopoa  nostros  Rornm  et  caeieros  bujasniodi  liiteras 
de  eierids  Naxensibus  iransmisisse,  his  videlicet  qoi 
se  aiite  damnationem  Bonosi  assernerant  ab  eodem 
tam  presbyieros  qoam  diaconos  ordinatos,  ut,  si  rell- 
cio  aique  damnato  ejus  errore  vellent  Eccleslas  co« 
pulari,  libenter  reciperentur,  ne  forte  qui  esseiit 
dignl  recuperaiid»  salulis  in  eodem  errore  deperi<- 
rent.  Verum  nunc  in  Ravennaii  orl)e  mibi  consiliuio 
propter  Romani  popoii  necessitates  crcberrimas 
Germanns  qnl  se  aserll  esse  presbyierum ,  aique 
Lupentios  qoi  se  diaconom  dicit,  mohorom  talioin 
qoasl  legatiooe  suscepta,  prece  fosa  dolores  proprios 
exprimere  gestieroni»  asserenies  se  qoldem  ecclesias 


mlnem  in  Ecclesia  retinerl,  aot  ille  sic  peccare  de- 
bere  in  alio  arbilretur,  qoemadmodum  in  se  agrio- 
scit  esse  peccaium.  Et  quamvls  de  eadem  re  pleiiius 
liitera:  meae  contineant,  quassuperius  memoraTi,  ta- 
men  eliaro  nunc  admonendam  duximus  rrateriiiiatein 
tuam,  ut  si  vere  consiat  aliquos  ante  damnationein 
Bonosi  ordlnatos  ab  eodem  posien  voluisse,  vel  nunc 
velle  reverii,  eos  recipiendos  esse  censeamus;  nia- 
xime  cum  memorati  asserant  se  in  taniiim  anteriori 
leropore  onlinatos,  ut  sanetae  recordaiionis  virum 
Cornelium  episcopum  Sirmiensis  urbis,  nec  non  et 
fratrem  nostrnm  Niceum,  aliosque  nonnullos  ruissc 
prsscntes,  CMm  bonoribus  quos  se  hnliere  comine- "" 
morant,  faterentur.  Unde,  frater  charisshne,  sl  co* 


in  dileetionis  toas  constltuias  paroeciis  retinere,  sed  ^  rum  assertio  fidero  recipit  Tcri,  suscipiendos  esse 
luajn  comrounionem  non  potoisse  mereri ;  ea  videlir      ambigere  non  debes,  qiios  tandiu  ecclesias  sibi  cre- 
eet  ratione,  qula  Rusticlus  quidam  nomine  iterata      diias  passus  es  retinere. 
ordiDatioite  presbyteriom  soscepisset.  Et  non  ievi 

*  In  excossis  paragrapbus  iste  epistolam  Innocentli  vigeslmaro  octavam  constiiuit. 


XXVI 

EPISTOLA  EJUSDEH  INNOCENTII  PAPj£ 
AD  RUFUM  ET  EUSEBIUM  GiKTEROSQUE  EPISCOPOS. 

lunoceniios  Rufo  ei  Eosebio  et  caeteris  episoopis  priBGeptom  divina  aoctoritate  sobnixum  nolla  defen- 
Haeedouibos  et  diaconls  In  Domlno  salotem.  sio  mandatl  alterios  opponltur,  nisi  consoetodo  ?e* 

Magna  me  gratulatio  habuli  cum  post  discrimina  stra,  qu»,  ut  ipsi  fatemlni,  ex  Ignorantia,  et  nt  ve- 
totius,  nt  iu  dixerlm ,  mundi  Yitalis  archidiaeonus  recundius  dicam,  non  ex  apostolica  traditione  et 
▼estrarum  portitor  litierarum  ex  illis  partibus  ad  ^  raiione  Integra  consiituia  est.  Nos  auiem,  oninesque 


nos  usqoe  directos  advenit :  qoem  coro  vidissemos» 
illico,  ut  oporiebat,  percontati  sorous  de  vesiro 
fitato.  Yerum  obi  reperimos  vos  ex  setitentia  degere, 
Ceo  nostro  uberes  graiias  retullmus,  qood  vos  fa- 
niulos  S006,  soisqoe  altaribos  *  scrvienies,  et  in  ad- 
versis  toeator,  et  in  prosperis  gobernare  digneior. 
Qui  eum  tradidisset  eplstolas,  eas  praecepi  illico  re- 
censeri,  in  quibos  rouiu  posiia  esse  pervidl,  qiis 
fiiuporem  roentibus  nosiris  indicerent ,  facerentque 
nos  non  modicoro  dobitare,  otroro  aliter  putarerous» 
an  ita  illa  essent  posita  queroadmoduro  personabant. 
Qoac  cum  saepius  repeti  fecissem,  adverti  sedi  apo- 
stoiicaB,  ad  quem  relatio  quasi  ad  caput  Ecclesiaruin 
nilssa  correbat,  fieri  injuriam,  31  ^^i^^  adhuc  iis 


per  OrientemOccidentemque  Ecclesias  noverit  vestra 
dilecilo  hacc  penitus  non  adinltiere,  nec  ad  ulUmuni 
eccleslasilei  ordinls  locum  tales  assoroere  ei,  si  re- 
perti  fuerini ,  sobroovere. 

II.  Vi  li  ^tits  eatechumenut  habuerit  uxorem  deftttt- 
eiam  jam^  et  pott  baptUmum  aeceperit  aUeram  cU^ 
ricui  esse  non  p4uit* 

Deinde  ponitor  non  dici  oporlere  digaroum  enm 

qui  caiechumenus  babuerit  atque  amlserit  uxorem , 

si  post  baplismuro  aliam  fuerit  sortitus,  eamque  pri- 

mam  videri,  quae  novo  homiiri  copulaia  sit,  quia  il- 

lud  eonjugiuin  per  bapiismi  sacramentum  eum  eaeie- 

rls  criminibiis  sit  ablutum.  Quod  cum  de  una  uii- 

qiie  dicltur,  certe,  si  tres  habuerit  in  veteri  positos 


ambigaum  seiitentia  ducereiur.  Unde  de  quibus  j  .ni  ^  •*»"'"?  ".""»•  """  .*'*  1"*  •""**  «>«Pi«™""'  •«"•rta 


dudom  scripsisse  mc  memini,  nunc  iterare  forroam 

arguraentis    evidenlioribus    geroinita    percontaiio 

vestra  coropellit. 

L  Vl  n  »acerdo$  vel  quiUbet  ex  citro  viduam  uxorem 
duxerii^  vel  abjeclam^  suum  offtcium  perdat. 

Eos  qoi  viduas  accepisse  suggerunlur  oxores  non 

solum  effectos  clericos  agnovi,  verum  etiam  ad  in- 

fulas  sororoi  sacerdotis  pervenisse,  quod  contra  legis 

e  se  pricepta  nollus  ignorat.  Naro  curo  Moyses  legis- 

lator  cliimitet :  Sacerdos  uxorem  virginem  aecipiat : 

oc  nein  hoc  praeceptum  aliquid  putaretur  ambignum, 

ttddidit :  Pion  viduam  neque  abjeclam*  Contra  quod 

*  £s  rclit|uiis  praetcr  AIv,,  in  quo  :  altariii. 


est,  sic  interpretanttbus  prima  :  virginis  aeque  no- 
roen  accipiet,  quac  quario  ducta  est  loco,  Qois  ergo 
istiid  nun  videat  contra  Apostoli  esse  praeceptuiti 
quod  ^  aii :  Unius  uxoris  virum  oportere  fieri  sacerdo" 
tem?  Sed  objicitur  quod  In  baptismo  quidqnid  iu  ve- 
tere  homine  gestnm  est  sit  lotum.  Diciie  mihi,  com 
pace  vestra  loquor,  crlmina  tanium  dimittuntor  in 
bapiismo,  an  et  llla  qusc  secundum  Domlnl  prai- 
cepta  ac  Dei  Instiiuta  complcntur?  Uxorem  ducere 
crimen  est ,  aut  non  est  crimen  ?  Si  crimen  est , 
ergo,  praefata  venia  dixerim ,  erit  auctor  in  culpa, 
qui  ut  crimina  cororoitterentur,  in  paradiso,  cum 

»»  iEm.,  Bibl,  Reg,  Tul.  I,  Urgel.,  Ccr.,  qvi. 


CG7 


COLLECTIO  CANONOa  8.  ISIOORO  RISPAL.  ASCRIPTA, 

A  deatrioe  esse  nen  piittril.  Atq<ke  abi  poniteatiie  re- 


l|we  eo6  Jungeret,  benedixit.  Si   vero  non    est 
crinien.  qula  quod   Ueua  iunill  nefos  sit  erlmcB 
appelleri,    et  Salomon   addidit  :   Eienim  m    Be» 
prtgparutur  viro  uxor ;  quomodo  creditur  inler  eri- 
mina  esse  diroissum  quod  Deo  aoctore  Ugitur  cen- 
sumroaiumTQuid  de  lalium  filils  percensetur?  Nun- 
quid  noo  erunt  admitlendi  in  barediUlis  consortlo 
quia  ex  ea  suscipiontur  quas  anie  baplisuum  fuit 
yxor?  Eruntqoe  appellandi  vel  naturales  yoI  spurii, 
quia  non  est  legitimum  mftirimoniiim  nisi  illud,  ul 
Tobis  videlur,  quod  post  baptismum  assumilur.  Ipse 
Doroinns  cum  interrogaretur  a  Judsis,  si  licerel  di- 
mittere  oxorem»  aique  exponeret  fierl  non  debere, 
addidit :  Quodergo  Deut  junsni,  homo  non  Hffaret.  Et 
ne  de  his  locutusesse  credaiur,  quse  post  baptismuro 
soriiuntnr ,  meminerint  boc  et  a  Judo^is  interrogatom 
ei  Judaeisesserespousom.  Quaeroet  soUicitoa  qusrosi 
uiia  eademque  sit  uior  ejns,  qui  anie  eatecbuneiius, 
posteafitfidelis,  filiosqueei  eacumesset  caiecbome- 
nus  sosceperit ,  ac  posiea  alios  cum  *  de  fidelibns ; 
utrum  i^int  Tratres  appellandi,  an  non  halieant  postea 
defuDCto  patre  berciscunds  baerediialis  consortium^ 
quibus  filiorom  nomen  regenoratio  spirllualis  credi- 
lur  abstulisse?  Quod  curo  iu  sentire  atque  judicare 
absurdum  est ,  quae  ratio  est  boc  raalnm  defendl  et 
¥aciiam  magis  opini<mem  jactariy  quam  aliqua  ao- 
ctorliateprobarl  ^cum  non  possltlDter  peceatadepourl 
quod  lex  praeceplt  et  Deus  Junxit?  Nonquid  sl  quis 
caiecbomemis  virtaiiLiis  studuerlt,  bttmilitaiem  seca* 


inedium  necessarium  est,  illie  ordinaiionie  bonereiti 

loeum  habere  non  |>csse  deoernlmos*  Nam  mcui  la- 

gitiir  qood  '  Migerii  iumundu»^  iwuumdun»  erU  : 

qooroodo  et  triboeliir  quod  muodiile  ae  pvritfl^  oon-^ 

suevil  accipere?  Sed  e  eoAlra  asseritttr  euin  qui  ho- 

nerem  amisit,  hooorem  dare  non  pesse^  nee  illum 

aliqaid  accepisse,  qola  nUiil  In  danle  erai  quod  ilto 

posset  aceiipero.  Aequiesclmos  et  veram  est :  eene 

quie  qaod  noo   babttit,.dare  noii  potait;  damna- 

iHMero  oiique,  qaam  haboit  per  pravam  manos  im- 

poslilonero  &e6k  :  el  qol  partlcepe  facios  esl  dam- 

nato,  qoomoda  debeai  honorem  aeeipere  invenire 

nen  possnm.  Sed  dicitur  vera  jnataqne  legllimi  s»- 

cerdolls  benedictio  aolerM  omoe  vUium  qood  a  vi*- 

g  tioso  fnerat  Injecton.. 

IV.  Qu9d  in  ordinaiiemhui  erknina  tei  Mm  non^beme 

eredaiUur  uufem. 

Ergo  si  iu  est  applicentur  ad  erdinaiionem  sacri* 

legi»  adulUtrl»  atqoe  omolom  crimiiinm  reit  quia  per 

benediciiunem  ordinationls  crimina  vel  viiia  putan- 

tnr  aufierri;  nullos  sit  poenitenJai  iocus,  qola  id  pot» 

eat  praistare  ordloatio,  quod  longa  satisfaciio  prae* 

aUfO  consuevit.  Sed  ooslrae  lex  esi  Ecdesiae  veoleii- 

tibus  ab  baereticis,  qui  umeii  illic  baptizati  sunl ,  per 

manus  imposltioneiu  taicam  Untuin  tribat;re  com- 

«onionem,.iiece&hls  aliqoem  In  elericaias  tionoreoi». 

vel  exigoam»  aubrogare. 


V.  Quod  hi  quH  a  Bonoia /mretico  ordinair  tuiU^  pro* 

pterea  eim  recepti  ne  tcandalum  remameret  Eeele*- 

Itts  fttoritt  patieotiam  tenuerlt,  eleemosyoas  fecerit^  ^     ^a 


niorti  destinatos  qualibet  ratione  eripoerit,  adulieria 
eihorruerit»  casiiutem  lenucrit,  quxro  sl  bjec  cam 
iuerit  factos  fidelis  amittil,  quia  per  baptismum  lo- 
ttim,  quod  vetus  homo  gesseral,  puUtur  aoferri?  As^ 
piciamus  gentilem  boroinem  Gornelium  orationlbus 
atque  eleemosyols  revelatioiiem  Petrumque  ipsum 
vidisse.  Nunquid  per  baptlsmam  haec  illi  abtaU  sunt 
propter  qoae  ei  baptismum  vldetur  e^  eoncessum? 
Sl  lu  credttar«  mibi  eredite,  noa  modicum  erratur, 
4|oia  qoidqald  beae  gesUNii  ftierit,  et  secuodnm  pr»- 
cepU  legaUa  casieditumy  non  potest  facieullbos  re- 
perlre.  Nuptiannn  ergo  copul»»  qoia  Det  inandaio 
perficitar,  «on  potesi  dioi  peeeatum.  Ei  qood  pecca- 
tum  iion  esi,  solvi  32  t"^^  peecaia  omuiiio  non  de- 


At  vero  hi  qai  a  catboiica  flde  a«i  bsvesim  trans* 
ierunt»  quos  non  alner  oportet  nisl  per  poeoiteatlam» 
aaseipi»  apud  vos  non  aoium  peaotientiam  noo  agont, 
verum  etlaiu  honore  cuimilantur.  Sed  Aoisiifrairio 
quoiidam  nostri,  aiioromqiie  aaeerdotom  suinma  do- 
iiberatio  hmc  foit»,  ot  qoos  Bi^nesos  ordioaverat  nee* 
cnm  eodem  remancffent,  ae  ne  flerei  non  osedloere 
acaiidalum,  ordinatl  reciperentur.  ¥ielmoa,  «topi- 
iior,  ambigua.  Jem  eigo  qood  pro  remedio  ae  neeea- 
aiute  leiuporis  atatatam  esl  conetat  prwiiiiM  no» 
foisse,  ae  fuisse  regules  veiere«,  qoas  ob  apnstolis 
aut  ab  apostoilcls  iradius  Ecdesio  ReoMma  eoatodil, 
custodiendasque  mandat  bis  qol  eom  andire  eonsoe* 
verani.  Sed  neeessiias  lemporis  id  fien  oMgnepefe 


bci.  erilqoe  integroin  «sttmare,  aboleri  non  posse  pposiulabat.  Ergo  quod  neeessius  pro  nmiedie  repe- 


prioris  noroea  moris,  cum  non  dimissum  sil  pro 
peec«io,  quia  ex  Dei  sii  volunute  completum. 

lil.  Quod  non  admitiantur  cleriel  ab  hwreticig  ortff* 

natl 

Ventum  est  ad  terliam  quarationem,  qu»  pro  sui 
difficulute  longlorem  eiigit  dispuuiionem,  cum  nos 
dicamus  ab  haereticis  ordiuatos  vulneratum  per  illatn 
inanus  impositionem  habere  caput.  Obi  vulnus  in- 
fiium  est,  medicliia  est  adliibenda,  quo  possil  reci* 
pere  sanitatem,  qiue  sanitas  post  vubius  secuu  slne 

•  iEm.,  TObl.  I\eg.,  Tol.  1,  %  eum  fideiis. 
^  In  reliquis.  prster  Alv.  ei  Esc.  4,  rotforari. 
«Ei  i£m.,  Blbl.  lieg.,  Tol.  I,  Urg.  ki  reliqms  ; 


rit,  eessante  necessiute  dehet  mlqoe  cesaare  pariier 
quod  urgebai;  qoia  alios  cst  ordo  iegiiimtia,  alia 
asurpatio,  qoam  ad  praesens  fieri  tempos  Impellii. 
Sed  caiMmes  apud  Nieaeam  eonstilati  de  Novalbtiis 
fieri  permiserunt.  Prlus  Hle  canon  a  Patribus  inslito- 
tus  ponendtts  est,  ot  possimos  advertere  vel  qoid  vel 
qualiter  ab  eiadem  sensum  sit,  vel  praeeeptum.  De 
bis,  iuqoit,  qui  nominant  selpsos  Cailiaros,  id  esi, 
inimdos,  et  aliquando  veniunt  ad  catliolicam  Eccle- 
siam,  placult  aanct»  et  niagnae  sytiodo,  ut  accepia 

Quod  tetifferit  immiundum^  immundumerU*  TjL  2,  Qui 
tetigerit  mmundum^  immundus  erit. 


009  EPISTOLiE  DECRETALES.  —  INNOCENTII  PAPiE  m 

iuanvs  impMiiHme  lie  iDaneant  in  clero.  rossuro  A  non  Bacraroenui  conrecil »  si  non  populis  iribuit ,  s« 


vero  dlcere  de  solis  lioe  Novsilanle  esse  prcceptiuDf 
nee  nd  slinmro  baresuro  clericos  pertlnere.  Nam  si 
uiiqiie  de  oronibua  ita  delinireiit,  addidissent  n  No> 
vntlaois  aliisque  bcreiieis  reYertenies  debere  in 
suun  ordinem  recipi.  Quod  si  ita  esset,  etiam  illud 
mailme,  quod  de  Paulianislis  dicium  est,  poterit 
coufimari,  a  quibus  venientes  jam  baptizari  pneci- 
piuntur.  Nunqnidnam  cum  de  Paulianislis  jubent 
omnes  qui  ab  hxreiicis  revertuntur  erunt  boc  exero* 
plo  bapiisandi?  Quod  cum  nullus  audeat  faeere,  de 
ipeis  lantum  ease  praeceptum  raiio  ipsa  demonntrat. 
Denique  baptiiatosrileabevangelista  Pbilippo  Petrus 
et  Joannes  sola  manua  Imposiiione  consummant.  II- 
los  vero  qoos  apostolus  Paulus  Joannis  baptismate 


non  missas  secnndiim  consoetudinem  compievit, 
quod  de  liis  ceoseatis,  qoasso,  promatis  aperttus.  Ad 
sunimsm  certe  qui  nihil  a  Bonoso  acceperunt  rei 
sunt  usurpat»  dignitaUs  »  qui  conficieudoruin  sacra- 
meniorum  sibi  vindicaverunt  auctorilaiein,  aiqne  nl 
se  pniaverunt  csse  quod  de  his  nulla  fuerat  regulari 
raiioiie  concessum. 

VI.  Quod  m  Eccleria  peccetum  populi  inuUum  iolcat 

prmterire, 

Pervidel  ergo  dilectio  vestra  bactenas  tatia  trans- 
isse,  et  advertile  qood  utiqne,  ut  diciiis,  necessilas 
imperavil  in  pace  jam  Ecclesias  constilutas  uon  pne* 
sumere,  sed,  ut  saepe  accidit,  quoties  a  populis  aut 


iMpUuios  leperit,  InierrogaTilque  an  Spfriiam  san-  B  •  '""»«  ««««»««.  q«i«  in  omne»  propier  muliitudi. 


ctum  susceplssent,  faientibusque  se  illud  nequidem 
iioiiien  audiisse,  jussit  eos  baptizari.  Videtis  ergo 
riie  baptizalos  illo  dono  iterari  non  posse,  et  aliter 
sola  aqua  lotos  baptizari  In  nomine  Patris  et  Filii  et 
Sp^ritus  sancii  necessariuni  praevidcri.  Ita  et  de  No- 
YaUanis  tantum  Jus^um  esse  lucida  manifestatione 
perlegitur.  Quod  idcirco  distinctum  esse  ipsis  duabus 
baeresibos  raiio  33  manifesU  declarat,  quia  Paulia- 
iiisiae  in  nomine  Patris  et  Filii  et  Spiritus  saucti  nii- 
niroe  bapilzant,  nec  apud  istos  de  unitate  puiestaiis 
diTioae,  hoc  est,  Patris,  el  Filii,  et  Spiritus  saiicti, 
quaestio  aliquando  commota  ost.  Et  ideo  de  omiiibus 
segregalis  haec  sola  ele cta  est,  cui  isiud  crederent 
concedendum,  quia  nibil  in  Patris  el  Filil  et  Spiri- 
tus  saneti  sacramento  peccarent.  Si  quis  vero  de  ca^ 
Iholica  lide  ad  haeresim  transiens,  aut  fidclis  ad 
apostasiam  revertens,  et  resipiscens  redire  voloeril» 
Dunquideadem  rationepoteritadclerumperroiui,  cu- 
Jiiscommissum  uou  nisiperloiigam  pceuitenliam  pote- 
ritaboleriTNec  posi  [KBniteniiam  dericuin  fleri  ipsi  ca- 
nones  aua  auctoriiate  permittunt.  Unde  constatqui  de 
catbolica  ad  Bonosum  transiere  damnaium ,  atque  se 
passi  sunt  vel  cupierunl  ab  eodein  ordinari,  non  opor- 
lulsse  ordinationis  ecclesiasticae  suscipere  dignitatemy 
quieonimune  omniumeccleslarunijudicium  deseren- 
lessuampeculiariierin  Bonoso  vanitaiem  sequendam 
esse  duxerunt.  Sed  multos  constat  vim  passos  atque 


nein  non  potest  vindicari,  inultuni  aoleat  iransire. 
Priora  ergo  dimiltenda  dico  Dei  jodicio,el  de  reli- 
quo  mazima  solltcitudine  praecavendum. 

Yll.  QiKH^  suhrejftum  fuerit  apottoiiuB  eedi^  et  suam  in 
melius  $ententiam  commularit  quando  damnationem 
Photini  re$cindit, 

Veuiain  uunc  ad  maziroum  quasi  ad  quoddam 
theraa  Pbotinum^etqood  mibi  anzium  cstac  difflciili- 
mum,  m^orum  meorum  revulvam  sententias.  Fuerat 
de  illo  qnoquo  [Aim. ,  Eic*  i ,  quoque]  pacto ,  ut 
etiam  ipsi  memiuisiis«  aiiquid  utique  gravius  coiistl- 
tuturo.  Verum  qiioniani  id  per  rumorem  falsuin,  ut 
asseritis,  subreptum  buic  sedi,  et  eliciium  per  Insi- 
dias  demonstratis,  quia  res  ad  salniem  rediit,veniam 
nos  banc  in  tanium  vobis  aoniteuiibus  post  condeiii- 
nationeni  more  apostolico  subrogamus;  taniisque 
vestris  assertionibus  vobisque  tam  bonis,  tam  cbaris 
Don  dare  consensom,  omnibus  dnris  reboa  durius 
arbitramur.  Pro  vesura  ergo  approbaiione,  fratrea 
ebarissiini,  et  senleniia,  ae  poslulatione  episcopuni 
Pbotiuum  babetoie.  Licitum  esl  iu  eonsliluere, 
ui  deprecamini,  et  nostiam  in  roelius  conversam 
aenientiam  labore  vei  iestimooio  vestro  compotes 
voti  suscipite.  i£qoe  EusUihium  [BibL  Reg.^  Eusu- 
chiuro]  a  nie  saepissime  comprobaluro  noiiie  ezspe- 
ciare  ut  diaconii  gratia  ezspolieUir.  Sollicitos  enim 
vos  pro  salule  libenter  audio,  conlra  capui  etiani  si 
faciendum  esl  iion  libenier  admiilo.  Cul  niaoum 


Invitos  aliraclos,  re|itignantesque  ab  eodcm  ordiiia- 

lOB.  Dical  mibi,  volo,  quisquis  boc  credii,  si  uon  |^  porrigitis,  vobiscum  porrigo :  cui  porrigo,  lueeum 

Dost  ordiiiationetii  Bouosi  interruit  eum  coiiflcfirei      porrisile.  Hxc  eoim  ad  Corinlbios  aoosiolica  eai  de- 


8.ieramenU,  si  commuuioni  ejus  participatus  uon  esi, 
si  statim  discedeus  de  ejus  pessimo  conciliabulo  ad 
Ecclesiam  rediii,  Isie  Ulis  potest  habere  colorem 
aliquem  ezcusationis.  Caeterum  qui  post  annum  aul 
mensein  ad  Ecclesiam  redierunt,  inielligimus  eos , 
qu.a  in  caiholica  noverant  se  propier  vttia  sua  iion 
posse  soscipere  ordinslionem,  idcirco  ad  illum  pcr- 
rexisse  qoi  passlm  et  sine  ulta  discussioue  ordiiia- 
tloDes  iUicius  faciebat,  credenies  se  posse  per  isum 
insiitotioiiem  locum  iu  Ecclesia  catbolica  reperire , 
de  quo  antea  desperarunt.  Nunc  illud  quod  superest 
iiiterrogo,  qui  posl  mensem  aut  awplius  rediit , 
cuiu  se  presbyterum  a  Ooiioso  coufldit  ordinatum»  sl 


elarau  benignius,  ot  in  ubo  spiritu  ducum  ac  re- 
docum  sententiam  boni  aeroper  Indtflbrenter  se- 
quanlur.  Naro  Ciieor,  baec  roe  priimtm  res  bene  babei 
erga  EusUthium  dUoonum,  qo(*d  nec  conira  ihlem 
quidquam  locolus  sil,  nec  loquenten  admiserlr,  nec 
ad  mortem  crimeo  aliqwHl  eomrolsisse,  vel  jacuium 
unquam,  vel  fictum  recognoverim,  Ei  qui  in  his  sal- 
Tos  esl,  si  quo  pacio  conversationes  amabiles  nou 
babet,  habeudus  esl  ut  miuus  pro  tempore  dilecttis, 
non  ut  iuimicus  ezistimatus,  diabolo  in  perpetuum 
mancipaudus.  Cognosco  illum  inter  itlas  [Esc.  3, 
ToL  1«  i»  mulusl  siffluUaiea  ac  tnrbines  contra  roui- 
torum  studia,  non  dico  qoalla,  diversa  lemissi'»  ei 


67f  COLLEGTIO  CANONUM  S.  ISIDORO  UISPAL.  ASCHIPTA.  G71 

ciiin  liinc  rea  calamilatesqiie  34  iP*^  emendat»  A  «pud  nos  iiileger,  apttd  vos  curo  smt  reparatus  Rie« 
siut,  adliuc  Dizoniani  et  Ciriaci  diaconornm  *  non     reatur  paceni  iion  ftctam  pervtdens  cliaritalem.  Oui 
|K>tuisse  apud  vos  emendalionem  rcviviscere.  Com-     nibus  igiiur  vobis,  ac  singiilatim  occurrat  chariUs,  ec 
pesdte,  quaeso,  ab  illo,  praediclisqtie,  quorumcunquo     vinculis,  quae  nnllis  modis  a  Chrislosolvunlur,Tobis* 
videiis  animos,  ac  non  jusias  aemulaiiones  nt  ipse,     cumpariterin  perpeluum  connexa  taetctur  iu  Dottiloo. 

*  In  reliquis,  pneter  Alv.,  lufri/iacofioriiiii. 


xxvn 

EPISTOLA  EJUSDEM  INNOCENTII  PAP.K 
AD  UMVERSOS  EPISCOPOS  IN  TOLOSA. 

fnnoccntitts  nniversis  episcopis  in  Tolusaiia  fyno*  dolium  venire  tenlavcrit,  ona  cnm  ordlnatoribos  sui» 

do  consiitut'8  dolcissimis  fralnbus  in  Domiiio  salu-  ipsOi  in  quo  inventi  foerint,  ordine  et  bonore  prive- 

lein.  lur.  Et  quamvis  dilectioni  vestrae,  fraires  cbarissi- 

I.  De  repreheniione  nhpanorum  qui  inordinale  con^  n  ml»  regulac  Nicxnx  siiit  cognitae  seciindum  quas  or- 

«f ;iH».if  ri^rtVn.  ^l^^  faciendos  esse  per  sententiam  decerniiis ;  la- 


itiimnt  clerkot, 
Sxpe  me  et  nimia  cum  tencret  eura  sollicltiim 

f  iiper  dissensiones  et  schismata  Ecclesianim ,  quod 
nialnm  per  Hispanias  latius  inducens  separationis 
gradu  incedere  faroa  proloqoitury  necessarium  tem- 
pos  emersit  quo  non  possit  emendalio  tanta  differri 
et  deberet  eongroa  medlcina  provideri.  Nam  de  or« 
itinationibus,  quas  pravas  consuetodinis  titio  ilispa- 
nienses  episcopos  celebrare  cognoscimas,  fuerat  ali- 
quid  secondttro  majorum  traditlones  statuendum , 
iiisi  perpendererous  ne  perturbationes  quamplurimas 
Ecclesiis  moveremus.  Quorum  factum  Ita  reprehen*- 
dlinuSf  ut  propter  numerum  corrigendorum  ea  qoas 
qooqiiomodo  facta  sunt  in  dubium  non  vocemus » 
sed  Dei  potius  dimittamus  jodicio. 


men  aliquam  partem,  quae  de  ordiuationibus  est 

provisa  loserendam  putavi,  et  seciinduin  banc  ordi- 

nationes  in  posterum  celebrandas,  ne  cui  inlerpre- 

tandi  aliier  liberum  arbiirium  relinquator :  ac  pri- 

miim  qiiae  suiii  prohibita  digerantur. 

IV.  De  eomntemoraiione  Nicani  eoneHii^  in  quo 
eupradicia  firohibeniur, 

Ne  quispiam,  qui  post  baplismum  miliiaverii,  ad 

ordinem  debeat  clericatus  admiiti,  neque  qui  cau^as 

post  acceptum  baptismum  egeriiit,  aui  qui  p')st  ac- 

ceptam  Dei  gratiam  adminislraverinl.  Neque  de  cu- 

rlalibus  aliquos  ad  ecclesiasticum  ordinem  venire 

posse,  qui  post  bapiismum  vel  corooali  fuerint,  vel 


/«  sacerdotium,  quod  diciiur,  sustinuerint,  et  ediiiones 
II.  Vt  emmdUi  tet  cvriale,  «W  $acuM  «««te  dediti  ^  p^^,,^,,  cclcbraverint.  Nam  ei  boc  de  carialibos  eit 


ad  elerum  non  admiuanturm 
Quantos  enim  ex  bis  qui  post  aoceptam  baptismi 
gratiam  in  furensi  exercitatione  Tersati  sunt,  et 
obtinendl  pertinaciam  suscepemnt»  ascitos  ad  sacer- 
dotlum  esse  comperimus,  e  quonim  iiumcro  Rufinns 
ift  Gregorius  perhibenlur  !  Quantos  ex  niUilia,  qul 
ciim  potestalibus  obedierint  severa  necessario  prx« 
cepta  sunlexsecuti !  Quantos  ex  curialibus,  qui,  dum 
parent  potestHtibus,  qtiae  sibi  sunt  imperuta  fece- 
runt!  Quantos,  qui  voliiplates  et  editiones  populo 
celebraruot,  ad  bonorem  summi  sacerdotii  pervc- 
nisse !  Quornro  omnium  iieininem  nec  ad  societa- 
tem  qiiidem « rdinis  c!ericorum  oportneral  perveuire* 
Quae  si  siogola  discutienda  mandemus,  non  modicos 


cavendum,  ne  iidcm,  qui  ex  curialibus  fuerint,  ali- 
quando  a  fcuis  curiis,  quod  frequenter  videmus  acci- 
dere,  poscantur  [JEm.^  reposcaniurj.  Quae  omnia 
rationabiliter  prohibila  oportet  modis  omnibus  cus- 
todiri. 

V.  Qualct  eligendi  sunt  in  ordine  cUricorum. 
Quales  vero  eligendi  suut  in  ordine  clcricorum 
evidciis  forma  declaratf  id  est,  qui  ab  ineunte  aetate 
.baptizaii  fuerint,  et  leclorum  ofHcio  sociaii,  vel  si 
niajores  sunt,  cum  fuerint  Dei  graliam  conseciiti, 
siatini  se  ecclesiasticis  ordinibus  inancipaverint*  £t 
si  uxorcs  habuerint,  quaerendum,  si  uxorem  virgi- 
nem  acceperint,  quia  scriplum  est  in  Veteri  Testa- 


iiiotus,  aut  scandala  Hlspaniensibus  provinciis,  qui-  ^  "!*^"^®  '  ^"^'^  *';^'"^"*  '*^'>'«*  *^*^^^'  •  ^}  »'»- 


bus  mederi  cnpimus,  de  stadio  emendationis  imiu- 

clinas.  Idcirco  reroittenda  potius  baec  putamus :  scd 

ue  deiitceps  siroilia  committantur,  dilectionis  vesirae 

maturitas  providere  debebit^  ut  tantae  usnrpationis 

saltem  nunc  finis  necessarius  iniponatiir,  eo  videli- 

ret  consUluto  : 

lil.  Ut  *  qmicunque  talei  ordinati  fuerint^  cum  ordi- 
naloribuM  iuii  deponantur» 

Post  haec  si  quis  adversus  formas  canoniim,  vel 

ad  ecclesiasticuro  ordinem  vel  35  ad  ipsum  sacer- 


bi  :  Sacerdolei  mei  umel  nubani,  Neque  qui  duas 
nxores  habiieril,  quia  Paulus  apostolus  ait :  (Jniui 
uxoiii  virum. 

VI.  De  eo  qui  ante  baptiimum  uxorem  habuil  et  po$i 
bapiiimum  aliam^  ciericui  non  fiat, 

Ncc  illud  debere  admitli»  quod  aliqiianti  pro  de« 

fensione  pravi  erroris  opponunt  et  asscrunt  quotl 

ante  bapUsmum  omnia  dimittunlur,  non  intelligcn- 

tes  hujusmodi  quod  sola  in  ^  bapiismo  peccata  dl- 

niiitunlur,  ncc  uxoris  bumeriis  aboletur.  Naiu  &i  a 


*  In  Codicibus  numerus  tcrtius  inscriptionis  con- 
stituii  hii|us  periodi  mcmbrum. 


^  lu  AlVe,  /n  baptlsmo  originalia  peccata. 


673 


Bf  ISTOLiC  DEGRETALES.  —  ZOSIMf  f  APiE. 


€71 


Deo,  ut  seriptinn   esi,  praeparatur  viro  uior,    el  ^  non  ducitur  in  numerum,  nec  ftlii  ex  eatlem  suscepti 


quod  Deu8  juaxit  liomo  non  separet,  ei  ipsi  aucto- 
res  generis  humani  in  origine  a  Deo  benedicuiitur  : 
quomodo  inter  peccaia  ista  creduntur  posse  dimitti ! 
Qnod  »i  secondum  illos  qoi  ita  crcdoni  veruro  esl,ergo 
oeinis  jnstUia,  qoas  a  caiechumcuis  ante  baptismum 
fuerit  operaia,  per  baptismum  auferetur.  Nuilus  er* 
go  contra  Apostoluro  tale  aliquid  seniiat,  nec  ad- 
niilial,  sed  lideltter  inteiligat :  Unius  uxaris  virttnt, 
sive  ante  baptismum  esse  noniinatura  *,  sivc  posi 
bapiismum.  Si  enim  uxor  ante  baptismum  accepia 

■  Ex  reliquis,  praeler  Alv.,  in  qiio:  numeratum. 


inter  filios  poteruni  numerari.  Quod  quam  absnr 
dum  sit  et  alienum,  prudentia  vestra  melius  aesti« 
mabit.  Unde  neminem  ^  llceai  interpretari  aliier 
diviuas  Scripturas,  ni>i  quod  recta  raiio  permitiii, 
ne  dum  quidain  remedia  sibi  iniqua  ad  excusatio- 
iiem  prsparant»  et  cerrupisse  legeni,  ei  regulas 
everiisse  judicentur.  Sed  ea  teneiida  suut  quae  dtvi-> 
uaruin  Scriptiirarum  series  continet,  et  a  sacerdoii- 
bus  utili  raiione  sunt  coiistiiuia.  Bene  vaieaiis,  fra- 
ires  charissimi. 

^  Bibl.  Reg.,  neminem^  dixerim^  lieeat. 


XXVIII 

EPISTOLA  DECRETORDM  PAPiE  ZOSIMI 
AD  HESYCIIiUM  EPISCOPUM  SALONITANUM. 
Zoslmos  episeopos  urbis  Rom»  Ilesycbio  episcopo  B  cero  ?  Assuescat  in  Domini  castris  in  lectorum  pri- 

mitus  gradu  divini  rudtmenta  serviiii,  nec  illi  vile 


Saloniiano  salutem. 

3G  Exigiidileciiotuaprscepium  apostolicaesedis, 
iii  quo  Pairum  decreta  conseiuiunt,  et  signiflcas  non- 
Dullos  ex  monacborum  coetu,  quorum  solitudo  qua- 
y'u  rreqaeniia  major  est,  sed  ei  laicos  ad  sacerdo- 
lium  festiiiare. 

1.  Quod  monachi  vel  ImH  nist  per  ijradut  eeclesiasiicn 
uon  debeant  ad  summum  sacerdotium  pervenire. 

IIoc  aotem  specialiter,  et  sub  prxdecessoribus 
nostris,  et  noper  a  nobis  itiierdicium  coostai  esse, 
litteris  ad  Gailias  Hispaniasqiie  transroissis,  in  qui- 
bus  regioiiibiis  familiaris  est  isia  prsesuroptio,  qiiam- 
Vis  nec  Africa  super  hac  admunitione  nosira  habea- 
lor  aliena  :  ne  quis  penitus  contra  Pairuro  prxtepki. 


sit  exorcisum,  acolyiburo,  subdiaeonum,  diaconuin 
per  ordineui  fieri,  nec  boe  ulto  sed  statntis  roajo* 
ruro  ordinatione  iemporibus.  Jam  rero  ad  presby' 
ierii  fastigium  talis  accedat,  ut  et  noinen  eias  im- 
pleat,  ei  meritum  probitatis  stipondia  anlodtu  tes- 
ientur  ;  jure  inde  sumni  pontiilets  locom  sperare 
debebit.  Facii  boe  niinia  remis^io  eonsacerdotom 
nostrorum,  qui  pompam  muititudinis  quxrunt,  et 
putani  ex  hae  turba  aliquid  sibi  dignitalis  acquiri. 
Hinc  passim  nnmerosa  popularitas  etlam  his  locis 
ubl  soiiliido  esi  taliuro  rcperitur,  duro  parochias  ex- 
ieodi  cupiunt,  aui  quibus  aliud  praestare  non  pos- 
sunt  divinos  ordines  larginntur  :  qtiod  oporiei  dis- 

qui  ecclesiasticis  disciplinis  per  ordiiiero  »on  fuisset  G  lri<^ti  semper  esse  judicii.  Rarum  est  enim  omno 

Inibutus,  et  temporuin  approbatione  divinis  stipeii-     QQod  inagnum  esi. 


diis  eruditus,  nequaqiiam  ad  sumrouro  Ecclesi»  sa- 

cerdoiiuro  aspirare  praesuroeret,  ui  non  solum  in  eo 

nmbiiio  inefficax  haberetur,  verum  etiam  in  ordina- 

tores  eJQs,  ut  carerent  eo  ordine  quem  siiie  ordine 

eonira  precepta  Patrum  crediderant  praesumendum. 

Unde  miramur  ad  dileciionem  tuam  statuta  aposto- 

licae  sedis  non  fuisse  perlata.  Laudatnus  igiiur  pro- 

posiiam  constantiaa  iuae,  fraler  cliarissime,  iiec  aliud 

de  pontiOcii  iol  censura  veteris  auetoritatis  genus 

exspectandum  fuit,  quam   ui  ialibiis  anibitionibus 

pro  praeceptis  Palrum  in  procinciu  lldei  consiiiuius 

oecurreres.  Igitur  si  quid  auctoriiatis,  quod  non  Oii- 

namnr,  existimaiur  defuisse,  siipplemus.  Vos  obsis^ 

lite  ialibus  ordlnationibos,  obsistite  snperbis  ei  arro-  D  ji^g  usurpaiur, 

gantiae  venieiiii.  Tecom  faciuni  prascepta  Pairum  : 

tecum  sit  aposioHcae  sedis  auctorrtas.  Si  enim  ofO- 

cia  saecularia  prindpalein  locnro,  non  vestibutum 

acilonis  ingressis,  sed  per  plurimos  gradus  examina- 

lis  «  temporibos  deferuni,  quis  ille  tam  arrogaiis, 

tam  Impudens  invenitur,  ui  in  coBlesii  militla,  nu:o 

imipensius  poni^eraiida  est,  et  sicut  aurum  fepetiiis 

Igiiibus  eiploranda,  statim  dux  esse  desideret,  cum 

ilro  ante  uoa  fuerii,  ei  prius  velit  docere  quam  dis- 


II.  Quod  «t  ^tttf  interdicta  despexerlt,  gradus  sui 
periculo  subjacebit, 

Proinde  nos  ne  quid  meritis  dilectionis  tuae  dero- 
garemus,  ad  te  poiissimuro  scripia  direxirous,  quae 
in  oronium  frairum  et  coepiscoporum  nosiroruin  fa- 
cies  ire  notitiam,  non  tantum  eoruro  qui  in  ea  pro- 
vincia  sunt,  sed  etiaro  qui  vicinis  dilectionis  iuas 
provlnciis  adjut)guntur.  Sciet  quisquis  hoc  posipo- 
sita  Patrum  ei  aposteli(^  sedis  auctoritate  neglexe- 
rit,  in  his  districtius  vindicandum»  ut  loci  sui  mini- 
me  37  dubitet  sibi  no'n  constare  ratiohero,  si  boc 
putai  post  tot  prohibitiones  impune  posse  teniari. 
Contunieliae  enim  studio  fit  quidquid  interdictum  to- 


III.  Qu(B  in  singulis  clericorum  gradibus  lempora  »nt 

prasfixa, 

Hxc  autemsingulis  gradibus  observamla  sunt  tcm- 

pora.  Si  ab  infantia  ecclesiaslicis  mln  steriis  noroen 

dederit,  Inter  lectores  usque  ad  vicesimum  aetatis  an- 

nuni  continuata  observaiione  perduret.  Si  major  jaui 

et  grandaevus  accesserit,  iia  tamen  ut  post  bapiismuin 

siatim  se  divinae  miliiiae  desiderai  luancipari ,  sivc 

inier  leciores  sive  inier  exorcistas  quiu(|ueuuio  te* 


£x  reliqnis,  praeter  Alv.,  in  quo  :  exammatores. 


673  COLLECTIO  CAHONUM  8. 

neaiur.  Exiiule  acolytlins»  rel  Sttbdiaeonas  qatlnor 
aitnit  sii«  ei  aie  ad  Ijencdletionem  diaeonaiua ,  ai  we* 
reior,  aceedai.  lo  quo  ordine  quinque  anois  ai  incul' 
paie  se  geai»eril,  baerere  debebil.  Cxinde  8offragan« 
tibus  sitfiendils,  per  lot  gradus  datis  prupriae  fiilei 
doeonientis,  prosbyterii  sacerdoliani  poierit  proine- 
rerl.  Oe  qio  loco,  8i  eo  illHm  ezactior  ad  bonos  mo* 
res  vita  produxorit,  summam  pontiflcatum  sperare 

*  In  omnibus  Godfclbus,  prxtftr  Alv.,  Esc.  3  el 


ISIDORO  niSPAL.  ASCRirTA.  076 

A  debebit ;  bac  lamen  iege  ser?ala»  ol  ooqoo  digamus, 
nec  Tidu»  maritas ,  neqoo  pfisniteni  ad  lios  gradus 
posstt  admiiii.  Sfloe  oi  etiflm  dofonsores  Eeelesi», 
qui  01  laieis  flunl,  sapradieia  obserfoiiono  leneaii- 
tur,  si  meruerint  esse  in  ordltie  cleriealoe.  Datuw 
VII4  •  Kalendas  Martias,  domiuis  iioetris  ilottprio  XU 
el  Tiieodosio  Yiii  Aoguatis  consoUbus. 

Ger.,  IX. 


XXIX 

EPISTOLA  EJDSDEM  ZOSIMI  VA?M  AD  CLERDM  RAVENNENSE\I 


Zosimus  episcopus  orbis  Romae  presbyteris  et  dia- 
couibus  qui  RavennaB  suni. 

Ex  relatione  fratris  nostri  Arcbidami  «  presbyteri 
qualiter  suscepii  sitis,  vel  quid  egeriiis  cognovimus, 
vol  qualiier  ilii  suscepii  suni  qoi  eoiitra  canonea  ad- 
versuiB  noa  ad  comiiaium ,  oeseio  qoa  aodaci  leme» 
rilate»  iro  voloeruni.  Ad  qooe  bcc  quoi  aune  oaiisi- 
ntus  olioi  scripia  feceramus  eorum  quaa  iiijurioso 
iniseraHty  re^pondooles  episloiis.  Sed  quonioiit  non 
poUioruHi  rei  in  eua,  boc  est^  ia  nosira  Ecelesia  Ro» 
inaoa  com  oofttris  eooipresbyieris  eommorari  i»,  has 
ad  vos  illia  iradeodaa  iiuems  destinaidmiiSy  io  qoibua 
deorelo  oosiro  oaoximos  memoratos  piniuliaiores 

•  Blbl.  Reg.,  Arehian^.  Tol.  %  Ardannni. 

^  In  omnibos,  pneler  Alv.,  in  qiio,  «omioemoran. 
c  Tul.  2,  probatam  nottram  senieniiamm 
^  hi  ontniliiis,  |ir»ier  Alv.,  in  qiio,  elianu 

•  ifisc.  4,  Urg.,  h(ee. 


H  omoium  ab  apostolica!  nostrae  sedis  commonioiie 
alieuos  fuisse,  alque  noslra  subscriptione  probauin  « 
senientiam  suscepisse.  lllos  vero  '  qui  effrenaio  bii- 
jus  facio  consilioqoe  assensuni  commodare  volueruiit, 
vesirae  cbariiatis  esi  aistimaro  qiialiier  lubeaniur. 
Quibas  boc  ^  objicere  vos  debeatis,  qood  joxia  cano- 
nuin  prxcepta  fortiier  incorrere,  ei,  qoaliier  presbj- 
teros  non  decebai,  rebeiles  eiistere  tenlavoroni.  Vos 
oulem  monemus  in  speculis  esse  debero,  ne  qoa  eo- 
rom  prorumpai  audacia ,  quos  ooaibematiutos  scii ' 
esse  sancta  et  apostolica  Ecclesia.  De  liis  vero  qui 
oorum  se  socieiati  jooxeruot,  quid  agere  debeamm, 
cum  reversi  fueriiis,  consilio  meliori  trociabinios. 

'  In  Codicibos  niuiilus  apparet  faie  loeiis.  In  qui- 

bosdam  deesl  vox  uU  :  iu  aliis  $anaa  el  apoelolica 

P  Eeclesia ;  in  aliquibus  Boncla  et ;  in  c»teris  pro  miicm 

^  ei  scribitur  euscitet ;  ex  omuibus  luque  desumpu 

lectio. 


EPISTOLA  PAP.E  BONIFACIl  AD  HONORIDM  ADGDSTUM. 

Svppllcatio  ejuedem  papee  ut  constUualur  a  principe^  guaten$n$  in  urff^  JRpma  per  am&i/tiw 

nunquam  pontifex  ordinetur.^ 


noiiiracius  episcopus  Hooorio  Augoslo. 

3S  Ecclesiae  meac,  cui  Deus  iioster  meom  sacer- 
dotiuin,  vobis  res  bunianas  r^eniibus  i  depouvil, 
cura  constringit,  ne  causis  ejus,  quamvis  adbuc  cor- 
puris  incommoditate  detinear,  propter  conveotos»  qui 
a  sacerdotibus  universis  ct  clericis  et  Cbrisiiaiiie  ple- 


midonior.  Ipsa  eoim  Ecelesaa  devottooom  ^oam,  Chri- 
Biianissime  imperator,  nioo  quidom  &ermooo,  aed  soo 
venerabili  appellai  alTeetu;  4}oam  Chriaios  Dominiis 
floster  vestri  lidus  reclor  ei  gobemator  imperii  uni 
desponsaiam  aibi  et  ioiaeum  virgimem  sorrai,  ul  noo 
io  eam  aliquos  paiiamini  iosidianiiaffl  pniceiUrttin 


bis  perturbaiionibus  agiuntur ,  apud  aures  Cbristia-  D  floclus  iilidi,  ei  quieU  facie  lompesuiis  ioioliis  lo- 


nissinu  principts  desim.  Si  qoid  eiiiin  secus  quain 
oportet  eveiiiat,  non  vos  id  facere,  qoi  concU  aequa 
moderatjooe  componitis,  sed  nos  per  nostram  Ucoo- 
les  desidiam  videbimor,  quod  civiiati^  quietein  el 
Ecclesiae  pacem  perveriere  valeat ,  admisisse.  Cum 
enini  kunianls  rebus  divin»  eidtor  religioiiis,  Do- 
miuo  "  favente,  prsesideas,  nostra  culpa  erit  ai  nou  id 
sub  vesira  gloria,  quam  certum  esi  divinis  seinper 
rebus  animo  promptiore  favlsse,  flrmo  et  subili  jure 
cusiodiatur,  quod  per  lot  annoruin  seriem,  et  sub  II- 
lis  eiiam  principibus  obtinuiii,  quos  niilla  nastr«  reli- 
gionis  cura  constriiixit^  id  esi  ut  iidens  utar  iici.iis, 
et  sub  vesirx  im|ierio  clemeotiae  qoae  sont  illicita  for* 


moro  iorbari,  gloriosissimo  ei  tronqolUissioie  impe- 
raior  AugusAe^  Ipsa  ergo ,  jqom  ooi  despooaoio,  v«:- 
sira  umeu  maier  esi»  Ecclesia  pieutem  vesiroip  le- 
goiioiie,  quam  sois  aaeordoijbiis  oomnusii^  oi^lbi : 
prasieilia  prseseotiaqoo  re peiit  io  vpbiSt  noibws  roii- 
g»ose  imporaotibos  crovii  aieos«  «odo  iooa,  popolus 
iam  lldMs  Deo,  qjiam  ti|)i  qoios  pripcops  ClM^isliaoo- 
rom.  £cce  eoim  ioter  ipso  mysterjift,  mler  preces 
suas,  quas  pro  vestri  (fUiCiuie  dependit  ioaperii, 
taste,  apod  quem  ot  do  eujos  fjede  agilur,  micio  Pe- 
Ino,  aoliicitis  pro  religioms  obs€»rvAniia  vocibuo  cla- 
maty  eiim  soiUcito  petiiioiio  misicetttr  oraiione ,  ne 
tips  jo  varii^  res  aomol  avol^a  4^a|iiaiy  ot  a  ^uliu 


•  Dosunl  folia  in  Esc.  3. 


677  BnSTOLifi  OECRKTALES.  -^  fM)NlFACU  PAPJEL  «7;r 

iQlitOi  l«iil«lDre«oiliciUiite,  diAtociet.  Augeretiir  plu-  A  proflciat  ?06  agaiis»  el  conferatis  IratrilNis»  et  coiisa* 

rilNis,  |iriiicei»8  Cliriatiaiiistiaie,  nisi  a|iud  te  aoaruiii  cerdotibua  meii  probatissiniis  virig,  a  me  et  ab  oni- 

essel  aecura  caMarum  el  in  oppresslonibus  idolorum»  nilius  qui  Ecdesiam  faciunt  legatis  :  quibus ,  preca- 

in  iMereticoriUB  correctionibis,  flde  tuat  di?ino  cultu  wtir,  sacrs  causam  reliKionis  prosei|uentibus  iii  urlic 

pariier  cum  imperio  semper  florente»  ▼icissel.  Uabcl  Tcsirae  mansuetudiuis  boc  animo»  quo  postulamus» 

refugiMi  lua  mansneUMUnis  animum  cnm  sum  reli-  adunatis»  el  in  perpetuum  statui  universaiis  Ecciesi» 

gionia  teiieralione  eoiyuncUim ,  com  quidquid  buic  consobtis.  Daium  Kalendas  Julias. 


XXXI 

RESGRIPTnif  HONORII  AUGDSTI  AD  BONIFAGIUM  PAPAM  , 
/n  9110  Mtatuit  ut  ri  dtnuo  Ramm  epiicopi  ordinnti  fuerint  duo^  ambo  de  eivitati  pellantur. 
\ictor  Honorius  inclytus  iriumpbator,  sempcr  Au-  B  nire  salis  clemi^niia  nosira  credidil  esse  proTlsum. 


gnstos,  sancto  et  fenerabili  Bonifacio  pap»  urbis 
Roiiiae. 

39  Scripta  beatitudinis  tux  debita  retorentix  gra- 
lulaiione  soscepimus  quibus  recensitis  egimus  omni- 
potenti  Deomaiimas  gratias  quod  sanctimoniam  tuam 
post  longum  incommudum  opiai«  reddium  didici- 
jiius  saniuii.  Et  ideo  re?ereniiboB  fenerabilibns  ?iris 
gaodium  nostrum  sacrorum  apicum  attestatione  si- 
gfiamos  ac  petimus,  ut  quotidianis  orationibus  apo> 
stolaius  tutts  studium  ac  fotom  suum  circa  saloiem 
aique  imporium  nostrum  dignetur  impendere.  lliud 
auiem  piciati  nostr»  saiis  placiiisse  cogoosce »  quod 
sanctjmonia  tua  de  Ecclesiarom  aut  populi  perturiia- 
lione  soilioita  est  •  qusB  ne  aliqna  ntione  possil  ere- 


Denique  praedicaiite  beatitudine  lua  id  ad  cunctonim 
ciericorum  notitiam  folumus  prrfonire»  ul  si  quid 
forte  religioui  tu«,  quod  non  opUmus,  hnmana  sorte 
eontigerit ,  sciant  omnes  ab  ambitionibus  esse  ces- 
sandum  :  ac  si  duo  forte  conlra  fas  temeriiaie  cer* 
laotes  fuerinl  ord  nati,  nollum  ex  bis  futurum  penitns 
saeerdoiem;  sed  illum  solum  io  sede  sposlolica  per* 
mansurum,  qncm  ex  numero  clericorum  nofa  ordi- 
nailofie  dif iamn  Judieiom,  el  niMferBiUtis  oonsensus 
elegerit.  Unde  id  obserf  andum  esl,  nt  omnes  iraiiqttil- 
lam  menum  el  paciflcos  anlmos  ex  screniutis  noslrm 
admonitlone  eostodiant,  nee  aliquld  sediliosls  cm- 
spiraiioiiibus  tenUre  coiientor,  cum  cerlimi  sit  nuUi 
psriium  sua  stiidia  prorutura. 


■  In  Alf  •  <iesoot  li«  f  oces  :  sollicita  e$t^  quse  ex  casleris  Codicibus  desumpt»  sunt. 


XXXII 

KPKTOLA  BONIFACIl  PAPiE  AD  EPISCOPOS  GALLI^. 

Df  Maximo  episeopo  dltersis  triminihm  aeeueato* 

Bonifacins  ^Mscepos  P«itroclo,  Remigio,  Maximo»  G  coromissa  qoaecunque  fuerint  ea  quae  objiclomor  Hli» 
llilario,  Serero,  Valerie,  iuliano,  Castorio,  Leontio, 


lUMisiantinOb  Joanni«  MonUno,  Marino,  Mauricio,  el 
eaeicris  episcopis  per  Callias  el  septem  prof  incias 

constilutis. 

40  Valentin»  nos  derlei  cif  iuUs  adierunl  propo- 
nontes  per  libellnm  crimina»  quc  Maximnm  tesie 
lou  prof irtcia  asserunl  commisisse»  delegau  toUes 
cngnitione  illum  constituta  «einper  subterliigisse  ju- 
dicia,  nec  coDfldum  conscientia  festinasse^  ul  si  es- 
set  innocens,  examinatis  omnibns,  purgaretur»  qu» 
loiies  decreu  ex  fcstrarum  quoque  cbarurum  in« 
siructione  cognof imos.  Qoi  e  iontrario  probaf  tt  de 
se  111:1  qux  dicu  suni,  cui  ad  ea  confuunda,  cum  es- 
sent  innumera,  a  decessoribus  meis  prof iiicislis  esi 


sifcra  sunt.crlmina  persequuntur.  Deiraeram  qui- 
dem  jam  nunc  dignam  pro  ejus  accusatis  in  nostre 
judicio  actibus,  qui  cognitionem  etdecretum  judicium 
saepe  declinando  credidit  flludendum,  ferre  senten- 
liam.  Ac  ne  aiiquls  prscocem  forsiun  judicarei,  el 
sibl,  qiil  abseiis  est,  llcelsit  qnsesitus  a  nobis,  reser- 
falum  essel  nilill  dicerel,  malnimes,  Iniercapedine 
lemporis  d^u,  differri,  com  boc  eiiam  ejus  accnsa- 
lores  assereretil,  de  qnorum  intentionibos  ei  moribns 
sit  securum,  Maxiinum  tanto  msgis  dainnanda  com- 
niittere,  quanto  tardiiis  se  constitnto  Judicio  prssen- 
Ufii.  Quein  Majiicbaeorom  infolutum  caligine,  ar- 
guuni  lurpi  seou  ol  m  iu,  ne  enm  posell  abloere, 
animum  sordidasse,  in  probationero  objeclae  rei  gesta 


delegau  cognitio.  Convenlus  etiam  dicitnr  efitasse  Dsynodaliaproferenteselcommissislnfolutumundique 


et  adesse  minlme  f  oloisse.  El  nullus  dubiui  quod  iu 
jiidicium  nocens  subterfugit ,  quemadmoduin  ut  ab- 
sohatur  qui  est  innocens  quaerit.  Sed  astuu  C:ifHla- 
«io  eorum  qui  f ersutis  agendum  crednnt  esse  ciin^i- 
liis,  nuiiquam  innoceniiae  nomen  accipiet.  Confitelur 
eniiu  de  omnibus  quisquis  se  subtcifugere  jndiciurik 
dilationibus  pntat.  Veniet  tamen  aliqnando  iHe,  qui 
ulls  perbibeior,  In  medium ;  nec  prodest  illi  toties 
liluisse,  et  lottes  subterfogisse,  qucai  soi  actos  cfl 


flagltiis  nuUum  eom  sanitaUs  babuiise  respeclum. 
Quem  furore  soo  et  insana  lemeriuie  ad  sscnlariom 
quoqne  jodicnm  lril»0Aatia  sobdilam  qoaestioni,  quod 
in  f  ili  quoque  persona  turpissimom  est,  obj  cerenl 
perf enisse,  et  honiicidii  damnatnm  ast»erereiil,  gesiis 
prolalis  in  medfnm  :  ei  bonc  Ulem  posi  tanU  uKa- 
qoe  commissa  episcopatos  adlioc  sibi  nomen  in  sais 
IsUbulis  findicare  in  propriae  eif iiatis  iofamiam  ni- 
miis  doloribtts  congiiewiwlor ,  ei  sandom  Mmcji 


C79  COLLECTIO  CAt^ONim  S.  ISIDORQ  HISPAL.  ASCmrTA.  m 

vindicando  sibi  velle  polluere.  Idcoqne,  fraires  ciia-  A  aentia.  Nani  41  manirestum  eel  eonfiieri  eom  de 


rissimi,  qnia  audiendua  iiie  prapseniare  se  noluit,  ne, 
conviclua  forsitan  ab  accuaantibus  se  clericiSy  possit 
digna  tandem  aliqnaiHlo»  praeseritatus  episcopalt  ju- 
dieio,  pronnnlialionis  congrnae  ferirt  sententia  (quan- 
quam  illi  cum  bsec  edocia  fuerint,  quae  polest  bujus 
Dominis  esse  jaciura,  qui  pudorem  nunquam  ba- 
buisse  sacerdotii  peihibetur,  et  locum  suum,  ne  nio- 
dico  quidem  tempore,  cusiodisse  ?),  diiatiuiiein  dedi- 
mus,  ct  decrevimus  vestrum  debere  intra  provinciain 
esse  judiciuro ,  et  congregari  synodum  anie  diem 
Kalendarum  Novembrium ,  ut  si  adesse  voluerit «» 
pTjesens,  si  coDridii,ad  objecta  respondeat ;  si  adesse 
n<^leierit,  dilationem  senteniis  non  lucretur  de  ab- 

*  Ab  bis  yocibus  prosequitur  Esc.  5. 
k  Ex  i£m.,  Bibi.  Reg..  Tui.  2,  Urg.  In  reliquis  ; 
€€mpretsione. 


crimine,  qni  tndulto  et  toties  delegato  judicio  |Nir- 
gandi  se  occasione  non  utitur.  N.fail  enini  inlerest 
utrum  in  prssenli  examiiie  omnia  qiitt  dictt  sunt, 
comprobeniur,  cum  ipsa  quoque  pro  confetsione  ^ 
procurata  toties  constet  absentia.  N^s  anteiu  per 
onines  provlncias  litteras  dirigemiis,  ne  excusationcio 
sibi  ignorationis  obicndat,  ut  ad  provinciam  venire 
cogalur,  et  illic  se  consiiiuio  pra^sentari  judicio. 
Quidquid  autein  vesira  cbaritas  de  bac  causa  duse- 
rit  decernendum,  cum  ad  nos  relatum  fuerit,  no£tnt, 
ut  condecei,  nccesse  est  auctoriiate  firmetur.  DaCuni 
sub  die  Idus  Juoias  Monaxio  <^  XI  viro  clariss  mu 
consule. 

*  Ex  reliquiSy  praeter  A!v.,  in  qno  :  NonaXi 
vicies  consuU, 


XXXIII 

EPISTOLA  EJUSDEM  BONIFACII  PAP^  AD  HILARIUM  NARBONENSEH  EPISCOPUU. 
Ut  in  unaquaque  provincia  nemo  contempto  metropoliiano  epitcopu»  ord!netur. 


Bonifacius  episcopus  urbis  Romae  flilario  episcopo  B 
Narbonensi  saluiem. 

DifGciie  [BibL  Reg.^  difGcillime]  quidem  fldem  que- 
rimoniis  commodamus  quartim  sacerdotes  Domiiii  pul- 
sat  inteniio,  maxime  cum  eos  loquuntur  quippiam 
conlra  Patrum  statuta  tentasse  :  sed  frequenter  lias 
asserit,  sicut  nunc,  multitudo  causantium.  Eece  eniin, 
ut  cliaritas  tua  recognoscit,  es  'subdiiis  Luiuhensis  ^ 
Rcclesiae  cleri  ordo  vel  plebis  precos  siias  vcf  lacry- 
nias  ad  nos,  quantum  datjr  intelligi,  magiio  cum  do- 
lore  uiiserunt,  dicen^es  coepiscopum  lostrum  Patro- 
clum  sua  petitione  cessan:e  iu  iocum  decedeiits  ep- 
scopi,  nescio  quem,  in  ^  aliena  provincia  pra;terinis!fO 
meiropoliiaiio  contra  Pairum  regulas  ordinase.  Quod 
Dequaqnam  p<issuiuu!i  ferre  patienier,  quia  convenit 
not  paternaruin  sanctionuin  diligentes  esse  custodes.  ^ 
Nutli  elenim  videtur  iitcognita  synodi  consliiutio  Ni- 
caenas,  qu»  iu  prxcepii,  ut  eadem  proprie  verba 
ponamus  :  per  unamquamque  provinciam  jiis  metro- 
|.o!itanos  singulos  babere  debere,  nec  cuiquam  duas 
esse  posse  suhjectas;  qUod  illi,  quia  aliler  credenduni 
iion  est,  sertandum,  sancto  Spiritu  siiggerente,  sibi- 
uiet  ceosuerunt.  Uode,  frater  cbarissiuie,  si  iia  rcs 

•  Ex  ifim..  Bihl.  Reg.,  Esc.  3,  Tol.  i,  Urg.,  Ccr. 
h  Alv.,  Esc.  4  ei  Tol.  tL,  LugdHuenm.    . 


sunt  ei  Ecclesiam  8U[>radi:tam  provincis  tuae  limes  in- 
cludit,  nostra  auctoriiate  commoniius,  quod  qnidern 
facere  sponie  deberes»  desidtriis  supplicantom  ec 
Toluntaie  respecta,  ad  eumdein  locum,  in  quo  oid- 
naiio  talis  celebrata  dieitur,  metropoliiani  jure  mu- 
nitus « el  prxceptionibus  nosiris  fretus  accede ;  inte  - 
ligens  arbiiiio  tuo  secuudum  regulas  Pairum,  qme* 
cuuque  facienda  sunt,  a  nobis  esse  coocessa,  iu  ut 
peraetis  omnibus  aposiolic»  sedi  quidquid  8tatu«T.s 
te  referente  clarescat,  cui  loiius  provincix  ordinaiio- 
nem  liquei  es^e  mandatam.  42  Nemo  ergo  ejrum 
terminum  auJax  temeraior  eiccdit,  nec  aiii|uls  ni 
ilIoru:n  coniumeliam  paitibus  suis  quae  ^ibi  iion  vi- 
dentur  conce^sa  defendat.  Cesset  hujusmodi  pnfssa 
uosira  auctoritaie  prssumpiio  eorum,  qui  ultra  liei- 
tum  8uas  limitem  digniialis  e  tendnnt.  Quod  idciieo 
dicimus,  ut  adverlat  cbnrilas  tua  adeo  nos  canonimi 
prxcepia  servare,  ut  ita  constilutiu  quoqoe  noelra 
dcGniat,  qu  tenus  meiropjlitani  sui  unaiuasque  pro- 
vincia  in  omnibus  rebus  ordinati mem  semper  et- 
spectet.  Daiiim  v  Idus  Februarias  dominis  noslrts 
llonorio  XII,  et  Theodosio  X,  consnlrbus. 


^  Ex  reliquis,  prxter  Alv.,  in  qnn,  ex. 

c  Ex  Mnu  et  Bibl.  Reg.  In  reli(|uis,  mouitus. 


XXXIV 

EPISTOLA  COELESTINI  PAP^  AD  EPISCOPOS  GALLIJE. 
Dilectissimis  fratribus  Venerio,  Marino»  LeoDliOy  D  Chrlstianus  esl  lou  animi  virtnte  custodit.  Quwi  cuin 


Aoxonio,   Arcadio,  Fillacio,  et  caeieris  Galliarum 
episeopis  Ccelcsiinus. 

Apusiorict  verba  praMiepti  sont  apud  ludaeos  atqiie 
Cemties  sine  offensioQc  uos  esse  debere.  Uoc  quisquis 


it;i  sit,  non  parum  periculi  illi  maiiere  poterit  aine 
Deum,  qui  boc  deirectat  etiam  fidelibus  eiliibere. 
Naui  qualiter  nos,  qui  neinineni  perire  volumus,  isr^ 
coutristent,  qu«  aucloriLus  Cbrisiiaois  pcrcelluui 


^l^  EPISTOLiB  DECR£TALES.  —  Z0SIM1  PWM.  eSi 

ntiiflMM  ChrMiiMis,  dominicus  iii  Evani;ello  serme  A  IL  Desancto  episeofhi  AH§uttino  mra^taud^tauerth. 


tfisuiur.  Ait  entin  ipse  Salvaior  qnod  eipediat  scan- 
dkiliaonli  «niini  do  pusillis  In  msris  profundQm  de- 
mergi ;  ideoque»  qoatis  sii  ejos  Jam  poena,  quxramus 
ent  lale  soppllcinm  legimiis  eipedire. 

L  De  Pro9p€r0  ei  Milario  qui  quoidam  GalluB  pre$byUroi 
Qcemiant  Felagii  ieeuoofes, 

Filii  nosirl  pnesenies  Prosper  et  Hihrlus»  quoriiro 
circa  Dominuro  nostruro  solllciludo  fsudanda  esif 
laniuAi,  nescio  quibus  presbyieris,  illic  licere»  qni 
dlSsensioni  ecclesiarum  studeani,  sunt  apnd  nos  pro- 
secnii,  ul  iodlsciptinaias  qnaesliones  Tocantes  inme- 
dium,  perlinaciier  eos  diianl  prsdicare  adversanlia 
▼eritali.  Sed  vestrae  dileciioni  justius  impulamus 
quando  illj  supra  vos  liabent  copiam  dispuundi.  Le- 


Ai<gU8linom  s:inclae  recnrdalionis  viruiu  pro  vita 
SU.1,  aique  meriifs  in  nosira  *  communione  seinper 
habuinhiS  :  nec  unquain  liunc  sinistrae  suspicioni^ 
saltem  rumor  aspersit,  quem  lanttt  scieniiju  oliui 
fuisse  memlnlmus,  iii  imer  magistros  oplimog  etiam 
a  meis  semper  decessoribus  habereiur.  Bene  ergo  de 
eo  orones  in  commune '  senserunt,  utpote  qui  iibique 
cunciis  etamori  fuerlt  et  honori;  unde  rasisiaiur  u- 
libtts,  quos  male  crescere  videnius.  Nefas  est  huc 
pati  religiosas  animas,  qiiarumafAiciione,qoiamem« 
bra  nostra  suni»  iios  quoqae  conTOiiii  mocerari, 
quamvis  inaoeat  hos  beatitudo  promissa,  qiiieunqiie 
probauiur  peraecuiioHen  pro  jnaikit  s  «asiiMre : 
quibus  quid  promiiui  Dominus  in  fatunMS  saqoent 


Intelligamus  haec  ipsa  vobiH,  qu»  nobis  uon  phicent, 
displicere.  Quod  iia  deniuni  probare  p<4eriroos,  si, 
imposito  uaprobis  silentio,  de  Uii  re  in  posierum  que- 
tela  cessarii.  Deus  vos  iiicolomes  cusiodiai,  fraires 
charissimi. 


.  . ^  ^.„^  j:.»:^..i...i»  u^  ^i   B  seriiio  declarat.  Non  e>t  agonlittm  cauaa  aoloram, 

flimns  snpra  magisirum  non  esse  discipulum,  boc  esi,  ..  ^    .    .  . 

....  ,  ^  •     :  :    -^^  j^^f^...»     cuinuniTersalisEcclesiaquacuiM|ueuoviiaiepalsaiar. 

non  sibi  debere  qoemquam  in  injunaro  doctoniro  ^         ^  r^ 

vindicare  doeiriiiam.  El  hos  ipsos  a  Deo  nostro  posi- 

los  novimos  ad  docendum,  cum  sit,  dicenie  [Eie.  5, 

docenie]  Apostolo,  eis  lenius  loctis  intra  ecclesiam 

depnundus.  Qiiid  illic  spei  est,  ubi  magisiris  tacen- 

tibus  hi  loquuniur  qui,  si  iu  Cdt,  eorum  disdpuli  non 

fuenintt  Tiiueo  neconiiivere  sii  hoc  ucere.  Timeo 

ne  magis  ipsi  loquaniur  qui  permittunt  illis  taliter 

loqol.  In  Uiibus  cansis  noii  carel  suspicione  Udtur- 

nius,  quia  occorreret  veriias  si  falsiua  displiceret : 

merito  namque  causa  nos  respidi,  si  silentio  fovea- 

nius  errorem.  Erge  corripiantur  bujusmodi :  non  sil 

his  liberum  habere  pro  voluuiate  sermonem.  Desinal, 

si  iin  res  sunt,  incessere  novius  velusutem  :  desinai  ^  rim,  obloquilMiur,"  eaqoe  lanlummodo  aeqiri,  el 

EcG!esiarum  quietem  inqaieludo  lurbare.  Gonaular      bare  profltenlur,  qu»  sacialissima  beaU  apoaioU 

saspe  naufragio  mergere,  quos  inlra  porlum  suntes 

suiio  facit  lida  securos.  Fida  qaippe  esi  omnio» 

sialio,  qaoniro  perreetis  gressibos  vestigia  non  mo- 

veniur.  Recorreronl  ad  apostollciun  prsBdicli  sedem, 

haec  ipsa  nobis,  quae  leuUl  perlurbatio,  conqnerentes. 

Habetote,  fraires  charissimi,  pro  catliolicae  plehis 

pace  43  iraeutum.  Sciant  se,  si  umen  censenlur 

fireshyterii  digniuie,  vohis  esse  subjectos.  Scianl 

sfbi  omnes,  qui  male  docent ,  quod  diseere  magis  ac 

Biagis  eompeui  qaam  docere.  Nam  quid  in  eccle- 

siis  ▼oe  agilis,  ai  illi  summam  leneant  pnrdicandi? 

Nisi  lone  illnd  obsisut,  quod  non  auctoritate,  non 

adbvc  ratione  eolligitttr,  m  aliqul  de  •  fratrum  nu- 


III.  iPr<fieriloni8i  ^  eedin  apeeioliem  epiuoparum  au- 
ctoriiatei  de  araiia  Dei* 

Quia  nonnulli»  qnicatholicauoinine  giorianlor,  In 

damnatls  hmreticorum  senaibus,  seu  praviuie,  aivo 

imperiiia,  demoraniea,  piissimls  dispaUioribua  oh- 

viare  praesumuot :  el  cum  Pelagium  atqoe  Cealesii- 

num  anaihematizara  non  dubiUnl»  ad  magisuros  la- 

men  nostros,  tauquam  neeesoariam  modnmoicesse» 

et^ro- 

Pelri 

sedes  contra  inimicos  gratiaa  Dei  per  miniaUrium 

praesuluin  suorum  sanxil  ei  doeuii  :  neeessitriiMii 

igiiur  fuit  diligenter  iiiquirere,  qaid  rocioresflomanss 

Eccle!»i;e  de  luBresi,  quae  eorom  umporibns  exoria 

fuerat,  judicarint,  et  contra  noeeotiasimoa  liberi  ar  • 

b.irii  defensores  quid  de  gratia  Dei  senliendum  esso 

censuerinl;  iia  ui  etiam  Arricanorum  concilioraro 

quasdam  senUntias  juiigeremus,  quas  utiqae  soaa 

feceruul  apostolici  aniisiius,  com  proharoni.  Dt  ergo 

plenius  qui  in  aliquo  dubiunl  iesiruautur,  constiiu* 

tiones  sanctorum  Pairum  compendioso  maoifiesumua 

indiculo.  Quod  si  quis  non  niminm  ^  esl  coiiienlio- 

sus,  agnoscal  omnium  dispuiationum  counexionem 


raeronuperde  lalconitn  consortio  in  collegium  no- jj  ^^  |,j^c  subdiurum  aucloriUlum  breviuie  pendere. 

nuUamque  sibi  contradiciionis  su|)eress4  rationem, 
si  cum  cathoUcis  credat,  et  dical : 

IV.  QuodAdam  omnei  hominei  Iwierit^  tucqumquam 
niii  Ckriiii  gratia  poiu  nilvuri. 

In  praevaricaiione  Adae  omnes  honiines  uaturaieMi 

possibiliiaum  el  innocentiam  perdidisse,  et  nemineiu 

de  profundo  illins  ruinae  per  liberum  arbitrium  posM 

coiisurgere,  iiisi  enm  gratia  Dei  miseraoiis  erexerit, 

pronuntianie  beatae  memorioe  papa  lnnocentio,  atque 

8  iGnu,  Esc.  5,  4,  Tol.  I,  2,  Vrg.,  Ger.,  propur 
juttiliant,  B.  R.,  per  juititiam. 

^  Qiiac  ab  hr^c  nnniero  scquunttir  po'iiis   ah  atio 

auam  a  Coeleaino  scripia  et  adjuncia  vi.ientnr.  Non 
esunt  qui  a  Prospero  ea  exarau  esse  tesianlur. 
^  £x  rcliqiiis,  practer  Alv.,  in  qito,  m»im»m. 

22 


alnMD  foriassis  admiasi  nesciant  qnid  sibi  debeant 
vindieare.  Saper  his  mulia  jam  dicu  sunt  eo  tem- 
pore  qno  ad  fratris  Tuenti  ^  dedimus  scripia  respon- 
saoi.  Nune  Umen  repeienies  saepius  admonemus  : 
veleiilar  «  faujusmodi  laborare  per  terras  aliod,  quam 
ille  nosur  jossit  agrieola  seminare.  Nec  umen  mi- 
rsri  poaaumus  si  liar^  erga  vivenus  hi  nunc  lentare 
nodent,  qui  niluutar  eliam  quiescentium  fratrum  me- 
morinm  disslpare. 

*  In  reliqnis,  prapter  Alv.,  e. 
^•Tol.4,  Org.,rtt«idi. 

«  Ex  Bibl.  Reg.  In  reliquis,  vt(«filKr. 

'  iCni.,  Esc.  3,  Tol.  1, 2,  IJrg.,  Ger.,  mirahiiii. 

*  Bibl.  Reg.,  Tol.  I,  lonc/a. 

'  Ex  Dibl.  Keg.  et  fc.sc.  5.  In  reliquis,  communione^ 

Patrol.  LXXXIV. 


m 


COLLECTIO  GAKONCM  S.  ISIDORl  IIISPAL.  ASCRIPTA.  m 

iii  episltfb  aMl  CartbagineQse  coDcilittm  :  Li-  A  in  Itlteria»  quas  nd  universM  pr«»?iiicfa8  curasti  esse 


berum  enim  arbiirium  iHe  perpessoSy  dum  suis  in- 

coHSullios  ulilur  bonis,  cadens,  in  prsfaricaiionis 

profunda  demersos  est ;  et  nibily  qoemadmodum 

eiinde  surgere  posset,  invenil;  suai|ne  in  sternoni 

liberiate  deceptus,  buic  niin»  Jacuisset  oppressus, 

nisi  cum  postea  Cbristi  pro  sua  graiia  elevasset  ad- 

rentus,  qiii  per  noTas  regenerationls  puriAcaiionem 

'0miiepr«t6riii  vitiom  sni  baptismstislaTacroporgafit. 

'V.  Quod  ttemo  $H  bonui  iuii  wr/^tts  ntft  participa^ 
tlone  ejui  qui  iolui  eit  konuim 
'Neninem  esse  per  semetipsum  boiiuin,  44  ■>*^> 

vpartieipationem  soi  ille  donet  qiii  solus  «st  bonns ; 

•^ttod  io  eisdem  «criptis  '^usdem  poniiHcis  spntentia 

proieilalnr  dieens  :  NoRqoid  nos  de  eorum  p^ist  baec 

rectam  mentibus  csiimemas,  qui  sibi  se  puunt  de-  ]|  ' 

beri  qiiod  boni  sont,  nec  illnm  cottslderani,  ciijus 

qiiotidie  gratiam  consequuniur,  qui  slne  iilo  *  tar.ium 

se  assequi  posse  confidunt  T 

Yl.  Qnod  njsi  grmia  DH  coniinua  jneemur ,  inndlas 
diaMi  deoitare  non  pouumue. 

Meminem  eiiam  baptismstis  gratia  renovaium  Ido- 

neom  esse  ad  superaiidas  disboli  insidias  et  ad  etin- 

•cendas  carnls  concupisrentias,  nisi  per  quotldianum 

adjutorium  Dei  perseverantiam  boMS  conversaiionia 

«cceperit.  QihkI  ejiisdem  antislitis  in  iisdem  paginis 

doctrioa  cenfirmal,  dicena  :  Nam  quamvis  bominem 

^redimereia  prftteritis  ille  peeratis,  lamen  sciens 

ilenim  poese  peccare,  atl  reiiarationem  sibi  qiiemad- 

«odum  posset  tUum  et  posi  isia  eorrigere  mulia 


mittendas,  posuisli,  diccns  :  nos  fenieii  iiisitifrfu  Dei. 

et  caelera  :  sicaeceptmiis  dictum,  ul  illos,  qai  conira 

Dei  adjuiorium  extollitnt  biimsui  arbitrii  libertaiem, 

disiricto  glsdio  veritatis,  veliit  corsim  transiens,  am- 

puures.  Quid  enim  lam  libero  fecisiis  arbiirio  qjani 

qiiod  iiniversa  in  noslrx  bumilitatis  conscieniiani  re- 

tulistis?  Et  tamen  iiistinctu  Dei  facium  fulsse  *  fideli- 

tiT  sapienierque  vidistis  veraciter  fidenterqne  disis- 

lis  :  ideo  utique,  quia  praiparatur  volunias  a  Doinino, 

ei,  ut  boni  aliquid  agsnl,   paternis  inspiratiOQibus 

suorum  ipse  agit  conla  filiorum.  Qnotqiiot  eniin  spi- 

ritii  Dei  agnnlur,  bi  filii  Dei  sunt,    ut  nec  nostrum 

d^esse  sentiainus  arbitrinm»  et  in   bonls  quibusque 

voluniaiis  bumaiis  singulis  moiibus  mngis  illios  va« 

non  dubiiemus  auiilium. 

IX.  Quod  ommi  ianrta  cogitatio^  et  moiui  piof  volunta-' 

tii  es  Deo  ftl. 

Qiiod  iia  Deiis  in  fordibns  bominum,  aut  in  tpso 

libero  opereiur  arbiirio,  ut  sancia  cogitatio,  pium 

consiliura  omnisque  moiiis  bon«P  voluniaiis  ex  l>eo 

sii,  quia  per  lllom  aliquld  boni  possumos,  sine  quo 

nihil  possomus.  Ad  hanc  enim  nos  proft*sstoneiii  idtnn 

docior  insiltttit,  qni,  cum  ad  lotius  urbis  episcopos 

de  divins  graiis  opitulatlone  loquereiur,  quod  ergn, 

ait»  lempns  iniervenii,  qno  eju^  non  egeama<(auxil  u? 

In  omnibus  igllur  aciibus,  causis,  cogiiatlonibiis, 

motibus  adjutor  et  protector  orandus  esi.  Suiierbiiiii 

est  enim,  ut  quidquam  sibi  buman.i  natuni  pra^su* 


,         ....  ....  ..        ..  mat,  clamanie  Aposiolo  :  Non  eet  nohu  eoHuetatto 

servaiit,  qootidiana  praestat  iJle  remedia,  quibus  ni!»i  r    .  ^  .  , 

.     .      V: .  ..  ...  .  .     ^  advenui  eamem  et  iangmnem^  eed  contra  mnneipei  et 


(foiiir  conttsiqae  nilamurt  nullaienus  huuianos  vin* 
cere  poterimua  errores.  Necesse  est  enim  ut  quo  au- 
xiliante  vicimus  itcrum  non  adjuvanie  vlncamur. 
Vli.  Qmod  per  ChriHum  iibero  bene  utamur  arbitriom 

Quod<fiemonisi  per  Cbrislum  libero  bene  utatiir 
«rbitrio  idem  magisier  in  epistola  ad  liileviunum 
concilium  data  pnedicatt  dicens  :  Adverte  tandem,  o 
i;ravissimorum  meniiuin  perversa  doctrina»  quod  pri- 
mum  bomiaem  ila  iiberias  ista  decepit,  at  dum  indnl- 
geniitts  frenis  ejus  utilur  in  prsBwaricationis  praesam- 
i>tionem  eonctderol.  Nec  ex  bac  potnit  eniit  ntsi  el 
providentia  regeneralioois  staium  pristia»  libeiiaiis 
Cbristi  Domini  rerormassel^  adventus. 

\lll.  Quod  omnia  ifmetorum  merita  dona  oint  i>d. 

Quod  omnia  studia,  ei  omnia  opera,  ac  meriu  saii-  D  finitiim  esl,  nl  qoieunqoe  dlxerit  graliam  Dei,  qoa 


poUitaUi  aerii  hujui,  conira  ipiritualia  nequiiite  in 
ceBieitikut»  Et  sieul  ipse  iurum  di\it :  infetix  ego 
homo !  Quii  me  iiberabit  de  corpore  mortii  hujut  ? 
Cralia  Dei  per  iuum  Chriitum  Donunum  noitrum.  Et 
iterum  :  Graiia  Dei  ium  id  quod  ium^  el  gratia  ejui 
in  me  vaeua  non  fuit :  ud  plui  illii  omnibui  taboravi  : 
non  ego  autem,  ied  gratia  Da  meeum* 

45  ^-  Q^  gratia  Dei  non  iotum  peccaia  dimiltfit^ 
$ed  etiam  adjuvet  ne  eommittanlur^  et  premat  1 1 
ie»  imptealur^  non^  iicut  ait  Petagiui^  facUe^  quasi 
nne  gratia  Dei  ^fficUiui  poiMl  impteri* 

IUud  eiiam,  quod  inler  Canbaginensis  synodi  de- 

creu  coiistitutnm  esl,  qoasi  proprium  aposiolicss 

sedis  amplectimor :  quod  acilieet  tenio  eapiiolo  de- 


dorum  ad  Dei  gloriaiu  laudemque  nferenda  sinl, 
quia-nemo  aiiunde  ei  placei,  nisi  ex  eo  quod  ipse  do- 
naverit.  In  quam  nos  senuntiam  dirigit  beatae  recor- 
daiionis  papae  Zosiuii  regularis  auctoritas,  cuni  scri* 
bens  ad  totins  orbis  eplscopos  ait :  Nos  auiem  instin- 
ctu  Dei  (omnia  eniiii  bona  ad  auctorcin  suum  refe- 
renda  soni,  unde  nascuntur)  ad  frairum  et  coepisco- 
jHirutn  nostrorum  conscienliani  univers^  reiuliraus. 
ilunc  auum  Annonem  sincerittsimas  veriutis  luce 
radianlem  Unlo  Afri  episcopi  bonore  venerati  siint, 
ui  jta  ad  eumdem  virum  scriberent  :  illnd  vero  qiiod 

•  Kx  ^m.,  E«c.  5,  Tol.  1.  In  c«teris,  11//0. 
^  Kt  reliquii»,  prxier  Alv.,  in  quo,  formaaef. 

*  ^ni.,  Bibl.  Ung  ,  Gsc.  4,  ef.$e. 


Justificamur  per  Jesum  Christum  Domioum  iio^inno, 
ad  solam  remissionem  peccatoram  valere,  qiur  jam 
commissasunt,  non  eiiam  ad  adjuloriumt  al  noii 
commitUniur,  anailiema  sit.  El  itemm  quarto  eapi- 
tulo :  ut  quisquis  dixerit  gratiam  Dei  per  ie«»utn 
Cbristum  propler  boc  tantum  nos  adjuvare  ad  Ddii 
peecanduin,  quta  per  ipsamnobis  revelaiuretaperi  ur 
snulligentia  mandatorum  ut  sciamusquid  appetere  et . 
quid  viure  debeamus;  non  auum  per  illam  ^  nobi!»  \ 
praesiariy  ut  quod  faciendttm  cognovimus  eiiam  fa« 
cere  diligamos,  aique  vaieamus,  anathema  sit.  Cain 

^  Ex  csoteris  Codicibns.  In  Alv.,  non  autem  nol^ 
preeiiari. 


1 


BNSTOLiG  BECRETALBS.  —  CQELESTINt  PkPM 


m 


Mim  dietl  ApoMohtt  t  Sdtmh  m/roi,  ekariln  vero  A  X».  Quod  gnikm  Dti  elkm  hapHundonm  leuei^r 


0tff Ami  ;  Talde  ioipiuiii  ett «( eredamus  ad  eain  qu» 
inflat  iioe  liabere  gntiem  CbriMi,  ei  :id  eani  qu» 
sdiflcai  noQ  habere,  cum  sii  oirumque  donnm  Dei 
€t  acire  quid  facere  debeamns,  ei  diligere  nt  faeia- 
mna,  ni,  vdiflcanie  cbariiaie.  scieniia  non  poaait 
inflare.  Sicnt  autein  de  Deo  acHpium  cat :  Qui  docti 
Aonrfjiam  t^tntiam^  iia  etiam  «criptum  est :  CharHiu 
€x  Dto  eu.  Iiem  quinto  capiiulo  :  ot  quisquis  dliei  ii. 
ideo  nobia  graUam  juaiiflcatiouis  dari,  ut  quod  fa- 
eere  per  libemm  jubemur  arbitrium»  facilius  posai- 
mua  implere  per  graiiam»  tanqoam  etsi  gratia  non 
daretnr,  non  qiiidem  fadle,  sed  umen  pnssemus 
eiiam  sine  illa   implere  divina  mandau,  anatbema 


mslMiile  parfofio,  aoR  «MrdfiNM  «l  msii 
mi^i^  ^  flWftttHtir [BiW.  Reg.,  a., ^^ 

Illud  etiam  quod  circa  baptiaiidos  in  oniverso 
miindo  sancu  Ecclesia  nniformiier  agit,  non  otioso 
contemplamur  intuito ;  cum  sive  parvnli  sive  Juveiips 
ad  regeneralionis  veniunt  sacramentum»  non  prius 
fonlem  vibe  adeuni,  quam  eiorclsmis  et  exsuHlatio- 
nibus  clericorum  spiritiis  ab  els  immondus  abigaiur; 
et  tunc  vere  appareat  qiiomodo  princeps  mundi  bu- 
jua  mitutur  foraa,  et  quomodo  prius  alllgetnr  Ibrcla, 
et  deinceps  vasa  ejoa  dirlpiantur  in  poasessionem 
translaUTlcioris»  qnl  captivam  dudi  capciTiiaiero.ei 


aii.  De  fruciibiis  enlm  mandatorum  Dmninns  loqoe.  *^"**fT  *^^«*"»»-  ««»  ^  ecclesiastida  reguKa 
i>aiur  :  ubi  non  ait :  Sine  mg  difiuniui  poUitiiface^  B^^''  ^"'f  ^^^ Mctori«ti«  documentlaiu  adju- 
re;  sed  aii,  itnc  tue  nUnl  poieeiii  faeere  '*°*^  Domino  eonflrmaU  aumus,  ot  omnlum  bono* 

XI.  Quodprmieruaiuia  eedU  apoiioiicm  omnee  ora-     '««/'ffeciuuai  a^ue  operum,  et  omnium  studiomm 
..• —  iif..i.„^ /.^  ,-.,       .  r  omniumque  virlutum  quibiis  ab  iniiio  fldel  ademn 


ifoiiet  EecletieB  Ckrieti  fratiam  retonent^  qaa  gaauM 
humanum  ab  teiema  damnatione  reparatur. 
Prxter  lias  autem  beatissim»  et  apostolic»  sedis 
inviotabiies  sanciiones,  quibus  uoa  piissimi  Patres, 
pestifer»  noviiaiis  elatione  dejecu,  et  bon»  volun- 
Uiis  exordia  el  incremenU  probabilium  studiorom, 
et  in  eis  usque  In  finem  perseTerantiam  ad  Gbristi 
graiiani  referre  docueruiii;  obsecrationum  quoque 
sacerdouliuin  sacraiueiiia  respidamus,  qu«  ab  apo- 
siolis  tradiia  in  toto  mundo,  aique  in  omni  Ecdesia 
catbolica  uoiformiler  celebranlur,  ut  legem  credendi 
lex  siatiiai  suppllcandi.  Cum  enim  sancUrum  ple- 


Undilur,  Deom  profileamur  anciorem ;  4g  el  non 
dubiumua  ab  ipsiua  gmiia  omnia  hominls  merlu 
prxTeniri,  per  quem  flt  ut  aliquid  boni  et  velle  ind- 
piamns  et  facere.  Quo  utique  auxilio  et  luunere  Dei 
non  aufertor  libernm  arbitrium,  aed  liberatur,  ut  de 
tenebroso  lucldum,  de  praTo  recium,  de  languido 
sanum ,  de  imprudente  ait  providoin.  Tauu  enim  esl 
erga  bomines  omnes  bonius  Dei,  ut  nosira  velit  esse 
iiieriia,  quae  sunl  ifisiua  dona,  et  pro  liis  quc  larg> 
lus  e^t,  «terna  pr»mia  sil  daiurus.  Agil  quippe  in 
n  ibis,  ui  quod  vult  et  velimus  et  agamus :  oec  otiosn 


iHum  pracsules  mandau  sibimei  l^aiiune  fonganiur,  G  '"  ^^^^  ^''^  palilur,  qttm  exercenda,  non  negligenda 


apud  divinam  clementiam  humani  generls  aguot 
canaam,  ei  loia  secum  Ecclesia  congemiscente  po- 
stulant  et  precantur,  ui  infidelibus  donelur  fides,  ul 
idolairae  ab  impieUiis  suae  liberenlur  erroribua,  ul 
Judais  ablato  cordls  velamiue  Inx  veriutls  appareat, 
tti  baeretici  caiiiolicas  fidei  percepiione  reaipiscant, 
nt  scbismalid  spiritum  redivivas  cbariuiis  acdpianl, 
ut  lapais  poeiiiicntiaB  remedia  conferantur,  ut  deni- 
qoe  catechumenis  ad  regeneralionis  sacramenu 
perdociis  ccelestis  misericordiae  aolss  resereotor. 
Hsec  aotem  non  perfunctorie,  neque  inaniter  a  Do- 
naioo  peti,  rerum  ipsarom  monstrai  eflectus;qnan- 
doqnidem  ex  omni  errornm  genere  plurimos  Deus 
dignaiiir  ailrabere,  quos  erutos  de  poiesuie  tene- 


doiiavil,  ui  et  nos  cooperatorea  simns  gratias  Dei, 
ac  si  quid  in  nobis  ex  oostra  ▼iderimus  remisaiooff 
langueseere,  ad  illum  aollleiie  recorramos,  qoi  sa- 
nat  omnes  langnores  noslros ,  ei  redimii  de  ioteritn 
▼iiam  *  nostrani,  et  coi  quolulie  dicimos  :  Ne  indu- 
em  ttos  m  leafalionm,  eed  likera  nos  a  mato. 

XIII.  Quod  profundioree  fiumltones  nee  eontemneudm 
tint^  nee  pemtut  atterendm* 

Profbndiores  vero,  difllcilioreaqne  partea  occurrcn- 
tium  qnftationom,  qoas  latius  penracurunl  qui  hae- 
reiicia  restiterunt,^sicut  non  audemus  contemnere, 
iu  non  necesse  habemns  astmere;  quia  ad  conflten- 
dum  gratiam  Dei»  ciijus  operi  ac  dignaiionl  nibil  pe* 

^ nitus  subirabendum  esl ,  satia  auffieere  eredimus 

bmmm  tranaferai  in  regnum  Fllii  charitatis  suae,  et  D  quidquid  secundum  praedicus  regulas  aposiolicae  se- 
ex  vasis  Irae  faebl  fasa  misericordiae.  Quod  adeo  to-  dis  noa  acripu  docuemnt,  ut  prorsos  non  opinemur 
tfim  divini  operls  ease  sentitnr,  ut  haec  elfldenti  Deo  catholicum  quod  apparaeril  praeflxis  sententiis  esse 
graliarum  scmper  aaio,  laudisque  confeasio,  pro  lllu-  contrarium.  ExpUeii  de  gratia  Dm  ai  i»ero  voluntatit 
ininatione  taliom  vel  correciione  referatur.  arbitrio, 

•  Bibl.  Reg.,  Esc.  4,  Tol.  I,  Ger.,  ammam  nottram. 


XXXIV 

BPISTOLA  EJUSDBH  GOBLESTINI  PAPiE  AD  BPiSCOPOS  GALLIiE. 

Coelestiuiia  unlversis  episcopis  per  Viennensem  et  ordioaiione  gaudere,  ul  congraiularemur  polios  de 

Narbonensem  provincism  consiilutls  in  Domino  sa-  profectu,  quaro  aliquid  adiniaaum  eonlra  disciplinam 

ln^>"*  ecclesiasticam  dolereroua.  Ad  neslram  enim  Mlisim 

Gnperemua  quidem  de  vestrarum  Ecclesisrum  ita  et  benefecu  perveniunt,  ac  mceroria  aculds  nos  quoi 


%n  COLLECTIO  CANONUM  S.  rSfDORO  IIISPAL.  ASCRIPTA.  08K 

luerini  malefaeU  rompui.giini.  Nec  silere  posMimus,  A  taHS  ad  pamitentiam  sle   pronirUal :  Pectator,  in- 


cnni  ad  lioc,  ui  ab  iUicilis  revoceoiua  aliquos,  ofOcli 

noalri  provocemur  insllQCtu,  in  speculls  a  Deo  con- 

siitiiti,  ui  viKilaniiae  nostr»  diligenliani  comprobaii- 

les  et  quae  coercenda  siini  resecemus,  ei  quae  obser- 

vanda  siinC  sanciamus.  Ei  quamvjs  circa  longinqua 

specialis  cura  non  deflcit,  sed  se  per  omnia,  qua 

nomen  Dei  prxdicauir,  eitendil,  nec  noiitiam  no- 

sirnm  subterrugiunt,  qu»  in  eversionem  regularuro 

novellae  prassumptionis  auctoriiaie  tentantur. 

I.   Quod  non   Meant  $aeerdot€$   oul  clerici  amieti 
paUeii  el  prmdncli  Irnnbii  in  eccie$ia  mini$trare. 

DidictmiiB  enim  quosdam  Domini  saeerdotes  su- 

perstitioso  potios  enltni  inservire  quam  mentis  vel 

lidei,puritaii.  Sed  non  minim,  si  conlra  ecclesiasti- 


qiiit,  tpMcmque  dieconversus  fuerit^  peecata  e}u$Mon 
impntabunturei:  ejL  iteruin  :  tielo  imrumpeccateris, 
sed  tantuM  ui  connertatur  et  vitatf  Sahitem  ergo  ho- 
mini  adimit  quisquis  mortis  prsierea  lempore  pmi- 
teiUiam  deDeg:irii ;  ei  desperavil  de  clemeDtia  Dei . 
qui  eiiiQ  ad  subvenieAdum  morienii  sulOeere  Tel 
moinenio  posse  non  credit.  Perdldisset  lalro  In 
crnce  prxmium  ad  Cliristi  dexteram  peBdefs,  sl 
illuin  ttiiiiis  bone  poBniieiilia  noii  jttvisnei.  Cum  es^ei 
in  poena  paMiiiu.il ,  et  per  uAias  sermonis  professfo- 
nem  liabitaculttm  paradisi ,  Deo  promittenle ,  prt>- 
roeruit.  Vera  «rgo  ad  Deum  eonversio  in  nltimis  po- 
sitorvm  menie  polius  est  aesiimanda  non  lenpoK, 
propbeU  boc  Uliter  asserente  :  Cum  eenvenu$  inga- 


cuin  murem  faeinnt,  qui  in  ecclesia  non  ereverunt,  ^  miKns ,  tunc  soivM  erts.  Cuei  ergo  Demious  sit  cor- 


aed  :«lio  venientes  itinere  seeiim  liaee  in  ecclesiam, 
^u»  in  aliam  eonversatioiiem  habuerunt,  47  ti^^u- 
lerttnl.  Amicti  palieo  et  lumbos  ■  praecinctl  credunt 
aese  Seriptur»  tfdem  non  per  spiritum,  sed  per  iii- 
teram  completuroa.  Nam  si  ad  hoc  ista  prxcepla 
aunt  ul  uKter  servareniur,  car  non  fliinl  pariter 
quse  sequontur,  ut  lacernse  anlentes  in  manibus  una 
cum  baculo  teneantur?  Haltent  suum  isu  mysle- 
rittm,  et  intelligeniibus  lu  clara  sunt,  ut  ea  inagls 
qoa  decet  signillcaiione  serveniur.  Nam  in  lumbo- 
niin  praecinctione  castitas,  In  baculo  regimen  pasio- 
rale,  in  lucernis  ardentibus  boni  fulgor  operis  indi- 
catur,  de  quo  dicitur :  Sic  opera  te$tra  luceant,  lla- 
tient  tamen  istum  rorsiun  cuitum ,  morem  potius 


dis  inspecior ,  quovia  lempore  non  esl  deneganda 

poenitentja  postttianti,  cam  illi  se  obligel  judici,  cni 

oeculia  omnia  noverit  revelari. 

III.    Quod  per  aradu$  eccie$ia$tico$  ad  episcopatms 
deSeat  of/icium  perveniri. 

Ordioatos    vero    quosdam,    fratres   cliarissimi, 

episcopos ,  qui  nullis  ecclesiastlcis  ordinibus  aJ  Un- 

tse  d^niutis  fustigium  fuerini  instiiuti,  conira  Pa- 

truin  decreu  hiijus  usurpatione,  qul  se  boc  reco- 

gnoscit  feeisse ,  didicimus,  cum  ad  episcopaium  his 

gradibus,  quilMis  frequeiitisslroe  cautum  e)i,  debeai 

perveniri ,  ut  a  minoribos  initiati  officii»  ad  majora 

firmentur.  Debel  enim  ante  esse  discipalus  quisqnis 

doctor essedesiderat ,  ot  possit  docere quod  didiciu 


qiiaro  raiionem  sequenles,  qoi  remotioribus  habiiant  G  Omnis  vita  instilutio  hae  ad  id  quo  tondic  se  raiioae 


loeis,  el  procul  a  caeieris  deganu  Unde  liic  babitus 
in  ecelesiis  Gallicanis,  ut  tot  annorum  tantoramque 
■pontiflcam  in  alterum  babitum  consuetado  vertatar? 
Discernendi  a  plebe  vel  caeteris  sumiis  doctrina,  non 
Teste ;  conversatione,  non  habitu ;  mentis  puriiate, 
fion  cultu.  Nam  si  studere  Incipimiis  novitati,  tra- 
tliiam  nobis  a  Patribus  ordinem  calcabimus,  ut  lo- 
cum  sapervaculs  superstitionibus  faciamus.  liudes 
ergo  fideliuffi  mentes  ad  alia  non  debemus  inducere : 
docendi  enim  sunt  potius  quam  ilhidendi.  Nec  im- 
ponendum  eoram  estocalis,  sed  mentibus  inrun- 
denda  praRcepta  sunt.  Erant  quidem  multa  quae  pro 
disdplina  ecclesiastieay  vel  ipsius  rei  dicere  ratlone 
posaemos  [Eh.  4,  possumus],  sed  ab  his  ad  alia  re- 
irocamar. 

If.  Qiiod  nii//i  fif  nttima  ptenitentia  deueganda. 

Agnovimus  enim  poeniteniiam  morientibas  dene- 
gari,  nee  illorom  deslderiis  annui,  qui  obltus  sui 
lempore  hoc  animae  suae  cupiunt  remedio  subveniri. 
Horremus,  raleor,  lante  impieuiis  aliquem  reperiri, 
!  iit  de  Dei  pieUte  dispenset ,  quasi  non  possit  ad  se 
4|uovis  tempore  concurrenti  succurrere,  et  pericli- 
tantem  sub  onerc  peccatorum  bominem  pondere, 
<quo  se  eipediri  desiderat,  liberare.  Quid  hac ,  rogo, 
aliud  est,  quam  inorienii  morteni  addere,  ejusque 
animam  sua  crudeliute ,  ne  absolvi  possit,  occidere, 
cum  Deus  ad  subveniendum  sit  paratisstmus,  et  invl- 

•  Bibl.  Heg.,  lumbis.  £sc.  4,  et  in  lumboe. 


confiriiiaL  Qui  minlme  liiUris  opersm  dederii  prae- 
ceplor  esse  non  potest  nueranim.  Qiii  non  per  sin- 
gnla  sUpendia  creverity  ad  meritam  et  ordinero  sti- 
pendil  non  potest  pervenire.  Solora  sacerdotium  in- 
ter  isia,  rogo,  vilius  est,  qubd  facilius  tribuiiur, 
cum  dKflcllios  implealurr  Sed  jam  non  satis  esi  lai- 
C08  ordinare,  qaos  nullus  fierl  ordo  permittii;  scfl 
eilam  qoorum  crimina  longe  lateqiie  per  omnes  pene 
sanlnou  provinelas,  pontifices  ordinantur.  Danicl 
enhn ,  nuper  missa  relatione  ex  Orlenialibus  ad  nos 
partibas,  ab  omni  qaf»d  teouerat  virginum  monastc- 
rio  nefariis  esl  objectionibus  accusatus.  Hulta  de 
multis  objecia  flagitia.  In  quanam  laierei  terraruiu 
pane  quaesitus  est,  ut  si  suae  innocentiae  confideret, 
^  conlra  se  judiclum  postulatnm  minime  declinaret. 
Missae  ad  Arelatensem  episcopum  per  Fortunaiiim 
subdiaconum  nostrum  praeceptiones ,  ut  ad  judicium 
destinaretur  episcopale.  Tantisgravatus  testimonils. 
tanu  racinorum  accusalione  pulsatus,  sacraruin,  ni 
dicilur,  virginiim  pollutus  incestu,  epi&copus  asserl- 
tur  ordinalus.  In  nostris  libelli  scriniis  coQliiientur , 
quorum  ad  vos  quoqiie  exemplaria  direximtis  :  in 
(lontificii  dignitatem  hoc  lempore,  quo  ad  causam 
dicendam  roissis  a  nobis  litieris  48  vocabatur, 
obrepsil.  Sacro  iiominl  absit  iiijaria.  Faciliuscst  nt 
hanc  dignitatem  Uli  dando  ip&e  aroiseril  ordinator 
quam  eam  obtioeal  ordinatus  :  cul  convicto  sociabi- 


«W  EPlSTOLifi  DfiqiETALBS.  —  CGELfiSTlNl  PAPiK 

Nr,  qiii  ewn  sibi  credidil^  Urgiendo  peiiiiacittm,  A  deai  vindictre  mercedein.   SiUaculus  clericie  rcsi- 
eoeiaMiiia  :  qualis  eiiim  ipse  sil  quisqois  Ulcs  ordi-     sieodi ,  si  se  viderint  pr9>grsvari ,  el  quos  sibi  imreri 

esiraneorttm  agnoverini  iion  limeant  refuure.  Qut 


iiarii»  oelendic  His  ergo  in  medium  minc  deducUs, 
ciim  pleriqoe  vestmm  sinti  qni  apostolic«  sedis  sta- 
tttU  cognovenint  *  nobiicum  teropore  aliquanio  ver- 
eati  ad  disciplin»  normam ,  nostris  convenU  adhor« 
laiionibtts  onmla  fratemius  vestra  revocare  festinct. 

IV.  Quod  unaqwgque  premncia  tuo  metrapoUiano  </e- 

beat  etse  eontenta. 

Primuni  jiiiia  decreu  canonum  unaqu^que  pro- 

vtncia  suo  metropoliiano  conienta  sit,  utdecessoris 

noslri  dala  ad  Narbonens^in  episcopum  eontineni 

cttiiMitau»  nee  usarpitionis  locus  alicui  sacerdoli  in 

ftkerios  coBcedatttr  inluriim.  Sit  eoneessis  sit)i  eon- 

leaius  aiiasqolsqtte  limiilbus  :  alter  in  alterius  pro* 


si  non  debitum  prxmiam,  vel  liberum  de  eo  qai  eof. 
reeturtts  esi  dcbenl  babere  jndieiura. 

VI.  Quod  ab  itiicWe  $U  ordinationihut  abttineHdum. 
Abstlneaiur  elram  ab  illicitls  ordinalrontbus.  NaN 
lus  ex  laicis,  nulliis  digamus,  nullus  qui  sit  vid^i» 
liiariius  aui  fuerit,  ordiBCtttr ;  sed  irreprehensibilis, 
qualem  elegit  Apostolus,  flat.  Per  Hosem  Dominas 
praecepit :  Yir^nem  accipiat  taeerdot  uxorem.  Subse- 
quitur,  et  supplet  Apostolus,  eodi^m  locotus  8pirilir, 
unius  uxoris  virum  debere  episcopum  conseyari. 
Ad  hanc  ergo  eligantur  formulam  sacerdotes ,  et  st 


viiiciam  nlbil  praesnmat,  nec  emeriiis  in  suis  ecclesiis  B  ^"^  '^^^  ^"^<  ordinaiiones  illicitae  removeantur; 


clerlcl  perfgrini  et  exlranei  et  qui  ante  ignoraii  sint 

ad  exciusionem  eorum  qul  bene  de  suorum  civium 

merenior  lestimonio,  prasponaiitury  ne  novum  quod- 

dam ,  de  quo  eplscopl  flant  >  Instltuium  videatur  esse 

eollegium. 

V.  Quod  noUniibut  clerieit  vel  populit^  nemo  de- 
teai  eptteopue  ardtnoft» 

Nttllos  iBVitis  delur  episcopas :  cleri ,  plebis  et  or* 

dhils  eonsensus  et  desiderlum  requiratur.  Tunc  alter 

4e  alura  eligatur  Ecdesia ,  sl  de  civiutis  ipshis  cle- 

rids,  cui  est  episcdpos  ordinandos,  nullus  dignas» 

qiiod  eveuire  Bon  credimos,  poiuerit  reperiri.  Pri- 

Bum  enim  illi  reprobandi  sunt,  ut  aliqui  de  allenis 

ecclesiis  merlto  prasferactur.    Habeat  unasquisque 


quoniam  stare  non  possunt,  nec  dlBcossionem  no^' 
stram  subterfugere  porernnt  qnamvfs  fatere  se  »sil- 
ment,  qni  aliier  perveneronl,  nt  nulla  religionis  re- 
verenCia  obscurftate  fiisceiur.  Non  slt  vana  glorhHa 
paniatis :  episcopalem  morem  qui  episcopi  suni  s«- 
quantur.  Ihmel,  nl  dixlmtts,  qol  accusationem  pon- 
lilicali  bonore  subterfngere.  se  posse  credidll,  el  adt 
flMiigium  Untum  accasatores  suos  lalendo  pervenit, 
a  sanctiutis  vesiras  coBtu  interim  se  noveril  segre- 
gatnm,  qal  se  nosiro  Jodicio  debet  obficere  si  coo- 
sclenliae  saae  novit  eonfidenilam  obtlnere.  Hassillen- 
sis  vero  Eccleslc  sacerdotem,  qui  dlciiur  (quod  diciu 
nefas  est)  in  necem  fratris  uliter  gratulatus,  oi 
buic,  qui  ejus  sanguine  cruenutus  advenerat,  por- 


snaB  frueium  miliiiae  in  Ccclesia  in  qoa  suam  per  C  ^tonem  cum  eodem  babilurus  occurreret,  vesiro  eum 
omuia  ofTicia  iransegit  aiutem.  In  aliena  stipendia  audiendum  collegio  delegamus.  Datdm  vii  Kalendas 
■iiBime  alter  obrepat;  nec  alil  debium  sibi  aher  au-     Augustas,  Fellce  et  Tauro  coiKafibos. 

«  Bibl.  Reg.,  i^  Tol.  1,  2,  Urg.«  eognoverint. 


XXXV 

EPISTOLA  EJUSDBII  COBLBSTINI 
AD  EPFSCOPOS  PER  APULIAM  ET  CALABHIAH. 


€oelestlnas  universis  episcopis  per  Apullam  et 
Calabriam  consiitotis. 

49  I.  Quod  nulU  taeerdotum  liceai  canonet  ignofOH. 

Nalli  saeerdotam  liceat  canones  ignorare,  nec 
qnidqttam  facere,  quod  Patrum  possit  regulls  obviare. 


ramdam  lllic  bis  eonsentleBS  seolenlia  coBaiverei. 
lu  Bibil  qaas  freqnenyus  soal  decreu  profieinit ,  at 
boe,  qaasi  Banquam  de  liac  parte  serlpiam  faerlu 
ignoielar.  Qald  proderit  per  singols  clericos  sit|iendi» 
milltasse,  el  omaem  eglsse  in  domlnicis  eastrls  eu- 
leniy  sl  qai  bis  praefaturl  sunt  ex  laicls  reqttlraBiur, 


Quas  CBim  a  nobis  res  digna  servabitur.  si  decreUlium  ^  rJl^L^L^ .     !^  T  ''^"'™ 

.^i^  ^n..i.„.n.„«  JI-v  .i; i:k:...  .: s.  Dfl»*^»**»  siMttlo»  el  omnom  ecelesiaslieam 


aornia  constitatorttm  pro  aliquorum  libitu  liceotia 
pnpQlis  permlssa  frangatarr 

U.  Quod  noH  aparteat  eomempat  derieit  eeetetiarum 
de  taicit  e]^opot  ordinari. 

Aodlvimns  qoasdam  propriis  destinaus  recioribtts 
etviuies  episcopos  sibi  peiere  velte  de  laicis,  lan* 
luniqae  fastlgiom  Um  vilius  credere^  ttt  boc  bis, 
qai  neo  Deo  sed  saBColo  miliUverint ,  a^slimeni  iios 
posse  eonferre,  noo  soloin  msle  de  suis  clericis  •  lii 
Quonim  cduiemptum  hoe  faciunt,  jiidicantes,  sed  el 
de  nobis  pessime ,  quos  creduiit  hoc  posse  fiicere, 
sentientes.  Qaod  nuuquam  audcrcni,  si  non  quo- 

•  Ex  reliqiiis  C<»dieibus»  prapier  Alv.,  in  quo: 
Pri^opero  aUfnnm  ordinem  nwbiunt. 


or- 

diBen  BeseieBies,  saluipraepropero  io  alieBam  hoao* 
remambioBl»  immoderau  eupidiute  transeendeie, 
et  in  allud  vIub  genas  calcau  reverentla  ecelesiaslif n 
diselpliBas  IraBsiref  Talibus  iiaq|i<%  fraires  charis- 
»iral,qal  jttris  nostri,  id  esi  canoiimn,  gubemaeiila 
CttSUKlimtts,  Becesse  esl  obvlemos,  blsqae  fraumj- 
Ulem  Uiam  ^  eplsiolis  commonemus,  ne  quis  laicuin 
nd  ordinem  dericaius  admiiut,  elsiiiat  lieri  nnde  et^ 
illttm  decipiai,  et  sibi  caasas  generei  qaibos  nms 
consiltaiis  decretalibus  fiat. 

IIL  Qttoi^  docendut  sif  populut^  non  teguendut. 

Docendus  est  popnlus,  non  seqiicndus :  nosqiie, si 

^  Rcctius  vettram;  nam  ad  plures  sermo  ftt. 


m  COLLECTIO  CANOMJM  S.  ISIDORO  IIISPAL.  ASCRIPTA.  «9i 

nesduni,  ees  ^uid  Itceat  quidve  non  liceai  comnio-  a  cenius.  Per  tous  hoc  ergo»  quae  proprils  recloribus 
jiere,  non  his  consensuin  prxbere  debemus.  Quis-  carenl,  eodesiat  folurous  innoieseai»  ot  nolius  stbi 
qmsTeroconatusfuerit  ienUreprohlbila,seiiiielcen*  spe  aliqua  forsiun  blandltus  llludat.  Datum  u 
auram  aedia  apostolicae  mioime  deftitnram.  Qii«  enim  Kalendaa  Auguatas ,  Floreotlo  el  Dionysio  mmu* 
sola  admonttionU  auctoriute  uon  corrigimtta  ne*  libua. 
cesse  elt  per  fteveriutem  congruentem  regulis  ▼indi- 


XXXYI 

EPISTOLA  PAPiE  LEONIS 
ADVKBSU8  EUTTCHRTEM  CONSTANTINOPOLITAN(}H  ABBATEH, 

Qui  Verhi  tt  eamii  unam  ausu$  tit  pronuntiare  naturam ,  dum  eomtat  in  Domino  Je$u 
"Chrieto  unam  penonam  noe  confiteri  in  duabue  naturie^  Dei  eeilieet  atque  Aomtnu. 

Ollectissimo  filio  Eutycbeti  presbytero  Leo  epi-  B  ambigimus  auctorem  caibollctt  fldei  Dominom  tibf 

scopiu  saiutem  in  Chrlsto.  in  omnibus  adratorum ;  nos  aulem  »  cum  plenius 

50A^i^^li^*i">>^^'*^  ^v^^^l^^t^iiis^te^^^l*»^  quorutn  boc  Improbitate  flat  potoerimus  agnoscere, 

retulisti  quod  Nesioriana  baeresis  quorumdam  rur-  necesae  estt  auxilianie  Domino,  providere,  qiiateiins 

aus  slodiis  pullularet.  SoUicitudinem  tnam  ex  hac  uefandum  vlrus  dodumque  damnatum  radicitns  pos- 

parU  iiobia  .placoisso  rescribimos » •quoniam  Index  ait  exstingui.  Deus  te  custodiat  ineolumem,  dilectio* 

aiiiffli  tui  eai  aermo  qoem  anmpsimus ,  onde  non  aime  fili. 

— — ^— tii   ■■    ■  ■        m         »■  ■■   ■ ■  ■  ■»  ■     ■  ■  I  ■     ■■■■■■I.  i.i— ^^»         ,  ,      ■— — — 

XXXVII 

BPISTOLA  LEONIS  PAP^ 
AD  FLATIANUM  CONSTANTINOPOLITANUM  EPISCOPUM, 

Ubi  queerit  quod  Butyichee  eontra  fidem  catholieam  eentiens  a  eommunione  Eecleeim  ab  eo 

fuerit  eeparatui. 

Dllectisaimo  (rairi  Flaviano  Leo.  C  nlssima  nobis  retatioiie  siKnificei,  quid  conira  anii- 

Cum  Chriaiianiastmus  et  cleraenlissimus  impera-     quam  fidem  novitatis  emerscni,  quod  severiori  sen- 


tor  sanct«  et  laodabilia  Adei,  pro  Ecclesiaa  caibolie»  lentia  digiiom   ruerii  vindicarL  Nam  et 

pace  aoUicllua,  ad  noa  scripta  tranamiserit  de  his  moderaiio  ct  reiigiosissimi  prhici|»is  fides  niulum 

i|uiapiid  Toaperturbailoniasirepitimi  commoTemnt,  ii«>liis  soiticitudinein  Cbristian»  paeis  inducuiii,  ui 

mlramur  fraiernitotem  tiiam  quid  lllud  scandali  Aiit  ampuiaiin  dis^ensionibos  fldes  caibolica   ioTlolatn 

nobia  ailere  poiulsse,  ei   non  poiins  procor.isse  iH  servetiir,  et,  his  qui  prava  defenduiit  ab  errore  re- 

primitna  nos  insiniiaiio  tuae  reiatloiiia  inslrueret,  ne  vocaiis.  nostra  aiicturiiaie,  qiiorom  fitles  probaia 

rerura  gestarum  fidem  possemiis  ainbigere.  Aecepi-  fuorii,  muniantur.  Ncc  aliqua  poierii  ex  bac  pane 

luua  enim  JibeHum  Eotycheiia  presbjleri,   qui  ^e  difflcuitas  afferri,  cmn  nieiiioratus  presbyier  liiiello 

queritur  accusante  Eusebio  episcopo  imnierito  com-  proprio  sit  professus  paratum  se  esae  ad  corrigen- 

inuiiione  piivalum,  raaiime  ciim  evocaium  se  ad-  dum,  si  qiiid  in  se  fuerit  invenium  quod  reprehen* 

fuisao  teauiur»  iiec  sui  pnesentiam  m  deuegasse»  sione  sit  dignum.  Decei  enim  in  ulibus  causis  lioc 

adeo  ot  in  Ipso  judiciii  libeiium  appelknionis  se  maxinie  provldori,  ot  siiie  atrepiiu  concertationQin 

useral  obtulhiae,  nee  tomon  fuiase  ausceplnm;  qim  ei  cbatitas  cusiodiatur,  et  veritaa  def^odatur,  fmier 
ratione  compulsus  slt  ul  coniestaiorioa  libelius  in  D  eliarisslme.  Et  idei)  qtiia  dileciio  tua  de  Unia  cnasa 

Conatantlnopoliiana  urbe  proponeret.  Quibua  robua  nos  videt  necessario  esse  sollidtos,  quam  pteni^ime 

intercedeiittbtta  necduni  agnoscimus  qua  )ustitia  a  et  liicide  universa  nobis,  quod  aiite  facere  debiilt» 

coinmunione  Ecdesl»  nierit  separalus.  Sed  respi-  indicare  ftoiinet,  iie  inier  assertioiies  partium  aliqtia 

cieules  ad  cauaam,  facii  tui  noase  volumaa  rationem,  ambiguiiaie  f:illamur,et  dissensio,  quae  in  suis  initiis 

et  usque  ad  noatram  notltiam  cnncta  deferri ;  qoo-  aboleoda  esi,  iioiriatur,  cum  In  corde  uoairo  obser- 

niam  noa,  qul  sacerdotum  Douiini  maiara  volumus  vaUiia»  Deo  inapirante,  permaneat,  neconstltutioiies« 

esse  judieia,nibllpoasufflusiiicognili4  rolms  in  enjus-  venerabllium  Pairuiu  divlnitus  roboratas  et  ad  aoii- 

quampartispr»Judiciamdeaiiire,priusquainuniversa  diiaiein  fldei  pertinentes  prava  cujusquam  inlerpre- 

qumgesu  annt  veracicer  audiamua.  Ct  ideo  fraterniias  laiione  violeniar.  Deus  le  incolumem  custodialy  flra- 

lua  pcr  idoneaas  raaxime  aptamque  persooam  ple-  ter  charissime. 


EPtSTOLA  DECRETALIIIS.  -  LEONIS  PAPJE. 


RESCRIPTDM  FLAVIANI  CONSTANTINOPOLITANI  EPISCOPI 

AD  LEONEM  URBIS  ROHiE  PAPAM. 

Doiniito  beaiUftinio  jimabili  palri  Leoni  Flavianus  A  el  archimandrites.  quiquasi  noatra  religionis  seciaoi 

sapiebaty  ei  banc  praeferebai ,  Nestorii  autein  iin|»ie- 


in  Doiuino  aBteriiani  salutem. 

I.  De  iubdoti  houii  insidiis^ 
Nulla  res  diaboll  ? enena  rompescit,  nec  contiiiet 
inorttferas  ejus  sagittas  :  sursoro  enim  atque  deor- 
sumperrolans  querit  quos  possii  occidere,  quos 
fMKssii  separare»  quos  possii  de?orare.  Propter  qoam 
rem  f igilandum  est,  ei  orationibus  atque  Deo  opera 
danda  es t  ul  fatnu  inqnisitiones  evitare  pos!»imu8; 
Ueeel  auCem  sequi  Paires  nostros,  nec  •  comniuure 
«toQnlUoiiem  eorum  perpetuam,  qoorum  seeondum 
Scripiaras  didicimus  regulam.  Depositis  ergo  fleilbus 
et  laerymis,  quia  sub  me  clericus  degens  invasus  est 
a  fero  daemone,  et  non  potui  eum  liberare  nee  au- 
ferre  de  tali  lupo,  qui  aoimam  meam  pro  illo  paratus 


tatem  confirmabaty  et  succingebatur  pro  Nesmrio 
roilitare  in  pugna,  qui  conlra  Nestoriom  paraliamr. 
Trecentorum  autem  decem  et  octo  sanciorum  Ta- 
triim  de  iide  expositionem  ractain  ad  Nestoriuni  v«i 
ad  slmiles  ejus,  cui  omnes  assenserunt,  teniavit 
avellere,  aniiquam  impil  Valentini  et  Apollinaris  re- 
parans  sectam,  et  non  timoit  preceptum  veri  Det  di- 
centis  :  QiiiciiJ^tte  scandatiMaveril  wmm  de  pusUUs 
tilu,  es^jfedii  d  «1  mola  atinaria  oitigetMr  collo  ejus^ 
ei  dmargatwrin  profundum  maris.  Verecondiani  au- 
tem  omnem  adjecit,  et  quam  gerebat  infideliutis  peU 
lem  excussit.  In  sancta  synodo  asserebat  instanler 
dicens  Doroinum  nojitrum  Jesum  Christum  noii  opor^ 


eram  ponere,  quomodo  raptus  est,  quomodo  resiliit  B  terecoufiieri  de  duabus  naturis  post  homanam  sas- 


a  proposiio  divino  et  ad  illum  cucurrit  qui  perdere 
consuevit,  prxcepta  Patrum  declinans^  et  constituta 
•omm  despicieiis,  jam  incipio  enarrare. 

H.  De  fraudulenta  subtititate  haretieorum, 
Suni  enim  quldam,  veste  sua  oves  signiflcantes, 
Interius  raptores  lopi,  qoos  ex  frueiibus  eorum  de- 
bemus  agnoscere.  isil  prima  fronte  videniur  esse  de 
uuaero  nosiro ;  sed  iion  sont  de  nuroero  nostro  :  si 
eiiin»de  numeronosiroessent,  iiobiscum  mansissent. 
Qtiando  autem  coeperint  assumere  impieiatem,  illud 
qiiod  occultabatur  in  illis  aperitur,  et  dolus  onnis 
fit  manifestus  52  omnibus  ^.  Inveniuntur  autem  in- 
linn«  fidei  bomines,  et  quidivinas  lectiones  nesdant, 
et  secum  eos  in  perdiiioneni  praecipitant,^  dissipantea  ,  ,  ^^ 
ei  vituperantes  Pairuro  discipliiias,  et  relinquunt  ^  quibus  litieria  doemmus  et  prttsbyterto  illum  esse 


ceptionem»  curo  a  nobis  unius  subsunii»  et  unius. 
person«cognoscatur,neque  carnem  Domini  coessenp 
tialemnobls  subsistere,  tanquam  es  nobis  suseeptani,. 
et  coadunatam  Deo  Verbo  secundnm  substantiami. 
sed  dicebat  Virginem  quidem  quas  eum  genuit^secun- 
dum  cnrnero  consentivaro  <*  nobis  esse :  ipsuro  aur 
tero  Doroinum  non  suscepisse  ex  ea  caraen  consen- 
tivam  nobis»  sed  corpos  Dorotni  noo  esse  qnidem 
corpus  boroinis ,  huroanum  vero  corpns  eise  quod 
e»i  ex  Virgine,  omniuro  Patruro  eipoaitioiiiliua  eon- 
tnria  sentiens. 

IV.  De  exeommunkatkna  f jw  jnsiisiJM. 
Sed  ne  roulta  dicens  longamfaciaro  epistolam,  oiim 
qoidquid  egeDroua  roisimus  ad  beaiitndinem  vestram. 


Mioeias  Scripturas  ad  suaiu  perdiilonem  :  qiios  de- 
l^emiis  prsvidere  et  a  quibus  roultoro  cavere,  ne  in 
inaliiia  sua  aliqui  occupati  concidant  de  sua  firmiute. 
Afuerum  c  ejtim  iinguam  suam  quasi  serpenfM,  et  ve- 
vtnum  jn  /ii6its  habent  quau  aspides^  de  bis  propbeU 
clamavit. 

IIK  De  blasphemiis  Eutgthelis^ 
Talis  nobis  liuiyclies  emerslt ,  quondam  presbyter 

■  In  caeteris  prster  Alv* :  neque. 

^  In  reliqiiis,  prxier  Alv.^  /f/  omntdifs  moiil/esltts. 

c  iEin.,  Bibl.  Reg.,  Esc.  5,  4f,  Exacutruut. 


nndaturo,  qoia  sic  captQs  est,  et  jussimua  euro  cum 
roooasteriis  nullaro  babere  rationem »  ei  exclusimos 
eom  a  eoromunlooe  nostca,  nt  sanctiias  vestra,  boc 
cognoscens  quod  circa  illuro  acturo  est,  omnibus 
episcopis  sub  beatitudine  Testn  agentibus  inanife* 
sura  dignetor  illius  impieUiom,  ne  nesciemes  aliqttl 
quid  ille  sentlrei,  quasl  ad  orthodoxuiu,  vol  per  litio^ 
raa  vel  per  aiiqoam  conjuoctioiiem  loquaiitur* 

<*  Rectios  einiMubiUmiialem^  licet  eodem  senso  em- 
satUiHm  inUlligant  Codices* 


XXXVIII 

EPISTOLA  LEONIS  AD  FLAVIANUH  BPISGOPUlll. 
Contra  Euiychetis  perfidiam. 
micctissiino  frairi  •  Flaviano  l^.  D  L  Q^od  ignoraniia  sanciarum  Saipiurarum  Eutgfke 


S3  Lectis  litteris  tus  diiectlonis  \  quas  mlrarour 
ruisse  um  seras,  et  geslorum  episcnpaliura  ordino 
recmsilo,  iandein  quid  apud  vos  scandali  contigerit 
tiif|«ie  contra  integritatero  fidei  exortum  fuisset  agno- 
vinios»etqo»  prius  videlMntur  occiilla  nuiic  nobls 
paluerani. 


tem  hmreticum  fecerit, 

Quibns  Eotyches,  qui  presbyurii  nomine  bonora- 
bilis  videbatur,  muliuu  iroprudens  et  nirois  imperitus 
osteodiior ,  ul  etiaro  de  ipso  dictum  sit  a  |NroplioU : 
Noluit  intelligere  ut  tene  ageret :  imquilaiem  mei^iu- 
tus  esi  in  cubiU  suc,  Quid  auceio  iniqcios  quaro  iropia 


«  Bbl.  Rcg.,  Esc.  4,  Patri. 


^  In  rcliquis,  pr  «ler  Alv.  Lectis  diiecllonis  tuee  iiueris. 


eaS  COLLECTIO  CANONOII  S.  IStDOnO  IltSPAL.  ASCR1PTA. 

«apero,  €t  »*pieniioribns  doctlaribnsqoc  non  cedcrcT  A  Apostnlum  diccirtem  :  Abrahm  dieim  nmt  pretmuitH 


Sed  in  banc  insiplcnlfom  cadiint  qnl,  cwn  ad  cogno* 
sccndam  ▼cntatcm  nliquo  Impcdiuntur  (kbsiacolo^ 
flonad  propbcticas  voce«,non  ad  aposiolicas  liitcras, 
non  ad  cvangdicas  aucloritates,  sed  ad  semctipsos 
!  recurrnnt ,  et  itko  m^gistri  erroris  exisiunt ,  quia 
vernatis  dlscipull  non  ruerunt.  Quam  cnim  cnjdi- 
lioncm  de  sacris  Novi  et  Vcierls  Tesiamenti  paginis 
acqoisivii,  qui  ne  Ipsius  qnidem  symboll  iidtia  com- 
prcbendii;  et  quoTd  per  totum  muudiun  omni  regeiie- 
ratorum  voce  dcproinitur ,  isllus  adhuc  seiiis  cordc 
non  capiuir? 

11.  Contra  cct  qu\  in  Huos  fihoi  dispeniationii  domi- 
nktP  mjf^tteriuni  Mcindere  molmnlur, 

Ncsciens  igiiur  quid  deberet  de  Verbi  Dei  incama- 


ues,  el  si?mi»f  eju$,  Non  dicii  ct  seminlbufi,  quasi  is 
niuUis,  sed  quasi  in  uno  et  spmini  tuo,  quod  cH 
Christus.  I-ai:e  quoque  praedicaiionem  interiori  ap- 
prebendi«set  audiiti ,  diccntis  :  Ecce  vir§o  in  nterQ 
accipiei^  el  pariet  /Sltum,  el  vocabunt  nomen  eju^  Lm' 
maimel^  quod  est  iittcrprctatuni  nobiicum  Deue :  cjus- 
dcmque  propbeue  (Ideiitcr  verba  lcgisset  :  Pmr  na^ 
tm  eit  nobii,  filiui  datm  eit  nobii^  cujui  potatai  super 
humeroi  ejut,  et  vocabitur  ^  nomen  ej^ue  magni  comiUi 
angelui,  admirabiU»  comHiariui^  Dtui  [orUi^  prwcej^i 
padi,  pater  futuri  iwcuH.  Nec  frnslratoric  ioquens  iia 
Vcrbuin  diccrii  carncm  facturo,  ut  edilus  utcro  vir- 
ginis  Cbristus  bubtrct  foriiiam  bominis,  et non  babe- 
rct  maierni  corporis  verilalem.  An  fortc  idco  puuvil 


tione  senlire,  nec  volens  atl  promercndum  lumen  in-  B  jDfomiiium  nosiriim  Jc8ura.Cliri8\uni  non  nostrae  cssc 

.    -  ■.•.*■ 


leingcntiJe  in  sanclarom  Scripturarum  tetltudinc 
rat/brare,  illam  saltcm  commonem  et  •  indiscrclam 
ronfesslonen  sollicito  rcccplsset  aud^tu,  quam  fide- 
Hum  universitas  profiicinr  crcdcre  se  in  Dcnm  Pa- 
irem  Omnipotcntem  et  Jesnm  Cbrtstiim  Filium  cjns, 
qni  natns  cst  de  Spirlla  sancia  ex  Marln  Virgine. 
Qulbiis  iribus  sentemlis  omninm  fcre  baerettcorum 
macbinae  dcstTmifltur.  Cnm  enlm  Bcus  ei  omnipo- 
lens  ct  Paier  credllur,  sempllemn^  ei«lcm  Filius  de- 
monstraiur,  in  iHo  a  Patre  dillerens,  qnia  de  f)co 
Dciis,  ct  «<e  omnipotrnie  omuipotens,  dc  «tcrno  natns 
cst  coailcrnos,  non  posicrior  tempore,  non  inferlor 
potestatc,  non  dissimitis  gloria,  non  divisn^  esscntia ; 
idcm  Tcro  sempiterni  genitoris  nnigeniius  sempiter- 


iiaiurae,  quia  missns  ad  beatam  Mariam  angclns  ait : 
Spiritui  ianctui  iuperveniet  in  te ,  et  virtue  AUiiiimi 
obumbravit  tibi;  ideoque,  ftfod  naiceturextt  ioactum, 
vucabitur  Fiiui  Dei;  ei  quia  coiiccpiiis  virginis  divini 
fuli  operis,.  non  de  iiaiura  Goncipieiiiis  fueril  caro 
concepti  f  Scd  nim  ita  a  nobis  Intclligciida  est  iUa  gc- 
iipratio  singulariicr  mirabllis,  ct  mirabiliter  singttla» 
ris,  ul  per  novilaiem  creilionis  proprictas  remotn 
sil  generis.  Fccunditatcm  cnim  virgini  Spiritus  san- 
clus  dcdil ;  verila.s  auiem  cusporis  sumpU  de  cor- 
pore  est,  ct  xdiftcaute  sibi  Sapieulia  domum  Vcrbum 
caro  faclum  cst  et  babilavii  in  nobis,  boc  esi  \n  ca 
carneqiiam  suscepit  ex  bomine,  et  quam  spiritus  viiac 
ralionabilis «  aiiimavit. 


■  wv«..     -~»^    -w — , „ „-  .  iaUUIIdUlll9  ^"    tfllllllUTI». 

nus  nains  cst  de  Spiriiu  sancie  ei  Maria  Virglne.  C  m^  Contra  eoi  qui  paaibHem  dioinitaiem   unigeniti 


Qme  natftliai  temporalis  illi  iiatlvitati  divinae  et  sem- 
pilcrii»  nihll  minnit,  nibil  contultt,  sed  toiam  sa 
rcparando  homini,  qui  erat  deccptos,  Impcndtt ;  ut 
fl  mortem  viiiceret»  et  dlabolum,  qnl  habcbat  RMrtis 
impcrium,  sna  viriiiie  destrueret.  Non  enlm  sar>erare 
posscmns  peccati  et  mortis  anctorcm ,  ntsl  natnram 
nostram  iUe  sosciperet  et  snam  faceret  qncm  ncc 
)icc!fcatum  contaminsre  ncc  mors  potuit  delinere. 
Ooncepins  qul|>pe  cst  de  Spirim  sancto  itttra  utcrnm 
vlrginls  mnlris,  quae  iHum  ita  salva  ▼irginlc^tle  edidtt, 
qiicmadmodiim  salva  virginitate  concepil.  Sed  si  de 
lioc  CbrlstianH!  fltlci  funte  purissimo  sincemm  intel* 
lecium  haurlro  non  poterat,  quia  splendorcm  per- 
splcoap  vcritaiis  olicasrationc  sibl  propria  tenebrabat. 


r  tVit  audent  aaerere, 
Salva  igitur  proprielate  ntriusque  natur»  et  In 
unam  cocunte  personaiu ,  suscepta  est  a  majestaie 
humUitas,  a  virtute  inflrmius,  ah  scicrnitatc  mortali- 
tas,  et  ad'  resolvendum  conditionis  nostr»  debiiom 
natura  Inviolabilie  naturae  cst  nnlia  passibill,  ut  quod 
■ostris  remediis  congruebat  iinns  aique  idein  inedia- 
tor  Dei  et  hominum  bono  Cbristus  Jesus  et  iiiori 
posset  ex  ono,  et  mori  non  posset  cx  altcro.  In  intc- 
gra  ergo  vcri  bominis  pcrfcclaqne  natura  terus  natua 
est  Deiis,  totus  in  siiis»  totus  in  noslris.  Nostra  au- 
rem  dicimus  qnai  in  nobis  ab  Initio  Crcator  coiididit 
et  quae  reparanda  susccpit.  Nam  itla  qtiae  deceptor 
intulit,  et  bonio  dcceptus  admisit,  nulluin  habuerunt 


B|IICUir  TCrHail»  WUtiCHlMUIIC  OIUI    piVffiaa    vo»w%imwum%  IIIIOII»,  C»  ■•UIIIU  UV\.cp»uo  ouiiiroi«,   aiuitMiii   ••-wwvw  »..- 

doctrln»  se  evangelicae  subilidisset  dicente  Matthaio  :      in  Salvatore  vcstigium.  Ncc  quia  communioncm  hu- 


Lf6cr  generationii  Je»u  ChriiU  fiUi  David,  filu  Abra 
kam.  Aptstolicae  quoque  praedlcationis  cxpeiiiaset 
Insiruclnm,  ei  legcns  in  Epi^tobi  ad  Romanos  :  Pau- 
lui  eertui  Jeiu  Christi  vocatui  apoitotui,  ugregaiui  in 
Krangelium  Dei ,  quod  anie  promiierat  per  prophetai 
iuoi  in  Seripturii  ianctii  de  FiUo  iuo ,  qui  factui  eH 
ex  iemine  5ft  David  iecundum  camem,  Ad  propUcti- 
cas  qiioque  paginas  piam  solliciiiidiiiem  coiiiulissci 
inveulcns  promissionem  Dei  ad  Abrabam  dicentts : 
In  iomne  tuo  benedicentur  omnei  gentei,  El  ne  de  bu- 
)us  scmlni^  propiictate  dubitaret«  seculus  fuissct 

•  Ek  Mm.  ol  Biiil.  Ueg.  In  caleris,  diVre<am. 
>  iu  Cifetvris»  pij  ler  Aiv.  voeabuuu 


manarum  subiit  inflrmiiatum»  ideo  nostrorum  fuit 
particeps  delictorum.  Assumpsit  formam  scnri  sine 
sorde  peccaii,  bumana  augeus»  «livina  non  minuens; 
qiiia  exinan  tio  iHa  qua  se  invisibilis  visibilem  prae- 
buil,  et  Crealor  ac  Ddmiiius  uninium  rcrum  uuus 
voluit  esse  mortalium,  inclinaiio  fuit  miscratiouiSt 
non  dcfectio  potesiatis.  Proinde  qui  niancns  in  Corma 
Dei  fecit  lioiiiinein ,  idein  iii  forma  scrvi  factus  est 
hoino.  Teiiet  ciiim  sinc  dcfectu  proprictaiem  suam 
utraque  naiura ;  et  sicut  formam  scrvi  Dei  forma  uon 
ademit,  iia  fiinnam  Dei  scrvi  fonua  000  luinuiu 

c  £sc.  4,  Urg.,  Ger. ^raftona/i^. 


«^^  EWSTOLiB  DECRETALRS.  ^  LEONIS  PAV/R.  m 

quift  f  1orlabat«r  diabolus  beniiieni  tua  fraaile  de^  A  emKplaoii.  Qnein  iisque  siciit  homiiieni  diaboli  len- 

t«t  dstutia  ;  eidem  siciii  Oeo  angcliea  f:imolantur  of> 


cepCiim  divtnls  rarnisse  mnnerilHia,  ei  iminorialitaiis 

idolo  Diidaliim  dnram   mnrlia  aiibiisse  sf^ntentiam, 

'seque  in  roalis  anis  qnoddani  de  pratYartcatoris  cnn« 

r>rti«»  InYeiiisse  solatiiim,   Deum  qnoque,  justitl« 

ejugeole  rationo,  erga  liomiuero,  qnem  tnnib  bonore 

eimdiileral,  propriain  muiasatt  senteiiliam ;  opns  fiiit 

secreli  «^  dispensaiione  coiisilii,  ut   iiicoinmolabills 

Doua,  eujua  To!unus  noo  putest  sua  benigniute  pri* 

vari ,  priuian  erga  noa  iiieiatia  snm  dispensationero 

sacratnenlo  occuliatiore  ^  coinpleret ,  et  homo  dia- 

ba'ie«  iuiquiiniia  verautia  acins  iii  cnlpam  coutra  Dei 

pn«penitiiiM  non  perirei. 

IV.  Coiilrn  «oa  qni  iii  dmaku»  nafwrii  CArtsll  itwip^ 
rameHtum  vtl  confu$umem  argumentaniur. 


ficia.  Esurtre,  sifire,  lassescere,  atqiie  dorniire  cvi- 
denfer  humaniim  est ;  sed  quinqne  pantbiis  quinque 
millia  bomiouin  saiiare,  ct  largiri  Samaritan.v  aquam 
viTain  ciijiia  bausins  bilienii  pnestet  ne  ultra  Jam 
sitist,  snpra  dorsiim  maris  plantis  non  dcsidemibus 
ambiilare,  et  elationes  fluctnuin  increpata  lempesinte 
ronsternere,  sine  amblguitnie  divinum  esi.  Sictii 
ergo,  ut  muUa  praeteream,  no.i  ejnsdem  natnrx  est 
ifl<>re  miserationis  alTeciu  amlcum  morluum,  et  enm- 
dem  remoio  quadridiianaB  aggere  srpuliiirar  ad  vocis 
impetiain  excitare  redivivum,  aut  in  cruce  pendere, 
ei  in  nnctetn  luce  ronversa  omoia  el«menia  ircme- 
fatere,  aut  rhivis  transflxum  esse,  et  paradisi  porlam 


logreditur  ergo  ba*c  luundi  inGrma  Fiiiiia  Dei,  de  B  a^  i-  i  .      •         •  -    /        . 

,...•.  ,    .        »       » ffdeit  jatroni  apenre;  iia  non  ejusdem  naiurx  cst 

ccalesti  scde  deaceiideiis»  et  a  paierna  glona  non  re- 

cedens,  novo  ordine,  nova  nativiute  geoeraius.  Novo 


ordine,  qoia  iuvisibilia  in  sula  visihilis  faaos  est  io 
noatrls;  inconiprebensilMlis  voluit  coniprebeiidi ;  aiiie 
lempora  manena  CGepit  esse  ex  tempore ;  universita- 
tia  Dominua  serviiein  fornam  obumbrau  majesutis 
swe  inmenaiute  suacepil;  iropasaibilia  Deus  non 
dedignatos  cat  bomo  esse  passibilia,  et  immorulia 
roortia  iegibiia  subjacerc.  Nova  auleiu  nativiute  ge- 
neiaios»  qoia  inviolata  virgioitas  concupiscentlam 
sescivii,  et  cainis  materiam  ministravit.  AsaumpU 
ea&  de  roaire  Domiiii  naiura,  non  colpa;  nec  In  Du- 
nino  Jesu  Cbiisto  ei  utero  virginis  55  gcnito,  quia 
naiivius  est  iuirabilis,  ideo  niistrs  est  naiurse  dissi» 


dicere :  Ego  et  Pater  unum  snmiif,  et  dicere  :  Paier 

major  me  eet.  Quamvls  eiiim  in  Domino  iesu  Christo 

Dti  ei  liominis  uiia  persona  sit,  allod  umen  est  unde 

In  iitroqiie  comniunii?  est  contumelia,  aliud  unde 

commiinis  e.>t  gloria.  De  nostro  enim  ilti  est  minor  a 

Pntre  humanius,  de  Paire  illi  eat  acqoalia  cuiu  I*afre 

divinitas. 

V.  Conira  eos  qul  eetleetem^  aut  atterint  eujueeunaua 
emHiantuB  eriitere  fO'mam  «ervt,  ^noin  ex  no^  oa- 
snm|Mtl,  intamianda  a$eerun$. 

Propter  banc cr^  uouiem  peraonae  in  ulraque 

naturt  intelligendam  el  Fiiius  homiois  legitur  de* 

scendisae  de  codo»  euro  Filius  Dei  carnam  de  ea  vir- 

gine,  de  qua  esv  natua,  asaninpserit ;  et  rorsus  Filiua. 


wilis»  Qui  enim  veros  est  Deus,  idem  verus  eai  ^  Dei  eruciftius  diciiur  ac  aepnltiia,  eum  baec  non  In 


homo :  ei  noUuiii  esi  in  Lac  uuiiate  meudaciuro, 
dum  iiivicero  sunt  et  homilitaa  boniinia  el  aiiiludo 
«leiutia.  Sicut  eniin  Deua  non  rouutur  roiacraiionet 
lu  hoiiio  oon  consumitur  digniuu.  Agit  enin  uira- 
qne  forroa  eum  alterins  communione  quod  propriun 
cat»  Verbo  scilicet  operante  quod  Verbi  eat,  et  came 
eiaeqnente  qnod  earnia  esi.  Unum  lioram  coruacai 
niracttlis,  aiiod  auccombii  iiijoriia :  et  aicul  Verbwn 
nb  cqualiUte  paternaB  gloriae  iioo  recedii,  iu  caro 
moraro  noatri  geiieria  non  relinqiiit.  Uiiua  enin 
Idonqoo  eat  vere  Filiua  Dei,  el  vere  hominii  Filios : 
Oena  per  id  qood  in  principio  erat  Verbum,  et  Ver- 
bnn  erat  apud  Deuin,  et  Deiis  emt  Verbom ;  homo 


diviniuu  ipaa,  qua  UnigeniMis  coosempiumua  ei 
conaubauntlalis  esi  Patri,  sed  in  naturc  bnmaMe  sit 
inGrinitate  perpessus.  Unde  unigenilum  Filion  Dci 
cruciliiun  et  scpuliun  oronea  eiian  in  symbolo  con- 
fltemor,  aecondom  illud  Apoatoli  dictom  :  Si  enim 
cogtwuittentt  Rnn^rnnm  Dominum  mo/eafaiii  crnd- 
fiximnt.  Cum  auteroipse  Doroiiioa  noaterntqoeSnU 
vaior  fldcm  disclpnlorom  soia  interrogaiionibna  em- 
direl:  Qufm,  inquil,  dkmnt  kamimee  eme  Fiiium 
/wmmii?  Cumqneilli  diverano  [6iM.  Aef.,  dlviaas] 
alioram  opinioneo  reuiuissoni  :  Foa  nniim  quem  me 
lUeitUeueT  ne  nliqno,  qui  ann  flliiia  bominis,  ei 
quem  in  forroa  aervi  alque  in  veriiate  carnis  aspiei- 


per  id  quod  Vtrburo  caro  factuin  est,  et  habiuvii  iu  n  tia,  qoem  oie  esse  dicilis?  Ubi  beatua  Peirus  divini. 


iiobis:  Deus  per  id  quod  oiiMiia  pcr  ipao^ii  facU  buni, 
ei  aine  ipao  factuni  esi  nibil ;  bomo  iier  id  quod  fa* 
cius  e»i  es  mnliere,  facius  snb  legc*  Naiiviiaa  carnia 
ninnifeautio  esi  luunann  iiaturm  :  pariua  virginia 
«liviiia:  esi  viriuiis  indicium.  Iniautla  paryuli  osien- 
dilur  buttiiliuie  cunarum,  magniMido  Altissinii  de- 
clnralnr  vociiwa  aiigeioroin  :  aiiniljs  cst  radimentia 
iKHninnm ,  quein  llerodea  impie  moiitur  occidere; 
ncd  Dooiinua  est  onmium,  nuem  Magi  gaudent  sup- 
fkliciur  adoraie.  Jam  coni  ad  praecursons  sui  Joamiis 
baptiamnm  venil,  ne  laierel  quod  carnis  velaninie 
diviDiUa  tegeretur,  voi  Pairis  de  coelo  intoiians 
diiit :  Iftc  ett  Fitiut  meut  dilectttSt  in  quo  mi/ji  bene 

•  Bibl.  Reg.,  decreti. 


tus  inapiratua  el  confeaslone  sua  oinnibtia  giHiitban 
prcfuturus  :  Tu  ra,  inquit,  Chrittut  FiUu»  Dm  mL 
Necimmerito  beatuaesl  pronuniiaina  a  Doiiiiim,  ci 
a  priiicipali  petra  soii«liUUm  el  virtuiia  traaii  el 
nominia,  qui  per  revelalionem  Patria  eomdem  el 
Dei  Filium  esi  confeasua  ei  Cbriatum,  quia  onun 
lioram  sine  alio  receptum  noii  prodcrai  ad  salnlen, 
et  asqualis  periculi  eral  Domiuum  iesum  Cbriaium 
aut  Deum  laniummodo  aine  boniiiie»  aui  Mne<  Deo 
solum  bomiiicm  rredidisse.  Posi  resurreetioneni 
vero  Domini,  qiiae  uiique  veri  bomiius  fuil,  quin  noo 
aller  esi  resosciiatus  quam  qui  fuerat  craciflsus  el 
mortutts,  quid  aliud  quadraginta  dierani  iitora  ge- 

^  iEm.,  Bibl.  Ucg.,  I^^sc.  4,  occuitiore. 


699  COLLEGTIO  CANONUM  S.  ISIDORO  HISPAL.  ASGRirTA.  700 

Mum  681,  qttam  iit  fldei  nostrae  Iniegrius  ab  omnt  A  «xni  ^vt  teUimomm  daa^  Spiriiui^  0  aiwi^  H  •aw- 


caliglne  mundareUir  ?  CoUoquens  enim  cum  dt6Cipu- 
lis  et  coliabiians,  atque  convescens,  et  pertraciari  se 
dHigenli  coriosoque  coniactu  ab  eis,  quos  dubietas 
prjBStringebat»  admitienSf  Ideo  et  clausis  januis  ad 
diseipulos  introibat,  ei  (latu  suo  dabat  Spiritum  san- 
ctum  9  ,et  donato  iiitelligenlis  lumine  sanciarum 
Scripiorarum  occulia  pandebau  Et  rursus  Idem  vul* 
iius  lateris»  flsuras  cla?orum,  et  omnia  recentissiin» 
56  pas>ioni8  sigiia  nionstrabat,  diceOs  :  Videte  ma' 
uui  nutu  el  pedetf  quia  e§o  tum.  Palpate  ei  videie^ 
quia  tpiritu»  carnem  et  oua  non  habet^  neul  me  videdt 
habere ;  ul  agnosceroiiir  iii  eo  proprieias  diviiiae  bu- 
mouaequti  iiaturae  individua  permanere,  et  ila  scire- 
inos  Yerbum  uon  hoc  esse  quod  carnem,  et  unum 
Dei  Filium  el  Yerbum  confiieremur  el  carnem.  Quo  B  iniror  Um  absnrdam  lamque  penrersam  |>roresno- 


^MJs,  el  tret  umum  euni;  tpiriiut  uiigue  tanelifniiia* 
iiti,  et  tanguit  redemptionit,  et  aqua  baptiimmtie^ 
Qu»  irta  unum  sunl  et  individua  maiient,  nibtlqiie 
eorum  a  sua  conneiione  sejungitiir,  qnia  Eocleaia 
caibolica  hac  fide  vivii,  liac  proficit,  ut  in  DomMio 
iesu  Gbristo  necsinevera  diviuiiate  buroaniUs,  nee 
sine  vera  credalur  huroanliaie  divinius. 

Yl.  Contra  eot  qui  duat  tiuidem  anie  adunatumem  no- 
turat  Domiui  detirant^  unam  uero  pott  admiQtionem 
con/in^nnl. 

Gum  autem  ad  interloculionem  eiaminis  vealrl 
Eniyches  responderit  dlcens :  Conflteor  ei  doabiis 
naturls  foisse  Domlnum  nosiruin  ante  adanaiionem» 
post  vero  adttnationem  unam  natoram  confiieor; 


fldei  sacramento  Euiycbes  isie  nimium  aestimandus 
est  v:icuus,  qui  naturam  nostram  in  Unlgeiiilo  Dei 
nec  per  bumiiiutein  inorlaliiaiis,  nec  per  gloriam 
rciiirrectionis  agnovit»  nec  senieniiam  beali  apostolt 
ei  evangelistae  Joannis  espavit  dicentis :  OmArs  tpi- 
riiut  qui  confitetur  Jestan  Chrittum  in  earne  venittet 
ex  Deo  esf,  et  omnit  tpiritut  qui  toltil  Jetum  ex  Deo 
non  esl,  et  hic  ett  Antichrittut,  Quid  aulem  esl  sol- 
\ere  Jesum,  nisi  humjinaro  ab  eo  separare  natoram, 
cisacramentuffl,  per  qutd  unum  salvati  sumits,  im- 
pudentissiinis  evacoare  flgmentis?  Callginans  [Bibl. 
Heg.^  caligans]  vero  circa  natoram  corporis  Chtisti 
necesse  est,  ut  ettain  in  passlotie  ejos  eadem  obcae- 
catioiie  desipiai.  Nam  si  crucem  Domini  non  piiut 


nem  nulla  jodlcantittm  increpatioue  reprehensam,  et 
sermonem  nimis  insiplentem  iu  omissom,  qoasini- 
bH  quod  offenderet  esset  aodilum ;  com  Um  impie 
duarum  naturarum  ante  htcamationem  Unigenilos 
Dei  fuls.te  dlcaiur,  quam  nefarie,  pfjstquaro  Yerbun 
caro  raciotii  est,  natura  in  eo  singularis  asserltor. 
QiiiKi  ne  Euiycbes  ideo  vel  recte  [Etc.  4,  certe]  vef 
totmbiliier  acstiniet  diciom,  quia  nuila  veslra  es» 
sententia  conruutum,  dileciionls  lu£  igitur  diligen- 
tiam  coinmoiiemus,  frater  charissiroe,  ut  si  per  in- 
spirationem  misericordtaD  D«%l  ad  saiisfactioneni' 
causa  perdiicitur,  imprudeniia  homiuis  imperit» 
etiam  ab  hac  seosus  sui  macula  per  te  purgetur.  qot 
quidem,  ut  sicut  gestorum  ordo  patefecil,  bene  cce- 


faisam,  et  suscepium  pro  mundl  salule  suppliciom  G  perat  a  sua  persnasioiie  discedere,  com  ei  vesira 


iperum  fulsse  non  dubliai»  cujus  credit  morteui  agno- 
scat  ei  camero,  nec  dilflieaior  nostri  corporis  homi- 
iiem  qoem  GoghMScil  fuisse  psslbHem,  qoouiam  ne- 
g.«tio  verae  camis  negailo  e»t  etiaiii  corporeae  passio- 
iiw.  Si  ergo  Chrisiianam  soscepit  fideni,  et  a  praedi* 
caiione  Evangelil  suuro  iion  avertii  audiiuin,  videat 
<|tta  natura  iransfiia  clavis  pependertt  in  erucis 
ligno,  e(  aperto  per  militis  lanceam  laiere  crucifixi 
ittielligat,  oode  sauguis  ei  aqua  fluxerii,  ut  Ecclesia 
Dei  ei  lavacro  regenerareior  et  pocolo.  Auiliat  et 
beaium  Pelruni  aposiolum  praedicantem  quod  san- 
cilficatio  spiritus  per  asperslonem  fiat  sanguinis 
Cbristl ;  nec  transiiorie  legai  ejosdem  apostoli  verba 
dieeniis  :  Sdeiitet  quod  non  eorruptibiiibut  argento  et 


sententia  coarcUtos  profiteretur  se  dicere  quod  ante» 
non  dixerat,  et  ei  fldel  acquiescere  ciijus  prlus  futsset 
alienus  :  sed  cum  anathematizando  Inipio  dogiiiali 
noluisset  prasbere  consensum,  intellesit  eum  frater- 
nius  vestra  in  sua  manere  perfidia,  dignumque  esse 
qui  Judicium  condemnaiionls  exciperet.  De  quo  si 
fidellter  alqiie  utiliter  dolet,  et  qiiani  reete  moia  sii 
eplscopalis  aucioritas  vel  sero  eogooscei  *,  vel  si  ad 
satisfactionis  plenitudinem  omnia  qii»  ab  eo  niale 
sunt  setisa,  viva  voce  ei  prxsenii  suliscriptione 
damnaverit,  non  erlt  rieprehenslbitis  erga  corret*turo 
quantacunque  miseralto,  qoia  Dominos  noster  veros 
est  bonos  pasior,  qui  aiiimam  suam  posuii  pro  ovi- 
Ihis  soiSt  et  qul  venit  animas  boininum  salvare,  non 


eitro  rMfsmpli  etlit  de  vana  vettra  eonvertatione  pa--  D  perdere,  imiiatores  iios  vult  esse  suae   pietaiis,  ot 


terHm  traditionitf  ud  pretioto  tanguine,  quati  Agni 
iueontaminaii  et  immaeuiati  Jeeu  i^hrittL  Beail  quoqiie 
apoaioli  Joannis  testimonio  non  resisiat  dicentis  : 
Et  tanguit  Jetu  Chritti  Fitii  Dei  mundat  not  ab  omni 
peeeato,  El  iteram  :  Hme  ett  victoria  quee  vicit  ttiim- 
dmm^  pdet  nottra ;  et  quit  ett  qui  vicit  mundum  nisi 
qui  eredit  quoniam  Jetut  eu  Filiut  Dd?  Bie  ett  qui 
venit  per  aquam  et  tanguinem^  Jesut  Ckrittut :  non  in 
aqum  tolum^  ud  in  atpLa  et  tangtdne^  et  Sphritut  ett 
qui  tettifeatur^  quoniam  Spiritut  ett  veritat^  quia  tret 


peccanles  quidem  justitia  coerceat,  eonversos  a«- 
lem  rolserioordla  non  57  ("epellau  Toncenlm  ^fru- 
ciuosissime  fides  vera  defenditar  quando  eiiaro  a 
secuioribiis  suis  oplnlo  falsa  damnatur.  Ad  oinnem 
vero  eaosam  pie  ac  fidetiler  eisequendam  fraires 
iiostros  Julianum  episcopum  et  Renatum  preshyie- 
ram,  sed  et  flliom  nostrum  llilarum  [Bibi.  lieg.^ 
Hllarium]  diaconum  vice  nosira  direximos,  qoibos 
Dulciiium  noUrioni  nosirum,  cujus  nobis  fides  esi 
saepeprobau,  sociamus,  eonfidentes  adfuturutn  divi* 


*  Itt  reliqttis,  praeler  Alv.«  cognotceret, 

^  lu  reliquis,  pracier  Alv.  :  Tunc  emm  demum  (ructuotitwue» 


701  EPISTOLiB  DECRBTALES.  —  LEONIS  PAPiE. 

Miaas  aniiliam,  vl  is  qui  emTerat  damnau  tenm  A  et    Proiogene   ?irie  cl.irissimis    con^ulihuf , 
sui  pra^iute  salvelur.  Datum  Idus  Junias,  Asierio     cccclixxti. 


arra 


XXXIX 

EPISTOLA  PETRI  EPISCOPI  RAVENNENSIS  • 

AD  EUTYCHETEil  PRESBYTERUM. 

Vbi  eonira  tjus  erroret  illi  apto  txemplo  refpondeL 


Dilectisimo  et  merito  honorabili  fllio  Eutyclieti 
presbytero  Petrus  episcopus. 

Tristis  legi  tristes  litteras  tuas «  et  scripu  m<BSU 
mcerore  debito  percocurri,  quia  sicut  nos*pal  Eccle* 
sianin»  aacerdotum  concordia  ,  iranquillius  plebis 
gaudere  facil  gaudio  cosiesti ,  iu  nos  aflligit  et  de- 
jicit  fratema  dissensio «  prapsertim  cum  Ulibus  oria- 
lur  ex  causis.  TrigiiiU  annis  huinanae  leges  hunianas 


bus  confltentur,  et  sacerdotes ,  qui  sit  qui  virginali 
pnrtu  de  Spirito  sancto  natns  est»  dolenda  Jnlerro- 
gaiione  disqoirunt.  Cum  vagitum  darei  Jesus  in  cunis, 
Gloria  tn  excelm  Deo  ccelesiis  clamabat  esercitos  : 
et  modo  quamlo  in  niMiiine  Jesu  omne  genii  flectitnr 
Gcelestium,  terrestrium  et  inlernonim,  originis  ei 
quacstio  commovetur.  Nos,  frater,  cum  Apostolo  di- 
cimus :  Eisi  noTimus  Jesum  secundum  carnem,  sed 


adimont  qiissiiones.  Christi  generaiio »  quae  dlviiia  B  nunc  jam  non  novinius,  nec  pos<umus  injuriose  re* 

lege  scribitur  inenarrabilis,  post  tot  svcula  dispuu- 

lione  teineraria  ventilatur.  Quid  Origenes  principio- 

rijm  scroUtor  incurrerit,  qoomodo  Nestorins  lapsos 

cst  dispoiansde  naturis,  non  latet  prudentiam  tuam* 

Magi  Je^om  in  cnnabolis  Dominom  mysticls  muneri- 

•  Esc*  4,  Tol.  I,  Narbonmm. 


plicare,  qui  jubeinur  bonorem  dare»  et  tiiiiorein  red- 
dere,  et  ezspecUn*,  non  discotere  qiiein  judicem 
confliemor.  H»c  in  omnibos  respoudi,  fratcr,  lilieris 
tiiis. 


XL 

EPISTOLA  PAPJE  LEONIS  AD  EPHESYNAM  STNODUM 

In  qua  provoeat  eongregatos  epieeopos  Euiychetis  blasphemias  eondemnare» 

Leo   episcopos   sanctae  synodo  qiis  apod  C  ®<  soperfloo  bonorabiiem  ▼isom,qiil  nolla  aiict<>riuie 

cordisornaviteanltiemseneetoils.  Yenim  quia  eiiam 
uiiuin  non  est  negiigenda  coratio,  et  pie  ac  religioso 
Cbristiani^simos  imperator  halieri  voloit  episcnpale 
conciliom,  ut  pleniore  jodicio  omnis  possit  error 
aboleriy  fratres  nostros  Joliaoom  episcopom,  Reoa- 
lum  presbytenim,  et  fllium  meom  llilarum  [  Btbi, 
Reg.^  Esc,  4,  Hiiariom]  diaconnin,  eumque  hls  Dulci« 
tiuin  noiarium  probaiae  nobis  fldei  misi,  qui  vioe  mea 
sancto  conveiitui  vestrs  fraieruiuiia  intersint,  el 
ci>mmuni  vobiseom  senlentla,  qoas  Doittlno  aiit  pla* 
citora  constitoant  :  boc  est,  ot  primitos,  pestifero 
errore  damnato»  eiiam  de  ipslos  qiii  imprudenler  tr» 
ravit  restituiiooe  tractetor,  sl  umen  doctriiiaa  ve- 
riiaiis  amplectens  seiisos  btf»reticofi»qoibos  inperitia 


Kphesom  eonvenlt. 

Religiosa  clementissimi  principis  fides  sciens  ad 
siiam  gloriam  maiime  periinere,  si  inira  Ecclesiam 
f  atholicam  nollius  erroris  germen  eiisorgeret,  haiic 
reverentlam  divinis  detolit  institutis,  ut  ad  sanciae 
dtsposilionis  efl^ectum  auclfiriutem  apostolictt  sedis 
adbiberet  :  Unqoam  ab  ipso  beatissimo  Peiro  cope- 
retdeclarari  quid  in  ejosconfesslone  laodaiom  sit, 
qnando  dicenli  Domino  :  Quem  me  em  dicma  Ikomines 
filimm  liontinisf  varias  quidem  diversorum  opiniones 
diaeipnri  mi^moraront.  Se<l  com  ab  eis  quid  ipsi  cre- 
derent  qo^rcreiur ,  princeps  aposiolonim  plenitodi- 
nem  fldei  brevi  sermone  coinplexiis :  Tu  es,  inqoit, 
CAnsros  Ftfivs  M  rivi.  Iloc  est :  To  qiii  vere  es  fiJius  . 

liominis  idem  vrre  es  Filins  Dei  vivi  :  To,  inqoatn,  ^  ej"»  ^»««1  irrctiu.  plene  apeneqoe  propria  voco  el 


f 


▼eros  io  deiiate,  verus  iii  carni>,  et  salva  geminae 
l>ropri«utenatiiraeutrnnique  unus.Qood  si  Eutyches 
inielligeiiter  ac  vivaciier  crederet,  neqoaqoam  ab 
linjos  flilei  liainite  deviarei,  prnptcr  qoam  ei  respon- 
eior  a  Doinino  :  Bealm  m,  Simon  Bar  Jona^  quia 
raro  et  sanguis  non  reffeiaeil  tibi,  ud  Pater  meus  pu 
iu  Cttlif  e«t.  Et  ego  libi  dieo,  quia  lu  es  Petrus,  ei  «- 
tt^  kane  peiram  tedifieabo  Eceiesiam  mfum,  et  poriw 
inferi  non  prsnaiebunt  adversns  eam.  Nimis  aulem  a 
compage  Imijos  aedificatiouis  alienus  est  qui  beali 
Petri  Gonfessionera  oon  isapit,  el  Chri^ti  Evangelio 
contradicil,  osUndens  se  nullum  unqiiam  studium 
co,;nOiceiid«  \Esc.  4,  sgno.ccnda^J  veriiatis  liabiiisse 


sobaeripiione  damnaverit,  qood  elbro  io  libelloqoeoa 
ad  nos  roiserat  est  professos,  spondens  per  omnia 
no8tr.im  secotorum  se  esse  sentenUam.  Aeeeplis  ao- 
lem  fratris  et  coepiscopi  noslri  FUviani  lltteris»  ple- 
niu«  ad  eom  de  his  qo»  ad  nos  videtor  reloliaae, 
rescripsiioos,  ot  aboiito  hoc  qui  naios  videbator  er* 
rore,  in  laodem  et  gloriam  Dei  per  totom  moBdnro 
una  sii  fides,  et  ona  eaderoqoe  confesslo,  ei  in  no» 
raine  Jesu  omnegenu  flecutorcseiestinm,  lerresirinm 
et  infernoroiiit  et  omnis  llngna  confitealor  qoia  Do« 
minosJesosin  gloria  esi  Dei  Pairis.  Daiom  Idoa 
Jooias,  Asterio  et  Protogene  viris  clarissfmis  eoosuli* 
bus,  am  qiia  sopra. 


703  CULLEGTIO  CANUNUM  S.  ISIDORO  UISTAL.  ASCRHnfA.  704 


XLI 

EPiSTOLA  LCONIS  PAP.G  All  THEODOSIUM  ADGDSTDM 

1)«  seeunda  synodo  Ephesyna,  in  qua  Eutycheiis  kmresit  quorumdam  efitcoporum  pravo  in* 
iellectu  adjuta  ett^  nnde  hortalur  eumdem  Auguttum^  ui  pritcw  fidei  contiitulia  ab  tit  non 
violeturf  aonec  tactrdotet  totiut  orbit  coadunentur. 

Leo  episcopus,  et  sancia  syiiodus »  qus  in  urbe  A  teguni  ratniriiiD  aequiiate  cnncediltir  in  rerum  divi- 

Riima  convenit,  Tiieo<losio  Augusio.  narum  periracutione  prastste »  ut  Chrisii  Evangeiio 

59Litterisclemeniiasvesirx,<iua8  dudum  adbeati  viin  non  iiiferat  buniaiia  praesumptio.   Ecce  ego» 

Petri  apostoli  sedem  pro  catholica  fidei  amore  mi-  Cbristlanissime  et  venerabilis  imperaior,  cum  consa- 

sistis,  lantam  flduciam  suinpsiinus  defendendx  per  Gerdotibiis  meis  implens  erga  reverentiam  clementi.-c 

vos  veritails  et  pacis,  ui  in  causa  tam  simplici  tain-  vetitraB  sinceri  amoris  officium,  cupiensqne  vos  pla- 

qiie  munita  nihll  putarcmus  posse  exislere  quod  no«  cere  per  omnla  Deo,  cul  pro  vobis  ab  Ecclesia  sup- 

rerei,  praesertim  cum  ad  opiscopale  concilium,  quod  pHcatur,  ne  anie  irtbunal  Domini  rei  de  silentio  judi- 

haberi  apud  Ephesum  pr.Tcepi8lis,  tam  in^irucii  sint  cemur,  obsecramur  corain  unius  deitatls  inseparabili 

inisfti,  ui  si  scripta  quai  ad  sauctam  syiiodum  vel  ad  Trinitate  qn«  tali  focto  laMJiiur,  cum  ipsa  vestri  sil 

Ftaviannmepiscopumdetuleruiitepiscoporum  publi*  custos  et  anctrii  imperiit  et  coram  sanctis  angeli» 

cari  auribus  Alexandrinus  permisisset  antistes,  ita  Christi,  utomnla  ineo  statu  essejubeaiis  fn  quofae^ 

inanirestatione  purissiinae  fidei,  quaiii  divinitun  iuspi-  runt  ante  omiie  judicium,  donec  niajor  ex  loto  orbe 

ratam  et  accepimus  et  tenemus,  oninium  concerta-  sacerdotum  numerus  congregetur ;  nec  alieno  pecca» 

llonuin  «  strepKus  quievisset,  ut  nec  imperitia  ulira  ^  patiainlni  vos  graTari,  quia,  quod  necesse  esl  nos^ 

desiperel,  nec  occasionem  nocendi  aeDiulaiio  repe-  B  dicere,  veremur  ne  eujus  religio  dlssipaiur  indigna- 

riret.  Sed  dum  prlvat»  causaa  religionis  exercentur  tio  provocetur.   Prae  oculis  babete  et  lou  mentis 

obientn,  commissum  esl  irapieiate  paucoraro,  quod  acte  reverenter  aspicite  beail  Peiri  gloriam,  el  euny^ 

«niversan  fieclesiam  vnlneraret.  Comperimus  enim  munes  cum  ipso  oroniam  aposiotorBm  eoronas,  enn- 

iiou  tnceriii  nontio  sed  fidelissimo  rerum  qu«  gesia  ^oriimque  martjmim  palmas»  quibus  alia  non  fuit 

sunt  narraiore  Hilaro  ^  diacono  nostro  ( qui  vix ,  ne  causa   patieiidi,   lasi  confesslo  ver»  divinitatis  cl 

subscri]>ere  per  vlm  cogerelur,  effugiii )  convenisse  veras  huinaniuiis  iu  Cbrisio.  Cui  sacrainento  qui» 

ad  synodum  plurimos  sacerdotes,  quoriim  utique  inipie  nunca  paucis  iiiiprodentibusobvlaiur,  omnes 

freqiienlia  consuliationi  ei  judicio  profuisset,  si  ia  partium   nostrarura  Ecclesiae,  omnea  mansoeindiiii 

qui  sibi  iocum  priucipem  vindieibni  sacerdoUlem  vestras  cum  gemitibus  et  lacrymis  suppUcanl  saeer- 


moderaiiooem  cusUidlre  veiuisiet,  ut,  sienl  moris     doles,  ul  quia  el  noslri  fldeiiter  redamaruni,  et 
esi,  omnium  senlentiisex  iiberUle  prolati;*,  id  tran-     eisdem  libcllura  appeliationis  Fhvianus   episcopos 


quiUo  et  asquo  constitoeretur  examine ,  quod  et  fldei  dedU^  generalem  synoduin  jobeaiis  inlra  lialiatn 

congruerei  et  erraniibus  subveniret*  In  ipso  auleni  lebrari,  quac  oinues  offeusionei  iu  aut  repellai  aut 

iudicio  noii  omnea  qui  convenerant  interfuisse  cogno-  ^  mltiget,  iie  aiiquid  ullra  slt  vel  in  fide  dubium,  vel  in 

vlmus,  nam  alioa  rejectos  [BibL  Heg^^  ejectos],  alios  ^  chariute  divisum  :  conveiiieniibus  ulique  Orienu* 

didicimus  intiomiasos,  qui  pro  snpradicti  sacerdotis  iium  proviociarum  epiacopls,  quoruni  si  qui  superati 

arbitrio  impiis  sobscripiionibus  captivas  manus  de-  K»inis  •Ique  injuriis  a  veritatis  tramite  deviarunu 

deranl«  ei  nocilurum  sUliii  suo  sclrenl,  nisi  impe-  aaluuribus  leuiediis  in  integrum  revoceiitur,  ipsique 

rau  feciasenl»  ulemque  ab  eo  prdaum  esse  senien-  quorum  esl  causa  durior,  si  consiliis  melioribns  ac- 

liam»  ul,  dum  liemo  unoa  impetitnr,  in  omnem  Ec-  quieacani,  ab  Ecclesiae  unitate  non  excedani  [  Vrg^ 

deslara  8«vireiur  :  qued  nostri  ab  aposiolica  sede  6*er.,  discedant].  Quaui  auUm  pest  appdiationem 
diraeii  adeo  impium  el  eaibeiicai  fidel  contrarium.  inierposiiam  buc  uecessarie  posltiletur,  canonum  Ni- 
ease  videnint  nl  ad  eottaeniiendum  nulla  potuerinl^^caeae  babiloramdecreu  tesUntur,quaBa  lotiosmuiidi 

appressione  compelli,  eonsianierqoe  in  eadem  syno-  aunl  aiicerdotibus  consiiluta,  qtiaeque  subter  adnexa 

do«  nidecttil,  fuerinl  prolesUli ,  nequaqoam  id  quod  auiit.  Favete  catliolicis  vestro  more  pareiiiumque 

cottsiiluebalur   aedem    aposiolleam    receplnraro   :  veslrorum,  daie  defendeiidaa  ftdei  liberiatem,  quam» 

qiieniam  revera  omne  Gbristianae  fidei  sacramenium,  salva  clemeoliaB  vestrae  reverenlia ,  nulla  vis«  nuilus 

quod  alwit,  a  lemporibus  vestras  pleuiis  excinditiir,  poterit  mundaiius  lerror  auferre.  Cuni  enim  Eocle- 

itist  hoc  scelestisaimum  facinus  quod  cuncu  sacrile-  siae  causa  sutum  «  regiminis  Yestri  agiinus  etaalutis, 

gia  exceditaboleatur.  Quia  vero  diabolica  nequitla  ut  provinciaruin  vesirarum  quielo  jure  potiauiini, 

sobtililer  faliii  incaolos»  el  ita  quorumdam  impru-  delendite  ciHiira  baereticos  inconcussum   Kcclesias 

dentiam  per  simiKludinem  pieuils  Hludii«  ut  pro  slaium,  ul  el  vesiritm  Cbristi  dexlera  defeudatur 

salubribus  necitura    SO  parsuadeat  ;   removete ,  iroperium.  Datum  iii  Idus  Ociobris,  AsUrio  et  Pro- 

quaBSomus»  a  veslrae  pieiatis  coneieniia  periculum  togene  viris  clarissimis  coiisulibus,  aera  qu«i  supra. 
religioHis  el  fidei ,  quodqne  in  saeciilarilHis  negotils 

*  Ribl.  Reg.,  Esc.«  4,  Tol.  i,  Ger.,  congiegatienum,  ^  Bibl.  Reg,,  Esc.  3,  4,Tol.  I,  2,  Ger«  ,  i^afniMii» 

^  Dibl.  Rcg.,  £sc.  4,  llilmo.  regni  ve»iri. 


:t).^  BFISTOL^  DCCRGTATES.  -  LEOMS  VkPJE.  706 


XLII 

EPISTOLA  LEONIS  PAPiE  AD  POLCHBRIAM  AUGGSTAM 

Contra  seeundam  Ephetynam  synodum^  ut  eju$  erroresin  alia  synodo  retractartnlur 

Leo  episcopus  et  sancia  synodus  quas  in  urbe  A  reeiitito  poscentibus  episeopis  non  sit  admissn,  ul 

llomaconieiiitPnlclieriieAngusi».  scilicet  remota  ea  fide  quae  pairiarclias,  propheias, 

81  Si  epistdlae  tinas  io  fidei  caoaa  ad  pieiatem  v«-  apostiiies ,  et  roartjres  coroiiavit ,  generatio  Jesu 

stram  direclai  sunt  per  noslros  clericos  pervenisseiit,  Clirisli  Doinini  nostri  secunduin  carnem,  et  Terae 

^rtum  est  reniedium  vos  in  rebus  «  qnae  conira  fidem  mortis  ac  resurrectionis  ejus  confessiu,  quod  borre- 

faclse  sont,  aspirante  Tobk  Domino,  praratafe  po«  mus  dieere,  solvereiur,  seripsiatiii  de  bac  re,  ut 

tuisse.  Qttando  eoiio  sacerdolitus,  quamlo  Chrieiia-  potuiinus,  ad  gloriocisslmum  principcm,  et,  qood  est 

uae  religioni  aut  fidei  defiiistis  T  Sed  eum  ad  man-  maiimuin,  Cbristiantim,  ciiji»  epistoic  pariter  eiem- 

Sttetudioem  vesiram  adeo  non  pouierom  penreiiire  pia  subjecimus,  oi  fidem  in  qua  renaiuB  per  Dei 

qoi  misfci  sunt,  ut  ad  nos  vii  umia  eomm  Hilaras  graiiain  regnot  nuUa  sineret  noviuie  eornimpi : 

[Mm.^  Ese.  4«  Hilarius]  diaconiis  ooater  logieMs  sii  qnoniam  Flavianus  episcopus  in  uosini   omnium 

ffeveisus,  iieranda  scripta  credldiraus,  et  ut  va&idso-  commonione  persistit,  aique  boc  quod  fteimn  rst 

rts  preces  nostrae  esse  niereantur«  ipaorum  scriplo*  aane  considemiiofte  jiislitias  et  cootra  oiniiem  caw»- 

fum  quae  od  dementiam  vesirara  iion  pervenerunt  num  discipliaam,  raium  baberi  raiio  uolla  permiitit« 

exempla  subjecjmus,  amplioriboa  voa  obteatationi-  et  quia  dissensionis  scaiidaluro  non  nbsiulissei  Epbe« 
bos  obsecrantes ,  ut  quanlo  aeerlMora  siint  facta  ^  sina  synodus,  sed  amissei :  de  liabendo  inira  iLi- 

quibua  pro  sede  regia  vos  convenit  contrHire«  tanto  liam  concilio  et  loeus  consliluereiur  et  temi  us,  om* 


najori  gloria  euram  ejusin  qua  exeeililis  reiigionis  nibus  qiierolis  oi  prapjudiciia  pariia  uiriosque 

babeaiis,  ne  caibolicae  Odei  integrilas  alla  buniaiia-  pensis ,  qoo  diligentius  oniverso  qoas  ofensionem 

rom  coacerlationiim  occaaione  violelur*  Qu«  euira  generaverant  retrocteniur,  el  absque  vulnere  fider, 

cofifregata  apud  fipbesum  aynodo  sopicnda  ei  sa-  absque  rdiglonis  injnria  m  pacem  Cbristi  rfdeani, 

ooiida  pacis  remedio  eredebantur,  hasc  non  solnm  in  qui  per  impotentiam  snbacribere  concii  sunt  sacer* 

majora  pacia  dispendia,  sed»  quod  nimis  doienduin  doies,  ei  soli  aureraniur  errores.  Qtiod  ut  obtinere 

eat,  etiam  in  ipeios  fidd  qua  Cbrisliani  aumua  eici*  mereamur,  probatiasimsB  uobia  fidei  pielaa  tua»  qna 

dia  proceaaeranl.  £l  hi  qoidem  qiii  missi  svnt  qno*  lobores  ficcleaiae  aemper  adjuvtt ,   sappttcaiionera 

ramque  unns  vim  Alexandrini  epiacopi  sibi  omuia  noatram  apud  deraentiasiinum  |ivincipem  aivo  spe« 

viodicaulis  eff"gie»ts  rerum  gestnrum  nobls  ordiuem  ciaiiter  a  beatissimo  Petra  aposiolo  legailonem  ooui- 

irdeiiler  nuntiavii,  reclamarunt  iu  aynodo»  aicui  inissam  digueiur  asserere  ut  priusquam  civile  boc 

oportuit,  uuios  hominis  non  tam  judicio  quam  foro-  ct  exiiiale  bellum  intra  Ecciesiaro  coovalescai»  re- 

ris,  protestanies  eo  quae  per  vim  meiumque  gere-  diutegrandae  illi  uniialis  copiam  Deo  62  au^iiii^nit 

reolur  sacramcntis  Kccleaiae  ei  ipai  ajmbolo  ab  apo-  ^  ooncodat ,   sciens  imperii  sui  viribus  proruturwn 

auriis  institttto  praejudicare  non  posao,  neqoo  se  ali  quidquid  catboiiec  iiberUti  b«iigna   ipsius  fuerit 

ea  fide  uUo  ii^uria  separaodos»  qoam  plenissime  dispositione  collaiom.  Datiim  iii  •  Idus  Octobris, 

eipoaiiam  ^  atque  digesuui  a  sede  beati  apostoli  Asierio  et  Proiogeuc  viris  darissimis  consulibus, 

Peiri  ad  sancUm  synoduro  detuiisseni.  Cujus  cuui  aera  qua  supra. 

•  i£m.»  Bibl.  Reg.,  Esc.  5^  4,  ki$  rebue.  «  JEm.  Bibl.  Reg.,  Ese.  S,  4,  ToL  I, «,  iv. 

^'  In  caeteris  praeter  Alv.,  dtspoiilom. 


XLIII 

LEONIS  PAPiE  AD  PCLCHERIAM  AUGDSTAM. 
Leo  episcopus  Pulcheriae  Augusix.  nodi  fidem  icneai,  cujus  eum  constai  esse  alienom, 

Gaudere  me  pluriinom  et  eisuiiare  in  Domino  gloriosisaima  Auguau.  Unde  quia  nou  desent  £c- 
picuUs  toac  scripia  fcceruni,  quibus  evidenler  oslen-  cle&iam  suam  divina  proieciio,  dicente  Domiiio  : 
dilor  quantum  catholicam  diliifis  fidem,  et  quanlum  Ecce  ego  vobiuum  sum  omuUfus  diebus  usqus  ad  co«- 
liaefeiicum  deiesieris  errorem.  Haeresis  quippe  esl  ^  summaUonem  stecuii ;  eodemque  opere  et  Umpoie 
nimia  impia  el  Evangelio  Veriiaiis  inimica,  qoaa  non  ^  spinius  Dei  et  cleroentiaB  vesir»  aoliicitudiiicro  ei 
portionem  aliqu5.m  laedere,  sed  ipsa  CbrisiianaB  re-  curam  noairi  cordis  accendit,  ot  de  remedlia  pni- 
ligionis  conator  fondamenu  coiivellerc.  negans  sem-  coraodU  eadem  utrique  cuperemua.  et  quae  pnui 
pileroi  Patris  Filium  sempilcrnum  de  ulero  beaiaa  poposci  nunc  quoque  iiisuniius  peto,  majoii  uiens 
Virginis  inatris  veram  carnem  nosirae  sumpsisse  fiducia  deprecaudi,  posieaquam  prxsidium  vencran- 
naturse^  et  eos  daronaiione  percellenst  quiabevan-  dae  exhorUiionis  accepi,  speraus  auiem  adfutur;.ni 
g»*lica  et  aposiolica  ttde  nullo  dedoci  errore  polue-  mlsericordiam  Dei,  ut,  eooperanU  vcbtrii  clemeniia, 
runl,  illodque  frusira  prajiendens  quod  Nicaen»  sy-      pesiiferi  erroris  pessit  ir.orbQS  auferri,  ei  quidquid 


707  GOLLCCTIO  CANONU»  S.  ISIDORO  HISPAL.  ASCIUPTA.  708 

i|»o  inspirante  atqne  auxitiante  potnerit  salubriter  A  lalis  derendal  auctoritas.  Datum  iv\  Ka!emlas  Apri- 
Aeri  cum  te8«r»  fidei  laude  peragatur  :  quoniam  res     lis,   Valeniiniano  Augiisto  sepiies  ft  Avieno  vlris 
liumanae  aliHT  luise  esse  non  poasunt,  nlsi  quae  .id      clarissimis  consulibus,  aera  cccclxxwiiu 
diviiiam  Conressionem  pertineut  el  regia  et  sacerdo- 


XLIV 

EPISTOLA  EXHORTATORIA  LEONIS 
AD  MARTINUX  ET  FAUSTUM    PRESBYTEROS. 
De  damnalhne  Ephesyni  coneitii  $ecundi. 
Leu  episcoptts  llartino  et  Fanato  presbyteris.  aaferatur.  Interim  vero  del  operam,  quantum  fierl 

Q3  Bonorum  operum  ei  apiritualiiuii  studiorom  potesl,  vesira  dilectio»  ul  omnibus  Ecclesias  filiis 
Deum  auclorem  esse  non  dubium  est*  qui  quonim  innotescat  quod  contra  impium  sensum  secundum 
inciiot  mentes  adjuvat  aciiones.  Quod  nobis  pracaenii  ^  dociriiiam  evangelicam  el  apostolicain  praedieemos. 
experimenloevidenierappaniit;8iquideminterdi8Cre-     Quia  llcet  plene,  qu»  semper  fuiaset  aique  essel 


larum  spatia  longinqua  regionam  onum  sttinpserinl 
corda  noatra  consilium,  at  quod  a  nobis  desideraba* 
tis  eo  vobis  tempore,  quo  epistolx  vestrar  [Rectiu$ 
f^rtoiiiSt  nostr»]  emitiebantur,  occurreril,  si  tamen 
dileciioni  veslraa  tradi  scripu  nostra  potuerunt,  quae 
non  solum  apostolicae  sedis  auctoritate,  sed  eiiam 
sanet»  synodi,  quae  ad  nos  frequens  GonTeneraty 
Miaiiimiiate  direeta  sant»  ul  in  bis  quaolam  caram 
UHias  EeclesiaB  babeamos  appareal;  borUndo  scili- 
ceiomniam  fideliam  meniea,  el  cleroentissimoruin 
priiicipom  praesldia  ad  defensionem  fidei  posta- 
lando»  qnorum  pios  et  caiholicos  animos  nou  diffidi- 
mus  opem  atqiie  aucioriialem  saam  jastis  petitioni* 


catbolicorum  senientia,  scripserimus ;  Unien  nune 
quOi]tte  ad  confirmandas  omnium  roenles  non  paruni 
exhoruiionis  addidimus.  Memor  enim  sum  ine  sub 
illius  nomine  Ecclesiae  praesidere,  cujiis  a  Domino 
Jestt  Cbrisio  esi  glorittcaia  confessio,  et  cujus  IKIes 
omnes  quldem  haereses  desirnit,  sed  maxiuie  inipie- 
laiein  praesentis  erroris  expugnat,  et  intelligo  milii 
aiittd  non  licere«  quam  ul  omnes  conalos  meos  ei 
causs  in  qua  nniversalis  EcclestsB  salus  infesuur 
impendam.  Ne  aulem  allqoa  negligenliae  occasioiie 
scripU  nostra  ad  vos  non  poinerinl  perreBire,  e«em- 
plaria  eorumdem  nanc  mitlenda  credidimna,  at  nullo 
modo  fidei  quam  defendimus  praedicatio  ▼•*str»  noil- 


bus  praesutaros,  qao  citius,aaiilianUDomino,  perni-  q  liae  sobtraliatar.  Datum  ivi  Kalendaa  ApriliS,  Valen- 
doaa  baeresis  el  dttdam  sandorom  Palrom  aoclori-  liniano  Augusto  sepiiea  et  A%ieno  vlris  elarissimis 
tale  damnau,  quae  iiuper  Epbesi  male  adjuU  esl«     coosulibas,  aera  qai  supra. 


XLV 

EPISTOLA  LEONIS  PAPiG  AD  THEODOSIUM  AUGnSTDU 

VM  ecribit  ut  id  quod  de  Inearnatione  Filii  Dei  ab  AneUolio  Conelantinopolitano  epteeopo 

prwdieatuff  a§no$cat^  et  ut  univerealc  concilium  in  Italia  fUU. 


Leo  ei^scopus  Tbeodosio  Attgusto. 

^f^OmmbvA  quidem  vesirae pieUtls  episiolis  inur 
eas  sollicitttdines,qttas  pro  fide  paiimur,  spem  securi- 
'latis  nobis  maximam  praestilisils,  Nicaenom  commen- 
dando  conciliam,  adeo  ul  ab  lllo,  sleut  saepe  jam 
scribiiis»  non  patiamini  sacerdoies  Domini  deviare. 


sive  Latina  lingna  in  caUiolicae  veriuiis  pnedfca- 
tione  fttlserunt,  ad  qnorum  sdentiam  atque  dociri- 
nam  quldam  etiam  nostra  aeuiis  accedonl,  de  qoo- 
rom  scripiis  par  et  mailiplex  profertur  instructio ; 
qnae  sicnl  Neslorlanam  haeresim  destrnxii,  iu  etiam 
hunc  qui  nunc  repullulal  abseidel  errorein.  Kelegat 


Sed  ne  aliquid  in  pra-judicittm  catliolicae  defensionis  ^  iiaqae  sollicite  quae  a  sanetis  Palribus  incarnaiionis 


viderer  egisse,  de  ordinatione  ejus,  qui  Ooitstanli- 
nopoliun»  ccepit  KiDciesiae  praRsidere,  nibil  inierim 
in  alterairam  partem  umere  rescribeiidum  putavi« 
non  dileciionem  negans,  sed  manifesuiionem  catho- 
licae  veriiatis  exspecUns.  Quod  aquiinimiter  feral, 
obsecro,  vestra  cleroeiitia«  iii  cnm  talem  se  erga 
ftdeui  cailiolicam,  qnalem  cupimus,  approbaril,  de 
sineeriute  ipsins  el  copiosius  et  securias  gaudea- 
mus.  Ne  vero  aliqua  illum  de  nosiro  animo  inor- 
deai  sinistra  sosplcio,  occasionem  toiias  difllcalutis 
arooveo,  nec  atiquid  esigo  quod  ant  arduum  videa- 
lur,  aul  dubiam;  sed  ad  id;  quod  iiullus  calbolico- 
nim  refuiet  invito.  Noii  enim  snni  per  universum 
niiindttm  atque  manilesti,  qui  ante  nos  sive  Grapca 


Doniinicae  fides  fuerlt  costodiu,  semperque  slmillter 
prsedicata  :  ei  cum  sanel»  memoriae  Cyrilli  Alexan- 
drini  epibcopl  epistolam  (qua  Neslorium  corrigere 
et  sanare  voluil,  pravas  praedicationes  ipsiiis  argueos, 
ei  evideniitts  fldem  Nicaen.«e  deHnitionis  ezponens, 
quamque  ab  eo  missam  apoatolicae  sedis  scrinia  sns- 
ceperunt)  praecedenilttm  senSQi  perspexer  t  coiiso- 
nantero.  Ephesynae  eiiam  synodi  gesla  recenseal, 
quibus  contra  Nestorii  impieutem  a  sanctae  memo- 
riae  Cyrillo  inserla  et  alligaU  sunt  de  incamatione 
Doroini  cathollcorum  tesiimonia  sacerdotiim.  Non 
aspemetur  eiiam  meam  epistolam  recensere,  quam 
pietaii  Palnun  per  omnia  concordare  reperiel.  Cumr 
que  a  se  hoc  quod  eidem  profuturum  sit  expeii  desi- 


EPISTOLift  DECRETALES.  »  LEONtS  rAr.«;.  710 

Henri^iie  cognoT«rit,  caiholieoniin  sententiis  loto  A  dium  et  Asierfuniy  sed  eC  Basilittm  ei  Senaion  m 


corde  eoiiteotiat,  iia  ut  sincenim  coromunis  fidet 
professionem  absolotissiina  suliscrtptione  corsm  om- 
ni  clero  et  universn  plcbe  declaret  aposiolicn  sedi, 
cl  uniTcrsis  Domini  sacerdoiibiis  atqiie  Ecolesiis 
publicandain ;  ut,  pacific:ilo  per  unam  ndein  niundo, 
possinus  omnei  dicere ,  quod  ^ngeli  nato  de  Maria 
7irgine  SaUaiore  cecinenini :  (ilona  in  excetn$  Deo^ 
tt  tn  lertM  pas  hominibui  bona  votttniaiit.  Quia  Ycro 
ei  nos,  ct  beaii  Patres  nof.triy  quoruro  diiclrinam  el 
teneramur  et  sequimor,  in  unius  fidei  concordia 
snmas,  sicot  provincianim  omnium  protesianlur 
antisiites,  agat  clenieniia:  vesirae  devoiissiina  fides, 
Qt  quamprimum  ad  nos  Contdaniinopoliiani  episcopi, 
qaalia  debent  probati  et  craliolici  sacerdotis,  scripta 


presbyteros,  quoruni  mibi  est  devoilo  probata,  di« 
rexi ;  per  qnos,  quae  no^trae  forma  sit  fidei»  mani- 
fesuiis  insimctionibus  65  quas  misimu!i,  possilis 
dignanter  agnoscere,  ui  si  Consianlinopolltaoas  an- 
tisles  in  eanidein  conressionein  tolo  rorde  cniisentii, 
sccnri,  iit  dignuni  est,  de  ecrlesiaslica  pace  Ueteroiir, 
neque  aliquid  residere  videatur  ambigiiain,  ut  de 
snperflnis  forsitan  suspicinnibus  hboremiis.  Sin  vero 
aliqui  a  porlute  nostrae  fldei  atqiie  a  Patntm  aocie- 
riiato  dissenilunt,  cnnsHiam  universale  intra  luliam, 
sicut  synndus  quae  ob  hanc  cauiam  Romam  cotiTe- 
nerat  mecuni  petit,  clemeniia  Tcstra  concedai,  ot 
in  unum  conveniemibus  omnibiis  bis  qni  aut  Igno- 
raniia  aut  terrore  prolapsi  sunt,  correctionis  reme- 


perveniani,  aperte  scilicet  aU]ue  dilucide  protesun-  b  diis  consulatur,  nec  cuiquam  ulira  sit  liberum  iu 


lia  qood  sl  quis  de  incarnaiione  Verbi  Dei  aliiid 
aJiquid  credat  aut  asserat  qtiam  catholicoroin  oro- 
niom  et  roea  professio  protestaiur,  bunc  a  sua  com» 
inonioDe  secernat,  ut  ei  fraiemain  in  Christo  cliart- 
tatem  merito  possimiis  impendere.  Ut  autem  salu- 
bribus  curis  veloci»r  pleniorque,  auxiliaoie  Doinino, 
per  Testrae  clemeniius  fidem  praestetar  efTectus,  f d 
pieutem  vestram  fratres,  et  coepiscopos  roeos  Abui- 


Nicaenae  syoodi  facere  roentionem,  ut  ejns  fidei  in- 
▼eniaiur  esse  contrarlus,  quoniam  et  univers.i;  Ec- 
clesiae  et  vestro  imperio  boe  profuturum  est,  si 
unus  Dens,  una  fides,  unum  sacraroenium  salutis 
bumanffi  una  totios  roundi  confessioiie  leneaiur. 
Daturo  XVI  Kalendaa  Ajigustas,  Valentiniano  Au- 
gusto  VII  ct  Avieno  viris  clarissimis  consolibus» 
aera  qoa  supra. 


XLVI 

EPISTOLA  LEONIS  AD  PULCHERIAM  AUGDSTAM 
Pro  his  qum  superiui  a  Theodoiio  Auguito  poiiulavit. 


Leo  episcopos  Pulcberlae  Augustae. 

Gaodeo  fldei  cleroeniiae  vesirae,  quod  religiosum 
SMiMlium  dignanier  iinpendiiis,  ut  pax  ecclesiastica  re- 
iiovetar,  quae  quoramdam  dissensionibus  videtur  esse 
torbaU.  Debetur  enim  boe  vestrae  specialiter  gloriae 


pudiandum  iibi,  quod  aosos  est  contra  panm  et  sin* 
gularem  fldem  imperiu  insipientla  definire»  incuo* 
cunier  agnoscat»  quia  et  mea  et  sanciorum  Patnim 
de  incamatione  Domini  concors  per  oninia  el  iiiia 
coiifessio  esi.  Quam  si  quis  existiniaTcrit  noii  sequen- 


ot,  nblatis  omnibns  scandalis  quae  contra  catholicam  C  dam,  ipse  se  a  compage  catholicai  oniutis  abscindei. 


Odem  iniffllcus  exciUTerat,  ana  eaderoque  sit  per  to- 
tniii  muodum  confesaio  TeriUtis,  quae  facilius  cer- 
liusqoe  reparabitor,  si  praTorum  sensnum  nalla  semi- 
na,  nulla  Testigia  relinquantar.  Qood  umen  mearam 
parliam  est  praterire  non  debeo,  nl  scillcet,  quod  de 
incnmaiione  Filii  Dei  a  Consuotinopoliuno  episcopo 
leoealor,  agnoscam ;  praeserliro  cum  in  ordinatione 
ipsios  dora  praecesserini,  Uliaque  ad  nos  delHieril 
seripu  dlrigere,  quae  illum  a  conUgione  bujos  qui 
nuper  emersil  enroris  alienam  eTidenter  ostenderint. 
OpUns  iuqoe  securam  cnn  eo  babere  concordiam, 
gmiiamqae  illi  fraternae  chariutis  Impendere,  scri- 
bere  ei  inierim  distuli,  non  dileciionem  negans,  seil 
anainifesutionem  catholicae  Tcriuiis  exspecuns.  Sim- 


com  uinen  nos,  nl  in  inlegram  omnia  revocentor,  op- 
terous.  Ad  efrectum  Toro  salabrium  dispositionum 
Telociusobtioenduro  fratresetcoepiscopos  roeos  Abun- 
diuro  et  Asterium,  sed  et  Basilium  et  Senalorem 
presbyieros  probattssimos  viros  oiisl  qui  ciementias 
vesirae  formam  fldci,  quam  secundom  doctrinam  ve- 
nenbilium  Patruro  praedicjimus  oflerreni,  et  rerootis 
circumlocotionibiis  qoibus  obscurari  verius  solel, 
qoid  de  incarnatione  Filii  Dei  a  loiius  orbis  probatis 
sacerdotibos  defeosum  ruisset,  oslenderenl.  Qoos  post 
divinam  gratiaro  sancto  vestrae  pieUtis  auxilio  digniim 
08est  adjuTari,  ne  in  totios  Ecclesiae  perlurbatioiieni 
iniprudens  procedat  intentio,  cum  correciione  adbi- 
bita  omnes  oporteat  in  nnius   confessionis  redlre 


piex  enini  est  absoiaiuroque  quod  posco,  ul  rerooto  ^  coiicordiara.  A  qua  si  foniun  ab  allqulbus  discrepa* 


longaram  dispositionom  iabore,  sanclacmemoriae  Cy- 
riili  Alexandrini  episcopi  epistolae,  qoam  ipse  ad  Nes- 
ttirium  miserat,  acqulescat,  in  qua  et  errorem  Nesto* 
rii  arguil,  el  fldem  Mcaenae  definiiionis  exposoit ;  Tel 
etfato  epislolae  meae,  quae  ad  sanctae  recordationis 
FlaTianaro  cpiscopum  est  directa,  conseiiliat.  Qoibtis 
vigilanier  inspeclis,  Consuntinopoliunus  anti^tes  re- 


tur,  uiiiTersaie  conciliuro  sacerdoinm  haberi  iiitra 
luliam,  cleroentia  Tostra  adnitrnie,  jubeatur,  qiio«  | 
reniou  arte  falleodl,    tnndero  paieai,  quid  aliiure 
tractalu  autcoerceri  debent  aulsanari.  Datuin  xiii Ka-( 
lendas  Aiigusus,  Valentiniano  Aagusto  Vli  ei  ATieno 
viris  clarissiinis  consulibus. 


711  COLLRGTIO  CANONUM  S.  li«IDORO  IltSPAL.  ASCRIPTA.  7)^ 


XLVII 

EPISTOLA  LEONIS 
AD  FAUSTUM  ET  MARTINUM  •  CiETEUOSQOE  PRESBYTEUOS. 

Lco  cpiscopus,  Kausto,  Mariiiio,  Peiro,  Manut^i ,  A  solei,  in  nimiasdilalioncsieHderenlverluiiseiaiDii 

Job,  Anliocho,  Ahraaniio  ^^  Theodoro,  Pientio,  Eu-  rraires  ei  coepiscopos  nosiros  Abondiitin  ei  ABieriniii 

»ehio,  Helpidio,  Paulo,  Asterio  et  Caroso  presbyteria  sed  et  Uasiliiim  et  Senatorem  presbyieros  probaiiasi- 

et  archimandritis,  et  Jacobo  diacono  el  arcbiman-  mos  viros  ad  piissinium  priiicipem  cum  saffidenri 

drii;e.  palernaruin  auctoritatum  insinictione  direxlmuic ;  qiios 

Causa  lldei,  in  qua  salus  Cbristiana  coiisistii,  niulta  in  omnibus,  fraires  cbar.ssimi.diligeiitia  ae  solliciti»- 

me  soH.citudine  laborare  compellit  metueniem,  ne  dine  vestra  cupiinus  adjuravi,  ut  impietas,  quae  e;eeis 

pravitas,  quae  In  suis  fuerat  ainputanda  principiis,  ausibiis  iu  eiitialia  abrupu  processit,  simplices  quo- 

processu  temporis  et  pcrtinaciter  flat  et  latior.  Nam  que  decipiendi  ulterius  non  habeai  poteslatein,  eum 

cuin  clementisslmus  imperator  talia  ad  nos  scripta  altiore  roedicina  eliam  illis.cnpiamus  pcr  correciio- 

direxcrii,  qulbus  soUiciludinem  suam  pro  pace  uni-  nis  remedia  subveoiri,  qui  aul  imperitia  sunl  lapsi 

vcrsalis  Ecclesiae  demonstraret,  ipse  Constaniinopo*  aul  errore  traducti.  Et  ideo  voe  qui  jnsiiftcaminl  per 

liianijs  episcopus,  et  hi  qui  eumdem  consecrarunt»  fldem,  qui  catholieam  diligitis  verilatem,  el  de  siagu- 

prauer  id  quod  ad  ordinatioiiem  novi  aniisiilis  perti*  lari  sacramento  salutis  homan»  per Spiiitam  snnetttm 

nebat,  nilul  nobis  de  ccinpressis  vel  abdicatis  errori-  esiis  edocti,  collaboraie  nobiscnm,  el  qiianta  pole<- 
bus  indic;iruiil,  quasi  in  illa  Ecclesia  nulloni  scan-  B  tis  devoiione  id  agite  «,  ul,  falsitate  deslrneta  et  fidei 

dalum,  iiulia  exstiiisset  offetisio,  aut  non  bincpraeci-  soliditate  defensa,  secura  \yer  toluin  mnndom  Dei 

pue  fuerit  ordinati  meriium  demonstrandum,  si  alieoa  pace  potiamur.  Datom  xvi  Kalendas  Augii-Ufi,  Yalen* 

a  se  quac  catholicorum  s^nsibus  sunt  adversa  docuis-  liiiiano  Auguslo  seiies  et  Avieno  vim  elatisstmtt 

set.  Ne  ergo^  quod  inier  longinquas  regiooes  accidere  consulibus. 

«  Esc.  4,  Tol.  i,  Martianum Martiano^  «  i£m.,  id  per  totum  agile. 

b  Esc.  4,  Tol.  i,  %  Abraam.  Itlo,  Theodoro. 


XLVIII 

EPISTOLA  LKONIS  AD  PDLCHERIAM  AUGUSTAM, 

Vbi  ei  gratioi  agit  quod  Neslorianam  et  Eulychianam  hceresem  fidei  defensione  destruxerit. 

Leo  episcopus  Pulcberue  Augostae.  Evaiigelium  praedicaiur  duplicem  jam  ei  palmam  eon- 

07  Quod  semper  de  sancu  pieutis  vestrae  meoie  lulit  et  coronam.  Clemeniia  Igitnr  vestrai  eognosesi 

prssumpsimus,  id  plenissiiue  esperiendo  cognovimiiSv  omneui  Romanam  Ecclesiam  de  uni versis  fidei  veslrae 

Christianam  fldemy  quamvis  diversli(  pravonim  appe^  operibus  plurimum  gratulari  :  sive  qiiod  iegatiooem 

keretnr  insidiis,  vobis  Umeu  praesentibus  ei  in  defen-  nostram  pio  per  omnia  juvistis  affecla,  ei  quod  saeer* 
sionem  ejus  a  Domino  praeparatis  non  posse  luri>ari.  Q  dotes  caiholicos,  qui  de  ecclesiis  suis  injuou  fttenat 

Non  enim  Deos  aut  suae  wisericordiae  sacramentum  ejectisententia,reduiisti$,siveqood  reliqoiaa  Mncke 

aul  veslri  laboris  deserit  meritum,  quo  dudom  sub-  inemoriae  Flaviani  innoceniis et  catholici  sacerdotisad 

dolum  saiictae  reiig>onis  hostem  ab  ipsis  visceribus  Ecclesiam,  cui  bene  prnfuii,  fecistis  bonore  debtto 

Ecclesiae  depulistis,  cum  haeresem  suam  tuerl  impie-  revocari.  In  quibus  usique  omnibus  gloriae  vesirae 

las  Nestoriana  non  potuit,  quia  non  fefellil  famulain  multiplicatur  auginentum.  dum  et  sancloe  pro  suis 

el  discipularo  voriiatis,  quautum  siniplicibus  infunde-  meritis  veneramini,  et  ab  agro  domiiiico  spinas  ei 

retur  vencni  per  illa  loguacis  honiinis  colorau  roen-  iribulos  vuliis  auferri.  Quosdam  sane  episeopos  de 

dacia.  De  quo  viriutuin  agone  processit,  ut  per  solli-  hisqui  rebus  impiis  viileiitur  praebuisaecottsensom,  le- 

ciiudinem  vestram  ea  qua:  per  Euiychetem  diabolus  conciliationem  poscereetcaibolicorumconimuDionem 

rooliius  esi,  non  latereut,  elqui  sibi  singulas  partcs  desidenre  tani  iiostrorum,  qiiam  frairis  et  coepiscopi 

gcmin:eimpietaliselegerant  una  caiholicae  ndei  virtute  iiiei  Anatolii,  cui  lesiimonium  ferre  dignamim,  rela- 

procumberent.  Secunda  ergo  baec  vobis  de  perempto  tione  cognoviiiius,  quorum  desideriis  sic  praelii:nius 

Eutychetis  errore  victoria  esi,  quem  »i  quid  sani  cor-  effeetum,  ul  correciis  et  quae  inale  sunt  (acta  propr  a 

dis  habuisset,  dudum  iii  attctoribiis  suis  perculsuin  subseriptioue  damnantibus,  participata    nostruruin 
olimque    prosiratum     faciie    potueral    declin.ire ,  D  quo;»  misiiuus  cnra  cuin  supradieto  rptse<>po  pacis 

ne  de  sepultis  cineribus  rediviva  lentarel  incendia  giatia  tribuatur,  quia  devotionis  uirumque  e>l  Clirt- 

commovere«  ol  in  eoram  iraiisiret  coiisoriium  quo*  stianae,  utet  pertinaees  veriias  jusu  eoerceai,  ei  con- 

ruin  secutusesset  exemp1um,gIoriosissima  Augusta.  versos  charitas  non  repellat.  Quia  vero    Dovimus 

Libet  Igitiir  exsultare  cum  gaudio,  et  pro  vesiras  cle-  quantum  piae  solliciludinis  catliolici^   sacerdoilbui 

mentiae  prosperltate  digiia  Deo  vota  persolvere,  qui  mansuetudo  vesira  diguetur  inipendere,  indicanduni 

Tobis  per  oiiuies  p^irtes  inundi  in  quibus  Domiiii  esse  curavinms  fratrein  et  coepiscopum  meum  Eu- 


743  EPISTOLifi  DECRBTALES.  ^  LGONIS  PAPJC. 

tebain  nobisearo  4egere,  et  nosme  commanionit  h  suniinopoliunoe  clericos»  qui 


merooriA  Kle- 


e»te  eonsortemy  euJNS  commen4amHt 
quam  Uiciiar  vasure  qui  illi  injasta  asseriior  subro- 
gaias :  tUnd  eliam  a  Teslra  pieuie  poscentes»  qaod 
vot  spnntaneo  facere  non  dabiUroos  arbitrio,  at  tam 
fratrerii  et  coepiscopum  mearo  Jalianvm,  qoam  Coii- 


Tiano  fidelilNit  ofllciit  adbaetenint,  ea  qna  deb*ti9 
gratia  royeatis.  De  omnibas  vero  pieutem  veslram 
per  nostros  quid  fierl  aut  ordinari  deberet  insiruxi- 
ma«.  Datum  Idus  Aprilis»  Adelpiilo  viro  ebirlttimo 
consule,  aera  cccclxxxviii|. 


BPISTOLA  LEONIS  AD  ANATOLIDM  CONSTANTINOPOLITANUM. 


Leo  ep'8copns  Anaiolio  episcopo. 

1.  De  fid€  ejui,  scrlptii  miuit  probata, 

QgGaudeamos  in  Domitio,  ei  in  dono  gratiae  iptius 
^oriemiir,  qaia  sicut  dilertionis  tua  litterls,  et  fra- 
tnum  iiostroroffl ,  qnos  Consuntinopolitn  miseramaSt 
irlatione  cognovimus,  seqoacem  te  Gvangelic»  ero- 
diiionis  ostendis,  ut  per  sacerdotis  probabilem  fidem 
Kierito  pra^umamns  ,  quod  tou  Ecclesia  eidein  cre- 


pontirex  reconciliai,  verns  immaculatl  Agnl  saiiguit 
emondaL  Qui  llcet  in  Patrit  sit  dcxlera  constliutut, 
in  eadem  Umen  came,  quam  tumpsit  ex  Vlrgine»  ta- 
cramentum  propitiaiionit  extequitur,  dicente  Apo* 
ttulo  :  ChriUui  Jetut^  qui  moriuw  e|l,  tme  fvt  ei  re? 
nirrexil,  qui  eti  iu  dexieru  Dei^  qui  eiium  iuUrpeilue 
pro  no^.  Neqae  enim  poteti  in  aliquo  benigniut 
iiottra  reprehendl,  euin  talitfacieotet  recipimut  qiiot 


diu  nec  rogim  cujusqoam  tit  errerit  babituM,  iiec  R  doluimut  etse  decepiot.  Nec  atpere  igitur  commu- 

MMCulam,  dicenU  Apotiolo :  De$pondi  enim  vot  uni 

mro  virginem  coUam  exhihere  Chritto,  llla  est  eDkn 

virgo  Ecdesia  sponsa  unius  viri  Cbrisiiy  qu»  nutlo  se 

patitur  errore  viiiari,  ni  per  toturo  mnnduro  ona  no« 

bis  sit  onius  casiae  communionis  iniegriuty  in  qiia 

socieutem  tnae  dilectiontt  amplectimur,  et  gesiorum 

qnae  tuinpsiinus  serteni  necessarils,  sicut  oportuit, 

umniiam  siibscripiionibus  approbainut.  Ut  ergo  in- 

vicem  dileciionit  tu»   animut  noatrit  confirmaretur 

adloqoiity    filios    nostros    Carteriuin  presbyteittniy 

ratricium  et  Asclepiadem  diaconot ,  qui  ad  ooi  lua 

tcripU  *  deiuleruni,  cum  epistolis  notiiit  post  vene- 

rabilero  dieni  fetii  p.itclialit  einisirout,  indicantet  not, 

ttl  snpra  disimus,  de  CoosUniinopoliun»  Eccletis 


nionit  notine  gratia  deneganda  est,  nec  temere  lar- 
gienda,  quia  aicui  plenum  pieutis  ott  opprettit 
cbariuiem  donilnicam  redhiberl,  iu  jottam  ett  om« 
nia  (lertarbaiionit  auctoribos  impourl. 

III.  D0  npmiui^ut  hwreiicorum  ud  ^aer^m  uliure 

non  reciijtndit. 

De  nominlbot  aulom  Diotcori,  Juvenalit  et  EotU- 
ckii  ad  sacrum  alure  non  reciundit  dllectionem 
tuam  boc  docet  cnstodire  qo^Hl  nottri  ibidem  eofitti- 
tuli  liaciendum  otse  dixeriot,  quodque  booorandm 
sancti  Flavianl  memorue  oon  repfignet»  et  a  gratin 
tua  Chritiitnae  pjebit  aniqaot  non  ^vertat.  Nfm  I|ii- 
qoum  nimit  ett  atqipe  Ineoogranm  eot  qoi  inncceiiiet 


A   ^  ^  :  u^-.«  -..—.«  «^.».^.  i^.^^Au^,.»  ...  C  et  catbolicot  sua  persecuiioiie  vexarunt.  sanctamro 
tmee  gaudere,  cui  banc  curam  scmpcr  impendimus,  91  ...  .       .  * 


eain  nulla  velimus  baereticorum  fraode  vlolari. 

II.  Dt  his  qui  metu  in  hagretem  hpu  tuni;  ti  couHrti 

fuerini^  recipianiur, 

De  fratribus  vero  quos  et  epistolis  ei  l^gatorum 
i)(>strorum  relaiiooe  coromunionis  nosirje  cupidot 
esse  cognovimus ,  eo  quod  doleant  se  coiitra  polen- 
iiam  contraqoe  lejrrores  non  teniijsse  consuniiam»  et 
alleno  sceieri  prxbuisse  consensumy  cum  iu  eos  for- 
luido  lurbasset,  ut  iii  damnaiionem  caibolici  atque 
innoceiitis  antistilis,  ei  in  recepiionem  detesiabUis 
pravitatis  Irepido  fainularentur  obsequio,  illud  qoi- 
dem  quod  prssenlibus  et  ageniibos  nostris  cpnstitu- 
inflD  est  approbamus,  ut  suarum  interiin  fociesiarum 


nomiiiibus  tine  dltcretiooe  mitc^ri,  cum,  damaatam 
impioUUni  non  desertruteti  ipti  te  tua  pravlute  con- 
demiienf ,  ^9  quos  eonvenit  aut  percel|i  pro  perfidia^ 
ntti  laborare  pro  venia. 

IV.  De  cou^endalione  lulifmi  epitcopi^  pel  illifrum  cle- 
ricorum  qui  Fiamno  epiteopo  in  fide  adfnBuruni. 

Fratfcro  vero  et  coepiscppuro  nosinpm  Julianun^ 
vel  clericos  qui  sanc^s  ineinorije  Pl^viano  (|<lelibas 
ofRciis  adbaeserunt  dileclioni  quoqpe  tum  volpuius 
adbsrere,  ut  quem  fldei  ^  sua  meriiit  v|vere  apud 
Dominiim  oostrum  noirlmusy  io  te  tibi  eom  pne- 
teotero  esse  cogootcani.  Illud  qvoqiie  ^ilMtlooefli 
tuaiii  nosi^  volumus,  fra^reqp  .ei  coepiftcopuin  no- 


lestent  cominunione  conienti.  Spd  cum  |eg.«tit  no-  Q  strum  Evsebium,  qui  causa  fidel  niulu  ditcriiuina 


siris  qiios  niisimus  participaU  tecuiu  soHicitodine 
volaimus,  disponator;  quatenus  hi  qui  plenis  satit- 
factionibut  male  getu  condemnant,  et  accvtare  ma- 
git  te  eligunt  qiiaoi  tueri,  ptcis  et  coromvnionjs 
iiottrse  uoitaie  teientur;  iU  ut  dignp  priaa  aoatbe- 
fnale  qua  contra  fidcm  ctlholi.eam  tont  rpcep^ 
demnentur.  4liUr.enim  \m  Eecletia  Dd,  qu  corput 
^t  Cbristi,  nec  rata  ta^t  tacerdoija  noc  vera  tacri- 
ficia,  niti  in  nostnt  proprleute  naturae  venis  nos 

«  Ex  reliquit,  prmier  Alv.,  In  qno,  tuUcryna. 
f^v^ou  LXXXIV, 


laborpsque  toleravit,  nobitcuin  inierim  demorjfi 
et  in  nostrt  nvnc  GommttttioBe  pertittere,  aijnt 
Eccleti^m  taa  tollicitudine  volamut  este  .defeiisaro, 
ut  et  nlbil  eodem  absepiie  depereat«  et  ottllos  ei  io 
aJiqtto  praejudicare  praesuiott,  doiioc  Cttm  litterarom 
Qostrarom  ad  vot  protecutiei^  penreouL  Ei  ut 
mojor  circa  te  yel  nosira  vel  jtotiut  Chrittian» 
plebit  afllecilo  provocetur  bpe  qood  td  ^Hcciionem 
toam  tcripsimut  in  oonium  volunios  notltlam  per* 


^  Psc.  I,  fide  tH  mniiq. 


93 


7^5  COLLKCTIU  CANONUM  8.  ISIOORO  IIISPAL.  ASCIUf^TA.  71» 

vtfnirt;  ttl  qiii  Deo  «08iro  dewfioiil  de  confirwau  A  ris  ?ero  caiMis  aique  pcrso»»  aileito  lii*  Ritorls 
apuJ  le  p»<»  sodia  n^siotte«B  gnlHleniiir.  De  c«ie-     qiMt  per  nostros  aceipiel  pkNiiiie  iesimelor. 


EPISTOLA  LKONIS  AD  MARTIANDM  AU6UST0M. 

Inqm  illipro  cofiBervatione  catholicfs  fidei  gratulatur. 


Lee  epi»copu8  Mariiano  Augusto. 

Quamvis  pcrConsiantinopoUlanoe  clfrieos  ad  pie* 
f  jiieiP  luam  anie  Teaeripsenm.sinnptis  Uimeo  cleme»- 
liA  Tesir»  liueria  per  vrum  iiluslrem  pr»retium 
fjrbis  fliinra  meuin  Tatiatium,  magiiani  maieriam 
gralolatiottis  accepi,  q«ia  sUidittsissimos  vos  eccle- 
siaslic»  pacis  agtiovi*  Cui  aancto  desiderio  digna 
aM|uilaie  conferluf ,  ul  qu«ra  siaiom  e^se  cupiiis  reii- 


stri  didicerunl  alque  doeuemnl,  nunc  demum  in- 
disciplinalo  moveniur  et  impi»  quav^liones,  quas 
oiim  moK,  ut  eas  per  acu  sibi  corda  diabolus  esoi- 
lavil,  per  discipulos  veritaiis  Spirilus  saocius  ei- 
stiirxiL  Nimis  auiem  iniqmim  esl  ul  per  paucorwn 
iuBipl<*niiam  ad  coiijecluras  opinionum  el  ad  cama- 
lium  di^putationum  bella  revocemur  ;  umiuam  repa* 
rata  di»cepuiione  tractatu;n  sii»  uirum  Eutjclies 


giriois,  eumdem  b  .beaiis  ei  regni.  Nam  inier  princi-  D  iwiue  senseril,  el  uirum  perverse  Dioscorus  judiea- 


pes  *  Chrislianos,  spiriui  Dei  connrmjnte  coiicor- 
(Kam,  geroioa  per  loiom  mundum  fidticia  roboraiun 
qtiia  profecios  diariialis  ei  lidei  utroruuique  armo- 
mm  pi»ientiam  inMiperal*ilem  facii»  ul,  propitlaio 
per  iiuaiu  eonlessiiinein  Beo,  smimiI  el  hsreiica  faJsi- 
tes  el  bnrbara  de  Inuitiir  bosiililas,  gtoriosissiine 
imp-raior.  Aucti  iguur  ler  imperialcm  amiiiiiam 
spe  ccelesis  au\ilii .  coalidenlius  pieutem  veslram 
pro  sacramcnto  salutis  bumanae  incitare  praesumo, 
rie  cujusqtiMn  pr«caci  impud  ttliqueirersuiia,  qoasi 
de  incerio  qald  s  iiiiendum  sii,  sinaiis  inquiri.  %)i 
cuni  ab  etangelica  aposiolic.tt]uc  doctrinn  nec  inimo 
quidem  verbe  llceai  dissidere,  aul  affter  de  Scriplu- 
ris  d^vinis  Bapbre  quam  beaii  apostoli  ei  paires  no- 

•  EsC.  4.  principes  nostroi  Cftrwlianos. 


ril,  quiin  sancusmemofiafcFlavianicoiidefflnaiionem 
se  perlulit,  el  simpliciores  quosque  ul  in  eamdeni 
niiBam  provolverenlur  70  irapegU  :  quorum  mullis 
jam,  ul  cognovimus,  ad  saiisfaciionis  remedia  coo- 
versis  ei  veiiiam  de  ineonsUuU  Irepidatioue  posceu- 
libiis,  noB  cojusmodi  sit  (ides  tenenda  tracuudurn 
esl,  scd  eoruin  precilMis  qualiter  anuueudoitt.  Unde 
piissim»  sollicitudiui  vesirae,  quam  de  iudiceada 
syoodo  habere  digoaminl,  per  legatioaem  quae  coii- 
fe^iim  ad  deroentiam  vesiram  Beo  aonuenle  perre- 
niei,  quidqud  ad  cause uliliuiem  arbilror  periinere 
pienias  aique  opporlunius  siiggerelur.  Balum  w 
Kalendas  Maias,  Adelpbio  viro  clarissimo  cuusuie. 


LI 

EP1ST0L\  LEONIS  AD  MAUTIANUM  AUGUSTUM. 
/h  qua  inter  catera  defvneori  fidei  catholicm  imperalori  gratulatur. 
Leo  episcopus  Martiano  Auguslo.  C  aliarum  insignia  accumulanda  palmarum,  nl  siciit 

Miiitam   niihi  liduciam  scnbendi  ad  cl>ineoliam 


vesirani  el  liiierx  vesirae,  quas  veneranter  accep', 
ei  coepiscopi  mei  reverlcntes  a  Constaniinopoli 
prxbuerunl,  non  sola  assertione  verborum,  sed  ipsis 
jam  operum  cITectibas  demonstrantes  ad  derensioiicm 
catbolicie  iidei  diviniiin  in  vobis  vigere  prxsidium  : 
qiio  iiti.iue  non  solum  Ecclesiae  'status,  sed  elinm 
vestr!  rotrar  munitur  Inipern,  ul  merilo  ejus  ex- 
Fpecletis  protcctionem  ciijus  coniis  verltatem,  glo- 
riose  impcrator.Nam  utet  fratris  inei  Analolii  citius 
niaiiiresrareiiiT  Vntegriias,  el  oMin  damnati  erroris 
rciiivims  asserior  locnm  in  Citristi  Ecclesia  non 
baberet,  ntcalbolici  episcopi,  quos  iiuper  liaeretico. 
luin  i>ersccutio  depravare  non  potuii,  ab  injusiis 


Consiantinupolitaiia  Ecclesia  recepla  apostoU&i'  fldei 
liberiate  IxUtur,  iia  omnes  regoi  veslri  provinciae 
et  mundalas  se  a  diabolici  dogmatis  contagione  glo* 
rientur.  Ut  ergo  praecedcntibus  liiteris  indicavi,  fra- 
Irds  meos  Lncentiom  *^  episcopum,  el  Basilium  pre- 
sbyterum,  qui  sollicitudinis  mea  parles  possinl  lin* 
plere  direxi,  favori  eos  pietalis  vestrae  iu  omnibus 
quo!  sunl  agenda  coinmendans.  Nam  cum  el  fratris 
mei  Anatolii  scriptis  et  iiostrorum  sermoDe  cognn* 
verim  muUos  de  bis  qui  apud  Epbesum,  Dioscori 
facliune  compuhi,  delestabilibus  siatutispcenitenduiii 
prsebuere  consensum ,  iiicoristiniiae  soae  veniam  pn^ 
slulare,  cl  communionem  catliolcam  per  satisfaciio* 
nem  corrcpiionis  expelere ;  non  fuil  talium  iieglig*^u<la 


rcvocajentwr  exsiiiis,  iilqoe,  rellquiis  beala  memoriae  D  conversio,  qui  non  proprio  sensu  sed  improbi  pras- 


Flaviani  digno  honore  soscepiis,  Impicialem  suam 
condemnator  ejos  Tignosceret,  vesirde  Tiriuiis  titu- 
1o8,  veslr»  pieialrs  est  frnctus.  Coi  coiifldo  etiam 

*  In  omnibus  Codicibus,  LHcensem.  Verumiamen 
qui.i  iu  seqiicnli  cpislola  ei  iii  exctisis  el  ex  bistoria 


smnptoris  impulsu  iii  liaec  incidisse  noscuntur  iu 
quibus  liberum  non  1ia1)uere  judicium.  Ne  iiaqnc 
resipisceutiiiin  desideria  mora  longior  Taiigarei,  vd 

constet  rccium  nomon  hujus  cpiscopi,  Lucentium 
scribere  hoh  dubiuwiaus. 


717  EPISTOLifi  DECRETALfiS.  —  LEOMIS  PAPiC.  71^ 

incttriost  teiliUs  l^mere  alMfnos  «e  «ine  discre-  A  nore  geudare.  Sfiioducii  vero  Oori,  ut  mefliiiiii  veer 

tra  clementia,  eti^m  i|wi  poposeimos.  Sed  saeerd<i- 


lioM  sesciperet;  injttActum  ett  ab  apoatoliea  eede 
direetie,  ot  in  eonsortium  su«  delibcrationis,  ascito 
Coustaminopoliianai  urbis  antistiie,  et  |iesti|entiji 
fCQnilgis  uoa  admituniur  ol  sanitatis  remedia  non 
i^ntur.  Qua  iodustria  in  omnibos  qom  nequiier 
g^loountemoodaiidiscelerem,  jttvaateilominD,con« 
seqttetur  effeetum,  ^  reparationi  pacis  eedesiasiicas 
<i|^n71*^'**  vosira  pietae  dignolor  adjungore( 
lii  vol^is  113  regnoniilMis  et  l>m  regmim  inira  vos  bsr 
l)ere  mereamini,  el  cailioUcam  Hdem  nu4ta  falsitas 
jviolot,  nuUa  lisresis  inqoietet,  nec  cttiqnam  liceai 
doeiriiiam  evangelieam  deserere  ei  sacerdoiati  bo- 

#  JKffi.,  Brbl.  Reg.,  Esc.  i,  mUU 


iOit  provineiarum  omnium  congregari  prmsenlis  iem- 
poris  necessitas  nulia  railone  permittii,  qooniain 
Mi»  provinclm»  o  quibus  maximo  aoni  evocandi, 
inquieianie  Jbeiio,  ab  Ecdosiis  sqis  eoe  non  pati^i* 
tur  at)cedere.  Unde  opportuniori  tompori  propiiiato 
Doroino,  com  flrminr  fuerii  resiiiuta  secoriias.  ju- 
beai  vesira  clemeniia  reser<vari.  De  qua  re  plenlMf 
imer  eaetera  apud  pieiatem  vostram  poienini  alio* 
gsre  quos  misiuiiie  «.  Daium  ▼  l^us  Junif s,  Adelpbio 
viro  clarissifflo  eonsule. 


LU 

EPISTOLA  LEONIS  AD  ANATOLIDM  CONSTANTINOPOLITANDM  EPISCOPDM. 

Pfi  m$  qui  hfPTtliporum  erroribus  mei^  «e/  vo/iia(al«  impli^Qn$^r,  ui  p^r  iotisft^ip^tm  ob 
ecclesia  suscipiflnlurf  el  uf  licereUcfirum  nomina  a4  aU»rt  tiof  reci$en(ur. 

Lco  episcopus  Anatolio  episcopo.  B  ^^  inleliei  syoodo  yiiidirjiroMl»  ui  buinilium  (folrum 

Licetsperem  dilectionem  tuam  ad  omne  opus  bo-     iiispUeila«emd»rrogaMii9S«umpr«|udiciisaggravaronU 

81  forie  resipiscuni  ei  a  facii  sul  defensione  cessaiitcs 
in  condemnati<)Hem  firoprii  convertuiiiur  erroris,  h:>- 
rttm  si  satisfactio  ialis  accedii,  qu»  non  reruiandi 
videamr »  niaiurionbus  aposiolicaB  s,edis  eonstliis  rr- 
serveior,  ul,  eiaminalis  omnibos  atque  perpen^is,  de 
ipsis  eonim  agniilonibus  quld  consiitui  debeai  78 
sesttmeUir.  Neque  prius  in  Eedeaia ,  cui  te  Dominus 
Yoluil  pnrsiJere,  ciijusquam  ialium,  ut  ante  jam  scri- 
piiiDUS,  nomeo  ad  aliare  reciletury  quam  quid  de  his 
consiitui  debeat  processus  ostendat.  Decommonito- 
rio  vero  a  clericis  dilocilouis  tuae  nobis  obUiQ «  ne- 
cessariiKO  noh  foit  episiolis  quid  vidcreiur  inserere  ^ 
cum  sufficeret  legalis  cmicla  commiiii ,  qoorum  ser* 


iium  esse  devotam,  ut  tamen  efQcacior  lua  fif  ri  possit 
industria,  iiecessariuni  et  congruum  fttil  frairos  lueos 
Lnceiitiuio  episcopiim  ci  Basiiium  pre^^byierum ,  ui 
promisimiis,  dcslinare;  quibus  iiia  dileciio  societur,  ui 
iiiliii  in  bis  quae  ad  universalis  Ecclesias  staium  perti- 
iieni,  aut  dubie  agatur  aui  segniier  :  cuui  res.denti- 
iMis  vobis ,  quibus  exsecuilonem  nostrs  dispoeilionls 
jtiJHusimus,  ea  possiiit  agi  cuncta  upoderaiione,  o^  iiec 
|)cnevoleiiliae  pariesnecjusiiiiae  npgligsutiir,  sed  abs- 
qne  persotiarpm  accepiiooe  divinum  in  omDJbus  ju- 
dicium  cogiietur.  Quod  ut  recia  obsei  vamia  valeani 
{Ciialodire ,  catliolicae  ptimiius  fidcii  servetiir  iiOegn- 
tis ,  et  qui:i  per  .oroiiia  ^uj^iisia  ei  anlua  via  est  qiige 


ducit  ad  vitaro  ,  neqtie  in  sinislram ,  iieque  in  dextc-  G  mone  ex  omnibus  diligeoiius  insirueris.  Adaiiere  ita 


ram  ab  ejns  tramite  devielur.  Et  quia  evangelica  et 
aposiolici  fides  omncs  exj)ugnat  errores ,  et  ab  uno 
laiere  Nestorium  dejicii ,  et  ab  alio  Eui ychetem  et 
participes  ejus  elidii ,  liaiic  fcgulam  mementoie  ser- 
vandam,  ui  quicunquo  in  illa  synodo  ^  qiias  noinen 
synodi  nec  habere  poterit  nec  meretur,  el  iii  qua  ma- 
levoleniiam  suam  Dioscorus,  imperitiam  autem  Juve- 
nalia  osiendit ,  dolent,  ut  diieclionis  tuae  rclaiione 
comperimus ,  se  metu  vlctos  et  terrore  superatos  ad 
consensum  scelestissimi  judicii  potuisse  compelli ,  et 
communlonem  catiiolicaiQ  obtiiiere  desiderant,  sa- 
tisfactioni  eoruno  pax  fraterna  praestcior;  ita  ut  nnn 
dubiis  professionibiis  Eutycbeiem  cum  suo  doginate, 
comqne  consortitius  suis  anathetnatis  cxsecratione 


que,  frater  cli^rissime,  ut  quae  Ecclesiae  pei  con- 
gruunt  fideliter  et  tfficaciier  cum  his  fratribus,  qi  os 
lantx  rei  idunco:«  actores  eljgirou^;  exseqiiaris  :  pras- 
scrlitn  cuni  et  ipsa  vos  causse  ratio,  spesqiie  divini 
auxi  ii  cohoiictury  ei  clemeDlissimorum  principum 
lam  sancu  sii  fides ,  taio  reli^ipsa  devotio^  ul  in  eis 
oon  soluro  GhristiaKum  p  sed  etiam  sacerdoialem  ex- 
periamur  affeciuin.  Qui  uLiquo  pro  ea  pieiate  qua  se 
esse  Dci  famulos  glorjauior ,  omnes  svggesUones  ve- 
str^s  fidei  caihoUc^  profuturas  digoanter  accipient , 
ui  ipsoruio  qooque  opere  ei  pa^  Christiaria  reparari 
e.t  erjror  impius  pos»i]l  al^oleri.  Ac  sl  de  ali«|uibus  am- 
plius  fuerit  deliberanJum,  ccleriter  ad  nos  rel>»tio  di- 
rigatur^  ul»  pertra£tata  quflitaijS  causariim ,  no&t*  a 


4Wnd'  miient.  De  bis  autem  qui  in  hac  causa  gravius      quid  observari  debeai  sollicitudo  cpnsliluai.  D.itum  v 
peecaverunt,  et  ob  hoc  supetiorem  sibi  locum  in  ea-      Idus  Junias^Adclpbio  viro  cbrissiino  consule. 


LIII 

EPISTOLA  LEONIS  AD  HARTIANDM  ADGUSTDM. 
De  dtrecta  ticts  suce  legatione  Consianlinopolim  pro  Cholcedonensi  cof^cilio  faciendo, 

Leo  eplscopus  Mariiano  Augnsto.  stra  ut  synodum  quain  ad  reparandam  Orienialis  Er- 

Po^c^nm  q^idem  a  fslorfosissima  dementia  \er     clcsi«  pacem  etianDi  a  nojWe  peiitaro  necfssariam  jui  i- 


7^^  COLLeCTIU  CANOiNllM  S. 

catis,  aliquaiilispcr  ^lifferri  ad  tempos  opporlunitH 
juberelis,  ui  liberiorlbtis  ab  omni  pcrtiirbatione  ani- 
mis  bi  f\twqne  episcopi,  qoos  hostitilatis  metus  deti- 
nel«  convciilrcni.  Sed  quia  plo  studio  bumanis  nego- 
tils  diviiia  pra^poiViiis ,  et  rationabiliter  ac  religlose 
regni  veslri  viribus  creditis  proruiurum ,  si  nulla  sit 
in  sacerdotoin  smibus  dissoiiantia,  nulla  sil  iti  Evan- 
gclii  pncdicaiieiie  discordia ;  ego  etiam  vfstris  dis* 
positionibus  non  renitor,  optans  ut  in  omnium  cordi- 
bus  c  ilkolica  fides,  qu»  non  polest  nisi  una  esse,  fir- 
nie  ur.  A  ciijus  tntegriiaie  et  Nesiorius  aiitea  et  nunc 
Kiityclies  diversis  quidem  callibus,  sed  impieute  non 
iinpari  deviarunt,  aboininandi  prorsus  in  persuasio- 
nihus  suis,  qiias  contra  sincerum  veri  lumiois  fonlKm 
dki  ccenosis  lacubus  diabolics  falsiutis  bauseruiit. 
rrior  itaqiie  synodiis  Epbesina  Nestorium  curn  dog- 
maie  siio  meriio  justeque  damiiavit ;  et  quisquis  in 
illo  errore  pcrsistii ,  ad  nullius  potest  spein  remedii 
pei  lincre.  Sequens  vero  in  praedicta  civltate  non  pos- 
suin  vocare  conciliuiu,  qnod  in  eversioiiem  fidel  fiiisse 
coiisiai  agilatum  :  quodque  vesira  cleineniia  amore 
vcriiaiis  catbollcis  adfutura  altud  statueudo  cassabil, 

•  JEin.,  Ksc.  4,  Tol.  I,  PauiMsio. 


ISIDORO  HISPAL.  ASCRIPTA. 


TzO 


A  glorlosissime  imperator.  Cnde  per  i|i8nm  Doininum 
nostriim  Jesum  Christttiii ,  qui  regiii  ve&iri  aucior  ei 
rector,  obiestor  et  obsecro  clemeoliam  veslrain 
ttl  in  prxsenii  syiiodo  fldem  quam  beati  Palres  no«trl 
ab  aposlolis  sibi  iraditain  praedicarunl  non  paiiafflini 
quasi  dubiam  relractari ;  et  qux  oiim  majoniin  sont 
aui  ioriiaie  damnata  redivivis  noii  permiilatis  eoDaii- 
bus  excitart  :  illudque  potius  jiibeaiis  ut  aniiqu»  Ni- 
c»n»  synodi  constiluia,  remota  baereticomai  inter- 
preiaiione,  perinaneani.  Nec  mequoqne,  ui  voluti 
vestra  clementia,  ab  illo  credaiis  abesse  eoncillo, 
73  cum  in  bis  fratribus  qnos  direxi ,  id  esi  Paseha- 
sino  «  el  Lucentio  episcopis,  Bonifacio  el  Baulio 
presbyteris,  sed  et  fraire  meo  Juliano ,  qnein  eomm 
volui  esse  participein,  eiiiim  mea  sit  aistimanda  pras- 

B  sentia,  quos,  auxiliaiite  Cbristo,  lia  aciuros  esse  oon- 
fido,  ul  ea  qu«  Domiiio  noslro  placeant  decernanlnr, 
aceedeiiie  pieUtis  vesirae  studio ,  quod  ei  paci  pro^lt 
el  religionis  cuslodix*  ac  veriiatis.  Datuni  vi  Kalendas 
Jullas ,  Adelpblu  viro  clarissimo  consule  •  aera  ^  qua 
supra. 

^  Esc.  4,  ara  ccgclxxxix.' 


LIV 

EPISTOLA  LEONIS  AD  SYNODUM  CHALCEDONENSEM. 

/n  qua  hortatur  per  legatos  suos  Bei  saeerdotes  ut  secundum  Seripturas  saaas  euncta 

disponerent, 

Leo  eplscopus  sancix  synodo  apud  Cbalcedonem  C  ignorare  quld    ex    antiqua    iraditione   crcdamas , 


consiiiuia!. 

Oplaveram  quidem,  dileciissimi ,  pro  nosiri  cha- 
riUie  collegii  oinnes  Domini  sacerduies  in  uiia 
catbolicae  fidei  devoiione  persisterc ,  nec  quein- 
quaro  gratia  aut  formidiue  poiesiaium  sdecularium 
depravari ,  aui  a  via  veriiaiis  abscedere.  Sed  quia 
iriulia  sanpe  quae  poeniiudinero  possint  generare 
proveuiuiii,  ei  snperat  culpas  delinqueniium  mi- 
sericordia  Dci ,  atque  ideo  suspendiiur  uliio  ui 
po^sii  locuni  babere  correcilo ,  ampleciendum  esi 
cleiuenlissiini  princlpis  plenum  religione  consi- 
liuiii ,  quo  sanciam  fraiernitatem  vesiram  ad  de- 
siruendas  insidias  diaboli ,  et  ad  reformandam 
ecclesiastidam  pacem  voluii  convenire ,  beatissimi 


non  i>oiesils  dubiiare  quid  cupiam.  Unde ,  fratres 
cbarlssiml,  reJecU  peuiius  audacia  dispuiandi  cuo« 
IM  fldem  diviniius  inspiraum  vana  erraniiQin  In- 
fideliias  conquiescal,  nec  liceat  defendi  quod  uun 
licet  credi  ;  cum  secundum  evangelicas  auctori* 
laies ,  secundum  propbeticas  vores  apostolicani* 
qne  doctrinam ,  plenissinie  ei  lucidissirae  per  lit*' 
teras  quas  ad  beatae  nierooiiae  Flavianum  episco- 
pum  misimus  fuerii  declaraluin  quae  sit  de  sa- 
crameiiio  iticamaiionis  Doniini  nostri  Jesu  Cbristi 
pia  et  sincera  coikfessio.  Quia  vero  noo  igoora- 
nius  per  pravas  aemulationes  roultarum  Ecclesia- 
rum  staium  fuisse  torbaium  plorimosque  episco- 
pos  quia    hoprcsim    non    reciperent   sedibus   suii 


reiri  apojioli  jure  aique  bonore  servato  ,  adeo  D  pulsos  et  in  e^siiia  dt-porutos ,  aiqoe  in   loeu» 


ut  110:«  quoque  suis  ad  hoc  litieris  inviiaret,  ul 
veiierabili  synodo  noslram  prafsentlam  piaebere- 
inus  ;  quod  quidein  nec  necessius  temporis,  nec 
ulla  poierai  co.isuetudo  perniiitere.  Tamea  iii  his 
fratribus,  boc  esl  rascbasino  •  el  Lucemio  cpi- 
scopis,  Boniracio  et  Uusilio  presbyleris ,  qui  ab 
apoatuiica  sede  directi  snni ,  me  synodo  vesira 
fraierniias  a>siimH  praesidere  ,  non  sejuncum  a 
vobis  prafseniiam  meani.  Qui  iiunc  in  vicariis 
lueis  adsuin ,  ei  jam  duduin  in  fidel  catbolicie 
pr.Tdicatione   non    desuin ,    ul   qui    non    poicsiis 

«  /Em. .  iJibl.  Bfg.,  Tol.  1,  Paniiasio. 


superAiitum  alios  subsiiiuios ,  his  rrlroitus  vnlne- 
ribus  adhibcatiir  modlcina  jusiitiae,  nec  qulsqii^m 
iia  careal  propiijs,  ui  aUer  uuiar  alienis,  cam, 
si  (at  cupimus)  errorem  omnes  relinqiiuni,  ne- 
niiiii  quidem  penre  lionor  debeai ,  sed  illis  qoi 
74  P''^^  '^^®  laboraveriinl ,  cuui  omni  privilegio 
suo  oporieat  jus  propriom  reformari.  Prloris  au- 
teiii  Epbesinx  ^ynodl ,  cui  saneiae  niemorlae  epi- 
scopus  Cyr.llus  tunc  praesedit»  cpolra  Nesioriun 
spccialiter  siatuia  permaneanl,  ne  tunc  daranau 
impieias  ideo  sibi  in  aiiquo  blandiatur,  qui4  Eviy- 


«I  EPISTOLil:  DECnETALES.  -^  LEONIS  PAVM.  725 

chcs  josia  exsemtione  pcrcellilur.  Piiritas  enim  A  Eutlchianam  com  suis  anrtoribos  eomlemnat  pa- 
fidei  atqne  doctrinx »  quam  eodem  qiio  sahcti  Pa-  ritcr  et  persequitur  pra?iiaiem.  Daiuiu  f  i  Kalen- 
inss  nostri  spiriiu  praedicamus,  et  Neslorianam  ei     das  Julias,  Aifelpliio  viro  clarissimo  consule. 


LV 

EPISTOLA  FJOSDEM  LEONIS  AD  MARTIANUM  AUGUSTUM. 

/n  gua  de  ejui  gratulalur  fide^  qum  in  Chalcedonemi  conrilio  gesta  est  de  Anatolio  ConstaU'' 
linopolitano  epiicopo  qui  in  eodem  concilio  Alexandrinam  et  Antiochenam  EccUiiae 
conlra  conslituta  Nictena  per  ambitum  Hbimei  voluil  subjugare. 


IjCO  eptscopus  Martiano  Augusio. 

Uagno  niunere  nii.«dricordiaB  Dei  totius  Ecclesiae 
callioli&'R  multiplicata  sunl  gaudia,  cum  sancto  et 
gl:irloso  clemenii;e  vestrae    siiidio  perniriosissimus 


dnin  suae  consecratioiiis  auctores  ejus  initia  tiiu- 
barent  ,  beiiigniores  circa  ipsiim  quam  jo^^tiores 
esse  voluiinus ,  qoo  perturbaiiones  omnes  quae  ope- 
rante  diabolo  fuerant  excitatde  adbibitis  remediis 


«rror  ekstinctus  est,  ut  labor  noster  citius  ad  de-  i^  lOniremus,  quas  illum  modesium  magis  quani  im- 


ftlderatuni  perveniret  effectum  »  quem  Deo  ser- 
viens  principatns  et  fide  et  potestaie  Juvisset.  Quia 
etsi  in  virtule  Spiritus  sancti  inter  quaslibet  dis- 
aensiones  per  sedis  apostolicac  faninlatuin  Evangelii 
erat  defeudenda  libertas ;  manifestior  lamen  ap* 
paruit  gratii  Dei,  qu»  praestiiit  mundo  ut  in  vi- 
ttoiia  veriiatis  auctores  lantum  violaiae  fidei  de- 
perireot,  et  sua  iniegriias  Ecclesiae  reddereiur. 
Bellum  igitnr,  quod  pacis  nostrc  inimicus  c\ci- 
laveraty  adto  feliciter  dextera  Domioi  pugnaule 
confrnetum  e§t ,  ut  triumpbante  Gbristo  omnium 
seeerdotum  essei  una  vicioria,  et,  coruscante  lu- 
iiiine  veritatiSt  aola  erroris  tcnebrae  cum  suis 
assertoribus  pellerentur.  Nam  sicut  in  ipsa   Do- 


moderatum  facere  debiierunt.  Qui,  etiamsi  prar- 
cipuis  meritis  optimoque  jodicio  legitime  fuissel 
ac  solemniter  ordinalus,  contta  reverentiani  la- 
men  canonum  paternoruiny  coiitra  statuta  Spiri» 
tus  saiicti ,  contra  aoiiquitalis  exempla  nullis  pos- 
set  suffragiis  adjuvari.  Apud  Gbristianum  et  vere 
religiosum ,  vereque  orthodoxum  priiicipein  lo- 
quor :  inultuai  Auatoliiis  episcopus  proprio  detrabii 
meriiOy  si  illicito  crescere  optat  augmeiito.  Ilabeat, 
sicut  optauius ,  Gonslanlinopotitana  civiias  glo- 
riam  suam  ,  et  protegente  Dei  dextera ,  diuturno 
clementiae  vesirus  fruatur  imperio.  Alia  lainen  raiio 
est  reruin  saeculariuin ,  al!a  diviuarom ;  nec  proeter 
illam  petram  quam  Domiiius  iu  tundamenio  po- 


wini  resurreciiooe  credenda  ad  corroboranda  ini-  q  suit  stabilis  erit  ulla  construclio.  Propria  perdif 


iia  lldel  multum  securitatis  accessit»  quod  quidam 
«posloli  de  corporea  Domini  Jeso  Christi  veti- 
Hitedttbitarani,  et  visu  atque  coulactu  fixuras  cla- 
voriiir*  et  vulnus  lanceae  perscrutando  ambiguita- 
lem  conctiSy  dum  ambigiint,  abs  uleruni ;  ita  nunc 
quoqoe  •  dum  aliqnorum  iofidoliias  confiitatur,  oin- 
nium  baesitantlum  eorda  firmaia  sunt,  et  iH-ofecit 
nniverais  ad  jlluminationem  quod  quibusdam  in- 
iolit  caecitatem.  In  quo  opere  digne  et  ja!>teex- 
suliai  vesira  clemeatia  .  qirae  fideliter  proprieque 
proepexii,  ut  Orienbilibus  Ecclesiis  diabolicae  in- 
stdise  non  nocereni,  scd  ad  propiiiandum  Deum 
efilcaciora  obique  offeirentiir  btdocausta ,  qiiando 
per  medlalorem  Dei  et  hominum  hominem  Chri- 


qui  indebita  couciipiscit.  Saiis  sil  prxdicto,  qiiod 
vestrae  pietatis  auxilio ,  et  mei  favori:»  asscntu 
episcopalnm  taniae  urbis  obiinuit.  Noii  dedignelur 
regiam  civitatem ,  quain  apostolicam  facere  non 
potesi  sedem  ,  nec  ullo  modo  sperei  quod  per 
aliorum  offensiones  possit  augeri.  Privilegia  eniiu 
Ecclesiarum  sanctorum  Patruin  canonibiis  inst  tuta, 
et  venerabllis  Nicaejoae  synodi  fixa  decrctis,  nulla 
posiiunt  improbitate  convelli ,  nuita  novitaie  mii'- 
tari.  In  quo  opere,  auxiliante  Cbristo,  fidelitcr 
exsequendo  necesse  esl  me  pcrscverainem  fxlii- 
bere  fainulalum ,  quoniam  disprnsatio  milii  crediia 
est,  et  ad  meiim  tendit  reaium,  si  palernatuin 
regulae   sanclionum  i   quae  in   synodo   Nica»na  ad 


•iom  iesum  eadcm  confessio  plebiom ,  eadem  sa-  D  lolios    Ecclebiae   regimen    Spiritu    Dei   instruenic 


cenlotum  »  eadero  esset  et  regum ,  gloriosissime 
lili  ei  clemenlissiine  Augu>te. 

Hit  autem  propter  qiiae  cuncta  facia  est  con- 
gregatio  aaeerdolum  bono  ei  opiabili  75  ^l^^c  ^^^' 
positis,  miror  ei  doleo  qond  pacem  universalis 
Cctlesiae  divinitus  reformaiam  ambiiionis  rursus 
«ptritus  inqoieset.  Quamvis  enioi  necessarie  sibi 
fraier  meus  Anatolios  consolaisse  videatur,  ui  or- 
diitniornm  soororo  errorem  deserens  in  assensam 
[Diht,  A^sr.,  »eoiom]  caibolicae  fidei  salubri  corre- 
ciione  Iransirel ;  cuslodire  lamen  deboit ,  nt  quod 
rtUfo  Leueficio  noscitur  conseculos  nullius  cupi- 
«liutie  pravitaie  twbaret.  Nos  enin  veslrae  fidei 
€i  iniorvcntionis  habentes  intuitum,  cum  secun* 


suni  condiiae  ,  me  quod  absit ,  connivente  vio» 
lentur,  ei  major  sit  apud  me  unius  frairis  rfh 
luntas  quam  universae  doinus  Domini  coininuriis 
utillLts.  Et  ideo  sciens  gloriosam  clementinin  ve- 
stram  ecclesiasticae  siuderc  concordi^ ,  et  liis  qiinB 
pacificae  congruunt  unitati  piissimum  praesiarc  cuii- 
sensnm ,  precor  rt  se<lula  suggestione  vos  obse- 
cio  ut  ausus  improbos  uniiaii  Ghrisiianse  pacique 
contiarios  ab  omni  pietatis  vebtne  abdicetis  as- 
sensu,  et  frairis  mei  Anatolii  nocituram  i;si»  si 
perstiierlt,  cupidilatem  salubriter  comprimatis  :  ne 
ea  quae  vestrae  gloriaB  alque  temporibus  iniinicA 
sunl ,  cupiens ,  major  suis  velit  essc  prioribus , 
liberumque  illi  sit ,  quantis  poiuerit  spleiiderc  vir< 


'23  COLLECTIO  CANONUM  S.  ISIDOUO  HISPAL.  ASCRIPTA.  '       ^£4 

liiribus ,  qnarum  qmi  aliter  pariiceps  erit ,  nisi  A  ntB  Eccleslx  sine  ullo  exemplo  conira  staluu  ca- 

nonum  episcopum  ordinare  prxsumpslt,  qiiod  111« 
amore  reparanilis  fldei  et  pacig  studio  re:ractare 
cessavimus.  Abstineat  ergo  ab  ecclesiasticarum  in- 
juria  regiilarum,  et  illiciios  declinet  excesaus,  ne 
se  ab  universali  Ecclesia,  dura  inimica  paee  leii- 
tat,  abscindat.  Quein  opio  magis  ifrepfeben<;ibi- 
liter  agentem  diligere  qiiam  in  hac  prapsumpiion»*, 
quae  illum  ab  oinnibus  separare  poierit,  perdii- 
nre.  Fraler  autem  ei  eoeptscopns  meus  Luciauus, 
qui  cbm  filio  meo  Basilio  diacono  cleineniiai  ve- 
slrac  ad  me  scripta  poriavit ,  omni  devotioiie  par- 
tes  su^cepiac  lega^ionis  Implevtt,  qiii  nuii  est  aesii- 
niaiidus  negotio  defuisse,  qiiein  potius  causa  de- 
^erult.  Datum  xi  Kalendas  Julias  <^  Ucrfeulano  vird 


cliaritate  mae^ls  voluerit  ornari  quam  ambitione  di- 

atendl.  Hauc  auiero  improbi  desiderii  eonceptio- 

nem  nunqiiam  quidem  debuit  inlra  cordis  sui  re- 

ripere   secretnm ;  led  cum   illi  fratres  ei  coepi- 

lcopf  mei,  qni  vice  niea  aderant,  obviarent,  ab 

ilUcito  appetitu   ea  eoram  Baliem  coitiradictione 

cessasset.  Nam  et  vestrae  pietails  apices,  ei  ip- 

flius   scripta   declarani   legatos   sedis   apostolicae, 

sicut  o.portuii ,  contradiciione  justissima  restilisse, 

ut  inexcusabilior   esset  praesamptio   qu%   se   nec 

Increpata  cohiberet.  Unde  convenit  fidei  vestrae  vel 

glorix,  ut  sicnt  baeresis  Deo  per  vos  agente  de- 

structa  est,  ita  eiiam  omnis  ambiius  retundatur. 

Agile  quod  et  Cbrisiianae  est  probitatis  et  regiae, 

bi  predicius  episcopiis  pareat  Patribus ,  consulat  B  clarissimo  coiisule ,  aira  ccccxc. 

paci ,  neque  siM  (k^liimet  licuisse  quod  Aniioche- 

"*  iSiii.,  Oibl.  Reg.,  Esc.  4,  Tol.  1,  Ger.,  Junias. 


:£=±: 


LVI 

EPISTOLA  LEONIS  AD  ANATOLIUH  GONSTANTINOPOLITANUM  EPISCOPUM. 

in  oua  imprifHis  eumderh  episcoputk  de  fide  in  Chalcedotienii  toneilfo  taudat  :  deinde  arguii 
inum  quod  eonira  Niceendm  synodum  Alexandrfnnm  aique  Aniiochefiam  ecelesias  sibi  sub" 
dere  voluissei. 


Leo  episcopus  Anatolio  £plscd|to. 

|Jf0  Manifesiato,  sicut  optavimus,  ptr  gratiam  Dei 
luMine  evangerK^  veritatis  et  ab  unilrersali  Ecclesia 
ticniiciosissimi   erroris    nbcte  depulsa  iheffabiliter 


novit  vetiiia ,  nec  gatidefe  conti^ssis  4  dtfm  inordinaiA 
pravoque  pfocessu  Imimiiilarum  tran«gressionum  au- 
gentur  exdessiis ,  et  crebrescunt  (hilpaft,  qna!  tnl^* 
raia^  sunt  sttldio  fepafandae  fidei  el  amore  concor- 


gaudeamus  ih  Domino,  quod  cfeditde  nobis  dispen-  ^  dix;  Post  lltii  itaque  ordinationiil  tusb  noil  iitco(pai4 


Hationis  labor  ad  desideratiim  pervenit  efTectunfi , 
licut  etiam  epistolae  inae  leltus  eloquiluf,  ut  secun- 
dum  a|K>stolir^m  dociiinam  id  ip^ium  dicamus  om- 
kiei,  el  non  aint  iii  nobis  scbismata ;  simiis  autem 
perlecti  in  eodem  seiisU ,  et  in  eadem  sententia.  In 
elijus  operia  devotione  gratulamnr  dilectionem  tuarn 
csse  consortem,  ut  et  corrigendis  lua  prodiesset  iii- 
dustria,  ei  ab  omni  to  deviantium  parlicipatione  pur- 
ift:ifes.  Decessore  enim  tiio  beatae  memorlx  FIavi;mo 
propter  ddensionem  c:itboIicae  teritatis  ejecto ,  non 
imroerito  credebatnr  quo<l  ord.natores  tui  conlra  sah- 
ciorum  eanonum  conslitota  viderentur  sui  similem 
fon^ecrasse.  Sed  adfuil  mlsericordia  Dei  in  hoc  te 


principia ,  post  consecrationem  Antiocheni  ep  acd- 
pi ,  4uam  tibimet  conir.i  canouicam  fegula^  viil- 
dicastl,  doleo  etiam  in  hoc  dilectloneni  luam  tis^. 
pfolapsam ,  ut  sacrallssimas  Nicaenorum  canonuia 
constitulioneft  cotiareris  infriiigere ,  tahquam  oppor^ 
tune  se  tibi  hoc  lempus  obiulefit ,  qtio  s^cundi  hd- 
noris  privilegiiim  sedes  Alexandrina  perdiderit,  et 
Antiochena  Ecclesia  proprieiatlim  teriiae  dignitati}i 
amiserit  1  Ut  bis  locis  juri  tuo  suldHls  oinnes  me« 
tropolilaui  episcopi  proprio  honore  pfiventuf.  Qui^ 
bua  InaUditis  et  nunquam  ante  tentatis  iia  ptstvt* 
niris  eiceaslbua ,  ut  sanctam  s^noduth  ad  exstlri- 
guendam  solutn  hsereslm ,  et  ad  conflrmalionein 


dirigeus  atque  confirmaua,  ot  mnlis  principiis  bene  ^  fidei  catbolicai  studio  Christianiasimi  pfiiielpis  coti 


uiereris,  et  non  te  judicio  boininum ,  sed  Dei  profe- 
ciiim  benlgnitate  roonstrares :  quod  vere  ita  acci- 
piendUm  csl  si  hanc  divini  muneris  gratiaift  alia 
oOensione  hon  perdas.  Virum  enim  caiholicum  et 
|ifaecipule  Dbmfni  aacerdoiem  sicut  nollo  errore  im- 
flicari ,  ita  nUlla  oporiei  cupiditaie  Violari.  Dicente 
quippe  ScHptura  sancl^  :  Posi  cohcupitcentias  luat  ne 
eas ,  et  a  wluntate  tua  avertere ,  roultis  mundi  bujus 
tllecebrls,  muliis  vauitaiibus  fesisli^nduiii  est,  nt 
verae  continentiae  obiineaiur  integritas  ;  ciijus  pfiina 
'est  labes  superbia ,  inititt.n  tranisgre6sionis  et  origo 
^'<kcati.  Quoniam  mens  poientiae  avida  nec  abstinere 

^  liibl.  I^eg.,  E«c.  4,  Cer.,  Tol.  1,  crebra  sunt. 
^  f;x  n1i|eis,  prdctcr  A!v.  et  Urg.,  iu  qnibus  , 


gregatam  in  occ;islooem  ainbitus  tfahas ,  et  ot  con- 
niventiam  suam  tibi  deifat  impellas ;  tinquam  refu- 
tari  iiequeat  qiiod  iliicite  Voluerit  ^  muUliudo,  et  illa 
Nica^ndruiii  eanonum  per  sanctom  Vere  Siiirttum 
ordinaia  condiilb  lYi  aliqirs  unquaih  ait  pnrte  fesolu^ 
bilis.  Nulla  sibimet  de  mnltipllcaiiotte  cougfe;.'aiioiils 
syuodalia  «ionciria  blaudlantur,  ii^que  trecentis  illis 
et  decem  et  <*  ocio  coplobior  numenis  sacefdotuiii 
vel  coinparare  se  andeat  vel  pra^fbrfe ,  cum  tanto 
divini:iia  prtvilegto  Ntcaena  sit  ^ynodus  consecfatat 
ui  siv6  j^t  pauciorcs,  aive  pef  plnres  ecclesi.istica 
judicia   ceiebfentuf,   oniili  penitUa  atictontale  sil 


voluit. 


lu  caeteris ,  praeter  AIV.,  aiifae. 


m 


EPISTOU/E  DECRfiTALES.  —  LEONIS  fkVJE. 


mt%i* 


vMMimi  i|uuU|iiid   ab  itloruni  fnerii  coQsUiulioiio  A  inU  ad  apostolicx  ^edis  (ransmissa  notiijam,  cni  alj^ 


diver»um.  Nimcs  ergo  Jubc  inprobai  nimis  prava 
suni ,  qutt  sar raiisaimis  caooaibua  inveDiuoiur  ease 
ct»iMraria.  \n  77  (oiiua  Ecclesias  periurbaiionem 
superl)a  luec  iendii  elatio,  qu«  iia  abuti  voluii 
eoBCilio  synodali,  ui  fraires  in  fldei  laniummodo 
Di^vlio  conTocaios  et  deflniiione  ejus  causae  qu» 
erai  ouranda  perfuoeloa  ad  consenliendum  sibi  aui 
depravaiido  (radocereiy  ani  ierrendo  compellereu 
lude  enirn  fraitea  noairi  ab  aposioiica  sede  direcii » 
qui  Tiee  inea  synodo  praesidebant,  probabiliter  aique 
eotisiafiler  llliciiis  ausibus  obsiiieruBi ,  aperie  recla- 
«uanies ,  ne  eonura  instituia  ^iciena  prssumpiio  re- 
probx  u^iTiUiis  assurgeret.  Nec  poiesl  de  eorum 
eoiiUadiciiune  dubilari,  de  quibus  in  epislola  iua 


iniiio  sui  caduce  dndumfiue  collaps.%  scra  imihc  ei 
inuiilia  subjicere  fomenia  voluisli,  eliciendo  a  frairi- 
bua  speciem  consensionis,  quam  tibi  in  suam  inju- 
riam  verecundla  fiiijjsti  pracberet.  Memenio  quid. 
Dominus  ei  qui  unuin  de  pusiliis  scandalizaYerit  coiu- 
mineiur,  ei  sapienier  inielli|[e  qu  'le  sit  Dei  judicium 
subiturus,  qui  ioi  Ecclesiis,  tot  sacerdf^iibus  scanda- 
lum  inferre  non  metuiu  Fatcor  cnim  iia  me  dilec- 
lione  uuiverauB  fralernitatis  obsiringi,  ui  iiemioi 
prnr:»us  in  bis»  quas  conlra  se  poscit ,  asseniiar ;  pos- 
sisque  evidenter  agnoscere  nie  dileciioni  tux  bene- 
volo  aniino  coniraire,  ut  aanjore  ainsilio  ab  «iiiver- 
salis  le  Ecclesis  periurbaiioue  contineas.  Noii  con- 
vellan?ur  proviucialiuro  jura  primaliim,  nec  privilegiis 


eC'am  ipse  conquereris,  quod  conatibus  luis  voKie*  "  antiquiius  insiituiis  metropolilaiii  fraudentur  aniisii- 


•rini  obvijre»  In  que  quidem  multos  mibi  bxc  scri- 
l^ecdo  coniuieudas.  Sed  temetipsum  quod  eis  parere 
nolueris,  dum  iJliciia  moliris,  accusas,  superflue 
nnij  concedenda  appetens ,  ei  insalubriter  contraria 
eoncupiscens,  quae  nullum  unquam  polerunt  nosirum 
obiinere  conseosum.  Absit  enim  a  couscientia  mea , 
ct  iam  prava  cupidiias  ineis  studiis  adjiivetori  ac 
mn  potius  ei  meo  et  omnium  qui  non  alia  sapiuni 
sed  iiuinilibus  coosentiiHit  opere  subruatur. 

Sancii  ilii  el  venerabiles  Palres,  qui  in  urbe  Ni* 
c»ua  y  sacrilego  Ario  cuin  sua  impieiate  damiiato, 
mansnraa  uaque  in  flnem  mondi  leges  ecdesiasiico- 
rum  canofium  condideriint,  et  apud  ros  ei  in  ioto 


tes.  Niiiil  AlexandriuA  seUi  ejus  quaiii  per  sancium 
Marcum  evangelisiam  beati  I'eiri  discipuluni  ineruit 
pereat  dignitatis,  iiec,  Oioscuro  impietatis  suae  per- 
liuacia  corruente,  splendor  tanl»  Ecclesie  ienebris 
obscorelur  alienis.  Amiocbeiia  quoqiie  Ccclesia,iii 
qua  priinum  prxdicaiiie  l)eato  aposiolo  l^clro  Gbri- 
sliaiium  nomen  exoriuin  est,  ui  paiernae^coiisitluiio- 
nis  ordiue  perseveret,  ei  iu  gradu  leriio  collocais 
nunquani  se  fiat  inreri'»r.  Aliud  <-niin  suni  sedes, 
aliud  praesideiites,  et  ma^niis  nnicuique  Iionor  est 
iutegritas  sua;  qux  cum  in  quibuslibet  locis  propria 
omaioenia  nun  perda*,  quanto  niagis  in  Cousianiino- 
polilanse  urbis  magniflcejitia  potest  rsse  gloriosa,  si 


orbe  ierrarum  In  suis  consiitutiouibus  vivuni,  ei  si  q  per  observantiain  tuara,  ei  derensionem  paterni  ca 


•quid  usquam  aliter  quain  illi  sialuere  prarsumitur, 
sine  cunciatlone  cassaiur  :  ui  quas  ad  perpetuam  uii- 
liiaiem  generaliier  instiiuia  sunl,  nulla  eoinmutatioMe 
varieitur,  iiec  ad  frivatum  Irabantur  comiuodum 
t)U3e  ad  bonum  sunt  commune  praeflia ;  ei  iD.^neuti- 
i>iis  lerminis  quos  consiiluerunt  Paires  nemo  in  jiis 
lendat  alienum  ■  ,  sed  intra  fines  proprius  aique  le- 
gilimos,  prout  quis  valuerit,  in  latitudine  se  ch^ri- 
tails  eierceai,  cujus  saiis  uberes  fructus  Constanii- 
uopoliianus  potesianiintes  ocqiiirere,  si  magis  hunii- 
liutis  vlrtule  nilatur,  qoam  si  spritu  ainbiiionis 
iufleiiir.  Noli,  frater,  alium  sapere,  sed  lime,  ei 
Cbrisiianorum  principum  piissimas  aures  Imprubia 
|ietiiionibus  inquletare  desiste ,  quibus  certum  habeo 


iiooes,  eieiemplumpiobitaiis  multi  liabeani  s.ie(T- 
doies?  ilxc  iild  scribens,  fraier,  in  Domino  horior 
ac  moneo  ui,deposito  ambilionis  desiJeiio,  ^^iurilu 
poiius  ferveaa  cbariiatis,  ^usque  viriutibus  seeuu- 
dum  doGtrinam  apeatolicaui  priiflcienier  orueris. 
Esi  eniin  pailens  et  benigna,  ei  non  «inulatur,  nou 
agit  perperain ,  noii  inflatur,  uon  est  anibiiiosa,  non' 
quserii  qu£  sua  suni.  Unde  si  chariias  n(»n  quaeiit 
propria,  qitaiilum  peccai  qui  concupiacit  alicna  T  A 
qnlhus  volo  ui  le  prorsea  abstlneas,  memorque  ais 
senientiae  qux  dicit :  Tene  quod  ietui  ne  aliui  aedfnta 
^  coroaam  iuam,  Nam  si  iiiconcessa  quaesieria ,  ipac 
te  luo  opere  aique  judicio  universatis  Goeleaiae  pace 
privabis.  Frater  autem ,  ei  coepiscopus  meos  <"  Lu- 


inodesila  te  ma^is  quani  elaiione  placiturum.  Perva-  D  cianus,et  flliusnosier  DasiHusdiacoiras,  quantom  in 


sioni  enini  tuae  In  nullo  peniios  sulTiagatur  quomm- 
dam  episcoporum  auie  seiaginla,  ut  jactas,  annoa 
facia  conscripiio»  nunquamque  a  prxdecessoribus 

*  BiU.  Aeg.,  uemo  wjuete  immdui  atLnum. 
^  Ata.,  ne  qvis  accifnat» 


ipsis  fuit,  aiudiose  his  quse  eis  fnjuuieras  adfiiemnt; 
sed  aetionieonim]usliti:i^negnvlteffectum.  Datmnif 
Kaleiidas  Juiiias.,  Heroulauo  viro  clarisslmo  conaule. 

<=  4u  reliquif»,  praeter  Alv.,  iia$ter. 

*  llibl.  Reg.,  Esc.  4,  Tol.  1,  2.  injuBtiiia. 


LVII 

EPISTOLA  LEONiS  AD  HARTIANOM  AUGUSTUM. 
/is  f  iia  gralids  ei  agit  quod  per  Chalcedonense  eoncilium  pax  Ecclesioe  eatholic(B  reddita  siL 

Loo  episcopaa  Martlano  Augnsie.  leris  oaaaa  gaudendi  •  eat ,  dun  ei  magna  diviiia 

78  NuUa  niilii  in  omiiibus  clementlc  vestr»  lit-      providcnil«  miaericordia  ,p raealitum  buoMnis  relnis 

••iiibl.  flcg.,  Fsc.  i,  Tol.  1.,  Gcr.,  gnudii. 


7^ 


COLLEilTIO  CANOMOM  S.  telbORO  HISPAL.  A6C!(ilPTA. 


ciperior,  qtMd  ecdesiastieain  piceni,  qtis  noa  nisi  A  fesira 
uniieie  pnbdlcationis  et angelic»  costodittir,  pilasiino 
siodlo  JuTsre  digoainini ,  ut  Adei  Tcstr»  gloria  non 
•oittm  iitllitate  rdpnblhc»,  sed  etiim  religionis  pro- 
Actiliosaugeaiiir,  glorioslssliAfe  Augusi^.  Unde  •  inef- 
fabililer  Deo  gratilis  a^^O,  qui  eo  iempore  quoobori- 
lura  baerelicorunn  scandata  pra^sclebai,  tos  in  imperii 
fastigto  eollof  aiit ,  ih  qdibus  ad  toiius  mdndi  saliitem 
el  regia  potentia  eC  sacfetdotalis  Tigeret  indostria. 
rtani  cum  ▼eliro  praecipue  opere  Sit  perfeeium  ^  ut 
per  synodiil^  eoncillum,  danfnails  impli  do^atis 
defensoribns,  omn^  vires  sacfilegus  error  amitieret, 
ad  ejusdem  devotionls  perUnet  palroam,  si  malum, 
qnod  in  suis  ddcibus  oppressum  est,  etiam  in  qui- 
biiscunqiie  reliqiiiis  deleatur.  Quod  facillus  clemeiitia 


indicasiii  :  et  mento  geminator  gio- 
diom  meum,cum  ? obis  religiosissime  plaeere  co- 
gnosco,  ut  et  Odes  Nicaena  soara  leneat  finnitatem* 
et  privilegia  Ecclesiarum  illibata  permaneant.  Qnam- 
vis  autem  de  praeciaro  fldei  ▼e«trae  opere  niliil  Testra 
pietas  Indlcarit,  mibi  tainen  per  Veneratorem  unt 
mecum  speeislliier  testruro,  fHtrem  meitm,  Julia^ 
ntfln  eplscdpum  innoibisse  significo«  qfiam  pio  dignait 
fueritis  responso  iiAperitOrum  toonachonim  animos 
coHibere  parlter  ^t  docere,  ut  si  illos  non  penitoi 
des^ruit  divina  mlseratto,  sentiant  se  et  didtcisse 
qOod  eredant,  et  agnovtese  quod  timeanl.  Quia  vero 
oronibus  modii  obedlendum  est  pletati  vestrafe  reli- 
glosissimaeque  voluniati,  constitiftionibus  sjrnodalf- 
biis,  qnae  milii  de  couflrmatione  fidd  catbolieae  et 


vestr^i  arbilratur  implendum ,  si  per  universas  Eccle-  '  de  h^ereiicorum  damnatione  placuerunt,  libens  ad- 

sias  deitiiitioiies  s^ncix  synodi  Chalcedononsis  apo- 

stolicae  sedi  placiiiase  doceantor.  De  qdo  qiiideln  ra- 

lio  non  fuit  aOiblgendi ,  cium  61  fidel  oninlum  subscri- 

hendo  consenaus  acce^Serit ,  qtiae  ad  me  seeundum 

furmaro  apOstollcae  doclrinae  ac  p^iernae  tlvditionis 

cinissa  esi ,  ei  p^  fratrem  lofeum  Lnclanum  ^pisco- 

piim  lalia  sd  gloriam  vestfam ,  et  ad  Coiistantinopo- 

Nianoiil  aniifttitem  scrfpla  direxetim,  qiiae  evidenter 

ostendcrent  me  ea  qu^  de  fldO  caiholica  in  praedicta 

synodo  deflnita  fucrant  approlrare.  Sed  qiiia  lii  eisdem 

liiterts  ea  quae  per  occasioncm  synodl  tnale  sunt  at« 

i^nuta  reprehenderam ,  maluit  praedictus  antsies 

fheam  gratnlationein  tacere  quam   suum  anibitum 

poblicare.  Mihi  autpm  muliiim  fiduciae  Deo  per  vos 

tipcrante  collaium  cst ,  qiiod  probasse  vos  observan- 

tiani  meam  de  custodia  caiionum  paternorum  pieiatis 


jed  senteotiam  meam;  quae  ut  in  notitlam  omnium 
saeerdotoro  Ecclesiarumque  perveniat,  vestrae  cie* 
mentias  praeceptio  ordinare  dignabitur.  Adfuturaill 
ct^o  et  spero  gratiani  Dei ,  quae  tam  sancum  tanti 
prindpis  curam  plenissimum  deslderii  sui  rmctum 
fadlat  dbtinere,  ut  Odinibus  dissentiendi  occasionibus 
amputatis  apostolieae  ubiqiie  doclrinab  pj&t  regliet  et 
veritas.  Ffatri  autem  meo  Jilliano  episcopo  noverii 
vesira  clementia  boc  ine  proprie  delegasse ,  ut  quid- 
quid  llllcad  cdstodiamfideipertinere  79  probaverit, 
meo  nomiue  vestrde  fidudiiliter  suggerat  pietati» 
qtioniam  cerlus  suin  v<*s  ad  haec  otnnla  emendand^ 
vel  defendenda ,  Deo  auiiliante  •  sufficere.  Datum  iil 
Kalendas  Aprilis,  Apilio  ^  viro  clarissimo  coosule , 
aera  ccccii. 


•  Bibl.  Reff.,  EsC.  4,  Inde. 

^  iEro.,  Bibl.  Reg.,  Esc.  4,  Urg.,  Ger.,  effeetum. 


«  iEm.,  Bibh  Reg.,  Esc.  4,  Tol.  I,  OpUo.  Ger., 


A 


LVIII 

ilPISTOLA  EJbSDEM  LBONIS  AD  HARTIANDM  AUGUSTUM. 

l)e  Proterio  Alexandrino  episeopo  ut  priorim  tuorum  decreta  tonsertet.  ei  imperatoreni 
rogat  ut  epistolam  ad  Flatianum  C0fi9iantinopolitanum  epitcopum  misiam  in  Graeum  ssr" 
monem  translatam  Alexandrinm  Ecclesia  destinaret. 


Leo  episcopua  Mariiano  Augusto. 

Puriiatem  iHdei  Chrisiianae  qua  clemeniia  ve^lra 
praefulget,  etiam  his  litieris  quas  frater  el  coepisco- 
piis  meus  fiesioriiis  detulit,  demonstrastis,  juslissi- 
xniim  fratri  meo  ^roterio  Aleiandrinae  urbis  antistiii 
mipendentes  llivorem^  quo  fhihi  per  omnia  esset  ac- 
f»eptior.  Nam  cui  vesira  pieias  testiinoniiim  perhibere 
digiiator,  indubitaoter  esset  probandus,  etiam  si  ta- 
cerei.  Sed  aeoedit  ad  gratiam,  qtiod  proprio  quoque 
sermone  cognoscitur,  et  quam  sfaicerus  sit  caiholici 
dogmatis  praedlcalor  ipsius  professione  clarescit. 
Uiide  plenissimoalTecto  dilectiodem  orthodoii  frstris 
ampksctor  et  Deo  gratias  ago  quod,  amoto  eo  qui 
Kvangelio  Cliristl  voluit  contraire  et  a  sanctornni 
pAitoin  in*eltigentia  dissidere,  t;tlem  prospeiit  Alc- 
kAiidihUe  Eteclesiae  sacerdotem  qui  praeQedotttibua 


I^rectoribus  et  fide  concordaret  et  vita.  Naro  cum 
amplecti  se  episiolsm  meam  quam  ad  beatae  memo* 
riae  Flavianum  contra  Euiychetem  impium  misi  toto 
corde  proftteturi  quid  aJiod  quam  apostoiorum  so 
os!endit  esse  disdpulum,  qiionlam  docti  ina  veritoiis 
in  luroine  stto  perroanet,  et  non  potest  esse  diver- 
sum  quod  unnm  est  atqiie  divinum  ?  Rescripsl  itn- 
que  praediclo  fratri  qiiod  debui,  aitjue  ut  In  boucio 
studio  perseveret  admonui ;  qui  sine  dnbio  consian- 
tior  erit  si  eliam  clcmentlae  vesirae  cohortationibvs 
adjuveiur.  Nec  in  aiiquo  eum  lerreat  quoruindani 
imperita  dtssensio,  qoos  paiicornm  bapretierjrnin  id- 
stigationibus  igiiorantia  fadt  obnaxios.  Qufd  ento 
sua  negligCBtia  assequi  nequeunt  opporiune  eoruin 
insinuetur  audiini.  Et  ne  memoratiis  iiovji  inferre  ei 
propria  videatur  a>»truere»  vcner^bilium  Patruoi  qiil 


7Jb  EPtSTOLi^  DFXftGtALES.  ^  LEONIS  VkVA.  730 

enlm  Eeclesise  prorneruni  scripu   releganior,  ei  A  <|ttitSa  sd  conliirbindain   noelroinm  •impllciiateni 
qtiid  beatns  Athanasius,  qnid  Tlieopliilus,  qoid  Cy- 
rillos,  quidetiain  alii  Orientales  magisiri  de  inca^ 
nailone  Doroini  senserint,  cognoscant  *.   Nec  SO 
i-epullolanlibos  decipianlur  erroribus,  qui  olim  CTaii- 


gelici  serroonis  sunt  firluie  proatraii :  quotiiam  om- 
iiesfere  lisreses  qusdiversis  lemporibiis  cxstiterunt, 
dum  sacramentuiu  corporcs  nativiiatis,  el  passio- 
iiis  ^,  ac  resurroclionis  Cllrisli  non  inielligunl,  ab 
Evangelio  detiaruut.  El  posscmus  roinus  laboralre  in 
hKreiicis  repellendis,  si  rudes  animos  ea  non  lurba- 
rent  mondacia  quae  peremit  antiquitas.  Sed  nunc,  ul 
dixi;  liic  docendi  optimus  modus  esi,  ot  paiernorum 
seiisoum  llneae  Alexandrins  plebis  el  clericoruin 
aiiribos  innolescani,  ac  si  qui  suni  qui  noslra  seripla 


episiolam  meam,  qoam  «  beala  roenorias  Klatiano 
dedi,  falsasse  perhibetlir»  ot  commutatis  quibosdaiii 
Tcrbls  fel  syllabis  reeeplorem  ^  roe  Nestoriani  erro- 
ris  asserereni ;  obsecro  venerabilem  clemeiiliaiii 
vestram,  ui  eamdem  epislolam  per  fratrem  mcutn 
Julianuin  episcopum,  vel  eos  quos  idoneos  ad  hoc 
opus  plelas  Te>tra  elegerii  •  in  Graecum  sermonein 
jubeatis  inlcgre  diligenl^rque  translalam  per  ido- 
neum  perlaiorein  sub  vesiri  signaculi  inipressitme 
deferri,  iradendam  judicibus  Alexandrinis,  qui  eam 
clero  ei  plebi  ipsius  civiiatis  cum  praedictoruin  epi- 
scoporum  prcdicalionibus,  qnibiis  et  mea  scripla 
consenliuni,  faciant  reciiari,  ul  agnoscanl  se  fara- 
ciom  bominom  fraode  ulierius  decipi  non  debere,  ei 


despiciani,  illi  sallem  qui  nobiscum  aposlolicis  sen-  s  probenlor  aposiolicac  sedis  sinceri  esse  discipuli^ 


slbos  coiigrounl  acqu'escant.  In  quo  opere  molluni 
coflsacerdoils  mei  devotione  gaudebo,  el  seaper 
ipsios  onanimilaie  laDiabory  quia  fraterna  pax  non 
nisi  in  oua  fldei  confessione  servatur. 
Quia  vero  qooromdam  haereticornro  versuta  ne- 

•  In  reliqnis,  praeler  Alv.,  reeognoicant» 
I»  Ab  bav  voce  desunt  folia  in  Esc.  4. 
«  JSm.,  Bibl.  Rcg.,  Esc.  3,  Tol.  1,  2:  9»aiii  ad 
beatm  memoriw  ttmanwn  dedL 


apud  quam  nec  EuiycbeSy  nec  Nestoriu:s»  ullum  obii- 
nenl  locum,  quia  sicul  aiios  baerelicos  ila  el  islos 
universalis  Ecclesia  damnavit.  Dalum  vi  IdusMartias^ 
Aeiio  el  Sludio  '  viris  clarissimis  coosuiibos ,  atra 

CCGCLXU. 

'  Bibl.  Reg.>  acceptorem. 
•  Bibl.  Kcg.,  detejerit, 

'  £x  reliquis,  praeter  Alv.,  in  qOo,  Stueno,  ci  Tol« 
2y  in  quoy  Siadio. 


ft 


LIX 

EPISTOLA  EJU6DEM  LEONIS  AD  MARTIANDM  AUGUSTUM. 

tn  qua  seribit  ei  dt  exsilio  Euiychetis^  ut  ad  secretiora  loca  eum  trunsferret^  quia  ubi  posiius 

erat  adiiuc  prava  doeebat. 


Leo  eplscopos  Marllano  Augusto. 

Quod  saepissiiiie  ronlla  jam  experiinenia  dociie- 
runi^sanciae  pietatis  veslrse  siudlom  circa  religionem 
Chrisiianam  gloriosis  perseverai  et  crescil  augmen- 
lisp  ei  baec  fides  vesirae  clementiae  non  solum  me,  sed 
el  oroues  Domiui  sscerdotes  eonsolatur  ei  roboral, 
dnm  in  Cbrislianissimo  pHnclpe  sacerdoialem  expe- 
riroor  affecium.  Oucm  si  Orienlalium  partium  sacer- 
dotea  sludeanl  imiiari,  nihil  scandalorum  neque  pak» 
neqoe  fldes  Chrisiiana  ratieior.  Unde  cum  Consian- 
iiuopolitauus  anlisles  ad  omnem  pielatis  profeciom 
pResenii  ciemcniiae  vestrae  doceatur  exemplo,  si  fl- 
deliler  vestris  acquiescal  hori:ilibus,  gl  habet  In 
me  sinceroro  *  gratiae  animum  tanlum  ut  quod  ver- 
bis  spondet  corde  perflcial.  Si  vero  quae  Deo  el  pie- 


C  mulia  adversus  irttegritatem  catholicam  blasphenii:i- 
rum  desperaiins  venena  profondere,  el  quod  lii  iUo 
loios  mnndiis  borrjiil  atque  damnavii,  impudentia 
majori,  ot  innocenles  decipere  possli,  evomere.  Ple- 
num  itaque  ratioOis  exislitno»  ut  Vestra  clementia  ad 
longinquiora  eom  jubeat  et  secreliora  transferri. 
Monasierio  vero  ejus  Constantinopoli  constiiolo,  in 
quo  habitatores  ipsius  monachi  evangelica  aposloli- 
caque  docirina  clrebrius  suni  el  pletiius  roborandf, 
salobrlier,  ul  arbilror,  flel,  si  is,  qui  ipsi  monaslerio 
praeposllus  esse  dicitor,  a  societate  veneratoris  ves- 
tri  Jn!iani  episcopi,  qoem  in  specolis  propter  fldeni 
illic  esse  consiitoi,  non  recedal ;  cujus  assidua  visi- 
laiioiie  profecids  serVorum  Dei  illic  habitantium 
possit  augeri.  Peiitionem  aoiem  de  fesliviiaie  pa- 


bii  veslrae  displicent,  pertinaci  inleniione  delegerit,  D  schali  gaudeo  ita  a  pietale  vestra  so<c^ptam  ot  con- 


salva  roansoetudinis  vcstrae  reverentia ,  utar  com 
omnibos,  et  pro  omnibus,  vobis  quoqoe  adnilenli- 
biis,  adversum  soperbienlem  liberiore  constaniia, 
qiiem,  quod  saepe  dicendom  est,  mallero  pro  sanciis 
aciibus  froierna  cbaritae  compleri,  gloriosissimo 
ilnperaior.  Quia  Vero  soggestiones  roeas  pro  iran- 
quilliiale  caiholicae  fldei  libenler  accipitis,  signiflca- 
tiiro  mibMratris  ei  coepiscopi  mei  Juliani  sermone 
(eogttO«cite,  Euiycheiem  impiuin  pro  suis  qtiidem 
merilis  exsulare  ;  sed  in  ip»o  su»  damnaiionis  loco 

^  In  r£li<|nis,  praelcr  AIV..  slnc^rd^. 


fcstitn  agenlem  in  reiius  Alesandriam  mitieretls  de 
errore  reinovendo,  quem  sanclc  memoriae  Tbeo- 
phili  consliiolio  videlur  Inferre.  De  qua  re,  slcoi 
scribera  dignamini,  qoidquid  ad  pleutis  vesirae  no^- 
lillani  perlaloro  fuerit,  Jobeie  roenosse,  nt  de  obser- 
vaniia,  qoam  non  licei  esse  diversaro,  qoid  poclwl- 
mom  sii  lenendoro  Ecclesia  oniversalls  agnoscai. 
Precor  aolem,  quod  vestrx  novi  cleroeiiiise  eonvenl- 
re,  nl  eos  niaiime  tueamini  conlra  omnes  Insidia^ 
qoos  uiibi  et  veslrae  maosoelodini  propter  ainorein 


ni  COLLGGTtO  CAMONUM  9,  ISIBORO  fllSFAL.  ASCRIPTA.  7:.t 

f  (ki  placere  cogaosciii»»  til  eos  CoastaormopoltU-  A  xvn  Kalendas  Maiaft»  Actio  ei  SuhIio  «  viri$  clarifsi- 
iius  episcopna  Ittdendi  non  liaboai  f.iCiilU4enK  Daium      mia  coiisulibus«  aira  qiM  supra. 

«  C«  reliifnis»  praier  Alv>,  in  <\\aO^  SttHtto,  Tul.  i,  Smdto. 


LX 

EPISTOt.A  EJCSDEM  LEONIS  AD  LEONEM  ACGBSTUM. 
De  blasphtmiis  Iffsioni  et  Eul^chelit^  eorumque  digno  anttthemate. 


l>Mi  epitcopus  LeoHi  Ati{;itsto. 

rrooiisiase  nie  meniini,  venerabilis  imperaior,  in 
caiisa  fidei,  de  qoa  clemeniiam  luain  novi  piu  esse 
B«>IHciUm,  pleniorem  humilitatis  mee  dirigendnm 
ixse  sermonem  :  quein  nunc,  auxilianie  Doniino, 


Apollinaris  dogma  delegtL,  ui  neRnia  iMm  n«  caniia 
otqiie  animm  vcriiaie  lotuiii  Dctniiuom  iioetnim  le- 
aum  Ckristum  unius  assererel  esse  nalera',  lanqnani 
Yerbi  deiias  ipsa  se  in  carnem  aaimamque  eonverte- 
reC,  et  eoucipi  ac  nascit  nuiriri  et  creseere,  cmcifigi 


(Itleii  occasioiie  persolvo,  ut  sancto  pieutis  luas  atu-  3  ac  mori,  Bepeltri  ac  reanrgere,  ei  atcendere  in  cce- 


dio  uU^is,  qnantum  arbiiror,  deesse  non  poeml  In- 
sirnctio.  Quamvis  enim  sciam  demeniiam  tuam  lit^- 
ii4inis  inaiiiHtionibna  non  egere,  et  sincerisBimam 
de  almndantia  Spiritus  snncli  bausiase  doctrioam, 
t>fficii  wei  umen  esi  et  patefacere  quod  tiiidligia  et 
prn^dicire  quoii  credis,  ut  ignis  ille,  qoem  Domtnos 
veiiiens  inisit  in  terram,  m<itu  crcbr»  meditaiioiiis 
agiutus  sic  cottcalescat  ul  rerveat,  et  sic  inQamme- 
tnr  ut  luceat.  Magiias  enim  caligiues  Cutyclilnna 
lissresis  Orieniis  partibus  inrerre  moliu  est,  et  ab  illa 
liice  qnnc,  sicut  evangelium  loquitur,  lucei  in  tene- 
Itris  et  tenebne  eam  non  comprehenderuiit,  impcri  • 
t"rum  82  oculos  tenuvit  averiere :  cumque  ipse 
iii  suam  reciderit  ca>citaiem,  nunc  in  discipulis  re- 


ittffl,  el  in  Fatris  dexter«,  unde  ad  judicandos  vivoa 
ei  moriuos  veniei,  consedere,  divin»  iantinn  esaeniiae 
fuerit,  qne  niliil  bonira  in  ae  aine  earnis  recipit  ve- 
riute :  qimniam  natura  Unigenili  «ainra  esi  Patris 
natnra  esl  et  Spiriins  sancii,  simulqtte  impasalbiiis  ; 
aiinul  eat  inoooimiilahilis  sempilemm  Triniutis  indi- 
visa  uniias,  et  consubslanlialis  a^qualius.  Utide  si 
ah  Apollinnris  perversitate  Eiilychianos  quisquc 
desii&cii,  ne  convincatnr  deiuiem  passibilein  seniire 
aiqiie  niorialem,  ei  Umen  Vtfrbi  inearoaii,  id  esl, 
Verhi  el  caniis  iinam  audct  diccre  ■  naiuram,  niani- 
fesle  in  Valeniini  et  Manichxi  iransit  insantam,  el 
mediatorem  Dei  et  homiunm  hominem  Jesum  Chri- 
sinm  simulaiorie  credit  omnia  egisse,  nec  humaniim 


(Tiidescit  qu(»d  in  auctore  defecit.  Non  longo  namque  c  in  ipao  corpus  setl  itliantasmaticam  corporis  speciem 


lemporis  iniervallo  catiiolica  fides,  qo»  esl  singula- 
rs et vera,  cui  nihil  addi  nihilque  niinui  poiest,  a 
dmibus  esi  hosUbus  oppetiu,  quorum  prior  Mestorius, 
Kui^elies  lecundus  einersit:  qui  Ccclesias  Dei  dnas 
liaii^ses  siblmet  conlrarias  tnferre  volueruiu,  ni  uter- 
qno  a  praeilicaiorihus  veriuiis  merito  damnaretnr, 
qiiia  insanom  nimis  et  sacrikgum  fuit  quod  varia 
(Nlsiiato  ambo  aenscruiii. 

Anatliematizetur  ergo  Nestoriua.  qui  beaum  virgi*- 
nem  Mariam  non  Dei  sed  bominis  laniummodo  cre- 
didil  genitricem»  ut  aliam  personain  carnis,  aiiam 
faceret  deiuiis  ;  nec  unum  Cbrisiuin  in  Verlio  Dei  et 
came  sentiret,  sed  separaiim  atque  sejunctiiu  al- 
terum  Filium  Dei,  alUrum  hominii  praedicaret;  cum 


oculls  apparuisse  se  cernentiuni.  Qo»  impieutis 
memlacia  qaoniam  ulitn  fldes  catholica  delestatur,  et 
aliarum  asseriionom  sacrilegia  coticordibus  per  lo- 
tom  muodum  beatorutn  Palrum  dudutn  sunt  damnaia 
aenientiis,  non  dubiuiuest  eamdem^  nos  fldem  pncdi- 
care  atque  defeiidere  quain  sancu  f^ynodiis  Ntcsna 
confirmavil»  diceos:  Credimus  in  unum  Deum, 
ralrem  omnipoientem  ,  visibilium  et  invisibirum 
factorem,  ei  in  nnum  Dominuin  nostrum  Jesum 
Christuro  Fiiium  Dei,  natum  de  Palre,  Unigeniiuni, 
hoc  esl»  de  substantia  Patris,  Deutn  de  Deo,  luoien 
de  lumine,  Deum  verum  de  Deo  vero,  natuin,  non 
factom  unius  substanti»  cum  Paire,  quod  Graeci  di- 
cuiil  AoMoaiton;  perquem  omnia  facu    sunl  sivc 


'niaoenie  iila  incommutabiii  Vcrbi  essentia»  qu»  ei  D  quae  in  coelo,  sive  qus  in  lerra  :  qui  propler  nos  ei 


cum  Paire  et  eum  Spiritn  aanclo  interoporalis  atque 
xoxuraa  ost,  iia  intra  virginea  viscera  Verbum  caro 
sii  laclomY  ui  per  id  quod  lueflabile  esl  sacramen- 
ium  uao  eonceptu  unoque  partu  aecundum  veriu- 
lem  olrioaqoe  oalurae  eadem  virgo  et  nncilia  Domini 
^essoi  01  mator.  Quod  etiam  Claaaheth,  sicut  Luoas 
'ovangeliau  declaral,  intoUe&it,  et  diui :  Vnde  hoc 
mUu^  ulvemat  mater  3omini  mat  ad  me?  Eulyciies 
quo^  oodom  poreollatur  aiiatbemnte«  qui  per  im- 
»tiiui  vetonm  iNerolicorttfu  voluutus  erroros4criiuffi 

<^  In  rclinuis,  prxter  Alv.,  prouiwiia  c, 
^  ilCm.,  Bibl.  Ile<^,  eam, 
>  Esc.  5,  pMifs  imh  PoHtio  Pihto. 
^  Ct»c.  3,  profitemur. 


propier  nosiram  salutem  descendit  de  coelo :  et  in- 
carnalus  esl,  el  bomo  /actus  passus  *<  est,  el  resur- 
rexil  lertia  die :  ascendil  in  coilos,  venturus  judica- 
le  vivos  el  mortuos:  Et  io  Spiritum  sanciuni.  lo 
qua  professione  iioc  evidcatissime  coutineiur,  c|ii«k1 
eilam  uos  de  Domiui  incaruatione  confiuiuur  '  ei 
crediiniis,  qui  ad  salutem  bamaot  generis  refonuan- 
dam  voram  camem  oostrs  fragilitatis  non  de  coe- 
lo  jecum  detulilt  sed  in  uuro  virgtius  mairis  as- 
SttBipail  *• 

'  1n  quihusdam  Codicibus  istum  inter  et  setinen- 
tem  paragraphnm  inseritnr  hic  lilirfus :  QaoA  m  uim 
Uomm  nntn  iua  tlArifCi  pffi onn  ycmmn  eH  deifoiu 
et  humanitatii  anerenda  natura. 


755  RPiSTOUS  DECRETALES.  —  LEOtflS  PAP^.  73  i 

Qufeonqiie  ergo  H)i  ranl  Ki  obcaeeaii  et  a  lnmine  A  ftliitoda  deilaiit ;  quid  sll  qned  caro  slne  Verbo 
verilalia  alieni»  ol  Verbo  Dei  a  lempore  incarnallonil 
lian»an»  carnis  denegent  veritalem,  osiendant  In  quo 
ailn  Cbrislianum  nouien  asurpent ,  el  oani  Etangelio 
▼erilalis  qua  ratione  concordenl^  si  beaiae  Virginis 
partu  aol  caro  sine  deiiaie,  aul  deiiaa  eai  oria  siiie 
came.  Sieut  entm  negari  non  potest ,  evangelisia 
dicertte ,  qood  Verbam  caro  facium  eai  01  habiiavit  in 
ifobiSi  iia  negart  non  polest^  beato  aposiolo  Paulo 
prsdicanle»  quod  Deus  erai  in  Cliristo  uiniidum 
reconcilians  aibi»  Quae  auiem  reconciiiatio  esse 
poaaet  qna  bumaoo  generi  repropliiareiur  Deiis,  nisi 
omiiium  caasam  medialor  Dei  hominnmqiie  suscipe- 
ret?  Qua  vero  ralione  verliaiein  mcdiaioris  impleret» 
iiisi  qui  in  forma  Dei  ffiqualis  e>i  Pmri  in  fornis  servi 
particcps  esset  et  nostri,  ut  morlis  vinculuin  unius  B  je)nno,  nec  soninus  essei  necessarius  faiigsto.  Posr 


agflf  ei  qaid  sit  quod  Verbum  aine  came 
non  cfHciL  Sine  Verbi  enim  poleniia  nee  coih» 
ciperet  Virgo  nec  pareret,  ei  sine  veriiaie  carnia 
obvoloia  pannis  Infanlia  non  jaceret.  Sine  Verbl 
pnlentia  non  adorarent  Magi  puerUin  siclla  indice 
declaraitim;  ei  sine  veriiate  carnis  non  juberetur 
iransferri  in  ^gypium  puer  ei  ab  Herodis  persecu- 
ilttne  sobduci.  Sine  Verbi  poieniia  non  dicerei  voi 
Palris  missa  de  ca^lo  :  Bic  9*1  Filiu$  miu9  diUetui 
ia  quo  miki  bene  eamplaeui :  tpSHm  audiu  :  el  sine 
verilaie  camis  noii  proiestaretur  Joamies  :  ICcce 
Agnui  Deif  eece  qni  toUit  peccata  mnMdf.  Sine  Verbi 
poieniia  non  fierei  rediniegraiiodebiliiHu,  et  vivifi* 
caiio  mortuonim;  etaine  veritale  carnis  oec  iii>us 


prsevarieaiione  con&racium  unius  inorte ,  qiii  solus 
luorti  nibil  debuitf  solverelurT  KlTusio  enim  pro 
Ifijiistis  sangainis  Ghristi  tam  fnit  dives  ad  pretiom « 
III  st  universilas  captlvortim  in  retieinplorem  sourti 
erederel,  nultum  diaMi  vincida  retinercnt,  quoniam 
aicul  Aposlolttsail :  Ubi  abmdavil  peccatun^  euper* 
atuHdavit  gratia.  Et  cum  si»b  pecc:ill  prflrjndicio  g3 
nati  poiestatem  acceperini  ad  jiistiiiam  renascendt, 
validius  faciuiii  esi  donuin  liberlalis  quam  debilum 
serviiuti^.  Qiiain  itaqiie  sibi  In  bujiis  sacramenti 
prapsidio  spem  relinqunnt ,  qiii  iii  Salvaiore  nosiro 
iirganl  hnmani  corporis  verilaieni?  Dicant  qiio  sacri- 
ficit)  recoiiciltaii,  dicanl  qiio  sangirine  sinl  redempli. 


treiiio  sine  Verbi  poieniia  oon  se  Dominus  Patri 
pronieretur  a*qualem ;  et  sine  verltate  cariiis  uou 
idem  dtceret  Pairem  se  esse  majorem ;  caui  catholica 
fldes  uiruui|ue  ^usciptaty  utruinqiie  deffuclal  i  quas 
secuiidum  eoiifessioncra  beali  apo»toli  Petri  uoum 
Gbrisluin  Dei  vivi  Filitim  et  bomineoi  eredil  et  Ver- 
bumt  Qiiaiuvis  itaqiie  ab  illo  iniiio  quod  in  utero 
virginia  Verbum  caro  factum  esi,  nlhil  miquam  inier 
utraroque  formam  divisionis  exstiterit ,  ei  per  omiiia 
iucrementa  corporea  unius  persoftfe  fuerint  loiius 
temporis  actiones;  ea  ipsa  tamen  quc  inseparabiliter 
(acu  sant  nulla  commiilionexonfuiidimus;  sed  quid 
ciijus  formn  sit  ei  operum  qiialiiaie  sentimos.  Dicani 


Quie  e^ft  iit  Aposlolus  ail,  qm  tradidit  semetipeum  pro  ^  ergo  isii  liypocrit»,  qui  caecis  mentlbus  luineu  no- 


bcAif  abtaiionem  el  hottiam  Deo  in  odorem  s aastfafis  f 
Aul  qaod  unquam  sacrficiMm  sacraiiiis  fuii  quam 
quod  verus  et  aetenius  P4»nt'tfex  altari  crucis  per 
immolationem  suoe  carnis  imposuitf  Quamvis  enim 
imillorum  sanctocum  in  conspeciu  Domini  pretiosa 
inors  fuerit,  noUius  lamen  insuniis  occisio  redempiio 
fuit  ronndi*  Acceperuni  justi,  non  dederunt  coronas, 
ei  dcforiiiiidine  fideliom  cxempla  naia  suni  |iatientia!, 
non  dona  jostiliai*  Singulares  quippe  in  singulis  mories 
fuerunt,  iiee  slterlus  quisqiiam  dehiluro  suo  Ane 
persolvit ,  cam  inter  filios  boroiiium  onus  solus 
Dominus  nosier  Jesiis  Chrisius»  qui  vereerat  Agnus 
immaculaUis  ,  ezsiilerit,  in  qno  omnes  crucifixi^ 
omnes  mortui,  omoes  sepulti,  omnes  soni  eliam 


lant  recipere  ireritttis  i  in  qna  fonna  enicis  ligno 
Doniinus  majesiatis  CbrlBtus  afflius  hiil  quid  jacuerit 
in  sepultro  »  el  revoloio  moiiumenti  lapidc  que 
leriio  dic  caro  siirreserit ,  ei  in  qua  post  resurrec- 
lioiieiii  suatu  noii  credentes  quosdaui  discipulos  ar- 
guebai,  et  ba^sitationem  eanclantiam  confoiabati 
cum  diceret :  Palpate  et  vitfete  quia  epiritus  earnem 
ei  9ua  non  Uabet,  eicut  me  videtie  kaberef  et  apostolo 
Tboniai  :  Infer  manum  tuam  in  latui  meum,  et  tide 
$nmiu9meai  ei  pedee^  et  noti  eeu  incrednlus  ted  fideUe  f 
Qua  utique  maitifesialione  corporis  sui  jam  bsreiH 
coruin  mendaota  destroebal,  ut  universa  Ecclesia^ 
Christi  imbueiHla  doclrinis ,  hoc  aon  sibi  dabilamt 
credenduin  quod  apostoli  susceperaoi  praadieandom^ 


suscitati.  De  qiiibus  ipse  dicebat :  Cicm  exaltatut  fuero  j^  Ac  si  in  taiiu  luce  veriiaUs  tenebraa  auas  baeretica 

m  terra^  onma  traham  ad  nu  tpsum.  Fidcs  est  enim 

vera  jusiiftcans  impios  et  creans  justos,  ad  humaniia- 

lis  sux  iracia  pariicipem,  io  illo  acquirii  salutem  in 

qoo  solo  homo  se  invenii  finnocentem  ,  liberom 

liabens  per  gratUm  Dei  de  ejus  poleniia  gloriari,  qni 

tontra  hostem  humani   generis  ifi  carnis  nostrm 

humiliuie  congressus  his  vicloriam  suam  Iribait  iii 

quoram  corpore  triumphavit.   Licel  ergo  in  uiio 

Domino  Jesu  Chrisio  vero  Dei  atque  hominis  Filio 

Verbi  ei  carais  una  persona  sii,  quc  inseparabiiiler 

aique  indivise  communes  habeat  actiones ;  intelli- 

gend»  Umen  suni  ipsoiiim  operum  qualiuteSy  et 

sinccrae  fidci  conleroplatione  disccrncndum  esi  ad 

qna;  irovchaitir  biimilius carnis,  ct  ad  quae  inclinelnr 


obduraiio  non  relinqnit,  ostendant  unde  sibi  spei 
vitia  pollieeanlar  sHerna!,  ad  quam  nisi  per  mediato- 
rem  Dei  ei  bominam  liomiiiem  Jesiim  ChrisMim  nott 
poiesi  perveiilri.  Sicui  etilm  ait  beatus  Peiriis  apos- 
toius  :  Non  eet  aiiud  noman  dantm  kominibue  emb 
ob/o  m  quo  oportaat  noi  ealvoi  /isH«  nec  est  redemptio 
captiviiaiishamanae,  nisi  in  sanguitie  ^us  qui  dedH 
iemetipium  redemptiomem  pra  omnlbuo^  et  qui ,  sicut 
praidicat  beatas  aposlolus  Paalus ,  cum  in  forma  Om 
nmt  nm  rapinam  arbitratui  sn  etee  oe  eniuaUm  Doos 
§ed  eemetipium  etsinamvit  farmam  eerm  aecipkm  in 
eimiliimUuem  hominum  /tirlai ,  et  habitu  inventue  «l 
hmno  :  humiliavit  iemetipeum  factue  obediene  usque  ad 
mortem^  mortem  autem  crucis.   Propter  quod  ei  Deui 


7:»$  COLLECTIO  CANUNUM  S.  iSIDORO  IIISPAL.  ASCmPTA.  7SG 

iUum  ex4iUmt ,  ef  dwnaiH  iUi  npmen  quod  eti  tupet  A  contintiis  teslificatlonlboi  seniper  raeral  nonii.  luni. 


oiMiie  nwnen ,  «I  in  nomine  Jeeu  omne  §enu  fleetalur 
neleeiium'^  terre$lrium^  et  infernorkm,  et  omnii  iingna 
fonfiieatur  qum  Dominue  Jeeus  Chriitm  in  gloria  eet 
Dei  Fatrii.  Om  ergo  iiniis  sii  Dominus  Jesus  Chris* 
lus^  et  verae  deit»tis  terseque  liumsnitatis  in  ipso 
uiie  prorstts  eademqne  persona  sit,  eialiationem 
lamen,  qua  Ulum,  6i<'ttt  D  ictor  gentium  dicit,  exal- 
lavit  Deus  el  douavit  illi  iiomen;  quod  soper  ouine 
nomen  ei*  ellit,  ^4*^  ^*'^  inteliigiuitts  pertineie  for^ 
mam  qiiaKdilanda  ertit  lanUR  ^lorlfirationis  augmeulOb 
In  forma  qui|ipe  Dei  apqiialts  erat  Filius  Patri ,  el 
\Mtt  genitorem  aiqiie  unigetiitum  nulla  erat  In  es- 
senlia  discrelio,  nuila  in  majeslaie  diversitas,  iiec 
per  incamationis  mystcrium  aliquiddecesseralVerbo 


In  inagno  autem  sacrilegio  se  vf  rsari  liaereiicorum 
mani^rstal  impietas,  eum  fob  specie  driiatis  hono- 
randa  bumanai  camis  in  Chrislo  dencgai  verilalem» 
et  religiose  exisiimai  crcdl ,  si  dicalur  in  Salvaior« 
nobtro  veriim  non  esse  quod  salvat ,  cum  ita  secun- 
dutn  *  promissionem  omnia  sxcula  percurrenieni 
mundus  sit  Deo  reconciliatus  in  Christo ,  ul  nisi 
Verbnm  dignarelur  caro  fieri ,  nulla  possei  caro  sal- 
vari.  Omiie  etiim  sacramentum  Odei  ChrisilansB  ma- 
gno,  iit  baereiici  volunl,  decoloralnr  obscoro «  si  lax 
veriiaiis  i^ub  mendacio  polalur  hluisse  pbanlasmaiis. 
Non  ergo  quisqnam  sibi  erubeseendiim  exisiiofiei 
Chrtstiauiis  de  nosiri  in  Chrisio  corporis  veritae, 
quia  omnes  apostoH  aposiolorumque  discipuli,  ei 


quod  ei  Pairis  munere  redderelur.  Forma  aiilem  B  praerlari  Ecclesiarum  quique  doctores,  qui  ad  niar- 


eervi ,  i  er  quam  iinpassibilis  deitas  sacramentum 
MiKigns  pieiaiis  implevit,  bumana  humilitas  esi  quae 
iu  gloriani  divin»  pote^iatis  evecia  esl  in  tanta  iini- 
tale  ab  ipso  conceptu  Ylrgir.is  deilate  et  humauitate 
conseria  ^  ut  nec  sine  liomine  divina,  nec  sine  Deo 
agerebtur  bnmana.  Propier  quod  stcut  Domiiius  ina- 
jesiails  dicilur  croclfixus ,  ila  qui  ex  seinpiemitaie 
apaualis  eai  Deo  ditilorexaltaios,  qnia  inseparaliillier, 
nianenie  unitale  personae ,  unns  aique  idem  esc  et 
loiiis  hiiminis  filiiis  propler  camem  ,  et  totus  Dei 
V:\ytfi  propter  unam  cum  Patre  deliaiem.  Quidquid 
enim  In  lempore  accepil  Chrislus,  secundum  homiucm 
oerepiit  cui  quas  non  babuil  conrerrentur.  N.im  se- 


lyrii  coronam  vel  ad  conressionis  meruerani  glnriam 
perveuire,  in  hiijiis  fidei  lumina  splenducrunl ,  coii- 
sonis  ubiqoe  senieniiis  inloiiantes  quod  in  Doinino 
Jesu  Chrislo  deitalis  et  carnis  iina  sil  coiifitenda 
persona.  Qna  autein  rationis  simllitndine,  qua  divi^ 
noruin  voluminum  |H>rlione  haeretica  impietas  se 
aeslimat  adjuvari  ,  qu«  veritatem  negat  ciirporis 
Chrisli  cum  banc  non  lex  lestificari ,  non  propbetia 
praecinere,  non  Cvangelia  doceie^  non  ipse  destiterit 
Cbristtts  oslendere?  Quxrani  per  omitem  seriem 
Scripturarum ,  quo  tenebras  snas  fiigianl,  non  quo  ve- 
rom  lumenobscurent,  etperomniasaecola  iia  veriia- 
tem  invenient  coroscaniem,  utmagnum  hoc  ei  mirabile 


rundttm  potentiam  deilalis  indifTerenter  emnio  qiiac     sacramentum  ab  iniiio  videanl  crediiam,  qood  est  iit 


babet  Paier  ellam  Filius  baliei,  el  quae  in  forma  servi 
a  Paire  aceepii,  eadem  in  forma  Del  etiam  ipse  do- 
navit.  Seeundiim  formam  enlm  Dei  ipse  et  Pater 
imum  sonl ;  secnndam  formam  auiem  servi  non  venit 
facere  volunlatem  suam ,  sed  voluntatem  ejus  qtii 
misit  eum.  Secunduro  formam  Dei,  sicni  Paler  babei 
viiam  in  semetiiso;  slc  dedil  ei  Fllio  habere  viiam 
in  semellpso.  Secundnm  formain  servi  iristis  est 
onima  ejiis  usqne  ad  mortem.  Secundtim  formam 
Dei  roorliiis  viiaio  noscilar  coiilulisse;  ei  Idem  ipse 
esi«  sicul  Aposlolos  praedicai,  etdivcsf^t  pauper  : 
dives,  quia,  evangelista  dicente :  In  yrineipio  erni 
Ver^mn,  ef  yerbumerai  npud  Deum^  et  Deui  eral 
}^erbum ;  koe  erai  in  principio  apud  Deum;  omnia  p:f 


fine  compleium.  De  quo  cum  sanciarum  lliteraruni 
nulla  pars  sileai  i  suflicil  qucdam  consona  veritalis 
signa  posnisse,  quibus  diligeiilia  fidei  in  splendidissi- 
mam  lalitudinem  dirigatnr,  et  sincera  intelligento 
loce  perspiciat  :  quod  in  Filio  Dei,  qui  se  locessabi- 
iiler  filium  hoiuinis  et  hominem  profitetur,  non  sit 
Chrisiiauis  erubescendum ,  sed  constantissime  gto- 
rianduiu.  Ul  autem  pietas  tua  cum  venerabijinoi 
Patruin  praedieationibus  nos  concordare  cognoscat , 
aliquanlas  eorum  sententias  huic  credidi  sulijicieodas 
essesernioni.  Quibus  si  dlgneris  attendere  recensiiis, 
non  aliud  nos  praedicare  reperiea  quam  quod  sancii 
Pdires  nostri  toto  orbe  docuerant,  nec  queinquam  nb 
illis  nisi  solos  Impios  hsreticos  discrepare.  Ilis  igiiur. 


•pimn  facia  fanc,  ei  eine  ipeo  factum  eu  nihil :  pauper  q  gloriosissime  el  venerabllia  imperalor,  qoania  potai 


vero,  qitia  prnpier  nos  Ver^Km  coro  factum  eu  et 
kabiiavii  4n  noki§,  Quae  aulem  esl  ejus  exinanilio , 
qiiaeve  pauperus,  nisi  formae  servilis  acceptio,  per 
qiiaro  Verbi  majesiaie  ve-ata  dispensalio  humanaB 
redemptiools  impleta  esit  Nam  quia  Gapiivitaiis  nos- 
irsB  reaolvi  originalia  vincula  non  poieranl ,  nisl 
exislerei  homo  noslri  gcneris  iiosiraeque  naiurae, 
qoem  pecdali  prcjudicia  non  lenerenl,  et  qul  imma^ 
colalo  sangiilne  soo  cbirograpliom  leibale  diloerel, 
aicut  ab  iniilo  erat  diviniiiis  praeordinatum;  ita  esl  In 
pleniittdlne  praefiniti  lemporis  faclom ,  nt  mallis 
niodis  significala  promissio  in  dia  exspeciaiaui  ve- 
ailret  eflecium,  ncc  possel  esse  ambiguom  qtiod 


breviiaie  perstriciis,  cum  inspirata  liln  diTinilos  fide 
eiiam  nostram  praedlcatiotiem  unitam  eare  '^gnosce, 
nec  liialiquo  nos  ab  evangelica  aposiolicaque  d'tc- 
irina,  vel  a  catboKcaB  professionis  symboio  dis- 
crepare,  qooniam ,  sicut  docet  beatus  apnstolus  Pao- 
lus,  magnuro  esl  pietatis  saeranieniuui ,  qaod  roa- 
iiifeaiatuin  esl  in  carae ,  jusiificalum  esi  In  spiriio, 
apparait  angelis ,  praedicaluiu  est  g^ntibus,  crediiuin 
est  in  hoe  inaiido,  assumptum  est  iii  gloria.  Quid 
Igilur  luae  tttiliaa  85  ^^  saluti,  quid  tuae  co:i- 
groentius  pieioti,  quam  nl  pacl  Ecclesiaram  Domini 
t«ia  constitulione  prospicias^  el  in  omnibus  iibi  sub- 
ditis  Dei  dona  defendaSi  neque  ulla  rationo  paiiarls 


IZl  EPlSTOLifi  DEr.R£TALES.  —  LEONIS  ?kPM.  V:S 

per  inTidiiiii  dmboli  mioitlros  ipftiiii  in  cujusqiiain  A  Jesiis  Christns  Doniinus  inajt'st.ilis  do^bal,  media- 
ssTire  pernieiero,  yt  qul  tn  lioe  saeculo  lemporali 


etnlnes  regno,  in  aetemuin  merearis  regnare  cuin 
Clirtsio*. 

Sancii  Hilarii  Plctaviensls  eptscApi  et  eonressorls 
de  fiiie  in  libro  secundo  inter  caiera :  c  Ununi  igitilr 
lioc  est  immobile  rnndamentum,  nna  basc  felix  ildei 
petra  Feirl  ore  con'essa  i  Tu  es,  inquit,  Ghrisius 
Filius  Dei  vif  i ;  tanta  in  se  arguinenta  sustinens  Yeri- 
latis,  qosnls  perYersita.oni  qnaestimics  et  inAdeli- 
Ciiis  caluiiirfi»  mofebnntur.  Jam  in  caBleris  dispen- 
iatio  ▼oluntalis  paternae  e-t.  Virgo,  partos  et  eor- 
pus,  posiqne  crui,  mors,  inferi,  salus  nostra  est. 
ilumani  enim  generls  caiisa  Dei  Fillus  natus  cst  ex 
virgine  et  Spiritu  sancto,  ipso  sibi  in  bac  operaiione 


lor  ipse  in  s.s  ad  salolem  Ccclesiae  constitutos.et  ipso 
illo  ioter  Deum  et  homines  mediatoris  sacramen  o 
uirumque  unus  existenst  dum  ipso  e<  unitis  in  iJ 
ipaiim  naturis  naiur.-e  uiriusque  res  eadem  est : 
Ita  tamen  ut  neutro  eareret  in  utroque ,  ne  forte 
Deus  esse  bomonaseendo  desineret.et  bomo  nirsum 
Deus  manendo  non  essei.  Haec  itaque  bumanae  beaii«> 
tudinis  fldes  vera  est  Deum  et  liominem  prxdicare, 
Verbum  et  carnem  confiteri,  neque  Deiim  nesc.rc 
quod  boinoslt,  neque  carnem  ignorarequod  Verbiitn 
sit.  •  Item  ejttsdem  in  eodero  libro  inier  caetera  : 
c  Natus  igitur  unigeniius  Deus  ex  virgtne  homo,  et 
secundum  plenitudiuem  teniporum  in  semetipso 
provecturos  in  Deum  hominem,   bunc  per  omnia 


famulante,  etsua,  Dei  videlicet/mumbranie  viitute,  ^  evangelici  sermonis  modum  tenuii,  ut  se  Dei  Filiom 

corporis  sibi  iiiitia  consuevit  ^ ,  et  ciordia  carnis 

instituit,  nt  hoino  raeius  ex  virgiiie  naturam  in  se 

earnis  acciperet,  perque  bujus  admiitionis  societatem 

aanciificatum  in  eo  universi  generb  bumani  corpus 

existeret «   ut  queroadmodum  omnes  in  se  per  Id 

quod  airporeum  se  esse  voluit  conderentur»  ita  rnr- 

oum  In  omnes  ipse  per  id  quod  ejus  est  invisibile 

r  rererretnr.  Dei  igUnr  iinago  invisibilis  pudorero  bu- 

niani  exordii  non  recusavii,  et  per  conceptionem, 

fiartum,  vagitumi  et  cuiias »  omnes  naturae  nostras 

cooiomelias  transcucurrit.   Quid  tandem  digiium  a 

iiobistantos  dignationis  affec!ui  rependeiur?  lnenar- 

rabilis  a  Deo  origiiiis  unus  UDigenitus  Deus,  in  cor- 

posculi  bumani  rormam  sanctae  Virginis  utero  iiiser- 

tB8  accrescit ;  qni  omnia  cnniinet,  et  inira  quem  et 

par  qnoro  cuncia  sunt,  bumani  partus  lege  pro- 

fertur,  ei  ad  cujus  vocem  areliangell  atque  angeli  tre- 

rouiit,  coelum,  et  lerra,  et  omnia  bujiis  mondi  re- 

stilvontur  eleroenta»  vagitu  infantlse  auditur.  Qul 

invisibilis  et  incoroprehensibilis  est,  noii  visu,  sensu 

uctuque  moderandus,  cunis  est  obvolutus.  Haec  si 

quis  iodigna  Deo  recolit,  tanto  se  majoris  beneficii 

obiioxium  confit'  bitor,  quanto  minus  haec  Dei  con- 

Tenerint  roajestati.  Non  ille  egnit  bomo  effici  per 

qoem  bomo  factus  est ;  sed  nos  eguimus  ut  Deus 

earo  fieret  et  babitaret  in  nobis,  id  est»  assomptione 

camls  unius  interna  universae  carnis  incolerei.  Hu- 

niilius  ejus  i.ostra  nobilius  est,  contumelia  ejus 


credi  dooeret,  et  bominis  filium  praedloari  admone- 
ret,  locutus  et  gereiis  bomo  milversa  quae  Dei  sont^ 
loquens  deinde  et  gerens  Deus  universa  qiiae  homlnis 
sont ;  ita  Umen  ut  in  Ipso  illo  nlriusque  generis  ser* 
monem  nunquam  nisi  cum  significatione  et  bomlnis 
locutus  et  Dei  sit.  >  Item  alio  loco  In  eodem  libello 
inur  caeiera  :  c  Hine  iUqiie  rallendi  simplices  atquc 
ignorantes  hapreiicis  occaslo  esi,  ut  quae  ab  eose- 
cunduro  bominem  dicu  snnt  dicia  esse  secundom 
naturae  divinae  inArmita^em  mentiantur;  et  quia 
unus  atque  idem  est  loquons  onmla  qua»  loqui- 
tur,  de  se  ipso  omnia  eum  Incutiiro  esse  conUndant. 
Nec  sane  negaroas  totum  lllum  qui  ejus  manet  na- 
lurae  suae  esse  sermonem.  Sed  si  Jchus  Chrisius  et 
bomo  et  Deus  est,  et  neque  cum  bomo  tum  primura 
Deus,  ueque  cum  bomo  tum  non  etiaro  et  Deus,  ne^ 
que  post  bomuiem  in  Deo  non  totus  boino ,  lotus 
Deus,  unom  aique  idem  necease  est  dictorum  ejiis 
sacramentum  esse  quod  generis.  Et  cum  in  eo  so- 
cunduin  tempus  discernis  hominero  a  Deo,  Dei  tum 
atquo  bomiiiis  disceme  sermonero.  Et  curo  Deuro 
atque  horoinero  in  teropore  conflieberis,  Dei  atqno 
boniinis  in  tempore  dicU  dijodica.  Curo  veio  exho- 
inine  et  Deo  rursum  totius  bominis ,  totius  jam  Dei 
teropus  86  ioteiligis,  sl  quid  illud  ad  demonsira- 
tionero  ejus  temporis  dietum  est,  tempori  coaptalo 
quae  dicia  suiit :  ut  curo  aliud  atl  anU  hoBinem 
Deus,  aliud  sit  liomo  et  Deus,aliud  sit  post  bomlnem 


nosler  honor  est.  Quod  llle  esi  Deus  in  carne  con-  n  et  Deum  toius  bomo,  el  lolus  Deus ;  non  cenfundaa 


aisiens,  hoc  nos  vicissiin  in  Deum  ex  carne  reno- 
¥aii.  >  iiem  ejusdem  in  libro  nono  inier  caetera : 
c  Nescit  piane  vilam  siiaro,  iiescit,  qui  Cbristum 
Jesoin  nt  verum  Deum,  iu  et  verum  bominero  Igno- 
rat,  ei  ejnsdein  periculi  rea  est  Christum  Jesum 
Tel  Spirituni  Deum,  vel  carnem  nostri  corporisdene- 
gare.  Omnisergoqul  confltebitnr  me  coram  homini- 
bus,  confltebor  et  ego  eum  coram  Patre  meo  qui  est 
in  rcelis.  Qui  autcro  negaverll  nie  coraro  hominlbos, 
negaLo  et  ego  eum  corain  Patre  ineo  qui  est  in  coe- 
lis.  liaec  Veriium  caro  factum  loquebaiur,  et  bomo 

■  In  qoibnsdpm  Codicibus  inter  hniic  et  sequentem 
pAr;igraplium  inscribitur :  Senuuntur  dehine  U*iimo' 
macxcerpta  ftrore  $uirra  scripta  de  bbris  caihoiicorfiin 


lemporibus  et  generibus  dispensationis  sacramen^ 
lum,  cum  proqualitalQ.geDerom  ac  naturaram  altnm 
el  in  sacrameoto  liomlius  necesse  esl  serm«>nem 
fuisse  non  naio,  aliom  adbuc  moriiuro,  al-uro  jam 
aeieroo.  Nustri  igllor  causa  bcc  omnia  Jesos  Cbristiia 
roinens ,  et  corporis  nostri  homo  naius,  secundum 
consueindinom  naiurae  noslrae  locutns  est,  noii  umon 
oroituns  naiurae  soae  esse  quod  Deua  esi.  Nam  ta- 
meul  in  partn  el  passione  et  morte  nalnrae  nosir:o 
reiH  peregerit,resUmen  Ipsas  omnes  virtute  nstnras 
suae  gessit.  i  Et  reliqna.  Item  alio  loeo  in  eodeni 

fairMni  a  Leone  papa  coliectaf  Liomqne  imperalari 

direeta. 
,1»  Tol.  2,  Ger.,  conteeraviL 


m  COLLfiCTi0  CAMONUM  S.  ISIDOfiO  IHSPAL.  ASCRIPTA.  740 

libro  jiiler  c«iera  i  c  ViO^ne  ila  D^uin  c*  UoroiQ«ui  A  es  psiieroa  proceMisse  (ubsl^iUia ;  cmeoi  aialen 


priBdicarJ.  «li  wors  hoiiijni,  Bw  fero  carHAi  oiciuiio 
«LepttieUir ;  noo  uineB  ui  itUiis  »U  qui  loor mus  e^l, 
ci  iiliiis9ii  per  queoi  iMorii|ii|i  murgiit  Spotieuouim 
c^o  Cbrieia»  es(  oioriuus,  ei  nirsum  Ckrislttin  a 
foertuis  eiciiaos*  idein  i^liristua  est  carue  ee  «^- 
spoiiaiui.  Naiuj-aiD  Dei  iii  virUite  reaorreetioois  ie- 
teMif;e»  dis^peniaUQueui  bouioi«  io  oiorie  cpguoiie^. 
El  cum  sint  uiraque  suis  gesia  naiuris*  uumu  tamen 
Christujo  Jesum  Oiim  metueoto  esse  qui  uiruiuqiie 
est.  9  liem  posi  pauc4  '-  i  Hiec  if^lur  demoneiraoda 
a  me  pauci»  fueruul»  ui  |jirius4|ue  uaiurae  rormam 
iraaiari  in  Oomino  Jesu  Ciirisuj  memioiasemus*  quia 
qui  i;)aj)ens  in  lorma  Pei  furjjao)  s«:rTi  suscepii,  ipse 
lUyioii^leio  ne^uaquaoi  amisii,  9 


ex  virgioe  esse  eoDiessi  mn^  Quoioodo  igiliir  BlMr«ii| 
eoociiii  Aoipea  obieMdiMir,  ei  oovp  iiMlue«niiir  qua 
nunqiiam  Doslri  senseremiijori-s?  1  Ei  reliqna*  llem 
r jiiMlem  ad  Sabimim  epiaeopaai«  inier  eeiiera :  i  Uode 
pttlchre  apfisiolus  ejusdeoi  verbi  repeiiUone  ueue  esi* 
dioeus  de  Poiuiiio  Jesu  Cbrislo  :  Cum  im  f&rma  Dti 
#uel»  90f|  repiiiavi  ar^$raiut  g$i  me  umti^ukm  9eo; 
^  tgmiip$um  e^manivit  formamunn  aecipiea».  Qiiiil 
esi  iii  formu  Dei  nisi  in  pleoiAudiiie  deiiaiia  ifl  illi 
perCaciioHis  divioaeexpressioo))?  Ergo  cum  essei  in 
pleniliidioe  dlviniialis,  eiioanivii  se  ei  aceepii  ple- 
oiiudiiiefii  naiurs  el  porfeciionis  biiaiaiii^«  Sicui  Ueo 
uibii  Ueeral,  iia  Jiec  boraiois  conauroanaAiooiy  tti  easet 
perfecius  ia  uiraque  forme.  \}udt  ei  David  dieii : 


^icii  Aib^sii  Aleiaiidjrio»  Gccle^i^  episcopi  ^l  B  Sp$ei§$m  fgrmQ  prm   (Uii$  konmi*m.  Coactttdilur 


conrossoris  wi  IDpicteiuiM  Coriolbiorum  episcopuoi : 
t  Qupuiodo  auiem  vel  dubiure  ausi  sooii  4)tti  dicuo- 
lur  Cbr)3liani,  »i  Dpioinus,  qui  es  Jlaria  virgino  pro- 
ce^ail,  Fiiius  quidjem  subsunxia  ei  oalura  esi  Dei ; 
id  vero,  quod  e^i  secuuiluiu  icaroom^  ^  seiuiue  P^vid 

cs(«  ol  carop  ^nci^  ibMU)^.?^ 

&:kOCll  AoAbrosii  epiecofii  ei  confesaoris  Mediola- 
ue#si<  JEceiesiaSf  quMl  roi«ii  ad  iioperaloreni  Graijia- 
HUiu<dbelibroaeettodo4ie  Fide«  inlsri^ftiera  :  «  Uudo 
ilMid  i|DOd  ieciom  oat  PiomimiiDroajefiiaiiftcmoiitttin 
oMe»  noo  quosi  in  a>ijesiate  oua  cruciOi oni  foicr 
moa»  sed  i|oia  idem  lAeuH,  idem  booio,  per  dii inti;i- 
lom  Dcus,  per  susceplionem  caiwAs  bomo ,  Jeaus 


AMoUiuarlsia,  nec  goo  oe  veroii  babei :  auia  claiuti- 
lur  roiibus.  Ipse  OHiiN  djieral :  P«iriiiaai  aerri  aceepil, 
000  Sf  rvus  ioeuitts  eau  llemm  ergo  iDiarrQgo :  QuiU 
esiiii  tofma  Pd?  Respondii:  io  Dalufa  Oei.  Suui 
eniiu,  ak  Apoatoltt<,  qMl  noo  auoi  natttfa  4d.  QttOBn*, 
qiiid  farmam  $er»i  4tceipi€n$t  aiae  4ublo  lerleciaih 
nein  naiur »  el  condUioois ,  ttt  dlii ,  bttman»,  «t 
oasei  «n  iiofrMaum  oimiliiudine.  fii  pulcbre  doh  ca«^< 
»18  seiibomiiium  diiil  eimilitudinem,  q«ia  in  caroe 
eadeui  eat  :  sed  quie  biiie  peecaio  erai  aolua,  omn  s 
amem  temo  in  peeeaio«  10  speeie  homiois  Tideba- 
ior.  Uiide  ei  prxtpbela  ait :  ei  booio  e«i,  ei  ^uis  co- 
gooscil  cuin?  Iiomo  seeau^iim  camem,  sed  oHni 


Cbrisuis  Uomiuus  majosutis  dieiittr  erttcifiius  q«ia  ^  lioutinem  liiviua  operaiiooe.  DeoiqNO  com  leprosom 


coASors  u|rittsi|ue  iioium ,  id  esl,  bnmene  aiqae 
divjiue,  in  nsiiira  iMniinis  subiit  passiooem,  «c  io- 
diacrem  H  DMmiiius  oiajesiaiis  dieatur  easo  qoi  paa- 
aus  esl,  ei  Filius  iioaiiais,  aicui  acripiom  esl^  4fiii 
desceodii  do  ca4o.  •  iiooi  alio  ioee  in  oodero  4ibro 
PMler  cieiera  :  i  Siieanl  igif  ur  inauos  de  aermonibus 
ipWiMmes,  quU  reguuAi  Pei,  siouieeripium  est,  non 
iu  persuasi.000  1^1  esi,  sed  in  oaienaioihs  virlii- 
Tia.  Serveiotta  disiioelionom  diriultaiis  el  rarnla. 
Uutts  in  «iMque  loqniittr  Dei  Filies,  quia  iii  eodeiii 
mraoHO  oalura  esi,  01  si  idero  kiq«ilur,  non  uoo 
pompiT  lo4|Uiiur  modo«  iaiomle  io  «e  noiic  {loriam 
Pei,  oittic  bouuAis  passionea.  Quaai  Peos  ioqMimr 
HUfle  auoi  jdivioa,  ipiia  Verbum  osi ;  quasi  bemo  dicit 


qw  auui  boinaoo,  quia  io  ea  subsiaoi>a  luqiieba- 


iur.  >  Mcro  ejuMeui  io  libro  do  luearfiaiione  J>ottiini 
conlra  ApoUioaiiSiap  :  <  «Sed  liwn  bos  redangu^moa, 
owengiuii  alii,  qui  caroeoi  Pemiiii  dicottl,  el/divinilo- 
loin  unios  ooWde.  Qom  lanMuo  sacriJei^ium  iuferoa 
vowv<TUui?  im  lolerabiiioi^  simiI  Ariani,  quorHpi 
p<*r  isios  perfidias  rvbur  adol^^il,  m  luajore  cooleo- 
lioue  asiieraoi  Poiieiu  ei  filiumAi^^iMir/iuiu  sancium 
imius  oou  esa*;  ^uliSUnliae,  quia  isli  diyiuiuiicm  Po- 
HHuiei  carneui  aoJisiaoiis  ooius  dicere  ieniaveruiiL  > 
lioro  infra  :  4  Fa  bi  luiiii  Irequenier  Mcaeoi  coiiriiii 
iraciaium  se  tenere  commeuioraoi.  Sed  in  illo  iraciaiu 
ralres  noslrinon  carnem,  sed  Dei  Yerbumunius  sub- 
tianme  coro  Patre  esse  dixoruiri;  et  Yerburo  quidem 

■  Ei  reli<]uis,  prxtcr  Alv.^  in  quo,  Yatt.Tiai:am. 


.D 


lao^eret,  f|7  tMieo  videbatur ,  sed  ulira  liomiaeM 
Cum  DMiudarel,  El  caro  Laiorum  moriHaro  flerei, 
roortiiuio  ouasi  horoo  ilebai ,  sed  supra  bomineiu 
era|  eum  luorioum  vinclum  juberet  pedibua  exire. 
Boipo  videbaiur  cum  penderet  in  cmce ;  eed  sopra 
booiioem,  cum  reeeratis  iiunulis  moriuoasttsciurei.  i 
Sancii  J^u^uB\in\  episcopi  Hippouensia  £oolosi«  ad 
Dardaiiuoi  in:er  (uelera :  i  Noli  iiaque  dobilare  ibi 
^nc  eese  bominem  Cbriaiuro,  unde  veuittraa  eaip 
memoriiivrque  lecole,  ei  Meli^er  ieoe  Cbriaiiaflom 
coiife&siooem,  quoniam  nesurreib  a  moriuis«  asceu- 
dii  io  coBlum,  si^i  ad  dexieram  Pairia,  noe  aUuode 
quam  Me  veoiurus  esl  ad  vi»ps  ei  moriooaiodi- 
candos^  illa  anjselica  vQse  tesiaote»  quemadmeduoi 
esi  ireyisus  in  Aa^l^m,  id  esi^  in  eadem  forpa  oaniis 
aique  subsiaotia,  cui  profecio  imoiorialiuieni  dedii, 
naiuram  pon  abstuliU  >  iiem  ej.usdem  io  episiob  ad 
Yolusiaoum  «  ioier  caiera  :  c  Nuuc  yero  iu  inier 
Deuio  .el  bominea  mediaior  apparuil,  ui  io  uDiime 
person»  copulaos  uiramque  naturam  ei  sollia  aobb- 
roarel  insoiitjSy  ei  insoliia  soliiis  leQM>erarei.  »  Uein 
cjusdem  in  esposiilooe  Evapgelii  secuodum  Joauoem 
inter  cjelern :  c  Quid  igitur»  haeretice^  ouro  Cbristus 
aii  D^us  et  bomo,  loqoiLur  m  bomo,  oi  caluoAoioi  is 
Deo?  il!e  in  se  uaiuraiu  couunendai  httmaoam  :  iu  in 
illo  audes  deformare  .divinam  ?  >  Et  ileram  infra  : 
c  Agnoacamus  getninain  sub»laniiam  Cbrisii :  divi- 
nam  aeilicel,  qua  aeqttaiis  esi  Palri ;  hamonam,  <|tiji 


7'l  EHSTOLif;  DECRKTALeS.  ^  LEOXtS  PAV/E.  741 

nwjor  tsl  Pttcr :  «tnnnque  auiein  «imt»t,  n«ii  diio,  A  omiiibi»  liodieriui  ilia  mervit  cxMltinr  rtperiri.  Ho- 


s«'J  nnas  CfaritUit,  ne  til  qiiaieraiut,  non  IrinllM 
Deoi.  Sicnt  cmm  10111  ett  liomo  animt  mioiuilis  01 
cam,  tic  «ms  etl  Gliritiy t  Deut  el  InmK)*  Ae  per  boc 
UMritlnt  etl  Oeot  aouoa  ralioniilit  ei  caro.  Cliritlum 
1«  liit  mooibot,  r.hritinro  In  tingiiUt  coo<llemur« 
Qoit  etl  ergo  per  quem  faclMt  esi  mondott  Chriilut 
Jetut;  ted  in  forma  DcL  Qoia  cti  tub  Pontio  Pilalo 
crocifiios?  Cfaritiot  Jetus,  ted  in  forma  tervi.  t 
4iem  cujot  tupra  :  1  Qoit  nen  tfi  dereliciut  in  ki- 
femof  Chrisliis  Jesos;  ted  19  anima  sela.Qoisre- 
surreciurnt  Iriduo  JiK!oit  lo  sepulero?€fari6tus  Je- 
hm^  sod  io  came  sola.  Bteiiur  ergo  in  hit  singolis 
Chrisiut :  ▼efnm  hapc  oomia  non  duo,  vel  ires,  ted 
U4tns  etl  Clirittut.  Ideo  erge  dixit :  Si  dHi§ereii9  ms, 
^avJenfii  ulique^  quia  a«do  od  Patrem  ;  qoeoiam  na-  B 
tHras  l*omaoa*  grtiulaiidum  esl  eo  quod  tie  astumpia 
e^t  a  Verlio  «nigrnito,  ut^  {mmorialit  coiisiHnere- 
tor  iii  coslo,  alqoe  iu  fierei  lerra  snbtimis,  ut  lneor- 
rnptlbllis  pulvls  sederet  ad  dcxteram  Fatris.  1 

Sancli  Joannis  ConsiaiitiAopelitani  episcepi  et 
cmilessoris  in  bmnHia  de  Cruce  et  Isirone :  <  Sed 
cwr  com  enire  Teniai  vldeanms.  Scilicet  ut  bi  qiii 
eoni  cmcifixernnt  su»  sentianldement'r<ecaicilateni, 
ei  ideo  demeniic  eorum  sigitnin  portaiur.  Ideo  pro- 
pheta  ail :  Tunc  lamenUbuntur  tribus  terr®  viden- 
les  accusatorem,  et  ngno^centes  peccatum.  Et  qnid 
mtruin  esi,  si  erucem  porians  adveniet,  quando  et 
Tuinera  corporis  ipisa  demonstrant,  tonc  emm  inquf t, 
▼idebimt  qiiem  confixerunt?  Et  sicot  post  resurre- 


die  aitgeH  diu  «oia  desidbrala  cmperool,  faodio  ar- 
diaogeli  qiiod  mutio  lempore  cupiefaani  iospicere  va- 
liicfoin;  naioram  nosiraf»  In  sede  dumioiea  immor- 
lali  ffilgenlem  glorla  pervideroiu.  1 

Snnctl  Tlieopbtll  episcopi  Alexandrini  de  epitlela 
paschali  qnam  per  ^gypfum  destinsf it :  <  Cnjns  rei 
tesiis  est  ille  qui  loqniiur  :  Omne$  deeimmertmt^  «i- 
mul  iuutilee  facti  ttmr,  et  propheltB  Clmsti  aoxilloiii 
deprecaiit<*s :  l2omitte,  inelina  ^es,  el  deseende :  nmi 
ot  mutaret  locum  in  qno  omnia  sont,  sed  ut  \  ropier 
salulem  nostr:«m  carnem  humatiai  fragiiiutis  assii- 
merei,  Paulo  aposiolo  eadem  cimdneme  :  com  et- 
sei  divcs,  pauper  factus  est,  ot  nos  illius  piupertaie 
dlUreiRur,  venitque  in  terram,  sed  de  TiFginali  oiero, 
quem  sanciificavlt,  egressns  litmio  iiiterprel.i- 


lionem  iiomiiiis  sul  Emfr.anuel,  id  esl  nobiicum  Deus^ 
dispensatlone  confirmsns,  mlrum  ki  uiodum  cflR|iit 
esse  qood  nos  sunius,  el  non  desiit  en^e  quod  ers', 
sic  assiimens  naluram  nostram,  ul  quod  erat  i|«e 
non  perJeret.  Qttanqusm  enini  Joannes  scribal :  V«  r- 
bum  caro  f^ctnm  e»f,  Id  est,  aiiis  rcrbis :  Deos  iioino 
factus  est :  Verbnm  lamcn  non  est  versum  in  car- 
netn,  (piia  nnnquam  Oeiis  esse  cessavit,  ad  quem  rl 
Spirilus  iiaiictus  loqnitur  :  7«  oolrm  idem  ipee  e»  ?  et 
Pater  de  coeto  contestatur  et  dteit :  Tu  et  FiUae 
meus  ditectus,  in  tfuo  miki  bene  cemfttacui,  ot  ct  hemo 
factus  nosira  coofessioite  pennanere  dicator  quciA 
foit  priusquam  lioino  fierei,  Pauto  nobiscom  eadem 
prasdicanle  :  Jeeue  Ckritme  lieri  et  kodie  idem  ip»e  ei 


ctitmem  Thmn»  vohiii  dtrAdaitiam  confoure,  et  ilh  G  ^  atermm.  in  eu  eoim  quod  ait  tpie,  eMcodit  ewii 


clavonim  loca  monsuravit,  et  iateris  vubiera  declank 
▼il,  et  drxil :  If tffe  mofttmi  tuam,  et  vide  quoniam  ejH- 
ritui  eemem  et  oeea  non  habet  ticut  me  videti»  habere  : 
sic  et  ti^c  osiendet  vultiera,  crucemqiie  demonstra* 
bit,  111  osiendat  iHnm  etse  qui  fuerat  crucifisus.  1 
liem  ejusdem  in  bomitia  de  Asceniioiie  Domini : 
«  Nam  sicot  duobus  juigio  separatis  nnos  in  medio 
positns  altercantiom  litem  dtscordiamqoe  dissotvit» 
11  a  etCbristns  fecit.  Deiis  nobis  juste  iratcebaior  el 
iHis  contemnebamus  iratom  [jEmiU,  tram  soam],  et 
clementem  Domlnum  dedinabamus,  et  te  mediora 
Cbrtstns  mgessit,  et  soeiavit  otramque  oaioram,  ei 
tiolir?  qood  imminebat  suppllcium  ipse  sufitioult.  t 


pristinam  non  nraiasse  naturam,  nec  divimtatls  suj! 
imminuisse  divilias,  quia  propicr  oet  paoper  r 0BctMs 
pleuam  simiiiludinem  uoslras  eooditionis  assonipse*. 
rat.  >  beni  ejusdem  in  alia  epistAla  paacfaali  conirii 
Origeaem  inter  etfUm  : «  Uoos  FiUus  Patris  nesirW 
que  mediator  oec  mqoaUuiietii  ejiis  amisit,  oee  a 
Dostro  coiisonlo  separatos  esi  :  iovislbilis  Etoiit  «| 
vitilMiis  kemo,  forma  {Bibi,  Reg.^  in  Ibrma]  servi  abr 
acMidltus,  et  Diininusgiori»  confessione  cre<leotiom 
Mnpi  oiiaiair.  JNeqne  eaim  prtvofbit  eom  Paler  iiai'«'« 
rae  sus  nomine,  potiqoam  pro  nobia  kemo  el  peo« 
per  eflbctot  esi,  oec  in  Jordaoe  fluvio  bapiizai«Mii 
akero  appeliavil  «ocabaio,  ted  Fiiiom  oni^enltiuii « 


Itrm  fjiisdem  in  eadem  homilhi,  mlercaelera :  1  Cbri«  n  7«  ti  Fitiue  meu»  diteetus,  in  quo  mafai  bsna aempta^uit 

_  •        »^  _        ^  ,  •  •«•       ^      —.1     m         I5&        V%         •       •  *       ^^     &V  •  _^   •S"a  _a  m  i*  *  ^.  £«        M     ^     ^^A  __  m  —   m.^      __    _   ^ ^^ 


sios  igitur  nostrae  naiur»  prtmittas  obtulit  Pa:ri,  et 
oblatum  donum  miratus  est  Paier,  quotl  tania  digni- 
las  oiferebat,  et  quod  offerebatur  Rolla  macula  iceda- 
batur.  Mam  'Cl  «ois  maiiibot  soscepti  lAdfftnm,  et  tua 
tedis  fedt  esse  partictpem,  ei,  quod  idos  est,  ad  par* 
tem  Sfiaa  deiierae  eoflocavit.  Cognoseomus  qois  ille 
rst  qtd  aodivit :  Me  ad  deeHermn  meam ;  qo«  ua- 
i«ra  cst,  coi  diiit :  Caio  me»  pariieeps  aodis«  Mla 
imtora  est,  qoae  aodivii :  Terra  es,  et  in  lerram  ilMS.  • 
lieni  ejusdem  in  eadem  Immilia  inler  c«iora  :  <  Qtto 
serHione  nur,  qoo  vertm  dieam,  reperire  tioo  po»*- 
sooa.  N^tora  fragnis,  natura  contempia,  «t  oouMtaot 
nianstraia  deieriur,  omnia  mi^  omnia  superavit,  et 


Mecauniliuido  oostia  m  divioiialis  esiOHrtaia  Aatoaiii, 
oecdivmtas  io  noslr»  iiatar»  veraa  est  suoiiitiidiiMMo, 

Saocta  Gregftrii  epiacopi  Naaiaoieoi  iii  faeouim  M 
Cplpbania  iwer  castera  :  4  Coin  crgo  procctsittei  e% 
mrgine  Deut  in  ea  qoaai  astoiiipicral  faomana  u^- 
iora,  onom  e  duobuttibi  invicem  «unlrariit  exiMens 
<»rno  ac  tpiriiu,  aiiud  io  Beom  assumttur,  aliuii  dei» 
loUs  fratia  prapaiaL  j  Imm  iofm :  i  Mi^sns  esi  qui- 
dem,  ted  sa  faomu  :dophBa  enim  erai  io  eo  naioni. 
Jndedeoiqoeoi  lafaoravil  ex  iiinerc,  inde  ei  esuniu 
otsitivit^  et  eoniristatus  e»t,  el  flfilltbumaoicorporit 
lcge>  I 

Saucti  Basilii  epitco|ti  Ca|>padocis  :  9  Cmii  ergo 


*  bibl.  Reg.,  ol  monedi»  noetra  immortati»  eonttituerctur  in  etgto. 


7^3  COLLECTIO  CANONUM  S.  ISIOORO  illSPAL.  ASGRIPTA.  744 

qmedAin  ia  Cliritto  iu  videmos  hiiinaDa,  ut  nibil  a  A  umis  tamen  ex  amlMibuft  Cbrisiiis  ei  FUiot»  dm 
eomnHuii  morialiiiffi  fragilitate  diatare  tideantur, 
quaNlam  ita  dlf  ina,  qua  milli  alii  oiai  illi  iiielKibiU 
iiaiuraB  eonTeniant  deitatis,  bairet  bumani  intelleetna 
aiigttstia,  et  lantx  admirattonis  slupore  perculsa  quo 
decliaet,  quid  tcneal,  quo  Sti  veltat  ignorat.  Si  bo- 
niinf  m  potet,  devicto  moriis  regno  coni  spoliis  red- 
euniem  a  mortiiis  cernit.  Propter  quod  cum  omni 
metu  et  reverentia  contemplandum  est,  ut  in  uno 
eodenrqne  ila  uiriusque  naiur»  veriias  demonstre- 
l»r,  ut  neque  aliquid  iiidignum  et  indecens  de  divina 
illa  et  ineffabili  substaniia  sentjatiir,  neque  rursum 
qu»  gesia  suiit  falsis  illusa  iinsginibus  gestiinenior,  > 
Sancti  Cyrilli  epi.<copi  Alcxaniirini :  c  liomo  no- 
ariinatiis  est,  cnm  sil  natura  Deus  Dei  Palris  Verbuni, 
qiioniam  similiter  ut  nos  sanguiiii  comniuiiic^ivit  ei  B  iavit  buroanain«  et  proceisit  es  rouliere»  idcirco  dl- 


cuata  aut  sublata  diversiiate  natorarum  pereQDjuni!* 
tiononi,  sed  quia  slinul  nobis  effecemnt  uaum  Domi- 
num  et  Cbristum  et  Filium,  id  ost,  divlDitas  el  bmmi* 
nitaa  per  arcanam  iilam  uieffabilemque  copulatioDein 
ad  nnttaiem.  Itaque  is  qui  ante  sarcula  omnia  esi  nn- 
tusex  Patre,  etiaro  ex  rouliere  [Gr^.  ex  matre]  ctr- 
naliler  dicitur  proereatus,  nun  quia  divina  ipsiua  na- 
tura  de  sacra  Virgine  sumpsit  esor dium,  nec  qooJ 
propter  se  ipsam  «pus  babuit  secundo  nasci  post  il- 
lam  naliviiatem  qiiam  babebat  es  Patre  (est  entm  iii- 
eptum  et  slulium  boc  dicere  quod  is  qui  ante  om- 
nia  saecuia  est  consempiiernus  Pairi,  aecundss  gene- 
rstionis  eguerit  ui  esse  inciperei);  sed  quia  proptrr 
nos  et  propter  nostram  salotem  naturam  sibi  eopn- 


carni.  Sic  eniin  in  lerris  apparuii,  ut  non  amitteiis 
iil  quod  erat,  sed  assumens  bumaniiaiis  naturam  in 
sua  ratione  perfecia.  1  liein  ejusdem  in  libro,  qui  di« 
ciiur  Scholia  '^ :  c  Unus  igiiur  estet  anie  incarnatio- 
iieiii  Deus  venis,  et  qul  iii  humanilaie  mansit  id  quod 
erst  et  est,  ei  erit.  Mou  discerriendum  igitur  ununi 
Dominum  Jesum  Cbrisium  hoininem  seorsum,  et 
seorsum  ui  ^euni,  sed  unum  eum  eumdemque  Jesum 
Cbristum  esse  dlcimus,  non  igiiorantes  differeinias 
nalurarum,  sed  eas  iiic-  nfusas  inier  se  servantes.  > 
ltt*m  cujus  snpra  :  c  Inlelligitur  namque  certe  tan* 
quam  aliud  in  al.o  habitare^,  id  esi,  diviiia  naiura  in 
humanitate  non  perpessa  commixiionem  aut  commii- 
tationem  ut  esset  quod  non  erat.  Quidquid  enim  lu 


filur  natus  esse  carnaliier.  Neque  enim  primum  no- 
lus  esi  bomo  cominunis  de  sancta  VirginOt  et  luiic 
dt-mum  habitavit  in  eo  Verbum,  sed  in  ipsa  vulva  «•« 
teroque  virginaii  se  cum  carne  conjunxit,  et  sustinuit 
generationem  carnalem,  carnis  suae  naiiviiatem  suain 
laciens.  Sic  illum  dicimus  et  passuin  esso,  et  resur- 
rexis^^e,  non  qiiia  Deus  Verbum  in  sita  natura  passuf 
sll,  sutclavorum  transftxiones  aui  alia  vulnera  susoer 
perit,  Deus  namqiie  Incorporalis  extra  passiouem  esi; 
sed  quia  corpus  illud  quod  Ipsius  propriuui 
faciuni  est  passuin  est,  ideo  baec  omnia  pro  nobis 
Ipse  dicitur  passus.  Inerat  enim  In  eo  corpore  qnoct 
paiiebator  Deus  qui  pati  non  poierat.  Sunili  modo  ei 
moriem  ipsius  inteiligimus :  iinroortale  enim  el  incor- 


alio  baLiiarc  diciiur,  non  ipsum  flt  tale  quale  est  id  ^  ruplibile  esi  naiuraliter  et  vita  et  viviftcaus  Dei  Ver- 


in  quo  babiiat,  sed  aliod  in  alio  magis  intelligitur. 
At  vero  in  Verbi  persona  et  bumanliatis  solam  nobis 
differentiam  designat  diversitas  naiuraruin.  Unus 
enim  ex  utraque  iniciii^itur  Cbrislus :  ergo  inconfu- 
sione,  ui  ante  dixi,  servaia  inbabiiasse  Verbum  ait  in 
nnbis.  Scit  eniui  nnum  esse  Filiuro  unigenitum  car- 
iiem  factum  «t  hominenu  »  liero  cojus  supra  ad  Ne- 
storium  :  c  Ait  igitur  sancta  et  magna  synodus 
Ijisum  qui  est  ex  Deo  Paire  naturaliler  naius,  Filium 
onigenitum  Deum  verom  de  Deo  vero,  iumen  de  lu- 
mme,  per  quem  ot  cum  qiio  omnia  fecerit  Pater, 
hunc  descendisse,  incariiatum  esse,  et  bominem  fa- 
ctum,  passum  esse,  resurroxisse  terila  dio,  et  ascen- 
disse  rursus  in  crnlos.  > 

llttc  nos  seqoi  verba  debemus,  b)s  nos  convenit  ob< 
lemperaro  dogmatibus,  considerantes  quid  sit  incarsf 
natum  esse,  et  borainem  factum  Dei  Verbom.  Non  e- 
nim  dicimus  qood  Dei  natura  conversa  vel  imniutata 
lacta  sit  caro,  nec  qiiod  in  totiim  bominem,  qui  esl 
ex  aniina  et  corpore,  Iransformata  sit,  sed  illud  ma- 
gis  quod  carnein  auimatam  anima  rationabiii  sibi  co- 
puhiverit  Verbnrn,  et  siib<tantialiter,  ineflabliiter,  ot 
irreprehensibiUter  factus  sit  homo,  et  noncopatus  sit 
etiam  Fitius  hoininis,  noii  nnda  lantoHfflodo  toIuii- 
tate,  sed  iiec  asaomptione  sola  persone  :  sed  quod 
diversx  quldem  natOr»  gp  in  uuum  convcnerint, 

•In  quibufidam  Ctdicibus,  Golw;  in  atiis,  C(//ta  : 
jncDduni  inomuibus. 


bum;sed  quia  eorpus  ipsius  proprium  g^tia  Dei 
ju|[ta  Pauli  vocem  pro  omnibus  mprtein  gustavit,  idcir- 
co  ipse  dicilurmonem  passus  esse  pro  nobis  non  qaoJ 
in  se  inonem  ^  esset  espertus,  qiianium  ad  ipsius  nar 
lurain  perilnet  (insania  est  eniin  boc  vel  dicere,  vel 
se.>tire);  sed  quod,  ui  supra  dixiiuus,  caro  ipsino 
inortein  gnsiavit.  Iia  et  resurgente  carne  Ipsinj  rursua 
resurrectioneni  dicinnis,  non  quia  iii  corruptioncm 
ceciderat  (abbii) ;  sed  quia  ejus  surrexit  cprpu^.  Ila 
Chrisium  el  Dominunt  uuum  coiifileniur,  non  tnn- 
quaui  bominein  cum  Vei  bo  coad  ranios ,  ne  diviaio- 
nis  quflsdain  species  induc^tur,  aed  unum  jam  eleum- 
dem  adoraiiteSf  quia  non  est  alienuni  a  Verbo  corpns 
suum ,  ciim  quo  ipsi  ettam  assidet  Pairi.  Nec  hoc  iia 
dicinius  qiiasi  dnobus  flliis  assidentibus  ,  sed  uoo  cuui 
carne  per  unitatem  :  quia  si  taleni  cnpu*aiionein  facr 
tam  per  substantiam  aut  quasi  impassibilem  aut  qua- 
n  paruni  decoram  voluerimus  accipere,  in  id  incidl- 
mus  ut  duos  filios  essc  dicamus.  Necesse  esi  enin 
discernere,  et  dicere  bominem  separatim  fuisso  oola 
Filii  appellaiiooe  bonoratum,  et  rursua  Verbon,  quod 
est  ex  Doo  ei  noniine  et  verilM,  Filiuni  Dei;  seit 
discernere  in  duos  filios  non  debcmus  unmn  DoidIt 
iiuin  Jesum  Cbristnm.  Neque  enim  id  adjuvat  reclam 
Adei  rationein»  Ucei  nonnnlti  neacio  qnam  perhilfenn^ 
copolaiionem  personamm.  Non  disit  onim  Scriplnr^ 

» 1n  rellquis,  praBier  Alv.,  inha^fm. 
«  Dibl.  lieg. ,  noH  quod  tfwc  moriem. 


745  EPISTOL/E  DECUETALES.  —  i..EOl\IS  PAPiE.  7W 

Vifrbum  Dei  persoMin  «ibi  liominis  astumpsisse,  sed  A  protesUlur  :  in  tali  «eiisu  sanctos  PaCres  fuissa  eom- 

perimus.  Ideo  iili  non  dubiUTeruni  saneuni  Vjigi. 


•arnero  faeium  esse.  Id  aoiero  esi  osiendere  Dei  Ver< 
bnni,  similiier  ac  nos,  partieipationem  babuisse  car- 
M  et  saofuinis,  et  corpus  nosirom  proprie  suum  fe* 
cisse  «et  hominem  ex  muliere  processisse,  non  abjecu 
nec  doposiu  deiute  aiit  generaiione  ilia  qoaro  balie» 
bat  ei  Patre,  sed  mansisse  eiiam  in  asiomptione  car- 
nis  Deminum  «luod  erat.  lloo  ubiqoe  rectae  fidel  ratio 


iiem  dicere  Tiieotocon,  non  qiiod  Vcrbi  iiatura  dei* 
lasque  in  sancU  Virgine  sumpsit  eiordium,  sed  qood 
ex  ea  natum  ait  sacrum  illud  corpus  aniroatum  aui- 
ina  raiiottabili,cui  subsuntialiieradunatum  Doi  Ver* 
bum  carnaliter  natum  fsse  dicitur. 


LXI 

EPJSTOLA  EJUSDEM  LEONIS 

AD  THLRffilUM  ASTUIUCENSEM  KPISCOPUM. 
Leo  episcopu3  Tburibio  episcopo  saloiem.  B  siatis  auferri,  omitemque  conjugiorum  copulam  soU i, 

simulque  divinum  jus  humanumque  subTcrti,  si  bu- 
jiismodi  bominibus  usquam  viverecum  tali  professio- 
ne  licuiiset.  Profuit  diu  iita  disirictio  ecclesiastic» 
leniiati,  qu.x  etsi  sacerdotali  contenta  judicio  crueii- 
tas  refugit  uhiones ,  severis  tamen  Cbristianoruni 
principum  constitutionibus  adjuvaiur,  duiu  ad  spiri- 
tuale  nonuunquam  reeorrunt  remedium  qui  limeol 
corporale  supplicium.  Ex  quo  autem  mulus  provin» 
cias  bostilis  occupavii  irruptio,  et  exsecuiionem  ie- 
gum  lempesuies  interclusere  bellornm ,  ex  quo  intcr 
sacerdoies  Dei  difacilis  commeatus  et  rari  coeperunt 
esse  conventus ,  invenit  ob  publlcam  perturbaiionem 
secrela  perfidia  liberuiem,  et  ad  muliarum  menlium 
subversionem  his  malis  esl  iucitau,  quibus  debuit  esse 
niq«e  si  universae  bsreses  quae  anu  Priscilliani  tem-  G  correcU.  Quae  vero  illic  aut  quanu  pars  plebiutn  pe- 


Quam  laudahiliter  pro  catholicae  fldei  verlute 
movearis,  et  quam  sollicite  domiuico  Igregi  devotio- 
neni  offlcii  pasioralis  impendas,  tradita  nobls  per 
diaconum  tuum  fraterniuiis  tttas  scripU  demonsiraiit 
qaibus  noliiiae  nosirm  insinuare  curasti  qualis  in  re« 
giiiriibus  vestris  de  auiiquae  pestiientiae  reliquiis  er- 
rorum  morbus  exarserit.  Nam  et  epistolae  sermo ,  et 
commonilorii  series,  et  libelli  tui  textus  eloqoitur 
Prisciilianisiarum  apud  vos  fetidissimam  recaluisse 
senlioam.  Nibil  est  enim  sordium  in  quorumcunque 
sensibus  impiorum,  quod  non  in  boc  dogma  conflu* 
xerit :  quoniam  de  ouini  terrenarum  opiuionum  luto 
rooUiplicem  sibi  faeoem  commiscuerunt,  ut  soli  to- 
min  biberent  quidquid  alii  ex  parte  gusussent.  De 


pus  «xortae  siint  diligentias  retracteoiur,  nullus  pene 
invenietur  error  de  quo  non  irazerii  impietas  ipsa 
cniiiagiuin,  quae  iion  coiiienta  eorum  recipcre  falsiu- 
les  qui  ab  Evangeiio  Cbristi  t»ub  Cbristi  noniine  de- 
viaruoi,  tenebris  se  etiam  paganiiaiis  iiiiniersii,  ut, 
per  magicarum  ariium  profana  secreu  ei  maibema- 
iicoruro  vana  mendacia,  religionis  (idem  moruinque 
raiionem  in  potestaie  daemonum  et  in  efTectu  siderum 
collocarei.  Quod  si  ei  credi  liceat  et  doceri  iiec  vir- 
iuiibus  praemium,  ncc  viiiis  pcena  debebiiur,  omnia- 
que  non  solum  humanaruro  legum,  sed  eiiatn  divina- 
rum  consiituiioniim  decreia  solvenlur;  quia  neque 
de  bonis,  neque  de  malis  actibus  ollum  po!erit  esse 
{odicium,  si  in  utramque  partem  fatulis  necessiias 
moiuro  meniis  impetlit,  et  qoidquid  ab  liominibus 
agitur  non  est  liominum,  sed  astrorum.  Ad  banc  in- 
saniam  pertiiiet  et  prodigiosa  illa  iotius  bumani  cor- 
poris  per  duodecim  cceli  signa  distinciio  oi  diversis 
pariibus  diversae  praesideant  potestaies;  et  creatum, 
quam  Deus  ad  iinaginem  suam  fecit,  in  lanta  sit  obli- 
gaiionesiderum,  in  quanta  est  connexione  membro- 
mm.  Merlto  patres  nobtri,  sub  quorum  temporibus 
hsiresis  baec  nefanda  prorupil,  per  lotum  mundum 
insUnter  egerunt  iit  impios  furorab  unlversa  Eccle- 
sia  pellereiur,  quando  etiam  mundi  principes  iu  hanc 
sacrilegam  amentiaro  detesuti  sunt,  ut  auctorem  ejiis 
cum  plerisque  discipuHs  legum  publicarum  ense 
prostemereni.  ViJcbaiit  cnim  omnem  curam  hone- 

*  Ab  bae  voce  red  t  Esc.  4. 
PlTROL,  LXXXIV. 


sils  bujus  aliena  est,  ubi,  sicut  dilectio  tua  indicat,  le- 
thali  uiorbo  etiam  quorumdam  sacerdoium  corda  eor- 
rupu  suut ,  ei  per  quos  opprimenda  falsiias,  et  defea- 
dcnda  verltas  credebacur ,  per  Ipsos  doctrinae  Priscil- 
liani  Evangeliam  subditur  Christi,  ui  ad  profanos  sen- 
sus  pieiate  sanctoruro  voluminum  depravala  sub  no- 
minibus  prophetarum  et  aposioloruro  non  boe  prsdi- 
celur  quod  Spirilus  sanctus  docult,  sed  quod  diaboli 
minister  inseruit?  Quia  ergo  dilectio  tua  fldeli,  quan- 
turo  potuiiydiligentia  damnaus  ollni  opiniunes sex- 
decim  se  capitulis  comprehendit,  nos  quoque  feiriciirn 
omnia  retractamus,  ne  allquid  harum  blaspbemiarum 
aut  iolerabile  videatur  aui  dubium. 

91 1-  Conira  Priseillianhtas  qui  smetam  Trimlatm 
iten  persoms,  sed  tantum  nominibus  distitiguunt. 

Primo  iiaqiie  capitulo  demdnslratur  quam  impie 
senti.int  de  Tiiuitate  divina,  qui  et  Pairis  et  Filii  el 
Spiriius  sancii  unain  atqueeamdem  asseruni  esse  perso- 
nam  Unquaro  idem  Deus  nuncPater,  nunc  Filius,  nunc 
Spiritus  sanctus  nominetur,  nec  alius  sit  qui  gcnuit, 
alius  qul  genitus  est,  alius  qul  de  utroque  proiedlt, 
sed  singularis  unius  •  in  tribus  quldem  vocabulis,  sed 
non  iii  tribus  sit  accipienda  personis.  Quod  blasphe- 
mioe  genus  de  Sabellii  opinione  sump«ierunl,  cuju<i 
discipuli  etiam  Patripasslani  meriio  nuncupantur: 
quia  si  ipse  Fillus  qui  ei  Pater,  crux  Filii  Patris  est 
passio,  et  qaidquid  in  forma  servi  Filius  Patri  obe- 
dlendo  sustinuii,  totum  in  se  Pater  ipse  suscepic. 


2% 


W  COLLtXnO  CANONUU  S.  ISIDORO  HISPAL.  ASCftlPTA.  IM 

Quod  cMliolica'  Adei  stne  ambiguiiale  ronlrariom  est  A  nobis  Salvator»  noslri  resurrectio  coo»efravtt«  exi* 


quae  Trifiitatem  deiialis  sic  bomousion  confiietur, 

ut  Patrem  et  Filiuni  et  Spiritom  sanctam  sine  confii- 

sioiie  indivisos,  sine  lempore  sempiternos,  sine  dif- 

ferentia  credut  a^qMales,  quia  unitatem  in  Trinitaie 

iion  eadeiii  persona,  sed  eadem  Implei  essentia. 

IL  Advenut  id  quod  D.minum  Deum  pro   Paire 

criduni  fuiue. 

In  seciindo  capitulo  oslenditor  incplum  Yanumqiie 

comincntum  de  processionibus  quarumdam  virtutum 

ex   Deo  quas  habere  coeperit,  et  quas  esseniia  sul 

Ipse  prxcesseiit.  In  quo  Arianoruin  quoque  sufTra- 

ganiur  errori  dicentium  quod  Pater  Filio  prior  sit 

quia  fueriialiquando  sine  Filio,  ei  tunc  Pater  esse  cue- 

peritquando  Filiuui  generarii.  Sed  sicut  illos  Ecclesia 

caiholica  detesutur,  ila  et  isios  qui  putaut  uoquam  B  ftciens  nuUam  tam  sublimem  tamqiie  prmcipuara 


gunt  In  mflerore  jejunii,  solis,  ut  prodiium  est,  reve 

renti-je  hanc  continentiam  deTOTente;»,  ut  per  omnia 

sint  a  iio8tr.i^  fidei  iinitate  diseordes,  ei  diea  qni  a 

nobis  in  UetiiiaMiabetur,  ab  illla  in  afflictione  dttcaiwr. 

Utide  dignum  est  ut  inimiel  crocla  et  retorreelloRis 

Christi  lalem  excipiant  sententiam,  qualem  elegere 

doclrinam. 

V.  Adver$»$  id  ijfitorf  eiunt  animam  hominh  e»  diirifm 

e$te  eubstantia. 

Quinto  capltulo  refertiir  quod  animam  bowinia 

divlnae  asserant  esse  substanii£,  nec  a  uatura  Crea- 

toris  sui  conditionis  nostrae  distare  naturam.  Quan: 

Impletatem  ei  philosopliorum  quorumdam  et  Haai- 

chaeorum  opinionemanaiitemcaihoUca  fides  damnat. 


Deo  id  quod  ejusdem  est  essentiae  defuisse,  quem 
sicut  mulabilem  ita  et  proncieiitem  dicere  nefas  est. 
Quani  eniin  mutatur  quod  minuitur,  tam  mutatur 
eiiam  quod  augetur. 
ilL  AdveriW  id  quod  dicunt  ideo  fjnigenitum  dici 
ChritluPHf  quia  tolut  sit  de  virgine  natut. 

Terlii  viro  Cdpituli  sermo  designat  quod  iidem 
inipii  asserunt,  ideo  Unigenituni  dici  Fiiium  Dei 
quia  solus  sit  nalus  ex  virgine.  Quod  utiquc  non  au- 
derenl  dicere,  nisi  Pauli  Samosateni  et  Photini  virus 
hausissent»  qui  dixerunt  Dominum  Jesnm  Christum 
«  antequam  nasctretur  ex  Maria  vlrgine  non  fuisse. 
Si  autem  aliud  isti  de  suo  sensu  inlcHigi  Toluni, 
ueque  principiuni  de  niatre  dant  Cliristo,  asserant 


92  facturam,  cui  Deus  ipse  naiura  sii.  Quod  enini 
de  Ipso  est,  hoc  est  quod  ipse,  neqiie  aliud  estquaM 
Filius  et  Spiriiussanctus.  Praeterbanc  autcm  somuaa 
Triniiatis  unam  coiisubstantialcin  et  sempilernain 
atque  incomniutabilein  deitatem  nihil  omnium  crea- 
turarum  est,  qood  non  in  cxordio  sui  ex  nihilo  sit 
creatnm.  Non  autem  quidqoid  imer  creaturas  eminei 
Deus  est»  nee  sl  quid  magnum  atque  mirabiie  esi, 
hoc  est  quod  ille  qni  facit  mirabilia  magna  solus. 
Nemo  hominom  Terhas,  nemo  aaplentia,  nemo  ju- 
stitia  est,  sed  mnlli  pariicipes  aunt  veriiatis  et  sa- 
pientiae  atqne  jusilii».  Solus  autcm  Deus  nulUus  par- 
licipationis  est  Indigus  ^;  de  quo  quidquid  digne 
utcunque  sentitur  non  est  qualiias,  sed  esseniia. 


necesse  est  non  unum  esse  Filium  Dei,'  sed  alios  C  incoinmutabili  enim  nihil  accedit,  nibil  deperit,  quia 


quoque  ex  suinmo  Palre  genilos,  quorum  hic  unus 
sitnatusex  femina,  etob  buc  appellelur  Unigenitus, 
quia  hanc  nascendi  conditionem  alius  filiorum  Dei 
nemo  susceperit.  Quoquoversum  igitur  se  contultirint, 
in  magnse  lenduiit  impieUtis  abruptum,  si  Cbrisinm 
Doniinum  vel  ex  matre  Tolunt  habere  principlum,  vel 
Pairis  Dei  Unigenitum  diffitentur,  cum  et  de  matre 
is  naius  sU  qui  erat  Deus  Verbum,  el  de  Patre  nemo 
sit  genltus  praetcr  Verbum. 

IV.  De  Natali  Domini  quod  iii  eo  PriteiliianiitiB  je- 
junia  4:elebrarent> 

Quarto  aulein  capitulo  continetor  quod  Natalem 
Christi,  quem  secundum  susceptionem  veri  bominis 
catholica  Ecclesia   Teneratur,   quia  Verbum    caro 


esse  iili,  quod  esi  semper  sternuni,  seniper  est  pro- 
prium.  Unde  iii  se  manens  innoTat  omnia,  el  nibll 
accipit  qiiod  ipse  non  dederit.  Nimium  Igitur  stiperbi, 
niiniuinque  sunt  caeci,  qui  cum  dicunl  humanam 
animam  diTlnie  esse  substantiae,  uon  lutetligunt  nihil 
se  aliud  dicere  qiiam  Dominum  csse  mutabilein,  el 
ipsum  perpeti  quidquid  potest  iiaturu:  ejus  inferri. 
VI.  Contra  illud  quod  munt  diabolum  ex  te  wl  e% 
6hao  este,  et  propriam  haberc  naturam. 
Se.\ta  annotalio  indical  eos  diccre  quod  diaboiu« 
nunquam  fuerit  bonus,  nec  natura  ejus  opificium  Dei 
sii,  sed  eum  ex  chao  et  tenebris  einersisse  :  quia 
scilicei  nulliiin  i^ui  habeat  auctorem,  sed  omnis  mali 
ipsesltprincipiumatquesubstantia :  cum  fidesTcraf, 


factuin  est  et  habiiaTit  in  nobis,  non  vere  Isti  hono-  D  ^^^  ^gi  catliolica,  omnium  creaturarum  siTc  spiri- 


rent,  sed  bonorare  se  simulent,  jejunantes  eodem  die, 
fiicui  et  die  Dominico,  qui  e^  dies  resurreclionis 
Christi.  Qnod  utique  ideo  faciunt  quia  Christum  Do^ 
ininum  in  Tcra  hominis  natura  natum  esse  non 
credunt,  sed  per  quamdam  illusionem  ostentaia 
Tidori  volunt  qux  vera  non  fuerint,  sequentes  dogma 
Cerdonis  aiquc  Marcionis,  et  cegnatis  suis  Manichaeis 
per  omnia  consonanies.  Qui  sicul  in  nostro  examine 
detecti  atquc  convicti  sunt,  Dominicum  diem,  quem 

*  In  reliquis,  praiter  AlT..,DomiitumNOilrttm/«s»m. 

^  Ex  Urg.  et  Ger.  In  rellquis  :  nulliut  partieipa" 
tiottlt  ett  indiguut ;  abaurdum  certe,  cuui  Codicum 
scriplores  osciiantiaB  aut  igitoraniiae  causa  pro  indi- 
«tt««   legeriiit  indiyhut  ct  scripserint,  litlera  tc  iii  n 


tualium  sItc  corporalium  bonam  confiieautur  sub- 
stantiam,  el  mali  nullam  esse  naturain  :  quia  Deus, 
qui  univer&itatis  cst  condiior,  nibil  non  bonum  fecil* 
unde  ei  diabolus  bonus  esset,  si  in  eu  quod  factusesi 
permancret.  Sed  quia  naturali  excellentia  male  usus 
est,  et  in  veritate  non  stdit,  non  in  contrariara  sub- 
siantiani  transiit,  sed  a  suinino  bono,  eui  debuit  ad- 
h;erere,  descivit  ^,  sicul  ipsi,  qui  talia  asaeruut,  n 
Tcris  in  falsa  proruunl,  et  naluraiu  in  eo  arguuot  in 

versa,  qmMlsatis  Terisimile. 
c  Hibl.  iieg.,nosfrfl.  liisc.  i,Tol.  1,  2,  Ger.,  vaetra. 
^  £x  caeieris,  prxier  AIt.  ei  Esc.  3»  in  quibus, 

dittociavit. 


7W  EPISTOLiE  DCCRETALES.  —  LEONIS  PAPif!.  75) 

quo  sponle  delinqannt,  nc  pro  sua  Toluniaria  perver-  \  tibus  causis  videaiur  accidere :  qnam  impietads  Ta* 

bulam  ex  multoruni  sibi  erroribus  texuemnl.    Sed 
omnes  eos  «  catliolica  fldes  a  corpore  8u:ir  unitatis 


siiate  dawriantur  :  quod  ulique  Ipsis  malum  erit,  et 

ipsuui  lualum  non  erit  subsiantia,  sed  poena  subsian- 

ti». 

VII.  Conlra  iltud  quod  nuptiat  etprocreationes  filiorum 

astruanl  eUe  peccaium. 

Septinio  loco  sequitur  qaod  nnptias  damnant,  et 

procreationem  nascentiura    perborrescant.  In  quo, 

sicut  pene  in  omnibus,  cum  Manicbaeorum  profani- 

tate  concordant,  Ideo,  sicut  ipsorum  mores  probant, 

conjugalem  copnlaro  detestantes,  qoia  non  est  illic 

liliertas  turpitudinis  ubi  pudor  matrimonii  servatur 

et  spes  sobolis. 

Ylil.  Contra  id  quod  eofpora  humana  diaboii  dieunt 
ei$e  figmenta,  et  a  dtBmonibut  in  uteio  formari. 


abscidit ,  constanier  prxdicans  atque  veraciter  quod 
animag  bominum  priusquaro  suis  inspirarentur  cor- 
poribus  non  fucrunt ,  nec  ab  alio  tncorporanlur,  nisi 
ab  opiflce  Deo,  qoi  et  ipsnrum  est  creaior  et  corpo- 
rum  :  et  quia  per  primi  bominis  praevaricaiionem 
tota  bumaiii  generis  propago  vitiala  sit,  neminem 
posse  a  conditione  velcris  hominis  liberari,  nlsi  per 
sacramentum  I  aptismatis  Cbrisii ,  in  quo  nuila  esi 
discretio  renotorum  ,  dicenie  Apostolo  :  Quicun- 
que  in  Cltristo  baptizati  estis,  Christum  induistit.  Non 
est  Judcrui,  neque  Grcecus;  non  est  servus  ,  neque  /i- 


...  '.     1        .*  1.  ber;  non  est  masculus ,  veque  femma  :  omnes  enm 

Octavuw  ipsorum  est  plasmationem  buroanorum  p  .    .    ^.  .      «      ^  . . 

j-  i^i-    »-    n         .         .  ^     "  vos  unum  estis  m  Chnsto  Jesu,  Quid  ergo  hic  agunt 

rpcrum  diulioh  esse  figmentuin,  et  seminai  conce-  ,^  .,  ^        ^    .^  .. 

cursus  siderum  ,  quid  flgmenta  factorum,  qmd  inun- 

danarum  rernm  mobiUs  siatus  et  inquieia  diversi- 
tas?  Ecce  toi  impares  gratia  Dei  fecit  aequales,  qui 
inter  quoslibet  vitae  hujus  labores ,  si  fideles  penua- 
nent,  miseri  esse  non  possunt,  apostolicum  illud  in 
onini  lentatione  dicentes :  Quis  nos  separabit  a  cha- 
ritate  Christi?  Tribulatio,  an  angustidf  an  pertecutio, 
an  fames,  an  nuditas,  an  periculum^  an  gladius^  sieut 
scriptum  est :  quia  propter  te  mortificamur  iota  die^ 
astdmati  sumus  ut  oves  occisionit ;  ted  in  hit  omnibut 
tuperamut  per  eum  qui  ditexil  n oi.  Et  ideo  Ecclesia, 
quae  corpus  est  Christi ,  nihil  de  mundi  inaequalita- 
tibus  metuit,  quia  nibil  de  botiis  temporalibns  con- 
niissionis  ex  mulieribus  quidem  naios',sedex  Spiritu  p  ciipiscit ;  nec  limet  inani  strepitu  factorum  gravarl, 
aaiicto  dicunt  esse  conceptos,  ne  illa  soboles  quae  ^  <!"*  patientia  tribulaiionum  novit  augeri, 
de  carnis  semine  nascitur  ad  Dei  conditionem  perii- 


corp 

ptionum  opere  daeroonum  in  mulieruro  uteris  figurari : 

propter  quod  resurrecilonem  carnis  noo  esse  creden- 

dam»  quia  concretio  corporis  non  sit  congruens 

animae  digiiitati.  Quaa  falsitas  sine  dubio  opus  diaboU 

est,  et  alia  prodigia  opinionum  figmenla  sunt  daemo- 

num,  qui  non  in  feminaruro  ventribus  forroant  boini- 

nes,  sed  in  baereticorum  ^  cordibus  tales  fabricant 

errores.  Quod  immundissiiuum  virus  de  Manicbaeo- 

rom  inipietatis  specialiter  fonte  procedens  olim  fides 

caibolica  deprebendit  ^  aique  damnavit. 

iX.  Conlra  iilud  quod  fiiios  repromitsionit  e%  tancto 
Spiriiu  dicunt  esse  conceptos. 

Nona  autem  annoiaiio  manifestat  quod  fliios  pro- 


nere  videalur.  Quod  caibolicie  fidei  repugnans  atque 

contrarium  est,  quse  omnem  hominem   in  corporis 

animaeque  subslaiilia  a  conditore  nniversitatis  foririari 

atque  animari  inlra  materna  viscera  confiletur,  ma- 

nente  quidem  illo  peccati  mortalitatisque  contagio, 

quod  In  prolem  a  primo  parenie   transcurril :  sed 

r<^enerationi8  subvenienle  sacramento,  quo  per  Spi- 

riiuin   sanctum  promissionis  filii  renascuntur,  non 

in  Qtero  carnis,  scd  in  virlute  baptismaiis.  Unde  et 

David,  qui  utique  promissionis  erat  filius,  dicit  ad 

Domiiium  ;  Manus  tum  feeerunt  me  et  piasmaverunt 

SZ"te.  Et  ad  Jeiemiani  Dominus  ait :  PHuf^iiam         ,,     ,    .  .       ...   .  j      u    i- 

.  ^  .  •  .      .«./--  -.^.-.%  #..-  -^     Duodecimuin  iiiter  baec  illud  est  qiiod  sub  aliis 

ie  formarem  in  utero  nom  (e,  et  m  vulva  matru  tua  n  .,  .     ^..  . 

potestatibus  pnrtes  aiiimae ,  sub  artiis  corporis  meui- 


XL  Conlra  id  quod  fatalibus  stellis  dicant   animas 

tiominum  obligatas, 

Undecima  ipsorom  blaspbemia  cst,  qua  faialibus 
stellis  et  animas  bominum  el  corpora  opinantur  ob* 
stringi :  per  quam  amciitiam  necesse  est  ut  oinnibus 
paganorum  erroribus  implicaii  et  faventia  sibl ,  ut 
putant,  sidera  colere  ,  ei  adversanlia  studeant  miti- 
gare.  Verum  ista  sectaniibus  nullus  in  Ecclesia  ca- 
tholica  locus  est ,  quoniam  qui  se  talibus  persuasio- 
nibus  dcdit  a  Christi  corpore  tolus  abscessit. 

XIL  Contra  id  quod  sub  aiiis  potestatibus  paries  ani- 
mie^  sub  atiis  corporis  membra  describunt. 


tanclificavi  te, 

H,  Contra  id  quod  animas  in  cieiestibus  peccare  cre- 
dunt ,  et  secundum  qualitalem  peccali  in  tioc  mundo 
accipere  sortem  vei  bonam  vei  malam, 

Decimo  autem  capitulo  referuntur  asserere  ani- 

mas  qnae  bumanis  corporibiis  inseruntur  fuisse  in 

corpore  et  in  coelesti  habitatione  peccasse,  atque  ob 

lioc  a  sublimibus  ad  inferiora  delapsas  in  diversae 

qualiiatis  principes  incidisse ,  et  per  aereas  ac  side- 

reas  potestates  in  diversis  corporibus  esse  conciusas 

forte  diversa  et  conditione  dissimili,  ul  quidquid  in 

liac  vita  varie  et  iiixqualiter  provenit  ex  praeceden- 


bra  describunt ,  et  qualitaies  interiorum  praesuluni 
in  pairiarcharum  nominibus  slatuunt ,  quibus  e  di- 
verso  signa  ^iderea  ,  quorum  virtuii  corpora  subji- 
cianlur ,  opponunt ,  et  iii  his  oninibns  intricabili  se 
errore  praepediiint  non  audientes  dicenlem  Aposto- 
lum  :  Videte  ne  quis  vos  decipiat  per  philosophiam  et 
iuaitem  failaciam  seeundum  traditionem  hominum ,  m- 
cundum  elementa  mundi^  el  non  secundum  Chrislum, 
quia  in  ipso  habitat  ^  omnis  pteniludo  divinitatit  corpo- 
ratiter^et  estis  in  ilio  repleti^qui  esteaput  omnisprinci' 
patutet  potettatis;  eiilerum:  ffemovosseducatvoiens 


■  Ab  bac  voce  desunt  folia  in  Esc*  4. 
I»  Bibl.  Reg.,  reprehendit. 


«  i£m.,  Bibl.  Reg.,  hos. 

^  ifim.,  I^ibl.  lieg.,  Tol.  1,9,  inhabitat. 


f- 


751  COLLFXTIO  CANONUM  S.  ISIDORO  niSPAL.  aSCHIPTA.  ir,^ 

* 

inkumUitaleet  nUgione  angelorum^quasnonvdUam' X\S,    i)e  apocrifphii  ecripinrls  eormndea  rmcl//i<i« 
bnlans^  [rutira  iuflatvs  semu  earnis  sua^  ei  non  ienens 


capui  ex  quo  iotum  eorpus  per  nexus  ei  conjuneiiones 
$ubmittisiraium  erescii  in  angmentum  Oei.  QniJ  ergo 
opiis  esl  in  cor  adntUtere  quod  lei  non  doeuil,  qiiod 
proplietia  non  cecinil,  quod  Evangelii  verilas  non  prac- 
dicavit,  quod  aposlolica  doclrina  non  iradidit?  Sed 
li»e  operta  auni  eonim  ni«niibus  de  quibus  Aposlo- 
ius  loquitur,  dicens  :  Erii  enim  tempus^  cum  sanam 
docirinam  non  snslinebunl ,  sed  ad  sua  desideria  coa- 
certabuni  sibi  magistros  prurienies  auribus  ,  ei  a  vm- 
tate  quidem  auditum  avertent ,  ad  fabulas  autem  con» 
vertentur.  Nibil  itaqiie  nobiscum  eonimune  babeant, 
qui  talia  aodcnl  vel  docere ,  vei  credere ,  et  quibas- 
libei  modia  nitunlur  •  asiruere,  quod  substanlia 


norum, 
Deqiia  re  quinti  deciini  capituli  sertiio  conquen- 
lur,  et  pr»Bumpiionein  diabolicain  ineriio  deteita- 
tur,  qiiia  ct  nos  isiud  veraciuro  testiiim  relatione 
co:itperimu8 ,  et  multos  cormplissimos  eorum  Godi- 
ces ,  qui  caiionici  liiulareiMur,  invenimus.  Quonmdo 
enim  decipere  simplices  posaent,  nisi  veAenata  po- 
cula  quodam  melle  praBlinirent «  ne  usquequaqve 
sendrentur  insuavia  qnsb  easeol  futura  meriifeni  t 
Curanduin  ergo  est «  ei  tacerdoiali  diligeDlia  maii- 
ine  providendum*  ul  falsati  [jEm.^  falsi]  Godiees,  ei 
a  sincera  veriiate  discordes  In  nullo  osu  leclieDia 
habeantur,  Apocrypbio  auieni  scriptur» ,  quae  anb 
nominibos  aposlolomm  molCarum  habent  semino- 


carnis  ab  ope  resurreclionis  atiena  sit,  aiqiie  iU  »  "•""  ^»*"***""  •  non  solom  interdicendx  suni,  sed 


onine  sacramenlnm  incamaiionis  Ciiristl  resolvanl, 
9yb  quia  indignum  fuii  iiitegrum  liomiuem  suscipi, 
ti  indignuro  erat  inlegruni  liiierari. 

HIL  Contra  id  quod  patriarcharnm  nomina  per  sin- 
guia  corporis  membra  disponuni  ^. 

Tertio  deciroo  loco  positum  esl  dicere  eosdem 
qufrd  omne  corpusScripturarum  canonicarum  sub  pa- 
triarcbarum  neminibus  accipieodum  sil,  quia  ill» 
diiodecim  virtulety  quaa  reformationem  liominis  in- 
lerioris  operentur,  in  borum  vocabulis  indicenior : 
sine  qua  sfienlla  nullain  animam  posse  asseqoi  ut  in 
eam  subslaniiam  de  qua  prodiit  reformetur.  Sed 
banc  impiam  vaniiatem  dcspcclui  babet  Chrisiiana 
sapientia ,  qwe  novii  verae  Deitatis  inviolabiiem  et  Q 
inconvertibilem  esse  natuiam,  animam  aulem  sive 
iii  corporc  viventeni»  sive  a  corpore  sepaniiain 
inuliis  passionibos  subjaccre.  Quae  utiqiie  si  de  di- 
vina  esset  essentia ,  nihil  adverti  potael  incidere. 
Etidco  inefTabiliter  aliud  Crealor  est,  aliud  creatu- 
ra.  Ille  enim  sempcr  idem  est ,  et  nulla  varieiaie 
mutatur ;  baec  autem  mutabilis  e&l  eiiam  iion  muiaia , 
quia  iit  non  muietur  donatum  [jEm,^  daiuro]  poteril 
babcre ,  uon  proprium. 

XiV.  Conlra  idquod  duodecim  signa^  qua  mathema' 
lici  oburvani,  per  corpus  omne  disiinguuni. 

Sub  quarlo  decimo  vero  capiiulo  de  siaiu  corpnris 
scniire  dicuntur  quod  sub  poiesiat^  sideruro  aique 
tighorum  pro  lerrena  qualliate  teneatur;  et  Ideo 


ellam  penilua  auferendn  aique  Ignibot  concrematw 
dat.  Quamvis  enim  tini  in  illit  quaedam  qn»  videan* 
lur  tpeciem  habere  pielatit ,  nunqnam  tauien  vacua 
tunl  vcDeoit,  et  per  fabularum  illecebras  hoc  latcn- 
ter  operaniur,  ut  mirabilium  narratione  teducloa 
laqueit  cojutconque  errorit  involvant.  Unde  si  qoio 
episcopormn  vel  apocrjpba  babere  per  domot  non 
prohiboeril ,  vel  tub  canonicorom  nomine  eos  Codi- 
cet  iii  Eccletia  permiserit  legi ,  qot  Priscilliani  adul- 
lerina  tunl  emendalione  viliatl ,  barreticoni  te  nn- 
verit  judicandum  »  qnoniam  qui  altot  ab  errore  noii 
rcvocat  te  ipsum  errare  demoiitiraL 

XVI.  Emendanda  delibro  Dictinii. 

Postremo  autem  capitulo  boc  prodldit  jusia  qiie- 
rimoiiia  ^iuod  Dicliuli  Iractatus,  quot  secundiiiii 
Pritcilliani  dogma  conscripsil,  a  multitcum  vene- 
ratione  iegerentur,  cum  ti  aliquid  memoriae  Dicihm 
tribuendum  putanl,  reparaiionem  ejiit  magis  de- 
beant  ainare  quam  lapsum.  Non  ergo  Dictimani. 
sed  Priscillianum  legunl,  et  illud  probant  quod  er« 
rans  docuit ,  non  quod  correctus  elegit.  Sed  oeoio 
hoc  impuue  praesumai,  nec  inter  caibolicos  ceiitea- 
tur  quisquis  uiiiur  scriptis  non  solum  ab  Ecclesia 
catbolica »  sed  eiiam  a  suo  auctore  damnatis.  Non 
sil  perversis  liberum  simulare  quod  fingunl,  oee 
sub  velainine  noiiiinit  Cbrittiani  decrelonim  Im- 
periaiium  tiatuia  declioent.  Ideo  enim  ad  Ecclo- 
siam  calbolicaiii  ciim  lanta  cordis  diversitate  conve- 


niulia  in  sacris  libris  quae  ad  eiieriorem  hominem  Dniuni,  ui  ei  quos  possunt  suos  faciaot,  eliegoin 


periineitnl  reperiri,  ut  in  ip»is  Scripturis  Inier  divi- 
nam  lerrenamque  naturam  quasdam  sibi  repngnet 
adversil;i8 ,  el  aliud  sit  quod  sibi  vindicenl  aniroae 
praesules  ,  aliud  quod  corporis  conditores.  Qua^  fa- 
bulae  ideo  dissertmtur,  ut  anima  divinae  afnrroetur 
etse  tubslantiap,  ei  caro  crcdatur  malae  este  naturx, 
quoniam  et  ipsum  mundum  cum  eleinenlis  suls  noii 
opiis  Dei  boni ,  aed  conditionem  mali  profltentur  au- 
ctorls ;  atque  ui  baec  mendaciorum  tuorum  tacrile- 
gia  boiiis  titulis  colorarent ,  omnia  pene  divina  elo- 
qiila  sensuum  nefandorum  imuiissione  violanint. 


severitateni,  duin  se  nosiros  mentiuntur,  effugiaou 
Faciunt  hoc  Prisciliiaiiistae  ,  faciunt  boe  Maniclici, 
qiioruin  cum  islit  tam  feederaia  suni  oorda ,  oliu 
solis  noiiiinibus  discreti,  sacrllegiis  autem  tuis  inve- 
niantur  uiiili;  quia  etti  Velut  Testameiitum,95 1^^ 
isti  se  suscipere  simulanl ,  Manicbacl  rerutant  9  ad 
unum  tamen  flnem  utrorumque  lendit  intentio,  cam 
quod  illi  abdlcando  Impugnant,  Isll  pra^cipiendo  cor* 
rumpunt.  In  extecrabilibut  autem  mjsteriit  eorum 
quae  quaulo  immundiora  tunt,  lanto  diligenliut  occu« 
luiitur,  unom  prursus  nefas  ,  una  est  obscenitat,  el 


■  Ribl.  Reg.,  tnittfHfilMr. 

^  £x  oninibus  Codicibus,  pncter  Alv.,  in  quo.  descr.bunt. 


753  EnSTOLiE  DECRETALES.  —  LEONIS  PAPiE.  7K^ 

smi\i%  turpiludo.   Quam  eul  eloqiii  eriil)e!*ciiitu8,  A  quia  celcriicr  viTificau  reditu  ainm»  returrexU. 


eollicitis9iiiii«  tameii  inquititionibiis  indagatAm ,  et 
Mauichsorum  qui  comprebenai  nteraut  confeasione 
detectam  Ad  publicam  fecimus  pervenire  notUiam ; 
ne  nllo  modo  diibium  possit  videri  quod  in  judido 
no&tro »  coi  non  soltim  rrequentissinia  pr:i'8eiitla  sa- 
ceiMotom ,  snd  etiiim  illustrium  virorum  dignilas,  et 
pars  quaedam  senatus  ac  plebis  inierfuii ,  ipsorum 
qui  onine  f:icinns  perpetrai^ant,  ore  reseratum  esi, 
sicut  ea  quae  ad  dileciionem  tiiam  nimc  direximus, 
gesta  denionstrant.  Quod  autem  de  Maiticbssoruro 
roAlissimo  scelere,  bec  etiam  de  Prisciliiamstarum 
inceatissima  consueiudine  olim  comperturo ,  raul- 
tnmque  volgatutn  e-i :  et  qui  per  omnia  sunt  in  im- 
liietate  sensunm  pares ,  non  possuut  in  sacrls  suis 
csse  dishiiniles. 

Deeursis  itaque  omnibus  quas  libelli  seriea  com- 
^rebendit»  et  a  quibus  comiuonitorii  forma  nnn  di- 
screpat,  sunicienier,  ul  opinor,  (siendiiiius,  quid  de 
tib  quac  ad  nos  rraternitas  tiia  relullt,  censeanius;  et 
quam  non  ferendum  sit,  si  tain  profanis  errortbus 
etlam  quoruntdam  sacerdoium  corda  consentiunt  vel, 
ut  inititts  diierim,  non  re  iitont.  Qua  conscientia 
bonorein  nbi  irassiituin  vtndicant  qui  pro  aniinabus 
sibi  credl  is  non  laboMnl?  Bestiae  irruunt,  et  ovium 
&epl:i  iion  cliudunt;  fures  insiditntur,  et  excubias 
lion  pRciendiint;  morbi  cribrescunt,  et  remedia  nulla 
proapiciuai.  Curo  auiein  ctiam  ilud  addunt  ut  his 
qiii  so'licitiii8  agunt  Ciiiseiilire  dctreclent,  et  impie- 


Qtiod  non  credere  saiis  impinm  eai,  et  ad  Maiiichasi 
Prtacillianiqne  doctrinam  periinere  non  dubium ,  qui 
sacrtlego  sensu  ita  se  Cbristum  simulant  conllieri, 
ul  et  incarnaiionis,  ei  monis,  el  resorreciionis  an- 
ferant  veriiatem.  llabeatur  ergo  iiiter  vos  episcopale 
conciiiuit),  et  ad  cum  tocoin,  qui  oniuibtis  oppnrtunus 
s  t,  viclnarum  provincijrum  convenlant  aacerdotea, 
ut  secundum  baec  qn»  ad  lua  consuiia  respondimus 
plcntssimo  disqniratur  examine,  an  sint  aliqui  inter 
episcop  is  qui  liujtis  hcresis  *  contagio  poltuantur,  a 
coinmunione  sine  dubio  sepafandi ,  si  nefandissimam 
seciam  pcr  omnium  sensiium  pmvitates  damiiare 
noluerJnt.  Nulla  enim  ratione  loleraiiJum  e^t  ut  qui 
prxdicaiidx  fidei  susceplt  orficium,  Is  contra  Evaii- 
^  gelium  Gbrisli,  contra  apoaioticam  docirinan,  contra 
ani  versalis  Ecclesias  syniboluin  andeat  disputare  [^m., 
discreparej.  Quales  illic  erunt  discipull  ubi  tales  do- 
cebunt  magistrit  Qu»  lllic  religio  poputi,  qux  saltis 
plebis,  ubi  contra  liumanam  socletatem  pudoria  saii- 
ciitas  tollitor,conjugiorum  foedns  aurertur,  propagaiio 
generaiionis  inliibetur,  cjrnis  natura  damnatur,  con- 
ir.i  verntn  Dei  cultum  TriniUs  deitaiis  negatur,  per- 
sonaruin  proprietas  confondiiur,  aniinabus  humanis 
divina  eSseutia  datur,  et  cadem  ad  diaboli  arbltriuui 
cariie  concluditur.  Dei  Filius  per  id  quod  de  Virgiiie 
ortus,  iion  per  id  quod  ex  Patre  natus  est,  unigenitiis 
prasdicatur  ^,  idemqiie  ncc  vera  Dei  prolea,  nec  verus 
virginis  partus  asseritur,  ut  per  falsam  passionem. 


latea  olim  loto  orbe  damnatas  subscriptionlbus  suis  q  mortemque  non  verain  mendax  etiatn  resurrectio 


anatbematizare  dsfciiiuldnt,  qnM  dc  se  intelligi  vo- 
lunl,  nisi  quod  non  de  numero  frairum,  sed  de  parte 
sont  hosiium  ?  In  eo  vero  quod  in  exirema  f:imiliaria 
epistolae  tus  parte  pnsuisti ,  miror  cujusquam  catbo- 
IJci  inteliigentiam  laborare,  lan.iua-i)  incertum  sii, 
an»  descendente  ad  inrernum  Gbristo,  caro  ejus  re- 
quieverii  in  sepulcro,  quae  sicui  vere  ei  mortua  et 
■epolta,  ita  vere  est  die  tertla  suseiuia.  Iloc  eniro  et 
ipae  Dominus  denuntiaverat  dicens  ad  Judaeos  :  Sol' 
tiu  umplum  hoCf  el  in  iriduo  $uicitabo  Hlud,  Lbi 
evangelista  sulijungit :  Hoe  auiem  dicebal  de  iempto 
eoTfHnie  iuL  Gujus  rei  veritatem  etiam  David  pras- 
dixitrat  loquens  sub  persona  Domini  Salvatoris,  et 
dicens  :  Jnsuper  ei  caro  mea  requiescet  in  spe  :  quo' 


resumptae  de  aepulcro  carnis  habeatur?  Frustra 
utuntur  catbolico  nomine,  qui  istis  impietatibus  dou 
rcsistunt.  Possunt  b»c  credere  qui  possunt  talia  pa- 
lienier  audire?  Dedlmus  itaque  litteras  ad  fratrea  ei 
cuepiscopos  noatros  Tarraconetises,  Garthagiiienses, 
ei  Lusitanos,  atque  Gallscos,  eisque  concilium  sy- 
nodi  gcneralis  iodiximus.  Ad  tus  dilectionia  sollici- 
tudiiie  ii  periinebit  ut  noitrae  ordinatiouis  auctorilaa 
ad  prasdictarum  provinciarum  episcopos  deferalor. 
Si  aotem  aiiqui,  quod  absit,  obstiterint  quominus 
possit  celebrarl  generale  concilium ,  Gallfleeiae  sallem 
in  iinum  conveniant  sacerdotes,  quibus  coogregaodis 
96  fr^ires  nusiri  Idaiius  et  Goepoolus  imroinebunt, 
conjuncta  cum  eis  insiantia  tiia,  quo  cilius  vel  pro- 


niam  nen  derelinques  animam  meam  in  inferno^  nee  0  vinciali  conventu  remedium  tantis  vuloeribua  affera- 


dabi»  saneium  tuum  tidere  corruptiouem»  Quibus  uti- 
que  verbis  iiianifestatum  est,  quod  Gbristi  ciro  et 
vere  sepulta  requievii,  et  corrupiionem  non  subiit, 

*  In  rsleris,  prspler  AIv.,  heereseos. 
^  Abbinc  iterum  Esc.  4. 


tur.  Daium  xii  Kalendaa  Augustaa  Gailiplo  c  et  Arda- 
bure  coDSullbttS. 

«  iEm.,  Bibl.  Reg.,  Ese.  4,  Tol.  I,  Ger.,  Callipio. 


LXII 

EPISTOLA  EJDSDEM  LEONIS 

AD  KPISCOPOS  PEU  ITALIAll  CONSTITUTOS. 

Leeo  quod  plurimi  Manichoeorum  vigilantia  papce  Leonis  in  urbt  *  Roma  dejeeti  iuni. 

Leo  universis  episcopis  per  Italiac  proviiicias  con-         In  consortium  voa  nostra:  solliciiudinis,  dileetisiiini 
9titutis  in  Domino  salutem.  fratrcs,  advocamus,  ut  vigilantia  paslorali,  ne  quid 

•  i£m.«  Ab  Urbe, 


755 


COLLEGTIO  GANONUM  S.  ISIDORO  IIISPAL.  ASGRIPTA. 


fK 


75« 


dlabolicae  lici-re  possil  asiutiae,  conimissis  vobis  gre- 
gibas  diligentius  cousulatis,  iie  is,  qui  Domini  mise- 
ricordij  revelante  per  nostram  curam  a  nostris  ovibus 
roorbus  abigitur,  necdum  vobis  prsmonitis  et  adliuc 
fiuod  agitur  ignaris,  per  vestras  sedis  pergat  Ecclesias, 
et  suarum  furiim  cuiiiculoa  inveuiai  laiebrarum ,  ut 
quod  a  uobis  in  Urbe  exsiinguitur  tcnebrosis  apud 
vos  radicibus  seminelur.  Plurimos  iinpielatis  Mani- 
chskae  sequaces,  et  doctores  in  Urbe  invesiigaiio  no* 
fctra  reperit,  vigllauiia  divulgavit,  au^ioriias  et  ceu- 
sura  coercuit;  quos  potuimus  emendare,  correximus; 
et  ut  damnarent  Manichsum  cum  prasdicaiionibus  et 
discipfliiiis  suis  publica  in  ecclesia  confessione  et 
manus  suae  subscriplione  compulimus,  et  ita  de  vo- 
ragine  impietatis  sua:  confessos  poeniientiain  conce- 
dendo  levavimus.  Aliquanti  vero,  qui  ita  se  demer- 
serant,  ut  nulluro  his  auxiliantis  posset  remedium 
sUbvenire,  subditi  legibus,  secundum  Ghrisiiaoorum 
principum  coustituia,  ne  sanctum  gregem  sua  coiita* 
gione  polluereniy  per  pubiicos  judices  perpeiuo  sunt 
eisilio  relegati.  £t  omnia,  quae  tam  in  Scripturis, 
quam  in  occuUis  traditionibus  suU  habeni  profana 
vel  turpia,  ut  nosset  populus  quid  refugeret  aul  vita- 
ret,  oculis  Ghristianae  plebis  cerla  maiiifestatione 
probavlmus,  adeo  ut  ipse,  qui  eorum  dicebatur  epi- 
scopus,  a  nobis  tentus  proderet  flagiiiosa  in  suis 

■  Dibl.  Reg.,  Manichaorum. 


A  mysferiis  quj!  tcnerel,  sicui  ge  toium  vos  scries 
poierit  edocere.  Ad  insiruclionem  enim  Testram  etiaoi 
ipsa  direximus,  quibus  lectis  omnia  quae  a  nubis  de- 
prebensa  sunt  nosse  poteriiis,  et  quia  aliquanlos  de 
his,  quos  iie  absolverentur  arclior  realus  involverat, 
cogiiovimus  aufugisse,  hanc  ad  dilcctionem  veslrain 
iiostram  episiolaiii  misimus  per  acotythuro  nostrum, 
ut  eflTucia  certior  sanotitas  vestra  solliciiius  agere 
dignetur  et  cautius,  necubi  M»nichaeae  *  perversitatis 
hoinines  plebes  vestras  faculkitcm  laedendi ,  et  hujus 
8acri'egii  possint  invenire  doctores.  Aliier  enim  uo- 
bis  commissos  regere  non  possumus,  97  ^^^^  ^^* 
qui  Bunt  perdilores  et  perdiii,  selo  fidei  dominic» 
persequamur,  et  a  sanis  mentibus,  ne  peslis  hac  la- 
tius  divulgeiur,  severiiate  qua  possuraus  abscidamus. 

B  Unde  hortor  dilectionem  vesiram,  obtestor  et  moneo, 
ut  qua  debetis  et  pole&iis  sollicitudine  vigiletis  ad 
iuvestigandos  eos,  necubi  occullandi  se  reperiani 
facultatem.  Ut  eiiiin  habebit  a  Oeo  diligcns  reuiune- 
raiionis  prseniiuni  qui  diligcntius  quoJ  ad  saluiein 
commissae  sibi  plebis  proliriat  fuerit  exsecuius,  iia 
arite  tribunal  Domini  de  reatu  negligeniix  su»  non 
poterit  excusari  quicunque  plebem  soaiu  conlra  sa« 
crilegae  persuasionis  auctores  uoluerit  coatodire.  Dj- 
tum  tertio  Kalendas  Februarias,  Theodosio  XVIII  el 
Albino  viris  clarissimis  consulibus. 


LXIII 

EPISTOLA  EJUSDEM  LEONIS  AD  EPisCOPOS  PER  SICILIAH. 

Leo  universis  episcopis  pcr  Siciliam  coristiiutis  in  G  ttir;  miror  vos  vel  proecessores  vestros  tam  irratiu- 


Domino  salutera. 

Uivinis  prxceptis  et  apostolicis  moniils  incitamur, 
ut  pro  omiiium  Ecclesiarum  statu  impigro  vigilemus 
affectu,  ac  si  quid  osquam  reprehcnsione  invenitur 
obnoxium,  celeri  sollicitudine  aut  ab  ignorantise  iin- 
peritia  aut  a  praesumptionis  usurpaiione  revocemos. 
Monente  enim  dominicae  vocis  imperio,  quo  beatissi- 
mot  apostolus  Petrus  trlna  repetiiione  mysticae  san- 
Gtionis  imbuitur,  ut  Ghristi  oves  qui  Ghrisium  diligit 
|iascat,  ipsius  sedis,  cui  per  abundantiam  diviiiae 
gratlae  prsesumus,  revereniia  cohoriamur,  ul  peri- 
culum  desidiae,  quantum  possiimus,  d<  clinemus,  ne 
professio  summi  aposioli,  qua  se  amatorero  D.imini 
esse  testatus  est,  non  inveniatur  in  nobis,  quia  ne- 


nabilem  novitatem  usurpare  potuisse,  ut  coufuso 
tomporis  utriusque  mysterio  nullam  esse  difleren- 
tiam  crederelis  inter  diem  quo  adoratus  est  Ghristus 
a  magis,  et  diem  quo  resurrcxit  Ghristus  a  moriuis. 
Quam  culpam  nullo  modo  potuissetis  incidere,  si  unde 
consecrationem  honoris  accepistis ,  inde  legem  totius 
observanti»  sumeretis,  et  beati  aposioli  Peiri  sedes, 
quae  vobis  sacerdotalis  mater  est  dignitaiis,  esset 
ecclesiasticae  magistra  rationis;  a  cujus  vos  regulis 
recessisse  minore  posset  aequaiiimitate  tolerari  ^,  si 
aliqoa  commoniiionls  nostrae  increpatio  iion  pracces- 
siNset.  Nunc  autem  quia  non  desperator  oorrectio» 
servanda  cst  mansoetudo :  et  llcet  vix  Terenda  sit  in 
sacerdotibus  excusatio  qtiae  praetendat  inscieiitiam. 


gligenter  pascens  tolies  commendaium  gregem  con-  j)  malomus  tamen  et  censuram  necessariam  temperare, 

et  ratione  vos  apertlsslmae  veriia(ii  instruere. 

9^  II.  Quod  ewieta  noblt  per  ordinem  rerum  per 
fncamationem  Bomini  no$tri  salutit  taeramenta 
digetta  tint. 

Semper  quidem  in  aetemo  consilio  Dei  mansit 
humani  generis  incommuiabillter  praeordinata  repa- 
ratio;  sed  ordo  rerum  per  Jesum  Gbristum  Domi- 
num  nosirum  temporaliter  gerendarum  in  incarna- 
tioiie  Verbi  sumpsit  exordium.  Unde  aliud  tempus 

^  £x  reliquis,  praeter  AIv.,  in  quo,  eoUrarL 


vincitur  summum  non  ainare  *  pasloreni. 

.  Quod  in  die  Epipttaniorum  prohibeatur  bapiitmum 

celebrari. 

Gum  ergo  mihi  de  cbaritaiis  vestrac  actibus  fra- 

teriia  aflectiune  sollicilo  cerus  indiciis  innotuerit, 

vos  in  eo  quod  inier  sacramenia  Ecclesiae  princi- 

pale  est,  ab  apostolicae  instilutionis  consuetudine 

discrepare,  ita  ut  baptismi  sacramentuin  numerosius 

in  die  Epiphaniae,  quam  paschali  tempore  celebre- 

*  Ex  reliquis,   prster  AIv.  et  Esc.  3,  in  quibus 
legitur :  kabere. 


757 


EPlSTOLiC  BECR£TALES.  —  LEONIS  PAPiE. 


758 


esl^  quo  annuntiante  angelo  lieata  virgo  Uaria  fe-  A  morte  Gruciflxi  et  in  re»urrec(ione  ex  morluis  po- 


euiidani  se  per  S.tiriium  sanctutn  credidit  et  concc- 
pit;  aliud  quo  salva  Integritale  virKinea  puer  edilus 
exsultanie  *  gau-Jib  coRlesiium  ministrarum  paslori- 
biis  indicalur;  aliud  qno  iiifaiis  circiimcidilur ,  aliiid 
quo  liosiia  pro  eo  legalis  ofTertur ;  aliud  quo  tres 
Magi  clarilale  novi  sideris  incitaii  in  Detbleem  ab 
Ori^nte  perveniunt,  et  adoratum  parvulum  mysiico 
innnerum  oblaio  venerantur.  Nec  iidem  suut  dies, 
quibus  impio  Herddi  6rdinala  divinilus  in  i£gypium 
iranslatione  ftublrsrcius  est,  yel  (iuibiis  ab  ^gypto  in 
G4lilaeam  mortiio  persecutore  vocatus  est  ^.  Intrr 
has  autem  dispensalionum  varieiates  accedunt  aug- 
menla  corporea,  crescit  Dominus,  sicut  evangclisia 
tesiaiur,  profeciibus  xtalis  et  gratiae.   Per  dicm  « 


tentia  baptismatis  novam  creaturaro  condil  ex  veieri, 
ui  iii  renasceniilius  et  mors  Christi  operetur  et  viia» 
diceni<)  beaio  Apostolo  :  An  ignoratis  quia  quicunqus 
bapliz  (i  sumus  in  Christo  Jesu  in  morle  ipstus  bapti- 
zftti  sumus?  Consepulti  enim  sumu$  cum  ilio  per  ba^ 
ptitmum  in  mortem^  ut  quomodo  surrexit  Dominus  a 
mortuis  per  (;l.riam  Patrist  ila  ei  nos  in  novitaie  vitcR 
ambulemus.  Si  enim  complantati  facti  sumus  simHitu- 
dini  mortis  ejus,  simui  et  resurreciionis  erimus  :  et 
cxiera.  quae  latius  Magisicr  gentium  ad  commen- 
dandum  sacramenium  baptismatis  disputavit,  ut  ap- 
pireret  ex  hiijus  docirinae  spiritu  regenerandis  filiis 
homlnum  et  in  Dei  filios  adoplandis  illum  dlem  et 
illiid  tempiis  electum,  in  quo  per  biuiilitudinein  for- 


pascbae  in  templum  Jerusalem  cum  parentibus  venii,  ^  mamque  myslerii  ea,  qiis  geruntur  in  menibris,  his, 


elcum  abesset  a  societate  redeunlium,  sedens  cum 
senioribus  et  inter  admirantes  magistros  disputans 
invenitur,  raiionemque  mansionis  sua  reddens: 
Qmd  est^  inquit ,  quod  qucerebatis  me  ?  Nesciebatis 
quod  in  Patris  mei  tempio  opwtei  me  etse?  significans 
ejus  esse  filium ,  cujus  esset  et  templum.  Jam  vero 
cum  in  annis  majoribus  aperlius  declaiandus  bapti- 
fimuni  prxcursorisfiui  Joannifi  expetit,  qoid  deiiatis 
ejus  remansit  ambiguum,  quaudo  baptizato  D.jmino 
Jesu  Spiritos  sanctus  iii  columbae  specie  super  eum 
«lescendit  et  mansit,  audita  de  coelifi  Pairis  voce  di- 
cenlis :  Tu  es  Filius  meus  dileetus;  in  te  bene  com- 
pla€ui?  Quae  omnia  ideo  quauta  potu!mus  brevitaie 
perfiirinximus,  ut  notum  slt  dilectioni  vestrae  uni- 


qux  in  ipso  suiit  capite  gesta,  congrucrent,  dum  in 
bapiismatifi  regula  et  mors  intervenit  interfeciione 
peccati,  et  sepulturam  iriduanam  imitaiur  trina  de- 
mersio,  et  ab  aqiiis  elevatio  resurgentis  instar  est 
de  sepulcro.  Ipsa  igitur  operis  qualiias  docet  cele- 
brandae  generaliter  gratiae  diem  legitimum  eum  esse, 
in  quo  ornala  est  virtus  muneris,  et  specics  actionis. 
Ad  cujus  rei  confirmationem  plurimum  valet,  quod 
ipse  Dominus  Jcsus  Chrisius,  po^teaquam  resurrexit 
a  morluis,  discipulis  suis,  in  qulbus  omnes  ecclesia- 
riim  praesules  docebantur,  et  formain  et  potestatem 
tradidil  baptlzandi  dicens  :  Euntes  99  docete  omnes 
gentes  baptizantes  eot  in  nomine  Patris^  et  Fi/tf,  et 
Spirilus  sancti,  De  quo  ulique  eos  eliam  anle  passio- 


verfiOfi  Ghristi  dics  inniiroeris  consecratos  fuisse' vir-      nem  potuisset  insiruere,  nisi  proprie  voluisset  iotel- 


tutibiis,  et  in  cunctis  ejus  actionibus  sacramentorum 
inysteria  coruscasse  :  sed  aliter  quoque  signis  de- 
nuoti.Ti,  aliter  rebus  implerl,  nec  quaecunque  ou- 
merantur  in  operibus  Salvatoris  ad  tempus  perti- 
nere  baptismatlfi.  Nam  si  etlaro  illa ,  quae  post  beati 
Joannis  lavacrum  a  Domino  gesta  cognovimus,  sub 
indisereto  honore  colamufip  omnia  tempora  coiiti- 
nuailfi  erunt  depuianda  festis,  quia  omnia  siint 
plena  miraculis.  Verum  quia  Spiriius  sapieniiae  et 
iolellectus  iia  apostolos  et  totius  Ecclesia!  erudivit 
magistrofi,  ut  in  Cliristiana  observantia  nihil  inordi- 
naturo,  nihil  paiereiur  es^^e  eonfusum,  discernend:» 
•ttiit  caufiae  solemnitatum,  et  in  omnibus  insiitutis 


ligi  regenerationis  gratiam  ex  sua  resurrectione  coe- 
pisse.  Additur  s«uie  huic  observantias  etiain  Penie- 
costefi  ex  adventu  saiicti  Spiritiis  sacrata  solemniias, 
quae  de  paschalis  festi  pendet  ariiciilo ;  et  cum  ad 
alios  diefi  alia  fesia  pertineaiit,  hxc  semper  ad  eum- 
dein  dieni ,  qui  resurreciione  Doinini  est  insignis, 
occurrit :  porrigens  quodammodo  auxiliantis  gratiae 
manuro,  ut  ii,  quos  a  die  paschae  aut  molestia  infir- 
niiiaiis,  aut  longinquitas  itineris,  aut  navigationis  dlf- 
ficultas  interclusit  iuvitos,  aut  quibuslitiet  necessi- 
titibiis  impediii,  desiderii  lui  effectom  dono  sancti 
Spiritiis  consequantur.  ipse  enim  Unigenitus  Dei  in 
tide  credeniium,  et  in  virtute  operuiu  nullam  inter 


Pfitrum  principumque  nostrorum  rrttionabilifi  ser-  n  "  ^^  Spiritum  sancium  voluit  esse  dislanti.im,  qui^ 
vaoda  diicretio;  quia  non  aliter  unus  grex  et  uiias 
pafitor  somu9,  nisi,  qiieroadmodum  Aposiolus  dicit, 
id  ipfioro  diearoiis  omnes  :  Simus  perfeeti  in  eodem 
unsu  ei  in  eadem  sementia, 

in*  Quod  in  baplismo  mors  interveniat  interfectione 
peecttti  H  upuliuram  imitetmr  trina  dimersio^  ei  nb 
aquis  eievatio  sit  velut  resurrectio  de  sepufcre, 

Qoamvifi  ergo  et  illa  quae  ad  huinilltatem,  et  illa 


nulla  est  diversitas  in  natura,  dicens  :  Rogabo  ega 
Patrem^  ei  alium  Paractilum  dabit  to6.s,  ut  vobiscum 
sit  in  aternum^  Spiritum  veritatis.  Ct  iteruro  :  Para^ 
ciitus  autem  Spiritus  uMCiuSf  quem  mittei  Patcr  in 
nomine  meo,  iite  vos  docebit  omitta,  el  suggeret  ti»i- 
versa,  qumeunque  dixi  vcbis.  Ct  iierum  :  Cum  venerii 
iiie  Spirilus  veritatis ,  iUe  dirig^  vos  in  omnem  Vfrt- 
tatem,  Gum  iiaque  veritas  Cbrislufi  slt,  et  Spiritus 


quae  ad  gloriaro  pertineut  Cbristi  in  unam  coiicur- --.  sancius  veritan,  nomenque  Paracliti  uiriusque  sit 
rant  earoderoque  personam,  toiumque  quod  in  illo 
ei  virtutifi  divinae  est  et  infirmltatis  humanae  ad  no- 
strae  reparationis  lendat  effectum;  proprie  tamen  in 


•  In  bac  f oce  exsuiianie  fliiit  Codex  Cse.  4. 
^  Csc.*5,  rivoeatut  etL 


propriuro,  iion  dissiinile  est  festum  ubi  unum  est 
sacraiuentum. 

e  iEro.,  Bibl.  Reg.,  Csc.  5,  Tol.  1,  3,  dtet^ 


T59 


COLLECTIU  CANONUM  S.  ISIDORO  HISPAL.  ASCRIPTA. 


7€3 


IV.  Qttod  bealui  apotiolui  Peirus  in  die  Pen^ecoites  A  offerri,  iii  qul  faetuseratex  iiiuliere,  sieul  Apoalultis 


virorum  trla  miUia  baptizarit. 
II 00  aulein  nos  non  ex  nostra  persuasione  defen- 
dere,  sed  ex  apostolica  auctorilate  servare  salis  ido- 
!)eo  probamuB  exemplo,  sequentes  bealuin  apostolum 
Petrum,  qui  in  ipso  die,  quo  omnem  credenliom 
numcrum  promissus  sancii  Spiriius  replevit  adven- 
tns,  trium  mlllium  populum  sita  praedicatione  con- 
versum  lavacro  baplismatis  consecravit.  Quod  sancta 
Scnpiura,  quae  apostolorum  Actus  continet,  iideii 
historia  docet,  dicens  :  His  audilis  compuncli  sunt 
corde  et  dixerunt  ad  Peirum  et  reliquos  apostoLos  : 
quid  faciemus,  viri  fratres  ?  Petrus  vero  ail  ad  Htos  : 
posniteniiam  Q^le^  et  baptizetur  unusquisque  vtstrum  in 
nomine  Jesu  Christi  in  remissionem  peccatorum  veAro" 


ait,  fieret  et  snb  lege,  quam  non  venerat  solvcre^sed 
implere  et  implenrio  finire,  sicul  beatus  Apostolus  prae- 
dicat  dicens  :  Finiiautcm  tegis  Chtistus  ad  jnstitiam 
omni  credenti.  Baptismi  auiem  stit  Iu  se  condidit  sa- 
craroeutum,  quia  in  omnibus  primalum  tenens  se 
docuit  essc  princlpium,  et  tunc  IQO  regenerartnnift 
potentiam  sanxit,  quando  •  de  laiere  ipsius  proflnxe* 
riint  sangnis  redemptionis  et  aqna  baptismatis.  Sic  ul 
enim  ^  Vetus  Teslaineniuni  Novi  tesiificntio  fuit,  el 
lex  per  Hoysen  data  esl,  grstia  sutem  et  veritas  p>T 
Jesum  Ghrisiam  f^icta  est ;  sic  diversa  saeriOcis  unaiii 
ho8tiam  praeformarunt,  et  multorum  agnorum  occisio 
iliius  immolatione  flniia  esi,  de  quo  dicilur :  Rcce 
agnus  Dei,  eect  qui  totlii  peccala  mundi,  Sic  et  Josa- 


rum,  et  accipietis  donum  sancti  Spiritus.    Vobis  est  B  ^*-  «*    r-i.  •  .  a  r>i  -  .* 

.   .  '^  ^        "  nes  non  Christus,8edChrisiipr9eviu8,  non  spoosus. 


emm  repromissio,  et  filiis  vestriSf  et  omnibus  qui  longe 
sunt  quoscunque  advocaverit  Dominus  Deus  noster. 
Aliis  eiiam  pluribus  verbis  tesLificatus  est,  ei  exbor- 
tatistur  eos  dicens  :  Salvamini  a  generalione  ista  pra^ 
va.  Qui  ergo  receperunt  sermonem  ejus^  baplitati  sunt^ 
et  appotitw  sunt  in  illa  die  animce  circiter  tria  miHia. 

V.  Quod  hmc  due  tempora,  id  est,  Pascha  et  Penteco- 
ites^  ad.baptizandum  a  Romano  poniifice  legitime 
sint  prmfixa. 

Unde  quia  rosnifestissime  patet  baptizandis  In  Ec- 
ctesia  electis  haec  duo  tempora  de  quibus  locuti  su- 
inus,  esse  legiiima,  dilectionem  vestram  monerous, 
iit  niillos  alios  dies  buic  observajiiiae  misceatis. 


VI.  Quod  omni  tempore  hi  qui  necjssitaU  mortii  «r-  ^  cliarilsti,  ul  ab  apostolicis   inslilutis  nu^lo  olltri 
.^enftir,  la  eil,  cegntudtnts^  obstdtomst  persecutionis  ^         ...  ...  . 

et  naufragii,  debeant  baptitari,  recedstis  exccssii :  quia  iiiultum  posi  ha;c  esse  n 


Quia  etsi  sunt  alia  quoque  fesla  quibus  multa  in 
honorem  Dei  revi  rentia  debeaiur ;  principalis  tamen 
et  msximi  sacramenii  custodienda  nobis  est  mystlcx 
ralionis  exceptio,  non  inierdicis  licentia,  qua  in 
baptisroo  iribuendo  quolibet  tempore  periditantibus 
subvenltur.  Ita  enim  ad  has  duas  festiviiates  con- 
iiexas  siblmet  aique  cognatas  incolumiuro  el  in  pacis 
securitate  degentium  libcra  vois  differimus,  ut  in 
inoriis  periculo,  in  obsidionis  discrimine,  in  perse- 
cutionis  angustiis,  in  timore  naurragii,  nullo  lempore 
hoc  ver»  saluiis  singulare  pnxsidium  cuiquam  dene- 
gemos.  Si  quis  aulem  Epiphaiii:ii  festivitatem,  quae 
in  suo  ordine  debito  honore  veneranda  est,  ob  boc 
existimat  privilegium  haberc  baptismalis,  quia  hoc 
quidam  putant  quod  iii  eadein  die  Doroiuus  ad  bap- 
tismum  Siancti  Joannis  accesserit,  sciat  illius  baptis- 
mi  alism  graiiam,  alium  fuisse  rationem,  nec  aJ 
eamdein  pertinuisse  viriutem,  qua  per  Spiritum  s:in- 
ctum  renascunlur,  de  quibus  dicitur,  qui  non  ex 
ssnguine,  ncque  ex  voluniaie  carnis,  neque  ex  vo- 
luntste  virl,  sed  ex  Deo  naii  sunt.  Dominusenimnul- 
lius  indigens  reinissione  peccaii,  nec  quasrens  reme- 
dium  renascendi,  sic  voloit  bapiizari  quoniodo  et  vo- 
luit  circumcidi,  hostiamque    pro  se  emundalionis 

*  Ex  caeleris,  prxter  A|v.,  in  quo  :  quando  de  la* 
tere  ipsius  sanguis  redemptionis  et  aqua  baptismaiis 
cjciiL  Ger.,  propuxit. 


sed  sponsi  amicus  fuit,  adeo  fidelis,  et  non  soa  qiiae- 
ren8,sed  quae  Jesu  Christi,  utse  profiteretor  sd  sol- 
venda  calceaments  pedum  ejos  indignuin,  quoniaiii 
ipse  quidem  baptitaret  in  aqua  iii  pceniteutiam,  ille 
sutem  bsptixaiunis  esselfin  Spiritu  sancto  et  Igne» 
qiii  duplici  potestste  et  vitam  redderet  el  peccata 
consumeret.  Ifis  ilaque,  fratres  iharissimi,  tot  ac 
taniis  existentibus  documentis,  quibus  omni  ambi-> 
guitaic  submols  evijenler  agnoscitis  qui  secuodimi 
aposlolicam  regolam  et  exorcismis  scrutandi,  je|uniis 
sanctificandi  et  freqtienlibus  suiii  praedicaiiontbos 
fmbuendi,  duo  tanluni  lempora,  id  est,  Pascha,  ei 
Pentecosieii  esse  servanda,  faoc  vestrae  indtcinies 

rius 
non 
poterit,  si  quisquam  aposlolicss  regulas  in  ^liqoocre- 
diderii  negligendas. 

Vli.  Vt  de  Sicilia  terni  semper  annis  singulis  de  epi^ 
scopis  ad  diem  lertium  Kalendarum  Octobrium  Ao- 
mam  socioHdi  eynodo  indissimutanter  occurranL 

Qoare  illud  primiius  pro  custodia  concordissimae 
tuiitaiis  exiglmus,  ut  quis  saluberrime  s  ssnctis  Ps- 
Iribus  consiitutum  esl  b!nos  in  snns  singults  debero 
esse  eonventus,  lemi  semper  ex  vobis  sd  diem  ler- 
lium  Ksleiidarum  Octobrium  Romam  fraterno  conci- 
lio  sociaodi  indissimulanter  occurrant :  qooniam  ad- 
juvante  gratis  Dei  fscilios  poierit  frovideri,  ot  in 
ecclesiis  Christi  nulls  scsndala,  nulli  nsscsntur  er- 
B  rores,  cum  corsm  bestissimo  Peiro  aposiolo  id  sein- 
per  in  commone  Iractandum  sil,  ut  omnia  ipsios  eon- 
Btituls  csnonumque  decrets  spud  omnes  Domini  sa- 
cerdoles  inviolala  permanesnt.  Hjpc  aotem,  qn«,  tn- 
spirante  Domino,  vobis  insinusnda  eredinius,  per 
fratres  ct  coepiscopos «  nostros  VaciHum  et  Ps5cii&- 
sinum  ^  ad  vestrain  notiliam  volumus  pervenire,  qui- 
bus  refereniibus  cognoseamus ,  quam  rsverenter  a 
vubis  sposioiicjs  sedis  liistiiuts  serventur.  Dslum  xii 
Kalendas  Novenibri8,  Galspodlo  et  Ardabore  conso- 
libus. 

b  In  oinnibus  prsBin  Alv.  et  Urg.,  ergo. 
^  Deesi  folium  in  Esc.  3. 
"^Tol.  1,S,  Paichaiium. 


Itl 


EIMSTOLiC:  DeCRGTAL&S.  —  LEONlS  PAPiE. 


7!« 


LXIV 

EPISTOLA  EJCSDEM  LEONIS  AD  UNlVERSO^  EPISCOPOS. 

Leo  epist  optis  url)'s  HoinsD    universis  episcnpis  A  clesinsiicis  ofilciis  ei  a  sacerdolali  noinine  apostoiicoe 

sedis  auctoritaie  jtibeinus  arceri.  Nec  lioc  eiiim  sibi 


per  Campaniain  et  Picenum,  vel  Tusciani»  et  per 

iiiiiversns  provincias  constiiulis  in  Doinino  salutem. 

Ut  nobis  graiulalionem   facit   Ecclesiarum  sialus 

salubri  disposilione  coniposiiiis;  ila  non  levi  iios 

uioerore  contristaf,  quoties  aliqua  couira   consiiluta 

canonurn  et  ecclesiasticain   \0\   disciplinaro  prx- 

sunipta  vel  commissa  cognoscinius  :  qux  si  non  qua 

debetnus  vigilanlia  resecemus,  illi,  qui  nos  specula- 

lores  esse  voluit,  exrusari  non  possuinus,  permiiten- 

les  sincerum  corpus  Ecclesiae,  quod  ab  omni  purum 

niacula    cuslodire   debeniu^,    ambionlium  improba 

contagione  fcedari,  cum  ipsa  sibi  membrorum  per 

dissimulalionem  compngo  non  congruat. 

!•  Vl  nulius  epiteoporum  servum  alterius  ad  clericatus 
effieium  promovere  prcesumat. 

Admittuntur  passim  ad  ordinem  sacrnm   quibus 

nulla  natalium,  nulla  monim  digniias  suflragatur  ;  et 

c]ui  a  dominis  suis  libertatem  Conseqni  minime  po- 

tuenint  ad  fasligium  sacerdoiii,  (anquam  sorvilitns 

liwic  lionorem  capiai,  provehuntur,  ei  prob  iri  posse 

Deo  crediiur,  qni  donitno   suo   necdum  probare  se 

potuit.  Duplex  ilaque  iii   hac  parte  reatus  est,  quoJ 

et  sacriiro  ininisterium  lalis  consortii  vililatc  pollni- 

tur  et  dominorum,  quantnm  ad  illicit£  usurpalionis 

temeritatem  pCrtinet,  jura  solviintur.  Ab  his  ilaque, 

fraires  charissimi,  oroncs  vesirae   provincise   nbsii- 

neant  sacerdotes,  et  non  lantum  ab  his,  sed  ab  illis 

eiiam  qul  originali  aut  alicui  conditioni  obligati  sunt 

vorumns  temperari ;  nlsi  forte  eorum  petitio,  aat  vo 


poterunt  vindicare,  ctijiis  capaces  per  lioc,  qiiod  ilii^ 

ob&liierat,  non    fueruiit,  bujus  discussionia  curaisi 

nobis  specialiier  viudicanles,  ut  si  qua  forsiiaii  de 

his  commissa  suiit  curriganlur,  ne  liceat  ultra  com- 

niiiti,  el  iie  qua  excusatio  de  ignoralinne  nascantur  : 

quanquam   Ignorarc  nunqiiam    iicucrit    saceidolem 

quid  canonum  regiilis  fuerit  definituin.  IIxc  crgo  ad 

provincias  veslras  per  Innuceiiliuin,  Legitimum,  et 

Segelium  fratres  et  coepiscopos  noi>tros  scripta  dl* 

reximus,  ut  quae  male  pullulasse  dignoscuntiir  ■  ra- 

dicitus  evellautur,  et  messem  dominicnni  zizania  nul- 

la  corrumpant.  Ita  enirn  fruclum   uberem  qu;e  sunt 

sincera  praestabunt,  si  ea  i]uae  natam  segeiem  ene- 

B  care  consuerunt  diligentius  amputeiitur. 

III.  Quod  usuram  non  solum  clerici  exigere  non  debent^ 

sed  nee  laiei  Christiani, 

Nec  ^  hoc  quoque  praeiereundum  duxtiuus  quosdaiik 

lucri  (urpis  cupldiiaie  capios  usurariam  exercere  pe- 

eiiniiim,  et  fenore  velle  ditescere.  Quod  nns  non  di- 

cnin  in  eos,  qui  sunt  in  clericali  ofllcio  constitull,  sed 

in  laicos  cadere,  qiit  Chrislianos  aa  dicl  cupiunt,  con- 

doleiniis  :  quod  viiidiean  acrius  iii  eos  qui  fuerunt 

confutati,  decerniinus,  ul  oiunis  peccandi  opportu-* 

nltas  adimalor. 

IV.  Vt  eiericus  nec  suo,  nee  atieno  nomine  fenus 

exerceat, 

Illud  etiam  duximua  prasinonendum  ut  sicul  non 

suo,  ita  nec  alieno  nomine  aliqim  clcricorum  exer* 


liimas  accesserit,  qui  aliquid  sibi  in  eos  vendicanl  C  ^^"'*"*"  ''^""'.  ^'^.^"^.^^-  '"^«^"s  «"»'»  ««^  C"'»»^ 


potestaiis.  Debet  enim  esse  immunis  ab  aliis  qui  d:- 

vinac  mililiae  fuerit  aggregandus,  ut  a  castris  doml- 

iticis,  quibus  nomen  ejus  ascribiiur,  nullis  necessiia*' 

tis  vinculis  abstrabalur. 

II.  Vi  quieunque  ad  saeerdaHum  vel  viduarum  mariti^ 
wel  habeutes  numerosa  conjugia  promoti  fuerint  ab 
omnibus  ecclesiasiicis  officiis  arceantur» 

Qnalis  vero  unicuique  nataliiim  honeslas  et  inorum 

csse  debealy  qui  sacri  altaris  ininislerio  sociandus, 

et  Apostolo  nos  docente,  et  divina  praDcepiione  didi- 

riiiius  et  canonum  regnlis,  a  qnibus  plerosque   fra- 

irum  decliiiasso  et  peiiilus  deviasse  rcperimus.  Nani 

constat  ad  sacentotiuin  pervcnisse  viduariiin  marilos, 

quosdam  eiium,  quibus  ruerint  nuinerosa  conjugia  et 


suiiin  comniodis  alienis  impendere.  Fenus  aulein  hoc 

solum  aspicere  et  exercere  debemus,  ui  quod  hic 

misericorditer  Iribuimus  a  Domino,  qul  multipliai- 

ter  et  in  pcrpetuum  mansura  retribuel,  recipere  va- 

leamus. 

V.  IJt  si  quis  sacerdolum  contra  hcec  interdicta  fecerit^ 
a  suo  sit  officio  removendus. 

Hoc  itaque  ^  i^dmonitio  noslra  denuniiat  102  ^^*^'^ 

si  quis  frairum  conlra  haec  constituta  '  venire  tcnla- 

verit,  et  probibita  fiierit  ausus  admiltere,  a  suo  se 

noverit  ofncio  submovendum,  nec  commuiiionis  iio- 

sirae  fuiurum  csse  consoriem,  qui  socius  esse  noluit 

disciplinse.  Ne  quid  vero  sil  quod   pra'termissuin  a 

nobis  forte  credatur,  oinnia  decretalia  constituta  tani 


ad  omnem  licenliam  viia  liberior,  ad   sacruin  ordi-  «^  beal.T  memoriae  *  lnnoceiilii,  qnam  omnium  deccsso 

•  .l».»  ••.•!  #•  •  ^^  •     <_^_     __  «    .  _       J^       « .._1^<>  •_  _.*  _*  —       1*      •4..         ^ 


fiempassim  paiefaclisadilibus  fuisse  perinissos  con- 
tra  illam  beaii  Apostoli  voceni,  qua  talibus  exctamal 
cliceiis  :  Unius  uxorisvirum  :  ei  contra  iliud  aniiquae 
legls  pra*ceplum,  quo  dicilur  et  ravetur  :  Sacerdos 
virginem  uxorem  accipiat ;  non  viduam,  non  repudia- 
lAiif.  Ilosergo,  qtiicuni|ue  tales  adinissi  sunt,  ab  ec- 

A  ^m.,  Bibl.Rcg.,  no$eunlur> 
»>  I'  X  iEm.,  BhW.  fteg.^  Ger.,  Tol.  1,2.  In  caetcris, 
Itott, 

*  Kcdit  Godex  Esc.  o  In  bis  vocibus  :  Hoc  itaqne. 


rum  nostrorum,  qnaD  de  ecclesiasticis  ordinitius  el 
canonum  proinuigaia  sunt  disciplinis,  ila  vestram 
dileciioiicm  custodire  dc!)erc  mandamus,  ut  si  quis 
illa  contempserit,  veni;iin  sibi  deinceps  noverit  de- 
negari.  Datumvi  IJus  Octobris,  Maximo  II  et  Palerio 
viris  clarissimis  consulibus. 

^  Urg.  et  Ger.,  eonstituta  venerii  vel  venire  tentU' 
verit, 

"  In  oiiinibus  praclcr  AIv.  reeordationis. 


795 


COLLKCTIO  CANONUM  S.  ISIDORO  HISPAL.  ASCRIPTA. 


704 


LXV 

EPISTOLA  EJUSDEM  LEONIS  AD  JANUARIUM  EPISCOPUM. 

Quod  omnis  cujusUbet  ordinis  cUricus  ,  qui  catholicam  descrens  heBreiicm  se  communioni 
miscuerit^  si  al  Ecclesiam  reversus  fuerit ,  in  eo  gradu  quo  erat  [jEm.,  fueral]  sine  pro^ 
motione  permaneat. 

Leo  episcopus   urbis  Romac   Januario    episcopo  A  lum  membrum  lalium  possit  socieiaie  violari,  cam 


Aquiiciensi. 

Le^is  rraternltalis  tuas  lltteris  vigorem  fidei  tuae» 
qu6m  oiim  noveramus,  agnovimus,  congratulantes 
libi  quod  ad  cusioJiam  gregum  Christi  pastoralem 
curam  vlgilanter  exscqueris,  ne  lupi,  qui  snb  specle 
oviuni  subintraruni,  bestiarum  *  sacviiia  simplices 
quoque  dilacerent,  et  non  solum  ipsi  nullacorrectiime 
proficiant,  sed  eiiam  ea  quae  sunt  sana  corrumpant. 
Quud  ne  vlperea  possit  oblinere  rallacia,  dileciionem 
tu«m  duximtis  commonend;im,  insinuanies  ad  animae 
periculum  pertinere,  si  quisquam  de  bis  qui  a  uobis 
in  Iiaereiicorum  atque  schismaticorum  seciam  de- 
lapsus,  et  se  utcunque  hsereticx  communionis  con- 
lagio  ^  macu^arit,  resipisceiis  in  communioue  catlio- 


per  omnia  illis  proressio  «  propria  coeperit  obvtare. 
Circa  quos  etiam  illam  ranonum  constrtutioiiem 
103  praecipiniiis  custodiri,  ut  in  magno  habeant 
beneficio,  si,  adempta  sibi  omni  spe  promotionis,  io 
quo  inveniunlur  ordine  slabilitate  perpetua  maneaiit; 
si  tainen  iterata  linctione  non  fuerint  niaculali.  Noo 
levem  apud  Deum  noxam  iucurril,  qui  de  talibus  ad 
sacros  promovendos  ordines  judicarlt.  Quod  si  com 
grandl  examinatione  promoiio  concediiur  inculpatis, 
mulio  m:igis  non  debet  licere  8uspecii<i.  Proiiide 
dilect  0  tua,  cujus  devotione  gaudemus,  jungat  cu- 
ram  suaiii  disposilionibus  nostris,  et  dei  operam  ul 
circumspecte  ac  velociter  iropleantor,  quac  ad  totins 
Ecclosi»  incolumitatem  et  laudabiliter  suggesta  suot 


Ilca  siiie  promoiione  legiiima  satisractionls  habeauir.  B  «^  salubriter  ordinata.  Non  auieui  dubitet  dilectio  Ua 


Saluberrimuin  enim  et  spiritualis  medicinae  otiiitato 
plenissimuin  est,  ut  sive  presbyteri,  sive  diaconi,  vel 
aubdiaconi,  aut  cujiislibet  ordinis  cierici,  qui  se  cor- 
recios  videri  voluni,  atque  ad  catholicam  fldem,  quam 
jain  pridein  amiserant,  rursum  reverii  ambiuni,  prius 
eriores  suos,  et  ipsos  auciores  erroris  damnari  ase 
sine  ambiguitate  rateantur,  ut  sensibus  pravis  etiam 
pcreniptis  nulla  sperandi  supersit  occasio,  nec  ul- 

*  in  reliquls,  praeter  A'v.,  besiiali, 
^  In  reliqiiia,  praeter  AIv.,  contagione. 


no3,  8i,  quod  iiou  arbitramur,  neglecia  rueriiit  qiue 
pro  custodia  canonum  et  pro  fidei  integritate  Jecenii- 
mus,  vehemeniius  commovendos;  quia  inrerioruiu 
ordiiium  culp;c  ad  nullos  magis  referendae  sunt,  qiiam 
ad  desides  negligeniesque  rectores,  qui  inuliam  s-t- 
pius  iiutriunt  pesiilentiam,  duin  necessariam  dissi- 
mulant  adbibere  niediciuam.  Dalum  iiiHaleiidas  Ju- 
lias,  Alipio  et  Ardabure  coiisulibtts. 

«  Bib^  Itpg.,  eonfes^o» 


LXVI 

EPISTOLA  EJUSDEM  LEONIS  AD  RUSTICUM  NARBONENSEM  EPISCOPUM. 


Leo  Rnstico  episcopo  Narbonensi. 

Epi&tolas  fraternitatis  tuas,  quas  Hermes  archidia- 
oonus  tuQs  detulity  libenter  accepi  diversarum  quidem 
eausarom  connesione  muliiplices,  sed  non  ita  paiien* 
ti«  legentis  onerosas,  ut  aliquid  earuiu  per  inlercur- 
rentes  *  undique  solliciludines  fuerit  praeiermissum, 
Unde  totius  sermonis  tui  alligatione  concepta,  et  ges- 
116  quae  in  episcoporum  honoratorumque  examine 
oonfecta  sunt  receitsilis,  Sabiniano  el  Leoiii  presby- 
leri«actinn'S  tiiae  intelteximus  fiduciam  defuisse,  nec 
eisdem  iosiam  superesse  querimoniam,  qui  se  ab  iii- 
choatis  disceptationibus  sponte  subtraxerint.  Circa 
qiiosquam  formain  quanive  ineMsuram  debeastonere 
Justitiae  tuo  relinrjuo  moderamini,  suadens  lamen 
charitaiis  horUilu  ut  sanandis  aegris  spiritualem  dc- 
beas  adbibere  medicinam,  et  dicente  Scriptura  :  Noti 
esM  fiimitim  justus  :  mitius  agas  cum  eis  qui  zelo 
pudicitiae  videnlur  modum  excessisse  vindictae,  ne  dia- 
bolus,  qui  decepit  adu'ieros,  de  adulterii  cxsultet  ul- 
toribus.  Mirorautem  dilectlonem  tuam   in  tantoiu 

•  Ex  iEin.,DibL  Reg.,  Tol.  1,  2,  Urg.,  Ger.  In 
reiiqulSy  inconcurrentes. 


C  scandaloruin  qoacun<|tte  occaslone  naiceiitiam  ad?er- 
siiate  turb:iri,  ut  vacatiouem  ab  episcopaius  laboribus 
praeoptare  le  dicas,  et  lualle  iii  silentio  atqoe  oiio  ?t- 
tam  degere;  qiiam  in  his  quae  tibi  commissa  sont  per- 
manere.  Dicente  vero  Doinino  :  Bealut  qui  persevera- 
verit  usque  in  finem;  unde  enim  erit  beata  perseveran- 
lia,  nisi  de  virtute  patieiitiie?  Nam  secundum  aposto- 
licani  praedicaiionem  omnes  qui  volunt  in  Chri^to  pio 
vivere  persecutionem  patiuniur,  quae  non  in  eo  tan- 
tum  compuiauda  esi,  quod  conira  Christianam  pieta- 
tein  aui  ferro  aut  ignibus  agitur,  aut  quibascunquo 
suppliciis,  cum  persecuiionum  saevitiam  suppleaoi,  et 
dissimilitudinisniorom,  et  contumad»  Inobedieniiuoi 
etmalignarum  tela  linguaruin  :  quibus  cnfl  ctationi- 
bus  cum  oninia  somper  meuibru  pulsenlur,  et  nulla 

^  piorum  portio  a  conOtctaUone  sit  libera,  ita  ut  pericu- 
lii  nec  oiia  carcant  nec  labores,  quis  inier  fluctns 
maris  navem  diriget  si  gubernaior  abscedat?  Quis 
ab  insidii:»  lupotum  custodiet  oves,  si  pastoris  104 
cura  non  vigilet  ?  Quis  denique  latronibus  obsisiet  ^ 

^  Vox  ob$xsiett  qiiae  deest  in  Alv.,  desumpui  cst  es 
Cod.  Bibl.Reg.,  Tol.  i,  Urg.  etGer.  IniBm., rsfisiec. 


7«5 


EPISTOLifi  DECR£TALGS.  —  LCONIS  PAP.E. 


760 


ct  f.iribus.  81  specubtorem  in  prospeeiu  eiploraiio.  A  bio  ex  apostolica ira  ili*»iie  descendit  secundum  quod 


nis  locaUim  ab  hucntiune  soUicitQdlnis  amor  qnictis 

abdttcatf  renusnendum  ergo  est  in  opere  creditoet 

in  abore  suscepio :  constantcr  tenenda  est  justiiia 

ei  benigne  prx:sianda  clcnienlia.  Odlo   babeantur 

peccaia»  non  liomines.  Corripianiur  lumidi,  luleren- 

lar  inflrmi»  et  quod  in  peccatis  seTCrius  castigari  ne- 

cesse  est  Donsxvit.>ntisplectalur  animo,  sed  medeiUis» 

Ac  si  ▼ehemeniior  tribulatioincubuerit»  non  itaexpa- 

▼eMamos  quasi  illi  adversitaii  propriis  sit  viribus  re- 

sistendum,  cum  et  consilium  nostrum  ei  fortitudo  sit 

Cbristut,  ut  sine  quo  nibil  possumus  per  tpsum  cuncia 

posslmus,  qui  conflrmans  prxdicalores  Cvangelii  et 

sacramentorum  ministros:  Ecceego,  inquit,  vob:$cum 

tutn  omnibut  diebus  usque  ad  eonsummationem  tacuU  : 

ei  ilerum  :  Hmc,  inqult,  locutus  tum  voblt  ut  in  me  B  btorum,  et  ces»ent  opera  nupliarum. 

parem  habeatit ;  in    hoe  autem   mundo  tribulationem 

kabebitit ;  ted  conftdite^  quia  ego  vici  mundum.  Quas 

poHici(ationes,  quia  sine  dubio  manifeslafi  snni^  nullis 

detieiniis  scandalis  infirmare,  nedectioni  Dei  videa- 

niur  ingrats  cujus  tani  poteiilia  sunt  udjutoria  qunin 

▼era  promissa.  Deconsultationibusautem  dilectionis 

lu:p,  quas  separnlim  conscriplas  archidiaconus  tutis 

detulit,  quid  sentiendum  sii  inier  praesentes  oppor- 

Ittnius  qnxreretur,  si  nobi.sconspectus  tui  copiam  prae- 

buisses.  Nam  cum  quxdani   inlcrrogationis   modum 

▼ideantur  excedere,  inlelligo  eas  aliiores  esse  col- 

loquiis,  quam  scriptis :  quia  sicut  quxdam  suiit  quas 

nuila  possunt  raiione  conTelli,  ita  mulla  suiit,qu£  atit 

pro  consideratione  statum  aut  pro  necessitate  rerum 


scriptum  est :  Sacerdot  ti  pcccaverii^  quis  orabit  pro 

ilto?  I3nde  hujusmodi  lapsis  ad  promerendam  mise- 

ricordiam  Dei  privatn  est  expetenda  secessio,  ubi  il- 

lis  satihfaciio,  si  ruerit  digna,  sit  eliam  fniciufisa. 

III.  Qttoddiaeoni,  ticutepitcoputet  pretbyfer,  eetsare  de- 
bent ab opere conju§ali,noa  tamen repudiare conjuga, 

Lex  continfnii»  eadem  esi  altaris  mini^tris  quae 

episcopis  atqiie  presbyteris ;  qui  ctiro  essent  laici» 

sive  lectore»,  licite  et  uxores  ducere  et  filios  pro- 

creare  potuerunt.  Sed  cum  ad  pr.rdici08  pervenerint 

gradus,  coepit  eis  non  licere  quod  licuit.  Unde  ut  id 

de  carnali  fiat  spiriiuale  conjugium,  oportet  eos  nec 

dimiuere  uxores,  et  quasi  non  habeant  [yEm,^  ba- 

bentes],  sic  habere,  quo  et  salva  sit  cbariias  connu- 

btorum,  et  ces»ent  opera  nupiiarum. 

lY.  Quod  aliud  tit  uxort  aliud  eoncubina^  nee  erel 
quitquit  filiam  tuam  in  matrimonium  concubinam 
habenti  tradiderit, 

Non  oniiiis  mulier  viro  juncta  uxor  est  viri,  quia 
nec  omnis  niius  baeresest  p;Uri».  Nuptiarum  auieni 
foedera  inler  ingenuos  suntl^ilima,etinteraeqiiales, 
et  multo  prios  lioe  ipsum  Dominoconstituenle,  qiiam 
Iniiium  Romani  jurls  existeret.  Itaque  aliud  est  uxor, 
aliud  concubina,  105  ^^^^^  *^>*><'  ancilla,  aliud  11- 
bera.  Propter  qtiod  eliain  Apostolus  ad  manifeslan- 
dam  barttin  personarum  discretionem  testimonium 
ponit  ex  Genesi,  ubi  dicitur  Abrahae  :  Ejiee  aneilUim 
et  fiiium  ejut;  non  enim  hteret  erh  filiut  anciUcg  eum 
fiUo  tiberce.  Unde  cum  societas  nuptiarum  ita  ab  ioi- 
oporteat  temperari,  illa  semperconditioneservata,  ut  C  tio  constituu  sil,  ut  praster  sexuum  conjunctionem 

haberet  in  se  Chrisli  et  Cccle&iae  sacramentum ,  du- 
bium  non  est  eam  mulierem  non  pertinere  ad  matrl- 
monium,  in  qua  docetur  nuptiale  nou  fuisse  mysle- 
rium.  Igltur  ciijuslibet  loci  clericus  si  filiam  suam 
viro  babenti  concubinam  in  niatrimoniuiu  dcderity 
non  ita  accipiendum  est  quasleam  conjtigato  dederit , 
nisi  forie  illa  mulier  et  iiigenua  ficia  et  dotata  legi- 
time  et  publicis  nuptiis  hoiiestala  ^  videatur.  Paterno 
arbifrio  viris  injunctae  «  carcut  culpa,  sl  mulieres 
qux  a  viris  liabebantur  in  matriinonio  iion  fuerunf , 
quia  aliud  est  nupta,  aliud  concubiiia. 
Y.  Quod  non  til  conjugii  duplicatio  quando  anciila 
rejecta  uxor  attumiiur. 

Anclllam  a  toro  abjieere,  et  nxoiem  eertae  ingenui* 


iii  liis  quae  vel  diibia  fuerint  aut  obscura,  id  noverimus 
sequendum  quod  nec  prxceplis  evaugel!cis  contrarium» 
nec  decreiis  sancioruin  Patruni  iiivenlatur  adversum. 

1.  Qitod  non  habeantur  epitcopi  quot  nee  clerut  elegit^ 
nec  popuiut  exqnisivit^  nec  provmdalet  epitcopi  con^ 
secrarunt.  Si  qui  tamen  eterici  ab  hit  pteudo-epitcO' 
jnt  ordinentur^  rata  potett  ordinatio  tatis  existere, 

Nolla  ratio  sinii  ut  inter  episcopos  babeantur  qui 

nec  a  clericis  suntelccii,  nec  a  plebibus  expetiti,  nec 

n  provincialibus  episcopis  cuin  metropolitant  judicii) 

consecrati.  Unde  cuin  saeiie  qiiaestio  de  male  accepto 

bonore  naseatur,  quis  atnbigat  nequaquam  istis  esse 

tribuendum,  quod  nun  doceaiur  fuisse  collatum  7  Sl 

qui  autem  clerici  ab  his  *   pseudo-episcopis  in  cis 


ecclesiis  ordinaU  sunt  quaead  propiios  episcopos  per-  ^  tatis  accipere,  non  doplicatle  conjugii,  aed  profedui 


tinebant,  et  ordinatio  eoruin  cum  consensii  ei  judicio 
praesidentium  facia  est,  potest  raia  haberi,  iia  ut  in 
ipsis  ecclesiis  persevorent.  Aliter  auiem  vana  baben- 
da  est  consecratio,  quae  nec  loco  funJaia  est  nec  aii- 
tore  munita. 

IL  Quod  presbyferi  aut  diaconi,  si  in  aliquo  rrimine 
prolapti  fuerint^  uon  pottint  per  manut  impositio' 
nem  pcenitentitB  remedium  consequi. 

Alienuin  est  a  consuetudine  eccle!ii:i»tica  ut  qui  in 

presbylerali  bonore  autdiaconii  gfadu  fuerint  con- 

secrati,  ii  pro  crimine  allquo  suo  per  manus  imposi- 

liimein  remedium  accipiant  pGenitendi,quod  sinedu- 

*  In  reliquis,  pracier  Alv.,  istis. 

^  Ex  reliquis,  pracicr  Alv.,  ia  quo,  honetta. 


est  honestatis.  Culpanda  eat  sane  ulium  negUgentia, 
sed  non  penilus  de8peranda,<«it  crebriseobortationiboa 
incitati ,  quod  necessarie  expeiierunt,  fldeliter  eise- 
quaniur.  Nemoenim  desperandus  estdum  in  boccor- 
pore  constitulus  est ,  qma  nonnunqiiam  quod  diffi- 
deniia  aelatis  differtur  consilio  inaturiore  perficiiur. 
W,  De  commnnione  privatit  ei  vita  defunctit. 
liorum  causa  Dei  jtidlfio  reserTaiida  est,  in  cujoa 
manu  fuit  ut  lalinm  obi  us  usque  ad  communionia 
remedium  diilerretur.  Nos  auiem,  quibus  viveiuibtts 
mm  commimicavituus,  uiortuis  comrouuicare  non 
I  ossumus . 

<  ifiim.,  Bibl.  Reg.,  Esc.  5,  Tol.  1,  %  Gtr. ^iameitt. 


707  COLLECTIO  CANONOM  S.  I5100RI  HISPAL.  ASGUIPTA.  7f^i 

YIL  D^hit  qui  ptPuHeniiam  agere  dtfferunU         A  0«w  cl«  Iniiocena  iniliiia  cl  tionestam  pol«st  -i*s*i 
DissiiDulatio  hxc  poiest  non  dc  conlemptu  esse 


leinedii,  scd  de  inetu  gravius  delinqiiendi.  Unide 
potnilenlia,  qutt  dilata  esr,  ciiin  ^  studiosius  pelila 
fuerit,  non  negetiir,  ut  quoquo  inodo  ad  indulgent'ae 
inedidnam  aniiua  vulneraia  perveniat. 

Vlll.  Quod  oporteai  eum  qm  pro  iHicith  veniam  poseil 
eliam  a  muliis  licitis  abstinerem 

Aliiid  quidem  esl  debiia  )iisla  rcpnscere,  aliud 

propria  perfeciienis  amore  contemncre.  Sed  illiei* 

iiirum  veniam  posiulanlem  uporiet  eiiam  a   multis 

licitis  al/dtinere»  dicenie  Apostolo  :  Omnia  licent^ 

sed  nen  omnia  expediunl.  Undc  si  poeniicns  liabet 

causain  quam   negligere  forte  non  debeat,  nrielius 

expeiit  ecclesiasiicuro  quam  forense  Judicium. 


cnnjugium,  clectionem   meliorcni  deseruisse  trans* 
gressio  est. 

XII L  Quod  pu  lla^  qum  non  coaclm,  sed  volutUaia 
propria,  virginitaiis  preposilum  susceperuntt  deUn- 
quunt  eum  nupterint^  ethi  nondum  fuerint  eon^' 
eratce. 

Puella^,  quac  non  parentum  coactoi  imperio,  sed 

ex  spontaneo  jiidicio  virginitaiis  propositum  atque 

liabitum  su$cet*eruni,  si  postea  nuplias  ellgunt,  prse< 

varicantur,  etiamsi  nondum  els  gratia  consecratioiiis 

accessii,  ciijus  utique  uon  fraudaretitur  munere,  si 

in  proposito  perinanerenL 

XIV.  De  his  qucBjam  eonsecratiB  $unt,  si  poslea 

nupserint. 

Anibigi  non  potest  roagaum  crimen  admiiti,  ubi  ei 


IX.  Quod  pwuiunti  nulla  luera  negolxationU  exercert  °  « "'P'*'""»  ««"«ritur  ei  consecraiio  vioUtnr.  Nin.  ii 


convemai* 

Qualitas  lucri  negotiantem  aut  excusat  aut  arguit, 

quia  esi  el  honeslus  quxstus  ei  lurpis.   Verumtanien 

poenitenti  utilius  esl  dispendia  pati ,  qunm  pericnlis 

negottaiionisobstringi  ;quia|dirflcile  estinter  vendentis 

cmenti&qiie  commercium  non  inlervenire  peccalum. 

X.  Quod  ad  miiitiam  tcecutarem  post  peenitenliam 

redire  non  decet. 

Contrariuni  est  omnino  ecclesiasticls  regulis  post 

poeiiitenliae  actionem  redire  ad  militiam  sscnlarem, 

cum  Apostolus  dicat :  Nemo  militans  Deo  impticat  se 

negotiie  sepcularibut.  Unde  non  nst  liber  a  laqueis 

diaboliy  qui  se  miliiia  iBuiniana  •  voluerit  Implicari. 

XI.  Quod  adoleseens  si  urgente  quoeunque  perieuto 


buniana  f  acta  nou  possunt  impune  calcari,  quid  eas 

nianebit  qu»  corroperinl  divini  foedera  sacr^inienti  T 

XV.  pehis  qui  dubiiant  uirum  baptixaii  sfRf,  eos 
necesse  est  bapiizuri, 

Si  nulla  exstant  iudicia  inler  propinquos  aut  fani- 

liares,  nuUa  inter  clericos,  aut  vicinos,  qiubus  hi  de 

quibus  qnairitur  baptizati  fuisse  doceautur,  ag«iaJuui 

est  ut  renascantur  ne  inanifeste  pereant :  in  quibus, 

qiiod  non  ostenditur  gestuni,  raiio  noii  sinit  ut  videa- 

iiir  iteratum.  Qui  aulem  possunl  memiuisse  quod  ad 

ecclesiam  veniebant  cum  parentibiis  tuis,  possunl 

recordari  an  quod  ab  eorum  parentibus  dabJtur  ac- 

ccperint.*Sed  si  boc  etiam  ab  ipsa  uicnioria  alieuuin 

en,  conferendum  eis  videtur  quod  collatuui  csse  ne- 


petnitentiam  gessii,  el  noii  le  eontinel,  uxoris  potest  C  *^<^*^"f.  <!"'»*  «»"  lemeriias  Intervenit  prae^uniptioDis 


remedio  susiineri» 

In  adolesceniia  constitntns  si  urgenie  aut  metu 
morlis  aut  captivitatis  periculo  poeniteiiiiam  gessilr 
et  postea  timeiis  lapsam  incontinentl  k  juvenilis  co- 
pulam  uxoris  elegit,  ne  crimen  fornicationis  incur- 
rcrei,  rem  videtur  fecisse  venialenii  si  praeter  con- 
jiigem  nullam  oronino  cognoveril.  In  quo  tamen  uou 
regulaui  constituimus,  sed  quid  sit  tolerabilius  acsti- 
mamus.  Nam  secundum  veram  cognilionem  nibil 
magis  eongruit  ei  qui  poenitenliatn  gessit  quaiu  ca* 
stitas  perseverans  et  raeiitis  et  corporis. 

XII.  Quod  81  quit  propositum  monachi  deteruerit^ 
pubtica  sii  pafnitentice  satitfaeiione  purgandus. 

Propositiim  nionachi  proprio  arbilrio   106  ^^ 


itbi  est  diiigeniia  ideutis. 

XVI.  Quod  eos  qui  te  baptiialos  agnotcunt^  ud  in 
qua  professfone  ^  neseiunt,  per  manui  impositicwi 
suscipiantur. 

lii  autcm,  de  quibus  scripsisti,  qui  se  baptisatoi 

sciunt,  sed  ciijus  fldei  rnerintqui  eos  baptiza^erant 

se  nescire  prolltentur,  quoniam  quolibet  oiodo  for- 

mam  bapiisniatis  accepernni,  baptizaodi  non  «uoi, 

sed  per  mauus  imposiiionem  virtute  Spiriius  sancii^ 

quam  ab  hasreiicis  accipere  aon  poluerunt,  cailiolicis 

copulandi  suni. 

XVII.  De  baptitatit  qui  postea  conmtiit  Geatitium  el 

etcit  immotatiliit  uti  tunt. 

Qui  convivio  solo  Gentilium  cl  escis  imuiolatitiis 
iisi  sunt  possunl  jcjiiniis  cl  tnaniis  impositione  pur 


votuntaie  suscepium  descri  non  poiest  absque  pec-  ^  gnri,  ui  deiiiceps  ab  Idolotliylis  abstinenies  sacra- 


cato.  Qttod  cnim  quis  vovit  Deo  debet  et  reddere. 
Uttde  qni  reiicta  singulariiatis  profes&ione  ad  mili* 
liaiiivel  ad  nuptias  devolutus  [Etc,  3,  provolulusj 
est|  publlc»  pceniieniin  satisfactione  pHrgandus  est. 

*  Ex  reliquls,  pneter  Alv.  et  Urg.,  in  quibiis  :  mi- 
titim  humano!. 


inentorum  Christi  possint  esse  participes.  Si  aotem 
aut  idola  adoraverunt,  aut  bomicidiis  vel  fornicatio- 
iiibus  contaminali  sunt,  ad  communionem  eos,  uisf 
I  er  poenitentiam  pubiicaro,  non  oporlet  adnillti. 

^  In  reliquis,  prster  AW.,  fide. 


LXVII 

EPISTOLA  EJDSDEM  LEON.IS. 

AD  ANASTASIUM  THESSALONICENSEU  EPISCOPUM 
1^0   episcopus  urbis  Rom»  Anastasio.  episco-      apostoli  aucloritate  commissa  sint,  et  qwili  eiiam 
po  Thessalonicensi.  nostro  libi   Tavore  sint  credita  ,  si  vera    ratione 

107  Q((ant'  fruiernitati  luic  a  beaiibbimi  Pelri      perspicercs  ct    juslo  examiae    (^dnderares ,  mui« 


769  EribTUM:  OFXRETALES.  —  LEONIS  PAP/E.  770 

luro  possemus  dc  injuncla?  lil)!   soliicitiKlinis  do-  A  asunilbus  iliaconis  iuis,  «jui  quTeis  etflelibus  nthil 

coulra  rererendo  en  qu.-e  uobis  iiigerebanlur,  fidQ 


▼uUoue  gaudere.  Quoniam  sicut  prrccessores  iwm 
prsBcessoribus  tuis,  ila  eiiam  ego  dileclioui  Imsc  prio- 
ruoi  seculus  exeiDelum  vices  mei  moderaminis  dclt*- 
gavi^  ut  curam,  quam  universis  ecclesiis  principaii- 
tpr  ti  diviua  insiiiuiione  debemus,  iinitafor  nostras 
niapsuetudiuis  cffoctus  adjuvares,  et  longinquis  a 
iiobis  provinciis  prassentiam  quodammodo  nostr;is 
visitaiionis  impenderes ,  siquidem  a  coniinenti  op- 
portuBoque  prespeciu  promptum  libi  esset  agnosce- 
re,  quid  in  qurbusque  rebus  vei  tuo  studio  compo  • 
nereSy  \el  nostro  judicio  reservares.  Nara  cuui 
roajora  negoiia  et  diUiciliores  causarum  exitus  libo- 
rum  tibi  essel  sub  nosir»  Eenteniia  exspectaiioiie 
suspendere ,  nec  ratio  libi  nec  necessiias  fuit  in  id 


non  carere  monsuabant.  L^igebaiur  quoque  in  liite* 
ris  tuis,  quas  iidem  diacoui  deiuleruui^  quod  frater 
Attjcus  Tliessalonicam  venisset,  quudque  cunsensuiii 
auum  etiain  scriplurae  professione  signasset,  ut  du 
illo  non  aliud  a  nobis  posset  iutelligi  quam  proprii 
arbitrii  ei  spoiilanae  devotionis  fuisse  qiiod  veiierat, 
quodqiie  chartolam  de  obeJientiae  sponsione  con- 
scripsera»,  in  cujus  lauien  cbartulae  nienlione  sigiiiim 
prodebalur  injuria;.  Non  eniin  IQg  necessariiim 
fuerai  ut  obligarelur  scriplo,  qui  obedienii.im  suam 
ipso  jam  voliiniarii  adveiilus  probabat  [Esc.  3.  Urg., 
probal]  officio.  Unde  deplorationibussupr.i  diiiis  Iixc 
verba  episioiae  tuae  (eslimonium  prjLbucruiit,  ei  per 


«)uod  mensuram  tuam  excederet  deviandi.  Abundant  B  boc  quod  non  est  tacitum  nudatuni  est  illud  «luod  si- 


eoim  apud  te  monitorum  scripta  uostrorum,  qnibus 
te  de  omiiium  actionum  (emperantiu  frequenier  in- 
struiimus,  ut  commendatas  tibi  Cbristi  Ecclesias 
per  exhonatiouem  cbaritatis  ad  salubriiateui  obe- 
«Jienliae  provocares.  Quia  etsi  plerumqiie  exislit  in- 
ler  ncgligenies  vel  desides  fratres  qu2C  oporteat 
inajori  aucloriiate  eurari,  sic  tamen  est  adhibtnda 
correptio  [i£m.,  Gcr.,  correcliu]  ut  seinper  sit  salva 
dilectio.  UiideetbeatasapostoIusPauiusad  ecclesiasti- 
com  regimen  Timothcuraimbuensdicit :  Seniorem  ne 
inerepaverU^  ted  obtecra  ut  pairem,  juvenesut  frairee^ 
amu  al  matres^  jiamculas  ut  sorores  in  omni  easli' 
Me,  QuiB  moderatio  si  quibiiscunqoe  inferioribua 
iiiembris  ex  apostolica  ioatitutioiie  debeiur,  quanto 


lentio  fuerat  adoperiam  [Bibl.  lieg.,  opertumj,  adJi- 
tam  sciiicet  lllyrici  prselecluram  el  aublimissimam 
iJiter  muudanos  apices  potestatem  inhibitioue  in- 
sonlis  antistiiis  iociiatam,  ul  missa  exsecutioiie  ^ 
terribili,  quas  omnia  sibi  officia  publica  ad  effectum 
prxceptionis  adjungeret,  a  sacris  Ecclesiae  adytis 
nullo  vel  falso  insimulatus  «  crimine  extraliereior 
sacerdos,  cul  non  ob  molestiani  xgritudinis,  nou  ob 
sa!vitiam  biemis  dareniur  induciae,  sed  iler  asperuni 
ct  periculis  plenum  per  invias  nivos  agcre  cogerelur. 
Quod  tanti  laboris  tautique  discriminis  fuii,  ut  ex  bis 
qui  episcopum  comitati  sunt  quidam  defecisse  di- 
cantur.  Multum  stupeo,  frater  charissime,  sed  et 
pluriinum  doleo  quod  in  eum,  de  qoo  nibil  ampliu^ 


luagis  fratribus  et  coepiscopis  nostris  sine  offensione  q  indicaveras  quam  quod  evoeatus  adesse  differrel  *  cl 


reddenda  esi?  £t  licet  nonnaoquam  acccdant  qua 
iu  sacerdotiilibus  sunt  reprehendenda  personis,  plus 
lamen  erga  corrigendos  agal  benevoleniia  quam  se- 
veriias  ,  plus  cohortatio  quam  commotio,  plus  cha- 
rius  qoain  poiestas.  Sed  ab  bis  qui  quae  sua  sunt 
quaeruiit,  non  quae  Christi  Jesu,  facile  ab  bac  lege 
disceditur,  et  dum  dominari  magis  qoam  consulere 
subditis  quaerlluc,  placet  bonor,  lunat  superbia,  et 
qood  provisum  cst  ad  concordiaro  tendit  ad  noxatn. 
Quod  ot  aeeesse  habeamus  ita  dicere,  noii  de  parvo 
aiiimi  dolore  procedii.  Ne  ipsum  enim  quodamuiodo 
irabi  in  colpaiu  sentio,  cum  te  a  Iraditis  iibi  regulis 
immodiee  discessisse  cognosco ;  qui  si  luae  existima- 
lioois  parum  dillgeos  eras  «,  meae  saltim  famac 


excusationero  inlirmiiatis  obtenderett  tam  atrociter 
et  Lim  Tehementer  potueiis  commoveri,  praesertiin, 
cum  etiam  si  late  aliquid  inerereiur,  exspectandum 
tibi  fuerat  qoid  ad  tua  consulta  rescriberem.  Sed,  ui 
video,  bene  de  ineis  moribus  xsiiroasii,  et  quani 
civilia  pro  conservanda  s»cerdo(ali  concordia  re- 
sponsurus  essem  verissime  praevidis(i,etideo  motus 
luos  exsequi  sine  dilatioite  properasti,  ne,  cum  iiio- 
derationis  nostrae  aliud  disponentia  scripia  sumpsis- 
ses,  facieodi  id  quod  factum  est  licentiam  non.  Iia- 
beres.  An  forie  aliquod  tibi  faciniis  innoUierai,  et 
metropolitanum  episcopum  novi  apud  te  criminis 
pondus  urgebat?  At  hoc  quidem  alienum  ab  illo 
esse  etiam  to  nihil  ei  objiciendo  confirmas;  sed 


inrcere  deboisti,  ne  qusc  tuo  isolum  facta  sont  ani-  0  etian  si  quid  grave  iniolerandumque  commitier«t. 


iBO,  Dosiro  tideantur  gesta  jodicio.  Relegai  frater- 
iiltas  toa  paginas  nostras,  omuiaque  ad  tuos  cniissa 
majores  apostolicas  bedis  praesulum  scripia  decurrai, 
ei  Tcl  a  me  vel  a  praecessoribus  meis  iuveniet  ordi- 
natom  quod  a  te  cognoviroos  esse  pnesompturo. 

Yenit  iiaiii4]ue  ad  nos  cum  episcopis  provincias 
suae  frater  oosier  Aiticos  veteris  Epiri  inetropolila- 
1108  aniisies,  et  de  indignfssiroa  affiiciione  qoaro 
pertobt  lacrymabiii  actione  conqiiesius  est  coram 

*  Ex  reliquis  praeier  Aiv..  et  Esc.  3,  in  quibus: 
errasses. 

^  Ex  retiquis  pracler  Alv.  et  Esc.  5,  in  quibus. 
excusalione. 


noslra  eral  exspectanda  censora,  ot  nibil  prios  ipso 
deceroeres  quam  quid  nobls  placeret  cognosceres  ; 
Yices  eniro  nostras  ita  toas  credimoa  cbaritaii,  ui 
iii  partem  sis  vocalus  soUiciiodinis,  nou  in  plenitu- 
diueio  potestatis.  Uude  sicot  multuni  nos  ea  quas 
a  te  pie  sont  coraia  lactiflcanl,  ila  nimiom  ea  quas 
perperam  sunt  gesta  contrisiant;  ct  oecesse  est  posi 
inultarumexperimeuta  causarum  sollicilios  prospici 
ei  diligcntius  pixcaveri,  quatenus  per  spiritum  cha* 

«  Lx  caeteris,  praeter  Alv.,  in  quo,  persimulmus. 
^  Ex  rdiquis,  pra^ler  Alv.,  in  quo,  tlaberet. 
«  In  reliquis,  prjeter  Alv,,  agnosceres. 


771 


«  «2 


COLLRCTIO  CANONUM  S.  ISIDORO  HISPAL.  ASCRIPTA 

.  ,  •    E.    i^   A  V.  £//  ni^/ropo/ifami»  fipiri  deereclo,  quem  ««  ofilfiiii- 

riiatis  el  pacis  amnis  maieria  seaDdalorum  ae  e.cci6-         ^^^^^  epitcopum,  nd  Thet$aloni€ett$em  pontifictn%  re- 

,..  «V  ..„:.:    ^...»<i   t\\x\  itnmfnAnilftvimiis.  suferalur.  ri»«<Mf  j>i  Ap.  mpironoliiano  eieclo  eimiUier  nrovtRctii- 


iils  Domini,  quas  libi  commcndavimus,  auferaiur, 
prnemiueiiie  quldem  in  illls  provinclts  episcopaius 
lul  fasCigio,  ^eil  amputato  totius  usurpaiioiiis  ex- 
cessu. 

I.  Ul  metropoUtanit  tua  jura  tenentur, 
Igiiiir  secundum  sanctorum  Palrum  canoncs,  Spl- 
ritu  Dei  conditos  et  toiius  mundi  revereniia  cunse- 
craios ,  mclropolilanos  singolarum  provinciarum 
episcnpos  ,  quibus  ex  delegatioiie  iiosira  fraterniiaiis 
tus  Gura  prxteiiditur,  ]ub  tradit£  sibi  anliquilus  di- 
giiitatis  iiUemeratum  habere  decerniinus,  ita  ut  a 
regulis  praestituiis  nulla  aut  negiigeniia  uut  prx- 
suniptione  discedaut. 


feratf  et  de  meiropolitano  elecio  timiliter  pronncia- 
let  epiteepi^ 

De  persona  autem  consecr.iitdl  episcopi,  et  de  cleri 
plebisqiie  coiisensu  melropoliianiis  episcopus  ad  fra- 
lernitaiem  tuain  perferat,  quodque  iu  proviiicia  bcne 
placuit  scire  te  faciat,  ut  ordinalionem  riie  cele!iran- 
dain  tua  quoquc  nriiiei  auctoriUs,  qu»  rectis  dispo- 
siliouibus  nihil  morae  aut  dirficultatis  debebit  afferre, 
iie  gregibus  Domini  diu  desit  cura  pastorum.  Meiro- 
pulitano  vero  defuncto,  cuin  in  locum  ejus  alius  fue* 
rit  sobrogandus,  provinciales  episcopi  ad  civiuiem 
nietropolim  convenire  debebuni,  ul  omnium  clcri- 
corum  alque  omnium  cixium  voluiitaic  discossa,  cx 


presbyleiis  ejusdeni  ecclesia»  vel  ex  diaconibus  op- 
II.  Quod  a  metropolitanit  non  laici,  non  digan.i,  tton  •  limus  ellgalur,  de  ciijus  nomiiie  ad  luara  noUtlain 


viduarum  murui,  ted    irreprehentibHet  ordintntur 
epitcopi. 

In  civitatibus,  quarum  rectores  obierint,  de 
subsliluciidis  episcopis  ha.'C  Turma  scrvotur;  ut  is 
qoi  ordinaiidus  est,  eliain  si  bonai  vit»  tesiimonio 
fulcialur,  nuu  laicus,  non  neopbyius,  nec  secuiid;is 
cuiijttgis  sit  maiiius,  autquiunam  quideni  babeat, 
ye\  babueril,  sed  nec  qui  sibi  viduam  copuiaril.  Sa- 
cerdoium  enim  tam  excellf  ns  est  eleciio,  ot  bxc, 
qn»  iii  aliis  membris  Ecclesiae  non  vocantur  ad 
culpam,  in  iilis  tanien  babeanlur  illicKa. 

111.  Quod  tubdiaconit  carnaie  conjugium  denegetur, 
Mam  cum  extra  clericortim  ordinem  constiiuiis 


provinciales  referant  sacerdules,  impleturi  vota  pos- 
centium,  cuin  quod  ipsis  placuit  libiqooque  placuis 
se  cognoveriul.  Sicut  enim  justas  electioncs  nullii 
dilalionibus  volumus  raligari,  ita  nihil  permittlwbs 
te  ignoraiite  pra-sumi. 

VI.  Vt  bina  per  annot  tingulot  provincialia  epitcopo» 

rum  conciiia  ceiebrenlurj  ei  ti  ret  dijficilit  emeTst' 

rit^  nec  fuerit  Thettaionicentit  epitcvpi  judicio  ter- 

tiiinala,  ad  Romanum  referutur  aniittitem, 

De  coiiciliis  aulem  episcopalibus  nun  aliud  inJici- 

mus  quaiu  saiicti  Patres  saiubriier  ordiuarunt,  ut 

scilicet  bini  coiivenius  per  annos  singuios  babeaiiiur, 

in  quibiis  de  oiunibus  querelis  quTe  inier  diverso» 

Ecclesiae  ordiues  nasci  adsolent,  juditeUir  :  ac  si 


uupiiarum  societati  et  procreaiioni  filiorum  stiidere  C  forie  inler  ipsos  qui  praesunt  de  majoribus,  quod  ali- 


iit  liberom  arbilrium,  ad  exhibendam  lameii  per- 
fectam  [i£ni.,  perfeciicj  contiiientis  puritalem,  uec 
subdiaconibus  quidem  counubium  carnale  concedi- 
tor,  ol  et  qui  habeni  siiit  tanquam  non  liahentes, 
et  qui  non  babent  permnneanl  singulares.  Quod,  si 
in  hoc  ordiue,  qui  quartus  esi  a  capite,  digiiuni  est 
costodirl,  quaiilo  magis  iu  primo,  vel  in  secundo 
tertiove  scrvanduni  est,  ne  aui  lovitico  aut  presby- 
terali  bonore,  aui  episcopali  escelieniia  quisquam 
idoneos  sstimelur,  qui  se  a  voluptate  uxoria  *  nec- 
dum  frenasse  deiegilur  ? 

IV.  Vt  nultut  invitit  ordinetur  epitcoput  ^. 
Com  ergo  de  summi  sacerdotis  electione  100 


sii,  peccalis  causa  nascitur,  qux  provinciali  nequeat 

examine  definiri,  fraiernitatem  luam  de  lotios  ne- 

goiii  qualiiate  metropoiitanus  curabit  insiruere,  ot 

si  curam  positis  pariibus  nec  iuo  ruerit  res  sopiu 

judicio,  ad  nostram  cogniiionem  quidquid  illud  est 

iransferatur. 

VII.  Ul  ki  quit  cpitcoput  tuam  deserens  eivitatem  ma- 
jorem  tedem  ambiiut  cauta  petieriif  nec  iiiam  o#(i- 
nere  pofe;  t/,  et  tua  carebit  ^, 

Si  quis  autcm  episcopus  civiuiis  siiae  mediocritaie 
despecta  adniintstrationem  loci  celebrioris  ambient, 
ct  ad  majorem  se  plebem  quacunque  ratioiie  trans* 
tulerit,  a  cathedra  quidem  pellaior  alieiia,  sed  care- 
bit  et  propria  ;  ot  nec  illis  praesideat,  quos  per  a«ra- 


iractabitur,  ille  omnibus   prasponator   qiiem  cleri  D  ritiam  concupivit,  nec  illis  quos  per  superbiam  spre- 


plebisque  consensus  concordiier  posiularint,  ita  ut 
si  io  allam  forte  personam  pariiom  se  vou  divise- 
riiil,  metropoiiiiini  judicio  is  alieri  ^  pr&feratur  qui 
inayoribua  et  siudiis  juvaiur  et  roeritis  :  Uniom  nt 
ttullus  inviiis  ei  iion  petentibus  ordinelur,  ne  plebs 
inviu  episcopum  oonoptatumauicontemnataut  ode- 
rit,  et  fiat  iniiius  religiosa  qoam  conveuii,  coi  iion 
licucrit  babere  quem  voioii. 

•  Ex  omiiibus ,  praeter  Alv.  et  Esc.  3,  in  quibus, 
Utxuriee» 
^  ifiro.,  Bibl.  Reg.,  Ese.  5,  Tot.  I,  8,  antittet. 
^  Ex  oronibos,  pra*ter  Alv.  et  Urg.,  in  quibus,  it 

aiter. 


vit.  Suis  igitor  lerminis  qoisque  «  contentos  sit,  nec 
aopra  mensuram  juris  sui  affeciet  aogeri. 
VIII.  Ut  nuiiut  aiienum  eterieum  toHicitare  tel  tenere 
prcetumat,  tuo  epitcopo  non  praibente  contenwm^ 
Alieuum  ciericum,  inviio  episcopo  ipsius.  neniu 
suscipiat,  neiuo  soliiciiei  oisi  rortc  ex  placiio  ^  clia- 
riuiia  id  iuiur  dantem,  acctpieniemque  convenLii. 
Nam  gravis  injuriae  reus  esi  qui  de  fratris  Ecclebia 

^  In  reliqiiis,  prxter  Alv.,  carere  dehekit. 

•  Kt  reliquis,  prster  Alv.  ei  Esc.  3,  iu  quiln.s, 
quitquis, 

t  Ex  Urg.  et  Cer.  In  Alv.,  Bihl.  Reg.,  Esc.  3, 
Tol.  1;  expticito,  i£m.,  extmplo. 


773  EriSTOLiE  DECRETALES.  —  LEOMS  PAPifi.  774 

id  quiul  esi  nlitius  aul  preiiosius  auJeat  vel  allicere  A  lubrilerque  disposila  nulia  concerlalloue  lurbeiilur. 


?el  leoere.  Itaque  si  iiitra  provlnciam  res  agilur, 
Iransfugam  clericum  ad  ecclesiam  suam  metropoli- 
tanus  redire  compellat.  Si  aulem  longius  recessit, 
tui  prxcepti  auctoritate  revocabitur,  ut  nec  cupidi* 
laii  nec  auibitioni  occasio  relinqiiatur. 

IX.  Vl  in  evocandit  provincialibut  episcopii  a  Thet' 
te^fouicensi  pontifiee  moderaiio  coniertjetur^  ne  tub 
koe  cotore  uicerdoiatit  honor  conittmeUit  addicalur. 
Hee  ampliut  quam  bini  de  frovinciit  epitcopi^  quot 
mttropoliiani  probaverint^  dirigantur» 

In  Tocandis  autein  ad  le  episcopis  rooderati&si- 
muni  te  esse  volumus,  ne  per  majoris  diligenti.-e 
speciem  fraiernis  gloriari  *  videaris  injuriis.  Uiide 
81  caosa  aliqiia  major  exslilerif,  ob  quam  rationa- 


Nemo  quod  suuro  esl  quaerat,  sed  quod  alterius,  et« 
sicut  ail  Apostotus  :  f/jiici^iifs^  proximo  suo  placeai 
tfi  bonum  ad  eedifieaiionem,  Non  eiilm  poterlt  uniia- 
lis  nostroi  firrna  essc  compago,  iiisi  nos  ad  inaepa- 
rabilein  soliditatem  vinculum  charitaiis  astriuieril ; 
quia  sicut  in  iino  corpore  mult:i  membra  b;)beuius« 
omnia  auiem  membra  non  eumdem  actum  babenl, 
iUi  multi  unum  corpus  sumus  in  Christo,  singuli  aii- 
tem  aller  alierius  membra.  Gonnexio  lolius  corporis 
unam  sanitatero,  unam  pulchritiidiiiem  facil,  et  haec 
quidem  connexio  toiius  corporis  uiianimitatem  re- 
quirit,  sed  prxcipue  exigil  concordiam  sacerdo- 
tum.  Quibus  etsi  dignitas  communis  non  est,  tamen 
ordo  generalis  e^t,  qiioniam  et  inter  beatissimos 
Itile  :ic  neccssarium  sit  fraternum  advocare  couven-  ^  apostolos  iii  similitndlne  honoris  fuit  quaedam  dis- 


luin,  binos  d&  singulis  provinciis  episcopos»  quos 
meiropoliuni  crediderint  esse  miiteudos,  HO  ^^ 
fraternitatem  luam  venire  sufliciat. 

X.  Vt  non  amptiut  ab  tiatuto  concilii  lempore  quam 
diet  quindedm  remorentur  epitcopi^  et  ti  inter  eot 
de  negolio  [uerii  oborta  contenlio,  euneia  Romano 
pontifiii  tutf  gettorum  intinuatione  pandanturf  ut  ab 
eo  quod  Deo  ptaeuerit  ordinelur* 

lia  ut  a  prxstituto  lempore  non  ulira  quindecim 
dies  qui  convenerint  retardoniur.  Si  auicm  in  eo 
quod  cum  fratribus  iractandiim  dtfiniendumve  cre- 
dideris,  diversx  horum  fuerint  a  lua  voluiitaie  aen- 
leniiae  ;  ad  nos  omnia  sub  gcsiorum  lesiiGcaiione 
referantnr,  ut  remotis  ambiguiiatibus  quod  Ueo  pla- 


creiio  potestatts,  et  cum  omnium  par  esset  electio, 
uni  tamen  datuiii  est  ut  caiteris  praceniinercl.  De  qiia 
forma  episcoporum  quoque  est  orta  distinciio^  ei 
magna  orditiatione  provisum  est,  ne  omncs  slbi  om- 
nia  vindicarenl,  sed  essent  in  singulis  provinciis  sin- 
guli,  quorum  inter  fratrcs  haberetur  prima  senten- 
tia  :  et  rursum  quidam  in  majoribus  urbibus  consti- 
tuti  solliciludinem  su.^ciperent  ampliorem,  per  quog 
ad  unain  patris  ^  seJem  universalis  Ecclesiae  cura 
confltieret,  et  nibil  usquam  a  suo  capite  dissiJeret. 
Qui  ergo  scit  se  quibusdam  praeposiiuin  nun  moleste 
ferat  ailquem  sibi  csse  praelalum,  sed  obedieniiain 
quam  exigit  eiiam  ipse  depemlat,  et  sicut  nou  vult 
,  __  ^  .  .  gravls  oneris  sarcinam  ferre,  ita  noii  audeat  alii  ini- 

ceat  decernalur.  Ad  hunc  enim  finem  omnem  affe-  ^  poriabile  pondus  imponere.  Discipu'i  eniin  sumus 


ciuin  uostrum  curamque  dirigimus,  ut  quod  ad  uni- 
latem  concordiae  et  quod  ad  cuslodiam  pertinet  dis- 
cipUnae  iiulla  dissensione  violeiur,  iiulla  desidia  ne- 
gligatur.  £i  le  igitur,  fraler  dilectissime,  et  eos  fra- 
ires  nostros,  qui  de  tuis  ofienduntur  excessibus, 
com  tanien  non  sit  omnibus  similis  materia  querela- 
rum^  bortor  et  moneo  ut  quae  pie  sunt  ordinata  sa- 

•  Ex  Bibl.  Reg.,  Urg.  el  Ger.  1u  Alv.,  Tol.  1,9: 
fratemit  in  gtoriam  videarit  injuriis.  iEiu.  et  EbC.  3  ; 
fratermt  gtoriam  videarit. 


liuniilis  el  mitis  Magistri  diceutis  :  Discite  a  me  quia 
niitit  tum  et  huntitit  corde^  et  invenietis  requiem  ant- 
iiia^Ms  vettris.  Jugum  enim  meum  suave  estf  et  onut 
meum  tere  est.  Quod  qu<modo  experieinur,  nisi  el 
illud  in  observaniiam  veniai,  quod  idem  Dominus  ait : 
Qut  major  est  vestrum^  erit  minister  vester ;  qui  antem 
se  exattat  «  humitiabitur,  el  qui  se  humHiat  exattabilurf 

^  iEm.,  Tol.  1,  2,  patriee,  In  Excnsis  Petri. 
*  In  reliquis,  pra.*icr  Atv.,  exaltaverit» 


LXVIII 

EPISTOLA  EJUSDEH  LEONIS  AD  NICETAM  AQUILEIENSEM  EpfsCOPUM. 
LeoepitcopusNieelcepitcopoAqniIeiensisalute.in.  D  liosUliiatis  incunus  ita  quxdam  ilioatis  divisa  esse 


111  Begressiia  ad  nos  fllius  meos  Adeodatus,  sedis 

nosirae  diaconus,  dileciionem  tuam  poposcisse  memo- 

raTit,  iit  de  bis  a  nobis  auctoritaiem  sedis  aposlolicae 

acciperes,  qutB  qutdein  niaguam  difflculiaiem  diju- 

dicatiouis  videniur  «nfferre.  Sed  pro  in^pectione  tein- 

poralioin  iiecessitatum  adbibenda  curaiio  esl,  ut  vut- 

nera  qux adversione  hostililaiis  illaia  suiit  religOiiis 

iiiaxime  ralione  sanentur. 

I.  Quod  debeant  feminof^  quee  capiit  viris  nupterant 
aliit^  regrettit  de  captivilate  viris ,  prioribus  eopu- 
larif  ui  quod  suum  est  unusquitque  recipiat. 

Cum  ergo  per  bellicam  cladem  et  per  gravis^inios 
•  £x  Tol.  i.  In  caeieris,  contaglum. 


conjugia ,  ul  adductis  in  captivitaiein  viris  fcininas 
eoruin  remanserint  destitutae,  quae  viros  proprios  aut 
iiiteremptos  putarent ,  aul  nunqu^un  a  dominatione 
crederent  liberandos ,  ei  in  aliorum  conjugium  «  so- 
litudine  cogente  iratisierinl;  cumqtie  nunc  statu  re- 
rum,  auxiliaute  Domino ,  in  meliora  converso,  non- 
nulli  eorum,  qui  putabantur  periisse,  remeariut : 
inerito  cbarius  tua  videtnr  ambigere,  quld  de  mulie- 
ribos,  qu;e  aliis  juiictas  sunt  viris,  a  nobis  debeat  or- 
diuari.  Sed  quia  iiovimus  scriptum ,  quod  a  Deo  juii- 
gitur  roulier  viro,  et  iieruro  prxccpturo  agnovimus, 


775 


COLLECTIO  CANONUM  S. 


tii  quod  Deuft  junili  homo  noii  separel ;  necesse  esl 
ui  legiiifnarum  todera  nuptiarum  rediniegranda  cre- 
damiis »  jei  remotis  malis  qtiaB  liostiliUis  inlttlity  uni« 
ciiique  id  quoU  legitiiiie  habuit  rerormetur ;  omnique 
sludio  procuraiiduiu  cst  ut  recipiai  unusquisque  quod 
proprium  est. 

II.  Quod  non  probelur  eue  culpabius  qui  uxorem  capti 

in  mairimomo  videlur  eue  tortiiui, 

Nec  lainen  ciilpabilis  judicetur  el  tan(|uam  alieui 
juris  pervasor ,  qui  personam  ejus  oiariti ,  qui  j:un 
non  esse  sstiniabalur ,  assumpsit.  Sic  eniin  mulia 
quaa  ad  eos  qui  in  captiviiatem  ducii  sunt  pcriinebant 
in  ju8  alienura  transire  potiieruDt ,  et  tamen  plenuro 
lustiiiae  est  ut  iisdem  reversis  propria  rerormentur. 
Quod  si  iri  mancipiis,  vel  in  agris,  aut  etiam  io  domi- 
bus  ac  possessjonibus  riie  servaiur ;  quanto  iiiagis  in 
conjugiorum  redirrtegralionem  faciendam  est,  ut 
quod  bellica  neces:>itale  lurbaium  est  pacis  remedio 
reformetur  ? 

III.  Ut$i  viri  de  eapiivitate  regreeii  intemperantia  uxo* 
rum  offetm  non  [uerint,  ei  voluerint  eas  in  conjugium 
reeipere^  liberam  habeanl  faeullatem, 

Ct  ideo  si  viri  post  toiigam  eaptivitatem  reversi  ita 

iii  dilectione  suaruin  conjugum  perseverani ,  ut  eas 

Gupiaiit  in  suum  redire  consortium ,  omlilendum  est 

et  iucttlpabile  judicandnm  quod  necessitas  intulit,  et 

resiituendttin  quod  lldes  poscit. 

IV.  Vt  si  mulieres  ad  priores  maritos  redire  no/ue- 
rint^  veint  itnpias^  ecclesia$iica  communione  privandw 
sunt. 

Si  auteni  aliquae  mulieres  iia  posteriorum  viruruin 

amore  sunt  capta;,  ut  inalint  bis  cohacrere»  quam  ad 

legiiimum  redire  consortium ,  luerito  sunt  notandaB , 

ita  ut  etiaro  ecclesiastica  coinmunione  priveutur, 

112  QU''  inexcusabiliter  contamiiiationem  criniinis 

eiegeruiit,  osiendenies  sibimei  prosua  incontinentia 

placuisse  quod  ju»la  remissio  poterat  expiare.  Re- 

dcant  ergo  in  suum  stalain  voluntaria  redintegraiione 

^conjugia ,  tieque  uUo  uiodo  ad  opprobrium  mala  vo- 

luntatis  trabatur,  quod  conditio  necessitatis  extorsit. 

Quia  sicui  hae  niulieres,  qux  reverti  ad  viros  suos 

nulunt,  impi»  sunt  habendx  ;  ita  illx  quae  in  aflfecium 

ex  Deo  initum  redeunt  meriio  sunt  laudand». 

V.  Captivis  aut  terrore^  aut  fame ,  non  veneratione  n- 
bos  immolatitiot  edere  compulsis  posnitentia  conce^ 
denda. 

De  his  autcin  Christianis  qui  inler  eos  a  quibus 

"  l^rg. ,  Ger. ,  pet  sacerdotalem  ordinem  soUiciludi- 
nemque. 


iSIDORO  HISPAL.  ASCKIPTA.  7*6 

A  fuerant  capthrati  immolatiiiis  cibis  assfrttnfur  esse 
poliuti,  coiisullaiioni  ehariialis  tuae  hoc  etiam  re^p  ^n- 
denduQi  esse  credimu«,  ut  poeiiitenthe  saiisfiictione 
pprgentur,  qm  non  tam  temporis  longitudine,  quani 
cordU  compunciione  [  ASm. ,  conlritlone  ]  pensaiida 
esi.  Et  sive  hoc  terror  extorSerit ,  sive  Times  suasc- 
ril,  noii  dubitetur  aholendum  ,  cum  hujfismodi  cibus 
pro  nietu  aut  indigentia  ,  non  pro  reI>gionis  venera- 
tione,  sit  suroptus 

VI.  Qttod  hi  qui  ad  iterationem  baptisnu  rel  vi,  vel  /:- 
ftiore  coacti  animos  inctinarunff  pcenitenlia:  sint  sub» 
levandi  remedio ,  et  ut  senilis  wtatis^  ptrieuionm 

Xuoffue  et  irgritudinum ,  c(Bterarumque  necessitalum 
abeatur  soUicita  eonsideratione  respectus. 

\\\  vero,  de  quibus  similiter  dileclio  lua  nos  cre- 

Q  didit  consulendos,  qui  nd  iterandum  baptismum  vel 

metu  coacti  vel  errore  tradticti  sunt,  et  nunc  se  coii- 

tra  calholicae  fldei  sacrameutum  egisse  cognoscunt , 

ea  est  eustodienda  moderatio ,  qua  iii  societatem  oo- 

stram  nou  nisi  per  poeniteiitlae  remediiiin  et  per  iiL- 

positionero  roanus  episcopalis  commQnioiiis  recipiant 

unitaiem ,  teroporis  pcenitttdiiiis  liabiia  iBoderatiobe 

ttto  constiluenda  jttdielo  ,  proul  conversorum  animos 

perspexeris  esse  devotos ,  pariter  etiam  babens  aeta- 

lis  senilis  intuitum  ,  et  periculorum  quorumque  aut 

sgritudinum  respiciens  necessitaies  :  in  quibus  si 

quis  ita  graviier  urgeatur,  ut,  dum  adhuc  poenit^c,  Je 

salute  ipsius  desperatur,  oportet  ei  pcr  >acer(iotaIeui 

solllciiudinem  ^  communionis  gratia  subveniri. 

Vlf.  Vt  hi  qui  ab  hcereticis  baptixati  sunt  soia  saniti 
p  Spiritus  incoeatione  firmentur, 

Nain  lii  qui  baplfsmum  ab  haereticis  acceperunf, 

cnm  baptizaii  aniea  iion  fuissent,  solt  sancii  Spiritus 

invocatione  per   impositionem  maiius  eonHrmandi 

sunt ,  quia  formam  lanlum  haptismi  sine  sanctifica- 

tionis  virtttte  sumpserttui.  Et  hanc  regulam,  ut  sciiis, 

servandam  in  oninibus  Ecclesiis  prasdicamtts ,  Qt  la- 

vacrum  semel  inituni  nulla  iteratioiie  violetor,  dicen- 

le  Apostolo  :  Vnue  Deut,  una  fides ,  ttmcm  ifapiisma ; 

cujus  ablulionuUa  iteratione  temeranda  esl,  sed,  ut 

dixiinus,  sola  sanciificaiio  sancti  Spiritus  iuvocanda, 

ut  quod  ab  bxreticis  nemo  accipit,  a  catbolicls  sacer- 

dotibus  consequatur.  Hanc  autem  epislolam  noslram, 

quani  ad  consultationem  *>  tuae  frateriiit»tts  elViisi- 

inus,  ad  omnes  fratres  et  comprovlnciales  luos  epi- 

p  scopos  facies  pervenire,  ut  ad  oronium  observantiam 

data  prosit  auctoritas. 

i>  ex  i£m. ,  Bibl.  Rcg. ,  Tol.  1 »  Ger.  in  cxteris, 

consolalionem. 


LXIX 

EPlSrOLA  EJDSDGM  LEONIS  AD  AFRICANOS  EPISGOPOS. 

latis  exigit,  ut  pro  soilicitudine  quam  ttniversc  Ee< 
cle&i:e  ex  divina  institutione  dependimos,  rerttm 
ftdem  siudtterimtts  agnoscere.  Vicem  curae  nostfae 
frairi  et  consacerdoti  nostro  Potentio  injungeuies 
pnecipimus,  qui  de  episcopis  quorum  culpabilis  fo* 
rebatiir  electio  quid  veritas  baberet  inqttireret»  iio- 


Leo  onlversie  episcopis  per  Africam  conslittttis  in 
Domino  saluiem. 

113  '-  ^^  iilicitce  personce  ad  episcopatum  promo' 

veantur, 

Cttm  in  ordinationibtts  sacerdoittm  qttaedam  apud 

vus  illicite  usurpata  crebrior  fama  narraret,  ratio  pie- 


777  EPlSTOLi£  DECRETALLS.  —  LF.ONIS  PAPifi  7?8 

blsqoe  oninia  fideliter  indirarei.  Unde  quia  iUeni  a  spiriiiiale  conjugluin,  ut  quoniam  vir  capul  esi  mu* 


plenlsaime  cunela  reseravii,  et  sub  quibi»  qualtbua- 
que  recioribus  qiiardam  Glirisii  |iiebs  iu  partibua 
proTincix  Ca*s:trieiisis  habeaiur,  sincera  iiobis  rela- 
lione  patefecit,  necessariuin  fuit  ut  doiorem  cordis 
nostri,  qoo  pro  doniinicorom  gregum  periculis  aes- 
luainus,  datis  ad  vos  litieris  proinpserimus ;  uiiran- 
ics  tantum  apud  vos  per  occasionein  temporis  iropa- 
cali  aut  ainbituum  praesumptionem,  aut  tumultiim 
valuisse  popularem,  ut  indignis  quibusqiie  et  longe 
eitra  aacerdotale  meritum  constiluiis  pastorale  fsisii- 
giuui  et  gubernatio  Ecclesix  credereiur.  Non  est  boc 
consuiere  populis  sed  nocere,  nec  praesiare  regimen 
scd  aiigere  discrimen.  Integritas  eniin  prxsideniiuro 
salus  est  subilitorum,  et  ubiestiticulumiias  obedieu- 


lieris,  discai  sponsa  Verbi  iion  alium  virum  nosse 
(|uani  Chrisium,  qui  114  uierilo  uitam  clegit,  unaui 
diligit,  et  aliaiu  prasier  ipsani  suo  consorlio  nou 
adjuugit.  Si  ergo  etiain  in  Yeteri  Tesiauifnio  b«<: 
sacerdutalittin  coiijiigioruin  furma  servaia  est,qi>aiiio 
magis  siib  revelaia  jam  gratia  cunstituii  aposioiicii» 
debemus  servire  pneceptis,  ui  quamlibet  quis  Ixaiis 
moribus  pneditus  et  sanctis  operibus  inveiiiatur  or- 
natiis,  nequaquam  taiiien  vel  ad  diaconii  gradum, 
vel  ad  presbyierii  boiiorcin,  vel  ad  episcopaius  euU 
ineii  ascendal,  si  aut  ipsum  non  iinius  uxpris  viruin« 
aul  uxorem  ejus  non  unius  viri  ruisse  coiisliterii  ? 
Ilonenle  vero  Apostolo  atque  dicenie  :  lli  autem 
probenlur  primOy  et  $ic  ministreHi^  (|uid  aliud  Intelli 


liae,  ibi  saua  esi  forma  doctrinae.  Principaiiis  aniem,  ^  genduin  putamus,  nisi  ut  in  his  proveciionibus  non 


qiieui  aut  seditio  extorsit ,  ant  ambiitis  occupavii, 
etiam  si  inoribos  alqne  ac  ilms  non  olTendii,  ipsius 
t^inen  iniiii  sui  est  perniciosus  exeuiplo  :  et  difllcile 
esl,  ut  bono  peraganiur  exitu  qu«  roalo  sunt  in- 
choala  prineipio.  Quod  si  in  quibuslibel  Lcclesiye 
gradibus  iirovidenter  acienterque  curandum  esi,  ul 
iu  liuiuiui  domo  iiibil  ait  inordinaium ,  nihilqoe 
prjcpostemm  ;  qoanto  magis  eiaborandum  est,  nt  in 
eleeiioiie  ejus  qui  supra  omnes  gradus  coiisl  tuitur 
•ou  erretor  f  Nam  totius  familiae  sialos  et  ordo  nu- 
labit,  si  qiiod  requiritur  in  corpore  non  iuveniatur 
incaiiie.  €bi  est  illa  beati  aposlofi  Pauli  per  Spiri- 
Itim  Dei  emissa  pra*ceptio,  qua  iii  persona  Timotbei 
omnium  sacerdoiuin  Christi  numerus  erii(iitur,  et 


solum  mairimoniorum  privilegia,  sed  etiam  laboruui 
merita  cogitemos,  ne  aul  a  bsipiismo  rudibus,  aui  .1 
saeculari  aciu  repeiiie  conversis  ofllcium  pastoralo 
credaiiius,  cum  per  orones  gradus  niilitia!  Cbristiann 
de  incrementis  profectuum  debeat  aesiimari»  au  pos- 
sint  cuique  majora  comiuiili  7  Merilo  beatonim  Pa  • 
Irum  venerabiles  sanciiones,  cum  de  sacerdotoiu 
eleciione  loquereotur,  eos  demuin  idoneos  sacris  ad- 
ministrationibus  censuerunt,'  quoruiii  omiiis  eias  :• 
puerilibus  exordiis  usque  ad  pruvectiores  annos  per 
discipliiiae  ecdesiasiicae  siipendia  cucuirissei »  ui 
unicuique  tesiimonium  prior  viia  prxberei,  iiec  pos 
sel  de  ejiis  provectioiie  dubitari  cui  pro  Jaboribu^ 
uiulils,  pru  rooribus  castis,  pro  aciibus  strenuis  cel- 


proiiide  unicuique  nosirum  dii  itur :  Jfaniu  eil'>  ne;  ^  siuris  loci  praeiiiium  deberetur.  Si  enim  ad  lioiiorea 


intNt  tiiipomrts,  neque  eommuniemferii  peeeatii  alie. 
ni$f  Quid  est  eito  manut  nemini  impo$ueri9f  iiisi  anie 
a-talem  maturilatis,  anle  leinpus  exaininis,  ante  ine* 
riiumlaboris,  ante  experientiam  discipliiias  sacerdo- 
lalein  booorem  trituere  iiou  probaiis?  £t  quid  e&l 
commiififcare  peceati$  o/ienia,  nisi  bilem  effici  ordi- 
iianiem  qualis  ille  est  qui  non  meruil  ordiiiari  7  Sicul 
eoim  boiii  operis  sibi  coinparat  fructuin  qui  lectuin 
acrotatur  in  eligendo  sacerdote  judicium ;  ita  gravi 
semelipsnin  afficit  damno  qui  ad  suse  dignilaiis  col- 
l(*gium  subliinat  iiidignum.  Kon  eniin  iii  cujusquam 
persoua  praeieriitiiieiiduin  est  quod  institutis  genera- 
iibus  coniinciur,  uec  putandos  esl  honor  ille  lexiti* 


luuiidi  siiie  sufTragio  teinporis,  sine  mcrito  hboris 
indignum  cst  lerveiiire,  et  notari  ambitiis  solent 
quos  probitatis  docuiueuia  non  adjuvant,  quam  diii- 
gens  ct  quam  prudens  babenda  est  di^pensatio  divi- 
norum  inunerum  et  coilesiium  dignittiuin,  ne  in  ali« 
qiio  aposiolica  et  canonica  decreia  violcniur,  el  his 
Lcclesia  Domini  regeuda  credatur  qiii  Ipgiiiiiiaruui 
Insiitutionurn  nescii,  et  totius  humilitatis  igtiari,  nun 
ab  infiinis  sumere  incrementum,  scd  a  suinmis  vo- 
lunt  liabere  principium,  cuin  valde  liiiquiim  sil  ei 
absiirdum,  ut  impcriti  magistris,  nuvi  autiquis,  et 
rudes  pm  rernutur  eineritis?  lu  doino  quideui  magna 
necesse  est  ul,  sicut  Apostoliis  diiii,  vasa  diversa 


luua  qui  fuerit  de  praevaricatione  coilatus.  Diceute  |.  sini,  quaedam  aurea  et  argente>,  qiwdam  vero  li- 


euim  Apostolo,  ut  inter  eleciionis  regiilas  is  episco- 
poa  ordinetor  quem  unius  uxoris  virum  fuisse  aut 
esse  constiterit,  taiu  sacra  semper  babita  est  isia 
praeceptio,  nt  etiam  de  muliere  sacerdotis  eligendi 
eadem  inielligeretur  servanda  (Onditio,  ne  furte  llla 
prtusquam  in  matrimoiiium  ejus  veniret  qui  aliam 
tHin  liabuisset  uxorem  alterius  viri  esset  experla 
conjngium.  Quis  igiiur  dissimulare  audeat  quod  in 
laiiii  sacramenti  perpeiralur  injuriam,  cum  huic  ma- 
gno  venerandoque  inysterio,  iiee  legis  quidem  sta- 
tuta  defuerint,  quibua  evidenler  est  definiium,  ui 
virginem  aacerdos  accipiaU  et  alterius  torum  nesciai 
ccmjiigis  qo.i:  uxor  esl  fuiura  pontillcls  7  Jaiii  tunc 
2nini  in  sacerdoiibiis  figurabatiir  Chrisli  et  EccIesiaB 
pArnoL.  LXXXIV. 


gnea  et  fictilia.  Sed  horom  miiiisterium  pro  materiaB 
qualitatc  dividiiur,  nec  qui  est  pretiosorum,  idein 
usus  esl  viliuin.  Nam  iuordinala  erunl  omnit;  si 
fictilia  aureis,  et  ligiie»  praeferantur  argenteis.  Sicol 
autem  in  ligneis  et  Uctilibus  eoruin  liomiiium  specie.4 
figiiratur,  qui  nullia  adhuc  virtuiibus  niieiit;  ita  in 
aureis  et  In  argenieis  hi  sine  dubio  declarantur,  qul 
per  longuni  eruditioiiis  ignem,  ei  per  foriiaceia  diu 
turni  laboris  eicocti  aurum  probatum  et  argentum 
puruin  esse  nteruerunl.  Quibus  si  merces  pro  devo- 
tii^ne  non  redditur,  oinnis  obcdicniia  solviiur,  om* 
nis  ordo  tnrbaiur,  duin  in  ficclesia  qui  nutlum  sM^ 
ruut  ministeriuni  i^ervcrso  e^igentiuin  jiidicio  indo 
bilum '^obtineiU  principaium.   Cmn  ergo  inlcr  vtt# 

25 


77!^  COLLECTIO  CANONUM  S. 

i-ntitimi  valti^iint  ^ui  ^tudia  popuiarioin,  aot  ambUus 

superborum,  u(  non  golitm  Uicos,  sed  ellam  seeonda- 

rum  lucorum  viros,  aul  viduarom  maritos  ad  orOciuiii 

eoguoscamus  pastoralc  provecioa  :  nonne  aperiisslms 

exigunt  cnusx,  iii  Kcclesias  in  (|uibus  ista  commissa 

suiit  judicio  sever  ori  purgemus,  ei  non  soliim  in  ta- 

les  prxsules,  sed  etiam  in  ordiiiatores  eoruni  digna 

dtstrcHo  luoveatur?  Sed  circnmsidt  nos  b!nc  maii- 

sueliido  dementi»,  bine  censiira  justitise.  Et  qufa 

universae  vise  Doinini  misericordia  et  veritas;  cogi- 

miir  s^cuDdum  sedis  apostolica;  pietaiem  iia  nostram 

temperarc  sententiam,  iit  truiin^ito  pondcre  delicio- 

rum,  qux  cdnstai  noii  unins  esse  mensuras,  qnxdain 

deflniamus  utcunqoe  loleranda,  qiisdam  vero  peni- 

ttis  ampur»n(la.  Cos  cnim  qui  vfl  secundas  nuptias 

ifiieruiit  vel  viduarum  sc  cnnjugio  sociarunt,  in  sa* 

cprdotio  manere  non  paiimur,  et  multo  magis  illuin 

qoi  simul  duarom  cst  maritus  uxoniin,  vel  illum  qni 

a  priuia  uxore  dimissos  alteram  dunisse  perbibeiur, 

privandos  bonore  decernimus.  Cxteros  vero  quo- 

rum  proveciio  hoc  tantom  rcprehcnsionis  incnhii 

quod  tt  laicis  ad  oriicium  episcopale  electi  [Biti. 

Reg.^  delecti]  snnt,  neque  ex  hoc  quod  uxorem  ba- 

lient  pnssunt  esse  culpaltiles,  suscepturo  sacerdotiuni 

tenere  permiitimos,  iion  priFJadicantes  apostolicae 

sedis  Btatutis,  nec  pra?eessorum  nostrorum  nosiris- 

quedecreiis,  quibos  salubriier  constituium  est,  ne 

prlmum  vel  secundum  iii  Ecclesia  gradum,  aut  ter- 

lium  quisqnam  laicoruin  qnibusiibet  sufTragiis  rulios 

ascendat ,  priusquam  ad  hoc  meritom  per  legitima 

augmenta  perveniat.  Qood  enim  nonc  otconqoe  ve- 

niabile  est,  inulinm  posiinodnm  esso  non  poterit,  si 

qoisquam  id  qnnd   omnino  Interdicimus  osiirpare 

prflBsumpserit,  quia  remissio  peccaii  non  dat  licen- 

liam  delinquendi,  nec  qnnd  pniuii  aliqua  railone 

concedi  aniplius  patiemur  inipune  cominiiti. 

11.  De  Donato  Novaiianorum  episcopo^  ei  de  Ma:amo 

(X  DBtiaUtlis* 

Donatum  auiem  Salacinensem  ex  Novatiano  cuni 

sua,  ul  comperlmus,  plebe  115  conversuin  iia  do- 

inifiico  voiumus  gregi  prassidere,  ut  libeilum  fidei 

*  In  reliqiiis,  praetcr  AIv.,  manifestet. 

^  Ex  coiieris.  pM:ter.  AIv.,  in  quo,  Accaro. 


ISIDORO  inSPAL.  ASCRIPTA.  78C 

A  sua»  ad  ros  roemincrit  dirigcndoni,  qiio  cl  Nuvailauf 
dogmatls  darooet  errorem,  et  plenissime  eonflteaiiir 
caiboiicam  veritatem.  Uaximom  qooqoe  ex  Ifticn, 
licet  reprehensibiiiter  ordinaloro,  tamen  si  Dona- 
tlsia  jam  non  esr,  et  ab  spiritu  schismaiie»  |Nnvit»- 
tis  alienos  est,  ab  episeopali,  qoam  qooqoo  inodo 
adeptiis  est,  noo  repellimus  dtgnilate,  iia  at  ipse 
libello  ad  nos  ediio  catholicum  sa  esse  demonstrei  *. 

IIL  De  Aggaro  ^  ei  TiberimOtqui  9»  Imcie  fueruni  or- 

dinati, 

De  Aggaro  vero  el  Tiberiano,  qoorum  a  cseleris 

qui  ex  laicis  ordinaii  soni  in  hoc  caosa  diversa  esi, 

quod  eorom  ordinatiooi  alroccs  iumulius  et  sxva 

seditiones  merooraniur  esse  famulai»,  vestrojudi- 

ciu  cuiicia  cpmmiitimus,  ut  relaia  babiii  apud  vos 

Q  examinis  fide,  quid  de  supradiciis  siatuendum  sil 

scire  possiinus» 

IV.  0«  wglnibus  $ami  gwB  tim  barbaricam  periu» 

lerunt  <^. 

]\\x  antem  famul«  Dei  qna  integritatekn  imdorts 
oppressioiie  barbarica  perdideront  landabiliares 
eront  in  bnmilitaie  ac  verecundia,  si  se  inconiami- 
naiis  non  andennt  comparare  virglnibus.  Quamvis 
enim  omne  peccatum  ex  voluntate  nasoalur»  et  po- 
tuerit  corrupiione  carais  mens  invita  oon  pol|oi« 
minus  tanien  boc  illis  oberii,  si  quod  potueruut 
aiiimo  iion  admittere  doleant  se  vel  corpore  perdi- 
disse. 

V.  De  itatutU  canonum  contervanMi, 

Cum  itaque  de  omnibos  qu»  frairis  nostri  Poien- 
^tit  relatio  coniincbat,  plenissime  dilectionem  ve* 
stram  videatts  instruciam ,  supereril  nt  eoncordi 
obedieniia  salubres  suscipiaiis  horiatiis ,  ei  nib)l 
per  concertationem  agentes,  scd  ad  omne  sindium 
devoiionis  unanimes  divinis  et  aposiolicis  constitii- 
lionibus  serviatis,  et  in  nullo  paiiamini  pia  cano- 
num  c^ecreia  vioiari.  Quae  enim  nunc  certaruin  re- 
misimus  consideraiione  causarum ,  antiquis  dein- 
Cftps  cusiodicnda  sunt  regulis,  ne  quod  ad  tenipos 
pia  lenitaie  concessimus,  josta  postbac  ultione  piee* 
tamos. 

«  Ex  rcliqois,  prneter  AIv.,  in  qiio,  tuUrunt» 
^  DilTusior  est  iii  excussis  haec  epislola. 


ePISTOLA  EJUSDBM  LBONIS 
AD  TaEODORUM  FOROJULIENSEM  EPISCOPUM. 
Ut  his  qui  in  exitu  sunt  poenifentia  et  communio  non  negetur. 
7     Leo  Tbeodoro  episcopo  Forojuliensi  salutem.         D  statu  ecclesiasiica  habeat  regula,  non  ucebo.  Hnl- 


Solliciiudinis  qnidem  inae  iste  ordo  esse  debue- 
rat,  ui  cum  meiropolilano  tuo  primiins  de  eo  i|uod 
quaerenduni  esse  vid<bdtiir  conferres ,  ac  si  id  quod 
ignorabat  dileciio  iua  etiam  ipse  nesciret,  insirui 
vos  pariier'  posceretis  :  quia  in  causis  qux  ad  gene- 
ralem  116  observaniiam  periinent,  nibil  sine  pri- 
niatibus  oportet  iniuiri.  Sed  quomodo  instriiatur 
ambignitas  consulenits,  vel  quid  de  poenitentiom 


liplex  miscricordia  Dei  iu  hpsibos  bamanls  svbve- 
nit,  ut  non  sulom  per  baptlsmi  gratiam,  sedetbm 
per  poenitentire  medfcinam  spes  vii«  repareinr 
slern»,  ut  qoi  r<*generationis  dona  violassent,  pro- 
prio  se  jodicio  condemnantes,  ad  remisslonem  cri- 
minom  pervenirent,  sic  divlna»  bonitaiis  prcsidiis 
ordinatis,  ul  indolgeniia  Del  ntsl  sufipIic»tlonibu4 
sacerdoli!2i  nequeat  obtineri.  Mediaior  enim  Dcl  ci 


m  EPISTOLJE  DECRETALES.  —  LEONIS  PAPiE,  li% 

iNMiiiiiiim  iMNno  Domiiius  Jesns  Christiis  lisoc  pne-  A  piio.  In  dispettssiidis  iiat|ue  Del  douis  Don  debcmus 


fiosiiis  Ecclesi»  trsdldit  pote*tstein  ,  nt  et  coiifiien- 
libos  poRniientis  ssnctionem  darcnt,  ei  esdem  sslu- 
brt  sstisfsctione  pnrgstos  sd  comniiinioneni  sacrs- 
meniorum  per  jsniism  reconcilistionis  sdniiiierent. 
Cui  uiif|ue  operi  incessabiliter  ipse  Satvsior  inter- 
venit,  nec  unquam  ab  bis  abesl :  Kcce  ego  vobiseum 
svm  omntfrtfs  dielnu  utque  ad  eontummalionem  $a:cuti ; 
Qt  sl  quid  per  senrittttem  nosirsm  bono  ordine  et 
grsto  impleinr  efTectn,  non  anibigamtis  per  ssncluin 
^piritum  nobis  fuisse  donsium.  Si  autem  aliquis 
eorum  pro  quibus  Domiiio  supplicamiis,  quocuoqiie 
interceptus  obslaculo  a  mnnere  indulgentiae  prap- 
sentis  eiciderit,  et  priosquam  ad  constitula  remedia 
pervetiirel  temporalem  vitam   hnmana    conditione 


esse  difO<riiesi  nec  se  aucusantiuin  gemttus  lacry- 
masqne  nq^ligere,  cutn  ipsam  poenitendi  sfllactionein 
ex  Dei  credainus  inspiraiione  coiiceptam,  dtceote 
Apostolo  :  He  forle  det  iltie  Deui  ffeetdttntimm^  ui 
reeifnteanl  a  diaboli  laquei»  ,  a  quo  capliH  tenentur  ik 
ip$iu$  votuniaie,  Uiide  0|)orlet  unumqiiemque  CUri- 
siianum  conscieiiiiae  sii»  habere  judicJum,  ne  de 
die  itt  diein  difTcrst  ad  Doniiiium  convorti,  nec  sa- 
tisfaciionis  sibi  lempus  iu  viie  su»  fimun  consii* 
tusi,  quem  periculose  igiiorantia  huniana  conc!udit, 
Dt  sd  paucarum  liorarum  spatiiiin  se  leservet  incer- 
tum ;  et  cum  possit  pleniore  satisractione  indulgcu- 
tiam  pronioreri,  illiiis  leniporis  angiislias  eligat  quo 
vix  inveiiiat  spatium  vel  confessio  poeniteniis  ^-el  re- 


flnlerii,  quod  m»nens  in  cnrpore  non  rcccpil,  conse-  *  conciliatio  sacerdutis.  lu  ergo  etiain  Ulium  necessi- 


qul  exelus  carne  non  poierit.  Nec  necesse  cst  nos 
e«>rum  qui  ohieritit  merilum  sctiisqiie  discuterev 
cufii  Dominus  nostcr,  cujus  jiidicis  nequeuiit  com- 
prefaendi ,  qiiod  sacerdutem  implcre  miiiisterium 
non  slnivit  suae  jusiitis  reservaret :  ita  poiestatem 
suam  tinicri  volens,  ut  hic  lerror  omnibus  prosil,  et 
qiiod  quibusdain  tepidis  aut  negligentibus  accidit 
nemo  non  iiieiiial.  MuUum  cnim  iitile  ac  ncccssa- 
riutn  est  ui  peccatoruui  reatus  ante  uitirouro  diein 
sacerdalali  siipplic:itione  solvalur.  His  auiem  qui  iu 
tempore  nccessiiati^  et  in  pcriculi  urgentis  insisntia 
pra^sidium  poenjteiniae  et  mox  reconciliaiionis  iin- 
plorant  nec  saiisfaclio  interdicenda  est,  nec  recon- 


tati  au]|llianduin  est,  ut  nec  actio  illis  pceniienii» 
nec  conimuoioiiis  gratla  deiiegetur»  si  eam  etiam 
smisso  vocis  orficio  per  indicis  iiitegri  seiisus  qux- 
rere  comprobentur.  Quod  si  ita  aliqna  aegritudine 
fucrint  sggrsvati,  ut  quod  paulo  aiiic  poscebanl  sub 
praesentis  sacerdotis  signiflcare  non  valeant,  lesti- 
iiionia  eis  fidelium  circumstantium  pro<lesse  dcbe- 
buiit,  ut  simul  tamen  ct  pceniientiae  et  reconcilla- 
tiunis  heneficium  consequantur,  servala  tameii  re- 
giila  cauonum  circa  eorutn  personus,  qui  in  Dumi- 
iiuiii  a  fide  discedendo  "  peccavcrunt.  Ilaec  autem, 
fraler,  qii»  ad  inierrogalionem  dileciionis  tux  ideo 
rcspondi  ne  aliquid  conlrarium  sob  ignorantiae  et- 


ciliaiio  deneganda,  qiiia  roiserlcordiflB  Dci  nec  me«:- ^^  cus:itione  gcreretur,  in  metropolitani   lui  notillaiit 


stiras  possumus  ponere,  nec  tempora  definire,  apud 
quein  uullas  paiiiur  veiii«  nioras  vera  conversio, 
dicenie  Dei  Spiritu  per  prophetam :  Cum  eommue 
ingemuerit^  tunc  salvus  eri$  ;  et  alibi  :  Dic  lu  inqui- 
taie$  tua$  prior^  ui  justifieerie ;  item  :  Quia  apud  Do^ 
minum  mi$ericordia  €4|,  et  copio$a  upud  eum  redem- 

*  Ex  iEm.»  Bibl.  Reg.,  Ger.  et  Urg.  In  reliquia  :  in  donnnica  fide  die^-edendo. 


facies  pcrveiiire,  ut  si  qiii  forte  sunt  fratruai,  qui 
de  his  anlea  putaverunt  nmbi}(enduin,  per  ipsum  de 
omnibus  quae  ad  to  scripia  sunt  innotescst.  Datuin  iii 
Idus  Junias  [Tol.  %  Julias],  Herculano  viro  claris- 
simo  consule. 


LXXI 

BPISTOLA  EJDSDEM  LEONIS  AD  LEONEM  RAVBNNBNSBM  BPISCOPUM: 

Leo  Leoni  episcopo  ftavennensi  saluiem.  mas  suas  in  discrimen  adduci,  dum  sub  specie  caii- 

117  Frequciiter  quidem  in  diversarum  ambiguo      tionis  negatur  bis  gratia,  qiia;  ideo  non  impendiiur 

quaesiionum  titubantia  fratrum  corda ,   spiriiu  Dei  D  qifia  putatur  impensa.  Cuni  itaqiie  iribiiere  talihns 

Instruente,  soliiiavimiis,  responsionis  forinam  vel  ex     dominici  sacramenla  mysteril  non  immerito  qno- 


sacranim  Scripturarum  disciplinis  vcl  ex  Patrum 
regulis  colligenies,  sed  nuper  in  synodo  novum  et 
Inandituin  aiiiea  geniis  consultationis  exortum  est. 

I.  De  parvulit  qui  in  eaptivilatem  devfnerunt,  ei  ba- 
ptiami  gratiam  non  reminiuuntur, 

Nam  quorumdatn  fratrnm  sugge*tione  coniperi- 

miis  aliqiio<  cat  livoruni  ad  sedes  snas  libertate  re- 

deunies,  qni  sciiicet  in  captivitatetn  illa  aetate  per- 

Teneriint,  qna>  nullius  rei  firmam  poterit  habere  no- 

titiam ,  reuiedivm   qnidem   implorare  baptisniatis ; 

oed.  ntrum  ejosdem  mysterii  ante  sacraments  per- 

ceperint  per  infaniioe  scientiam  non  posse  reminisei: 

€t  ideo  sub  boc  laieniis  recordatioois  iocerto  am* 


rumdam  fratrnm  formido  dubitarel,  in  synodali,  iic 
diximus,  calu  formam  hujus  consultatlonis  accepi- 
inns,  quam  diligentius  discuii  et  pro  uniuscujusqne 
sensu  soiliciia  volumus  raiione  iraclari,  quo  ad  ve- 
riiaiem  habiia  cognitione  multornrn  certius  pervenire 
possimus.  Eadem  ergo  qux  in  sensum  noslrum  di- 
vina  inspirationa  venerunt  frequens  etiam  fratrum 
flrmavit  assensio.  Imprimis  ilaque  providere  debe- 
mus  ne,  dum  spcciem  quamdam  cautionis  tenemuSt 
damnum  regonerand:irum  incidainns  animaruni. 
Qnis  enim  Ita  sil  suspicionibus  suis  dcditus,  ut  verurn 
csse  definiai  quod  Domini  manifeslatiune  eessanio 
ex  opinioue  arobigna  suspicaturT  Cuu  iisque  bs|rti* 


^KS  COLLFXTiO  CAMO.NOM  S.  ISIDORO  HISPAL.  ASCRfPTA.  781 

Yatuiii  86  ncc  Mle  rccoTdetur,  qtii  regcneratlonis  e  t  A  tgnoranliam    oescientia.  £t  cdm  constiterit  bttne 


cupidus,  nec  alier  attestari  Je  eo  possit  qui  nesciat 
consecratum,  nUiil  est  in  quo  peccatum  poasit  obre- 
pere,  cum  in  bac  pare  conscienttae  su»  nec  ille 
reus  sit  qui  xonsecratur,  nec  il>e  qui  consecrat. 
Scinius  quidem  iiieipiabile  esise  facinus  quoties 
jiixki  h:i:rettcorum  daniuata  a  sanciis  Patribus  inili- 
tuia  cogitur  allqois  iavacrnm,  quod  regenerandis 
semel  tributuiu  esi,  bis  subire,  apostolioa  recla- 
niante  doctrina,  quae  nobis  onam  prXiltcat  in  tKlni- 
taie  Deiiatem ,  unam  in  fide  coniesstunem,  uuum  in 
bapiismaie  Baeramentum.  Sed  in  boc  nihit  simile 
furmtdatur,  quoniam  non  potesl  in  iterationis  cri- 
tiien  venire  quod  facium  esse  oninino  nescitur.  At- 
que  ideo  quoties  persona  talis  inciderit»  sollicita 


qui  baptlsinaiis  itidiget  aacramente  soSa  inaait«*r 
suspicione  prohiberi,  accedal  intreplJus  ad  eoiise- 
quendam  gratlaui  cujus  in  se  nuilum  acit  esse  vcsli* 
giuin  :  nec  vereamur  hiiic  januam  fealutis  aperire, 
quain  nunquam  ante  docetur  iiigressus. 

II.  Vt  ab  kiBreticii  baptizatu$  per  tnanui  impotiUonem 
accipiat  Spiritum  »anctum. 

Quod  si  ab  hacreticis  baptixatum  quempi  im  fuisse 

constiierii,  erga  hniic  nullatenas  sacramentum  rege* 

nerati(»ni6  iteretur;  sed  boc  tantum  quod  ibi  deruii« 

conferaiur,  ut  per  episcopalem  manus  impnsitioiiem 

\lrtutem  saucti  Spiriius  consequatur.  Quam  rein, 

frater  charissime,  ideo  geiieraliter  ad  oiunium  ve- 

strum  volumus  notitiam  pervenire,  ne  dom  plus  jusio 

metuiiur,  miseiicordia  Dei  salvarl  cupieiitibus  dene* 


primuin  examinatioiie  discutite  et  longo  tempore, 

nisi  forie  supremus  finis  imminet^  indagate,  uirum  g  getur.  Datum  vii  Kalendas  Novembris,  cotisoUtu 

neme  peniios  sit  qul  testiinonio  suo  juvare  possit     joriani  Augusti. 


LXXII 

EPISTOLA  EJOSDEM  LEONIS  AD  DlOiCORDM  ALEXANORINUM  EPISCOPDU. 


Leo  Dioscoro  episcopo  Alexandriuo  saluiem. 

118  Qoonium  dilectioni  tuas  douiintcae  charitatis 
)mpend.itnus  aCTcclum,  ex  lioc  poleris  approbare, 
qiiod  tua  firmiiis  fundare  fesiinemus  inltia,  ne  quid 
clMirilaii  luae  ad  perfectionem  deesse  videatur,  ciim 
libl  spiritualis  graiiae  merila,  i)t  prubavimus,  sufira- 
genliir.  Palerua  igitur  et  fraterna  collaiio  debet 
saiictiiati  tuae  esse  gratissima,  et  a  te  laliier  susc  pi, 
quemadmodom  eam  a  nobls  iiitelligis  prolicisci. 
Untun  enim  nos  senlire  oporlet  et  agere,  ut,  sicut 
legimus,  in  nobis  quoque  unum  esse  cor  et  unam 
animam  comprobetnr.  Cum  enim  beaiissimus  Petrus 
apostolicum  a  Domino  acceperit  principatnm  *,  et 
•Roniana  Ecclesia  in  ejus  periiianeat  institutis,  nefas 
est  creiiere  quod  snnctus  discipolus  ipsius  Marcus, 
qui  Alesiandrioam  prlnius  Ecclesiam  gubernavit, 
aliis  regulis  traditionum  suarum  decreta  formaveril, 
cum  sine  dubio  de  eodem  fonte  graiiae  unus  spiritus 
et  discipull  fuerit  ei  magistri,  nec  aliud  ordinaius 
iradere  potiierit,  quain  «|Uod  ab  ordinatore  suscepit. 
Non  ergo  patiiiiur,  ut  cum  unius  nos  esse  corporis 
et  fidei  fatcamur,  in  aliquo  discrepemus,  et  alia  do- 
ctoris,  alia  discipuli  staiuia  videantur. 

L  D4  ordinaiione  pr,e$byteri,  vel  diaeoni  ut  tabbato 
$ancto  cetebretur,  id  e$t^  die  Domiuico, 

Quod  ergo  a  pairibus  iiosiris  propensiore  cura  no- 

vimus  esse  servatu.ii,  a  vobis  qiioque  vulumns  custo- 

diri;  iil  non  passim  dieltus  ouinibus  sacerdoialis  vel 

levitica  ordiiialio  celebretur,  sed  post  diem  sabbnii 

ejiis  noctis,  qu3  in  priina  sabbati  lucescit,  exoidia 

deligantur :  in  quibus  his ,  qui  consecrandi   sunt, 

jejunis,  eta  jejuiianlibus  sacra  benediclio  confera- 

tur.   Quod  ejusdem  observantix  erii  ^ ,  si  mane 

ipso  Dominico  die  continuato  sabbatl  jejunio  cele- 


bratur,  a  qoo  teiiipore  praecedentis  noctis  initia  non 
recedont,  quam  aJ  dieni  resurrectionis,  sicut  etiaui 
in  pasclia  Domini  dcclaratur,  pertinere  non  dubium 
est.  Nam  praeter  anctoriiatem  consueindinis,  quarn 
ex  aposlolica  novlmus  veiiire  doctrina,  eliaiu  sacra 
Scriptura  manifestat,  quod  cum  apostoli  Paulum  c-i 
Bariiabnm  ex  praec(g[)to  Spiritos  suicti  ad  Evan- 
geliuin  genlibus  initterent  praedicandum,  jtsjunaiiles 
el  oraules  iinposuerint  cis  manus,  ut  intcHigamtts 

Q  quanta  et  dantium  et  accipientium  devotione  curan- 
dum  sit,  ne  tantae  benedictionis  sacramentum  nc« 
gligenter  videaiur  implelum.  El  ideo  pie  et  lamla- 
biliter  apostolicis  morem  gesseris  Institutis,  si  hanc 
ordinandonim  sacerdotum  forinain  per  Ecclesus 
quibus  Dominus  praeesse  te  voluii  eiiam  Ipse  serva- 
vcris,  ut  bis  qui  consecraiidi  suut  imnquam  bene- 
dictio  nisi  in  die  doininicae  resurrectionis  tribuatur, 
cyi  a  vespere  sabbaii  initium  consiat  adscribi,  et 
taiitis  divinarum  dispositiouum  mysteriis  consecra- 
t:im,  ut  quidquid  i  Domino  est  insignius  constitncom 
in  bujus  diei  dignitaie  sit  gestum.  In  hac  roundos 
suiijpsit  exordium ;  in  hac  per  resurrcctionem  Cbristi 
et  mors  interiuim,  et  vila  accepii  principium  :  in 
hac   apostoll  a  Domino  praeJicandi  omnibus  gen- 

D  tibus  Cvangelii  tiibam  sumunt,  et  inferendum  ani- 
verso  mundo  sacramentuin  regenerationis  accipiunt : 
in  hac,  sicut  beaius  JoJiines  evangellsta  testaiur, 
cuiii  congregatis  in  unum  discipulis,  clausis  januis,  ad 
eos  Dominus  introisset,  iiisufflavii,  et  dixit :  Aeci' 
plte  Spiritum  $anctum;  quorum  remi$mti$  veccata^ 
rtmittenlur  e's,  et  quorum  retinneritie  «  retenta  erunt. 
lu  hae  denique  promissus  a  Doinino  apostotis  Spiri- 
tus  sanctus  advenit,  ul  coolcsti  quadain  regula  lusi- 
nuata  et  tradiia  noverimus  in  ilia  119  die  cde* 


"  .Cm.,  apo$toticam  a  Domino  aceeperit  pote$tatem. 
^  £i  reliquis,  pncler  Alv.,  tn  quo,  eu. 


«  Ex  caeleris  praeter  Alv«  ct  Esc.  3,  in  qolbus : 

detinueriti$,  deienta 


785  EPISTOLiE  DECRETALES.  —  niLARIf  PAPiB.  788 

brauda    nobis  csse  roysteria  sacerdolalium  bene«  A  tics  sacriGcium   subsequens  ofl^ralar.  Necesse  est 


dictioiium»  in  qua  consulto  tribuuntur  omitia  dona 
i;ratiaruni. 

U.  De  feilvUalibui n  tt»ia  agenda  populit  non  wffece- 
rii^  nulia  tii  dubiialio  iterare  tacrificium. 

Ut  aulcm  in  omnibus  observantia  nostra  concorJet, 

illMd  quoque  Toluiuus  custodiri,  ui  cum  solemnior 

rcsiivilas  conventuin  populi  numerosioris  indixerit, 

e.i  a\l  eamdem  fidelium  muUitudo  convenerit  quam 

recipere  basilica  una  simul  iion  possit,  sacriflcii  obla- 

tio  indubiianter  ileretur,  ne,  his  tantuin  admissis  ad 

lianc  devotioueni  qui  primi  advenerint,  videantur  hi 

qui  posiniodum  confluierint  non  recepii ;  cum  ple- 

itum  pielatis  atque  raiionis  sit,  ut  quoties  basilicam, 

in  qua  agitur,  prxseutia  novae  plebis  linpleverit,  lo- 


autem  ut  quxdam  populi  pars  sua  devotione  privetur, 
si  uniiis  taniuro  missx  more  »ervato  sacrificiiim  af* 
ferre  non  possint  nisl  qiii  priroa  diei  parle  convene* 
riiit.  Sludiose  ergo  dilectioopm  tuam  et  faniiliariter 
admonemus,  ut  quod  noslrae  coiisuctudini  ex  forina 
paternae  traditioiiis  insedit  lua  quoque  cura  non  ne- 
gligat ,  ut  per  omnia  nobis  fide  et  actibus  congrua- 
iniis.  Propter  qood  remeanti  filio  nosiro  Possidoiiio 
prcshytero  hanc  ad  fraternitatem  tuaro  epistolam 
deiliinus  perfercndaro ,  qui  no«>tris  processionibus 
aiqiie  ordiudtionibus  frequctcr  inlerfuit,  et  tolies 
ad  nos  missus,  quid  in  oinnibus  aposiolicac  auclori* 
tatis  teiieremus,  agn')vil.  D.)lum  xi  Kaleiidas  Julias. 


.•^ 


LXXIII 

EPISTOLA  EJUSDBU  LEONIS  AD  tiPlSCOPOS  PBR  CAMPANIAM. 


Leo  universis  episcopis  per  Cainpaniam  Samniiim 
ei  Picenum  salutem. 

I.  Ut  non  omni  iempore  baptitmi  regeneraiio  de  ur , 
ni%i  Patcha^  et  Pentecotie^  ei  ti  periculota  infirm  iat 
tibrepterit ». 

Magna  indignatione  commoveor,  et  mutto  dolore 

rontri8ti»r,  quod  quosdam  ez  vobis  comperi  iia  es$e 

apustolicaa  tradiiionis  oblitos,  et  studio  sui  erroris 

iiiientos,  ut  prxter  pasch^ile  festuin  ^,  cui  sola  Pen- 

tecostes  solemnitas  comparatur,  aiideant  sibimet, 

oon  aliqua  humanae  infinnitatis  necessiiate  cogenie, 

ied  sola  indisciidinaii  arbiirii  libertate,  jus  baptisroa^ 

tis  vindicare,  et  in  natalibns  martyrum,  quorum  fi- 

nia    aliier  bonorandos  est  quam    dies  dominicas 

passiouis,  regenerationis  celebrare  mysteria ,  ac  sine 

uiiis  spiriiualium  prxparationum  eruditionibus  ita 

rudibus  ct  impiTitis  tradcre  sacramenlum,  ut  circa 

renovandos  nihil  docirinoe  ecclesiasiicae,  nihil  in  ex- 

orciMuls  iniposit  omanuum,  nihil  ipsa  jejunia,  qiiibus 

vetus  boino  desiruitur.operentur,  neque  in  tot  mysieriis 

salutis  bumanae  ulla  ejus  diei  habealur  exceptio,  in 

qua  ipsum  donum  est  conditiim  renascendi.  Admo- 

nemus  igitur,  et  non  sine  periculo  siatus  eorum  qai 

Uoc  faciunt  protestamur,  ut  ab  hac  prsesumpiione 

cesaetor,  et  summamhanc  poteniissimamque  Dei  gra* 

liainnonnisiinpaschali  ei  Pdntecostes  diedesideran- 

(ibusetcredentibus  conferatis,  manente  quolibet  120 

leinpore  graviuro  necessitatum  ac  periculorum  consi- 

Ueraiione,  fecundum  qiiam  oporieat  subvenire,  ne 

conditioDC  iiiorla!!   coarciata   iulinuitas  necessaria 

liberatione  fraudetur,  cuin  servata,  sicut  prxlocuti 

aomtis,  duarum  tantuinmodo  festiviialuin  reverentia 

•ifim.,  Bibl.  R'g.,  Esc,  3^  Ur^.,  Ger.,  Tol.  1,2, 
oppresterit. 


Q  proptcr  mulia  pericula  sit  cavendum,  ne  cuiqiiam  aiit 
in  d.-8perata  aegritndiue,  aut  in  hostilitntis  incursu, 
aui  in  timore  naufragii  per  sarerdotes  Doinini  rege- 
iiiTatio  denegetiir.  Si  quis  vero  post  hoc  interdictum 
in  eadem  fuerit  usurpaiioue  detectus,  dignam  perti* 
naciae  su»  incidet  uliionem,  qtiouiam  ostendit  se  turpe 
poiitis  lucrum,  quam  religiotiis  cultum  esse  sectatuiii. 

11.  De  pctnitentia  fidelium^  ut  eonfettio  eorum  nom 

pubticetur, 

lilam  eiiam  contra  apostolicam  regulam  praesum* 

plionem,  quam  nuper  agnovi  a  quibosdam  illiciia 

usurpatione  commltti,  modis  omnibns  constituo  sub- 

movert ;  de  pceniientia  scilicet,  qo»  a  fldelibus  po- 

stulatur,  ne  de  singulonim  peccatorum  genere  iibcl- 

lis  scripta  professio  piiblice  recitetur ,  cum  reatos 

C  conscientiarum  sufficlat  solis  sacerdotibus  indieari 
conressione  secreta.  Quamvis  enim  plenitudo  fidei 
videatur  esse  laudabilis,  quse  propter  Dei  timoreni 
apud  bomines  erubesceie  non  veretur;  tamen  quia 
non  oionium  hujusmodi  sunt  peccaia,  ut  ea  q\m 
pocnitentiam  poscuiit  non  timeant  publicare,  remo- 
veaiur  ioiprobabilis  consueludo,  ne  mu!ti  a  poeniien- 
ii.K  remediis  arceaiitur ,  dum  aut  erubescunt  aut  me- 
luunt  inimicis  suis  sua  facta  reserari,  quibus  possit 
leguin  ceusiituiione  perceili.  Sufflcii  eiiiiu  illa  con* 
fessio,  qiiae  primuin  Deo  ofiiertur,  tum  eiiani  sacer- 
doti,  qui  pro  deliciis  poeniientium  precator  accedit. 
Tunc  enim  plures  ad  poBiiiientLiiu  poterunL  provo- 
( ari ,  si  popuU  auribiis  nou  pnblicetiir  conscientia 
confiieiitls.  Datuni  ii  Nunas  Blartias,  Recimero  eun- 

D  snle. 

»>  Ex  JEfXL  In  reliquis,  fetiivum. 


LXXIV 

DECRETDM  SYNODALE  HILARU  PAPili;, 

FUviu  Basiliico  [/£'»i.,  Vrg.,  Dabilico]  cl  Herme-     rico  viris  clarissimis  consulibus  sub  dlc  xu  K  I  ndaa 


flfl  COLLECTIO  CANONUM  S.  ISIDORO  IIISPAL.  ASCRIPTA.  7S8 

Decemlirlt  in  buirea  sanclae  Mari»  resklente  inpa  A  peticulani  vull  Tiure,  damnabii :  nos  enta  in  uullo 


•  llilario  una  eiim  episcopis  numero  qutuqnaginla, 
re^idenlibas  etiam  uniTersis  presbyleria,  aaianlibua 
quoque  dlaconibua »  llilariua  epi>*copus  urbia  Romae 
»ynodo  praesidt^ns  dixil : 

I.  Canonum  statuta  unanda, 
Quonistm  religiosus  sancto  Spiriiu  congreganle 
conTentqs  horiatur  ut  quaedam  quae  pro  disciplina 
ec^'le8iaslica  necessaria  sunl  cura  diligentlore  tracte- 
rons  y  si  placel  frairibus  ea  quae  ad  ordiiiaiionum 
icnorem  peninent  juxta  divinae  legis  prxcepta ,  et 
Nicaenorum  caiionum  constituta  ita  juvante  Domino 
In  omne  aevom  mansnra  solidemus ,  ul  nulll  fas  sit 
sine  aialua  sui  periculo  vel  divinas  constitutiones,  vel 
apostolica:  sedis  decreta  lemerare ;  ne  nos,  qui  po- 


volumus  severitatem  uliionis  excedere.  Sed  qui  iii 
causls  Dei  vel  contumacia  vel  aliquo  escessu  delique- 
ril,  aul  Ipse  quldquid  in  aliquo  nun  resecaverii, 
inveniel.  Quod  ul  deinceps  possll  tenacius  cuslodiri^ 
si  placet,  omnes  sententias  et  subscrlptiuiies  proprias 
cummoilate,  ul  synodali  judicio  adltus  claudaiur  Hll- 
cilus.  Ab  universis  episcopis  dictum  est  sexies :  H»*c 
el  confirmaiuus  el  docemus.  Dicluin  esi  odies  :  Uapc 
tenenda  auiit ,  bxc  servanda  sunl.  Dicluin  esi  quln- 
quies :  Doctrinae  vestrae  graiias  agimus.  Dicluin  esi 
decies :  Ista,  ul  in  perpetuum  serventur,  rogamua. 
Dictum  esi  quindecles :  Ista  per  aancium  Petnim,  u^ 
In  perpetuum  serventur,  optamus.  Diclum  ^  esl  or 
ties  :   H:ec  praesumptio  nunquaro  fiaL  Dictum  es« 


lentissimi  sacerdotii  admiiiistramus  ofllcia «  laliiim  l^  decies :  Qui  hxc  violaverit,  in  se  invenicl  excominii- 


iransgresstonum  culpa  respiciai,  si  in  causis  Dei 

desides  fuerimus  inventi  :  quia  meminimus  quod 

timere  debomus ,  qualiter  comminatur  Dominus  ne- 

ffligenliam  sacerdotum»  siquidem  reaiu  majore  de- 

linquil  qui  potiori  bpnore  perrrullur,  et  graylol^a 

facit  vitia  peccantium  sublimilas  dignitatum. 

U.  Ut  bigamu$t  aut  ndu(B ,  vel  corrupKB  mariiu$ 
ad  eceieiiailieo$  gradu$  non  accedat, 

Cavendum  ergo  imprimis,.ne  ad  sacraios f^^m.y 

taeerdotales]  gradus,  sicut  gestis  prioribus  aiite  prae- 

scriptum  est,  quisqiiis  qul  uxorem    virginem  noii 

duxii  aspitet.  Repellendus  eiiam  121  quisquis  in 

aeeumlie  uxoris  nuplias  conlra  aposiolica  praecepta 

convenerit. 


nicaiionis  censuram « ei  faclo  ailentio  Hilarioa  episco- 
pus  dixii. 

V.  Ut  nullui  9piu9fm$  fiM  aHgai  9ueei$$arem. 

Pr.rterea,  fralres,  nova  et  Inaudita,  sicut  ad  not 
missis  de  Hispadils  epistolis  sub  ceria  reiaiione  per* 
venit,  10  qoibusdam  locia  perversiiaium  semina 
aubinde  nascuntur.  Denlque  nonnulli  episcopamm» 
qui  non  nisi  meritls  praecedentibus  dator,  non  divi- 
Bum  munuff,  sed  haeredliarium  putanl  esse  eompeii- 
dium,  el  credunl  sicul  res  caducas  atque  ni(iriales 
Ita  sacerdotium  velut  legati  aul  teslamentario  jure 
posse  dimiltl.  Nam  plerique  sacerdotes  In  mortis 
eonflnio  constituti  in  locum«sunm  ferunlur  alios  de- 


III.  Ut  petnitentee ,  vd  imeii  litlerarum,  $he  defeetu  C  g|g„atig  nominibus  subrogare,  ui  scilicel  non  tegilima 
u$embrarum  au$  deei$$ion0  aliguid  minu$  habente$ 


od  $uperiore$  ord%H€$  no»  veniant, 

Inacii  qooque  liiierarum,  aul  aliqoa  membrorum 

«laniua  perpesai»  vel  bi  qui  ex  poenllentibus  sonl,  ad 

aacros  ordinea  aspirare  non  audeanl.  Quisquis  la- 

lium  oonsecraior  exstiierit ,  faclum  aunm  ipso  dla- 

aolveu 

IVf  Ui  aa  qum  ilUeita  €pi$eopu$  vel  deee.$$of  eju$ 
ordinqvit^  ab  eo  qul  $uperett  emendentur, 

Sed  el  quodcunque  quis  commisit  illicltum,  aut  a 

ilecessoribus  suis  invenii  admissum ,  si  proprium 

*  In  reliquis,  praeler  Alv.,  Tol.  4,  2,  remd^nte  v^- 
mgrabHi  papa. 

^  reritidus  bsec  desumpta  est  ex  Codicibus.  ^m., 
Bibl.  lieg.,  Tol.  i,  2,  Urg.  el  Ger.,  cnm  de^ilin  re- 


exspecletur  electio,  sed  deruncti  graiiflcaii  popull 
habeatur  assensu.  Quod  qnam  grave  sit  aestimatia  : 
atque  ideo ,  si  placet ,  etlam  banc  licentiam  genera- 
liler  de  Ecclesiis  aureramus,  ne,  quod  lurpe  dictu 
est,  homini  se  quisquam  putet  debere  quod  Dei  esi. 
Utaoiem  qiiod  ad  nos  perlatnm  esi  ad  vesiram 
etiam  polerii  pervenire  notitiam,  llispanorum  ei 
coepiscopomm  fratrum  noslrorum  scripta  leganiiir. 
Paulus  notarlus  recitavit :  el  stainium  eal  ne  quid 
ollra  hujusmodl  sacerdotibua  praesamaiur. 

liquis. 

•  Verba  haec :  exeommunicationie  eensuram^  desnnt 
In  AIv.,  i£m.,  Esc.  5.  et  Ger.  Desuinpla  sunl  ex 
cseleris  Codicibos. 


LXXV 

EPISTOLA  KJUSDBM  HILARIl  PAP.G  AD  ASCANIDM 
£T  AD  UNIVERSOS  TARRACONENSIS  PROVINCIiE  EPISCOPOS. 
Dilecilssimis  fralrlbus  Ascanio  et  universis  episco-  D  ^ium ,  Cabgurrilanorum,  Varegensium  [lu  Exeu$»$^ 


pts  Tarracoiiensis  provinciae  Hilarius  episcopiis. 

12S  Postquam  liileras  vesirae  diiectionis  accepi- 
iiius,  quibos  prapsamptioiies  Silvani  episcopi  Calagur- 
rensiom  Eccleaiae  retundi  petistis,  et  rursum  Barcino- 
iicnslum  qoaeritis  nimis  lllicila  vota  firmari :  honora* 
luruui  ot  possessorum  *  Turiassdnensium,  Cascauten- 


Virgiliensium],  Triiiensium ,  Legionensiom,  el  Biro* 
vescentium  [in  Excu$i$,  Ciyilatensium]  civitafnii 
cuin  subscripilonibiis  diversornm  litieras  nobis  coii- 
stat  ingeslas,  per  quasid  qiiod  de  Silvano  querela 
▼eslra  deprompserai  excuaabant.  Sed  repreheoaiono 


jttstissima  eorom  paritor  allegalio  nou  carebat;  qula 
*  £x  reliquls,  praetcr  Alv.  ct  Esc.  3,  in  quibus ,  episcoporum 


7S9  EPISTOLiE  DEeaETALES.  —  lilLARll  PAP.E.  790^ 

lirsBter  couseieniiun  melrnpoliiani  rratris  •  et  coe*  Ji  ue  si  aliter  forte  ractum  ruerit  non  siue  e^urgaiiono 


piscopi  nosiri  Ascanii  nonnuHis  civiiatibus  ordinaios 
claruit  sacerdotes.  Unde  quoaiam  quidquid  ab  alter- 
utra  parte  est  indicatum  omne  vidiuius  perversiiate 
conrusum,  temporum  necessitaie  perspecta,  bac  ra« 
lione  decernimus  ad  veniam  periinere  quod  gestum 
esi,  ut  nibil  deinceps  contra  senteniiam  beaii  Aposioli, 
Dihil  contra  Nicaenoram  canonum  constituta  tentetur. 

I.  Ui  nullus  fine  con$enui  metrQpolUam  epitcopus 

ordinetur. 

Iloe  autem  primum  juxla  eoriimdcm  Palrum  regii* 

las  volumus  cuslodiri,  ut  nullus  praeter  notitiam  at* 

que  consensum  frairis  Ascanii  meiropolitani  aliqua* 

lenos  consecretur  aniisles,  quia  boc  vctus  ordo  le* 

nnii;  boc  et  irecentorum  deceiu  et  ocio  sancta  Patrum 


maxiiua  lui  aominis  relundat  nostra  prascepiio,  quod 
in  iiijuriam  Dei ,  a  quo  specialiier  123  sacerdoia- 
liurn  est  gratia  digniiatum,  didicerimus  aduissuiii, 
nec  episcopaiis  boiior  baerediiarium  jiis  putetor,  qiiod 
nobis  sola  Dei  nostri  benignitate  conreriur. 

lY.  De  removendit  epiicopit  qui  itticile  ordinati  sicnf ,  H 
ne  in  una  Ecetesia  duo  epiecopi  habeantur. 

Ordinaios  ergo  nuiic  episcopos,  qui,  licet  te  igiio- 
rante  proveeti  sunt,  cum  suis  auctoribos  meruerinl 
submoveri,  liae  ratione  (Irmamus,  si  nec  vidu»  mari- 
tus  rueril  qiiisquain,  iiec  in  secundse  conjugis  nuptias 
ac  voia  convenerit,  sicut  et  legalia  constituta  pra>ci- 
piiint  dicendo  : Sacerdo^ uxorem  virgnem accipiat^ non 
viduam^  non  repudiatam:  secunduui  etiain  qsiod  bea- 


deQiiivit  aucloritas :  cui   quisquis  obvias  lelenderil  B  ,„,  «posiolus  Pauliis  magisler  geniium  de  his,  qiii 


inanus,  eoruin  se  consonio  faieiur  indignum  quo- 

rum  prxceptloiiihus  reluclarit. 

II.  IJt  nultut  epitcoporum  ,  reiicta  propria  Eceletia , 

ad  aliam  tranteat. 

In  quorum  contumeliam  a  f  uperbo  f;piritu  etiam 

pars  illa  contemniliir,  qua  cavetur ,  ne  quis  relicla 

Ecclesia  sua  ad  aliam  ^  transire  praesumat.  Uuod 

nimis  improbe  conniventibus,  et  (ut  doieaiur  gravius) 

vobis  asserentibus  Ireiixus  episcopus  conaturaduiit* 

lere,  qui  nostra  auctoritate  roborare  cupilis,  qiios 

niasime  de  rebus  iliiciiis  magna  indigiiatioue  proba- 

ils  accendi.  Lectis  ergo  in  convenlu  frairum,  quos 

natalis  niei  fesliviias  congregarat,   litterii  vestrist 

quae  de  ordinandis  eplscopis  secundum  statula  catio- 


fieridesiderant  sacerdoies,  propria  inslitutione  nnn  la- 
cull  dioens  :  Vnius  uxorit  virum.  Cujus  lenore  senien- 
lias  ita  informati  esse  debelis,  fratrcs  charissimi,  ut 
inter  caelera,  quae  cavenda  sunt,  hac  sludeatis  praeci- 
pue  custodire,  qu»  cogneseitis  anie  universa  ma^- 
dari.  In  quibus  etiam  prospiciendum  est  ne  duo  si- 
niul  sint  unius  Ecclesix  sacerdotes,  aut  litierarum 
igiiaruSy  aut  carens  aliqua  parle  mcmbroruin,  vel 
etiam  ex  poenitentibus  aliquis  ad  sacruin  mys'.criutu 
prorsus  sinaiur  acceilere.  Nec  tantum  pqtetis  peiitio- 
iies  valere  popnloruin,  ut  cum  bis  parere  cnpiiis,  vo- 
Iiiiitatcm  Dei  noslri,  qiue  peccare  prohibel,  deseralis; 
ciijis  indignatio  ex  hoc  gravius  commovetur,  qnb 
benignilas  ejus,  dum  (iunt  iliiciia  per  eos,  qni  sucl 


nnm  vel  pradecessorum  meorum  decreta  fuerii  pro-  C  |„jerpreles  placationis,  offenditur. 


lAta  senteniia,  gestorum  quae  pariter  direximus  le- 

oore  disceiis. 

IIL  Ul  Irenamn  remotut  a  Barcinonenti  ad 
propriam  reverteritur. 

Unde  remolo  ab  Ecclesia  Barcinonensi  atque  ad 

siiam  Temisso  Irenaeo  episcopo ,  sedatis  per  sacerdo- 

talem  modesiiam  voluntatibus,  quas  pcr  igrforantiam 

ecclesiasiicarum  leguni  desidcTant  qiiod  non  licet 

obtinere';  talis  protinus  de  clero  proprio  Barcino« 

nensibus  episcopus  ordinetur,  qualein  te  praecipue, 

firaier  Ascani,  oporieat  eligere  et  deceat  consecrare, 

■  Ex  caeteris,  praeter  Alv.,  in  quo,  patrit, 
^  In  caeteris,  praeter  Alv.,  alteram. 


V.  De  damnatione  Irenan  hi  ad  euam  Eceteuam  noa 

reverteretur. 

Ut  aulem  omnia  secundum  baec  quae  scripta  siint  « 
corrigantur,  praasentes  liiterasTrajano  subditicono  ve- 
itienie  direximus.  Quoil  si  Irenxiis  episcopus  ad  Ec* 
clesiam  suam  deposilo  iinprobitatis  ambiiii  redire 
neglexeril,  quod  ei  nou  judicio  sed  buinauitalo  pras 
stabitur,  removeoduni  se  ab  episcopali  consortio  esse 
cognoscat.  Deus  vos  incoiumee  eusiodiat,  fratrcs 
charissimi 

c  iflm.,  Bibl.  Rt^g.,  Esc.  3,  Urg.,  Ccr.,  quai  tcri- 
ptimut. 


LXXVI 

KPiSTOLA  EJUSDEM  HILARII  PAPjB 

AD  EUMDEH  ASCANIUU  TARBACOiNENSEM  EPISCOPC^iL 
De  his  qwB  superius  suni  scripta. 

Dilectissimo  fratri  Ascanio  Uilariusepiseopus.         D  nostrum  litteris  admonemus  nt  qune  male  sunl  facta 

corrigantur.  El  mirnmur  adinoJuin  dileotionem  toam 
Barcinonensium  petiliones  nnn  solum  nulla  auctori  - 
tate  retudisse,  verum  etiam  directis  ad  nos  litteris 
conversationem  pravi  desiderii  poslula$se,adhlbcudo 
in  epistolarom  prooemio  12i  concilii  inentioncm, 
tauquam  cu^pas  minuercntur  escessus  pcr  itiuliiiu- 


Divinap.  circa  nos  gratije  non  immemores  esse  de- 
bemus,  quae  nos  por  dignaiionis  suae  miserioorJiam 
ob  hoc  ad  fastigium  sacerdolale  provesit,  nt  manda- 
tis  Ipsios  inhaerenies  et  in  quadam  sacerdotii  ejus 
specula  constiiuti  prohibeamus  illicita,  et  scqiienda 
doceamus.  Unde  direciis  per  Trajanum  subdiaconum 


7>»t 


COLLFXTIO  CAMONUM  S.  ISIDORO  IIISPAL.  ASCR1PTA. 


79« 


clinetn  imperilorum,  cum  si  eiiam  snb  signiflcaiione  A  tnrobnoxii,  ac  ileinceps  nihil  qiiod  coiitra  tlisdplinam 


onusqiiisqiie  sui  nominis  lecom  pariter  relulissel,  et 
aubscripiiones  propriaa  ft  atres  singuli  conimodassent, 
(lileeiionem  tanien  tuain  rei  de  qua  displicet  sumina 
tangebat,  quia  pro  loco  et  honore  libi  debito  caeieri 
s»cerd<>tes  doceitdt  fuerani,  ncin  sequendi.  Uiide« 
ticuigeneralibus  litteris  indicavi,  Iremvusad  propriam 
revenatur  Ecclesiam,  et  Barcinonensibus  d«  auo 
clero  protinns  consecretur  antlstes»  cui  tanien  statuta 
caiionum  et  apostolica  pnecepta  conoordent.  Et  licet 
iii  qui  praeier  iioiitiam  aique  cousensum  tux  dilec- 
tionis  ordiiiati  sunt  sacerdotes  ciiin  suis  debuerunt 
aucioribus  subnioveri  ne  quid  tamen  in  lanta  iieces- 
sitate  decernamus  austerum,  eus  qui  episcopi  facti 
sont  ita  volunijis  perinanere,  si  apostolicia  praeceptio* 
iiibos  et  stoftuiis  sanctorum  Patroin  uon  reptrian-  B 


ecclesiasiicain  veniat,  sicut  hacteuus  factuin  est,  pcr  - 
pelretur.  Tu»  sollicitudinis  est,  fraier  charissirae, 
debitam  libi  auctoritatein  tueri«  etilliciiis  ooii  soiuni  - 
nioda  non  prxbere  .assensum*  sed  etiam  coiicia  qtian 
conira  regulam  lieri  repereris  coercere,  atqne  autts 
omiiia,  quod  sola  humanitate  decernlmus,  Irenjeuiu 
ad  Ecclesiam  su^im  redire  eompelle :  ad  qiiam  apouie 
potius  renieare  debehit,  si  sacerdolali  cousoriio  nie  - 
luit  separari.  Nec  uiiius  Ecclestx  dun  esse  perniitlau* 
tur  aot.stites,  quod  opportunins  siib  prasdicti  aubdia- 
coiii  lieri  delcgauius  instaniia,  quem  eiiain  pru  ccni- 
servandi  £cclc»ix*  disciplina  cunimeare  ud  liUpauias 
disposiiionis  noslr»  fecit  aucturi  as.  Deus  te  inGOlu- 
meni  custodiai,  fialer  charissiwe. 


LXXVI! 

DECRETA  PAPjE  SIMPLICIl 
UIRECTA  AO  ZENONEM  HISPALENSEM  EPISCOPUM. 
De  commissa  vice  apostolicw  sedis 


Dilectisciiro  fratri  /ienoni  Simpllcius. 

Plurimoruni  relatu  comperimus  dileclionem  tuam 
fervore  Spirltns  sancti  ita  le  navis  ecclesiasticae  gu- 
bernatorem  existere,  nt  naurragii  deirinienium  Deo 
auctore  non  «entiat.  Talihus  idcirco  gloriantes  indi- 
eiis  eongriinm  ducimiis  vicaria  sedis  nosrap  te  aucto» 


ritite  fulciri,  ciijns  yigore monitus  aposlolic»  institti* 
tionis  decreta,  vel  sanciorum  terminos  Patrom  nulio 
iiiOdo  iranscendi  perniittas ;  qiioniam  digna  boitoris 
reinuiieratione  cumulandus  cst,  per  qucni  io  iiis  re- 
gionibus  divinus  crcscere  innotuit  cultus.  Deus  le  iu- 
colomem  custodiai,  frater  chariitsime 


LXXVIII 

EPISTOLA  ACACII  EPISCOPI  CONSTANTINQPOLITANI 

AD  SIMPLICIUM  EPISCOPUM  UKBIS  ROMiC. 

Donrmu  aaiictu  Patri  arcliiepibcopo  Siniplicio  A-  C  Peiriis  iiociis  existens  filios  et  opernm  diei  luceM- 

liom  alienus  appareoft,  omnino  tenebras  ad  latroci- 


cacius. 

125  Sulliciiudinem  omnium  Ecclesiarom  aecon- 
duiii  Apostolom  circomferentes  nos  indesinenter 
hortamini ,  qoamvis  sponle  vigilantes  ac  prxcunen- 
tcs,  et  vos  diviiiom  zelom  solito  demonsiratis,  statom 
Alexaiidrin.L*  Ecclesi  e  certius  requirenies,  ui  pro  pa« 
ternis  canonibiis  suscipiatis  labore  piissimo  stillanles 
»*u<lore  pro  his,  ^icut  semper  est  appntbatum.  Sed 
Christus  Deus  noster,  qui  diligentihus  se  in  bonnin 
cuoperntur,  nostris  cogitationibus  insidens,  ut  unam 
nuhis  in  his  mentem  atque  eaindem  pro  gloria  soa 
esse  cngnoscens,  omnem  vicloriam  ipse  perfecit, 
consortes  nos  cuin  tranqnillissimo  principe  faciens, 
et  TinHitiieum  qoidem  dccesaorein  spirantem  procel- 


ninro  peragendum  runsruas  earnin  cuoperaior  iure- 
niens  media  nocte ,  adbuc  Jacentc  cadavere  ilittis 
qui  paierncs  canones  subverierai  in^epulio,  subrepsit 
in  sedein,  sicut  ipse  arbiiraius  esi,  iino  el  solu  prae- 
sente  6t  eo  qui  consctrs  ipsius  insisiebat  insaniac, 
iia  ut  propter  hoc  in:ijoribos  soppliciis  solidereiiir ; 
iiec  quod  sprrabai  elTccium  e^t.  Sed  ille  quidem  de 
se  ex  parte  vel  ininiina  judicans  nosquaiu  peniius 
oninino  comparnit.  Tiinotheus  autem  paternorani 
custoa-canonuin,  qul  D:ividicae  mausuetudinis  exem- 
plu  subditur,  etJisqne  in  fiiiem  paiiens,  alquc  pote- 
siati  propria!  rei^tiiutus  a  Chrislo,- propriaf  sedis  l>o- 
iiore  Ixtainr,  et  spiriuialinin  filioroui  voces  accipieiis 


las  el  ecclesiasticam  tninquiiliiaiem ,  sicut  apparuil,  D  graitam  curationis  i  x>pectai  multiplicato  in  se  lionore 


«oiiiurlMintem  visae  suhlraxit  humanae,  dicens  ei  : 
Taee  et  obmwesce,  Pctrum  quoque,  qui  ab  Alexan- 
<lri:i  inorc  siniili  procdla!  surrexeral,  dissipavil,  at- 
(|iie  in  aternam  logain ,  sanclo  Spiriiu  fiante,  con* 
veriii  uniini  ex  his  qui  ollni  fueraut  ei  anie  duinnati. 
Sirut  cnim  in  nostris  arcUiviis  invenluni  est,  et  de 
vestris  scriniis,  si  dignamini  requirere^  poteriiis 
.'^gnosccre,  qti»  de  eodeni  subsecuta  ab  AlexandriRO 
(•p'iC'>po  ad  Rouiain  ad  altcrutrum  sint  relaln.  Qui 


a  Ghristo  principe  sacerdotum,  propter  quem  et  ii>- 
lerantiae  coronain  sibimet  religavit.  Attentius  igiCur 
uret  vestra  beatitodo  pro  Cbristiauissimo  imperauire. 
et  pro  nobis  i|)sis ;  nibil  enim  praetermittitar  eoruiu 
qti»  ad  custodiam  ecclesiasiicae  respiciuni  discipliuae. 
Uiiiversain  fralerniutem  quaevobiscuinestinChrisco, 
cgn  et  qui  mecum  sunt  salutaiuus ;  et  alia  mano  :  ln 
Domino  ora  pro  nobis,  jusiissiroe  patcr, 


7!IS 


EPISTOLiC  nECRCTALRS.  —  FELICIS  PAPiE. 


Tk 


LXXIX 

EPiSTOLA  FELICIS  AD  EPISCOPOS  PER  SICILIAM. 
Dffectissiniift  fralriUus  universis  ei^iscopis  per  Sl-  A  IL  De  preibyteri$  vei  diaeonlbtti  qw  in  lapsum  hcere» 
ciliam  consiiiutis  Felii  in  Domino  saluiem. 


126  Qualil*^r  in  Africanis  regioiiibus  astuiia  dia- 
boli  saeTieril  in  populuiu  Cbrisiianum,  aique  in  id 
iMulliplici  deceptione  proruperit,  ut  non  niodo  vul- 
gus  incaulum,  sed  ipsos  quoque  in  rooriis  profunda 
deuierseiit  sacerdotos,  uullus  non  orbis  ingemuit, 
Dfdla  lerra  nescivit.  Unde  in  grandi  moerore  posili 
diiisiinulare  non  possu  i  us  pereunlium  aiqne  a  nobis 
eiigendarmii  discrimen  animarnm  :  quapropier  com- 
petens  aUbiben*da  est  talibus  medela  Tulneribu^,  iie 
iiumalura  curandi  facilitas  mortifera  captis  pcste  ni- 
Ifil  prosit,  sed  segnius  iraciata  pernicies  reaiuni  i)on 
lc^iiimae  curationis  involvat  paritcr  saucios  et  nie- 
dciiif^. 


ftroriim  se$e  bupiitmali  dedermnu 
Ut  ergo  ab  Ecclesiac  sommitatibiis  iticliocmufi,  eot 
quo9  epit»copos,  presbyieros,  vel  diacoiios  fuisse 
consliieril,  et  seu  optantes  forsii«n,  seu  coactos  la* 
vacri  illius  unici  saluiarisqiie  clanierit  fecis«e  }-)Ctti- 
rani,  et  Christum,  quem  non  solum  dono  regenera* 
tioiiis,  verom  etiam  gratia  percepti  bouoris  iriduerant, 
exuisse,  cum  constet  iiemineni  ad  secundam  tinc* 
tionein  veiiire  poiuisse,  iiisi  se  palam  Cbristianum 
negaverit,  et  professus  fuerii  esse  Paganum ;  qu«Hl 
cum  generaliter  sit  inotnnibus  essecrandom,  multo 
inngis  in  episcopis,  presbyieris  et  diaconibos  audita 
Kiliem  dictuque  probatur  liorrendum :  sedquia  idetn 
Duminus  aique  Sulvaior  clemeniissimus  est,  et  ne- 


L  De  his  qiu  rebaptifati  dolnerunt,  et  poetea  peewtere  ^  »"'"^'"  vuJtpcrire.  osqiie  adexitiis  IVJsuidlem  cum 


nr'/iierutil. 

finprimis  itaqiie  venienlis  ad  vos  el  remedium 
posiulantis  sollicite  discutienda  e>t  \  rofessio  ct  per- 
eoua  decepti,  ut  medela  possit  congrucns  e.\biberi, 
et  qui  saiisfaciurus  Deo  (cr  poeniteniiaiii  rebaptixa- 
tum  se  legitime  doluerit,  utruin  ad  boc  facinus  coii- 
«iirreril  an  iinpulsus  accesserit,  requiratur,  sciens 
qood  se  decipiat  ipse  qui  fallit,  nili  Ique  per  nos- 
tram  f^ciliiatein  tribunalis  CxceUi  juditit»  derogari» 
cui  il!a  sunt  rata,  quae  pia,  qua  vera,  quu:  jiisia 
Mint ;  et  aliter  necessiiatis,  aliter  Iractaiida  est  nitio 
Tolanutis.  Delerior  est  autcin  causa  illius,  qui  forie 
pnrtio  solliciiatus  est,  ut  perirel.  Nibil  eoim  inten- 
latuiD  reliquil  inimicus,  cui  ne  de  sua  liceat  gaadere 


picniieiiiia,  si  resiptscunt,  jacere  conveniet:  nec  ora- 
lioiii  iion  inodo  Odeliuin,  scd  nec  catechuineuorom 
quidein  omnimodis  inieresse»  quilius  comninnio 
la-ca  in  luorte  redliibeiida  esi.  Qiiain  rem  diligentius 
oxplorare  vel  facere  probaiissimi  sacerdotis  cura  de« 
bebit. 

111.  De  hii  qui  u  rebaptitandos  impie  dederunt, 
De  clericis  autem  et  monachts  vel  puellis  Dei  aut 
Fxcularibus  servari  prascipinius  btinc  lenoreni,  quem 
Micsna  synodus  circa  eos  qui  iapsl  sunt  vel  fuerunt 
servandum  csse  consiituit :  ut  scilicet  qni  nulla  iie- 
ceseitaie.  nullos  rei  timore  aiqtie  perlculo,  se,  nl  re- 
baptizarentur  impie  dederuni,  sl  tamen  eos  ex  corde 
pODniteat,  iribus  annis  inier  audientes  siiit;  septein 


CAptara,   succurrendum  est  irretitis,  et  couterendus  ^  autein  annis  subjaceant  inter  pceniientes,  inanibus 

est  venantis  laqoeua,  ut  infucatum  lainentationlbus 

Idpsam  um  justiiix  moderatione  quam  compunctione 

pieiatis  ad  aulam  quam  reliqueiai  sil  regressus.  Nec 

pudeat  forsiun  aut  pigeat  indictis  j<*jtinioruin  gemi- 

tnuinqne  teinporibus  obedire,   aui  aliis  observanlias 

6alabriori8  oblemperare  praeccpiis,  quia  buinilibus 

dainr  gratla,  non  superbis.  Sit  ergo  ruina  sua  pro* 

fttratiis  si  qnis  in  Cbristo  fieri  quxrit  erectus,  et  per 

dis|H>jitionis  nostrae  ininisterluiii,  quod  vestrain  se- 

qiii  convenit  cbariiateiii  nec  alicui  fas  est  velle  vel 

piisae  transcendere,  causas  ejus  qui  conira  aposioli- 

cam  doctrinam  ad  iterationem  se  baptismi  dedi^  vel 


sacerdoium,  duobus  etiam  oblationcs  modis  oninibus 
non  sinaniur  olTerre»  sed  lantummodo  popularibus  in 
oratione  socleniur  iiec  confundantur  Deo  colla  sub- 
niittere.  QmqA  si,  utpoie  moriales  slnt,  intra  meias 
praescripti  temporis  coeperit  vit»  finis  urgere,  subve- 
nieiiduin  esl  imploranii,  et  seu  ab  episcopo  qui  poa- 
nitenliam  dederil,  seu  ab  illo  qui  tamen  daiani  esse 
probaverit,  aut  simiiiter  a  presbytero  viiticuiD 
abeunii  de  ssecalo  non  negetur. 
IV.   De  hii  qui  per  ignorantiam  alatii  rebaptixati 

SIIRl. 

Pueris  autem  qiiibus  quod  adbuc  itnpubcres  sunt 
a  piieriuie  vocabulum  est,  seu  cler4ci8,  sive  laicis. 


ejua  qui  aliquibus  argumentis  excusandum  callide 
pnipriam  puwverii  esse  consensum,  sacerdouli  vi-  a»l  «i»am  similibus  puellis,  quibus  ignoraniia  suffra- 
gorc,  ct  biiinaniute  traciemus,  ut  in  eis  lides  qu»  ''  gai"r  ««alis,  aliquandiu  sub  manus  inipositioue  de» 
iiisi  est  una  jam  nulla  est,  adjutorio  Domini  judicis     leniis  reddenda  commanio  est  :  nec  eorum  cxsi»e- 


atl  aalalem  sine  nosirae  properationis  offensione  re- 
paretiir.  Quia  cum  peccatoris  a  nobis  saiisfactio  pro- 
trabitur,  non  praster  nostram  laudem  alque  laetiliain 
niens  ejus  ad  veniam  purg.tiior  invenitur.  El  idi>o 
Dicininertti^  banc  super  bis  nos  babere  senlenliain, 
ut  servaU  discretione  peccantium  iiou  cadeni  cuiicii 
(|ui  lapsl  sunt  lance  pcnscntur,  quoniam  niajoris 
ciistiKationis  est  exigendus  nsura  cui  domus  Do.irni 
cuuiniitfsa  fuerit  disciplina. 


ctjnda  poenitenila  quos  excipit  a  coeccitione  ccnsura. 
Qiiod  est  a  nobis  provide  constitutnni,  ne  bi  quibus 
in  lerreni  labecontagii  plusminu^ve  restatad  viiaui, 
doin  adliuc  in  poeniteiiiia  sunt,  tKBiiitonda  forte  cotii- 
niiiiant.  Quod  si  forte  ante  prxflnitum  pcenitenti» 
lempus  despectus  a  niedicls,  aut  evidcntibus  mortia 
proi>u»  indiciis  recepia  quisquatu  comniuniouls  gra* 
lia  convaiCdCit,  servemns  iu  eo  qtiod  Nicxni  catio* 
nci  ordinarunt,  ut  habeatur  inter  ilios  qut  ln  ora- 


7!'5  COLLECT:e  OJIONIHI  8.  ISIOQRO  HISPAL.  ASCRIPTx\.  790 

lione  sola  coinmunicaiU,  donec  impleatur  spaiium  Acepll,  quoniain  d<>.  suoordine  et  communione  vMc- 


lemporis  eidem  prsslituium.  Nec  caiecliumenos  no- 
Btrvs,  qul  sub  tali  proTessione  baptizaii  sunl,  prs- 
lerirous,  quia  non  est  causa  dissimilis,  sicut  iideui 
aaucti  canones  o^dinarunt,  ejus  qui  quolibet  modo 
Ckristum,quero  semcl  confessusest,  adjurarit.  Tribus 
aunis  inter  audienles  sint,  et  postea  cum  catecliumenis 
perroittaotur  orare  per  manns  impositionem  com- 
nmoionis  catbolics  gratiam  percepiuri*  exceptis  sane 
tanturomodo  episcopis,  presbyteris  et  diaconibusy 
quos  sola  mortis  su»  lempore  reconctliandos  esso 
Jam  diximus.  Caeteros,  id  est,  seu  clerioos,  sive  roo- 
uucbos,  seu  laicos  sexus  uiriusque  personas  ,  quos 
vjolentia  et  periculis  coactos  itcrationem  bapiisma« 
tis  subiisse  constiterit  *,  vel  qui  aliquo  commento 


bitur  ferre  judicium  quiNquis  boc  vulucrit  antisiiiuiu 

vel  qui  non  reinoverit  eum  queui  ex  liis  ad  ininisie- 

riuin  clericale  obrepsisse  cogtioverit 

VI.  Dtf  pceniuniibvs  ut  ab  aliit  epltcomi  non  $u$ci- 

piantur. 

Curandum  vero  maxinie  et  omni  cauiela  est  provi- 

dendum,  ne  quis  fratrum  coepiscoporuinque  nostro- 

rum,  etiam  presbyteroruro  in  alierius  civitate  vcl 

dioecesi  poBnitentem,  vel  sub  manu  positum  sacer* 

dotis,  aut  euro  qui  reconciliatum  se  d*xerii,  sine  epi- 

scopi  vel  presbyteri  testimonio  ei  liiieris,  aiitin  pa- 

rochia  presbyieri ,  aiit  episci«pi  civiiaie  suscipiat. 

Quod  si  aliqua  illssimuhtione  nexhgitor,  culpa  tangii 

etiam  clericos,  qui  locis  in  quibiis  hoc  minns  cura* 


Liijusse  facinoris  piaculo  dixeril  non  leneri.  .bia  **"'"*""*"*  ^®'""™^'*^"^"''-  "«  ii»Q"«  riiedisposiils. 


pusnileuiiam  per  trienniuin  durare  decernimus,  et 

per  inanus  imposilionem  ad  societatem  recipi  sacra- 

uienti. 

\.  De  iUi$  qui  ab  ha^eticit  bapltiaU  aut  rebaplizati 
$unt^  ut  aa  eceUiianieam  militiam  non  pertingant, 

lllo  per  omnia  cusiodlo,   ne  bi  unquam  qui  in 

C|ualibet  aetaie  alibi  quain  in  Ecclesia  caibolica  aut 

baptizati  aut  rebaplizatt  sunl,  ad  ecclcsiaslicam  mi- 

litiain  prorsus  permiltantur  accedere.  Quibus  saiis 

esse  debei,  quod  in  catbolicorum   nuinero  sunt  re* 

^E\  reliquis,  pra-ler  AIv.,  in  quo  coutigerit. 


et  ad  Ecclesiaruro  vesirarum  notitiain  vestra  delibe- 
raiione  perlatis,  parere  vos  convenit,  qnibus  licet  ad 
animarum  reparationem  nibil  deesse  videaiur,  lamen 
81  cui  novi  aliquid  et  quod  prapterire  nos  potuit  fue- 
rit  revelaium,  secundum  beatum  Pauluin  aposio- 
lum  ,  tacenle  priore,  fidenter  insfnuet,  128  H^^i^ 
Spirilus  sancius  ubi  vuli  inspirat,  maxime  cuoi 
sua  iraclatur;  nec  nos  pigebil  audire,  et  si  qiiae  sunt 
omissa  non  arroganter  abnuere,  sed  raiionabiliter 
ordiiiare.  Deus  vos  custodiat,  ^  dilcctissimi  fraire^. 

t>  tiibi.  Ilcg.,  voi  incolumei  cuttodiat. 


LXXX 

EMSTOLA  EJUSDEM  FELlGiS  AD  ACACIDM  CONSTANTINOPOLITANDM  EPISCOPDM. 

De  damnatione  eju$  quod  hwretieia  au$u8  exitilit  communicare 
Felix  episcopus  sanct»  Ecclesix  catbolicx  urbis  G  orthodoxos  nunc  Conslantinopolim  venienics  dete- 


nomie  Acacio. 

Multarum  transgresslonum  reperiris  obnoxius,  et 
iu  venerabilis  concilii  Nicaeni  contumclia  saepe  ver- 
saius  alienarum  libi  provinciarum  jura  lemerarie 
vindicasii.  Haereticos  et  pervasores,  atque  ab  bK!- 
reticis  ordinatos ,  et  quos  ipse  damnaveras  aique  ab 
apostulica  instilisti  sede  damnari ,  non  modo  domo 
lua  recipiendos  puiasti,  verum  etiam  Ecclesiis  aliis, 
qiiod  iiec  de  catholicis  fieri  poierai,  pra^sidere  fe- 
cisti,  aut  etiaro  honoribus  quos  non  mercbaniur 
auxisii.  Testatur  boc  Joannes  quem  a  catholicis 
Apameae  non  receptum,  pulsumque  de  Antiochia 
Tyriis  praefecisti :  et  Humerius  lunc  de  diaconio  de- 
Jectus,  atque  Christiani  noiniiiis  appellatione  priva- 


garis  affligere,  et  apocrisiarios  ipsius  coufovere,  aique 
anaihemutizantem  eumdem  Petrum  ChalcedoneiisLi 
decreta  conciIii,et  violanlem  sanclje  roeroori.%  Timo- 
thci  sepnlluram,  sicut  ad  nos  cerliores  nunc  quoque 
nunlii  deiuleruni,  per  Mesehum  et  Vilalem  crediJe- 
ris  excusandum  ;  nec  cum  laudare  desi/ieres ,  et 
multis  cfferre  prxconiis,  ita  ut  damnationem  ipsius 
quam  ante  reluleras  verani  non  fuisse  juctares.  Tan- 
tum  aulem  perseveras  in  liominis  defensione  per- 
versi,  ui  quosdam  episcopos,  nunc  v)»ro  honore  el 
cominunione  privatos,  Vitalem  aique  Uesenuin,  quo$ 
ad  ejus  expulsionem  specialiter  miseramus,  sublaiis 
chaftis  cuslodiae  passus  fueris  mancipari,  et  ad  pro- 
cessionem  quae  tibl  cum  hflereticis  habeiur,  eiinde 


tus,  a  te  etiaro  in  presbyteril  provectus  officium.  Ei  D  productos,  sicut  eorum  professionibus  patefaclum 


quasi  baee  tibi  roinora  viderentur,  in  ipsaro  doctrinae 
•postoUcae  veritatem  ausus  tuos  et  superbiam  teten- 
disti,  ul  Petrus,  quem  damnatum  a  sanctae  roerooriae 
decessore  roeo  ipse  retuleras,  sicut  testantur  annexa, 
beaii  evangelisiae  sedens  conulvunie  le,  rursos  in- 
Taderei,  pt  fugatis  orihodoxis  episcopis  et  clericis 
aui  procul  dubio  similes  ordinaret,  pulsoque  eo,  qui 
illic  fuerat  regulariier  consiiluius,  captivam  teneret 
Ecclesiam.  Cujus  libi  adeo  grata  persona  esl,  ei  mi- 
nisiri  ejus  acccpti,  ui  episcopos  ei  clericos  plurimos 


est,  ad  hflerellcorum  tuamqae  communiouem,  con* 
tempta,  quse  vel  gentium  jure  servari  debuit,  iega- 
tione,  perirahere  praemiisque  corrumpere,  ei  in  l»« 
sionem  beati  Peiri  aposioli  a  cujiis  sede  profecti  foe- 
rant  non  solum  inefllcaccs  rcdire  feceras ,  sed  etiam 
iinpiignalores  omnium  quae  fuerant  mandata  nion- 
strares.  Iii  quorum  deceplionern  tuain  nequitiam 
prodidisli,  et  ad  libelluin  (ratris  el  coepiscopi  mei 
Joaiinis,  qui  te  gravissiinis  objeclionibu»  inripelivit, 
in  aposiolica  sede  secundum  canones  rcspondere 


797 


£4>IST0LiE  DECIiETALES.  —  GELASII  VkPJE. 


m 


129  <tifflJen«  objecU  firmasii.  Feliceiu  quoque  de-  A  a  te  fuerat  jiidicaius?  Habe  ergo  com  his  qoos  libeu* 


leu»orem  fidelissiuium  nobis,  necessiute  faciente  se 
rius  subBeeuiuro,  indignum  lu's  oculis  ceiisuisii.  Eos 
quoque  lecum  liUeris  cominunicare  lesuius  esi  qiios 
coiisut  luerelicos,  Quid  eiiiiu  suiit  aliiid  qui  post 
obiium  sanciae  memoriae  Timuihxi  ad  Ecciesiaui  siib 
Peiro  redeunt,  vel  qui  se  ex  cailiolicis  eidtiu  iradi- 
deniui,  nisi  quod  Peirus  ab  universaU  Ecclesia  aiqu^ 


ter  auiplecieris  porlionciQ  ez  senieniia  prspsenii» 
quam  per  tuum  libi  dixerimus  Ecclesiai  dcftsusurem : 
sacerdoiali  houoreet  cesamuuionecalhiilica»  n<*Cttoa 
eiiaiii  a  fidellum  numero  segregatu9,sublaiuiu  libi  no- 
inen  ei  munus  miuislerii  sacerdoulis  aguosce,  saiicii 
SpiriiMS  judicio  ei  aposiolioa  per  nos  aueioiiiaiedaiu- 
natus»  nec  unquam  anaibeinaiis  vinculis  exuendus. 


LXXXI 

EPISTOLA  FELIGIS  PAPiE  AD  ZBNONEM  EPISCOPDM  «. 

Dilecllssimo  frairl  Zenoni  Felix. 

Filiusuosier  ▼irclari8simusTerentlanos[>£m.,  Eu, 
5,  Terentitis]  ad  luliam  dndum  veiiicns  dileciionis 
tuas  singularis  exsiiiil  praedicalor,  lalemque  le  esse 


ergo  sanciis  operibus  ex  omni  parle  prxdium  fra- 
terniutem  luain  vir  prsfatus  astruxeril»  uiultumque 
fiduciae  de  iua  beoevoleutia  jam  leneret,  aequuni  U- 
men  est,  ui  quod  desideravii  maguopere  conaequa- 


▼algavit,  qui  iia  Chrisll  gratia  redondaris,  ut  inter     lur  :  quaieuus  qui  luis  olim  graius  esi  auimis  con- 

■«.•■■•«li   fiirKli«Aa    0iiluipnalAP  R/^iklAci^a     nr«n/»iniiiia  *■»_  "  • i^.: •  ^.««^ .•  .•         • 


Diuiidi  lurbines  gubernator  Ecclesiae  praccipuus  ap- 
pareres.  Quapropier,  fraier  charissime,  cuui  ad  pro- 
vinciam  commearel  seduleqiie  deposceret  nosiras  ad 
dileclionem  loam  liiuras  deslinari,  graianler  annui- 
Rfus ;  qula  ei  dignum  Deo  sermone  coniplecii  cupe- 
remus  aniisiliem,  et  per  eum  uiaxiuie  vetlemus  id 
fieri,  cujus  nobis  fueriit  landibus  iijiiuiaius.  Quamvis 

■  iEin.,  Zenonem  Hisvalensem  episcopum. 


iemptaiione  nosiri  reddaiur  accepiior,  siniulque  uia- 
teriia  et  sacerdouli  consolaiiuiie  foveaiur,  peiegri« 
natiooisqiie  praesidjum  p^siorali  pieiaie  reperiai, 
cujus  procul  dubio  ei  probetur  diguiuiis  afTeclu  iiun 
parvi  apud  sinceriutem  luaiii  iiosirum,  quo  niiulum 
saluiariSy  valuisse  colloquium.  Deus  le  iiicolumem 
cusiodiai,  fraier  charissime« 


LXXXII 

DECRETUM  GENERALC  PAPiE  GELASII 

Dileclissimis  frairibns  universis  episcopis  per  Lu-  C  H*  ^<  uH  nulla  perurget  necessitas,  constituta  Patrum 
cauiam,  ikiiies  *  ei  Siciliain  consliiutis  Gelasius. 


130  L  'De  tnsrifurts  ecctesiastiets  moderamine  pro 
temporis  qualitate  dispositis» 

Nccessaria  rcruin  disposiiione  constringimor  el 
apostolicaB  sedis  moderamine  convenimur  sic  cano- 
num  paiernoruni  decreia  librare,  el  retro  praesulum 
deceisorumque  nostrornm  praecepia  meliri,  lii  quae 
praesenliuni  necessitas  temporum  resuurandis  Eccle- 
siis  relaxanda  deposcil ,  adliibita  consideraiionc 
diligenii,  quanlum  potesl  fieri,  lemperemus  :  quo 
nec  lo  lotum  formam  veterum  videamur  excedere 
regQlarum,  et  reparandis  militiae  clericalis  ofOciis, 
ituae  per  diversas  Italiae  partes  ita  belii  famisque 
coiiSttinpslt  incursio,  ui    in  mullis  Ecclesiis,  sicot 


inviolata  servenlur. 

Priscls  igitur  pro  siia  revcreniia  manentibus  con- 
siituiis  quae  ubi  nulla  vel  rerum  vel  lemporum  per- 
urgel  angustia,  reguUriier  coiivenii  cusiodiri,  qua- 
ienus  ecclesiis  quae  vel  cunclis  suul  privalae  niinis- 
trisy  vel  sufQcienlibiis  usque  adeo  spoliaiae  serviiiis, 
ut  plebibus  ad  se  periineiiiibus  divina  munora 
snpplere  non  valeani,  lam  instiiuendi,  quam  provi- 
dendi  clericalis  obsequii  sic  spalia  dispensanda 
concedimus. 

III.  Vt  cum  dgfuerint  cierici,  tU  manachis  eligantur. 

Ui  si  quis  eiiani  de  religloso  proposliu  ei  diseipli- 

nis  monas^rialibtts   eruditus  ad  clericiile  uuiiius 

sccedit,  imprimis  ejus  viia  pra^teriiis  acia  leuiporibus 


frairis  et  coepiscopl  noslri  Joannis  Ravennensis  Bc-  D  ioquiratur :  si  nuUo  gravi  f^cinore  probalur  inleclus : 

clesl;R   sacerdoiis  freqoeuli  relalione  comperimus, 

osqtteqttaque  deflcienie  serviiio    minislrorum,  nisi 

reniiltendo  paulisper    ecclesiaslicis   promolionibus 

antiqniios  intervalla  praefixa  remancant,  sine  quibus 

ndininistrari  neqoeant  sacris  ordinibus  Eccie»iae  fun- 

dilDS  destiiutae,  alque  in  plurlmis  locis  per  inopiam 

compeieniis  anxilii  saluiare  snbsidium  reJimenda- 

ruin  desit  animarum  :  nosque  magno  reatn,  si  tanio 

coarctanie  pericclo  non  aliquaicuus  consulamur, 

iiinexi. 


|i  ^ecundam  noo  hahoii  foriasse  uxorem,  nec  a 
iuariio  reliciaro  soriiiiis  osiendiiur  :  si  pmulieuium 
publicam  forusse  non  gessii :  si  nulla  curporis  parie 
viiialus  apparet  :  si  servili  aui  originari»  oon  eal 
conditioni  obnoxius  :  si  curiae  eiUm  probaiur  nexi- 
bus  absulttius  :  si  assecuius  est  liiieras,  sine  quihus 
furia>sis  nec  osiiarium  possit  implere  :  ut  si  his 
omnibus  quae  sunl  praedicaia  i»,  rulcilor,  coDlinuo 
lecior  vel  iioiariiis,  aui  cerie  defensor  cffecius  pnBi 
ires  nienses  exisut  acolyibus,  maxime  si  huic  aeias 


•  Ex  Ger.  In  reliquis,  B.itics ;  recie  tamcn,  Bru-         ^  JEm,^  Urg.,  Gcr.  pra^dicta. 


iiu4* 


m 


COLLECTIO  CANONCM  S.  ISIDORO  IIISPAL.  ASCRlt>TA. 


nm 


«ttam  SQffrJigatur  :  sexlo  mense  sulnliaconl  nomen  A  praeflgant,  nec  illationibns  quibualibet  imposiik 


lecipiat :  ae,  si  modeslae  conTcrsationis  bonestaeque 

f  oiuntaiis  existit,  nono  mense  diaconus,  complelo* 

que  anno  sit  presbyter.   Cui  taroen  quod  annorum 

fuerinl  inierstilia  collatura,  sancti  propositi   sponte 

Kuscepta  docelur  prasstitisse  devolio. 

IV.  Ut  udeialeu  eliganturad  clerum,   quantum  r<m- 

porti  ob$erveturm 

Si  vern  de  laicis  quispiam  erclcsiasiicis  est  aggre- 

gaiidus  ofQciis,  tanlo  soilicilius  in  singulis  quaesupe- 

rius  comprebensa  sunt  bujusmodi  decet  examinare 

|iersonani,  quanlum  inter  muudaoam  religiosainque 

iriiain  couslat  esse  discriminis.   Quia  uiique  conve- 

iiienii.-i  Ecclesise  ministeria  reparanda   sunt ,    non 

iiiconvenreniibus  meritis  ingereiida  :  tantoque  magis 


gitare  cupiani  renascentes;  quoniam  quod  gratis  a^- 
cf  pitnus  gratis  dare  mandamur.  Et  iJeo  nihil  a  pra:- 
dictis  prorsus  exigere  moliaotur,  quo  vel  paupertate 
cogenie  deierriti  vel  indlgnatione  revocati  redem- 
ptionis  fuae  causas  adire  despiciant :  eertuin  habcn- 
tef ,  quod  qui  probibita  deprebensi  fiieriut  admisisse 
▼el  commissa  non  potius  sua  sponte  eorrexerini,  pe- 
riculum  subiiuri  proprii  sint  boiioris 

Vlli.  De  firesbyteru^  ut  nihit  wper  e^icopoM 

prosiHmant, 

Nec  minas  etiam  presbyieros  ultra  siinm  modum 

tendere  proliibemns,  nec  episcopali  fastigio  debiia 

sibimet  audacter  assumere  :  non  conficiendi   cbri- 

smatiSt  non   conKignationis  pontiiicalis  adhibpndje 


quodsacris  apliim  polesi  esse  serutils,  in  eonim  B  g.,j,j^^^  ^^^.^^^^  f^^„,^^,^^  .  ,,^„  ^^^^^^^^^  ^^^^^ 


qu:rrendum  est  inslitulis,  quantum  de  tempore,  quo 
fuerant  h.iec  assequenda,  dccerpilur :  ut  morum  ba- 
bere  doceatur  boc  probilas  quod  prolixiur  consoetu- 
do  noii  contolii ;  ne  per  occ»sionem  supplendae  pe- 
Duriae  131  clericalis  vitia  potius  divinis  cultibus 
liitulisse,  non  legiiimae  familiae  computemur  procu- 
rasse  compendia  :  quorum  promotionibus  super  arinl 
nietassex  nenses  nibilominus  subrogamos,  quoniani, 
sicul  dicium  est,  disiare  convenit  inter  persouain 
divino  cultui  dediiam  et  de  laicorum  conversatione 
veuientem  ;  quae  tameii  eatenus  indulgenda  credidi- 
mtis,  ui  illis  ecclesiis,  quibus  infesiatioiie  belloruin 
vel  nu  la  penilus  vel  exigua  remanserunt  minisleria, 


antlstite,  nisi  forlasse  jubeaiilur»  vel  oraiioiiis  vel 
aciionis  sacrae  suppetere  sibi  praesumant  esse  liceo- 
tiam :  neque  sub  ejus  aspectu,  nisi  jnbeantur.  aot 
scdere  praesumant  aui  veiierabilia  iraetare  mysleria. 
Nec  sibi  nieminerlnl  ulla  ratione  eoncedi  sine  i^iimmo 
pnnliflce  snbdiaconum,  vel  acolythnm  jiis  babere 
faciendi :  nec  prorsus  addubitenl,  si  quidquam  ad 
etiscopale  ministcriuni  specialiter  perlinemi  s«o 
motu  pnlavcriiit  exsequendum,  continiio  se  presby- 
terii  dignitate  et  sacra  commonione  privari.  Quod 
fieri  «ecesse  est  censeamus,  si  eornm  prapsiile  de- 
ferente  biijus~modi  fuerit  praevaricatio  comprnbata« 
nec  ipso  eorum  episcopo  a  culpa  conniveniiac  et  ol- 


rcnoventur  :  quatenus  liis,  Deo  propitio,  restiiutis,      ,.  ^^  „^^  ,  ,  .        j     .     #    .    .         ... 

.    .     .  ;        ,.^       \       *^  .1      •    ^  *  r  ^»<>"e  vacaiuro,  si  iromoderata  facientem  dissimi- 

fii  ecdesiasticis  gradibus  subrogandis  canonum  pa-  ^  i,,^,.;,  ^inAi^^i^ 

ternorum  velus  forina  serveiur,  nec  contra  eos  ulla 


ratione  praevaleal,  quod  pro  accidentis  defectos  re- 

niedio  providetur,  non  adversus  scita  mnjorum  nova 

lege  proronilur  :  canteris  Ecclesiis  ab  bac  occasione 

cessaniibus,  quas  iinn  siinili  clade  vastaias  prisiinam 

faciendis  ordtnatioiiibus  convenil  tenere  sententiam : 

quo  magis  bac  opportuniiate  commoti  observantiam 

venerandorum  canonum  propensius  delegamus,  sin- 

guloriim  gradnum  conscicntias  admonentes,  ne  in 

illicilos  prorumpere  moliantur  excessu^. 

V.  De  digamii  aliisqve  penonii  qumjad  miniitenum 
clericatui  nuUatenui  appiicantur. 

Nec  fas  esse  confldat  quisque  pontiflcum  bigamos. 


laverit  vindicare. 

IX.  If/  diaconi  mentHram  propnamjnxlm  Patnm 

decreta  cuitodiant, 

Diaconos  qnoqoe  propriam  consUtuimns  observare 
meiisuram,  nec  nUra  tenorem  paternis  canonibos 
deputatum  quidpiam  lentare  permittimus  :  nlliil  eo- 
rum  suo  ministerio  penitoMPPlicare,  quse  primts 
ordinibos  pr^prie  decrevii  antiquitas.  Absque  epi- 
sropo  vel  presbytero  baptizare  non  audeaut.  uisi 
prnBdictis  fortassis  offlciis  longins  constitutis  neces- 
8il:is  exlrema  cnmpelbt ;  quod  et  laicis  Cbrislianis 
faoere  plcrumque  conceditur. 
X.  Quod  diacuni  in  preibyterio  rciidere  non  pouini. 

Ilos  non  in  pr<*sbyterio  residere  cum  divina  cele- 


aiit  conjugia  sortientes  ab  aliis  derelicta,  sive  quos-     K..n«i..-  ..-i  ^^«i^-:— •« .- u  »^.  .     . 

*  ^  .  n  brnntur  vel  ecclesiasiicus  habeiur  quicunque  Iracu- 

libet  post  poenitentiam,  vel  sine  litteris,  vel  corpore  ^  ,„.    «._  .  ^^^^^i^  «•«i.«.„«.;««*«  ..  k  \^ 
.  ,     ^      '^  .  ...  '  *•  ^*^'^*  corporis  praBrogationem  sub  conspeciu 


viiiatos  vel  conditionarioSy  aot  curiae  publicarumqae 

rerum  nexibus  implicatos,  aot  passim  nulia  temporis 

foiigruentis  exspectaiione  dlscussos,  divinis  servito- 

ros  applicare  mysteriis  :  neqoe  pro  suo  libitu  jora 

siudeant  aliena  pervadere  absque  sedis  apostolic» 

jnsia  dispositione  mandante. 

VI.  Vl  iine  prmceptione  epiicopi  novm  batilicm  non 

dedicentur. 

flasllicai  noviler  institulas,  non  petitis  ex  mere 

pracceptionibus,  dedicare  nemo  audeat.  Non  ambiant 

sibimet  episcopi  vindicare  clericos  pntesialis  alien». 

VII.  C/l  iiv//a  pretia  de  baptizandii  eottii^nan" 
diique  fidelibui  exigantur»  . 

Baptiiandis  consignandisque  fldclibus  prctia  nulla 


pontiflris  seu   presliyteri,   nisi   bis  abseniibo^,  jus 
non  babeani  exercendi. 

132  ^'*  0"^  anoitolica  adei  palemoi  eanonei  pto 
itudio  devoteque  cuitodiat. 

Cum  euim  decrela  veuerabilium  sanctionum  nos 
quoque  magii'>pere  custodire  nitamnr,  ae  sine  eo- 
rum  dispendio  eiiam  illa,  qo«  pro  alirujus  uiilitatis 
foriasse  compendio  videantnr  laxanda,  credainus; 
cumque  nobis  conlra  salutarium  revereniiam  r^u* 
larum  cupiamus  temere  nibil  licere;  et  cnin  sedcs 
apostolica  super  bis  omiiibus,  f^venie  Dt-kinino,  qnm 
palernis  canonibus  sunt  prapflxa  pjo  devoloque  stn- 
deat  len^rc  pro'  ositu  :  satis  iudignum  est  quemqiiaui 


«01  EPISTOLiE  DECRRTALES,  -.  GELASIl  PAPJE.  80S 

vel  poiilili«am,  Yel  ordinuin  sabsequenllum  hanc  A  ftchalibiis],  aui  iii  aposiolorum  naullbus  «airum  ini- 


«4»erTanlianirerttiare»qttam  beail  Pelri  sedem  et 
seqai  videaletdocere;  satisque  convenfens  est  ut 
toiiim  corpus  Ecclesias  in  hac  sibimet  f^bservatione 
coneordet,  qnam  illic  vigere  conspiciat,  nbi  Dominus 
Rceleaije  toiius  posuit  principatum  dicenie  Scripliira : 
Oidinate  in  me  charUatem ;  et  iteni  :  Omnia  eum  or- 
dne  fiant  ;  ai(|ne  iteruin  Psalmisia  pra-dicnnlc  : 
Cireumdate  &'faR,  et  complectimini  eam^  narrate  in 
iHrribvs  rjnt^  ponite  eotda  veslra  in  virtute  ejus^  et 
dislribuite  gradus  ejw^  ut  enarretis  in  progenie  altera  : 
quoniam  itie  est  beus  noster  in  miernum^  et  ipse  regei 
moz  in  snfcula,  Ilic  prociil  dubio  qiil  In  ecclesiastlra- 
nim  narraiur  aliitiidine  dignilalutn,  cl  in  cujus  vir- 
lute  bonis  opcribus  corda  ponenda  suut,  gradibus 


nime  velamen  imponanf,  nisf  rorsttan,  sicut  de  ba- 
ptlsmale  dictum  est,  gravi  langiiore  correptis,  n^ 
sine  hoc  munere  de  saeculo  excant,  implorantibul 
non  negetiir. 

<  XV»  {/1  fidum  non  veleniur. 
Vidiins  aiiiem  velare  poniificum  nullus  aitenie^ 
qaoniam  quo.l  nec  aucioritas  divina  delegat  nec  ca- 
noiiuui  rorma prapstituii non  estpenitususurpandiioi, 
elsque  sic  eccto^iastica  sunt  conrerenda  praesiitiay  ui 
nihil  commiltatur  illicitum. 

XVI.  Vi  servi  sub  obtentu  reUgionis  non  reeipianlur 

in  ctere  vel  in  monasteriis. 
Generalis  eiiam  qiierel.c  vitanda  praesiimptio  eatt 
qua  propemodum  causantur  universi,  passiin  servos 


uiique  distribulis,  cunctis  Deus  nosier  et  rector  po-  ^  ^"^  originarios,  dominorum   133  jura  posseaio- 

_..■;. ■• .■  .  ^,      •      .        .  .  .  ...  nilfnMiiA  fuaiantnm      enlk    maIS  .S^.o^     ^^ .•        •.       . 


pulis  praedicandus  est  Chrisii»nis  :  ubi  nemo  sibi- 
niet  aliqiiid  aestimet  imuiinutum,  cuin  ct  de  uniuscii- 
jusque  gradns  perreciione  nibll  deperit,  et  conve- 
nienier  rciliiendo  qaod  coelesti  di^pensaiione  colla- 
lum  esi,  pariter  nobis  et  cognoscibilein  Deutn  fieri 
el  Iribuit  esse  rei-torem.  Nam  eisi  quid  indulgciiir 
de  lemponim  qaaniiiate,  morlbus  aggregaia  stre- 
nnilate  pensatur,  si  vit»  jain  proposito  contineiur, 
quod  proielata  roerat  aetaie  curandiim ,  duntmodo 
illa  nallateiius  dissimiilata  subrepain,  quoruin  qiKul* 
libet  si  inesse  claruerit,  nierito  clericalibus  inrulis 
reprobabilein  coovincat  esse  personam.  Et  si  illa 
nonnunqiiam  sinenda  sunt  quae,  si  caeterorum  con- 
atet  integriias,  sola  nocere  non  valeaiil ;  illa  tamcn 


DUinque  ragienica,  sub  rellgiosae  converaaiionis  ob« 
tentu  vel  ad  monasteria  «ese  conferre,  vel  ad  eccle- 
siasticum  ramulatum,  conniventibus  quoque  praao* 
iibus,  indifferenier  admiiti.  Quae  modls  omnibus  esi 
amovenda  pernicit  s,  ne  per  Gbristiaoi  oominis  iiisti* 
tuiuni  aut  aliena  pervadi,  aut  publica  videatur  diaci- 
plina  subverii ,  praecipue  cuin  nec  ipsani  minisierti 
clericaiis  hac  obligaiione  ruacari  conveniat  dignila- 
tein,  cogaturque  pro  staiu  mililantium  sibi  condi- 
lioneque  jurgarl,  aut  videri,  quod  absit,  obnoxia, 
Quihus  s  llicita  compeieiiter  ihterdictioneprohibitis» 
quisquis  episcopus,  preftbyteret  diaconus,  vel  eoram 
qai  inonai>teriis  prasesse  noscuntury  bujusmodi  |ier- 
aonas  apud  se  lenentes,  non  reslituendas  patronis. 


congregaiionibus  putaverint  applicaiidas,  nisi  volun- 
lale  rorftitan  domiiiorum  sub  scripturae  teatimonio 
primitus  absolutas,  vel  legitima  tranaaclione  cou- 
cessas,  periculum  se  boitoriB  proprii  uon  ambigant 
communionisqiie  subiiuros,  ai  soper  bac  re  ciijus* 
quam  verax  nos  qui  rela  pulsaverit.  Magnis  quip|ie 
studtis  secundiim  beaium  Apo  tolum  pRecivendum 
est,  ne  fides  ei  disciplina  Domini  blagphemetor. 

XVII.  Ui  cleriei  nuUas  negotiatlones  inhonestas  vel 

turpia  lucra  seetentur. 

Consequens  ruit  ui  illa  quoque  qux  de  Piceni  par* 
tibus  nuper  ad  nos  missa  relatio  nunliavii,  non  prau- 
lereunda  puiaremus,  idesi  plurimos  clericorum  ne- 


sunt  iiiagiiopere  praecavenda  quae  recipi  sine  mani-  ^  •"^  deiiiceps  vel  eccie:>iasticaB  servituti  vel  religiosis 

resla  decoloraiione  non  possunt.  Ac  si  ea  ipsa  qiia: 

Qttllo  deirimenio  aliquoties  indulgenda  creduntur, 

vel  reram  temporumque  cogit  Intuiius,  vel  accele- 

ralae  provlsionis  respectus  excusat,  quanto  magis  ilia 

nullatenus  mutilanda  sunt,  quae  nec  ulla  necessiias, 

nec  ecclesiastica  prorsus  extorquet  utiliias? 

XII.  Vi  prtBter  paschale  tempus,  vel  Pentecosien 

tmno  baplitare  prasumat^  nisi  eos  tanium,  guoi 

eegritudo  extrema  compulerit, 

Bapiixandi  sibi  quisquam  passi<ii  qiiocunque  tem- 

pore  Dullam  credat  inesse  fiduciam,  prxter  paacbale 

featum  etpraeier  Pentecoatea  venerabile  sacranientum, 

excepto  duiiiaxat  gravissimi  languoris  incursn,  iu 

qao  verendam  esl  ne  morbi  crescente  periculoaine         ......     ,  ,  ."    .         ..    

no.edio  salauri  roru..is  «groUn.  exi.lo  pReTea.as  D  ««  «"O"'»"» 'nl»o..es.,s  et  Jucns  .urp.bos  in,a,i„ere. 
^l,.^;,,  ^  nullo  pudore  ceriicotes  evangelicam  lectionem,  qaa 

ipse  Dominus  negoiiattues  e  (einplo  verberaioa  fla- 
gellis  asscriiur  expulisse;  nec  Apostoli  verba  rcco- 
lentes,  quibiis  ait  :  Nemo  militans  Deo  implieat  se 
negotiis  stecularibus :  PsalmisUin  quoque  David  surda 
dissimulantes  aure,  cantantem  :  Qiccniaftt  non  cognovi 
negoliationes^  introito  tn  potentias  Dannni.  Proinde 
hujusmodi  aut  ab  indiguis  postbac  quassiibus  iiove* 
rint  abstineiidum,  et  ab  omui  cujuslibel  negoitalionis 
ingenio  vel  cupidiiate  cessanduiu ,  aut  in  quocuiiqiie 
gradu  aiot  positi,  mox  clericalibas  orficiia  abstinere 
coganiur :  quoniam  doroaa  Dei  donius  orationis  esse 
debet  ei  dici,  ne  officina  negoiiaiionia  et  spelunc^ 
poilus  sit  lairouum. 


adMcedat. 

XIII.  De  presbylerorum  et  diaeonorum  ordina- 
iionibus^  certis  celebrandis  temporibus. 

Ordinaiiones  eiiam  presbyterorum  et  diaconoruin 
nisi  certis  temporibus  et  diebus  exercere  non  de- 
beani,  id  est,  quarti  mensis  jejunio,  septimi  et  deci- 
ini,  sed  eliain  quadragesinialis  initii,  ac  mediana 
Qoadrageaimae  die,  aabbati  jejunio  circa  vesperam 
novcriat  ceiebraudas.  Nec  cujuslibet  util.ia>is  causn 
aive  preabyierum  seu  diaconom  his  praeferrc,  qui 
anie  ipsos  fuf  rint  ordinati. 

XIV.  Be  virginibus  sacris  quando  velentur» 

Devolis  quoque  virginibns  nisi  aut  in  Epiphanio- 
roni,  aui  in  albis  paschalibus  [.Em.^  in  dicbus  pa- 


Ho5  COLLECTIO  CANONIM  S.  ISIOORO  HISPAL.  ASCRIPTA.  fOi 

XVIII.  Vt  nemo  lUtemt  neKkns  vel  aliqHa  parte  eor-  A  est  a  sacra  coinnionione  aetru<li,et  niai  per  |NibliGatn 
V«rii  fwmiMttlii*  ad  clerum  ffronmeatur, 

lllitieraios  quo4|ue  et  nonnulla  parte  corporis  im- 
mmutos  slne  ullo  respectu  ad  ecdesiaBticum  didici- 
itius  venire  servitiom.  Quod  simul  antiqua  Iraditlo, 
ct  a^iostolicse  sedis  Tetus  forma  non  recipit,  quia 
nec  lilteris  carens  sacris  esse  potesi  aptus  officliSi  et 
vitiosum  nihil  Deo  prorsus  offerri  legalia  pr«cepta 
sanxerunt.  liaqiie  de  cniero  modis  oumibus  liaec  vi- 
lenuir,  nec  quisquHm  talis  suscipisttur  In  clerum. 
Si  qui  ?ero  vcl  temeriiate  propria  Tcl  incuria  prse- 
sidentium  tales  ante  suscepil  sunt,  in  liis  in  quibus 
coiistituti  suHt  locis  eaienus  perseverent,  ut  nihil 
unquam  promotienis  arriplant,  satisque  habeant  boc 
Ipsum  sibi  pro  nimi»  iniseratione  perftnissum. 
XIX.  a^  hi$  qmi  ie  ipsot  obscidunt. 

De  liis  autein  qni  semetipsos  abscldimt  pnternl 
eanones  evideiiter  seqoenda  posuerunt,  quortiin  le- 
norein  sufflciai  Indidisse.  Dicunt  enim  talia  perpe- 
trantes,  moT  ot  agniti  fucrint ,  a  munero  clericali 
debere  eos  seclndi.  Quod  modis  omnibus  custodire 
nos  convenit,quia  fas  esse  nulli  suppeditat  quidquam 
prasler  illa  qu»  memorabilis  decrevil  forma  censere. 
XX.  Be  eriminotis  ut  ad  cterum  non  promoveantur. 

Coroperimns  etiam  horrendis  quibusdam  criminl- 
bus  iiiiplicatos,  tota  discretione  submota  ,  non  solum 
de  faciis  airocibus  necessariam  poenitudinem  non  ha- 
bere,  sed  nec  aliqna  correctione  peniius  succedente 
ad  divinum  minii^teriuro  honoremque  conteiidere  '^  : 

noniiullos  autem  in  ipsis  ordinibus  constitotos  gra-  ^jj„^iun,  ^n,  gg^  ^„1,,,  humanas  fragililaiis  genepa- 
vilms  delinquenies  facinoribus  non  repelli,  cum  et  t.  ^^,,»„„^853  liceniia,alia  debetesse  viia  diTinaram 
Apostoius  dicat  nemini  clto  manus  imponendas,  ne-     ^^^^^^  servitio  dedicMta. 


probatamque  poenitentiam  omniiio  non  recipi ; 

bis  certe  Tiaiicum  de  bccuIo  transeuDtibas,  si  taiueu 

pcBnitoerint,  non  negari. 

XXIII.  Qitod  vidum^  vt  tupra  dietum  ett^  non  9e!eniur^ 
ted  ti  ^ofestam  coniinenliam  propotito  mttiaCo  c$d* 
caoerint^  ipsa  pro  te  tationem  Domino  reddant. 

Nam  viduis  sub  nnlla  benedictione  velandis  sope- 

rius  laie ,  sufncienterqiie  praediiirous.  Quae  si  pro« 

pria  voluntaie  professam  pristini  conjugii  caatiiaiem 

mutabili  mente  calcaveriiit,  periculi  earum  iniererit, 

qu:ili  Deum  debeant  satisfaclioiie  placare,  qiiia  ju\ia 

Apostoluin   primam   filem   irriiam  fereruiiL   S  cul 

enim,  si  se  forsitan  conlinere  non  poterani,  secim- 

dura  Apostolum,  nuilaienus  niibcre  vitabantur;    sic 

^  habiia  secuin  delib^raiione  promissam  Deo  pudicitiae 

fidem  dehent  cusiodire.  Nos  autem  talibos  Dulium 

laqueuro  debemus  injcere,  sed  solas  adhortatiou<^ 

f  rxmii  sempiierni,  poenasque  proponere  divini  jtuli- 

cii,  ut  et  nostra  sit  absohita  conscientia,  et   iUaniin 

pro  80  Deo  raiionem  reddat  intentio«  Cavendtim  eai 

qnippe  quod  de  earum  morihus  aclibusque  beaius 

Pautus  testalur  aposiolus :  quod  plenius  eipouere 

pr.Tterimus,  ne  sexus  instabilis  non  tam  dcterreri 

quam  admoneri  videatur. 

XXIV.  Quod  tecunda  conjngia  taecularibu»  non  negen^ 
<ttr,  ^ttt^tts  tamen  ad  clerum  miniHie  venire  conee^ 
dititr. 

Serundas  nuptias  sicul  ssBColaribus  inire  conredf- 

tor,  ita  pnst  eas  nuUosad  clericalcm  simiur  venhe 


que  commitnicanduro  peccaiis  alienis  :  et  loajoruni 
Tcneranda  constituta  pronuntient  bujusmodi  etiam 
•iforte  subrepseriiit,  tam  qui  ante  peccaverunt  de^ 
tectos  oporiere  repelli,  qoam  sacras  professionis  obii- 
tos  praevaricatoresque  sancti  propositi  procttl  dubio 
aubmovendos. 

XXI.  Quod  d^oniaeit,  aliitque  pattionibut  irretitit 
ministeria  tacra  traclare  non  liceat. 
Usque  adeo  sane  coroperimus  illiciia  quaeque  pro- 
riMnpere,  ut  dasmoniacis  similibusque  passionibus 
irretitis  ministeria  sacrosancla  tractare  tribuatur. 
Quibus  si  in  hoc  opere  posiiis  aliquid  propriae  neces- 
siuiii  134  occurrat,  quis  de  sua  fidelium  saluiecon 


XXV.  (Jt  si  quit  tuseeperit  Eceiesim  propriee  deueru^ 
rem^  et  aligua  provexerit  dignitate^  tubjaceai  uemtem* 
tim  quam  canonet  prasfixerunt. 

Qiiisquis  propriae  desertor  Ccciesiae  nullis  exsiaD» 

tibus  causis  ad  aliam  puiaverit  transeumlom,  lenie- 

reque  susceptiis  fuerit  et  promotus,  reverefidorum 

canonum  vel  ipse,  vel  receptor  ejus  atqne  pniveetor 

constituia  non  fugiet,  quae  de  bujuscemodi  praesuiu- 

ptoribus  prxttxere  servanda. 

XXVf .  De  laicis  vet  monachit^  qui  per  pnmium  ordi' 
nantur,  ui  danUm  et  acdpientem  SimoHfi  magi  err- 
men  involvat. 

De  inonacbis  vero ,  laicisque  in  prima  eopies'os 


OiMiiia  ^^«^  wv*""  •-•I  ■^—  —^ 

fidat,  ubi  ministros  ipsos  curationis  humanae  tanto  D  praeceptionis  hujus  parie  digestom  est,  qu£  vel  qua- 


perspexerit  calamiiaie  vexari?  Atque  ideo  necessario 
reinovendi  sunt,  ne  quibuslibet  scandalum  generetur 
infirmis,  pro  quibus  Christus  est  mortuus.  Postremo 
si  corpore  sauciatum  foriassis,  aut  debilem  nequa- 
quaiii  saucia  coiitiiigere  lex  divina  permisil ,  quanlo 
magis  doni  coelestis  dispensatores  esse  non  convenlt, 
quod  est  deterius,  roenleperculsos? 

XXII.  Qiiorf  hi^  qui  te  sacris  virglnibus  sociant  et  foB- 
dera  incem  commiscenty  communicare  non  possiut^ 
nisi  publieam  poemtentiam  gesterint, 

Vifgioibiis  auiem  sacris  temere  se  qaosdam  sociare 

cognovimus,  et  poat  dtcatuni  Deo  propositnm  incesta 

ficdcra  sacrilegaqne  miscere.  Qnns  prolinos  a>quum 

*  Ei  r^^Uquis,  praeler  Alv.,  in  quo,  eenscendere* 


tenus  pro  rerom  temporumque  necessitaie 

sint,  vel  quemadmodum,  obi  nullius  nec^sitaiis  in- 

teresse  probabitor,  non  nisi  vetus  instiiniio   deli^t 

cuslodiri.  Quos  vero  constilerit  Indignos  meriiis   sn- 

cram   mercatos  esse  preiio  digniiaiem ,   convictns 

oporiet  aiceri,  non  sine  periculo  facinus  tale  paimn- 

tes  :  qtiia  dantcin  pariter  accipi^ffiemque  dainiiatio 

Siraonis,  quam  sacra  lectlo  testaiur,  involvil. 

XXVII.  Ut  nutla  basiHca  sub  defunctorum  cansiruttm 

nomine  dedieetur, 

De  locorom  consecraiione  sanctorum  qaaniTis  mk 

perius  striciim  fucrit  comprehensum,  nobis  quoqi  e 

patefaclom  est  quod  absquc  praKrepto  scdia  eposiult- 


8  5  ENSTOLiB  DECRRTALES.  —  GELASII  PAPiE  8% 

ca;  nonnuHi  fadss  cccleftias  Tel  oratom  sacrare  prae- A  ^**^u(n  ^vid  mereaniiir  «spiciant ,  codi  exaeeriliiti 


suinant.  iloc  sumus  lamen  indicio  deiMftabiUore  per- 
mnti»  quotl  iii  quocunque  iiomine  defaBctonim,  et 
quaiiluni  dicilur,  nec  onnino  ficleiium,  construclio- 
nes  aedificaias  sacris  professionibus  audacler  insli- 
luere  memorantur.  Qii»  qaoniam  lam  acerba,  lani 
dura  siint,  ut  eadem  vix  noster  ferre  posslt  audiius  ; 
si  vere  Cliristianitaiis  affectus  in  illis  certus  el  fixus 
est,  et  districtius  isla  quaeranlur  et  a  quibus  fuerint 
gcsta  prodantur  :  quoniam  sicut  lalenlibus  in  Itac 
alrocitaie  noniinibus  n<m  exstat  in  quem  sententia 
debita  tiroreraiur,  iia  cum  munifestis  fuerit  documen- 
tis  expositus  quem  scelcris  lanti  poscit  135  imiua- 
nitas,  non  vilabit  ullalenos  ultinnein. 
XXYIII.  De  [eminh^  nt  $ttcris  aliaribui  non  minhtrent^ 


studio  sectenlur  adversa,  £t  qiiasi  opgis  Iwc  regala 

sity  qua  Ecclesiae  debeant  gubernari,  si  quidquid  est 

ecclesiasticis  inimicum  regnlis  perpetratur,  cum  etsl 

cognilos  habuit  canones  unusquisque  pontificum  ib' 

lemerata  debuerit  tenere  eustodia.  Et  si  fersiun  oe* 

sciebat,  consuFcre  fidenter  oportuerit,  quo  inaglt 

excusatio  nulla  sticrurrit  ignorantibus,  quia  nescieiis 

proposnil  servare  qnod  noverat,  uec  ignorans  cura* 

vit  nosse  quod  gereret 

XXIX.  De  reditibut  •  ecclesuB  vel  oblalione  fidelinm^ 
ui  quatuer  porliones  fieri  debeant. 

Quatiiorautt;m  tam  de  rediin,  quam  de  oblaiione 

fldelium,  prout  cujiisiihet  ecclesi.-e  faculias  admittit, 

sicut  duilum  raiionabiliter  est  decretiim,  convenil 


vel  aliquid  ex  his.qufc  virorum  tuntofficiis  deputata,  ^  (leri  poriiones  :  quarum  sit  una  ponliflcis,  allera  cle- 


prwsumant, 

Nibilominus  impatienier  audivimiis  tantum  divina- 
rum  rerum  subiisse  despectuui,  nt  feminai  sacrisal- 
taribiis  ministrare  firmeniur  :  cunctaqiie,  qiise  non 
nisi  f  irorunt  famulatui  depuiata  sunt,  scxiim,  cui  non 
competil,  exbibere  :  nisi  quod  oinnium  deliclorom, 
quae  siiigillatim  perslrinximuSf  noxa  omnis,  reatns 
omnis,  et  crimen  eos  respicit  sacerdotes,  qni  vel  isia 
eoinmtttunt,  vel  commiitentes  minime  publicantlo 
pravis  excessibus  favere  significant  :  si  tainen  sacer- 
dotum  jam  sint  vocabulo  nuncupandi,  qui  delegalum 
slbi  religionis  officium  sic  prosiernere  raoliuntur,  ut 
in  perversa  quxque,  profanaque  declives  siiie  ullo 
respectu  regulae  Cbrisiian.ne  praecipilia  funesta  se- 


ricorum,  panperum  teriia,  qoariafabricis  applicanda* 
Dd  quibiis,  sicut  sacerdotis  Inlereril  iniegram  miol« 
stris  ecclesias  memoratam  dependere  quantititera^ 
sic  clericus  ulira  delegatam  sibi  summam  nibil  iQ« 
solenter  uoverit  eipctendum.  Ea  fero,  qu»  eccle* 
siasticis  sedificiis  attributa  sunt  buic  operi  veraciter 
pr.erogata  ,  locoram  doccat  instauratio  manifesia 
sanciorum  :  quia  nefus  cst  si  sacris  sdibns  desiiiotif 
in  lucrum  suum  pracsul  impendia  bis  designata  coih 
yertat.  Ipsam  nihilominus  adscriptam  panpeiibus 
portionem,  quamvis  divinis  raiionibns  se  dispensasie 
moiisiraturus  esse  videatur,  tauien  juxta  qood  srri- 
ptum  est :  {/(  videant  opera  nostra  bona,  et  gtorificetn 
Patrem  qui  esl  in  caiis,  oportet  etiain  pra^senti  tesiifi- 


cicntur.  Curaque  scripium  si i :  Ifintma  qui  «P^rnii  C  caiione  pradicari,  ct  bonae  fam»  praeconiis  nonlaceri 


poai/altm  decidit^  quid  esl  dc  talibiis  «xsiimanduin 
qui,  immensis  ac  multiplicibiis  praviiatum  molibus 
occopali,  ingentem  ruinain  muilimodis  impulsioni- 
bus  ediderunt,  quae  non  solumlpsos  Tideatur  obruere, 
seci  el  Ecclesiis  universis  mortiferam,  si  non  sanen- 
liir,  inferre  perniciem?  Nec  ambigant  qui  haec  ausi 
iUDl  exercere,  sed  etiam  qui  hacteniis  cognita  silue- 
riifil*  sub  honoris  proprii  jacere  dispendio,  si  non 
qiianla  possunt  celeritate  fesiinent  ut  letlialia  Tulnera 
competenti  roedicina  sanentur.  Quo  enim  more  te- 
neant  jura  pontificum  qui  poniificalibus  excubiis  ea- 
laiaus  injuncta  dissimulant,  ut  contraria  domui  Dei, 
cui  praesident,  potiiis  operentur  ?  Qui  quantum  apud 
Deuvn  possent,  si  non  nisi  conTcnientia  procurarent, 

«  In  reliqois,  praeter  AIv.,  hcereditatibus. 


X  XX.  Ut  episcopus^  presbyter  et  diaeonus^  qui  eontra  hmc 
cdnstilula  (ecerit  sui  honoris  periculum  sii  iubiturus. 

Qaapropter  nec  clericorum  quispiam  se  bujus  of- 

fensae  futurum  confidat  iminunem,  si  in  bis,  quae  sa* 

lubriter  sequendadeproiffpsimus,  siveepiscopum,  sea 

presbyterum,  sive  diaconum  viderit  excedentem» 

non  protinus  ad  attres  nostr^s  deferre  curaveril,  pro« 

bationibus  duntaxat  competenler  exhibitis,  ut  trani* 

gressoris  ultio  fiat,  et  caeteris  inlerdiclio  delinquendi. 

Sic  vero  modis  omnibus  eril  unusqnisque  pontificuro 

ordinis  et  benoris  elisor,  si  cuiquam  clericorom  Tct 

ecclesiae  toiiiis  anditui  Ikec  pulaverit  suppriinenda* 

Dalum  V  Idus  Martias,  Asterio  et  Pr9esidio*>  wis  cla- 

rissimis  consulibus. 

^     ^  Ex  reliquis,  praeter  Alv.,  in  quo,  Preiieno. 


LXXXIII 

EPISTOLA  EJUSDEM  PAPiB  GELASII  AD  SIClLIENSIiS  EPISCOPOS. 


Gelasius  Komanae  Ecclesiae  episcopus  dilectissimis 
et  in  Cbristi  cbaritate  una  meeum  coniiexis  fratribus 
episcopis  qui  in  Sicilia  sunt  constituti. 
230  I.  De  bene  gerendis  rebus  Eceletim  ab  epiicopi*, 

Praesulum  nostrornm  auctoritas  emanavil,  nt  fa- 
^nliates  Ecclesiae  episcopi  ad  regendum  babeant  po- 
lesiaitem,  ita  lamen  ut  yidnarum  pupillornmque  atqoc 
psftup^rum,  nec  non  et  clericoniin  stipendia  distri- 
bctere  dcbeaiit.  Iloc  eis  statuiinas  dari  quod  bactenus 


decretuin  est :  rcliquum  sibi  episcopi  vindicent,  nt^ 
siciit  antea  diximus,  perogrinorum  atqoe  captlYoram 
largitores  esse  possint. 

II.  De  tricennali  prwtcripllone. 

Illud  etiam  adnecti  placuil,  ot  sl,  qnod  absfl,  fi- 
culiatos  Ecclesix,  nec  non  el  diceceses  qiiasabati- 
quibus  possideniur  episcopis,  jure  sibi  ttndicenl  qmHl 
tricennalis  lcx  concltisit,  quia  et  filiorom  nostroruiD 


d*'7  COLLECTIO  CANONUM  S.  1S1D0U0  IIISPaL.  ASCRIPTA.  »8 

principiim  lla  emaiiaviiauctoriias,  ul  ulira  triginu  aa-  A  exclndU.  Daiitro  Iduum  Naiarum»  Aaierio  e(  Prarsiu.o 
1108  nulli  liceat  pro  eo  appclliirc  quod  Ipgiim  tempus      viris  clarissimis  consulibus. 


LXXXIV 

EPISTOLA  PAP-E  ANASTASII  URBIS  ROM.E 

AD  IMPCRATOREM  ANASTASIUM 

Pro  pace  Ecclesiarum  missa. 


Glnriosissiino  ei  clpmentissimo  lilio  Anaslasio  Au- 
gusto  Anastisius  episcopus. 

Cxonlium  poniiflcatus  mei,  primlius  ohlaU  popu- 
lis  pacc,  pronuntio  :  conseqoenter  pro  (ide  catho- 
lica  liuinilis 
inum  mihi 

quf»d  consonanlia  in  me  augn8ti*>simi  nominis  tni  non 
dnhiuni  137  pra*.stat  auxiliuin.  nt  sicot  praeceisum 
\ucabuliiin  pieiaiis  tuae  per  universas  geutes  toto 
orbe  praernl);ei,  iia  per  miiiisterium  ineae  linmilitatis« 
sicul  semper  est,  sedes  beaiissimi  Petri  in  universali 
Ecctesia  assignatum  sihi  a  Domino  Deo  teneal  piin- 
eitiaium.  Nec  propter  unum  mortuum  diutius  lunica 
illa  Salvatoris,  desuper  contexta  per  totnm«  mal» 
sortispatiatur  ineertum,  qu»  sola  in  discissionem  pro 
llrmitaie  sui  venire  non  potuit,  aereniiate  tua  praeci- 
pne  rempiiblicam  gubernante  :  cui  etiam  in  privata 
viia  lantuin  f^incera!  religionis  sludium  fuit,  ui  (sicut 
fiinia  cerii^sinia  celebravit )  nemo  niagis  vel  iuter 


re  tperuit  frairem  tuum  ?  Omnet  enim  Uabimus  an^ 
iribunal  Dei,  Scriptum  est  enim :  Vivo  ego^  dicit  Doini- 
nus,  quoniam  mihi  flectetur  omne  §enu,  et  cmnit  iinm 
gua  confitebitur  Deo*  llaqiie  niiusqnisqtie  noslniiu 
lilis  pietati  luas  precator  occurro,  in  qiio  pri-  pro  se  raiioinMn  reddet  Deo.  Non  ergoamplios  invi- 
ihi  divinum  favorein  propinqiiasse  conlido,      cem  jndicenius,  aed  boc  judicate  magis  ne  ponaiis 

offeiidiculum.  Monet  igiiur  beaius  Apostolus,  ne  d*; 
bis  nobis  pracsumamus  judicium,  de  quibua  neoM 
potest  verius  vel  melius  judirare  quam  Dt  us,  nec  io 
boc  sibi  quispiaiii  temerarios  ausus  usurpet,  et  prop- 
ter  hoc  pax  atque  uuitas  EcclesiaB  dissipeiur.  Nam 
ct  in  Regnorum  libro  dicilur  :  Pion  quomodo  videi 
Deutf  homo  videt ;  quia  homo  videt  in  facie^  Dius  au- 
tem  videt  in  corde,  llein  in  Paralipomenoii  libro  pri- 
III 0  :  Et  nunc,  o  Salomon^  tcito  Deum  patrum  tmornm^ 
et  tervi  illi  in  corde  perfecto  et  in  anima  volente,  qho^ 
niam  omnia  corda  tcrutatur  Dominus^  et  omnt.n  rogi- 
tationem  novit.  Item  iii  Czerbiel :  Nac  dicit  Domittus : 
Sic  (/ixtifis,  domus  hrael^  et  cogitationet  tpritus  v<*- 
pr^oipuos-sacerdoies  praifixas  a  sauciis  Palribiis  re-  r  ^tri  novi  ego.  Undc  ct  de  Oomino  jiidire  diciiur  \n 


gulas  Ccclesiae  cuslodisse  dicniur  :  quod  *  sancium 
ciuiliuin  cum  inajesiate  iinperii  crevisse  confid  mus. 

I.  Qttod  pro  Christo  fungatur  legatione  dum  pro  pace 

precatuir  Ecclesia, 

Legatione  itaqtie  fungimur  pro  Chrislo,  ne  eos 
propler  offensionem  vel  scandalum  paiiamini  publi- 
ce  nominari,  qiiorum  inerita  vel  actus  illi  judici  la- 
lere  non  po«sunt,  in  cnjus  jam  sunt  judicio  consti- 
tuii.  Nec  illic  se  potest  interserere  in  corpore  inor- 
lali  adhuc  lemeraiia  praetiumptio,  in  quo  non  solum 
conressio  facil  aperta  merila  singulorum,  sed  etiam 
silentii  ipsius  non  polest  latere  secreium.  Nnmque 
et  praedccessor  iioster  papa  Feifx,  et  etiam  Acacius 
illic  procul  dubio  suni,  ubi  unusquisque  sub  tanto 
judice  nou  poiest  perdere  sui  meriii  qualitatem. 

II.  Quod  non  sit  temere  judicandum  de  hit  qui  jam 

ad  Dominnm  migraverunt, 

liaque  monenie  iios  bealidSiino  Paulo  apostolo, 
ne  quod  sit  in  hoc  offendiculum  in  Ccclesia,  duni, 
quod  facere  non  possurous,  de  his  qui  jam  iransie- 
ruut  Judicare  conemur,  observandum  esse  Iranquil- 
liias  lua  cogiioscatv  Ait  enim  de  bis  qui  de  rebus 
ad  Doiiiinum  soluin  pertineniibus  jiidicare  pracsii- 
niuni :  Piemo  enm  nottrum  tibi  vivit^  et  nemo  tibi 
moritur ;  tive  enim  rtvimui,  Domino  vivimut  ;  i>ve 
morimur,  Domino  morimur.  Sive  ergo  vivimut^  tive 
morimur,  Domini  tumut.  In  hoc  enim  Cltrittut  retur- 
rexfi  a  moriufi,  ut  et  vivorum  et  mortuorum  domine» 
\ur.  Tu  autem  quid  judicat  fratrem  tuum  f  aut  tu  qua' 


Cvangelio  :  Scient  auiem  Jettu  cogitationet  eorum^ 
dixit  :  Quid  cogitatit  mala  in  cordibnt  vestrit  ? 
III.  Ut  speciaiiter  in  Ecclesia  nomen  taceatur  AcacH^ 
Prcaniiir  itaque  clc.ientiam  vestrain  ut  speciJili- 
lcr  noiiien  taceatur  Acacii  ;  inuiium  eniin  scanda* 
lum  vel  offeudiculum  Ccclesia:  concitavit.  Speciali 
appeilaiione  taceaiur,  cum,  sicut  diximus,  In  gene- 
raliiate  sacerdotuin  uniusciijusque  inerituiii  illum 
jtidiccin  latere  non  possit,  quid  cuique  iribuendiiiii 
sit  pro  a^stimaia  dispensatione  nieriiorum,  cui  soli 
cogiiationes  quoque  inanifeslx  suiii.  Quantoa  vero 
excessus  alqiie  praBsumptiuiies  habuerit  Acacius,  tic 
clemunliai  tuae  pcr  singula  siiggererc  foiias^e  videa- 
liir  onerosuni,  Crescoiiio  vel  etiatn  Genuuno  fniri- 
1)  bus  et  coepiscopis  uieis,  qiios  misimus  ad  serenita- 
leni  tuam,  de  caiisis  singulis  Acacii,  qualis  fueril, 
iiistruclionem  plenissimam  dedimus,  clementis  ve- 
strae  specialiier  reccnsendam,  si  hoc  pietaii  toae  pla- 
cuerit  curiosius  indagare  ;  iie  in  aliqno  auggeaUoni 
nosiro  veritas  defuisse  videatur,  ut  pro  diviua  sa- 
pieiiiia  vesira  pf^rspicue  videre  possitis  non  superbia 
vel  elatione  sedis  apostolicai  in  Acaciom  tilem  pro- 
cessisse  sententiam,  sed  facinoribus  certis,  quan  utn 
no8  extra  illud  judicium  qood  solum  lalll  nou  poiest 
xstimemus,  ido  magis  diviniiatis,  exioriam. 

IV.  Quod  magnopere  contentio  sit  cavenda, 

Nos  veio    buiniliier   fupplicanies  controversiaiu 
138  ^^  Ccclcsia  remanere  nolumus»  cuin  ni;*gis  vi« 


•  Cx  omiiibus,  prxicr  Alv.»  in  quo  legitur,  quoniam  ttud^um. 


m 


ftmtOLifi  DSCIieTALBS.  —  STNMACIIl  ?X?M. 


S1« 


tMdft  oMMevlM  siw  tteoi  ditiiiir  ia  PMferblto  :  A  p«r  elMMlhMiani  ifw  smc  tftMfM  «Mi^l.tMar 

Mmui  9tl  mdmami  Amcmh  tiuil&  pmih  Imtimb  m 

Hngat. 

Nam  8«€Uii<liiin  Ecclei»i»  cailiolie»  consvetadioeoi 
sacratissimum  sereoilatis  tn»  pectiis  agnoscar,  quod 
nullum  de  liis  Tel  quos  bapiizavit  Acacius,  ¥01  quos 
sacerdotes  sive  levitas  sectmdum  danones  ordina? it» 
ulla  60S  ex  nomine  Acacii  portio  Ixsionis  aitingat, 
quo  forsitaii  per  iniquum  tradiia  sacramenti  graliJi 
minus  flrma  ▼ideaiur.  Nam  et  kiptisma,  quod  pro- 
cul  stt  ab  CccleflSa,  slve  ab  aduHero  Tel  a  fure  fue- 
rit  daium,  ad  perclpientem  munus  perTenit  illibt- 
lum  :  quia  toz  illa  qua  sonuit  per  columbaui,  oin- 
ReA  maculam  humann  polfutionis  eicludit,  qua  de» 


MNtao»,  firmegk  mmeiim*  Nm»  ei  ApostQliM  «I  Co^ 
rtaikioa :  Cmm  «rmi  stin  in/m  «M  «iiM/«(NMtet  m  con^^ 
Umi^nt^  nmmg  tmnmlm  §mk  m  mm^mimn  AemliMOi 
mmbmlmk  ?  heii»  ad  Piiilippeiists  :  Si  fiio  m^  emk^ 
$Mmmhi  Ckrufm,  d  qka  aihmum  ekmntmh,  m  ^ 
iOKiif oa  ipinina,  si  fni  «iiom,  «i*  iiifamfMiiffa,  llH|ifffif 
fmufiwii  mffWN,  m  id  ij^mm^imKlm  mtmti  eamdim 
thmiimem  habeulee^  oiAi/  per  cettiemionem  neqne  pm 
imanem  qlmiam^  mU  in  knmilMtate  mentii  inelcem  «i- 
ftmanrffs  JtMmeli>sts  fujtffnorfff ,  ii<m  tii  fva  m§nii$ 
reepidenim^  ted  aliornm» 

V.  Vl  AiemOidrmei  imperai&r  admoneai  ad  fidem  stti* 
effrom  ffi  porffm  redire  eatholicam. 


lloc  lamen  pntfcipiie  iii^imio  sereniUli  HiaD«  glb-  '  eUiraiur  ac  diciiur :  If ic  eH  qui  bepHxat  in  Sphritn 


riosissiine  et  cleiiieuiissiuie  Oli  Auguste«  ut  cnm  cau* 
S9  Aleiandrlnorum  paturrint  piissimis  auribus  ve- 
stris,  ad  sincertm  et  catliolicam  fideiu  eos  auciori- 
tate«  lapieniia,  divinlsipie  vosiris  moniiis  redlre  fa- 
claiis.  Nam  quid  tenendum  sit  in  religione  catbolica 
ftccundum  definita  Patnim  et  prasdicaiionem  emninni 
sacerdoium  qnl  In  Ccclesia  floruertnr,  si  hoc  quo- 
qoe  prarceperitis,  scieutibus  in  memoriam  iransmil- 
ieiido  neiiovaViimQSt  Ignnrnniibos  mf  diBcendnm  pro 
cnflieio  nosirae  Instrocriotifs  oCTereimis/ttt  nuiraeitrsf 
bfhc  higenionim  jactaniia  tef  pratitts  audlttur. 

Vl.  A^moMfflitr  impermor  nt  conttitntit  apoitolicee  fs- 

dif  obtemperei. 


fuitc/o  fff  igne.  Nam  sl  visibllis  solis  istius  radii,  cum 
per  loca  rostidissimt  franSeont,  nulla  contacius  In- 
qiiinatiooe  maciilantur,  muHo  magis  iUius,  qol  Is- 
titm  vi>ibileui  fecii,  vinus  nulla  minisiri  indigniftrer 
coniingirur.  Nam  et  Judas  cum  ftierit  sacrilegus  a1- 
que  fiir,  quidquid  egit  inidr  apostolos  pro  dignitati^ 
commrsst,  beiieficia  per  Indlgoom  data  miHa  ex  bot 
detrfmenla  senserunt,  declarante  bcic  ipsum  I)bmiii0 
inanirestlssima  voce  :  Scribct^  ioqbir,  et  Pharismi  sm- 
percatedram  Moyvi  tedent :  qem  diennt^  faciu  ;  qam 
antem  fadnnt,  noliu  facere ;  dicnnt  enim^  ei  non  fa- 
cmMi.  Quidiioid  ergo  ad  bomlnum  profiscium  quilibet 
i»  Eccletit  minisier  pro  oflicio  soo  videtur  operarir 


Iltud  Tero  peculiarius  pro  amore  ImpcrK  vestri  et  p  »^  *^«  «^*^^^  '»i^'««^  dltiniuiii  effeciu,  Ua 

..i.„d!n*.   nu»  i^ncpnni  DAl«rU  r^andm     nrn  .nn-  ^  »**^  ^  138  q»e«  <'«»ristllS  loquitur,  PtuloS  tfllr- 

mtl :  fifo  pianiam^  Apotio  rigmt^  eed  Deta  incremen^ 


iMttitudine,  qu9  consequi  poierit  regnom,  pro  apo- 
stollco  onicio  praidicamus,  ui,  sicut  decet  el  sanclus 
Spiritus  dicil  * ,  monilis  nostris  obedieniia  prxbea- 
lur,  01  bona  oriniia  vestram  rempubticam  consequan- 
lor,  sicttl  in  Eiodo  promitlilur  :  Si  andierii  vocem 
Domini  Dd  ItJ,  et  qwe  placent  ei  fecerii  coram  tpfo, 
et  obedierii  prasceptii  ff^'«f,  et  cuitodierii  omnemjuiti' 
tiam  ejui^  omneiri  infirmitatem^  quam  importavi  ^ggp' 
tile^  non  imporfabo  in  te.  Bgo  enim  tnm  Dominm^  qm 
gabmm  fado  te.  Zx,  illic  iiornm  tuba  poteniissima  ca- 
niior  :  £1  nvnff,  t.rael^  quld  Dawwnue  tun%  poktulat  a 
ta  aiiud  quam  ut  timeai  Dominum  Deum  tuum^  et  nm- 
bnieM  OMtMfft  viof  e/Hf ,  rf  diligai  enm^  et  terviai  Domi- 
tiO  Deo  tuo  extoio  corde  tuo,  ei  ex  tota  anima  iMa,  cu» 


inm  dediL  itaque  neque  qui  piantal  eU  aHquid^  neq^e 
qedri^^  eed  qni  incremontnm  dai  Dnue*  A  Deo  tu- 
tem  Don  qoasrilur  quit  vel  qnalit  pvaMlicel,  ot  invi- 
dtt  eliam  beiia  Gbristoro.  praedicar»  coofinoei :  <|uo 
ntlo  ditbolo»  i^  dectplut>  esiy  et  hoc  ipso  prarci- 
piitre  non  detioii, 

Vtll.  Qoo4  maH  bana  wMmrmido  M  imitnmmod»i 
tttcfftni,  net  Ecctemm  eacramenta  commncmlenL 


Idan  trgo  e( hieffnjosrnomto  dieimotette  reHcm:* 
dmm^  nkato  hnna  mililsiraiido,  stbr  looiom  noenit : 
fmm  InvioltUle  ttcraneolWD,  qood  pct  ilhRO  daiuni 
osi  tiiit,  perreetionem  toas  vinutis  oblionii.  Qood  si 


utodire  prffcepta  Domini  Dei  tui^  et  juuitioi  ejui^  qnai  D  est  ttiqoorum  in-  ttinuinr  so  exieadont  torioto  tiitpi- 


ego  mando  tibi  f  Hfec  me  suiigerentem  rrequentius  non 
S|iernal  pietts  tua,  aiite  oculos  tuos  habens  Domini  in 
Evaiigelio  terht :  Qui  audit  vof ,  me  andit^  et  qtu  voi 
apermt^  me  ipemit^  et  qui  me  ipernitj  ipernii  eum  qui 
me  mifif.  Mam  et  Apostoliis  concinens  [Grr.,  ac- 
crneiis]  Stlvaiori  nottro,  Ha-  hMpittur:  Qaupropfer 
qme  ha!C  ipemit  non  hominem  eed  Deum  spemii^  |ttfr 
il^fffl  Sitirttont.  sMum  fancliNR  ia  nobie^  Peelus  clc- 
iiieniia  vestrae  Sfcrarium  est  publicac  feliciialis,  ul 
l>er  instanilam  Tetiram ,  quain  *>  velul  vicarium 
prarsldere  jossit  lir  lerris,  evingelicif  aposiotieis- 
que  prme|itl8  ooo  dora  soperbit  resisbiiur,  sed 

«  Ex  Bibl.  Reg.  In  reliquis,  dieaf  Forie»  diciat^  ul 
In    cxcosis. 

PATR6L.   LXXKIT. 


cio,  ut  imtgioeniur  |ift>hno  0  pt|Hi  Feiiee  jodiein' 
postct  i nem ctciter  in  saeraioeMiS',  qom  Aeadiit 
usurpavii,  egisse,  ac  perirtde  eois  meluere,  qui  i:el  in 
aYnsecratlonibus,  td  In  bapiismaie  nrfsterfa  fradiu 
soscepermit,  ne  mia  iieiielcia  divlna  videantur; 
mcminerim  in  hac  qooque  parie  similiter  iraciainm 
pmefalere  superioremy  quia  non  sine  osorpato  oo- 
mine  sacerdutii  a.^jodicaius  bocegit:  io  qoo  virtu- 
tem  snam  obiinentibus  niysteriis,  in  boc  quoqne  aliit 
rca  sibi  |>moiia  non  nocuic.  Nam  ad  illuin  peptfnuii 
quod  luba  D«vidica  caiiifur :  FffrOMlfamfftt  i^ffaf  rmr^ 
fMafiaM  capita  umedearam  taomm^  vrnitem  eapiUi 

^  Cx  Ger.  In  rcliquis,  ^Mffm. 

'26 


7jiI 


COLLECTIO  CANONUM  S.  ISIDORO  IIISPAL.  ASCRIPTA. 


79i 


diiiein  imperilorum,  cimi  si  eiiam  sub  signiflcaiione  A  inrobnoxii,  ac  dcinceps  nibil  quod  coiitra  JiscipHnam 


unttsqiiisqae  aui  nominis  lecum  pariier  relulissei,  et 
aubscriptiones  proprias  fi  atres  singuli  conimodassent, 
dileciionem  tanien  tuain  rei  de  qua  displicet  sumina 
tiingebat,  quia  pro  loco  et  lionore  libi  debito  caeieri 
ssicerdotes  docendi  fuerani,  ntin  sequendi.  (jiide, 
ticutgeneralibus  litieris  indicavi,  Irenirusad  propriam 
reveriatur  Ecclesiamt  et  Barcinonensibus  de  auo 
clero  prolinus  consecretur  antlsies,  cui  tanien  statuia 
caiionum  ei  aposiolica  praecepia  coiicordeiit.  Et  licet 
iii  qui  praeter  noiiiiam  aique  cobsensum  tuae  dilec- 
tionis  ordiiiaii  suni  sacerdotes  ciiin  suis  debuerunt 
audoribus  subiuoveri  ne  quid  tamen  in  lanta  iieces- 
sitate  deceniamus  auslerum,  eos  qiii  episcopi  racli 
sunt  ita  volunins  pennanere,  si  apostolicis  praeceptio- 
iiibus  et  siartuiis  sanciorum  Patruin  iion  rept-rian-  B 


ecclesiasiicatn  ▼eniat,  sicut  liacteuus  factuin  est,  pcr- 
pelretur.  Tu.-e  sollicitudiiiis  est,  fraier  cbarissinie, 
debitam  tibi  auctoritatein  tueri,  etilliciiis  non  soluni- 
nioda  non  prxbere  .assensum,  sed  etiam  cniicia  qua» 
rontra  regulam  lieri  repereris  coercere,  atqne  aiito 
omiiia,  quod  sola  humanitate  deceruimus,  Ireiijeiiiu 
ad  Ecclesiam  suam  redire  competle :  ad  qiiam  sponte 
potlus  reuieare  debebit,  si  sacerdotalicousortio  luts* 
luit  separari.  Nec  unius  Ecclesix  du»  esse  perniittau« 
tur  antistites,  quod  opporluniiis  siib  prasdicti  subdia- 
cotii  lieri  dclcgainus  instaniia,  quem  ciiain  pru  coih 
servandi  Ecclcsii:  disciplina  coinuieare  ad  Itispauiaa 
disposiiionis  noiitra;  fecit  auctori  as.  Deua  te  i.iColu- 
Ufcni  custodiat,  fialer  cliarissiwe. 


LXXVII 

DECRETA  PAPjE  SlMPLICll 
DIRECTA  AD  ZENONEM  HiSPALENSEM  EPiSCOPUM* 
De  commisia  vice  apostolicm  sedis 


lliIectis«inio  fratri  Zenoni  Simplicius. 

Pluriinoruni  relatu  comperimus  dilectionem  tuam 
fervore  Spiritiis  sancti  ita  te  navls  ecclesiasticae  gu- 
liernatorem  existere,  ut  naurragii  deirinienium  Deo 
aoctore  non  fentiat.  Talilms  idcirco  g!oriantea  indi- 
ciJs  congruiim  duciintis  vicaria  sedis  nosrap  te  aucto- 


r^tite  fulciri,  ciijus  yigore munitus apostolicaa  ioslltii- 
tionis  decreta,  vel  sanctorum  terroinos  Patrum  nullo 
iiiodo  iranscendi  pcrinittas ;  qiioniam  digoa  bonoria 
reinuneratione  cumulandus  est,  per  qucm  in  bis  re- 
gionibus  divinus  crescere  innoluit  eultus.  Deus  te  iu- 
Ctilomem  custodiai,  frater  charixsime 


LXXVllI 

EPISTOLA  ACACII  EPISCOPI  CONSTANTINQPOLITANI 

AD  SIMPLICIUM  EPISCOPUM  UUBIS  ROMifi. 

Domiuo  saitcto  Patri  arckiepi&copo  Simplicio  A-  C  Petrua  iioctis  eiistens  fllias  ei  openim  diei  luceu- 

lium  alienus  apparenft,  omnino  tenebras  ad  latroci- 


cacius. 

125  Sollicitudinem  omnium  Ecclesiarom  aecon- 
diiiii  Apoatolum  circumferentea  noa  indesinenter 
hortamini ,  quamvis  sponle  Tigtlantes  ac  pra^cunen- 
les,  et  vos  divinum  aelom  aolito  deinonstralis,  statum 
AIexa!idrin:K  Ecclesi.e  cerUus  requirentes,  ut  pro  pa- 
lernis  canonibus  suscipiatis  labore  piissimo  slillanles 
hudore  pro  his,  fcicut  semper  est  approbatum.  Sed 
Christos  Deus  noster,  qui  diligentihuH  se  in  itonnin 
coopemtur,  noatris  cogitationibus  insidens,  ut  unam 
nobis  iii  bis  mentem  atque  eaindem  pro  gloria  sua 
esse  cognoscens,  omnem  vicloriam  ipae  perfecit, 
cotisortes  nos  cum  tranquillissimo  principe  faciens, 
et  Tiiniitheum  quidem  dccesa^iretn  spirantem  procei- 


niuro  peragendum  i  noisruas  eariitn  cuoperaior  iuvtf- 
niens  media  nocte ,  adhuc  jacente  cadavere  iliins 
qui  paiernnscanones  subverieral  iu^epulto,  subrepsit 
in  sedein,  sicut  ip«e  arbitratus  est,  iino  ei  solu  prae- 
aente  6t  eo  qui  con$(*rs  ipsius  insistebat  Insafitac, 
ita  ut  propler  hoc  m;«joribus  suppltciis  subderelur ; 
nec  quod  sporaliai  eflTecium  e^i.  Sed  ille  quidetn  de 
se  ex  parte  vel  iuiniiiia  judicans  nusquani  peQiiua 
oninino  coinparuit.  Tiinotheua  autem  paternorom 
custda  canonuin,  qui  Davidicae  mausuetudinis  exem- 
plo  sobditur,  et  Jisque  iii  fliiem  paiiens ,  atquc  poie- 
siali  propriae  restiiutus  a  Christu,- propria?  sedis  bo« 
nore  Ixtaiur,  et  spiritiialiuin  filiorum  voces  accipiens 


las  ei  ecclesiaaticaiu  tmnquilliiaiem ,  sicut  apparuil,  D  graiiam curaiionis «x^pectai roultiplicato in se honore 


roNiurl>antem  vitae  sublraiit  humanae,  dicens  ei  : 
Tace  ei  obmufesce.  Pcirum  quoqne,  qui  ab  Alexan- 
dri:i  inorc  siniili  procclla!  sunexeral,  dissipavil,  at- 
i|ue  in  aternam  fogain ,  saiiclo  Spiritu  flanie,  con- 
vertit  uniiin  es  his  qui  oliui  fuerant  et  ante  duiniiaii. 
Sirut  ciiim  iii  nostris  arcliiviis  inTenlnin  esl,  et  de 
veslris  scriniis»  ai  dignamini  requirere^  poieritis 
rgnosccre,  qti»  de  eodeni  subsecuta  ab  Alexandrino 
('p'^C'>j»o  ad  Romain  ad  altcrutrutn  sint  relaln.  Qui 


a  Chrisio  principe  sacerdotum,  propter  quem  et  l<»- 
lerantiae  cnronain  sibimet  religavit.  Altentius  igltur 
oret  veslra  beatitodo  pro  Cbristiautssimo  Itnperatore, 
et  pro  nobis  ipsis ;  nibii  enira  praetermittitor  eonitu 
qiias  ad  custodiam  ecclestasticae  respiciuni  disciplhia?. 
Utiiversam  fraternitatem  quasvobiscutneatinChrisio, 
cgo  ei  qui  mecum  sunt  salutaiuus ;  et  alia  maao  :  In 
Domitio  ora  pro  nobis,  justlssiroe  patcr. 


VJl 


EPISTOLif:  nECHETALeS.  —  FKLICIS  PAPiC. 


Tk 


LXXIX 

EPISTOLA  FKLICIS  AD  EPISCOPOS  PER  SICILIAM. 
fHfeclissimis  fratriUus  universis  episcopis  per  Si-  A  ^L  ^^  preibyleri$  vel  diaconibtti  qui  in  iapsum  hare- 
ciliam  consiiuitis  Felix  in  Domino  saluiem. 


126  Qtiaiilur  in  Africanis  regioiiibus  aslulia  dia- 
boii  sxYierii  in  populuni  Cbrislianum,  aique  in  id 
luulliplici  deceplioiie  proruperil,  uK  non  niodo  vul- 
giis  incautum,  seU  ipsos  quoque  in  morlis  profunda 
deiuersetit  sacerdotcs,  uuilus  non  orbis  ingemuit, 
DMIa  lerra  nescivit.  Unde  in  grandi  inoerore  posiii 
itiiisiinularc  noo  possu  i  us  pereuntium  alqne  a  nobis 
exigendaruni  discriroen  animarain  :  quapropier  com* 
fieiens  atlliiben'da  est  talibus  medela  Tulneribusi,  ne 
iinmatura  cur^indi  facilitas  morlifera  captis  p<'Stc  ni- 
Ifil  prosit,  sed  segnius  irsiciata  pernicies  reaium  non 
It^itimac  curaiioBis  iovolvat  pariler  saucios  et  niC' 
dcules. 


ticorum  $eu  buptiimati  dedernnt, 
Ui  ergo  ab  Ecclesias  summitaiibus  liiclioeinif9,  eos 
quos  epi&copos,  presbyieros,  vel  diacoiios  fuisse 
consliierit,  et  seu  opiantes  fursitan,  seu  coactos  la* 
vacri  illius  onici  saloiarisqne  claroerit  fecisce  j-tctti- 
rani,  et  Cbristumy  quem  non  solum  dono  regenera* 
lioiiis,  veruin  eiiam  gratia  perceptilionorisindueranty 
exiiisse,  com  constet  iiemliieni  ad  secundam  tinc* 
ti«nem  venire  poiuisse,  insi  se  palam  Cbristianutn 
negaverit,  et  professus  fnerii  esse  Paganum  ;  quiKl 
cuin  generaliter  sit  inomnibus  exsecrandom,  multo 
inngis  in  episcopis,  presbyieris  et  diaconibus  audito 
faltein  dictuque  probatur  borrendum :  sed  quia  idrin 
Dominus  aique  Salvator  clemenlissimus  est,  et  ne- 


L  De  hi$  qm  rebaptitati  dolnerunf,  et  po$tea  peenitere  ^  »»'"«'"  vult|.erirc,  osqiie  adeiitus  l^Tfuidiem  cuiu 


nfluerunt. 

fmprimis  itaqne  venienlis  ad  vos  et  remediom 
fiostulantis  sollicite  discuiienda  e>t  irofessio  ct  per- 
84Hia  decepii,  ut  medela  possit  congruens  exbiberi, 
et  qui  saiisfaciurus  Deo  ler  poKniteniiaiu  rcbapiiia- 
luin  se  legiiiroe  doluerii,  utruin  ad  boc  facinus  coii- 
«tirreril  an  impulsos  acccsserit,  requiratur,  sciens 
qnod  se  decipiat  ipse  qui  falllt,  nih  Ique  per  iios- 
traiii  fjciliiatein  iribunalis  Cxcelsi  judiiio  derogari, 
cui  il!a  sunt  rata,  quae  pia,  qii»  vera,  qux  jusia 
biint ;  ei  aliter  necessitatis,  aliter  iractanda  est  ratio 
volontatis.  Deterior  est  autcm  causa  illiiis,  qui  forte 
pretio  solliciiatus  est,  ot  perirel.  Nibil  eoiin  inten- 
tatoiD  reliqoit  iuiniicus,  col  ne  de  sua  liceat  gaodere 


ptcniieiiiia,  si  resipisciini,  jacere  conveniet :  nec  ora- 
lioni  iion  inodo  Odeliuin,  scd  nec  caiecbuinenoroin 
quidein  omnimodis  inleresse,  quibus  comniiinio 
la  ca  in  luorte  redhibeiida  est.  Qiiain  rem  diligeiitius 
oxplorare  vel  facere  probaiissimi  sacerdotis  cura  de- 
bebii. 

III.  De  hi$  qui  $e  rebaptitandoe  impie  dedemnt. 

De  clericis  aulem  ei  inonachis  vel  puellis  Dei  ant 
Fxcularibus  servari  prascipiiiius  htinc  lenorem,  quem 
Mcsna  syuodus  circa  eos  qui  lapsi  sunt  vel  ruerunt 
servandum  esse  consiltoit :  ot  seilicet  qni  noUa  iie- 
cessitaie,  oollos  rei  timore  aique  periculo,  se,  ot  re- 
bapiizarentur  impie  dederuiii,  si  tainen  eos  ex  corde 
poeniteat,  iribus  annis  inier  audientes  siiit;  septein 


ciptura,   soccurrendum  est  irrelitis,  et  conterendiis  ^  auiem  annis  sobjaceant  inter  pceniientes,  inanibus 


est  venanlis  laqueus,  ot  infocalom  lameniationibus 
lapsum  tam  justiliae  moderatione  qoam  componctione 
pietatis  ad  aolam  qoam  reliqueiat  sii  regressus.  Nec 
|uideat  forsiian  aut  pigeat  indiciis  jpjuniorum  gemi- 
tuuinque  teinporibus  obedire,  aut  aliis  oliservanlias 
salobrioris  oblemperare  prxccpiis,  quiabomilibus 
«laior  gratia,  non  superbis.  Sit  ergo  ruina  sua  pro- 
liiratiis  si  qnis  in  Chrisio  lieri  quxrit  erecius,  et  per 
cliS|iOjilionis  nostrae  ininisteriuiii,  quod  vestramse- 
qui  convenit  chariiateui  nec  alicui  fas  est  velle  vei 
posse  transcendere,  causas  ejus  qui  conira  apostoli- 
cam  doclrinam  ad  iieraiionem  se  baptismi  dedi^  vel 
ejus  qul  aliquibus  argumentis  excusandum  callide 
l»roprium  putaverit  esse  consensom,  sacerdotali  vi- 


sacerdoiom,  doobos  etiam  oblationcs  modis  oninibus 

non  sinantur  olTerre,  sed  lantummodo  popularibus  in 

oratione  socientur  nec  confundantur  Deo  colla  sub- 

niiitere.  Qtiod  si,  ulpote  mortales  sint,  inira  meias 

pnescripti  temporis  coeperit  vibe  flnis  urgere,  subve- 

nieiidum  esi  imploranii,  et  seu  ab  episcopo  qui  pos- 

nitentiam  dederit,  seu  ab  illo  qui  lamen  daiam  esse 

probaverii,   aut    similiter  a    presbytero  vi:iiicuiD 

abennii  de  saecolo  non  negeiur. 

IV.   De  hi$  qui  per  ignorantiam  astatie  rebaplizati 

$unt, 

Pueris  autom  qnibus  quod  adhuc  impubcres  snnt 

a  piieriiaie  vocabulum  est,  seu  clericis,  sive  laicis, 

aut  etiam  similibus  puellis,  quibus  ignoraiitia  sufTra- 


gore,  et  buinanilaie  traciemtis,  ut  in  eis  (ides  qu«  ^  gaiur  aeialis,  aliquandiu  sub  manus  iniposiiione  de^ 


uisi  est  una  jam  nulla  esi,  adjuiorlo  Domini  judicis 
ail  salulem  sine  nosirae  properationis  offensione  re- 
fKiretur.  Quia  cum  peccaioris  a  nobis  satisfactio  pro- 
trahitur,  non  prxier  nostram  laudem  aique  laeiitiain 
nieiis  ejus  ad  veniam  purg.uior  invenitur.  Ei  idi>o 
Dieininertiis  banc  super  bis  nos  babere  senUmiiain, 
ut  servaia  discreiione  peccantium  iiou  eadeni  cuiicii 
iiui  lapsi  sunt  lance  pcnscniur,  quoniam  niajoris 
casligaitonis  esi  exigendus  usiira  CQi  domus  D^.Trni 
commissa  fuerit  disciplina. 


tcniis  reddenda  communio  est  :  nec  eoruin  cxs{.ie«> 
ctanda  poenitentia  quos  excipit  a  coeccliione  consura. 
Qiiod  est  a  nobis  provide  constitutuni,  ne  bi  quibus 
in  lerreni  labecontagii  plusminuive  reslaiad  viiani, 
diiin  adliuc  in  poenilcntia  sunt,  poeniionda  forie  cotii- 
niiiiant.  Quod  si  forte  anie  iirxfiiiitiim  poeniteutige 
leiupus  dcspecius  a  niedicis,  aut  evidontibus  mortit 
prorsus  indiciis  recepla  quijqtiam  cominunioiiis  gra« 
lia  convatescit,  scrvemns  in  eo  qtiod  Nicxni  cano- 
nci  ordinarunt,  ut  habealur  inter  illos  qui  in  ora- 


Ta  COLLECTSe  ClNO>»«nii  8.  ISIDQRO  HISPAL.  ASGRIPTA.  79C 

lione  8ola  coinmunicaiit,  donec  impleatur  spaiiiim  AcepU,  quoniain  dn  sno  ordine  et  communlone  vMc- 


temporis  eidem  praestitutum.  Nec  catecliumenos  no- 
stros,  qui  8ub  tali  proTessione  baptizaii  sunl,  prae- 
terimus,  quia  non  est  causa  dissimitis,  sicul  iideui 
Mucti  canones  or^inarunt,  ejus  qui  quolibet  modo 
ClAflatum.quem  semei  confessusest,  adjurarit.  Tribus 
aiinis  inleraudienlessini,etpostea  cumcaiecliunienis 
liermiitaotur  orare  per  manas  impositionem  com- 
iiiuoioois  caibolicae  gratiam  percepiuri,  exceptis  sane 
lanlummodo  episcopis,  presbyleris  et  diacooibusy 
quos  solo  mortis  8u»  tempore  reconciliandos  esse 
Jam  diximos.  Caeteros,  id  est,  seu  clericos,  sive  mo* 
uachos,  seu  iaicos  sexus  utriusque  personas  ,  quo$ 
viiileniia  et  pericuiis  coaclos  itcrationem  bapiisma- 
tis  subiisse  constilerit  •,  vel  qui  aiiquo  comniento 


bitur  ferre  judicium  qiiisquis  Imc  voluerit  aiitistiiuin 

vel  qui  non  removeril  eum  quem  ex  bis  ad  minisie- 

riuin  clericale  obrepsisse  cogtioverit 

Vi«  De  ji<BnUeniibu8  ui  ab  alm  ejnicoDtt  non  Mtci^ 

pianlur, 

Curandum  vero  maxime  et  omni  cauiela  esi  provi- 

denJum,  ne  quis  fratrum  coepiscoporuinque  noslro- 

rum,  eliam  presbyterorum  in  alieriiis  civitaie  vol 

dioecesi  poenitentem,  vel  sub  manu  posiium  sacer* 

dotis,  aut  eum  qui  reconciliatum  se  d-xerir,  sine  epi- 

scopi  vel  presbyteri  tesiimonio  ei  liiieris,  aiitin  pa- 

rochia  presbyteri ,  ant  episcitpi  civiiate  suscipiaf. 

Quod  si  aliqua  dissimulntione  neKligiior,  culpa  langit 

eliam  clericos,  qui  locis  in  quibiis  hoc  miuMS  cora- 


Liiius  se  facinoris  piaculo  dixeril  non  teneri,  ^ia  B  lum  fuerit  commorantur.  Ilis  iMqiie  rlie  dispositis 


poeniteutiam  per  irieonium  durare  decernimus,  et 

per  mauus  imposilionem  ad  socielatem  recipi  sacra- 

menti. 

V*  De  iUii  qui  ab  luereUdt  baptizali  'aut  rebapttzati 
iunlf  ut  aa  eccletianieam  militiam  non  pertingant, 

Ulo  per  omnia  custod  lo,   ne  bi  unquam  qui  in 

C|ualibet  aetate  alibi  quain  in  Ecclesia  caiholica  aut 

baptizaii  aut  rebaplizaii  sunt,  ad  ecclesiasllcam  mi- 

litiain  prorsus  permittantur  accedere.  Quibus  saiis 

esse  del>ei,  quod  in  catholicorura   nuinero  sunt  re* 

.   *  £k  reliqiiis,  pra:ter  Alv.,  iu  quo  contigerit. 


et  ad  Ecclesiarum  veslrarum  notitiain  vestra  delibe- 
ratione  perlatis,  parere  vos  convenii,  quibus  licet  ad 
animarum  reparationem  nihil  deesse  videatur,  tamen 
si  ciii  novi  aliquid  et  quod  prxterire  nos  pniuii  fue- 
rit  revelaium,  secundum  beatum  Pauluin  aposio- 
lum  ,  tacenle  priore,  fidenler  insinuet,  128  ^"i^ 
Spiritus  sanctus  ubi  vull  inspirat,  maxime  cun 
sua  traclatur;  nec  nos  pigebit  audire,  et  si  qiia*  sunl 
omissa  non  arroganter  abnuere,  sed  ralionabtliier 
ordiiiare.  Deus  vos  custodiat,  ^  dilcctissimi  fraires. 

b  Uibl.  Reg.,  vot  incolumet  cuttodiat. 


LXXX 

EMSTOLA  EJU8DEH  FELIGIS  AD  ACACIDM  GONSTANTINOPOLITANDM  EPISCOPDM. 

De  damnatione  ejus  quod  hoerehcis  ausus  exttUit  communicare 
Felix  episcopus  sanctie  Ecclesiae  caibolicae  urbis  G  orthodoxos  nunc  Conslantinopolim  venienies  deie- 


nomtt  Acacio. 

Muluirum  traosgressionura  reperiris  obnoxius»  et 
lii  venerabilis  concilii  Nicaeni  contumclia  saepe  ver- 
saius  alienaruin  tibi  provinciarum  jura  teinerarie 
vindicasti.  Hasreticos  et  pervasores,  atque  ab  bic- 
reticis  ordinatos ,  et  quos  Ipse  damnaveras  atque  ab 
apostolica  instilisti  sede  damnari ,  non  modo  domo 
tua  recipieodos  putasti,  verum  etiam  Ecclesiis  aliis, 
qiiod  oec  de  calliolicis  fieri  poierat,  praesidere  fe- 
ctsti,  aut  etiam  boooribus  quos  oon  merebaotur 
auxisli.  Testaiur  boc  Joaones  quem  a  catholicis 
Apameae  ooo  receptom,  piilsumque  de  Antiocbia 
Tyriis  praefecisti :  et  Humerius  tunc  de  diaconio  de- 
jectus,  atque  Ghristiani  nominis  appellatioue  priva- 


garis  affligere,  et  apocrisiarios  ipsius  coufovere,  aique 
anaihemuiizaniem  eumdem  Peirum  ChalcedonensU 
decreta  conciIii,et  violanlem  sanctae  memori.'e  Timo- 
thci  sepuUuram,  sicut  ad  nos  cerllores  nunc  quoque 
nuntii  detulerunl,  per  Mesebum  et  Vitalem  crediJe- 
ris  excusandum  :  nec  cum  laudare  desijieres,  et 
multls  efferre  pracconiis,  ila  ut  damnationero  ipsius 
quam  anie  retuleras  veram  non  fuisse  juctares.  Tan- 
lum  autem  perseveras  in  liominis  defeo.sione  per- 
versi,  ut  quosdam  episcopos ,  nunc  v)sro  honore  ei 
cominunione  privalos,  Vitalem  aique  Hesenum,  quos 
ad  ejus  expulsionem  specialiter  miserainus,  sublatis 
chaftis  custodiae  passus  fueris  manclpari,  et  ad  pro- 
cessionem  qu3C  tibi  cum  liaereticis  babetur,  eiindc 


lus,  a  te  etiam  io  presbyteril  provectus  olYicium.  Et  D  productos,  sicut  eorum  professionibus  patefactum 


quasi  haec  libi  ninora  viderentor,  io  ipsam  doctrio» 
apostolicae  veriiatem  ausus  tuos  et  superbiam  leteo- 
disli,  ui  Pelrus,  quem  damnatum  a  sancis  memoriae 
decessore  meo  ipse  retuleras,  sicut  testantur  annexa, 
beati  evaogelislae  sedeoH  connlvimie  te»  rursus  in- 
Taderei,  pt  fugatis  orthodoxis  episcopis  et  dericis 
aui  procui  dubio  similes  ordinaret ,  pulsoque  eo ,  qiii 
iilic  fuerat  regulariler  consiitutus,  captivam  teneret 
Ecclesiam.  Cujus  libi  adeo  grala  persona  esi,  et  mi- 
nisiri  ejus  acccpti,  ut  episcopos  et  clcricos  plurimos 


est,  ad  haerelicorum  tuamque  communionem,  con- 
tempta,  qux  vel  gentium  jure  servari  debuii,  lega> 
tione,  pertrahere  praemiisque  corrumpere,  et  in  lae- 
sionem  beati  Petri  apostoli  a  cujus  sede  profecti  fue- 
rant  non  solum  inefOcaccs  rcdire  feceras ,  sed  eiiaim 
iinpiignatores  omiiium  quae  fuerant  roandata  oion- 
strares.  lii  quorum  deceplionem  tuain  nequitiam 
prodidisii,  et  ad  lihelluin  frairis  et  coepi8co|ii  iQci 
Joannis,  qui  te  gravissimis  objectionibus  impeiivit« 
ifl  apostolica  sede  secuodum  canones  rcspondere 


797  £4>iSTOLiG  DECRETALES.  —  GELASII  PAPiE.  79S 

129  <iiiWJens  objeeu  firmasU.  Feliceui  quoque  de-  A  a  le  fuerat  judicaius?  Habe  ergo  cum  liis  qoos  libeu- 


leu»orein  fidelissiiuum  nobis,  necessiiate  faciente  se 
rius  subseeuium,  indignum  tu'8  oculis  ceit»uisli.  Eos 
quoque  tecmn  litteris  communicare  tc$taiu$  est  quos 
eonstal  baerelicos.  Quid  euim  suiitaiind  qui  post 
obitum  saocue  roemori»  Timothxi  ad  Ecclesiain  sub 
Peiro  redeunt,  vel  qui  se  ex  cailiolicis  eidem  tradi- 
deruut,  nisi  quod  Petrus  ab  universaii  ficclesia  atqu^ 


ter  ainplecteris  portionem  ^z  seutentia  pr^pseuii» 
quam  per  tuum  libi  dixerimus  Ecelesias  deruusorem  : 
saeerdpiali  honoreet  eoaiffluiHOue  caib(>lica«  nfenoii 
etiaiu  a  fidelium  numero  8egregi«tus,subiatuiu  libi  no- 
Men  et  munus  miuisterii  sacerdolalis  aguosce,  8aiicti 
Spirit^s  judicio  ei  aposiQJica  per  nos  aucioiitaledam- 
natus,  nec  unquam  anatheinalis  vinculis  ezuendus. 


LXXXI 

£PISTOLA  FELICIS  PAP-fi  AD  ZBNONEM  EPISCOPDM 

Dilectlssiioo  fratri  Zenoni  Fclix. 

Filius  uosier  virclarissimusTerenlianus^i^m.,  E$e. 
5,  Terentiu^]  ad  Italiam  dudum  venicns  dilectionis 
luae  singularis  exstltit  praedicator,  talemque  te  esse 


ergo  sanctis  operibus  ex  omni  parte  praeditam  fra- 
ternitatem  tuam  vir  praefatus  asiruxerit,  inuhumque 
Aduciae  de  tua  benevoleuiia  jam  teneret,  aequum  ta- 
men  est,  ut  quod  desideravit  maguopere  consequa- 


Yulgavit,  qui  ita  Cbrisll  gratia  rcdondaris,  ut  Inter     tur  :  quateims  qiii  luis  olim  gratus  est  animis  con- 


niuiidi  lurbines  gubernator  Ecelesi»  pnccipuus  ap- 
IMireres.  Quapropier,  frater  charissime,  cum  ad  pro- 
vlnciam  commearet  seduleque  deposceret  nosiras  ad 
dilectiouem  luam  litleras  destinari,  gralanterannui- 
nftts ;  quia  et  dignum  Deo  sermone  complecti  cupe« 
remos  antistitem,  et  per  eum  maxime  vellemus  id 
lieri,  cujus  nobis  fuer^l  landibus  iijtimaius.  Quamvis 

■  JSm.,  Zenonem  Hispalensem  episeopum. 


templaiione  nostri  reddaiur  accepiior,  simulque  ma« 
terna  et  sacerdotali  consolaiiuiie  foveatur,  peiegri* 
natiooisqiie  praesidjum  pasiorali  pietate  reperiat, 
cujus  procul  dubio  et  probetur  diguiiatis  aifectu  non 
parvi  apud  siiiceritatem  luain  uostrum,  quo  niuiium 
saluiaris,  valulsse  colloquium.  Deus  le  iiicoluuiem 
cusiodiai,  frater  cbarissime* 


LXXXII 

DECRETUM  GENERALE  PAPJS  GELASII 

Dilectissimis  fratribns  universis  episcopis  per  Lu-  Q  II.  Ul  uLi  nulla  perurget  neceuUas,  constUuta  Patrum 
€Sini.iiii.  Uritios  *  et  Siciliam  consiituiis  Gelasius. 


2^30  L  De  instHutis  eeciesiastiets  moderamine  pro 
temporis  qualitate  dispositis. 

Nccessaria  rcruin  disposiiione  conslringimur  et 
apostolicae  sedis  moderamine  convenimur  sic  cano- 
num  paternoruni  decreta  librare,  et  relro  praesulom 
decessorumque  nosirorum  praecepia  metiri,  lit  qus 
praesenlium  necessilas  lemporum  resiaurandis  Eccle- 
siis  relaxauda  deposcit ,  adbibiia  consideraiione 
dlligenti»  quantum  poiest  fleri,  lemperemus  :  qup 
nec  io  toluin  formam  veterum  videamur  excedere 
regularum,  ei  reparandis  militiae  clericaiis  ofGciis, 
fjuae  per  diversas  Italiae  parles  iia  belli  famisque 
coiisumpsil  incursio,  ul   in  multis  Ecclesiis,  sical 


inviolata  serventur, 

Priscis  igitur  pro  sua  revereniia  manentibus  con- 
stitutls  quae  ubi  nulla  vel  rerum  vel  temporum  per- 
urget  angustia,  reguUriter  convenit  custodiri,  qua- 
teiius  ecclesiis  quae  vel  cunctis  sunt  privatae  minis- 
trisy  vel  sufficientibus  usque  adeo  spoliatae  serviiiis, 
ul  plebibus  ad  se  periiiieniibus  divina  muniTa 
supplere  non  valeant,  tam  instituendi,  qiiam  provi- 
dendi  clericalis  obsequii  sic  spatia  dispensanda 
concedimus. 
III.  l]t  cum  defuerint  elerici^  de  monaehis  eligantur. 

Ul  si  quis  etlam  de  religioso  pro|)osilo  el  diseipli- 
nis  monaslerialibus  eruditus  ad  clericale  munus 
accedil,  imprimis  ejus  vita  pra*teritis  acta  teiuporibus 


frairts  el  eoepiscopi  nostri  Joannis  Kavennensis  Bc-  D  ifiqui|*aiur :  si  nullo  gravi  facinore  probatur  intectus : 

clesi»  sacerdolis  freqaenti  relatioiie  comperimus, 

usquequaque  deflciente  servltio    miiiistrorum,  nisi 

reniiltendo  paulisper    ecclesiasticis   promotionibus 

anliquiins  intervalla  praefixa  remancant.  sine  quibus 

adminislrari  nequeanl  sacris  ordinibos  Ecclei»iae  fun- 

ditos  deslilutae,  atque  in  plurlmis  locis  per  inopiam 

coinpeienlis  attxilil  salutare  subsidium  reiiimenda- 

rutn  desil  animarum  :  nosque  magno  reatu,  si  tanlo 

eoarciante  perici.lo  non  aliquatenus  consulamur, 

Innexi. 


si  ^ecundam  non  babuii  foriasse  uxorem,  nec  a 
mariio  reliclam  sortitiis  osiendiiur  :  si  pmuitentiam 
publicam  forlasse  non  gessit :  si  nulla  curporis  parie 
viMatus  apparel :  si  servili  aul  originari»  qod  esl 
conditioni  obnoxius  :  si  curiae  etiam  probatur  nexi« 
bus  absolutus  :  si  assecuius  esi  liiteras,  sioe  quibus 
foita^sis  nec  osiiariuro  possit  implere  :  ul  si  bis 
omnibus  quae  sunl  praedlcaia  ^,  rulciiar,  eonlinuo 
lector  vel  iioiarius,  aiit  certe  defensor  cfTeclus  posl 
ires  nienses  existat  acolytbus,  maxlme  si  huic  aeias 


iM, 


Ex  Ger.  In  reliquis,  B.ities ;  recte  lamcn)  Bru-         f*  JEm,^  Urg.,  Gcr.  prffdicta. 


799  COLLECTIO  CANONCM  S.  ISIDORO  IIISPAL.  ASCRlPTA.  8\y\3 

eiiam  suffrflgatur  :  sexlo  mense  snlnliaconi  nomen  A  praeflgant,  nec  illaiionibns  quibuslibet  impositB 

iceipiat :  ac,  si  modestas  convcrsationis  honesiaeqoe 

voiuntaiis  existit,  nono  mense  diaconua,  compleio* 

•:|ne  anno  sit  presbyier.   Cui  tamen  qtiod  annorum 

fuerint  inierslitia  collatura,  sancti  propositi   sponte 

ftuscepia  docetiir  praesiitisse  devotio. 

IV*  Ut  udelaleU  eliganturad  clerum,   quantum  r<m- 

porii  observetWm 

Si  vero  de  laicis  quispiam  erclesiasiicis  est  aggre- 

gaiidus  ofliciis,  tanto  soilicilius  in  singulis  quae  supe- 

rius  comprebensa  sunt  hujusmodi  decet  exaniinare 

|iersonani,  quanlum  inler  mundaoain  religiosamque 

viiam  conslai  esse  discriminis.   Quia  utique  conve- 

nieniia  Ecclesi»  ministeria  reparanda   sunt ,    non 

inconvenienlibos  meritis  ingerenda  :  tanfoqiie  magis 

quodsacris  apiiim  potesi  esse  seriiiiis,  in  eornm  B Ti^r;;  j^^^.p^^^^^ 


gitare  cupiant  renascentes;  quoniam  quod  gralis^ae- 
cepiinus  gratis  dare  mandamur.  El  iJeo  nihll  a  prac- 
dictis  prorsus  exigere  fnoliaotur,  quo  vel  paupertaie 
cogenie  deierriii  vel  indignatione  nfTocaii  redem- 
ptionis  fiiaB  causas  adire  despiciant :  eertuin  haben- 
te5,  quod  qui  profiibtta  deprehensi  fuenui  admisisse 
▼el  commissa  non  potius  sua  sponie  eorrexerini,  |ie- 
riculum  snhituri  proprii  sint  boiioris 

VIII.  De  presbyterii^  ui  mhil  euper  epiecopoi 

praanmant, 

Nec  miniis  eiiam  presbyteros  ulira  sunm  modnm 

tendere  prohibemns,  nec  episcopali  fasiigio  debiu 

sibimei  audacler  assumere  :  non  conficiendi  cbri- 

smatis,  non   consigiiaiionis  pontificalis  adhlbeiidae 


qiKi^rendum  est  instiiutis,  quantum  dc  tempore,  quo 
fueraiit  hxc  asscqucnda,  dccerpilur :  nt  morum  ha- 
bere  doceatur  hoc  probilas  quud  prolixior  consoetu- 
do  noii  conlnlii ;  ne  per  occ»sionem  supplend»  pe- 
Duriae  131  clericalis  vilia  potins  divinis  cultibus 
intulisse,  non  legitlmac  ramiliae  computemnr  procu- 
rasse  compendia  :  quorum  promolionibus  super  arinl 
tnetas  sex  menses  nthilominus  subrogamos,  quonlam, 
sicul  dicium  est,  distare  convenii  inier  persoiiain 
divino  cultui  deditam  et  de  laicorum  conversatione 
venientem  ;  quae  tameii  eaienus  indulgenda  credidi- 
mns,  nt  illis  ecclesiis,  quibus  inresialione  bellorum 
vel  nu  la  penilus  vel  exigua  remanserunl  ministeria, 


anlisliie,  nisi  forUisse  jubeaiilur,  vel  oraiionis  vel 
aclionis  sacrae  suppetere  sibi  prssumani  esse  liceii- 
liam :  neque  sub  ejus  aspeciu,  nisi  jubeaniur,  aat 
scdere  prxsumani  aui  veiierabilia  tractare  injsierta. 
Nec  sibi  meminerlnl  ulla  ralione  concedi  sine  i^ommo 
poniiflce  subdiaconnni,  vel  acolylbum  jns  babere 
faciendi :  nec  prorsus  addubitent,  si  quidquam  ad 
epscopale  ministcriuiii  spcciatiter  pertinens  s»o 
motu  putavcriiii  exsequendum,  conliDiio  se  presby- 
terii  dignitale  el  sacra  communione  prlvari.  Qiiod 
fieri  iieces<ie  est  censeamus,  si  eomm  prapsule  de- 
ferente  hnjusmodl  fuerit  praevaricaiio  comprobaia, 
nec  ipso  eorum  episcopo  a  culpa  conniveniiae  et  ul- 


rcnoventur  :  quaienus  bis,  Deo  propitio,  resiitutis,      ,.  ^^  _  ^  ,  .  .        ,      .     #    .    .        j.   . 

.    .     .  ;        ...  .       *^  .:      '    ^  '  p  iione  vacaluro,  si  iromoderata  facientem  dissimv- 

tn  ecclesiaslicis  gradibus  subrogandis  canonum  pa-  ^  i^^f^^u  vindicare 
ternorum  velus  furma  servetur,  nec  conlra  eos  ulla 


raiione  praevaleat,  quod  pro  accidenils  defeetus  re- 

medio  providetur,  non  adversus  scita  majorum  nova 

lege  proronilur  :  CTieris  Ecclesiis  ab  hac  occasione 

cessaniibus,  quas  iion  siinili  clade  vastaias  prisiinam 

faciendis  ordinaiioiiibus  convenit  tenere  senlentiam : 

quo  roagis  hac  opportuniiate  commoli  observanliam 

venerandorum  canonum  propensius  delegamus,  sln- 

guloriim  graduum  conscicnlias  admonentes,  ne  In 

iilicitos  prorumpere  moliantur  excessus, 

V.  De  digamii  aliitqve  penonii  qme.ad  nmiiterium 
elericatui  nmtlatenui  appticantur. 

Nec  fas  esse  confldal  qoisque  pontiflcum  blgamos. 


\X.  Vt  diaeoni  meniuram  pronrtam  Juxln  Patntm 

decreta  euitodiant, 

niaconos  qooque  propriam  constituimns  observare 
mensuram,  nec  nltra  tenorem  patprnis  eanonibns 
depuiaium  quidplam  tentare  permitiimus  :  nibil  eo- 
rnm  suo  minislerio  penitu&,app1icare,  quae  primis 
ordinibus  pr^^prie  decrevit  aniiquitas.  Absqoe  epi- 
sropo  vel  presbytero  baptizare  non  audeaut.  uisi 
praediclis  forlassis  officiis  bmgius  constiinlis  neces- 
silns  exirema  compellai ;  qnod  et  laicis  Cbrlstianis 
facere  plcriiinque  conceditur. 
X.  Quod  diaconi  in  preebyterio  rnidere  fion  pouinU 

llos  non  in  prosbyterio  residere  cum  divina  celC' 


•nt  conjugi>  sorUenu»  ab  aliU  derelicia.  dve  quos-     b„„,„^  ,.g,  ecdesias.icus  hal.eiur  quicunqae  iracu- 
libet  posi  pcenilentiam  tel  sine  liileris,  wl  corpore  "  „„,  g^^^j  ^^.^^  prarogaiionem  sub  conspecia 


viiiatos  vel  conditionarios,  aut  curie  publicarumqoe 

rerum  nexibus  implicatos,  aol  passlm  nulla  temporis 

eongruenlis  exspectatione  dlscussos,  divinis  servilo- 

roB  applicare  mysteriis  :  neque  pro  sno  libiln  jura 

siudeanl  aliena  pervadere  absque  sedis  apostolieae 

jnsta  disposiilone  mandante. 

VI.  Vt  iine  prmeptione  epiicopi  nowB  baiiHecB  non 

dedicantur. 

Raailieas  noviier  institutas,  non  peiitis  ex  roore 

pracceptionibus,  dedicare  nemo  audeat.  Non  ambianl 

sibimet  episcopi  vindicare  clericos  poiesiaiis  alienae. 

VII.  Ot  nulla  pretia  de  baptizandii  consi^nan- 
diique  fidelibui  exigantur.  . 

Baptiundis  consignandisque  fldclibus  pretia  nulla 


ponliliris  seq   presbyleri,   nisi   bis  absentibus,  jus 
non  haheant  exercendi. 

132  ^'«  Qf^od  apottottca  udet  patemoi  canonet  pts 
itudio  devoteque  cuHodiat, 

Cum  enim  decreta  venerabilium  sanctionum  noi 
quoque  magn(>pere  cuslodire  nitamur,  ae  sine  eo- 
rum  dispendio  etiam  illa,  qoae  pro  alicujus  uiilitaiis 
foriasse  compendio  videanlnr  laxanda,  credamus; 
cumque  nohis  conlra  salutarium  revetentiani  r<*g*'* 
larum  cupiamns  temere  nibil  licere;  el  cuin  sedes 
apostolica  super  his  omnibus,  fjvente  Domino,  qos 
paternis  canonibiis  sunl  proefixa  p.io  devotoque  sin- 
deal  ten^^rc  proj  osito  :  salis  iudignum  esl  quttnqnaui 


«01  EPISTOLiE  DECRFJALES.  '^  GELASIl  PAP.E.  801 

vel  poiuilieum,   vel  ordinum  Bnb8equenl'um   hanc  A  ftchalibus],  aui  \n  aposiolornm  uatalibus  sacrum  mi* 


obserTanliam  reruiare,quam  beaii  Petri  sedem  et 
sequi  videateidocere;  saiisque  conveniens  est  ul 
totiim  corpus  Ecclesi»  in  bac  sibimet  f^bservatione 
ffmcordet,  quam  iliic  vigere  conspiciat,  nbi  Dominus 
Rcclestje  lotiusposuit  principatum  dicente  SeriptHm : 
Ordinafe  in  me  charitaiem ;  et  iteni  :  Omma  eum  or^ 
dfit  fiant  ;  at(|tie  iteruni  Psalmista  pra^dicnnto  : 
Circumdate  &'teR,  et  complectimini  eam^  narrate  in 
iHrribns  fju9,  ponite  corda  veslra  in  virtule  ejus,  et 
distribuite  §radus  eju$,  ut  enarretis  in  progenie  atlera  : 
quoniam  hie  est  beus  noster  in  wternum,  et  ipse  reget 
nos  in  sacula.  Ilic  procul  dubio  qui  in  ecciesiasiica- 
rnm  narraiur  altiliidine  diguitatum,  cl  in  cujus  vir* 
tule  bonis  opcribus  corda  ponenda  sutit,  gradibiis 


nime  velamen  imponanr,  nisi  forsitan,  sicut  de  ba- 
piismate  dlctum  est,  gravi  languore  corrcptis,  n^ 
sine  lioc  rounere  de  saecuio  excant,  implorantibu^ 
non  negetiir. 

»  XV*  1^1  mdna  non  velentur, 
Vidiias  aiiicm  velare  pontificum  iiullus  atteniei, 
qooniam  quoJ  nec  auctoritas  dtvina  delegat  nec  c». 
noiiuin  forma prapsiitnit non  estpenitususurpandum, 
eisqoe  sic  ecclo^iasticn  sunt  conferenda  praesuUa,  ui 
nibil  committatur  illicitum. 

XVI.  IJi  servi  sub  obientu  religioms  non  recipiantur 

in  clero  vel  in  monasteriis» 
Generalis  eiiam  qnerel.c  vitanda  prssumptio  est, 
qua  propemodum  causantur  universi,  passiin  servos 


uiique  distributis,  cunctis  Deus  nosier  et  rector  po-  B  ^ut  originarios,   dominorum   133  jura  posseasio- 

^..i:.  ^_^^:>^^j. .     ^•^f..>       •  ■•  ...  nilfnniiA  rntfianlna     anK    «aI:  >:»*«...    ^^ .•       •_      . 


piilis  prxdicandus  est  ClirisiiMnis  :  ubi  nemo  sibi- 
niet  aliquid  aestimet  imniinutum,  cuin  ct  de  uniuscti- 
jusque  gradus  perfeclione  iiibil  depprit,  et  conve- 
nienter  reiliiendo  quod  coelesti  diopensatione  colla- 
tum  est,  pariter  nobis  et  cognoscibileiii  Deuin  fieri 
el  tribnit  esse  rertorem.  Nam  eisi  quid  indulgciiir 
de  temporum  quanliiate,  moribus  aggregata  sire- 
nnilate  pensatur,  si  vitac  jain  proposilo  contineiur, 
quod  protelata  fuerat  astate  curandiim ,  duinniodo 
illa  nttllatciius  dissimulaia  subrepain,  quuruin  quod- 
libet  si  inesse  claiuerit,  nierito  clericalibus  infulis 
reprobabilein  convincat  esse  persoiiam.  Et  si  illa 
nennunqiiam  sinenda  sunt  quac,  si  caeterorum  coii- 
siet  iutegriias,  sola  nocere  non  valeaiit ;  illa  tamcn 


numque  fugientes,  sub  religiosae  conversaiionis  ob- 
tentu  vel  ad  monasteria  «ese  conferre,  vel  ad  eccle- 
siasticum  famulatum,  conuiveutibus  quoque  praesa* 
iibus,  indifferenier  admitti.  Qu»  modis  omnibus  est 
amovenda  pernicits,  ne  per  Cbristiaol  nominis  iiistj* 
tuiuui  aui  aliena  pervadi,  aut  publir^  videatur  disci- 
pliiia  subverti ,  praecipue  cuin  ncc  ipsani  ministerii 
clericalis  hac  obligatione  fuscari  conveniat  dignita- 
tein,  cogaturque  pro  statu  militantium  sibi  condi- 
tioiieque  jurgari,  aui  videri,  quod  absit,  obnoiia. 
Quibus  s:  Uiciu  competeitter  iriterdictioneprohibiiis» 
quisquis  episcopus,  pre&byieret  dlaconus,  vel  corum 
qui  inonahteriis  prxesse  noscuntur,  bujusmodi  per- 
sooas  apud  se  teneutes,  non  reslituendas  paironis. 


aunt  uiagiiopere  praBcavenda  quse  recipi  sine  mani-  ^  •"^  deiuceps  vel  ecclesiasttcaB  servituli  vel  religiosis 


festa  decoloratione  non  possiint.  Ac  si  ea  ipsa  qtiac 

nullo  detrimento  aliquoties  indulgenda  creduntur, 

vei  remm  lemporumque  cogit  intuitus,  vel  accele- 

ratae  provlsionis  respeclus  excujiat,  quanto  magis  illa 

nullatenus  mutilanda  sunt,  quae  nec  ulla  necessiias, 

nec  ecclesiastica  prorsus  extorquet  utilitas? 

XII.  Vt  prceter  pasehale  tempus,  vel  Pentecosten 

nmo  baptizare  prtBsumat^  nisi  eos  tantumy  quos 

(Bgritudo  extrema  compulerit, 

Baptixandi  sibi  quisquam  passim  quocunque  tem- 
pore  nullam  credat  inesse  (iduclam,  prastcr  paschale 
festum  etprster  Pentecostes  venerabiie  sacramentum, 
excepto  duiiiaxat  gravissimi  languoris  incursu,  iu 

iiao  Yerendum  est  ne  morbi  crescente  periculo  sine  '—^H-^;"»»»  •  |«  ^^\  P^^n-nos  ciericorum  ne- 
reiuedio  salutari  fortassis  a^grotans  exitio  pneveotus  D  ««"«"onj"»  «m^oi.estis  et  lucris  lurpibus  imminere, 
abscedat.  ""      pudore  cerncntes  evangelicam  lectlonem,  qoa 


congregalionibus  putaverinl  applicandas,  ntsi  voIua. 
tate  forsilan  dooiinorum  sub  scripturae  lestimonio 
primitus  absolulas,  vel  legiUma  transactione  coii» 
cessas,  periculum  se  honoriB  proprii  uon  ambigant 
communionlsqiie  subituros,  si  super  bac  re  cujiis- 
quam  verax  iios  qu(  rela  pulsaverit.  Magiiis  quipiie 
siudiis  secundiim  beatiim  Apo  tolum  praectvendum 
est,  ne  fides  ei  disciplina  Doioini  btaspheroetur. 

XVII.  Ut  clerici  nuttas  negotiationes  inhonestas  vei 

turpia  lucra  sectentur. 

Consequens  fuit  ui  illa  quoque  qux  de  Picenl  par* 
tibus  nuper  ad  nos  roissa  rclatio  nuntiavit,  non  pra:« 
lereunda  puiaremus,  idesi  plurimos  clericorum  ne« 


XIII.  De  presbgterorum  et  diaconorum  ordina- 
tionibus^  certis  cetebrandis  temporibus. 

Ordinationes  etiam  presbyterorum  et  diaconoruin 
niai  ceriis  temporibus  et  diebus  exercere  non  de- 
beant,  id  est,  quarti  mensis  jejunio,  septiini  et  deci- 
ini,  sed  etiain  quadragesiiiialis  initii,  ac  mediand 
Quadragesimae  die,  sabbati  jejunio  clrca  vesperam 
uoveriot  celebraudas.  Nec  ciijuslibet  uiiltaus  causa 
•ive  presbyterum  seu  diaconum  his  prxferrc,  qui 
anie  ipsos  fuerint  ordinaii. 

XIV.  Be  tir§imbus  sacris  quando  velentur» 

Devolis  quoque  virginibus  nisi  aut  in  Epiphanio- 
runi,  aui  in  albis  pascbalibus  [.£ni.,  in  dicbus  pa- 


ipse  Dominus  negoiiaiores  e  templo  verberatos  fla- 
gellis  asscritur  expulisse;  nec  Apostoli  verba  rcco- 
lentes,  quibus  ait  :  Nemo  militans  Deo  implicat  se 
ncgoliis  saseutaribus :  Psalmistam  quoque  David  surda 
dissimulantes  aure,  cantaniem  :  Qucniam  non  cognovt 
ne^otiationes,  introibo  in  potentias  Domini.  Proind^ 
hujusmodi  aut  ab  indignis  poslbac  quaisiibus  iiove- 
rint  abstineiidum,  et  ub  omui  cujuslibet  ncgoiialionis 
ingenio  vel  cupiditate  cessanduiu ,  aut  in  quocunqjie 
gradu  sint  positi,  mox  clericalibus  officiis  abstinere 
cogantur :  quoniam  domus  Dei  domus  orationis  esso 
debet  et  dici,  ne  officina  negotiationis  ei  spelun€« 
poiius  sit  latronum. 


hu5 


COLLEGTIO  CANOiNUM  S.  ISIOOftO  HISPAL.  ASCHIPTA. 


roi 


XVIIL  Vt  nemo  litteras  neieUm  vel  aliqua  parte  car-  A  ett  a  sacra  coininiinione  tleirttdi,  et  nisi  per  pobliaiiii 


porii  imnunutui  ad  clerum  promaveatur 
lliitieraios  quoiiue  et  nonnulla  parte  corporis  im- 
mmutos  stne  ullo  respectu  ad  ecdesiasticuin  diilici- 
iiius  venire  servitiom.  Quod  simul  anliqua  Iratiilio^ 
et  aposto!icae  sedis  vetus  forma  non  recipit,  qoia 
nec  iitteris  carens  sacris  esse  potest  aptus  orTiclis,  et 
vitiosum  nihil  Deo  prorsus  offerri  l<*galia  pr«ttcepta 
sanxerunt.  Iiaqne  de  cslero  modis  onmibus  liaec  tI« 
teniur,  nec  quisqu^im  talis  suscipiittur  In  clerum. 
Si  qiii  Tcro  vel  temeriiale  propria  vel  incuria  pr«- 
sidentium  tales  ante  suscepii  sunt,  in  bis  in  qnibus 
coiisiiuiti  suiit  locis  eaienus  perseverent,  ut  nihil 
«nquam  promotionis  arripiant,  saiisque  habeant  hoc 
ipsom  sibt  pro  nimin  migeratione  perinissum. 
XIX.  Die  hi$  qmi  ie  ipias  eibieidutH. 
De  bis  autem  qni  semetipsos  abscidimt  p^ternl 
canones  evidonlfr  sequenda  posnerunt,  quortim  le* 
norem  sufOciei  indidisse.  Dicunt  enim  tslia  perpe* 
iranteSt  moi  ot  agniii  fuerint ,  a  munerc  clericali 
dcbere  eos  secliidi.  Quod  modis  omnibus  custodire 
not  convenit,  quia  fas  esse  nulli  suppeditat  quidquam 
pnster  illa  quae  memorabilis  decrevil  forma  censere. 
XX.  Be  eriminoiii  ut  ad  cterum  non  promoveantur, 
Coroperimus  eiiam  horrendis  quibusdam  crimini- 
bua  iiiiplicatos,  tota  dlscretione  submuta  ,  non  solum 
de  factis  atrocibos  necessariam  poenitndinem  non  ha- 
bere,  sed  nec  aliqua  correciione  peniiua  soccedente 
ad  divinum  minihterium  honoremque  contendere  '^  : 


probatamque  poenitentiam  omniiio  non  recipi ;  sed 
bis  certe  vialicnm  de  scculo  tranoeuinibas,  si  tauieu 
pcenitnerinl,  non  negari. 

XXIII.  Quod  viduet^  ut  iupra  dietum  e$t ,  non  ueltnimr^ 
eed  ii  ^rofeaam  eontinentiam  propoiito  mutmta  eeU^ 
caverint^  ipsas  pro  u  rationtm  Domino  reddant» 

Nam  viduis  sub  nuUa  benedictione  velaiidis  supe- 
rius  laie,  surflcienterque  praedixirous.  Qu«  si  pro- 
pria  voluntaie  professam  pristini  conjugii  castitaiem 
mutabili  mente  calcaverint,  periculi  earum  iniererii, 
quali  Deum  debe.int  satisfactioue  placare,  qnia  ju^ia 
Apostolum  primam  fiJem  irriiam  feceruuU  Scot 
enim,  si  se  forsitan  conlinere  non  poterani,  secun- 
dora  Aposioliim,  nullaieniis  nubcre  vitabantur;  sie 
p  habiia  secum  delib^raiione  promissam  Deo  podicitla! 
fidem  del)ent  custodire.  Nos  autem  uiibos  Dollom 
laquenm  dcbemus  injcere,  sed  solas  adhorut]ou<^ 
prxmii  sempiierni,  pcenasque  proponere  divini  jndi- 
cii,  ut  et  noslra  sit  absolula  conscientia,  et  illannn 
pro  se  Deo  rationem  reddat  inlcntio.  Gavendiim  est 
qiiippe  quod  de  earum  roorihus  aclibiisque  beaius 
Paulus  testaiur  aposiolus  :  quod  plenius  expoiiere 
pmerimus,  ne  sexus  instabilis  non  .lam  dcterreri 
quam  adinoneri  videatur. 

XXIV.  Qttfld  iecunda  conjugia  iogcutaribut  non  m^m- 
tur^  quibui  tamen  ad  clerum  numme  venire  conce- 
ditnr. 


Senmdas  nnptias  sicut  saecolaribns  rnire  concedi- 

„         .       .    I    .       j.  .k  .-.  .  tor,  ita  posl  eas  nullus  ad  clericalem  siniinr  venite 

nonnullos  autem  in  ipsis  ordinibus  constitiitos  gra-         ..,        *  i-       .     .     i  ,     ....   . 

.,       .  ,.               r   ,      .c                     II*             .  r  «<>»«gi»'n.  Alia  esi  enim  humanae  fragilttaiis  genen- 
vilms  delinqoenies  facliioribus  non   repelli,curo  «l  ^  ,:,,,,„„,....  „^«„,5 ^.k-. -e.As..  ^:.: 

Apostolus  dicat  nemini  cilo  manus  imponendas,  ne- 

que  communicanduro  peccaiis  alienis  :  et  inajorum 

venennda  conslituta  pronuntient  bujusmodi  etiam 

•i  forie  subrepseriiit,  tam  qul  ante  peccaverunt  de- 

lectos  oporiere  repelll,  qoam  sacrae  professionis  obli- 

los  praevaricaloresque  sancii  proposili  procvl  dubio 

•ubmovendos. 

XXI.  Quod  dvmoniaeh^  alHsque  posiiombue  irretitii 
miniiieria  eacra  Iractare  non  liceal. 

Usqiie  adeo  sane  coroperimus  illiciia  quaeque  pro« 

riMnpere,  ut  daemoniacis  similibusque  passionibus 

irretitis  ministeria  sacrosancia  tractare  tribuatur. 

Quibus  si  in  hoc  opere  posiiis  aliquid  propriae  neces- 

sitatig  134  occurrat,  quis  de  sua  fldelium  saluiecon- 

fidat,  ubi  minisiros  ipsos  curaiionis  humanae  tanta  D  praeceptionis  bujos  parte  digestum  est,  quae  vel  qiia- 


liierconcessa  liceniia,aliadebetesae  viia  divinaram 
rerum  serviiio  dedic^iia. 

XXV.  Ut  ii  quii  iuiceperit  Eeelesim  propriee  deeeriO' 
rem^  et  aliqua  provexerit  dijmtiele,  smbjaeeai  smeu" 
tio!  quam  canones  prwfiierunt. 

Qiiisquis  propriae  desertor  Ecclesiae  nullis  exstan- 

tibus  causis  ad  aliam  pulaverit  iranseondam,  leiiie- 

reque  suscepius  fuerit  et  promotus,  revereodimim 

canonum  vel  ipse,  vel  receptor  ejus  atqne  praveeior 

consiituia  non  fugiet,  quae  de  bojuscemodi  praesoin- 

ptoribus  praeOzere  servanda. 

XXVI.  De  laicii  vel  monachii,  qui  per  prcnmm  ordi» 
mmriir,  ui  dantem  et  aceipientem  Simonis  Mtagt  cri- 
meit  involvat, 

De  ittonacbis  vero ,  laicisque  in  prima  copio6'os 


perspexerit  calamiiaie  vexari?  Alque  ideo  necessario 
removendi  sunt,  ne  quibuslibet  scandalum  generetnr 
Infirmis,  pro  quibus  Christus  est  mortous.  Postremo 
si  corpore  sauciatum  foriassis,  aut  debilem  nequa- 
qiiaiii  saucla  coiitiiigere  lex  divina  permisil ,  quanlo 
magis  doni  ccelesiis  dispensalores  esse  non  convenlt, 
quod  est  deterins,  roenteperculsosT 

XXII.  Quod  At,  ^tti  u  iacrii  virglnibuaociant  et  UB' 
dera  incetta  commiicent^  communicare  non  pomnt^ 
niii  publieam  peemtentiam  geaerint. 

ViiiglAibns  auiem  sacris  lemere  seqoosdiro  soclare 
cngnovimus,  et  poat  dicatom  Deo  propositnm  incesu 
fiedcta  sacrilegaqne  miscere.  Quns  protinus  aequum 

*  Ex  r«^iiqais,  praeter  AIv.,  in  quo,  eenscendore. 


tenus  pro  rerum  temporumqiie  necessiiale  coneeosa 

sint,  vel  qoemadmodum,  obi  nullius  neeevsitatis  in- 

teresse  probabitur,  non  nisi  vetus  insiilolio  debeat 

custodiri.  Quos  vero  consiiierit  indtgnos  mcrtiis  sn- 

cram   mercatos  esse  preiio  digniiaiem ,  convictns 

oportet  arceri,  non  siiie  periculo  facinus  lale  patr.nn- 

tcs  :  quia  dnntein  pariter  accipiferilemque  damiiatio 

Stmonis,  quam  sacra  lectio  leslalur,  involvit. 

XXVII.  Ut  nulla  basilira  sub  defunctorum  consimcta 

nomine  dedieetnr, 

Delocorum  consccraiione  sanctornm  qaamvis  &»> 

pcrius  striclim  foerit  comprehensuffl,  nobis  quot|<  e 

paiefaciom  esl  quod  absque  praecepto  sedis  aposioli- 


8  5  EMSTOLA  DECHRTALES.  —  GELASII  PAPiE  8% 

cscnonnnniracidsccelesiasTeloralomsaemepr»- A  l^K^i^iH  ^^^  mereantur  aspidant ,  caoi  exsecralMti 


suinani.  Iloc  sumus  tamen  Indicio  deieiiabiiiore  per- 
moti,  (|u<)d  in  quocunque  nomine  deruactorum,  et 
i|uautuni  dicilur,  nec  onnino  fideiium,  construciio- 
nes  aedificaias  sacris  professionibus  audacter  Insii- 
tuere  memorantor.  Quae  quoniam  lam  acerbat  tam 
dura  suni,  ut  eadem  vix  nosler  ferre  posslt  audilus  ; 
81  vere  Cliristianilaiis  affectus  in  illis  certiis  et  fixus 
est,  et  districlius  isla  quneranlur  et  a  quibus  fuerint 
gcsta  prodantur  :  quoniam  sicut  lalenlibus  in  bac 
alrocitaie  nominibos  non  exstat  in  quem  sententia 
debita  proferaiur,  ita  cum  msinifestis  fuerit  documen* 
tis  expositus  quem  scelcris  tanti  poscit  135  imiua- 
nitas,  non  vilabit  uliatenus  ottionem. 
XXVIII.  Be  feminh^  ui  Mcrii  aitaribus  non  minhtrent^ 


slttdio  sectentur  adversa,  £t  qiiasi  ai3'^is  b:cc  regula 

sit,  qua  Ecclesiae  debeant  gubernari,  si  quidquid  est 

ecciesiasiicis  iiiimicum  regulis  perpetratur,  cum  etsi 

cognilos  habuit  canones  unusquisque  pontiQcum  iu- 

temerata  debuerit  tenere  eustodia.  Et  si  forsitau  ne* 

sclebat,  consuhere  fidenler  oportuerit,  quo  iiiagia 

excusaiio  nulla  succurrit  ignorantibus,  quia  nesciens 

proposnit  servare  quod  noverat,  nec  ignorans  cura« 

vit  nosse  qiiod  gereret 

XXIX.  De  reditibui  *  ecclewB  vel  oblalione  fidelium^ 
ui  qnattter  poriiones  fieri  debeant. 

Quatuor  aule.m  tam  de  reditu,  quam  de  oblatione 

fidelium,  prout  cujuslil)et  ecclesine  faculias  admittit, 

sicut  dudum  raiionabiliter  est  decretum,  conventl 


vel  aiiqttid  ex  his,  qucB  virorum  stinl  officiis  deputata,  q  neri  poriiones  :  qu.irum  sil  una  pouliflcis,  altera  cle- 


pra'sumant. 

Nibilominus  impalienter  andivimos  tanlum  divina- 
rum  rerum  subiisse  despecluin,  ut  femin»  sacris  al- 
taribtis  ministrare  firmeniur  :  cunciaqiie,  quse  non 
nisi  viroruni  famulalui  deputata  sunt,  sexum,  cui  non 
competil,  exbibere  :  nisi  quod  oinnium  delictorom, 
quae  siiigillatim  perstrinximus,  noxa  omnis,  reatns 
omnis,  et  crimen  eos  respicit  sacerdoles,  qui  vel  ista 
eommittunt,  Tel  commiiientes  minime  publicando 
pravis  excessibus  favere  significnnt  :  si  tainen  sacer- 
dotum  jam  sint  vocabulo  nuncupandi,  qui  delegatum 
sibi  religionis  officium  sic  prosiernere  moliuntur,  ut 
in  perversa  quaeque,  profanaque  declives  sine  ullo 
respectu  reguiae  Cbrisiian.ne  praecipitia  funesta  se- 


ricoruin,pauperum  teriia,  ({uarlafabricia  applicandak 
Dd  quibiis,  sicut  sacerdotis  iniererit  iniegram  niiol- 
stris  ecclesias  memoratam  dependere  quantltitera^ 
sic  clericus  ultra  delegalam  sibi  summam  nihit  ki- 
solenter  noverit  expciendum.  Ea  vero,  quae  eccle- 
siasticis  xdificiis  attribuia  sunt  huic  operi  veraciter 
pr.erogata ,  locorum  doccat  insiauratio  manifesta 
saiiciorum  :  quia  nefas  rst  si  sacris  sdibus  destitalis 
in  lucrum  suum  pracsul  impendia  bis  dcsignaia  cou« 
veriai.  Ipsam  nihilominus  adscripiain  paupeiihua 
poriionem,  quamvisdivinisraiionllins  se  dispeiisaaae 
rooiistraiurus  esse  videatur,  latnen  juita  quod  acri- 
plum  est :  Ut  videant  opera  nostra  bona,  ei  glorifieent 
Patrem  qui  est  in  coeiis,  oportet  etiam  praesenti  testifi- 


ctciitur.  Cumque  scriptum  sit :  Minima  qui  spernit  C  caiione  prasdicari,  et  bonae  famac  praconiis  nonlaceri. 


paulatim  decidit^  quid  est  de  talibua  aisiimanduin 
qui,  immensis  ac  muUipIicibns  praviiatum  molibus 
occiipati,  ingentem  ruinam  inultimodis  impulsioni- 
bus  edidt;runi,  quae  non  solumlpsos  videatur  obruere, 
sed  et  Ecclesiis  universis  mortiferam,  si  non  sanen- 
liir,  inferre  perniciem?  Nec  ambigant  qui  haec  aosi 
suni  exercere,  sed  etiam  qui  hactenus  cognila  silue- 
rmit,  sub  honoris  proprii  jacere  dispeiidio,  si  non 
quanla  possuni  celeritate  festinent  ut  letbalia  vulnera 
competenti  roedicina  sanentur.  Quo  enim  more  te- 
neant  jura  pontificum  qui  pontificalibns  excubiis  ea- 
leiius  iiijuncta  dissimutant,  ut  contraria  domui  Dei, 
cui  praesident,  potiiis  operentur  ?  Qui  quantum  apud 
Deum  possent,  si  non  nisi  convenieniia  procurarent, 

*  In  reliqnis,  praeter  AIv.,  hcereditatibus. 


X  XX.  Ul  episcopus^  presbyter  et  diaeonus^  qm  conlra  licec 
cOnstituta  [ecerit  sui  honoris  periculum  sit  subiturus» 

Quapropter  nec  clericoruin  quispiam  se  bujus  of- 

fensae  fulurum  confidat  iminiinem,  si  iii  bis,  quae  sa* 

iubriier  sequendadeproippsimus,  siveepiscopuin,  sea 

presbylerum,  sive  diaconum  viderit  excedentem» 

non  protlnus  ad  aiires  nosirris  deferre  curaverit,  pro< 

balionibus  duntaxat  coinpetenter  exbibitis,  ut  Irana- 

gressoris  ullio  fiat,  el  caeteris  inlerdiclio  delinquendi. 

Sic  vero  modis  omnibus  erit  unusquisque  pontificum 

ordinis  et  bonoris  elisor,  si  cuiquam  clericorom  vel 

ecclesiae  totius  auditui  Ikec  putaverii  supprimenda. 

Datum  V  Idus  Martias,  Asterio  el  Prxsidio^  viris  cla- 

rissimis  consulibua. 

^     ^  Ex  reliquis,  praeier  Alv.,  In  quo,  Pretieno, 


LXXXIII 

EPISTOLA  EJCSDEM  PAPiE  GELASII  AD  S1CIL1ENSI£S  EPISCOPOS. 

decreiuin  esi  :  rcliquum  sibi  episcopi  vindicenl,  ut. 


Gelasius  Romanae  Ecclesi»  episcopus  dilectissimis 
et  in  Cbrisii  cbantate  una  meeum  connexiB  fralribus 
episcopis  qoi  in  Sicilia  sunt  constituti. 
X36  1-  ^^  ^"^  §erendis  rebus  Ecelesiee  ab  episeopi*. 

Praesulum  noslrorum  auctoritas  emanavil,  iit  fa- 
ciiliales  Ecclesiae  episcopi  ad  regendum  babeant  po- 
tesiatem,  Ita  lanien  ut  viduarum  pupiliorumque  atquc 
pauperum ,  iiec  non  cl  clericonttn  stipendia  distri- 
btiere  dclieant.  Iloc  eis  siatnimus  dari  qiiod  hactenus 


siciit  aiitea  diximus,  perogrinerum  atqoe  captlvoram 
largiiores  esse  possint. 

\l,  De  trieennaii  prcescriptione, 

llhid  etiam  adnecti  placuit,  ot  si,  quod  absU,  fa- 
cultates  Ecclesix,  nec  non  el  diosceses  qtias  abali- 
quibus  possidentur  episcopis,  jure  sibi  yindicenl  qnoil 
iricennalis  lcx  conclnsit,  quia  el  filiorum  nostrorum 


^)!  COLLECTIO  CANONUM  S.  ISIDOUO  lliSf  AL.  ASCRIPTA.  ««8 

prtnei|Nim  iia  emaiMviiauctoritas,  ul  uUra  trigiiita  an-  A  exclndiu  Datiim  liluum  Matarum,  Atterio  et  Prarsio^o 

noB  nulli  liceat  pro  eo  appcllare  quod  Ipgiiro  tempns     viris  clarissimis  censuiibus. 


LXXXIV 

RPISTOLA  PAP.E  ANASTASII  URBIS  KOMJE 
Af)  IMPERATOREM  ANASTAS113M 

Pro  pace  Ecelesiaruin  tnissa. 


Glnriosissiino  ei  clementissiino  tilio  Anaslasio  Au- 
gusto  Anast^isius  episcopus. 

Exonliuro  pontificatus  mei,  primitus  oblata  popu- 
lis  pace,  pronuntio  :  consequenter  pro  (ide  catlio- 


re  iperuii  fralrem  luum  ?  Omnet  enim  Habimus  ante 
Iribunal  Dei.  Seriptum  est  enim  :  Vivo  ego,  dicit  Domi^ 
nui^  quoniam  mihi  ftectetur  omne  genu,  et  omnis  finm 
gua  confitebitur  Deo,  llaqtie  nnusqiiisqiie  noBtriiiii 


ica  tiuinitis  pietati  luas  precator  occurro,  in  qno  pri-     pro  se  rattoiifin  reddet  Deo.  Non  ergo  amplius  invi 


l 

innm  mihi  diviaum  favoretn  propinqiias^e  conlido, 
quod  consonantia  in  me  augnsti^simi  nominis  tni  non 
dnbiuni  137  pra^stat  auxilium.  nt  sicut  prxcelsuin 
vdcabuliiin  pieiaiis  tuae  per  universas  gentes  toto 
orbe  praefnlgei,  ita  per  ministerium  ineae  bumilitatis, 
sicut  semper  est,  sedes  beaiissimi  Petri  in  universali 
Ecclesia  assignatum  sibi  a  Domino  Deo  teneat  piin- 
eipatum.  Nec  propter  unum  mortuum  diuiius  lunica 
llla  Salvatoris,  desuper  contexta  per  totnm,  malae 
sortispatiatur  incertum,  qu»  sola  in  disciiisionem  pro 
firmiuie  sui  venlre  non  potuit,  aereniiate  tua  praeci- 
pne  rempnblicam  gubernante  :  cni  eiiam  in  privata 
viia  lantuni  Miicera!  religionis  studium  fuit,  m  (sicnt 
f«inta  cerli^sinia  celebravit )  nemo  magis  vel  iiiter 


eero  jndicenius,  aed  boc  judicate  magis  ne  poD.itis 
oaendiculum.  Moiiet  igitur  beaius  Apostolus,  ne  dt 
bis  nobis  praesumamus  judicium,  de  quibus  nemo 
potest  verius  vel  melius  judirare  quam  Dius,  nec  io 
boc  sibi  quispiaiii  temerarios  au!»us  usurpei,  et  prop- 
ter  lioc  pax  atque  unitas  Ecclesias  dissipetur.  Nam 
ct  in  Regnorum  libro  dicilur  :  Non  quomodo  vidct 
Deui^  homo  videt ;  quia  homo  videt  in  facie^  D^s  au- 
tem  videt  in  corde,  llein  in  Paralipomeuoii  Iibro  pri- 
ino  :  Fa  nunc,  o  Satomon^  icilo  Deum  patrum  mornnf, 
et  iervi  illi  in  corde  perfecto  et  in  anima  volente,  qnO" 
niam  omnia  eorda  urutatur  Dominui^  et  omne;u  rogi^ 
tationem  novit,  Item  iii  Ezei  hiel :  iiiec  dicit  Domikus  : 
Sic  (iixistfs,  domtis  hrael^  et  cogitationei  tpritui  ve» 
prKcipuos-sacerdotes  pra*fixas  a  sanciis  Palribns  re-  r  s/n  noi^t  ego.  Uude  et  de  Domino  jiidice  dicitur  iii 


gulas  Ecclesiae  custodisse  dicatur  :  qiiod  *  sattcium 
siudinin  ciim  majestale  iinperii  crevisse  eonfid.mus. 

I.  Qttod  pro  Chriito  fungatur  legalione  dum  pro  pace 

precatuir  Ecclesice* 

Legatione  itaque  fungimur  pro  Cbristo,  ne  eos 
propter  oflensionem  vel  srandalum  paiiaminl  publi- 
ce  nominari,  qiiorum  inerita  vel  actus  illi  Judlci  la- 
lere  non  po^sunt,  in  ciijus  jam  sunt  judicio  consti- 
tuti.  Nec  illic  se  poiest  interserere  in  corpore  inor« 
lali  adhuc  lemeraiia  praesumptio,  inquo  non  solum 
confessio  facit  aperia  merita  singnlorum,  sed  etiam 
silentii  ipsius  non  polest  lalere  secreium.  Namque 
et  prsedecessor  iioster  papa  Felix,  et  etiam  Acacius 
iilic  procul  dubio  sunl,  ubi  unusquisqiie  sub  lanto 
judice  non  potest  perdere  sni  nieriii  qualitalem. 

II.  Quod  non  iit  temere  judieandum  de  hii  qui  jam 

ad  Dominum  miqraverunt. 

haque  monenie  iios  beatiasiino  Paulo  a|)osto!o, 
ne  quod  sit  in  hoc  offendiculum  in  Ecciesia,  duin, 
quod  facere  non  possumus,  de  his  qui  jam  transie- 
runt  Judicare  conemur,  observandum  esse  Iranquil- 
liias  tiia  cogiioscatv  Ait  enim  de  his  qui  de  rebus 
ad  Doiuinuin  soluin  pertinentibna  judicare  praesii- 
niuiit :  Nemo  enm  noitrum  iibi  vivit^  et  uemo  iibi 
moriiur ;  iive  enim  ttt^tmui,  Domiuo  viPtmKi  ;  iive 
morimurt  Domino  morimur.  Sive  erge  vivimui^  iive 
morimur,  Domini  iumui,  In  hoc  enim  Otriitui  reeur- 
rexii  a  moriiits,  ut  et  vivorum  et  mortuorum  doititn«- 
tiir.  Tii  aiilem  ^iitd  judieai  fratrem  tuum  f  aut  tu  quu' 


Evangelio  :  Sciem  autem  Jettu  cogitationei  eorum^ 
dixit  :  Quid  cogltatii  mala  in  cordibm  vettrii  f 
III.  Vt  tpeciaiiier  in  Eicletia  nomen  taeeatur  Acaeii^ 
Pr  cautur  ilaque  cle.i  entiatn  vestrain  ut  specijiti- 
tcr  nomen  taceatur  Acacii  ;  inulium  eniin  scaiida- 
lum  vel  ofleudiculutn  Ecclesiae  concitavit.  Specialt 
appcllaiione  taceatur,  cum,  sicut  diximus,  in  gene- 
raliiate  sacerdotuin  uiiiusciijusquo  merituiii  iilum 
j>idiccin  latere  non  possit,  quid  culque  tribuendum 
sit  pro  oistiroata  dispensatione  nieritoruro,  cul  &oli 
cogiiationes  quoque  tnanifestae  sunt.  Quautoi  vero 
excessus  aique  prcesumptiinies  habuerit  Acacius,  ne 
ciemeniia:  tuae  per  singula  suggererc  foi  lasse  videa- 
tiir  onerosuni,  Cresconio  vel  etiain  Cenuuno  fniiri- 
1)  bus  et  coepiscopis  ineis,  qiios  misimus  ad  serenita- 
tem  tuam,  de  caiisis  singulis  Acacii,  qualis  fucrit, 
instruclionero  plenissimam  dedimus,  clementta  ve- 
sirae  specialiier  reccnsendam,  si  boc  pietati  toae  pla- 
cuerit  curiosius  indagare  ;  ite  in  aliqno  8ugge»iioni 
nostr.o  veritas  defuisse  videatur,  ut  pro  divina  sa- 
pientia  vestra  ptirspicue  videre  possiiis  non  soperliia 
vel  elatione  sedis  apostolicae  in  Acacium  tdem  pr»- 
cessisse  sententiam,  sed  facinoribus  certis,  quan  um 
1108  extra  illud  judicium  quod  solum  falli  non  potest 
xstimemus,  XfJo  magis  diviniiatis,  extoriam. 

IV.  Quod  mayi.opere  contentio  tit  caxenda. 

Nos  vero    huiniliter   supplicantea  controver^iatu 
138  ^^  Ecclcsia  remanerc  nolumus,  cuiu  ni;»g'ts  vi* 


•  Ex  omnibus,  prxtcr  Alv.,  in  quo  legitur,  quoniam  sludium. 


m  EPKTOLifi  DSGRETALBS.  —  STNMACin  ?\?M.  «!• 

UNid»  onBlevlao  %\K  tiaii  dicHiir  in  PiroferlNls  :  A  per  •bedhBiHuini  i|iic  sant  MlMifif»  €Oiiift|.*Biit«r. 

¥11.  QmI  M^ip9iti  tftfmfMfffbHM  tiMiii  vei  bmptt^ 


Odimm$u9eime$mlmiih*  Qemee  auiem^  qm  nom  eem* 
iMfwi»,  preiegk  mmkUui»  fkm  ei  Aipeiielm  m^  €e- 
ruilliie» :  Cmm  enim  tint  imeee  «m  mmmUmiomee  U  eon- 
l«fffieiiM,  ttenit«  MriMrfif  «iiii  ei  iiiimdiwt  AiMliMm 
mmbnMe  f  kep»  ad  l*i'iiippei>iei  :  Si  ^e  irip#  iiiH 
sileiio  M  ariifo^  i^  ^a  oOieailio  cAoipjfolM,  i»  ^m 
«ONirai  ifNnfOi,  ii  ^m  oiieiiw,  i^  miiiroliiiMi,  liN|i/iM 
fiiodiam  oiiMm,  «f  iif  qiton^^rofOis  iONiis  ioimfim 
cAortfoiim  Ao^ifii,  wkil  per  eenteeUonem  neqne  per 
inooem  gforfim,  uH  in  froint/itofi  mkenlie  invicem  eee- 
timmiee  sibimetipms  enperiereef  nen  in  $na  $in§nii$ 
reepieientee^  $ed  aliorum» 

V.  Vt  AUta)$dr\ne$  imperater  admoneat  ad  fidem  m»-' 
eeram  et  parem  redire  eathotieam. 


ioiff  eei  ardmaeit  Aeaeia$  nuiim  porUa  ieeeiamia^at' 
lingat, 

Nam  secundiun  Ecclei>i»  csiliolic»  consttetodinem 

socratissimum  serenitaCis  tuae  pectiis  agnoscai»  quod 

millum  de  liis  Tel  quos  bapiizavit  Acacius,  Tel  quos 

sacerdotes  sive  levitas  secundum  canones  ordinavit» 

ulla  eos  ei  nomine  Acacii  portio  Ixsionis  aitingat, 

quo  forsitaii  per  iniquum  tradila  sacramenti  graiio 

minus  firma  videatur.  Nam  et  baptisma,  qiiod  pro- 

cul  sit  ab  ficclesfa,  sive  ab  aduHero  vel  a  fure  fue- 

rit  datum,  ad  percipientem  munus  pervenit  illiba- 

lom  :  quia  vox  illa  qua  sonuit  per  cofumbaiu,  om- 

oem  macnlam  hnmanfle  poirolionis  escludit,  qua  de« 

lioc  lomen  pnscipne  iii^imio  serenilati  UiaD«  gio-  Beiaraior  ac  dtciiur:  Hieeet  qui  kapiieat  in  Spkriiu 


riosissiine  et  clenieiiiissiuie  fili  AugustOt  ut  cum  cao- 
S9  Aleiaiidriiiorum  paturriiit  piissimis  auribus  ve- 
striiy  ad  ftiiicer«m  et  cailiolicaro  fideiu  eos  suctori- 
tate«  sapieniia,  divioisiiue  vosiris  monitis  redire  Ta- 
ciaiis.  Nam  quid  teneiidum  sit  in  religione  eatbolica 
secundnm  deflnita  Patriim  et  praedicationem  omniuni 
saccrdoium  qni  in  Ecclesia  florueranr,  si  hocf  qob- 
qoe  prapceperitis,  scieHtibns  in  memoriam  iransmii- 
teiido  reiiovabimos»  igonranlibos  «if  diseendnm  pro 
oiflieio  nosirae  instrucriotih  oiferemns/oi  nullli  exlnf 
hmit  higeniomm  jactaniia  ver  pravitas  aodlatur. 

Vi.  Admoo^fiir  imperater  ut  €on$tituti$  apo^toliete  s<- 

di$  oktemperet. 


eancto  et  igne.  Nam  si  visibllis  solis  istius  radii,  cuni 
per  loca  rcBtidissTmat  IranSeont,  nulla  contacius  in- 
qninatiooe  macnlantor,  muHo  magis  illius,  qol  is- 
tum  viNibilein  fi*cii,  vinus  nulla  minlsiri  indignitaref 
contingifur.  Nam  et  Judas  cum  Aierit  sacrilegus  a1- 
que  fiir,  qoidquid*  egit  intcfr  apoitolos  pto  dignitat^ 
commfess,  beneflcia  per  lAdigoom  dsia  milta  ex  hocf 
detrtmenla  senserunt,  declarante  boc  ipsom  Dbmiii<r 
inanirestissima  voce  :  Seribeff  inquir,  et  Pkamasi  su- 
percatedram  Mtgth  $eden( :  qeee  dicunt^  fadu ;  qam 
autem  fadunt,  nolite  faeere ;  dicunt  enim^  et  mon  fa- 
eimmi.  Qaid<|oid  ergo  ad  bominum  prolociiin  quiiibet 
m  Ecclesio  minister  pro  oAlcio  soo  vidoior  operari. 


itlud  vero  peculiarius  pro  amore  ilnpcrK  vestri  air^^^  J^^''  ''^^^'^  dmt^UmHa  eAictu,  Uo 

..U»Al...    „..•  ^^.aaul  ^u^.\l   «.irnrtm     nr«  .no.  ^  «K  ^^  US  qUOm  CllFistUS  loquitor,  PaoioS  001^. 

mai :  E§fi  pioNlaii,  ApoUa  ri^avil,  $ed  Detu  inereniien^ 


tieaiitudine»  qu»  consequi  poterit  regnoro,  pro  apo- 
stoUco  oHlcio  prasdicamus,  ut,  sicut  decet  el  sanclus 
Splritus  dicil  ■ ,  moiiitis  iiostris  obedientia  prxbea- 
lur,  ol  bona  Ofnnia  veslram  rempublicam  consequan- 
tor,  sicul  in  Eiodo  proinitliliir  :  5t  attdtrrts  vocem 
Domtiii  Dei  tui,  et  qwe  placent  ei  feeeri$  coram  tpio, 
ff  obedieri$  pracepti$  e^os,  if  eu$todieri$  omnemju^ti" 
tiam  ejtts,  omnem  infirmitatem^  quam  importavi  ^gyp- 
tii$,  nen  imporfabo  in  te,  tgo  emm  $um  Dominu$^  qtd 
$ateum  facio  te,  Et  iHic  iierum  tuba  poteniiisitna  ca- 
niior  :  Et  nune,  Lrael^  qu:d  Dominue  tuus  pouulat  a 
te  aliud  quam  tU  Umea$  Dominum  Deum  f  uom,  et  am' 
buies  omnee  via$  e/os,  rf  diligat  eitm,  et  $en>ia$  Domi- 
uo  Deo  iuo  emtoto  corde  tuo^etex  tota  anima  mo,  cu» 


imm  dediu  itaque  neque  qui  piantat  e$i  aHqtud^  neqma 
qmi  ripol,  $ed  qmi  Uurementmm  dat  Dette.  A  Deo  au- 
teiD  non  quasrilur  qulo  vel  qoalis  pvaulicet,  oi  invi- 
doi  oliam  boiioGbrisium.  priBdicafo confirfBei :  qMo 
maio  dioboloo  i^  decoploi-  esty  el  koc  ipso  proici- 
piuro  iiOB  desiiMk 

Vttl.  Qoii^  ooifl  bcma  mtmiitrmnda  iM  rooiiooniifti 
NOCioni,  iMo  Eccieeim  eacramemta  camuuicmient* 

Idoo  orgo  01  hteeiijos  nomen  dioimooosse  resicm:* 
iem,  nlalo  bnna  mikiisiraiido,  sibt  tomiioi  ooooit  : 
ooof  inviolaMlo  saeroNioofMn,  qoocl  pet  ithmi  daiuni* 
mst  oHio,  porreetionem  aom  virtotls  obiioolt.  Qnod  si: 


eiodhre  preeeepta  Domini  Dei  tui,  et  ju$titia$  eju$,  qua$  D  est  aiqoorum  in-  Mwtoior  se  oiieodows  oorloso'  suepl- 


ego  mando  tibi?  H«c  me  sujigerentem  rrequeiitius  non 
0(iernat  pieias  tua,aiileucuk)s  tuos  habens  Domini  in 
EvaiigeTio  terha  :  Q«t  audit  eof ,  me  audit^  et  qui  va$ 
epernitf  me  epemit^  et  qui  me  ^permt^  $pernit  eum  qui 
me  mieit,  Mam  et  Apostoliis  concinens  [Ger,^  ac- 
cinens]  Solvaiori  nostro,  ita*  loquitur :  Qntiprtfpfer 
qm  hax  epemit  non  kominem  $ed  Deum  spemit^  fui 
dedit  Spiritum.  $uum  $encltun  in  nabie^  Peclos  clc- 
iiieniiae  vestrae  sacrarium  est  publicx  reliciiaiis,  ul 
I>er  iiisianiiam  vesitam  ,  quam  i»  veltii  vicdrium 
pnrsidere  jossit  inr  lerris,  evangelicis  aposioiicis- 
que  prmeptis  noo  dora  soperbia  resistatur,  sed 

■  Ex  Bibl.  Beg.  In  reliquis,  dieof  Forte,  diciat^  ut 
In  excosis. 

PlTROL.  LXXXIT. 


cio,  ut  imaginenior  prolmo  m  pefa  Felieo  jodteio' 
p09iea  ineHicodter  in  saeramehfis-,  ffoa  Aeadiii 
usorpavii,  egisse,  sc  perinde  eOS  meCuere,  qui  vel  in 
consecratlonibus,  vel  in  baplismate  m^fsterla  tradita 
sosceperiml,  no  irrila  henefieia  divina  videaotur; 
mcmincrtni  in  hac  qooqoo  porie  simiiiter  tradoiiim 
pKOoalere  superiorem,  qoia  non  sine  osorpato  no- 
iniire  sacerdotii  a.1jodicatus  bocegit:  in  quo  virtu- 
tein  snam  obiineiUibus  mysteriis,  in  boc  qiioqtie  aiiia 
rea  sibi  p<fr80iia  non  nocuif.  Nmo  ad  itlum  pertinoit 
quod  tuba  Diividica  caiiifur  :  FeromfameN  Hios  rio** 
fttoiiosif  capita  imndearum  loomm,  vrriieem  eapiUi 

^  Ex  Ger.  In  reliquis,  ^iiim. 


26 


Kfl  COLLeCTiO  CANONUM  S   ISIDORO  IIISPAL.  ASCRIPTA.  St2 

vermuknlmaium  in  rfWwlii  tws.  Nam  8np«;rbia  semper  A  Scripliiranim  lesttitur  intlnietlo.  Unde  remotis  lio- 

»  ...     .  .■■    •    •         ■•  _  -• 


sSbK  nnit  >U»  fi^^i^  roinam.  Qiiod  universa  Seriplii- 
rarum  ecslesiiam  tesiatur  aactoritas,  sicnt  eiiam  per 
Splrituin  sanclam  diciiur  in  propbeta  :  Non  habita^ 
fn  medh  domus  mece  qui  facit  tuperbiam.  Unde  cnm 
sibl  sacordniis  nomcn  \indicaverU  conJemnaitis,  in 
fpsius  veriicem  superbiae  tnmor  inflictus  est,  qiiia  non 
piipultt^i  qui  in  mysteriis  •  doinum  ipsiiis  siiicb^t  cx- 
clusus  esi,  sed  anima  sola  illa,  quflB  peccnverat ,  jusio 
jtidirio  propric  eral  ohnoiia,  quod  iihiqne  iiunierosa 


minum  studris  sive  Tersatils  in  bae  adbac  prcaeuii 
fragditate  petitonim,  seeandom  preees  notiras  tniiisv 
et  aoetorlttte  Iraperitli  oAeue  Deo  nostro  uDttn  et- 
Iholictm  Eecletitm  et  tpotiolicam ;  quit  lioe  toliiiB 
esl,  in  quo  non  soltim  in  lerris,  sed  etiam  la  eetlo 
irlumpbtre  sine  One  potsltis  K  Sobscrit  lio.  OmmfK»- 
lens  Deot  regnnii  et  ttlaiem  tatm  perpa:aa  proie- 
ctione  castodiat,  f lorletittlffie  et  clemeiifssim  *  seni- 
per  Aiigiisie. 


•  ifini.,  BiUI.  Reg.,  Esc.  5,  Ger.,  mlnisteriis. 

*»  Ex  reltquis,  prflcier  AIv..  iii  qiio  :  irmmphare  po$$iti$. 


LXXXV 

EPISTOLA  PAPiE  SYMMACHI  AD  CiESARlDM  EPISGOPDM 
D.Ieciitsimo  frairl  Casario  Symmachus.  B  lalem  tanti  racinoris  detestamur,  IHos  Teltementius 


lloriatur  nod  tequilas  postulationls  desiderio  fraier- 
uiiaiis  tuae  gratantcr  annuere  de  siugulis,  quae  ab 
aposiolica  sede  concedi  supplicas,  quod  a  Patrum 
caulela  et  provisione  non  discrepat.  Et  qoamvis  ec- 
clesiasticae  regulae  pene  omnia  coiiiprebendant,  lamen 
superfluum  esse  non  credimiis  denno  quac  sunt  saepiiis 
liiterdicta  repelcre. 
140  \'Utre$  Eeeles^ce  non  alienentur^  ud  clericievel 

monacM$  aut  peregrim$  in  u$um  tantummodo  lar» 

giantur. 

Possessiones  igitur  quas  unusquisque  ecclesiae  pro* 
prio  dedit  aul  reliqult  trbitrio,  ttienare  qtiibuslibet 
tiiulis  ttque  distractionibus  vel  sub  quocunque  trgn- 
menio  non  ptilmur;  nlsi  forslttn  tut  clerkis  bonorum 


persequendo,  quod  sacras  virgines  vel  volenles  vel 
invitas  matriinonio  suo  sociare  icnfaverinl :  q^ios  pru 
lam  nefandissiini  criminis  sitrocitate  a  commuoioue 
suspondi  praecipimiis. 

IV.  Ut  viduas  vel  virgine$  profe$$m  continentiam  ultra 

non  nubant, 

Neque  viduts  ad  nuptias  irantire  paiimur,  qaae  it 
religioso  proposito  dialuma  ohserviitionc  perniau- 
serint.  Similiter  virgines  niibere  probiberous,  qaat 
annis  plurlmis  in  monasieriis  astttem  pereglsse  eon- 
tigerit. 
Y.  Ut  nuUu$  per  ambitum  ad  efn$eopatum  aecedat. 

Nullus  itaqiie  per  ambitum  ad  episcopaiut  bonorem 


meritis,  tul  montslerils  rellgioiiit  intuitii,  tnt  certe  p  Pe"nitutur  accedere.  Ntm  cum  bic  excestus  In  Itica 
.'^  .. .*--  i^— 8-t  :.    ■.:-  . ^  conversatione  culuelur.  ouis  dubitat  ouod  relitiosis 


peregrinis,  si  necessitas  Itrglri  sutserii,  sic  tamen, 

iit  hacc  Ipsa  non  perpetuo  sed  temportliier  perfrutntur. 

II.  Ut  nuUn$  honorem  pritiNtls  aeeipiat. 

Illiid  magnopere  commonens,  ui  hi  qoi  non  Dei 

graiia  sed  promlssioiie  rerum  ecclesiatlictnmi  prae- 

missa  td  sacerdotium  contniur  accedere,  deslderlo- 

rum  itliam  priventur  eflecia.  Uui  aulem  tb  bujus- 

inodi  intentione  se  non  cuhibetit,  vindictis  ctnonuni 

scitnt  se  sine  dubitatione  ftclle  td  stoerdoilum  non 

permliii  accedeie,  de  quibiis  ei  gradiis  et  lemport 

constiiuta  sunt,  per  quae  td  banc  dlgnitatem  debetnt 

adspirare  :  quia  quicmique  sine  sttluto  promovetur, 

non  farile  car4*tofieost,et  sine  esperimento  non  poiesl 

quis  electionit  obtinere  SfntenUam. 

^III.  Ut  raptoree  viduarum  vet  virginum  ab  Eccle^ 

communione  pellantur. 


conversatione  culpeiur,  quis  dubitat  quod  religiosis 
el  Deo  servientibus  inurat  opprobrium?  Eplscopaium 
deslderans,  data  pecuiiia,  potentes  pert(»nat  niinime 
suflrragatrices  adliiheat,  nec  aJ  decreiam  sibi  ftcien- 
duro  cler.cos  vel  cives  subscrlbcre,  adbihito  cujus- 
libet  generis  timore,  cotnpellai  vel  praemiis  tliquibus 
bortetur.  Decretum  sine  visilatoris  pnesentit  uemo 
conflciat,  cujus  testinionlo  clori  ac  civium  potest  una- 
niinitas  declarari.  Ilorlaniur  itaque  ut  pro  catbolicae 
religionis  iiiiuitu  et  Ecclesiaruin  pace  baec  univer^i 
fldeles  devota  mente  cnstodianl.  Quia  non  est  dubium 
pracvaricalores  iiiterdicloruin  lalium  juxti  venertn- 
dos  canones  propriae  communionis  subire  jaclurani. 
Uaec  tamen  ad  oinnium  episoiporuni  vtdunius  per- 
ferri  '^  noiitiam.  Deus  incolunieni  le  cuslodiat,  charis- 
^  sime  frater.  Datum  viii  Idiis  Januarias»  Probo  viro 


Raptores  igilur  viduarnm  vel  virginum  ob  immani-      clarissimo  con^uie. 
"  Ex  reliqtii«,  praeier  Alv.,  inquo,  offerri;  forle,  aferri. 


LXXXYl 

EPI8T0LA  H0RMI8D.E  PAPiE  AD  JD8TINDM  •  IMPERATORBM. 


Gloriosissiroo  aique  clemeniissmo  filio  Josiiiio 
floniiisdt  episcopus  stluiem. 

141  ^^^^  ^  4°^  ^^  unitalcm  Eccle6iae  pertinen- 
lia,  propfer  qiiam  Deus  clemeiiiis  vestrae  elegit  iiii- 
jierium^  hi  iitteris  contulisiis,  hocquoqiie,  venerabilis 

^  /£m.,  Justiniauum Ju$tiniano. 


Imperator,  eura  fi«lei,  cai  miiltipliciter  vos  sludere 
declaratis,  adjecil,  ul  aliquorom  preces  perferendae 
ad  hufliilil^iis  ineae  noiitiam  Jang;erenlur,  quibas  vel 
quid  quaestionls  oriretnr  tgnoscerem,  vel  td  submo* 
▼endutn  propositx  consultaiionis  anibiium  respo^isiim 


811  EPlSTOLiE  DECRRTALKS.-  llORMlSOiE  PAPiE.  811 

A  ne  religiosae   seieoii»    convenient  redderetur.  k  muIUplicatur  uumeroy  iion  cfeiieit  ■ogmeiMOi  ne&po* 


f«Cgi  omnia  sollieitndine  qita  d(*cebat;  et  liret 
ad  reaponii  pleniiudinem  tufficere  potuisaem,  si  illa 
tanium  qa»  ab  aucioribos  sunl  dvfinita,  reacrihe- 
rem ;  tamen  ut  religiosi  propositi  vestri  remunerarem. 
affectum,  non  subtrahendum  credidi  mei  quoqne 
aerroonia  obsequiiun. 

L  Adversns  /Vesforrt  ei  ^ut^betU  blaephemiai. 

Quid  eniro  est  quod  emergeniibus  Nestorii  et  Eu« 
tychetis  venenis  paierna  omisit  instructio  ?  Pene  om- 
nes  impieiates  curo  invenioribus  tam  nefandorum 
dogmatum  convenieiitia  in  unum  synodica  decreta 
presserunt.  Nec  ulterius  remansit  lociis  uUus  tam 
«liris  perfidia  seminibus  amputatis»  aut  Cbristiim 
Dorolnum  nostrumc.redere  sine  carnis  fuisse  veritate. 


test  aut  inielligenlia  coropreheBdi,  aol  lioe,  quod 
Deua  eat,  discreiione  sejungi.  Qoia  ergo  illi  ae- 
crel»,  ctern»  impenetrabilique  8obstauil«t  qood 
neqiie  ulla  vel  invisibilium  creaturarum  potuit  inve* 
stlgare  natura,  profaiiam  divisioaem  tentet  gerere« 
et  divini  are»na  mysierii  revocare  ad  calculom  moris 
homani  ?  Adoremus  Patrein  et  Filiura  et  Spiritnm 
sancturo,  indtstincuiiu  disiincte,  incomprehenslbi- 
lem  et  inenarrabilem  substaniism  Trioitatis  :  nbi 
eui  admittat  numerum  ratio  personarum»  uoilaa  ta- 
men  nou  amittil  essentia)  separationemt  ila  lamen  « 
ut  aervemus  divin»  propria  natarae,  aervemoa 
propria  iinieuique  peason»,  ul  aec  peraonif  divioila« 
tis  Kingttlarilas  denegetor,  uec  ad  easeniiam  hoc,qaod 


anteumdem  nnn  et  Deum,  et  homlnem  de  macerni  Bestpropriamnominum,traiiBferatur.Magnoroest,aan- 


uteri  intemer:^  foecundiiaie  prodiisse ;  cun'  alier 
eoruro  dispensaiionem,  qua  sslvati  suirius,  neg:indo, 
quantum  in  se  est,  irritam  faceret,  alier  opinione 
contrariu  sed  impielaie  coiisiinili  in  eodem  Domino 
no>tro  Jesu  Christo  pntestatem  divinam  a  vera  hu- 
manitate  aecluderet.  Neqiie  ille  recordaius  quia  paU 
pandam  carnem  suam  Chrislus  ostendit,  neque  iste 
Evaogelii  meinor  Verbum  carnem  factum  esse  di- 
eentis  ■  cui  vox  Domini  liid'  ficienter  iusonare  de- 
buerat,  qua  disit  et  docuit :  yemo  auendit  in  ceBlum^ 
mst  qtu  de  eeelo  de^cendit^  Filiut  hondnie^  qui  esi  in 
eeelo.  Saepe  haec  et  multis  praecedentium  sunt  com- 
prehensa  aententiia,  sed  nee  clementla  vestra,  licet 
jam  dlda  sint  fastldiose,  poterit  repetita  agnoscere  ^ 


ctum  et  incomprekenaibile  myateriuro  Trinitaiis, 
Deus  Pater,  Deus  Filius,  Deas  Spirilua  sanetus,  Tri- 
nitas  indivisa :  et  tamen  notum  eslt  quia  propriam 
est  Palris  ut  generaret  Filium,  propriom  FUii  Dei  ul 
ex  Patre  Patri  nascerclur  aequalis,  proprium  Spiriiaa 
sancti  ut  de  Patre  et  Filio  procederet  aub  una  aab- 
staniia  deitatis. 

III.  De  diiinitateet  humamUUe  Domini  Jeeu  Chritti. 
Prnprium  quoque  Filii  ul  ju&ta  id  quod  scriplum 
est,  iu  oovlssiittis  tem|)oribua  Verbum  cnro  Aeial  ei 
b;ibiiaret  in  nobis ,  ita  inlra  viscera  aanctm  Narlas 
virgiiiis  genitricis  Dontini  onitis  uirlsque  sine  aliqua 
confusione  naturi^,  ui  qui  ante  tempora  erat  Filiu!( 
Del  Filiua  fierel  homlnis  et  nascerelur  in  tempore 


'" — '  "^ r » p  — •""'• 

nec  nobis  pudor  est  ea,  qnae  sunt  a  praedecessori-  ^  bominis,  more,  matris  vulvam  non  aperiens  natus. 


bus  nostris  praedicata,  revolvere.  Meque  enim  possi- 
bileest,  nt  sit  dlversitas  praedicationis  ubi  una  est 
forma  veritiitis,  nec  ab  re  judicabitur  ailenum,  ai  cum 
bis,  ciim  qulbus  convenirotis  6de,  cnngrinimus  et 
dogii  ate.  RevoWantur  piis  mansuetudinis  vestraf  au- 
ribus  decreia  synodica,  et  beati  papae  Leonis  conve- 
nientia  sacrae  fidei  constituta ;  eadem  invenletis  in 
illis,  qnae  recensetis  In  nostrls.  Quid  ergo  est  fmsl 
illum  fontem  fldelliim  staiutorum,  quid  amplius,  si 
lamen  fidei  terminoa  servat,  quamliliet  curiosns  scru- 
tator  inqulrat?  Non  opus  aut  adjecllone  plenis,  ant 
distlnetione  perfeclls,  nisi  forle  mavull  quisquam 
dubitare  qnam  credere,  ceriare  qtiaro  nos»e,  sequl 
dobia  quam  servare  deerela. 

IL  De  rnifiterio  Trinitatiit  quid  pertowB^  quid  deei^njt- 

iur  tubitantim. 

Naro  sl  triniias  Deus,  hoc  est  Paier  et  Filius  et 
Spiritus  sanctus,  Deus  autem  unus  speclaliier  Irgis- 
latore  dicenie :  Audi^  hrael :  Dominut  Deut  tuut 
Deut  unut  eet ;  qiii  aliter  habet  necesse  est  aui  di- 
vinitatem  in  multa  divldat,  aut  speclnliter  passionem 
Ipsi  esaenti:e  trinilatis  impingat :  142  <:t,  quod  ab- 
sil  a  fideliuin  mentibiis,  hoc  est  aut  plnres  deos 
more  proDsn»  gentilitatis  iiiducere,  aut  sensibilem 
peenain  ad  eam  natnram  quae  alitfna  est  ab  omni  pas- 
sione,  iransferre.  I]num  est  ^ancta  Triuitaa,  non 

"  Es  caeteris,  praeter  Aly.,  in  quo,  docentit» 
^  i£in.,  Bibl   Reg.,  Csc.  5,  cognotcere. 


el  virginiuitem  inatris  deilalia  virtute  non  solvens. 
Dignnm  plane  Deo  nasceiite  mjsterium,  ut  servaret 
partum  slne  corruptione,  qui  conceptum  fi-cll  esse 
sine  semine,  servaiis  qnod  ex  Patre  eral,  et  reprae- 
seiitans  quod  ex  niatre  suscepit.  Nam  jacens  in  prae- 
sepio  videbatur  in  coelo,  involutus  punuisadorabatur 
a  tnagis,  iuter  animalia  editus  ab  angelis  nuntiatur, 
vix  egressiis  infantiam  et  annuiilians  mysticaiu  siiie 
iiistitiiente  doctrinam,  inter  rudimenta  anuoruin 
puerilium  ed-ns  coelestiutn  signa  viriutum.  Ideni 
eniin  Deus  et  homo,  noo  ui  ab  inAdelibus  dicilur  sub 
quartae  introductione  person»,  sed  ipse  Dei  FIIiuh 
Deus  et  boino  idem  virtiis  et  Intirmitas,  humilitas  vi 
H  majestas»  rediinens  et  venditus,  in  cruce  poiitus  et 
cmli  regiia  largltiis;  ibi  iiosirae  inllrinitaiis  ut  posset 
interimi ,  ita  iiigentis  potentias,  oe  posset  morte  con- 
sumi :  sepultus  est  juxla  id  quod  homo  voluit  nasci, 
et  juxta  id  quod  Palri  erat  similis  resurrexit  :  pa- 
tiens  vulnerum,  et  salvator  aegrorum,  nnus  defun- 
ctorum  et  vivificator ;  ad  inferna  desceiideiis,  el  a 
Patris  gremio  non  recedens.  Unde  et  animam,  quai:i 
cominiini  condlctioiie  posuit,  pro  singulari  virtute  et 
ndipirajjili  poleiitia  mox  resumpsit.  Hoic  ita  csse  iiec 
ullain  dubitationem  oportere  recipere,  vk  est,  iic  Deus 
noster  Jesus  Ghristus  aut  inter  opera  pasaionia  Dens 
non  esse  crederetur,  aut  ue  Deus  tantum  non  etlam 

c  Ex  ^in.  In  reliqttia  :  s^seRfinm,  ita  (awen. 


8iS 


COLkKCTM)  CAMKNIJK  S. 


Imdm  ioler  opm  mifaMllmn  sHipeiKli  vimiam, 
pvoposlt»  not  doormD  apotlolonmi  iofomMivk  eiero- 
plo»  Doom  one  CliiisUun  Dominom  nottium  Foirl 
Mo,  bominom  ThoHHB  dobiuiiono  doelmt.  Quttf 
enlm  inloromti  «t  qoem  so  esse  bomines  diceroni^ 
dieel)ralos  snos  feNel  inquirero,  nisl  ut  respondenle 
Pelro  :  fu  €9€kritim  FHm^Mvm :  fatereliir  non 
boo  docftrne  et-  songoino  prodiinm,  sed  Parre  Deo 
inspirsnto  sotebitum,  et  per  testimoninm  hudiit» 
pesponsionio  fides  poleftct»  fleret  veriittis  f  Qiiid 
olitm  inStreml,  ut  tpparenle  pooi  resnrreciioiiem 
ll«imino  Tbomto  tonlmn  tut  deetset  eaeleris,  aut  so- 
bmtsblieret,  nitl  «t  «HMidiit  crederei,  q&o^  ambi- 
genOidittipobNoipleratsel,  ut  dnm  nniut  omnibuo 
ta  palmtur  tangl,  ab  anirertiute  flJelinm  quid'  et- 
set  pottet  tgttoselt  llon  orgo  ad  improbatidnm  disel- 
polnm  interpotitn  ost  dubiiaiio,  sed  qmssita  potleri- 
laiis  ipotmciio.  Anno  allod  oispocfat  qood  se  idem 
Dominus  Cloophas  oum  alio  discipulo  commeanio  sif 
Bmaom  itndenloo  do  so  loquerenlur  inseniK?  Et 
quanqatm  do  rtturpeetione  Domini  per  muliereo, 
quas.  primm  ad  monomeoinm  conreneranty  tgnorio» 
seul;  tamen,  nt  per  eornm  dubitttionem  darel  cra« 
deodi  rotnns  sacoiis  flnDitatem,  biclpient  a  Mojrse 
ot  oflMiiboa  propbeiit  oportuiste  pati  Cbritium,  ot 
iia  biiraro  in  gloriom  siitm»  intorprotatos,  ostondit, 
01  per  pastiooom  bamonom  notumm,  ei  drrinam  in 


ISIDORO  mS^AL.  ASCRIPTA.  Sf « 

A  00  etse  per  glorlam,  mnltfpReibas  lAec  tanetamn 
Seriptmnaram  Intbiatntar  oiomplis.  Noe  tpod  reli- 
giotam'  coiiteiemitm  totm,  ?eBertbillt  hnperator, 
ttnqutm  ignott  dlctncor.  Fldet  enini  Ipsa,  qnas  a  te 
eonsioHter  asaoriittr,  tibi  roddit  boe  moneris,  ot  ten* 
tibas  loit  01  aflbetom  siii  ioaerai,  et  acieniiam,  per 
qnam  dillgentius  asserator,  infimdnr :  I4S  ^  ttmen 
interest  ditpensttionit  mibi  credite  nt  ego  qnoqoe 
Tol  tpud  tciemes  nott  non  tic«-am,  ot  snccedente 
slbi  per  rioet  lemporum  catholiconim  prvdicatiooe 
seosonm  qiiod  indefleieiiler  tsteritur  shie  fine  creda^ 
lor.  Latiot  baec,  qoae  td  deitttcm  bamaoiiatomqoe 
Dominl  nostri  leta  Chrisll  perthient,  et  in  eo  oniitt 
(Nat  tine  eonfuslone  nttarts  potui  iieeundam  Tete- 
rum  deOnitt  disserere,  si  esset  tdtersum  eos,   qui 

B  bis  disseniiunt,  disputtndum;  sed  cum  in  tiitnibut 
omoium  sitit  et  sjnodica  constitnta,-ot  beaii  papc 
iieonis  dogroata,  perstrinxisso  potius  paoca  qoam 
evoltere  credidi  conreniens  universa.  Nune  rero 
agooscere  satls  esi,  et  cavero  ita  proprietatem  ct 
estentiam  cogitandain,  ot  tcittor  qoid  penonsa,  qoid 
not  oponeat  desorrire  tubsltnti».  Quae  qui  indigen- 
ter  igiiortm,  tut  ctlllda  implettie  disslmoltol,  dom 
omlltuot,  qood  sit  proprium  Pilfi,  trinse  tendmit  in- 
sidlas  uniuti;sed  si  qun  pmdicaia  snnt,  ralidlt 
lenetntur  flxa  radicibus,  nec  a  paterna  mdlUooo 
recoditur,  et  constanter  qumsiionibus  obriator. 


^^mt^^  m  |>i 


«w^"^i.*^ 


■WWMI^I» 


hxxxvn 

EBiSTOLk  KSim  tMPejtATOWS  A»  HOMIISOAII  PAPAtf. 
Sanctlssimo  ae  beatissimo  arcbiepiscopo  almae  Q  mos.  Aeacli  pcaeiaxicaiocia  qfmndnm  legiui  bojiM 


orbis  Ronin  ct  palriarcb»  Hormisdn  Jostinos  impe- 
rator. 

Scias  oflectom  nobit,  Ptier  religiosissime,  quod 
din  sunimis  studiit  quaerebttur^  noveris  patefactum, 
et  anlequam  adveneruit,  qoi  a  Tobit  destinati  sunt, 
quod  Joannes  ?ir  beatissimus  antistes  nnrae  Romae 
nostrae  una  cuin  clero  ejos  vobiscum  sentiunt, 
uullis  Tariantet  ambiguitaiihut.  nullit  dirisi  discor- 
diis.  Scitt  libelliiot  tb  eo  subscriptnm,  qaem  offe- 
rendum  iodicaveras  sanctissimorum  Patrum  concilio 
coogrueniem.  Ointies  concurrunt  alacri  opere  aJ 
suscipienda  vota  tam  vestr»  qnam  Conslaniinopoli- 
latia  stdi»,  quos  veritatis  coruscus  fulgor  illumioat : 
firanes  accelerant   libeiiiissimc,  quos  obleciat  via 


urbis  epiSGOfii,  neo  omi  et.tUonim  saceBdoiiim»  qfu 
velpximi.  cooira  oonsiitulti»  ToneBoni  aposioliea,  lel 
su/coeasocet.  erroris,  facti.  bnnt.  nuUa  osquo  ad  ulti* 
mnm  diom  sivim  f^niienlit  eorisocli.  Ei  qnoniam 
oirnes  nostrae  regiionet.  admoneodm  sunt.  ut  oiett- 
phini  imiientuf  cMtalit  regias,  desiiiianda  ubiqno 
principalia  prsocopia  duxinutf.;  taute  flagramas  teli- 
g^ionis  officio,  tanto  affeciUmua,  sladiO'  pacm  calho« 
lics  Odei  pio.  remunortfido  ccpilitiiS'  pa^  nostnn 
reipublicsB,  pro  ronciUaada  sobioctit  meit  soiieniQ 
praesidio.  Quid  euim  gratina  reporirl  poiett,  qeid 
juttius,  quid  illustrius,  quam  quoo.  idcm  negpiiiin 
conlinet,  eju$demquo  fldei  cuUua  irradiat  *,  eos  non 
diversa  omiendere.  sed  collecttsjn  eodein  sensibtts 


d.lucids.  Scquuniur  sciia  Pairum  sanctissima,  leges  0  insiitula  veneraii,  iion  humaiia  roonioltu»  sed  divi- 


probatissitnas ,  et  conciliis  qiiorumdam  firmalis,  qui 
rectum  teiiebanl  tramitemy  aliorum  correctis,  qui 
vagabanlur  iiicerti.  In  ^o  res  colligitur,  ut  uniiaiem 
iiidivitluae  Trinitaiis  ipsi  quoque  unitaie  colant 
nientiuin.  Negatum  est  inter  divina  mysleria  roemo- 
riam  iii  pfitterum  fieri  pro  tcnore  libelli,  quem  dixj- 

'^  Ex.reliqais,  praeler  AIt.«  in  quo«  rodMl. 


nar^  proTidontiae  Splritn  T  Ore^  i&iiur  Tea.tjra!i  reii(ionia 
saiieiitas,  ut  quoa  perTigili  stndio  pro  cooeordin 
Ecclesiarum  calh  licae.  fiiiei  pracuratur,  diTioi  mn 
nerit  opitulatio  jiigi  perpetniiale  serTari  anooat« 
Datum  I  Kaleiidas  liaias.  Constantinoooli. 


817 


£PlSTOI>i£  DCCRKTALES.  —  UOHMISDiE  PAPifi. 


S18 


LXXXVltt 

EPISTOLA  SIVE  LIBELLUS  FIDEl  JOANNIS  CONSTANTIKOPOUTAttl  BMSGOn 

DB  6RAC0  IN  LATHVVM   TRANSLATA  ,     DIRKCTA  A»  SAIfeTUII   HOIIIIISftAV  rAPAll  V^Bfi   MUM  , 

InquaaniUhemaiizai  NtH^riumctque  Euiffcheiem^relipionmquBhareHeotumblasphemias. 

144  Reddiiis  mibi  lilleris  Tesine  sanclilsiis  in 
Ctirlftto,  fraler  cbansiioie,  per  Gralnni  elarissiiDuin 
coiDitem,  el  nunc  per  Gemanum  et  Joannem  rere- 
rentfissimos  episcopos,  et  Felicem  et  Dioscorum 
sanciiisiiiios  dlacOiios,  el  BlandQiO  presbyierum 
[BibL  Ae^.,  episcopunij,  laiUtos  SMO  4e  spMMll 
charttaie  vestr»  sanctilaiis,  qood  Qoitatem  san- 
ctissiioarum  Dei  eccleslarum  secundum  felerero 
Patrum  requlris  tradltionem,  et  dilaceralores  a 
ralionaJibus  gregibus,  Cbristi  amore  pulsare  feaii- 
nas.  Cerltts  igiiur  scito  per  oinnia,  sanciiisime, 
quia,  Sf cunduoi  quod  Yobis  SGrifMi,  teeum  veritaie 
seutiens  omnes  a  te  repudialos  bsreiieos  renuo  et 
ego  pacem  diligens.  Sanciissimas  eaim  Dei  ecdesias 
id  esl  saperioris  vestr«  et  uoTell»  isiius  Rom» 
uaam  esse  acclpio,  illam  aedem  aposloli  Peiri,  ei 
istius  auguslas  civiiaiis  oaam  esse  definio.  Omnibus 
artis  a  sanclissirois  qualuor  sjnodis,  id  esl«  Nicttna, 
Cousianlinopoliiaoa ,  Epliesiiia  et  Cbaleedonensi  de 
coiifirmatione  fidei  et  siain  Ecclesix  asseniio,  e( 
iiibil  liliibare  de  beae  judicaiis  paiior  :  sed  ct  co- 
nanies  aut  enisos  asque  aJ  iinum  apicein  placituriim 
perlurbare  lapsos  esse  a  sancia  Dei  generali  el 
aposiolica  Ecdesia  sclo,  et  tois  verbls  recie  dictis 
efideuter  «lens  per  prxsenlia  scripu  baec  dico, 
quia  prima  salus  est  recus  fidei  rcgulam  cnstodire, 
el  a  Patrnm  Iradiilone  nuilalenus  deviare,  quia  non 
poiest  Domini  nostri  Jeso  Cbristi  praetermiitl  senten- 
ila  dtcenlis  :  7ii  ei  Pelrai,  et  iuper  hane  petram  cedi- 
fieabo  Eccle^am  meam»  llaec  quae  dlcla  sunt  reruni 
probantur  effeclibus,  quia  in  sede  apostolica  invii>- 
labilis  semper  eaiholica  cusloditiir  rcligio.  De  liac 
igilur  fide  non  cadere  cupientes,  et  Pairum  seqiien- 
ics  in  omnibus  consUlula,  anaUiemalisainiis  omnes 
baereses,  praeclpue  Neslorlum  haereticuin,  qui  quoii- 
dain  Conslantiuopolilanae  urbis  fuii  episcopus,  dani- 
nalus  in  concilio  Epbesino  a  beaio  Ccelesiino  papa 
urbis  homae,  ei  a  Irenerabili  viroCyfillo  episcopo 
AlexandriAae  civilatis.  Ei  una  cuni  illo  anaihematiza- 
mus  Clulycbetero,  el  Dioscoruni  Alexandrinae  civi- 
laiis  episcopum  daninaluin  in  saiicia  synotlo  Clialce- 

•  Ez  Bibl.  Reg.  lu  caeleris,  communicaiuwe. 


A  doocDsi,  quam  veneranies  sequimur  et  ampleclimur, 
quae  sequens  saneiaih  synodum  Nieaenam  apostoll- 
tm  fidem  praedfcavii.  flis  oonjimgentes  Tiiuoibeum 
parricidam,  EUorum  cognominatttm  ^  aBaibemailaa- 
rous  ei  bujus  discipulum,  ei  sequacem  in  omnibus 
Fetmn  Atexandrinuita  siroilller  conderonanles.  Ana- 
Iberoaiizamtts  simlllier  el  AeadM  qHondam  Cob- 
siaoliaopelilalHe  arlM  epbcopaim,  oMplieeOi  oorim 
et  aeqaaeem  factom,  Oeii  noa  oi  |ieneveff«niem 
eorom  coffimanioni  oi  ^participalioaL  QaonHn  Onim 
qais  ooram  eemmanionem  am^loctHorv  ooroia  ot 
similem  adjodieatioaem  tn  condeiaitaiioao  eelweqai^ 
tur.  Simili  roodo  et  Pelrvai  Aniiockeiiaa  eoodem- 
uaoles  anatbemaiitamiis  eum  seqaaetbns  sois  et  oas* 
nibus  suis  saprascriptis.  Uode  probaimiis  ot  ampleeii* 
mar  epistolas  oronos  Imili  Leooia  papae  arbis  RomiS« 

Bqoas  conscripsit  de  fpcia  8do»  (teaprapler»  sieot 
praidiaimus,  seqaeoies  io  omaibas  sedem  aposloli- 
cam  et  pnedieaaMtt  omnia  qdae  ab  Ipsa  doereia  soat, 
et  propieroa  i^ro  iii  ana  o«HliflMuuoae  *  vobisoumt 
quam  apHsioUea  sedes  prsdieal,  oio  folMramt  iki  qoa 
0^1  Iniegra  Ghrlsliaoas  religioois  ei  perfeela  solidi* 
taa :  preoiiiioiiies  In  sequeoii  teaapore  sequeslfalos  a 
coannoniene  Ecelesiae  eaihollcaev  id  esl,  io  omnibas 
noA  eonseolientes  sedl  aposlolicae,  eorum  noaaoa 
ittler  sacra  non  reclianda  esse  mysferia.  14S  Q^ 
si  la  aliqoo  a  professione  inea  dobiiare  lenuvero» 
hls,  quos  condemnavi«  «t  per  conderonationem  pro- 
pnaio  consorlem  me  esse  profiteor.  Iluic  vero  pro- 
fessioni  subscripsi  inea  roanu,  et  direxi  por  rescripia 
tibi  Hormisdae  sanclo  et  beatisslmo  frairi,  et  papae 

G  inagnae  Roinqe  per  supradicios  GtTmanu.n  el  Joan- 
nem  venerabiles  episcopos,  el  Felicein  et  Dioscorum 
diaoonos,  et  Blandato  presbyterum.  Et  alia  maiio : 
Joaunes  misericordia  Dei  episcopos  Consiantioopol*- 
tanas  novellai  Romae  hSc  mea  professione  cooseu- 
tiens  omuibus  su|iradiciis  subscripsi  faiius  io  Do- 
mino.  Ora  pro  nobis,  sanctissime  et  bestlssiroo 
fraler.  bjta  meose  Martio  die  vicesiiiio  et  ociavo 
Uidictionis  xii  coosulibus  doinino  Jubliiio,  priiicipo 
augusio,  et  lleracUo  vicis  clarissimis.  ^ra  WsVU.. 


LXXXIX 

«nSTOLA  HOIIMISD.1!;  PAPiB  AO  JOANMEM  EPiSCOI»UM  ILLICiTANiG  '  eCGLBSI.e,. 
Vbi  do  tommunione  C^neiantinopotUafiee  Eeclenuje  ectibeng  ei  gratulatur 

Vmu  noslra  cbariiatem  luam  lalere  nolumus  ,  ne  D  roand.itonun,  (|u»  lcgatls  iioslris  dedimus,  in  omni- 
qui  particcps  fuil  sollicitudiiiis  gaiidiorum  fructu  red-  bus  ^ericm  riiisse  coinplelam.  De  qua  parle  ul  ad 
deretnr  extorris.  El  ideo  Conslantinoporu»iiain  Fx-  dilectiouem  tuam  pleiiius  perfecium  gauJiuni  perve- 
clesiani  .id  coniinunionem  nostrain  rediisse ,  Doinino  nirel ,  libelli  Joaniiis  fralris  et  consacerdolis  nosiri 
rro|iitiante  ,   irudciitibus  significamus  altoquiis  el     Constaniinopoliiani  cpiscopi ,  et  Jusliui  GleiiienUssir 


•  Itt  Eacusls,  MekettoMee  aui  UHetopoUtmii^ 


m 


GJLLECTIO  CVNONUM  S.  ISIOORO  IIISPAL.  ASCIUPTA. 


SiO 


Nii  priiicipis  orleiiiis  fiacrarum  liuerarum  exeinplaria  A  significare  curavimus ,  in  eoruro  sacitrdoiuin  qui  fra- 


pariter  crcJitlinius  deslinanda ;  indicanles  niliilomi- 
niw  per  orienii^  panes  plurimos  episeopos  stc  recisse. 
Supere»!  ul  a  nobls  compoienlibQS  precibus  dlviiilias 
eiorala  cuncedai ,  qnalenus  de  alianmi  qnoqne  ec- 
clesiarum  rediniegraiione  Iralnlemar.  £a  vero,  quas 


lemiiaii  lune  vicini  snnl  curabis  perferre  noliliaai, 
ut  el  ipsi  de  cffeciu  lanl®  rei  graiias  nobiscniii  ctt« 
If  siis  iniseiicordi»  benelicits  referre  nou  cessent. 
Iiens  le  incolumem  ciislodiai,  rrater  cbari»sime. 


xo 

EPISTOLA  HORMISDiE  VAPJE  AD  EUMDEH  JOANNEM  EPISCOPDM, 

De  dirtctis  inttiiatii  ei  wiee  commUsa. 


Dilecliasimo  frtlri  Joannl  Hormisda, 

146  ^^^  dileciio  lua  ren  cbariiati  ei  ffdei  eon- 
griMaiem ,  m  advenium  ad  haliam  auuro  nobts  d.re- 
ciis  lilleris  Indicarel ,  ei  q«»  in  te  sil  siimina  rvM^ 
pmm  vobiniaila  osleoderei.  Aique  oiinam  ad  ple- 


servari  debeani ,  compeienter  ediitmus ,  vel  cirea 
eos*  qui  ex  clero  GraBCorom  veniunl,  quam  baberi 
oporieal  caotionem  sofncienter  insiruxirous.  SeJ  ei 
causae  ipsius  ordinem  instructiones  adjunctas  de  scri- 
niis  ecclesiaslicis  vos  docebunl ,  ot  agnoscentes  ec 


nio^ia  affectas  saiielatera  prsseotie  luas  nobis  gan-  B  apostolicae  sedis  curam  pro  Patrum  regulis  excoban- 


dia  eontigissenty  ui  gralolaremur  nos  ejos  colloquio  « 
fmt^  quem  ita  auraua  per  soripia  eomplevi.  Yenim- 
uraen  probaaii,  dileeiisaime  frater,  quo  Clirisilanam 
lldeni  venereris  aliMin  9  dom  ea  q«as  ad  regnlaa  Pa- 
intm  perlinent  el  ad  mandata  eaiholica  sine  aliqua 
eniiia  Iranagreaslone  servare ,  sperans  ut  prorogatis 
generallbiis  ad  Ilispanlenses  eeclesias  constiluilat 
siiper  his  qoae  aut  negligenilua  aulirreligiosios  fiont, 
cecleslasiieis  dlscipllnis  congmenlia  sanciamtts.  Am-* 
pleii  somua  eaplau  ista  desiderla  facttllaie.  Quld 
enim  sot  nobis  dolcittsquam  eum  fidelibtts  loqni,  atti 
Deo  apiiiis  quam  deviaiites  ab  errore  revoeare  ?  Sa- 
lutantes  igitnr  cliftriiate  qua  jungimttr,  per  Casia- 
num  diacoiiom  loom  aignificaroos  nos  direiisse  ge* 
neralia  coiistitota,  qiilbus  vel  ea ,  quae  juxU  canones  ^ 

*  Ki  reliqtts,  prater  AW.,  in  quo,  eloquio. 


lcra,  06tehdaii8  vos  per  odia  damnatomm  consortia 
amare  fldelium.  Et  quia  per  Insinualionem  dilectto- 
nis  tuae  biii"8  nobis  esl  via  palefacla  providenli», 
rerooneramus  sollicltodinem  toam,  ei,  servalb  pri- 
vllegtis  meiropolitanoram,  vices  vobis  apostotieae  se- 
dia  eatenos  delegaiittts ,  ut  in  speculls  sitls ,  ei  she 
ea  quae  ad  canones  perlinent  ei  a  nobia  soni  noper 
mandata ,  serventur,  stve  si  quid  de  eccleslasticis 
eausis  dignum  relatlone  contigerit ,  sob  tua  nobis 
insinuatione  pandatur.  Erit  hoc  sludii  ac  sollicitu- 
diois  toae  ,  ui  talem  te  in  his,  quae  injunguntor,  ex- 
bibeas,  ul  fidem  integriutemque  ejns,  cojus  curani 
suscipis,  iiniterls.  Daluro  ivNonas  Aprilis,  Agapito 
viro  clarissiino.  iCra  olv. 


XCI 

EPISTOLA  HORMISDiE  PAPJE 

AD  EPISCOPOS  PER  IIISPANIAM  CONSTITUTOS. 

Dileclissimis    fralribiis  universis   eplscopis    per      quero  i.os  impie  relinquimus,  deserarour.  Quod  com 

uiraniqiie  Hispaniaro  conslitotis  Hormisda,  superiii  favoris  auiilio  ea  nobis  potesl  raiiooe  coii- 

147  Benedicia  trinitas  Deus  noster,  qui  pcr  mi-      lingere  ,  si  apostolica  dogroau,  si  Pairoro  mandau 

scricordiain  suam  Roronn»  reipublicae  pcr  univer-  ^^  servemus.  Wcit  eniro  Doroiuus  n<^ler :  Qut  dibgu 

saspartessuapaceeltranq»illiuiediffu8aiiobisqiio.^»i«.«rmoii«m  meam  sert;oW/ ,  ei  Pater  meus  dUtgei 

que  viam  monstrat.d*  circ  a  nos  invirem  cbarit*tis      eum  ,  el  ad  eum  veniemus  ,  ei  apud  eum  numeitmem 


indulsU ;  ut  qui  coha!remus  firniitate  fidei  jntigere- 
miir  qoo  ]ue  votiva  jucundiuite  coPoquii ;  quo  faci- 
lius  dum  per  Ktterarum  mintsterta  ad  vos  osque 
periendimus,  eliam  corda  vestra  ad  religiosum  cul- 
tum  apostolicis  admonitionibus  incilemos ,  ei  duni 
(tispensaiionis  nosirie  reddioitts  velul  quoddam  de- 
biiuin ,  pknuni  circa  Deum  roonsirerous  airectum. 
Jung  iiniis  igitur,  dilectissimi  rnitres ,  continuas  el 
ItUiiiiles  preces  ct  a  Doinino  nostro  oriset  cordis  la- 
cryinis  801'plicaHtes  Jugi  deprecatione  poscamus,  ut 
ei  iiisiitutione  et  opcre  illi,  ciijus  membra  esse  cupi* 
iHiis,  bxicanius ,  iiec  unqnam  ab  illa  via ,  quae  Chri- 
atu»  e»t  •  dcvio  iraiuiie  declincmus ,  iie  ab  eo  justc, 


faeienms.  E,i  licei  baic  possint  generaliler  dicu  suf- 
licere ,  ut  declinemus  errau  cl  eoalodiamva  catbo- 
lica  constitttU ;  UiAen  quia  Joannis  fratria  el  coe- 
piscopi  noslri  nobis  insinualioiie  volgaUrai  eal  con- 
ina  oaaoiittiu  revereotiam  uonnttlla  prssttmi ,  pcri- 
cttloni ,  quod  docioribtts  ittiroiuel  de  tacitttmittte, 
decliiians  ,  et  prophetica  voce  compiioclus  qua  did- 
lur :  Loquere  ,  ne  laceas ;  generalibus  edicendttm 
credidi  consiitutis. 

I.  De  $acerdotibui  juxia  instituta  canonum  ordinandis 
Ut  in  sacerdoiibiis  ordinandis ,  qu»  sunt  a  Pairi* 
bus  pt:tsciipta   [BibL  Reg.^  conMituU]  et  definit» 
[E$c.  5,  praelioiU]  c<>|tietis,  quia  sicttt  eapul  Otii 


8St  EPISTOLiE  DECRETALI^S.  -  HORMiSDifi  PAPiE.  8ii 

Chrifttuft  Ecclesiae,  Cbristi  autem  vicaiii  sacerduies,  A  sitaie  conseoseril.  Quid  pri>dcst  itli  suo  errorc  uon 


sic  in  eligendi^  his  coram  oportel  esie  perspicuara. 
Irreprebensibiles  enim  esse  convenic «  quos  praeesse 
neccsse  est  corrigeudis,  nec  quicquam  illi  deesse 
l»orsouX9  penes  quam  est  religiosx  suuima  et  sub* 
siantia  disciplinae.  ^stimet  quis  pretium  dominici 
gregis  f  ul  sciat  qood  meritum  consiituendi  deceat 
esse  pastoris.  Hoc  ita  flet,  si  non  sacerdoiii  gradus 
saliu  quodam  passim  a  laicis  iransferaniur.  Longa 
decet  Yiiam  suam  probaiione  moustrare ,  cui  gubcr- 
nacula  commitiunUir  Erclesiae.  Nou  negamus  esse  in 
laicis  Deo  placitos  mores ,  sed  uiiliies  suos  probatos 
sibi  qu«runt  insiituia  fidelia.  Discere  quis  dehel 
ariiequam  doceat ,  et  exemplum  religiosse  conversa- 
tioiiis  de  se  poiius  aliis  praestare ,  quam  sumere. 


EHieiidaiiorem  esse  convenit  populo ,  quem  neccsse  "  vivalor. 
esi  orare  pro  populo.  Longa  observatione  religiosiis 
cultus  iradatnr  "  ut  luceai ,  et  diu  clericaiibus  obse- 
quils  erodiemlus  inserviat ,  ut  ad  venerandi  gradus 
samoia  perductus,  qui  sii  rrucius  bumilitatis,  osten^ 
dal.  Non  lcve,  noti  vacuum  fuit ,  quod  nec  apud  ve- 
teres  quidem  nisi  leviiici  gcneris  viri  ad  san^ia  ad- 
niovebaniur  altaria,  iie  passiin ,  ineritis  aut  preiio 
:iot  praesnmptione  conieinptis,  ad  sacros  148  culius 
iinpar  accederet.  Migravil  illa  praerogativa  familia- 
ruMi  ad  institula  cullomm :  nunc  esl  doctrina  pro 
geuere.  Qui>d  illis  fuil  nasci ,  boc  nobis  imbui.  Iltos 
labernaculo  dabal  naiura ,  nos  aliaribos  parturil  di- 
sciplina;  nec  lauium  consecrarlde  laicis  inbibemus, 


pollui,qoi  conseiisum  prssiat  errandi?  Procol  dubio 
coiUra  mandftU  commiilil  el  qui  babel  peccatuni 
proprium  ,  et  qui  sequitur  alienum.  Incassom  aui- 
mos  resistit  ctipiditati ,  si  non  restileril  el  tiuiori. 
Adversum  haec  facilius  Deo  juvanie  providebitor,  si 
circa  melropolitanos  privilegia  a  sanctis  Patribos 
conslilota  permaneanl :  si  roetropoliiani  clrca  paro- 
cbias  soas  ordinem  suom  ea  qua  decel  veiieriitloiie 
cosioUianl,  ol  nec  elalio  praesoles ,  uec  contemplos 
depretiet  obsequentes.  Quae  si  ita  in  operibus,  ita 
flxa  habeanior  in  cordibus  queroadmodmu  relegoii* 
lor  in  scriptorls ,  nolla  inlentiouum  semina,  nulia  ^ 
eronl  foroenta  discordiae;  sed  regnanle  cbariiate, 
sob  llla  ,  qua  nobis  Deus  promtsit  ei  Iribuit ,  pace 


IH*  B$  eoneilw  per  amtos  »ngulo$  eMrando. 
Ob  boc  Patres  providentia  qua  Spirims  saiiclns 
eullores  soos  coinpongere  dignains  esi ,  incitati  bis 
in  anno  per  paroehias  singolas  conclfia  haberi  de» 
bere  d  icueroni,  ui  in  onom  joxla  salnbris  insiiiotio<* 
ois  dogmaii  congregail  pro  ecclesiaslicis  caosis  ira-' 
eianda  deliberent ,  aoc  si  joxta  votom  universa  emi* 
sistoot,  Deom  {onciis  vocibos ,  qui  praesiat  deslde- 
rata ,  collaodent.  Dtfftcile  est  eniro  ,  ut  cojosqoam 
cor  sic  pravis  oogitationibos  indoretur,  ot  a  se  pa- 
ilaior  cotpaoda  fieri,  cum  noverii  sibi  jodiclom  sub- 
eundom  e»se  condlli.  Praecinctos  ad  bane  vfaro 
semper  lomlios  habeant ,  scientes  rationero  aciuom 


scd  ne  de  pceinteniibus  quidem  quisquam  ad  hiijus-  ^^  stiorom  esse  reddendaro.   Snspeodantor  ab  illicitis 


modi  gradoin  profanus  temerator  aspirel.  Saiis  illi 
posiulanli  sit  venia.  Qiia  conscientia  absolvat  reum, 
qui  se  percata  sua  populo  scit  tesle  confessum?  Quis 
euui ,  quem  paulo  anie  v4dit  jacentem,  venereiur 
aiiiisiitem?  Pnrferens  iniserandi  crlminis  labem  non 
liabet  lucidam  sacerdotii  dignitatem. 

n.  Vt  pro  episcopalu  priFmium  non  acdpiatur. 
Hoc  quoque ad  iriora  conjungiinus ,  ne bcnediciio 
per  impositioiiem  manus,  qua:  a  Deo  esse  creditur, 
preiio  comparetur,  quia  aiiie  oculos  esse  convenit, 
qood  Simon  Spiritum  saiictum  volens  redero|iiione 
inercari,  aposloli  fuerit  deteslaiione  percussus.  Tum 
deinde  [Bibl.  Beg.,  inde]  quis  non  vile  putel  esse 
qu<  d  vendidil?  Isiain  sacerdotibus  ordinandis  revc- 


per  forinidinero ,  et  qul  nequiverinl  per  pudorem. 
Sed  de  conveniendo  notum  est ,  quia  sanclts  canoni- 
bos  bls  iii  anno  constet  esse  pra:finitom ,  el  quidero, 
fci  po^sibile  esl,  inviolabiler  convenii  costodiri.  Sed 
si  aol  lempoium  necessitates»  aiii  eroergenies  causai 
hoc  non  paliantur  iinplere ,  semel  saltem ,  quamvis 
non  licuerit,  sine  ulla  excusatione  praecipimos  con- 
veniri.  Haec,  fratres  cbarissimi ,  el  atia  qoae  Palrutn 
regulis  continenlur,  In  labiis  ei  in  cordibus  nostris 
[Eu.  5,  vestris]  indefessa  retractaiionemeditemur^ei 
sicut  scriplum  esl ,  narrerous  ea  filiis  noslris;  niedi* 
lemur  in  cordibus  sedentes  in  domo,  ainbulantes  iu 
iiinere ,  dormlentes  atque  surgenies ,  quia  beaius 
apud  Dominum  ,  qui  in  lege  ejus  meditabilur  die  ac 


rentiam  servet  electio,  ul  in  gravi  inunere  populo*  ^  iiocte.  Iloc  et  Ma^isier  gentium  discipulum  suiuii 


ruiu  divinum  cred»tur  ts^e  judicium.  Ibi  enini  Deus, 
ubi  siinplex  sine  travitate  consensos.  Verum  uec 
banc  quidem  parlem  sollicitudinis  et  adinoniiioiiis 
oiiiiitlmus ,  ne  vel  ilie  se  a  culpa  aBstimel  alienum, 
qui  ipse  qnidem  a  redemptionc  liber  iiiiliaverit  be- 
iiedietione  mystica  sacerdolcm,  ei  tamen  ad  allerius 
redempti  voluntateai  vel  sponle  in  boc ,  vel  neces- 

«  Ex  rctiqiiis ,  prxtcr  Alv.,  in  quo,  geratur.  Esc. 
5,  Uueatur. 


secutus  instiluit  adinonens  :  Haec  medilare ,  tn  kit 
eeio,  tubjieien$  plenitudinem ,  attenile  tibi  et  dnctrinm : 
qula  si  lidelibus  cltra  inlermissionem  incumbimus 
institulis,  separamur  a  vitiis,  dum  impettsa  cura  di- 
vlno  operi  buniaiio  tocum  non  relinquil  errori.  Do- 
luro  IT  Nonas  Aprilis  ,  principe  Agapcto  viro  claris- 
simo.  iEraoLvi. 

^  Ex  cautei-is,  fTacicr  Alv.,  in  quo,  ttulklenut^ 


822 


COLLCCTia  CA&OISIJM  S.  t^miO  mSPAL.  AACRIPTA. 


Si4 


XCIJ 

EPISTOLA  HOKMISD.iS  VA^JE  AD  EOSDBM  HISPANI^  enSGOPOS, 

Inqu2  e'9  /oannis  ConMlmtinopolUnni  ppi$copi'profps$ionem  dirigit  prop$er  QrientfUei  ch- 

ricos^  gui  eoruni  cQmmunionem  poposceriHt. 

Wli^tfimmU  tra4ri|)u6  «ttlirfirsi^opiacoj^^  in  Wm^^^"  A  Bonifi^  wftftriue  $$mcim  l^fcl^  RBmmuefis  immo 
«JlilMin^iMenlibiiB  iioriiusdi. 

fijL  f^piKop»»  Jio0i«ir  «iud«9  eecle»i3Xi(Cy  wiiUialis 
ingessilt  hoc  4ttoq«i^  pro  $gem  cnaioliCfB  AM  ^ 
aii«sioliC9^  ffpdii  v#iMiroiiooe  eQwvliMl,  qup  ordioo  os 
elero  Cnrcoritoi  miwibMH  irlbui  dobonpi  aiMia 
cofnoiunio,  propler  CfiuffMi  ffcUiccl  Aci«ji  o  docoM^^ 
ribuc  nosin»  p«u  bTroM^rum  comniuniooe  d«0Ni«lt« 
in  qua  ii  quoque,  qui  se  ab  ejus  conlagione  npn  divi* 
dunt»  a  oq^  cominuipiooo  babenotur  cieppli-  Len- 
danius  proposiiiim  ?iri  boc  aeio  circa  Qdpan  oi  appsio- 
lica  iosiiiuu  fm^veniis,  ut  neper  igfioraniiamquideNS 
qiioiuquam  como  erroris  aiieui  paicrptor  immcvgi. 
Wgoa  hso^  finra  (idalibus,  ui  soUieiio  aiudio  snnpar 


editi  exemplmd  libplU  ex$eg$utur. 
rrima  saltts  cjit  rectjD  fldei  regulam  cusiodire»  ei  a 
eon^iituiis  Patrum  nullaiedns  deviare.  El  qula  non 
poiesit  Domfni  nostri  Jeau  Cbrisli  praeiermitti  senteo- 
tla  150  dicentis ;  Tu  ci  P^frns  af  euper  lume  petmm 
mdifieabp  Eecleekm  meam;  el  basc  qoae  dicta  soui, 
rerum  probantur  elfectibus,  qula  in  sede  apoatolica 
dtra  maculam  semper  estcatbolica  servaia  religio.  Dc 
qua  spe  et  fide  s^rarl  minime  cupienles,  ei  Patiuui 
sequenles  constituts,  anatheqiatizamus  omnes  bxre- 
ses,  prxcipue  Nestorium  basreticumy  qui  qoondara 
Coiisiantinopolilan»  futt  urbis  episcopus ,  damiiatuni 
in  eoucilio  Ephesino  a  beato  Coeleslino  pap  nrbis 
Romse,  et  a  venerabili  viro  Cjrillo  Aleiandrinas  ci- 


iovigileni,  e|  inc^ipaioa  sa  ab  ^ni  pervamitaia  coo-  ^  v^^iis  antisiite^  Simlliler  aiiatbematizamus  Cuiycbe- 


aanrenl.  Ipaa  «al  paim  Hdai  inoiKeniJa,  oi  pr^^videaL 
09  vol  cas»  possil  errare.  Ssiiislacieolca  igiijir  m 
laudaliilibqs  desideriis  meoioraM  viri  el  memores  ikh 
airi,  aicuioporiei,  oflScU^  docvmonia  quoque  de  ik^ 
clesifi  scriniis  aasomeniaSt  $A  coociliqw  veatriim  pm 
geoeraUiaiis  inairuciiona  direnlmust  ut  ez  Uiia  pie» 
oioav  qoas  auol  acta»  discantest  ab  oioui  voa  erraii- 
lium  cognaUon^  separeiis.  Neque  euim  esl  peraouaiis 
odil  causa»  sed  10  impios  iraiyrpssores  4icla«  Deo  insi^  - 
ranle,6eoleolia ;  inquaquidemcaiisanaque|)ra^icaiiQ* 
no,  neque  deprecatione€essaviaius,el  prlncipi  auppU* 
aaiido  etsacerdoieset  populosadmuiiando.uMraQSgrea* 
aorcs  absoluU  ad  rcciam  seddem  etaffectu  Dei  ei  Judicii 
limore  coovcrkrenl.  $ed  phsiinaUo  misersnd^  par* 


lem  et  Dioscorum  Alezandrinum  in  saiicia  synodtf 
quam  seqoimor  et  ampIecUmur,  Cbalcodonensi  dam- 
iiaios,  quae  secula  sanctum  concilium  Nic^num  fideni 
apostolicam  praedlcavil«  Deteslarour  el  TlnMitbeum 
parricidam,  iElurum  cognomento,  discipulu»  quoque 
ipsiuset  sequacem  in  omuibus*PetnjiA  Alezaodriuuin. 
Condemnamus  etiam  et  anatbemaiiz.imos  Acaciuni 
Const.intinopolitannm  quondam  episcopum  ab  apo* 
stoiica  sede  dsmnatum,  et  eoruin  complicom  el  se- 
quacem,  vel  qni  in  eorum  communionis  societaie 
permanserint :  quia  Acacius,  quorum  se  commonloni 
miscuii,  ipsorum  similcm'jure  meruit  in  damnaUone 
senlenUaiu.  Peirum  nibilominus  AnUocbcnuni  dam- 
namus  cum  sequacibus  suis,  et  omnibus  suprascri(»lts. 


durai,  nec  ulUs  modia  morUrcra  vcneija  ^i,u:ynmr,  C  Soscipimusautcin,ct|irobamusepistolasbcaULeonis 

papae  unlversas,  quas  de  Chrisiiana  religioiie  con- 
scripsit ,  sicut  pnediiimus  sequentes  in  omuibiis 
apostolicam  sedein,  et  praedicantes  ejus  omnia  consii- 
tuta.  Ct  ideo  spero,  ut  in  una  eommuniohe  vobiscwu 
quam  sedes  apostolica  prxdicat,  esse  nierear,  in  qua 
est  integra  ct  veraz  ChrisUanae  religionls  el  perfecia 
aoliditas ,  promiliens  sequeslratos  a  comraunione 
Ecclesiae  catholicae,  Id  est,  non  consentienles  sedi 
aposlollcae,  eorum  nomina  intAr  sacra  nou  recitaiida 
esse  roysteria.  Quod  si  io  aliqoo  a  professiune  inea 
deviare  tentavero,  his  quos  damnavi,  complicem  me 
niea  bcnlentia  esse  profiieor.  Iljnc  autf in  professio- 
iiein  roea  ego  inanu  subscripsi,  el  tibi  lldrmisJae  san- 


maioseuiine  Azis  in  detoriua  puHuiante  radieibus« 
Crg<s  ftiilacUs»iipi  fraires,  a4  onmia  compeiaiiter  iu- 
alrucU  servaie  yos  Ecciesiiim  Pei,  cl  Apoaioio  ezaui- 
laie  cpojmicii.  Nos  autem  libellum  «li^iimuay  sob  quo 
ai  quls  comniuuionem  vestram  da  urieutalibMa  cleri'« 
4  a  poposcerlt,  ad  cam  pnssit  sdiniul,  secundum  quam 
el  de  Tbraflia  et  de  Scytbia,  lllyricisque  partibus, 
vel  Epiri  veterts,  sed  etsecundum  quam  Syriae  mul- 
los  Jani  consut  esse  ausceptos,  gaodentea  ad  racta 
confluera  ei  devia  declinasse.  Un4e  aub  repetiU  QO  '^ 
mandamoSi  ol  omnis  cura  ei  solUcilodo  omnis 
Invigilei.  Jaae  nollus  esl  ignoraniiae  locos*  NoHus 


nlaiur  simpliciuUs  ezcusalione  praeuriu.  ScienU  pec- 

care  necaiaaria  eonfessio  esl :  neoease  esi,  ui  errQrca  |v  ^^  ^^  venerabili  pap»  urbis  Romas  direxi 

abscrtbat  sibi,  qni  monstrato  nen  in&isiii  itinerc^ 


'  Ez  iCm.  cl  Bibl.  Reg.  In  Alv.,  Rm.  S,  Urg.,  Ger.,   iubtepiione.  Tol.  I,ivfr  pr^carifioRe.  Tol.  2,  sna 
uepidaticne. 


m 


RMHTOL^  bKCRr.TAI.KS.  -^  fUmm^^X,  Pk?M. 


KJi 


xcm 

EPISTOLA  HORMISDiE  PAPjE  AO  fiPiPHANlUlil  €0NSTANT1N0P0LITANUM  KP. 
ii^sjaio  frairi  EpHiliiimo  eptsodpo  HoMntoila.  A  |icilire,  dUectissHne  fraicr,  personam  meam  lelntioc 


MuUo  gaudio  swn  reploios  qvoil  eireo  Eedesfae 
IMoeoiiaBanciintfM  Smfiorotorift  ec  ditecxmnts  UKt 
kale  «UidiaHi,  4|«ole  Itilorit  «idfeotli,  logatoriHu  qito* 
qne  moorttni  essonfioeecof  oofi.  MottlCeste  liiiic  eniin 
•Nfemii  nAeoricofdiflB  docwnenlo  perdoGeiur«  fiuand» 
ei  fiteodanl  prtneipos  cansam  fldci  cnm  refpnlrtictt 
oi4lMMtione  conjeiiguoi»  el  eecleiiiwum  pr«sii1os, 
qnod  ed  diip«ns»ciiifiem  soam  penin«t,  ofticit  mcmo- 
res  eisequontur  «.  Talfbus  indigelnt  posi  disconli» 
procolias  religio  Christiana  recioribuii,  qiii,  compres- 
sfspro«idadispositiimeiurb}nibiis,diu  percgrtiialatn  ^ 
paeem,  dcpolsa  tempestoie,  151  reduct* renf,  ot  in 
futuni  poot  sttcula  proposici  oui  esempia  lendontes 
siiii  ad  kOiiliondttiii  indubKanler  ostenderent«  quid- 


oporiet  indiiere,  sctentcm  iti  IrajuKmodi  causis,  siciit 
prnpdiftmn  esi,  qnid  facieiiduin  sit,  qoid  cavetiduin, 
Ita  omma  prsvldendo,  vt  non  ambigas  railonem  dis* 
peiisationis  liiijus  Dci»  esse  reddendam  :  ha  tamen, 
ut  eos,  qui  Tobis  fberlnt  commwiione  sociail,  vel  per 
Tos  sedis  aposiotic»  vestra  n<ibis  scripta  declarent, 
qiiibns  oriam  et  coniinentia  libellorum  quos  obtuleriut 
inseraiur.  Sic  eniin  et  Severf  vel  complicuin  ejus  aut 
sfinilinni  absolvemus  errores ,  nec  eorum  qui  sanari 
piitueriut  dispeiidia  patietiiur.  Quod  ideo  voIhs  spe- 
daliler  credidimus  iinponendum,  ad  diligentiain  ve« 
stram  nostra  oiiera  iransferentes,  quia  non  parva  jam 
docamenia  resistenles  baereiicis  reddidisiis,  iiec  de- 
boi  de  eo  ambigi,  quein  bene  conligerli  explorari. 


quidlleoptacitttmpoeieriprosuaifflftationefecisscot.  ^  Simiil  assume  niedelam  niedicln»,  aitnul  accingero 


Benedicamtts  Dominum,  fratcr  cliirissime,  nostiis 
liec  diobaa  Ittisse  ooncessum,  et  tolis  oratioiium  et 
ciirarum  viribus  adnltainur,  ui,  quas  Dei  0|e  be  e 
coepia  suni,  ipso  adjuvante  per  oinoia  compleantur. 
Speratidum  entm  esty  ut  ad  compagem  corporis  snl 
reliqua  qunque,  quas  adbuc  divisa  sunt,  menibra 
festincnty  et  a  poiioribus  minora  non  discrepent :  ad 
qood  cum  medilectlotiiaCbristiaiia:  sludio  cliariiaiis 
horlatur,  debet  quod  invitat  sequi,  el  quod  atnandum 
suadet  amplecli.  Similem  e»i«n  jam  fidei  curam  ge* 
retile^,  por  reiigiosam  patieati«ini  par  eliam  prornuum 
de  boiii  operis  aperamus  efreeiu  ;  neque  enim  dini* 
Cttitattbos  est  cedendum.  Mon  enim  fatigalnr  asperia 
lides  nec  ad  ccBlorum  ardua  per  pniclive  coMseeiidi- 


auctorilate  Jusifii» ,  ei  sic  circa  supplices  huniatiiiaie 
ioolllre,  ut-ln  barreticorum  eontagione  perduranies, 
aut  eos,  qui  •innoeentiam  slmuianty  et  cuiii  nosiris 
Bola  voce  consentinnt  ab  lns,  quibiis  pro  EcGlesiaB 
redintegratione  consuliiur  ei  provideiur,  esetiid.ts  ; 
iiec  eniin  expedit  circa  hos  ecclesiastieain  teinperare 
censuram*  Noa  eaiin^uni  jani  mlieralionls  boua  pro 
eorum  quibus  consiili  oporict  necessiiaie  collata,  si 
Indiscreie  fuerinl  lioiiis  msKsqne  coinmunta. 

Rt  quia  Hiemsolymttaminiiu  liiciendam  credidit  iu 
lilleris  Itia  diledio  mettiionom  quorum  ectam  ad  nws 
^jMMlam  d<  lala  professio  est,  oecessariom  duxinMa 
vet  recipere  qam  fcripla  swni,  tcI  resfemlero  ^fim 
oongma.  Qui  si  sancioruui  Patntm  consiilula  cuslo- 


tur,  nec  remuneratiooem  citra  laborii»  exerciiiuio  quis  C  diaiii,  si  illa  fidoi  fmidomf nta  veneraniiir,  ab  his 


merelur.  Unde  ne  facieniea  bona  deliciaiuos,  specia* 
liler  adinoneoiurt  eilaoB  lesie  psalwisia  :  BeaU  ^ai 
cuaodiunt  judiUum ,  $t  fadum  jMUium  m  omm  um* 
Vor$;  qoia  noo  initiufl»  laboris  reuiuneraiionem  pr«e- 
inii  conaoevil  inveaire,  sed  lerminu  •  Ergo  par  siu- 
diitns  soilicitodinia  aasunenies,  qulbus  esi  uaa  in 
commuoione  et  creduiiuile  socieus,  quemadi^odiiiii 
de  adunata  setfl  aposlolleae  Consiantioopoliiaoa  Ec- 
clesia  pariler  exsuliamus  ia  Doniino,  iut  de  i  eliqiia- 
nuD  quoqoe,  sioul  affectuose  admones,  redtniegra- 
tiune  curemus  primumt  >i  fideni  iuicgritalcinqiie 
iiosiram  immaculalam  ab  omni  coiiiagione  servemus. 
Nosiieniin,  frater  sanciissime,  quai  ecelesiasiicam 
nerveai  vincula  ooncordiam,  quo;  nos  ab  baerelicoruin 


qum  pereos  Spirliu  sanriocnnipoiicfiiedellniia  aontt 
non  reccd«flil.  Aut  eaint  petfecia  sunt,  ita  ui  sunit  ei 
adjeciione  noo  iiidigent,  aut  bene  vaKda,  et  iileo  non 
motanda  :  quando  per  ea  emnia  hasretioerun  venoM 
compressa  suni,  iiec  qnldqiiam  Chahred^ineiisis  af no- 
dtis,  quod  utile  qutelibet  diligentia  potttissei  excogi' 
larOt  prsBierlit,  quae  prseedentiam  quoque  dogmaia 
vel  clarius  manlfeaiaviit  vel  repeiiia  auciorluie  lir' 
mavii;  speciale  quoddam  advertius  Nestorinm  et  Eu* 
ijfclieteni  aggressa  ceriament  aliemm  deiiaiem  Do>« 
imfN  nosiri  iesu  Chrisii  a  cariie  separanlem,  ct  tdeci 
sanclam  Mariam  Dei  geniiricem  pronnticiare  vtlan« 
lem ;  alterum  verH.*iieffl  carnis  iii  D»mlno  renuentemt 
quando  Dominus  nosier  ieaua  Chriatus  i«l«m  Filius 


lueaomr  iasidiiat  por  quas  eiiam  cauoauui  cusiodia-  J)  Dei,  idem  hoinim«,  una  in  dnabus  persona  natoris 


iiar  auoioriias.  His  in  robore  suo  oinni  circumspecUo- 
m  aervaiiat  reuiedia  aperantibus  eonferanturt  llalMii 
^lim  ea^lesiasiicarum  ordo  reguUrMm  et  ipsius  (orma 
JMsiiti»,  ut  fflodicing  railonabilis  benigne  ei  fideliier 
aperaatibua  aonaegeiur;  oec  quisquam  ita  ei4  ab 
bumanitaie  discretust  qnem  non  a  rigore  disuriciio* 
nis  inclinet  incauta  siupliciias  :  sed  ui  cauie  hoc  ei 
ciira  querelam  aai  erroris  allcujus  nxvutu  valcas  ex- 

■  Ex  Tol.  I .  In  quibusdam ,  exercenlur  :  in  aliiSt 
iueadose«  curcuMnlut, 


divinilaiis  ei  C4mis,  nec  natoria  adunalh>iie  eoufoeis, 
non  vehii  quatla  p«r>oiia  addiia  Triailatit  sed  ipse 
Pillus  DA  exluaniens  senieii(ismn,  furmaro  aerviaeci- 
piens,  propier  quod  et  unam  \BitL  Arf.,  eiiatn]  nec 
divtstbilem  profitemur  essentiam  TriiiiUttSt  ci  pru 
prieiaiem  lamen  suam  sctmus  inesse  per.«onis;  unam 
enim  Pauis  profiiemur  ebse  personam,  unam  Filii 
i>ei  cum  assumpu  carne,  unam  Spiriiu»  sanciit  e| 

^  £x  reliquis,  prsicr  Alv.,  in  quo,  j^regriiu^m, 


Si7 


CeLLECTIO  CANONUM  S.  ISIDOHO  IIISPAL.  ASCRIPTA. 


«:8 


personas  proprielatibus  designanleSy  el  per  UDilatem  A  prore6sioneni  suam  srriplo  indicanl,  quam   legaiis 


essentiacinseparabile  TriniiaUsmystei  ium  conQtenl^s. 
Meque  enim  ambtgi  poiest  verbum  Dei  intra  virginis 
viscera  per  carncm  bumanam  assuropsisse  naturain, 
nee  post  a  se  iulra  vulvam  naturarum  uniiione  divi- 
sum.  Naui  sicul  uon  esi  in  eo  huuiauitas  sine  Deo 
ediia,  sic  iu  cruce  et  impassibilis  152  divinitas  non 
est  a  caruis  passione  divisa  :  quod  virginis  partus  et 
intemerata  fecunditns,  et  singularis  a  morluis  resur- 
reclio,  et  ad  coelos  declarat  asceuaio.  Hxa  si  quem- 
ftdmodura  a  Fatribus  constitula  sunt  servant,  credant 
nec  definita  transcendant  :  a  quo  tramiie  qui  decli- 
naut,  ipsi  sibi  nebulam  dubitationis  obtpndunt.  Nobis 
auteui  i.lud  aposiolicum  conlentioais  respondere  ne- 
cesse  est :  itos  banc  consueludinem  nou  liabemus, 


noslris  apud  Consiantinnpolim  posltis  obtuleront, 
aul  per  suos  ad  nos  diiigant,  aut  rraleniitati  vettrae 
iradani,  eodero  tamen,  sicut  diiimus,  tenore  conscri- 
ptaro»  qu»  ad  nos  roodis  oronibos  sub  vestra  ordiM- 
tione  defcratur.  Naro  de  Theasalonieeiisibas,  qtiorain 
ad  nos  legati  per  claroentlsaluii  el  adeiisaiuii  piinci- 
pis  filii  nosiri  ordinatiooem  veneruni,  ne  quid  omi  - 
sisse  credamur ,  nosse  voa  voluroos  secoudum  boe 
qiiod  Dumino  uostro  Jeso  Cbristo  inspirante  plaeiie- 
rit,  caosaro  omnem  nosira  dispositione  traetandam, 
et  si  qood  oportet  impleverint,  ordinanda  liace  per 
fratrero  ct  coepiscopuui  nosiroui  venerahilem  virom 
Joanuem,  sed  et  filios  iiosiros  lleracliom  presbyie- 
rum,  et  Constantinum  diaconuro  ecclesiastico  boiHm 


iiec  Ecclesia  Dei.  Hoec  ideo  breviier»  quia  nec  ambigi  g  dignissimos  ad  eausaui  pertinentia  rt  scrlpsisse 


coiivenit  de  rebus  juxta  fidem  definitis  sspius,  eC 
pene  supervacua  esl  allegatio,  qus  adbibetur  instru- 
ciid,  cum  super  hxc  ad  clemeiiiissimum  principem 
1100  pnrva  perslrinxerim.  Et  quia  de  Uierosolymita- 
iiorum  professione  respondimus,  hoc  quoque  .Tstima- 
vimus  salutis  eorum  caiisa  compctenter  adJcndum, 
ut  si  communionis  a|K>stolicaB  desiderant  utiituem. 


lenti,  gratuiati  sumus  in  viro  ordinis  iiostri  par  meri« 
tum  et  religiosum  iios  inveiiisse  propoeilom,  et  can 
legaiioiie  mandata  sapientia,  et  moribos  ouDgroenie. 
Yotiva  enim  res  eV  pleiia  gaodii  est,  ul  sini  josta  xs- 
limaiione  probabiles,  quos  oommonis  orOcii  cunlige- 
rit  essc  consortes. 


XGIV 

EPISTOLA  HORMISD^  AD  SALUSTIUM  illSPALENSEM  EPISCOPUM. 
De  commisia  vice  per  BwlicQm  ei  Lusiianiam  provincioi. 

^ikcin^mo  frairi  Saloslio  Hormlsda.  dignitatem  ,   relevantes   nostras   ejo$dem  remedlo 

Soscipieoies  plena  fraierniiatb  lua  voliva  grato-  Q  dispensaiionis  excobias.  Et  licet  de  singolis  nou  in- 


lalioue  eolloqvia » qoibos  nos  gemin»  saloiis  tiue  lae- 
lilieavit  indiciom  corporali  cum  spiritoalibo.4  ofllciis 
iucolomltate  suboizuiD,  congruom  esse  perspexiroos 
banc  ipsam,  qiiaro  menie  gerimos,  verbis  apetire  lae- 
litiam.  Edidisii  eiiim  boni  doeomenta  poniificis,  dom 
ei  prsdicaiiJa  facis  et  ea  iosinoare  n'»n  differit. 
Pnerogaiivaro  de  noslri  aumpsimos  eleciione  jodicii, 
qiMiodo  id  1«;  operaiom  sponie  didicimos,  quod  caelo» 
ris  impenuniis.  Oramos  siqoldem  divina  beneficia 
cuncios  agnoscere,  el  baec  ad  le  siodio  ecclesiasticm 
pacis  iiistrumenta  traiismisimiis.  Tu  vota  noslra  el 
lideli  ibtelligentia  percepisti »  et  ofBcii  pmtinus  de- 
voilonecomplesii,  cunctis  fratribus  inootescens,  qu» 
per  cQBlesieoi  gratiam  cuiiciis  profulura  cognoveras. 


digeas  edoceri ,  a  quo  jam  probavimos  caoiios  oni- 
versa  servari,  gratiuj  tameu'es8e  solel,  si  iturlsira- 
mes  ostendliur,  et  laboratoris  injuncti  operis  forma 
monstratur.  Paternas  igitor  regulas  et  decreta  a  san- 
ctis  deflnila  153  conciliis  ab  oronibos  servanda 
mandamits.  In  liis  vigilantiam  luam,  in  Itis  coraui 
fraternte  monilu  exbortationis  ostendiinos  :  bts  ea , 
qoa  dignom  est,  reverentia  costoditis.  nollum  retin- 
qo  I  colpse  locum«  nec  sanclae  observationis  obstaco- 
luiii.  Ibt  fas,  nefasque  prapscriptum  esl :  ibi  prohibi- 
lom,  ^d  qood  nullus  audeat  aspirare :  ibi  eoncet- 
sum,  quid  debeat  mens  Deo  placilura  praesomere. 
Qooties  universum  poscil  religionis  caosa  condlioro, 
le  conetl  fr.iires  evocanie  conveniant,  et  si  quoseo* 


Sofff  agaolibus  igiiur  libi  tot  meriiis  pias  &olllciiudiols  D  rum  specialis  negotii  pulsat  contentio,  jurgia  inier 


ei  laboris ,  cerlo  jam  delectat  injiingere,  qiia  ad 
nostri  curam  eonsiat  officii  pertinore  :  ut  provinciis 
tioia  loiiginquitate  d  sjonctis  el  nostram  possis  exhi- 
bere  personam  et  Patrum  regulis  adhlbere  cusiodi^m. 
\ ices  iiaque  nosiras |ier  B iiifain Lositaniamque pro- 
vinclaro,  salvis  privilcgiis  qiiae  lueiropoliianis  epi&co* 
pis  decrevit  aiiiiqiiitas,  prwseiili  auclorilale  coinmii- 
liiuus,  aogentes  tuam  biijus  participatione  miniiterii 


et»s  oborta  compesce,  diseussa  sacris  legibos  deier- 
minando  certamiiia.  Qiiidquld  autem  illic  pro  llde  et 
veteribns  consiiiuiis,  vel  provida  disposiiione  ptaeci- 
pies,  vel  personas  nosirae  auctoritate  firmabis,  loiom 
ad  scientiani  iiostraiu  instructae  relationis  attestalione 
perveniai.  Eo  fief ,  ut  et  noster  auimoa  officii  eharilaie 
daii,  et  tous  sccnritaie  perfnuinr  aecepti.  Deus  te* 
infolumem  cnslodtai,  fraler  cbarissiine. 


RESCRIPTUM  ftORMISD.E  PAP^E 
AD  EPISCOPOS  BiGTICie  PROVINCIiE  DIRECTUM. 

DtlectissHDis  fratribus  universis  epiacopis  per  Bx-      ticam  provinciam  consiiluiis  Hormisda  epiacopua. 


m 


EP1ST(>L.£  DECRETALeS.  —  VIGIUI  PAP^. 


m 


Qaid  tsnn  dulce  sollicUo,  qoani  quod  milii  de  vo-  A  certa  8{)cravU,  certa  consuluit.  Sed  racimus  de  his. 


bis  iBnolescuiU  iila  quae  cupio  ?  Quid  tani  religiosis 
conveuiens  litstitults,  quam  ul  iiiier  se  sacerdoies 
pacem,  quam  eos  necesse  est  aliis  pto  oriicio  annun- 
tiare,  conservent  ?  Plena,  fateor,  gratulatione  susco* 
pi«  quod  viitiva  milii  de  cbaritate,  qnae  Inter  vus  est, 
et  ecclesiaruni  pace  litteris  indicasiis.  Sponte  roilii 
qoidquid  lioriari  poieram,  qoidqiiid  monere»  dela- 
lum  est.  CoBfirmet  hoe  Deus  qaod  operatur  in  no- 
bis,  et  qiias  prxcipit  pro  animarum  salute  facienda, 
baec  ipse  esse  praecipiat  pro  ea,  qua  nos  redemit, 
|ileute  faciiia.  Sed  his  tain  bonis  nuntiis  nos  qooqoo 
leligiosorum  vicero  reddtmus  nuntiorum  :  ei  quid- 
quid  cum  orieiitalibus,  quos  ad  Ecclesia  corpus 
unltateiiique  revocatos  dudum  Dci  nostri  ope  liileris 


qus  fucrant  dicenda,  compeudium,  ipsa  poilos  ad 
intriiendam  noiitiam  vesirain  qnas  a  nobis  suiit  re- 
sponsa  dirigontes,  ne  tfiitd  sibi  sub  spaiio  prolixio- 
re  lerrarum  aul  opiiiio  vindicel  aut  error  adsumai, 
cum  ad  reruni  lidein  ipsam  tenere  surUciat  veriiB- 
tero.  Quod  auteiii  ad  continentiam  vesirarum  pertlnel 
litterarum,  oportuit  quidem  desideria  planiua  eipo- 
diri,  ut  lesllmatis  omnibus  responsom  rationl  con- 
groum  redderetur.  Sed  quia  privilegiornin  veterimi 
et  siatutorum  paienioruiu  indidislis  iisdem  litieris 
menlionein,  ad  Salustiuui  frairem  et  eoepitcopuiii 
noslrum  super  hac  parte  scripsimOs,  vobis  qmque 
Slrictiin,  qutt  dicta  siint  iaiius,  iiidicaiites,  iiec  pri- 
vilegia  nubis  indul.a  cotivellcre  et  nibil  tam  coiive- 


significaviiiiiis  desiiiiaiis«  denuo  acium  fuerit  repe-  ^  nieiis  fidei  judicare,  qnain  ut  in  honore  suo  a  patri- 
litis  vobiscura  pariicipamus  iiidiciis.  Moi  post  no-  bus  decreta  serveuiur.  Deus  vos  incolumescusiodial, 
slrorui»  redi:uin  ab  orienlalibus  iius:»a  legatio  esi,      fra  res  cliarissimi. 


XCVl 

EPISTOLA  VIGILII  PAP-E  AD  PROFUTCRCM  ■  EPISCOPUM. 


Dilectissinio  fratri  Piofuturo  Vigilius. 

154  Directas  ad  iios  tu;e  cbaritatis  episiolas  ple- 
uns  catbolica!  inquisitiouis  solliciiudine  grataiiii^r 
accepimiis,  lenedicentes  Dei  noslri  clenientiam, 
quia  lales  eitremis  luuodi  parlibus  dignatur  suis 
ovibus  providere  pastores,  per  qiios  ei  pastibus  va- 
leant  salularibus  abunJare,  et  ab  iniqui  lupi  rapaci- 
late  scrvari,  ul  insidias  nequeaiit  rjus  subreplionis 
incurrere.  l-n«le  certuin  e^i,  qiiia  proini^sae  vos  bea- 


indicasti  vitiis  inquinari,  sancta  et  convenienti  reli- 
gioni  caiholicae!  eos  deiestatione  judicas  arguendos, 
qiii  iia  se  sub  ab^tinenti»  simulatas  praeteiiu  ab 
escis  vidcnlur  caniiuin  subinoveri,  ut  boc  eis«*cralio- 
itis  poliiis  aninio  quam  devotionis  probeutur  efficere» 
In  qua  re  qtiia  nefaniJisviiiiis  llanichasis  esse  cousimi- 
les  approbantur,  juste  Patrum  venerabiliuro  consii- 
tutis  ab  li;ic  superstitione  sub  anathematis  siinl  in- 
lerminatione  proliibili,  ne  alit|uid  ciborum  cnntagloiie 


litudinis  gralia  subseqiiatur,  quando  a  vobis  ccDle-  Q  carniiim  crederenl  esse  pollutum  :  qiiia  in  his  onini' 


slium  perfectio  docti  iiiaruiii  tain  l.iudabili  sclscita- 
litine  perquiritur.  Scriptum  est  euini :  Beali  quiscru' 
gantwr  te»  imouia  ejus,  in  lolo  corde  exquirunl  eum. 
Iloc  i^ilur,  frater  charissinie,  propu»iluin  tuje  coii- 
sultationis  toia  meute  tractaotes,  de  te  quoque  pro- 
venire  coufidiiuus»  qui  regulain  catholica)  fidei 
iisileui  studes  tenere  ve^tigiis,  quibus  eam  in  aposto- 
lica  sede  cognoscts  esse  fundataui.  £t  quamvis  sonus 
eoruiu  toto  orbc  diffusus,  et  usquc  ad  fines  orhis 
lerr»  verba  eoruin  distensa  diiectionis  tii;e  corJa 
Christo  prxbueriul  esse  fidelia  ;  tainen  si  qiiid  e.t 
liis  In  Ccclesia,  quae  tiix  gubernatioui  Deo  auiilian- 
lecoinmissa  esi,  necdum  plena  luce  claruerit,  ad 
eunidein  foiiiem,  de  quo  illuc  snluiaiii  nianavorat 


bu«,  qu;e  ad  homanum  victum  misericordia  divina 
concessit,  nihil  caihoUcis  esse  judicaiur  tromondnro. 
Sic  eniin  Tituro  doctor  geuliotn  Paulus  monet  apo- 
stolus  diccns:  Otnma  munda  mHndtM,  cfnnqmnaii 
auiim  et  infidelibuM  nihU  e$t  mundum^  $ed  poUula  tunt 
eorum  et  mene  et  eonuientia.  Deum  eonfitentur  u 
notee^  factit  autem  negant  abomtnabiiee  et  increduti  ad 
omne  oput  bonum  reprobi,  Similiier  et  atio  luco  ad  Ti- 
mothenm  dehujusmodi  cavendis  erroribuspraedicavii 
dieens  :  /n  novissimit  temporibue  di»eedent  quidam  a 
fide  attettdente»  spiriiibus  erroris^  et  doetrinis  damoniO" 
rum  in  hypocrisi  loquentmm  mendadum ,  et  eauteriu' 
tam  habentium  suatn  eonscientiam^  prohibentium  nu- 
bere^  et  abstineniee  a  cibis^  quos  Deus  ereaeit  ad  percl- 


lyinpba,  recurritis.  Iliuc  esi,  quod  debita  char.tate  D  P'cndum  cum  gratiurum  aetione  fidetibus  el  his  qui  eo^ 


auuius  ampteii,  quia  fiitucialiter  de  his  unde  apud 
eos  observantiam  esse  diiistis  ambigunm,  nustra  vo- 
luislis  respoosione  firraari.  Quapropter  dilectioueiu 
tuam  in  Doinino  salutantes  de  singulis,  qoid  juila 
caiholicam  discipliuani  leneat  apostolicas  scdis  auc- 
toritas,  tubjeciis  aiiquibos  etiam  sanctaruin  capilulis 
regularuni  le  credidiinus  itistruendum. 

L  De  PrisdlHanistis  qui  se  ab  esu  earnium  sub- 

strahnnt. 

Iloc  primuro  de  his,  quos  Prisclllianae  bxresis 
"  lu  cicttiis,  Eutherium Eutherio. 


gnoveruttt  ve-iiaiem^  quia  omnis  erealura  Dei  bona^ 
et  nihil  rejicienduin  quod  cum  gratiarum  aeiione  perd^ 
pitur,  Uaec  igilur  stqueiitia  Patruro  venerabiiiom 
constitula  specialiter  eos  censueriioi  ease  damnandosy 
qiii,  cuin  carnibus  absiinerent,  ea  quoque  credebanl 
e^sc  viiaiida  [Dibl.  lieg.t  damnandaj,  qu«  catuibus 
futbse  vidfbaiitur  adnuita.  Nam  el  ipse  Dominos 
iioster  Jesus  CbrisUis  ita  prsmonnil  dicens :  Non 
quee  intrant  in  os  coinquinant  hominem^  sed  quee  pro* 
cedunt  de  ore  hsfc  sunt  qum  coinqutnanf,  Quapropter 


m  COLLECTIO  CANONUtf  S. 

nec  alMiiiiieiil*am  Deo  placiciui  reprobaaius,  uec  eos 
qul  exsecrantur  Dofnioi  creaturain  in  uoatra  socie- 
tate  reciplmus. 

He  kMi^tisino  <|iHM|i]e  reAaseentium  irmt  Immer- 
aione  aoleamltef  adimpleo^o,  stmiliief  quM  aposto* 
lici  vel  lanieric  vel.observet  aQetortiMi,  rn  sulijeeiia 
toa  diariiaa  e?i4entef  agnoscet.  Illud  auiem  novelli 
esaejvdienniua  errorla,  quod  enm  fn  ine  psalmonim 
ab  onmibna  Gatholieia  ex  more  dicatnr :  GioHa  Pnfri» 
ef  PfOoy  ef  SpirUui  sancro :  aliqnit  aieiit  indicaSy  snb* 
dneta  nna  ayiiabs  eonjnif  tlva,  periecUim  eonantnr  ml- 
nuere  vocabulum  Trinilatis,  dicendo :  Cloria  Pmri^  et 
FUiOt  ei  Spiriiwi  taneio,  Qoamvis  ergo  ipsa  nos  ralio 
pvldenter  odoeeat  qnia  subducia  una  syllabs  personam 
Fttii,  et  Splrilus  aandi  nnam  quodamroodo  esse  do* 
slBiiani ,  lamen  ad  errorem  tslldin  con? incendum 
Bulflcit  vox  Dominl  Jesu  Chrisii  •  qu«  designans  ln 
InvocationeTrinitaiis  eredentium  debere  bspiisma  ce- 
lebrari,  dixit :  JUf  deceu  omni'^  genlett  baptiMniei 
eot  in  nomine  Patrii^  et  FilH^  el  Spiritut  $aneti,  Efgo 
eum  nou  dixerit  io  nomiHO  Patrts ,  et  Filii  Spirh- 
liiS  aaocti ,  sed  «qualibus  Jlslinctionibus  pjlrem,  ei 
FHIom,  et  Spirlloffl  sancinm  }nsserlt  nominari,  con- 
aiat  illoa  onmino  a  dodrina  domlm'ea  deviare  qui  all-» 
qnid  hole  voluerlm  coofeasioni  sobtrahere.  Ilos  Ita- 
qne  lua  ebaritaa  modis  omnlbus  ad  confessionls  rec- 
Ms  cradeat  iramltem  revocare  :  qul  si  In  errore  per- 
roanaeritii,  socil  in  nobis  esse  non  possunt. 

III.  De  hh  qui  ab  Arianii  iterum  baptizantur. 

De  his  eiiam  qai»  bapliamatis  gratia  salntaris  aoce^ 
pta,  apud  Arianos  iterum  baptizati  profuodac  voragi* 
nis  aiint  morle  demersi ,  quid  per  singulos  orvllm^a 
vel  xiaies  aniecessorum  nostroruin  decreta  censue- 
rint,  quia  inultipiici  sunl  raiione  digesla,  ex  oostro 
scrinio  relevata  capitula  his  subjecta  direximus.  In 
quibus  tamen  illud  apecialius  diaritateni  tnam  coo- 
veniei  observare,  ui  quia  ex  peccaiis  plurimis  in  gen- 
libus  iiiiquitas  i^ta  surrexit,  iu  «siimaUone  tue  fra-> 
temilaiis  aiioruiuque  poniilicuui  per  auas  dicBGOses 
relin<|uatur,  ut  si  quaiitas  et  oompunctio  pmniientis 
devotio  fuerit  approbata  indulgenii»  quoque  remedio 
sil  vicina.  Quorum  tamen  reconciliatio  oon  per  illatu 
iinpa>itionein  manus,  quae  invocatioiie  saocii  Spirilus 
fit,  operatur,  sed  per  iliam,  qu»  pasniteutix  frucius 
acqiiirit,  f I  sanctas  commuiiionis  restiliitione  peili- 
citur. 

>  Ex  reliquis,  prxler  Alv.,  iu  qiio,  fabricU. 
^  JE\n,9  Bibl.  Reg.,  Esc.  5,  Ger.,  Tol.  I,  S,  in- 
ttauranda, 
c  Bibl.  Rtg»,  Ese.  5>  Tol.  I,  i, 


ISIDOIIO  illSPAL.  ASCRIPTA. 

A  IV.  De  ecelesiarum  reetauraiione  tn  (akrkie^  mI  dedl* 
caiione  quid  iit  obiervandum, 

De  fabrica  •  vero  cujuslibet  ecclesi»,  qux  dirui» 

ruerat,  restauranda  *>  ,  et  si  in  eo  loco  coiisecratioiils 

solemnitas  debeat  iterari  in  qno  sancluaria  non  fue- 

runt,  uihil  judicamus  onicere,  si  per  eaui  miniine 

aqoaexorcidiaia  jacieUir;  quia  consecrationem  cuju^- 

libet  ecclesias,  lu  qua  sanctuaria  non  pononUur,  cele- 

brilalem  tantuni  sciinu&  esse  missarum.  £t  ideo  si 

qua  sanctorum  bnsilica  a   fundanientis  eliain  fuerii 

Innovata,  siiiealiqua  dubiiatione,  cumin  ea  nitssaru:ii 

fuerit  celebrau  solemnitas,  totius  sanctificaiio  coiise- 

erationis  implebitur.  Si  vero  sanctuaria  qiise  liabeb.i| 

ablata  sint,  rursus  eorum  reposltione  et  missaruiii 

solemiiiiaie  reverenti:im  sanctiflcaiionis  accipiai. 

B  V.  De  poiciiee  feaivitaie  et  preeum  ordinef  ac  nUaarum 

iolemnHate, 

Pascha  voro  fntorum  nos,  si  Deus  voYoerii,  oefavo 

Kslendamm  Malanim  dle  celebrainros  esse  cognos- 

clte.  Ordiiiem  qnoque  precum  in  eelebrttaie  missarum 

nullo  nos  tempore,  nulla  fesiiviuie  signiflcamus  ha- 

bere  diversum,  sed  semper  eodein  tenore  oblata  Deo 

munera  consecrare.  Qooties  vero  paschalb  aol  ascen- 

slonis  Domloi,  vei  Penlecostes,etEpiphanise,  sancio- 

romqoe  Dei  fueril  ageuda  festiviiaSy  siiigula  ea|Rtnli 

dlebos  aptt  subjungimusy  qolbos  eommemomiionem 

sanet»  solemnitaiis  aoi  eorum  facioius,  qoorom  na 

utiila  celebramns :  cstefa  vero  ordlne  eonsoeio  pro- 

aeqttimur.  Qoapropler  et  Ipsfus  canonfcas  precia  lex- 

Ittm  direximns  snbter  adjectum,  quem  Deo  proptito 

G  ex  aposiolica  iraditione  suscepiious.  El  ni  chariua 
lua  cognoscai  quibus  locis  atiqoa  fesliviuiibiis  apu 
conneclimoi,  paschalis  diei  preces  simnl  ailjecimos. 
His  Igilur  fraterniutis  lox  inquisitionl  responsis, 
Deum  e  iiostruin,  qnantuin  possumus,  exoramos,  ol 
omnibua  caib(»licasreligiouis  ecclesiis  drca  universos 
quos  slbi  Odeles  efficit  gratlx  suc  dona  mulliplieei, 
el  ab  omnibus  insidiis  spiriiualts  boslis  aique  camalia 
cunctos  populos  auos  reddere  dignetur  immuoos. 
Signiflcauius  etiain  beatorum  aposiolofuin,  vel  mar- 
tyrum,  sicui  sperasii,  sancUs  noS  alfeciui  luo  de&ti- 
nasse  rcliquias,  prxsumentes  fidein  vestram  eoroni 
deinceps  plenios  esse  meritls  adjOvandam. 
156  ^l*  (^"^^ '"  nomine  Trinitaili  debeai  baptieati. 
Si  quis  episropus  aut  presbytOr  juxU  pnDcepinm 

D  Domini  non  baptizaverit  In  noniine  Patris  et  Filli  ei 
Spiriuis  sancti,  sed  ani  in  una  persona  Trtnitatls,  aai 
In  diiabus,  aut  in  Iribus  Palribus,  aul  In  trlbus  Fllii>, 
aut  in  iribus  Paracliiis,  pMJiciatur  de  EccleSia  Dei  ^. 

^  In  excusis  additur  paragraphus  in  quo  asseri- 
tur  Romanani  EccleMam  niatiem  esse  et  magistram 
ontniom  Ecciesiarom ;  iii  onMibns  iloattis  CodidMw 
de^ideralur. 


■■   'itf. 


i^a^W****^ 


XCVII 

BP:ST0LA  PAPJE  GREGORtl  AD  LBANDRUM  B18PALBNSBM  BPiSCOPOM. 

De  simpla  mtnione  Bapti$mati$. 
RevercndiuiiDO  el  sanciUiiino  frairi  lieandro  cpi-     Kopo  Gregoriu*  servorum  Dei  •ervw. 


8SS 


EMSTOL^  DBCRETALBS.  —  GREGOnil  ¥AfM. 


8S4 


Respondere  epittolis  ▼estris  iota  intentione  •  vo-  A     De  trina  Tero  mersione  bapiisniatis  nihil  respondl 


Inlssem,  nlil  pasioralls  curb  ita  roe  labor  atiererel 
Qt  mibi  magis  flere  libeat,  quam  aliqatd  dlcereu  Quod 
▼estra  quoque  reverentia  in  ipso  litierarum  mearom 
texttt  vigilanter  ifitelliget,  quando  ei  negtigenter  lo- 
qvor,  quem  Teberoenter  diKgo.  Tanfis  qulppe  in  boc 
loeo  bttjus  muffdi  floctibus  quatior,  «t  Tetossam-  ac 
potrescentem  navero,  qutim  regetHlam  oceulta  Dei 
dispeiisailone  sascep),  ad  portttm  dirigere  nnllase- 
nus  possim.  Nonc  e%  adverso  ffuefus  irruunt«  nimc 
ei  latefe  euroul!  spumosl  maris  intumoscunt,  nunc 
a  lergo  tempestas  insequttttr.  fnterque  bttc  onmi» 
lurbatus  cegor  modo  in  ipsa  daTum  adversitaie  di- 
rigere,  modo  curvato  navis  latere  minas  fluctoum  ei 
obliquo  ileclinare.  Ingemisco,  quia  sentio  quod  ne-> 


Terius  potest  quam  ipsi  sensistis  quia  in  una  fide 
nihil  offlcit  sancuc  Ecclesi»  consuetudo  diversa. 
Nos  aotem,  quod  tertio  I57  mergimus,  triduan» 
septtllunB  sacramenta  signamus ,  ut  dnm  tertio  ab 
aqois  infaiis  edocilur,  resiimctjo  iriduaiii  lemporis 
eiprimitur.  Quod  si  qois  Torte  etiam  pro  aiMnmaTri- 
nUaiis  veneratiooe  aesiimet  fteri,  aeque  ad  boc  ali- 
qaid  lihslslJt,  baplisandora  semel  in  aqub  inergere» 
quia  dum  in  tribiis  subsisieniiis  uiia  sabsianiia  est, 
reprebensibile  esse  oullaienus  potest  infaiHem  iii 
baptlsmate  vel  ter  vel  semel  mergere,  quando  et  iii. 
tribtts  mersioiiibtts  personanim  Trioiias»  et  in  una< 
potest  diviniutis  singularitas  designari*  Sed  si  nunc 
liucnsqiie  ab  bftreticis  inrana  in  bapilsmale  tertlo 


gligente  me  crescit  sentina  ritiorum,  et  tenipestaie  ^  mergebaiur,  fieiidum  apud  vos  oss^  nou  cen.soo^ 


foHiter  obviante  Jam  jamqiie  potrld»  naufragittm  la- 
bttlae  sonani.  Flens  reminlscor  qnod  perdidi  mesa 
pfacidom  IKtttS  quieils,  et  susptrando  lerram  co»- 
spicio,  quam  lamen  irerum  ventls  adTersaoilbus  le- 
iiere  non  possDro.  Si  ergo  me,  frater  cbarissime, 
dtllgis,  tu  tuss  mlhi  orationis  hi  bis  fluctibus  manum 
lende,  ot quo  laborantem  me  adJuTas «  ex ipsa  Tito 
roereedis  In  tuls  quoque  laboribus  Talentior  eibtas. 
Biplere  aolem  loquendo  nttltatentts  valeo  gaodlttm 
roeum,  qiiod  commonem  filium  gtoriosisstfflunk  Ree- 
caredum  regem  ad  eatholicam  ffdem  integerrlma 
ogtioTi  doTotione  conTcrsum,  cujus  dnm  mihl'  per 
serlpia  Testra  mores  eiprimllis,  aroare  me  eliam 


dttm  mersiooes  numeraftt,  diviiiiiaiem  dividani». 
dttmque  qood  raeiebaot  laciuat  moren;  vestraai  sa 
vidase  glorieatur.  Dulcisslffla  auteoi  fflibi  fralemi- 
tati  vestr»  Codlcea  direii»  quorum  notliiani  subter 
Inseral.  Ea  aatem,  qo»  in  beaii  Job  eiposiiiono 
dicu  foerani  et  vobis  scribisis  dlrigenda  ,  qula  bise 
Terbis  sensiboaque  tefientibus  per  homilias  direie- 
ram,.  olcunque  studui  ki  Kbroruni  docium  perma* 
tare»  qoa»  nunc  adbue  a  libratiis  consctibiiotuR.  C( 
nisi  poriitoria  prvsenlfiHaa  me  fesiinatio  coangoaiao* 
ses,  cmictai  Tobis  tfanamiilero  sliio  aUqaft  ioMiMiiii'* 
tloiie  Toloissemv  maiime  qoia  ei  hoe  Ipsom  opus  ad 
Teslram  reTereiHiam  scripsi*  ot.  el,  qnem-  pne  Cfltl^ 


qoem  neselo  fecistls.  Sed  qaia  antiqni  bostls  insidiaa  q  ri»dtligo«  iQ.meo  videaB  labore  desadasse«  Praaere» 


sciiily  quoniam  bellum  durius  cimtra  victoreo  pro- 
ponlt,  nmic  erga  eiimMem  ftlium  nostrum  vestra  so- 
lertius  sanctitas  vigitet,  ut  bene  ccepta  perfichit,  neei 
oe  de  perfectis  bonis  operibus  extolhit,  ut  (Klen^ 
cogniiam  tiI»  quoqoe  meritis  leneat^  er,  qiii»  ntenil* 
regtti  ciTis  slt,  operibns  osiendat,  quatenus  pMi^ 
niulta  annormn  curricubi  de  regno  ad  regnum 
traiiseat. 

*>  Es  rdiqois,  pneler  AIt.»  in  quo,  dnotione* 


si  Tobls  liidulgeri  tempora  ab  ecdeslasiica  occupa- 
tiono  cognoscitls ,  qaid  sit  jaaa  raclenduro  sciiis , 
qoamvia  etiaro  absentem  corporot  praesenlem  mibi 
to  semper  Intiieor,  quia  vultos»  Uii  imagMiem  inlni 
cordis  visctra  impressam  porto»  Deua  te  ioGoliimeni 
cttsiodlat,  duleissime  [Bikl.  Rtf^j  dileclissiinel  mibs 
es  reveffendissime  fraien 


XCVlil 

EP1»T0LA  EJUSWM  SREGORH  AD  EUMDEM  LEANWROM  fiWSCOPUM. 
D$  direetis  librit  bbguljs  pastohalis,  ef  bxpositionb  bkati  job. 
Reverendissimo  et  sanctissimo  frslri  Leandro  epi-  A  q"idem  in  eoopere  tertim  elquartm  partis Godices  noa 

___  B  ■  KA  -A 


jBCopo  Gregorius  servus  servonim  Dd. 
§  Quanlo  ardoffo  Tiderot»sitiamy  quia  talde  me  dili- 
gis,  in  lui  tabulis  cordis  legis.  Sed  quia  longo  terra- 
rum  spatio  disjonctttm  le  videre  nequeOy  unum  qtiod 
mibi  de  te  diciavit  charkas  feci»  ut  librum  Begulae 
liastovaltSt  quem.io'  episcop^tu^  mei  eiordio  scripsi, 
ei libcos,  quos Inexposilionem  beali  Job jam  dodutn 
nie  fecisse  cogiiovisti«  sanctitnti  um  cum  commuiii  A- 
lio  Probino  praesbyieco  venicnie  trausmiiterem,  Et 

» Sobserlptlo  bm  desiimp4»esi  ex  Cod.  RiU.  ^f.  et  Esc.  5,  airo  desit  in  reliqnis 


transmisi,  quia  eos  sohimmodo  ei  eisdem  partibus 
Codices  habui,  qnosjaro  monasteriis  dedi.  Hos  itsque 
sanctitas  tua  studiose  perru^rat,  et  peccata  inea  stu^ 
diosius  defleat^  nCroibi  culpas  gravioris  sii,  quod  quasi 
scire  videor  quod  agere  prxtermitto.  In  hac  vero  Cc- 
clesi»  quaniiscausarum  tumultibus  premor  ipsa  cbarito* 
li  IU.T  epistoljc  mex  brevitas  innoteseet,  quando  ei  po 
ruin  ISS^^^n^^'**  nu^iti  magis  omnibus  dillgo.  Dcas* 
le  iiicoluinem  custodtnt,  reverendissimc  fraier; 


S35 


COLLECTIO  CANONUM  S.  IStDJRO  Ul&PAL.  ASCRIPTA^ 


836 


XCIX 

£PISTOLA  EiCSDEM  GREGORH  AD  EUMDEM  SACERDOTBM  LEANDRUM. 

De  pallio  a  beati  Peiri  aposioli  $ede  direeto. 

Reteren  lissiino  sauctissinio  fratri  Leandru  episco-  A  ei  ctreumlairaniibus  curis  temporalibus  jam  pene  ad 


po  Gregorios  servus  servorom  Dei. 

Saiictii.iti8  tuffi  suscepi  rpistolam  soHos  charitalis 
calsmo  scriplam.  E«  corde  enim  linf  iia  tinxerat  qnod 
iri  charta  pagina  reruiidebsU.  Boiii  autem  sapienles* 
que  viri  cuin  legerelur  adfoenint,  qoorum  statiin  vi* 
soera  in  compunclione  conimola  sunt  ".  C(Bpit  quis« 
que  amoris  manu  in  suo  corde  te  rapere,  quia  in  illa 
epistola  tue  mentis  diilcedinem  non  erat  aiidire,  sed 
cernere.  Accendebantur  et  mirabantur  singuli,  atque 
ipse  igni«  audientium  demonstrabat,  qui  fuerit  ardor  di- 
cenlis.  Nisi  enim  prius  in  sefaces  ardeam,  alitim  non 
suciendunt.  Ibi  ergo  vidimus  qnania  cbaritale  tua 
iiiens  arserit,  quae  sic  et  alios  accendii.  Vitam  vero 
vestram,  cujus  ego  semper  cum  inagna  veneratione 


obstuporem  deducta  cogitur  modo  terrena  agere, 
modoetiam  qn»  suntcarnalia  dlspeosare.  Aiiquando 
v(»ro  fastidio  exigente  compeliilui'  quasdaro  etiam  cuni 
culpa  disponere.  QiiiJ  multa  loquor?  victa  stio  pon- 
dere  sanguinem  sudat ;  159  nisi  enim  sanguinis  no- 
mine  culpa  censeretur^  Psalmista  non  diceret :  Li^ra 
me  de  ianguimbM.  Cum  vero  culpa  culpis  jiingimos* 
hucquoque  quod  peraliura  propbeUui  dictumest 
iroplemns  :  Sangui»  tangmnem  tetigii.  Satiguis  eiiiin 
saiiguiiiem  laogere  dicitur,  cum  culpa  culpji  adjun- 
gitur»  ut  Iniquiutis  cumulus  inultiplicelur.  Sed  inter 
haec  onitiipoleniem  Deum  deprecor  :  in  perturbatioiiis 
flttctibus  elapsuiii  tuae  oraiionis  maou  me  tene«  Quasi 
eoim  prospero  flaiu  navigabam  curo  tranquillam  viuiu 


reminiscor,  mininie  novorant,  sed  eis  altitodo  vestri  ^  i"  monasierio  ducerem  :  sed  procellosis  subito  nioti 


eordis  patuii  ex  humiliiaie  sermonis.  Viiain  auiem 
ineani  cunctis  esse  imitabilem  iUa  vestra  epistuia  l<i* 
quiliir.  Sed  quoJ  non  est,  i:a  ul  dtcitur,  sit  iLi  quia 
diciiur^  ne  qui  nun  solet  menliatur.  Ad  baec  auiein 
breviier  cujusdnm  bunx^  mulieris  verba  loquor  :  No- 
lite  me  vocare  Xoemi,  id  e$i^  putehram^  ud  vocale  me 
amaram^  quia  amantudme  plena  tum.  Noque  eniin,  bo- 
nc  vir,  liodie  ego  suin  ille,  quein  nosti.  Multum,  fa* 
teor,  exterius  proficiendo,  interitis  cecidi,  meque  de 
eoruro  iiumero  Cbse  pertimesco,  de  qiiibus  scriplum 
esl :  Dejecitti  eott  eum  alleearentur.  Curo  allevalur 
enini  dejicitur,  qui  bonoribus  proficit  et  moribus 
cadit.  Ego  enim  vias  niei  capitis  seqiiens  sumtnopere 
esse  decreveram  opprohrium  lioniinum  et  abjectio 


bus  lempesias  exorta  in  sua  perturbatione  roe  rapuit, 
et  prosperiUlein  ilineris  amisi,  guia»  quieie  perdiia, 
ineulis  naufragiuin  pcriuH.  Ecce  nunc  io  undis  ver* 
sor,  et  luae  intercessionis  Ubulam  qux-ro,  ui  qui  na- 
vi  integra  dives  perveoire  non  merui,  saltem  post 
darona  ad  littus  per  tabiilam  reducar.  De  podagrro 
vero  molestia  sancitUs  vestra,  ut  scribii,  afQigiiur,  cu* 
jus  dolore  assiduo  et  ipse  vehementer  ailritus  suin  ; 
sed  facilis  erit  consolatio  si  iuler  flagelfa,  quae  pati- 
mur,  quaeque  fevimus  ad  memoriam  delieu  revooe- 
mus.  Atqiie  haec  non  jam  flagella,  sed  dona  esse  con- 
spidmuSy  si  qui  carnis  delectatioue  peccavimus 
carnis  dolore  pungarour.  Practerea  ex  benedictione 
beali  Petriapostolorum  principis,  palliumvobistrans- 


plebis,  atqiiein  ejns  sorte  eurrere,  de  qiio  rursuui  per  ^  mi^imus  ad  sola  niissarum  solemnia  ntendum.  Qoo 
Psalmi»iam  dicitur  :  Ascentut  tn  corde  ejut  depotuitti 
in  contalle  lacrymarum^  ut  videlicct  tanlo  vcriiis  inlus 
ascenderem  quanto  per  convallem  lacryniarutn  foris 
humilius  jac(^rem.  At  nunc  niuliuni  me  deprimii  lionor 
onerosus  :  cura;  iimumenc  perstrepuiit,  el  ciiin  se- 
Se  ad  Deum  aniinus  colligit,  huiicsuis  iinpulsibiis  qita- 
si  quibusdain  gladiis  scindunt.  Nulla  corUis  quies  est : 
prosuatuni  jacet  in  infimis  suae  cngiiationis  pondeie 
depressuin.  Aut  rara  valde,  ani  nulla  hoc  in  snhliuii- 
btts pennacnntemplaiionislevat.  lorpet  ignara  mens, 
>  Desuut  fulia  in  Bibl.  lieg. 


transroisso,  valde  debui  qualiter  vobis  vivendum 
esset  admonere ;  sed  locutionem  supprimo  quia  ver- 
ba  rooribus  anieitis.  Omnipotens  Dciis  sua  vos  pro- 
leclione  cnsiodiat,  atque  ad  cosleslis  remuneraiio- 
nem  patriae  multlplici  animarum  fructu  perducat.  E|>o 
auiem  quanU  occupatione  deprimor  etdebilitaie,  bre- 
viias  lesiaiur  episiolac  ^  :  In  qua  el  ei,  qnem  moltuni 
diligo,  paruin  toquor.  Deus  te  incolomem  cnstodUi, 
revereiidissime  frater. 

^  i£  n.,  Rsc,  Tol.  1, 2,  Ger.,  frrevli  tettatur  epitiotm. 


CUJUS  SUPRA  AD  RECCAREDUM  REGEM  GOTHORUM. 

Gloriosissimo  atque  praRcellentissimo  lilio  Recca-  D  novi  cliebiis  nostris  virtute  miraculi  quod  per  eicel« 

lentijtn  tiiam  cuncla  Gothorum  gpns  ab  Arlanae  er- 


redo  regt  Go-boruin  atque  Suevorum  Grcgo  ius  ser- 
vtts  servornin  Dei. 

I.  De  taude  ejutdem  principit  quod  per  enm  ad  catho* 
ticam  fidem  gent  Gothorum  convena  ett, 

Expleie  verbis,   escellentissiroe  vir,  non  valeo, 

quantom  too  opere,  tua  viia  delector.  Aitdiu  quippe 


rore  haeresis  in  fidei  rectae  sollditatem  transiaU  esl , 
exclainare  cuin  propheU  libet  :  Hwc  ett  mutatin 
dexteras  E^eld,  Cujus  enim  vel  saieum  pectus,  taiitn 
h<>c  opere  cognilo,  iiou  statim  io  omnipoienis  Dei 
laudibus,  atque  in  tuae  excellenti»  ainore  mollescat? 


g57  EnSTOLi£  DCCRETALES.  ^  GRCGORIl  PAPiC.  8'9 

llx*c  me  faleor,  qux  per  fos  acia  siint,  sacpe  conve-  A  pcrfidiani  dedisset ",  bi,  de  quibus  prolaia  rueral» 


nii-Dlibus  Aliis  meis  dicerc,  sappe  cum  eis  pariler  ad- 
roirari  delecial.  Ua-c  me  plerumque  eiiam  conlra 
ine  ei'<fiUDt,  quod  piger  ego  el  inuiilis  tuiic  inerti 
oflo  lorqueor,  quando  in  animarum  congregationi- 
bos  pro  lucro  coilestis  patr!x  reges  elaboranl.  Quid 
itaqae  €go  in  illo  treroendo  etamine  jodiei  Tenienti 
diclorns  siiro,  si  tunc  illic  yscous  venero,  ulii  tua 
eicellenlia  greges  posi  se  fidelium  ducei,  qoos  niodo 
ad  verffi  Mk\  gratiam  per  studiosam  et  conlinuam 
praedicationem  IQO  traiii?  Sed  esl  roihi,  bone  vir, 
boc  ex  Dei  miinere  in  niagna  coiisolatlone,  qiiia  opiis 
saneium,  quod  in  me  non  habeo »  diligo  iii  ie«  eum- 
que  de  tuis  actibus  hiagna  exsuluiione  gaiideo,  ea, 
qoas  per  laborem  tua  sunt ,  mea  per  cbariiatein 


reciitudinem  Testrae  mentis  infleaerc  pecuiiiarum 
summam  oflerendo  moliti  sunt,  quam  excelleulja 
▼esira  cou:empsil,  et  oninipotcnti  Dco  placere  quae- 
rens  auro  innocentiam  praelulii.  Qm  in  re  mihi  Da- 
vid  regi^  faclum  ad  roemoriam  vfnit»  cui  doai  concu- 
pita  aqua  de  cisierna  iSethlemitica,  quae  Inter  hosd- 
les  cuneos  habebatur,  ab  obsequentibiis  militibus 
ruisset  allata  protinus  diiil :  Abtii  a  me  ul  tangui- 
nem  hominum  juiterum  bibam,  Quam  quia  fudit  et 
bibere  noliiii,  scriptum  est :  UbavU  eam  Dumino.  Si 
igitur  ab  armaio  rege  in  sacriflcium  Dei  vGr>a  esl 
aqua  contempta,  pensemiis  quale  sacrifleiuin  omui- 
poienli  Deo  rex  obtulii,  qni  pro  amore  illius  nor» 
aquam,  sed  aurum  accipere  conumpsit.  luque ,  flli 


lluui.   De  conversione  igitur  Gothorom  in  vestro  ''  excelleniissime,  fldenter  dicam,  quia  libasti  aurtttn 


opere  el  in  nostra  exsnltatione  lil^et  cum  angelis  ex- 

clamare  :  iHoria  in  exceUi$  Deo,  el  in  terra  pax  ho- 

iNiii46KS  bonm  voluniaiis.  Nos  enim,  ut  asslimo,  nos 

graiiarum  amplius  omnipotenti  bomiiio  debiiores 

exisliinus»  qui  eisi  vobiscum  nihil  eginius,  vesiro 

lamen  operi  congaudeiido  participes  sumus. 

II.  De  muneribus  beato  Pelro  apoetolo  a  mewwrato 

principe  mitsis, 

Beatus  vero  Petrus  apostoloruni  princeps  qiiaro 

llbenter  munera  excellentiae  vestrae  susccperit,  l(a 

cunctis  liquide  viu  nostra  testiilur.  Scriptum  qiilppe 

est :  VoU  juitorum  pUuaMia.  Neque  enim  in  oro« 

nipoientis  Dei  judicio  quid  datur,  sed  a  quo  detur, 

adspicitor,  Hinc  est  eniro  quod  scriptum  est  :  Ree 


Domiiio,  quod  cootra  euro  babere  noluihti. 

IV.  Vt  principes  kumiHtatem  eordis  habeantm 

Magnasunt  liapc,  et  omntpotentis  Dei  laudi>»  tri- 
buenda  :  sed  inter  hnc  vigilanii  sunl  studio  antiqui 
hostis  insidiac  cavendae,  qoi  quaiito  majora  in  homt- 
nibiis  doiia  conspicii,  tanlo  bJBC  aurerre  subtilioribus 
insidiis  eiquiril.  Neque  enim  lairunculi  in  via  ca- 
pere  viatores  vaenos  expetunt,  sed  eos  qui  anrl 
vaseola  vel  argenii  ieroiil.  Via  qoippe  est  vita  prae- 
sens,  et  unto  quisqne  necesse  est  ut  insidiantes 
spirilus  caveal,  qnanlo  majora  sunt  doiia  quae  portat. 
Oporlet  ergo  excellentiam  vestram  in  lanio  hoc  de 
conversione  gentis  sobdltae  rounere  quod  accepit 


ptJcU  Deus  ad  Abel,  et  ad  munera  ejus ;  ad  Cain  au^  C  suroniopere  cuslodire  primum  [jEm.,  prius]  hutnin- 


iem  et  ad  munera  UUus  non  respexU,  Diclurus  quippe 
qoia  Doroiuos  respexit  ad  munera,  praemisit  solli- 
ciie,  quia  respexit  ad  Abel.  Cx  qua  re  pateuter  os- 
tenditur,  quia  non  ofllerens  a  muneribus,  sed  rou- 
iiera  ab  offerenle  placueruol.  Vestra  itaque  obUtio 
quam  sil  grata  oslenditis  qoi  datori  auruin  prios  ex 
conversione  gentis  subditae  aiiiroarum  rounera  de- 
distis.  Qnod  vero  transmissos  abbates,  qui  oblalio- 
riom  vesiram  bea:o  Petro  apostolo  deferebant,  vi 
inaris  dicitur  fitigaios  ex  ipso  itlnere  ad  llispa- 
iiiam  remeasse»  non  roonera  vestra  repolsa  soni, 
quae  postmodiim  pervenerunt,  sed  eorum,  qui  Irans* 


utem  cordiSp  ac  deinde  mutiditiaro  corporis.  Cuin 
enim  scriplum  sit  :  Omnis  qui  u  exaltat  humiliabi'- 
tur^  et  qui  se  humiliat  exaltabitur;  proftcto  liquet, 
quia  ille  veraciter  alu  amat,  qui  meniem  snam  ab 
bomiliutis  radice  non  desoeat.  Sxpo  namque  mali^ 
gnus  spiritus,  ut  bona  deslmat,  quibus  prius  adver- 
sari  non  voluit,  ad  operanlls  roentem  po  t  peraciam 
operationem  venit,  eamqoe  ucitis  cogiuUonibus  ii» 
qnibosdam  sois  laudibos  exeoiit,  iu  ot  deeepta 
roens  admiretor  ipsa  qoam  sint  roagna  quae  fecil. 
Qnac  dum  per  oecollom  lomorero  apud  seroeiipsom 
extollior,  ejus  qoi  donuro  tribult  gratia  privatur. 
llinc  est  eniro  quod  per  prophetae  vocem  conira 


luissi  foerant,  constantia  est  probaia,  au  scirent 

sanclo  desiderio  objecu  pericula  vincere  el  in  fati-  ^  «•perbieniem  animam  dicitur  :  161  Habens  fidu^ 

Baiionn  fi£.rni.ris  miiniii  miniinA  liiM>rL  Arfv«r«iLi.  "  «0»» ««  ptt/c/iriliirfiiie  tua  [omicata  es  tn  nowune  tuo. 


Itaiiione  corporis  meole  miniroe  lassari.  AdversiUs 

enun,  qu«  bonis  votis  objicitur,  probaiio  virtutis  est, 

Don  judiclum  reprobationis.  Quis  eniro  nesciat  quaro 

prosperon  foit  qood  beatus  Paoios  apostolos  praedi* 

caturos  ad  luliam  veniebat»  et  uroen  veniens  nao- 

fragioro  pertulit,  sed  navis  cordis  iii  roarinis  flucti- 

bos  integrastetit? 

III.  De  eonstitutione  ejus  adversus  Judmos  quod  auro 

eorum  non  sit  corrupta, 

Praeterea  indico  quia  crevit  vcbiro  opere  in  laudi- 

bus  Dei  hoc  quod  dileciissimo  fllio  meo  Probino 

presbytero  narranie  cognovi  :  qtiia  cnm  vestra  ex- 

cellentia  constitutionem  quamdam  contra  JuJaorum 

•  Ab  bac  voce  iterumCodex  Btbl.  Reg. 


Fiduciam  qnippe  animae  in  pnlchriiudiiie  sua  habrre 
est  in  semetipsade  jusia  actlone  praesumere»  quae  in 
soo  nomine  fornicator,  qoando  In  lioc  qood  racta 
fgit  non  cooditoris  laiulem  dilaUri  appetii,  sed  soae 
opinionis  gloriam  reqnirit.  Hinc  rorsos  per  prophe- 
Uro  scri^tum  est :  Quo  pulehrior  rs, descende.  Anin>a 
etenim  onde  ei»t  pulchrior,  inde  descendit,  quando 
ex  vii  lutis  dccore,  quo  eialtari  apud  Deum  debuil, 
ab  ejus  graii-i  per  suaro  elationem  cadii.  Qnid  ergo 
in  bis  agendiim  est ,  nisi  ut  cuni  roalignns  splritos 
nobis  ad  elovandan  meniero  redocil  bona,  qux  egi- 
nios,  nos  seinper  ad  roeiiioriaro  mala  nostra  revooe* 

^  i£ro.,  Bibl.  Reg.,  Tol.  i»  Urg.,  iaudibut. 


859 


COLLECTIO  CANOIiUM  S.  BIDOKO  HISPAL.  ASCRIPTA. 


810 


inus,  qviatenvs  et  nostra  CQgROScamus  esse  quae  pec- A.VL   i^f   ftrincipe$  moderati  et  mle$  erga  $uhjeftns 


Cando  recifnn«,  et  solius  omnipoteniis  Dei  niunera* 
cinn  peocata  declinamus  ^  f 

liem  anle  longom  tempos  dulcissima  milii  veaira 
excefleniia,  Neapolitano  quodam  juvene  veniente, 
mandare  curaverat,  ut  piisslmo  imperatori  scribe- 
rem  qnatenus  pacta  in  cartophylacio  requireret , 
qax  dudura  inter  plx  memoris  lusifnianum  princi- 
pem,  et  ja:a  regni  yestri  fuerant  emissa,  ut  ex  liis 
colltgerem,  qnitf  vobis  servare  debtiisset.  Sed  ad 
Ifoc  faciendum  dnx.  res  mifii  veliemenier  nbsliic- 
runt  :  una  quia  carinpbylacinm  prapdicii  pi^  memo- 
rias  •Jiistiniani  principis  lempore  ila  siibripiente 
subrtanea  fl  'mma  incensum  est,  nt  omnino  ex  eiiis 
teroporibus  pene  nnfra  cartha  remaneret :  alia  au- 


esiitant, 

Ipsa  queque  regni  gubernaeura  erga  subjecios 
magno  sunt  moderamine  remperanda,  ne  potestas 
mente  subrepat.  Tun'c  enim  regnum  bene  gerilHr, 
cum  regnamfi  glorla  animo  non  dominaiof.  tforan- 
dnt»  quoqife  esi,  ne  ira  Subrepat,  Ae  faciat  efiiits 
omne  qnod  If  et.  Ira  qaippe,  etiam  cnm  deHnqo  'U  - 
tinm  culpas  exsequitnr,  non  debet  menti  quasi  do- 
mitia  |.r«ire,  sed  p<ist  rationls  lergnm  vHut  ancilla 
faimitari,  ut  ad  faciem  jossa  veniar.  Nam  sl  seniel 
meiitem  possidens  coeperit,  jo^Him  esse  repntat 
etlam  qiutd  crudefiier  fadt.  Rfnc  enim  esi  scriptom : 
/nrstr»  juMiiHam  Dei  noif  operaiur.  flinn  runum  di- 
cilur  :  Sit  emm$  homo  vetox  ad  audiendvm^  iardus 


lcm,  quia  nulli  dicendum  est,  ea  qux  contra  le  sunt  E«^'«'"  adloquendum  et  iardm$  adiram  [iCm.,  iracun- 


cvpad  temctipsum  debes  docnmentii  requirere,  atqiie 
hxc  pro  me  in  mediutn  proferre.  Rx  qiia  re  horlor 
ut  veslr»e«ceHentia  snis  moribus  eongraa  disponat, 
qaaBqae  ad  p.icem  pertiueM  Mttdiosa  persgat,  ut 
rrgni  veatri  isuiporfli  per  longa-siniaMiortim  cueri*' 
cuU  in  magna  bude  memoraoilo..  Pneierea  ilona* 
vestf»  eiosUeaiiai  quie  pauperibos  beaii  Petrl  apo* 
stuU  stmi  tnnsmissa^  irecenias  encuUos  accepimttSv. 
etq^ianium  possumus  precibus  exoramus»  ui  ciijas 
vos  |^:ittperesvesiimeiaorum  lorgitioiie  proiexisiisv 
ipsum  aatenii  iii  iremeiMlo  die  examlnis  proteetorem 
liabeatis.  Ut  aiiiein  nostfum  hominero  advestram 
exeellentiam  roaio  roiniine  roiuererousi  nav4S  neee»> 
siias  fecii,  quia  inveniri  non  |ioi«sl  qatab  lsli*par- 
libus  ad  llispanise  litiars  vsleat  proficisei. 

V.  Ut  prinapei  «wfjfolj  corporin  htudeam* 

iSnslodleiida  qaoqfie  esr  miinditia  corporis  in  sCa- 
dils  bnnai  actioiiis^  qiiis  jnxta  Vuceni  praedleantis  ^ 
Apostoli  :  Tempium  Dei  oanetum  esl,  ^iioii  eeiir  vot : 
Qul  pafsfissiii :  Ikec  ett  enim  voiunlas  Dei  eannflku'' 
fio  ve^a.  Qaaw  saactHleaHoneni  qnid  dixerir  osreu- 
dtn^  pt-otinos  adtifnais:  HtaMneuitPVOi  a  fomica* 
tione^  MA  setol  aiwis^'aya«  ssMrMir  vet  «atmt  ponidere 
in  konnre^  U  mmctificntkm^  et  nott  in  paenioniBus  df 
eidetit. 

■*  1«  exensis  mMreaffldem*  acr  inrCodicibus  servant 
oadiiiero  paiiagrapbi  aeipienies» 
^  lii  hac  voce  (iniL  Cudsji  £sg.  ^ 


diam  ].  Ilacc  antem  vos  aaetore  I>  o  omnt*a  servare 
nmi  ambigo;  sed  occa  ione  atfmonirlmtls  exorta 
bonis^  vestris  actionibos  «  me  furiive  sabjnngn,  ot 
quod  noif  admOiHli  facitls,  qoand<r  vnlns  et  adiini> 
tiens  sdditur,  jam  non  sofi  fhcbiis.  Otnnipoians  av- 
lem  Deus  In  cnnciis  acilenlbiis  vestfis  cselestis  bra- 
chti  extensKiiie  ves  prolegat,  vobisqaO  ei  praesenits 
Wl»  prespera ,  et  post  niuna'  amnoranr  carricular 
gaudia  aeterna  concedat. 

¥11.  De  clave  corporis  beati  Petri^  et  da  cruce  Domutk 
misss,  $ive  de  pallio  ad  beatum  Leandrum  epuco- 
pum  difeeta» 

daveBi  vero  partulam  a  saentMimo  beati  Peiri 

aposcoK  corpore  pro  ejus  benedictione  transunsl- 

Q  mosy  iii  qii«  inesi  terrum  de  ctfienls  ejus  iticlasuBr, 

ui  quod  caMoro  Mlhis  ad  maTtyrion  Hgavmt,  ve* 

stvum  ab  ooMiibus  peccads  s<ilval  [jBnt.^  absolvar}. 

Groeero  qaoqoe  laiorl  pras»eniia»  deriimas  vobis 

oibreiidaro,  in  qna  iigmim  doininicaa  craci*  inest, 

el  capiilt  beati  JoanfNiS'  Bnpiistap  ISS"^*  l^  seoqier 

solaiium  nos4r\  Svlvaioris  t<er  i«itri«essK)Mim  prc« 

cafsoria>  ejua  habeatis.  Re^eren^ssimo  auteiit  viro 

Trjitoi  eteoe|ii8cn|io  nosiro  Leandro  paliiani  a  bcMf 

Peiri  af ostoli.  seiis  tfansfmsinas,  qaod  ei  aniiqiiae 

coiisueHidtni  ei  vesiris  rooribas,  es  ejfMi  btHiimi 

aiqae  digniiati  debebarous- 

•  Aro.,  BiM.  Ileg.,  TM.  f ,  eeffhis,  sle(|inr  post- 
roodun» 


^*i 


Cl 


CONCILIDM  «  ROMAiNIIM  TfiMPORE  GRVGORU  VA?£  PRliMk 
Aegnsnta^in)  perpeifRim  DomimMiostro  Jesu  Chri-  D  cotisaeiudo  cst  vaiJe  reprehensibilis  eloria;  ut  qui- 

dom  ad  saeri*  altttWs  ministerinm  cantores  €f?lganriir, 
et  in  diaeoiistas  ordine  constitoii  roodulatiolii  voeis 
inserviant,  quos  ad  praedicationis  offtciam  eleeffio- 


BiOi.  lomporiba»  pMssSmoram  Angastonim-  Mauricii, 
TUierii  ei  Tfaeodosit,  snno  nertio  dleeimo,  indtctloiie 
lesiift  deekna-,  qutnto  dio  mensis  Jnlii,  Gregorins 
papa  ceraitt  sacraftssimo  besti  Petri  apostoli  for- 
pora  coro  episcopis  omnibus»  et  Itomanae'  Erclesias 
presbyieria  residens,  adstflniibas  diaconibns  et 
cancto  olero,  dixit :  hi  sancia  Hae  Romsna  Bcclesia, 
cui  divina  dispensatlo  prascsse  me*  vofait,  dadum 


sjnarumqiie  stiidium  vacare  congrOebat.  Dndfe  flt 
pleriimqiie,  ut  ad  sacrutn  miiiisierium,  dum  blaiHla 
\ox  qu.i'ritur,  qtiaeri  congrua  viu  negligitur,  ct 
cantor  minister  Deuni  moribus  stimulet,  cum  popu- 
luro  vodbus  d)dlectat.  Qaa  dio  re  [Mraesenii  dcfTcto 


•CooeiHam  hoc  deest  in  Cod.  Bibl.  Iteg. ,  Tol.  f ,  %  Urg.  et  Ger. 


W  EHSTOLiE  DCCRETALES.  ~  GnEGORII  PAP/E.  Slf 

constiluo  tit  in  sede  liac  sacri  aliaris  iniaislri  can-  a  pa^toris  viia  esse  diSci|Hil<s  €eni;er  debcat  ineteui- 


inre  Don  debeani,  solumque  evangelicae  lccuoiiis  of 
fl*  ium  iiiler  missam  ii  solemiiia  eisolvauL  Psalmos 
▼ero  ac  reliqiids  leniones  censeo  per  subtliacouos, 
▼el  si  tiecessitas  exiget ,  |>er  minores  ordines  exhi- 
lieri*  Si  quis  autem  coiitra  lioc  decretum  meum  to- 
nire  leniaverii,  anatbtima  sit.  Et  res|>ondcruot  om- 
nes :  Aiiatliema  sit«  < 

SECD!l»CII   CAPITULDM. 

Veieciinduin  oios  lorporem  iiidiscretionis  involvil, 
ut  hujiis  seUis  fiontificibus  ad  secrela  rubiculi  servi- 
tia  laici  pueri  ac  sasculares  obsequaauir»  et  cam 

*  In  exousis  Litissinie  scribiiur  hoc  condlluin. 


phim,  plerufnqtie  clerici,  qualis  in  secreto  sit  viia  sui 
fioiiiificis  ne^ciimt;  quam  tamen,  nt  diitum  est,  sa;- 
culares  piieri  sciunl.  De  qnn  re  praOkenti  decreio 
consiiiuo,  ui  quidam  ex  clericis  vel  etiain  ex  ninii«. 
chis  electi  niltisterio  cubicttti  iioiitifiejilis  obseqiiait- 
tiir,  et  is,  qiii  in  loco  est  rogittiiiiH,  tesies  talei»  ha- 
beat,  ut  cJHS  in  secrelo  coiiver>ationem  videaiit  qui 
ex  vlsione  sedula  exeniplnm  profectus  sninant.  Si 
qnia  veru  conira  hi»c  decretiim  incum  venerit  ipto 
da  suo  loco  fiericliubitur.  « 


CII 

PRiECEPTDM  SANCTl  GREGORII  PAP-E  ROMENSIS 

RECTORIRUS  SIClLliE  DATDN. 

Gregortas  eplscopns  serviis  servoruin   Dei  Petro  B  faf  ta  cogiioverit,  poslposi!a  tarditale,  eorrlgat :  ei 

alia  qnoquc  niancipia,  si  q«a  iiunc  in  Jiire  ccctesias- 


sulNliacoiio. 

163  l^rgemitbl  ad  Siciltam  cipitulare,  qnod 
dedt,  ashidue  reicge  duin  cst,  ut  cora  maxiina  esse 
de  episropis  detieat,  ne  in  caiisis  sxcul.irlbus  mis- 
ceatiiur,  nisi  in  qu:intum  iiecessiias  defendendurum 
patiperam  cogit.  Dc  nion:tclt''s  vcro  vel  clericis  qtta; 
eodem  capiinlart  siini  insire  neqtiaquam  xstimo  modo 
esse  movi^nda ;  sed  exporientia  tua  taiila  bxc  ob- 
servaiione  cusiiKliat,  qtiui  ta  meoni  desiderium  ex 
ha<*  re  v«)leai  adimpieri. 

Praeierea  pervenit  ad  nie  ab  Aiilonini  derensoris 
leniporibus  ntinc  ut»qoe  in  lioc  decenniu  mullos  a 
Romaiia  Eccles  a  qua>daiii  vio!enti.i8  pertulisse,  ita 
iiirquidam  poblice  conquerantur  fiiies  siios  violenter 


lif 0  halienttir,  sicut  sSne  judicio  abljiia  sont,  ita  resti* 
lui  ante  judicinm  deceit  et  si  quld  lii  eis  sanct»  Ee* 
clesijc  Irgitiine  compeit,  tonc  eornm  gossessores  do- 
bent  ordinaia  aciione  pulsari. 

Cuncta  b»c  Irretractabiliier  eorrigey  qnta  tune 
vere  hea^i  Pctri  aposiolt  miles  eris,  si  in  caiisis  fjtit 
▼critatiscustoirmin  etiam  sliie  ejus  acceptione  lenve- 
ris.  Si  quid  vero  jusie  conspici:»  j  tri  ecclesiaslco 
possu  compeiere,  cave  ne  nnquain  boc  m-inu  studeat 
defensari*,  ni:ixiine  quia  et  decretum  sub  auatlienia- 
lis  interpositioiie  coiistitui,  ne  uii<|uaui  a  ni«tra  Kc- 
desia  urban.i  veJruslicoprauiio  tituli  deiHsant  itnpo- 
iii.  bed  qtiidquid  ratione  pnopeiii^Qs  c»mpetli,  ra* 


invasos,m3ticipiaaliMracta,  rcsetiammobitesmanit,  C  tione  eiiaiude  et  derendi,  ne  dum  bona  res  iiou 


iion  jmlieio  aliqno  abtatas.  Iii  qnibus  oinnibus  toIo 
ul  experieiiiia  tua  vettemeiiier  invigilct,  et  qnidqnid 
per  hoc  deceunioin  invenerit  violeiiier  ablaiiim,  vel 
f^ob  Doinine  Ecclesi.T  injuste  detineri,  boc  el,  cujos 
t«sse  cognnverity  ex  prassentis  prttcepli  iiici  auctorl- 
uiie  restiiuat;  necctigaiur  qui  vim  pertulit  ad  me 
▼eiiire«  et  taiiti  itineris  laboreni  ahsumere,  cum 
innim  vera  dicai  liic  apod  me  non  posii  edoceii. 
Considerala  ergo  venturi  judicis  majestate  oniiiia 
ctini  peccato  oblita  restitue,  sciens  quod  magnuni 
fiiibi  locriim  reportas,  si  mercedein  potiiis  quam  di- 
viiascoiigregas. 

Plerosi|uc  vero  cognovimus  de  amissis  inaneipiis 
cnn(|ueri  dicentes,  quia  si  serviis  ciijuspiam  foi  tasse 
domtnnm  suom  ftigicns  juris  ecclosiastici  esse  pro- 
lessos  est,  rectores  Ecclesiaepruiinus  iiuiie  ui  servuni 
ectiesiastici  juris  habuerunl,  nnllo  agetites  jodicio, 
»ed  scrvi  vocein  manibus  defendentes.  Qnod  niibi 
ismitifn  displiret,  quantum  a  veriiaiis  jiidicto  ablior- 
rei.  Unde  volo,  ut  experientia  tua  qusecuiique  11.1 


beiie  agitur,  apud  ouinipoieniem  Deuni  eiiain  quoil 
jiiste  a  nobis  quaTilur  de  injustitia  redarguatur, 

Laici  autera  nobiles,  vel  vir  gloriosus  perfectus  pro 
huinilitate  te  diligant,  non  pro  superbia  perhtirrO' 
scaul.  Et  lamen  <  um  eo^  fortasse  conlra  quobhbet 
inopes  injusta  ali<|tia  agere  cognoscis,  humilitateni 
proLlnus  in  erectionem  verte,  ut  eis  semper  et  iMme 
agentibus  subditus,  et  m.ile  agi^ntibus  adversarius  exi* 
8(a«.  Sed  ita  fac,  nt  nec  huiniliias  lua  remissa  sil,  nec 
aucioriias  rigida,  qtiatenus  et  tiumililatein  rectitudo 
condiat,  ei  ipsain  iu.iui  rcciitiidineiii  buiniliias  blan- 
daiii  reddat.  Pra^terea  siciii  inoris  fuit  iii  ad  nntale 
pontincis  cpiscopi  conveiiirent,  ad  ordinaiionis  nieae 
|.  diem  veiiire  episctipos  pruliibe,  quia  isla  me  vaua 
superfluitas  uoo  deleciai.  Sed  si  eos  convenire  ne- 
cesse  est,  in  beati  Peiri  apostoloruni  principis  natali 
convi^niaiit,  ut  ei  ex  cnjus  targitaie  pa>tores  suut 
grali.iruni  uctiones  sulvani. 


pAxnoL.  LXXXIV 


27 


843 


COLLECTIU  CANOMJil  S.  ISlDOftO  m%Vkl..  ASTRIPTA. 


^ll 


■T-r 


CIII 

DECRETALE  IN  DRBE  ROMA  AB  HORMISDA  PAPA  EDITUM. 

De  Scriptmis  dimnis  quid  universalHcr  Catholiea  reeipiat  Ecclesia,  vel  posi  hmc  quid  ritare 

debeai^ 

1S4  '•  ^<  ^^^"^  librorum  canonkorum  VeterU  stAti  Salvsloris  iwslrl  prlmaliiin  teniill  :  fu  es  Peiru< 

Novi  Testamend,  * 


Ordo  Veleiis  Te^lamerUi,  quem  sapcta  ei  cailM  |ira) 
Rom^ina  suscipit  ei  veneralur  Ecclesia,  isie  <  st :  Qe- 
'ncsis  liber  unus,  Exodi  liber  unus,  Levil'ci  libcr 
nniis,  Nuroerorum  liber  unus,  Deuterunomii  liber 
'iinus,  Jcsu  Nave  liber  unus,  Judicum  liber  uiius, 
|{ittli  liber  unus,  Regiim  libri  IV,  Pjiralipoiiicnon 
IHm  dno,  Psnlmonim  cl  liber  iinos,  Salomonis  librt 
III,  Proverbiorum,  E(  clesiastes,  ei  Cantica  oantico- 
rum,  iiem  SapieniiiS  Lbcr  unus,  et  Eeclcsiastci 
liber  unns. 

Ilem  ordo  prophetarum, 

Esaiae  librr  udus,  Jeremix  liber  uniia  cum  Ginoth, 
id  est,  Lamenif  lioniUis  suis,  Ezecbielia  liber  unus, 


inquieiilis,  ei  iuper  hanc  petram  ceMpcabo  Ecclesiam 
meam,  et  portee  inferl  non  prffvalibunt  advernu  eain, 
Et  tibi  dabo  claves  regni  cwlorum,  et  qitaeunque  iiga  - 
verii  iuper  ierram  erunt  iigata  et  in  casto,  et  quwcuu- 
que  iolmii  super  terram  erunl  ioluta  et  iu  ceeto.  Ad* 
dita  esi  etiam  socieias  beaiisBiml  Pauli  apostoll,  ?asls 
cleciionis,  qui  iion  diverso,  sicut  baeretici  garriuiii, 
sed  uuo  lempore  uno  eodemque  die  gloriosa  innrie 
eum  Peiro  in  urbe  Roma  sub  105  Claesare  Merone 
agonizans  eoronatus  esi ;  el  patientes  supradiclam 
s:inciaiu  Ronianani  Ecclcsiam  Cbristo  Doinino  eon- 
secraruut,  aliisque  omnibus  urbibus  in  uDiverso 
nioodo  sua  pra'sentia,  at.ue  veueraoiio  Iriomplio 
pntiilerunL 


Danielis  ltl)er  uuus,06ev  liber  unus,  Amosliberouus,  B     Est  ergo  prima  Petri  apostoii  sedes  Rdmana  Ee< 


Micbeas  ILber  uums,  Joel  liber  nnus,  Abdi»  liber  onos, 
Jopi^  liber  uoiis,  Naoni  libcr  uiips  Abapoc  liber  unus, 
Snphoniae  liber*uiius,  Aggaei  liber  unoSj  Zacliarije 
ii.  er  onus,  Blal:>chix  liber  unus. 

Ilem  ordo  ^  hiitoriarum. 

Jub  liler  unus,  Tobiae  liber  onos,  Esdrae  liber 
iinus,  EsMier  libcr  un.is,  Judltb  liber  uuus,  Macba- 
«bxuruin  libri  duo. 

'Item  ordo  Scripturarnm  Novi  ^  Teitamenti, 

'^Evangiflioruro  libri  qoatuor,  secuiidum  Maithacum 

'libf  r  u^us,  secvindum  Marcum  liber  unos,  secondum 

Lucam  libcr  unus,  seeundiin  Juaniiem  liiicr  .uuus. 

Iiem  et  Actuum  apostolorum  liber  unus,  Epistols 

Pauli  apostoli  nunieroxiv,  ad  Roronnos  epislola  I,  ad 


cle&ia,  non  babens  maculam  nec  rogM,  oee  aliqoid 
ejuamodi  ^. 

Si^ciinda  auicm  se^Ies  apud  Aloxandriam  beati  Pe- 
tri  nomine  a  Mvrco  ejos  diaciputo,  atque  evangeliaia 
cpnsocraia  est ;  ipsetjoe  in  JSgjfito  direaos  a  (*fttro 
apostolo  vcrbuiu  veritatis  prasdicavit,  et  gloriosuai 
coosumavit  martyriamt 

Terila  Tero  ^edes  apod  ADtiQchiam  iiem  beatisAiini 
apostoli  Petri  habctur  honorabilis ,  eo  qo<Hl  illic 
priusquam  Romae  veoisset  babitavil,  H  illic  prim*^ 
no^ien  Cbristianorum  novells  gentis  esborturo  e»u 
lU,  Uecottitiiutlombuiiattctorum  <oiid(Jocip|«..,  ,„., 

Et  quamvis  aliud  fundaroentum  nullus  possit  po- 
nere  prster  id,  quod  poaiiom  est,  qnod  est  Cfiristus 


Corinibios  epi»toljc  II,  ad  Eplicsios  epi&iola  f,  adCJesus;  tainen  ad  »dificationem  sannum  item  (to- 


Tbessalonicenses  epistulas  II ,  ad  Galath  s  episiula  I, 
ad  Phitippeiises  epistola  I,  ad  Colossenses  epistola  1, 
ad  Titnotbeum  epistolx  If,  ad  Trtoin  epistola  I,  ad 
Pliileinoncm  epistolal,  ad  Uebraeos  epistola  I. 

Item  canonicae  epistolae  nomero  sepiem,  Petri 
apostoli  epistol»  II,  Jacobt  aposioli  eplstola  I,  Joan- 
nis  apostoli  epistola»  111,  Judx  Zelotes  apostoli  epi- 
btota  I  «. 

fiein  apocalypsis  Joannis  liber  unus. 

II.  Denumero  apoitoUcarum  iedium. 

Post  bas  onines  propbeticas  el  evangelicas  atque 

.ipostolicas,  qiias  superinsdeprompsimus,  Scriptura?, 

qnibiis  Ecclcsia  catholica  per  gralinm  Dei  fuiidaia 

csi,  elium  illud  inlimandum  putavimus  qiiod  quam- 


mana  Ecclesia  post  illas  Veteris  et  Novi  Te»iameuii 
qua^  regolaritor  siiperius  eaumeraviinuay  •tiaiii  bas 
sUdCipi  noA  probibet  Scriptoras,  \i  esi,  satictam  sy* 
nodiiiQ  Kieaanam  secondum  trecentos  d^oem  et  oeto 
Patres,  mediAnte  maximo  ConataniinQ  Aufu^io,  ia 
qua  Arios  bsretieoa  coodemaatus  eit :  aaoetaiu  sy- 
nodum  CoDStaotiuopoIitanam  CL  Patruui,  mediauie 
Tk^odoaio  seniore  Augusto,  io  qoa  Macedoftios  hc- 
reticus  debiiam  damnaUonem  excepit :  saociam  sy- 
noduro  Ephesinam,  in  qua  Nestorius  damnatus  est 
ctmsensu  beatissimi  GoBiesiini  papas,  me4iante  Cy- 
rilio  Alexandrinae  sedis  antistite,  ot  ArcaJio  ^iscopo 
ab  Italia  desijiiato  :  saoctain  syoodom  Cbaleedooeu^ 
seiu  mediante  Marciai^o  Aogusto,  et  AnatoUtt  Con* 


sia,  et  Euiicbeiis  Mmui  cum  Dioscoro  eiuaqoe  coai- 
plieiboa  damnatse  suot :  scd  et  si  qua  siunt  eoaciiia 
a  sanctia  Patiibus  bacteuus  io»tituta,  postistonuB 


v»s  univcrsaB  per  orbem  caiholica  diffus»  Ecclesiae  D  stantinopolitaoo  epis^po.  In  qua  Nestoriaua  b«re- 
uiiiis  thalamus  Christi  sint,   sancta  tamen  Roma- 
tia  Erclesia  nullis  synodicis  constilutis  cteteris  Ec- 
clesiis  prxlau  est ;  sed  evangeiica  voce  Domini 

•  ilic  ordo  bisloriiirMin  deestiu  Alv.cum  reperia- 
liir  in  caMcris  Codicilius. 

^  Ex  ifim.  In  RilH.  RoR.  Nori  et  a^terni  Tetta- 
mdnti,  In  rcliquis,  mcud'»se,  yovi  et  Yeteris  Tciia- 


mentu 


«  Hucuque  Codex  Oibl.  Rog.,  mutilus  io  tiue. 
<t  In  rcliquis*,  prator  Alv.,  hujusmoJi. 


B43  EPlSTOLifi  DECnETALES.-IIORUlSl>i£  PXVM.  Kt8 

qmttior   aiictortlales  ei  custodieD^a  et  reclpienila  A     Vieni  actits  beiti  Silvestjl  apoiitoKieac  fi^edis  ptA<^ 


ilecrevimus. 

IV.  De  vpuscuHs  ianctmnm  PatrHm  ^utt  rtctpinntwr, 

Jaoi  niinc  suljiciendum  de  opuseuHs  sanctoruni 
Patrum  qux  iii  Ecclesia  cailiolica  recipluntur. 

Upnscula  beati  Cccilii  Cypriani  inartyris  et  Car^ 
lliagineiuifs  ^piscttpiv 

Iteiii  opusoula  beatl  Gregorii  Nazianzeni  episcopi, 

liem  opuscula  beali  basilii  Cappmlocix  episcopL 

Itero  upttsciila  l»eati  Atbanasti  Ahezandiliii  epf- 
scopl. 

Iiem  oposcuta  beati  juannis  Coastantinopdlitani 
episcopi. 

Iien  opuscuk  beatl  Tbeophili  Alezandrini  i6pi- 
neofA. 


sulis,  liCft  (>iiis  qui  coiisrripserit  todmeil  igitoretur^ 
a  multis  tamen  iti  mrbe  R(»ma  caibolids  X^Hfi  co^o» 
vimus,  ct  pro  antiquo  uku  mdliac  hoc  Itiiitiiiitv^  Bc^ 

clesiii.  m^ 

Hen  scriptikra  de  iitVeniione  DoiuDl^icde  crtRft.  ^ 
alia  «6Hi)lVlra  de  inlreniiorte  tapflls  b^all  lOattnh 
Baptist»  noVeII;k;  (|ui>IcM  relailolies  suAt,  el  hOnnuiff 
eas  ciibolici  regtftil.  Sed  cuib  h:cc  aJ  cilfiolie6rteivi 
maiins  advener  nt^  beeti  aposloli  t^abll  lArioicedal 
sententi^  :  Otnnia  pirdbOe,  et  qnod  bBnm  A/>  Idter^ 

Iteiii  llullnas  ^W  r^ngfositoiuitt^  ^ldHlMs  &et\t^ 
siasiici  operis  ^didit  libros,  nonnellas  eti;im  «briplrt^ 
ra)  ihierpretatuft.  &cd  t|ttOkilam  veileiibillli  Hiem«^ 
iiyiuuH  euin  tti  ali<|ulbus  &&  Mikiii  lil»eriaie  Montlt) 


llem  opoM^iila  beati  Cyrilli  Alezandrinl  episcopt.   ^  il-a  sentiMbs,  n^nb  prftdtctftm  beatmn  iKi^Miymrtki 


Item  opuscola  beati  llilarii  Pictaviensis  episcopi. 

Item  opuscula  beati  Ambrosii  llediolanensis  epi- 
scopi. 

Iiem  opnscula  beaii  Attgasttui  II  pponeregleftsis 
fifi.,  Hipponeregionftiisisl  episcopi. 

Item  opuscula  beali  llieronymi  prcstyteri. 

Item  opvscola  beatl  Prosperi  viH  religi  isissiibik 

liem  epistola  pap»  Leonis  ad  If^lavianum  Consian- 
liiiopolitanum  episcopiim  desiinata,  de  cujus  teitu 
quispiam  si  ttsiue  ad  uiium  iota  dispniaTerit,  et  non 
eam  in  omolbua  ▼enerabiliter  leceperit,  anatbema 
sii. 

Item  opiiscula   atqne  tractatus  omntom  ^atrum 


sentire  cognoscimus,  et  non  solum  de  Rufluo^  keil 
etiaM  de  universis,  i|ttos  t'&  ixpioB  memdritiis  vAd 
Dei  et  fldei  rellgione  reprehendit. 

Iiem  Orlgenis  hontittKi  opuMslila,  ipla;  ttr  IMtls» 
simtts  llioronymtts  non  repttdiat^  legenda  snscliA*- 
mus;  reliqua  autem  tum  attctorO  siio  dteinkiiit^ 
nuenda. 

llem  Cbrbnlca  Busebtl  Ca^sarlfensii,  aiiftte  tlmSAM 
bisioridB  eccleaiastics  Kbros,  quatnVia  Iki  prlnto  ttai*^ 
raiiouis  6uak  llbro  lepneHf,  et  p<ist  Id  tatidlbbs  il- 
que  ezcusatioile  O.igenis  acbiftniaticl  aAunl  cdn* 
scripserit  librttm ;  propier  rerpm  tamen  singalarliitik 
notUiam,  qua^  ad  iiistfuctidiiein  pertirieirtv  o^He^ 


oribodozorum  qui  iii  nulio  a  sand»  Romanae  Ecclc-  .,  qii^q*6  non  dicinius  reiiuendoiii. 


six  conaortlo  deviarunt,  nec  ab  ejus  flde  vel  pr;edi« 
eaiioiie  sejuncii  sunl,  sed  ipsius  commantcatioui  per 
gratiaro  Dei  usque  in  ultiroum  diem  vltae  Stt»  fttere 
participes  lcgenda  decernimu<k 

liem  decrelales  epiaiolas  quas  beatisslmi  pat)ft 
«liversis  temporiboa  ab  iirbe  Itomd  pro  diversoruiri 
Pairuni  consuUaiiooe  dedfrunt,  VeneraUliter  suscl- 
piendas. 

Item  gesta  sonctoriim  nlartyrum  qttsp  ihulliplitibt^s 
lorBieutorum  cruciatibtts,  ei  mirabilibos  confessiO- 
iium  Irittinpbis  irradiant,  qttis  catholicorum  dubitet 
niajora  eos  in  agonibus  ruisse  pe^pessos^  nec  siiis 
Tiribos^  sed  Oei  gratia  et  adjuu^rio  uiiiverda  tole- 
rasse?  Et  ideo  secundum  atiliquam  coniuetudinem 
s>ngulari  cauiela  in  sancia  domana  Ecclesia  non  le-  ff 
guiitur,  quia  eoruin  qui  coiiscripsere  noniina  peni- 
lus  ignorantur,  et  ab  iiilidelibiis  et  idiotis  supeifliia 
aut  miiiiss  apta,  quain  rei  orJo  fuerit»  esse  putaiitur, 
sii-ut  cujiisdam  Kirici,  etJulit»,  sicnt  Gregorii,  alio- 
rumqiie  ejusmoJi  passioiies,  qui  ab  basreticfs  perbi- 
bentur  coin|}0>i  ae  :  propter  quod,  ut  dictum  est,  iie 
^el  levis  subsannandi  oriretur  ocrasiot  in  sancla 
Komana  Kcclesia  non  legunlur.  Nos  tamen  cnm 
prxdicta  Ecclosia  106  onines  martyres»  et  eorum 
pforiosos  agonesi  qni  Deo  inogis  quam  hoiniiiibos 
tioti  siiiit^  omiii  dcvoiione  veneramnr. 

Itifin  Viias  rairum  t^auli»  Antonii,  llilarionis,  et 
oniiiiiini  eremitarnm ,  quas  tamen  vir  bcatissimus 
descripsit  llicronyniuSi  cum  lionore  suaci|*uiiuSk 


liemOrosium  vi.um  ertidftlSSiiHum  collaudiknmii 
4Ui  V  ild^  AecessariaM  OoH^  ildvmng  Pi|tsitOhlttl 
cdlumnlas  ofdiaavtt  hiAtoriaili »  miraqito  brbfitJtO 
cuifC6zUll» 

Item  tenerabllis  viri  Sedttlii  opos  paschale,  qtlod 
beroiiis  de  d^ip^ift  ter.  Ibus,  iil^igi.l  laude  prdbTeH^ 
nius  :  Juveiiei  ((uoque  niftllonllrtus  ttiborlogudi  optti 
non  spernimiis  sed  miriinur.  Cxiera,  qttae  atf  lltttiiS'- 
ttcts  ^ive  s<^lfi!i!iflaUcIs  tOnScripld  vel  pnfdfbia  inhlt 
nullatentts  recipit  catbolica  el  aposiolicl  llomdiiii 
Eccl^si^,  0  quifcua  paoca,  qu^  dd  fticmdri^iif  teife- 
runt  ei  a  catbolicls  vitanda  sttuti  creditiiife  eM  stfb^ 
deiida. 

y.  De  npusculis  et  ttolt/ia  Ubrornm  npoeryphomm 

(fua  non  fecipiihmK 

In  pVimls  Arlmfoeristim  syiiodlurn'  a  Con^sUntiO  Cae^ 
sare  Cohstantini  filio  congregatam ,  iuedialtte  T:i'riVo 
prasfecto,  es  lunc,  ti  iiuiic,  it  lii  a^terriiifiri  iconflte- 
mur  esse  damnatam.  Itlnerarium  quoqiie  In  tioririnli 
Fetri  apostoli,  quod  appellaiur  sancti  Cleinentis» 
libris  numero  novem,  apocryphuin  esse  scimus. 

Actus  nomine  Andre»  apostoli  apocryplii. 

Acttts  nomlne  Thomie  aposto!!  libri  decem  apfi- 
cryphi. 

Acius  homine  Felrl  aposloll  apoeryplil. 

Actos  nomine  Philippi  a|)OStoli  apocryphi. 

Gvangelia  iiomine  Matthi»  apocrypha* 

Evangotia  iio.niiiifi  Barnaba!  apocryplia. 

Evatigeiia  noniine  Jacobi  minoris  apocrypbat 


8f7  COIJ,FXTU)  CANONCM  S. 

Kvangelia  noHiinc  Pelrl  aposl.»Ii  apocrypha. 

Evan|*e!ia  nominc  Tli  niT,  quibus  Maniclijpi  ultin- 
hir,  apociyplia. 

Evangeli.i  nomine  nartlioIoma[ii  apocryt>ha. 

Kvangelia  nomine  Andrex  aposioli  apocryplia. 

Kvangelia  qanQ  falsavil  Lncianns,  apocryplM. 

Ev.ingcUa  q\ix  Talsavii  Ilesycliius,  apocryplia. 

Librr  de  Infanlia  Snlvatoris  apocrypbus. 

Libcr  de  N.itiv1t:>ie  S:ilv.}tori$  ei  dc  Maiia,  vel 
t>lis(etrice  apocryphus. 

Libcr  qui  appellatur  Pasloris.  apocrypbu^. 

Lib  i  omucs  qij(>s  Tecit  Lcucius  discipulus  diaboli, 
apociyplii. 

Liber  qui  appcliatur  Fundamcnlum,  apocryplr.s. 

Liberqui  appetlaiur  Tbesauroruni,  apocrypbus. 
•  Libcr  de  liliabus  Adae  a('jec:us  Genesi  ap^  cry- 

Ccnio  dc  Cbrislo,  Vir^ilianis  comp^ginatus  versi- 
bus,  apocrypbu.t;. 

Xry^er  <|ui  appcllatur  Actus  Tccl»  et  Pauli,  apo- 
crypbus. 

Liber  qiii  appellaiur  Ncpotit»,  apocrypbus. 

Liber  Proverbioruin  ab  haereticis  consciiptus,  et 
siib  saocli  Sisti  [jEm.^  Slepliani]  noinine  prasgua- 
>tu>i,  apocrypbus.* 

Uevelatio  qa»  appel!atur  PjuII,  apocrypb.i. 

167  i^evelatio  qux  .')|>pellaiur  Tboma;,  «po- 
ciypba. 

Ucvelatio  qux  appclla!ur  Siepbani ,  apocrypba. 

Liber  qoi  apicllatur  Transitus,  id  est,  assuuiplio 
saiiCtx  Mari» ,  apo  rypbiis. 

Liberqui  appelatur  P<£nilci4ia  Adx,  apocrypbiis. 

Lilicr  de  Ugia  nomine  Gigante,  qui  post  diluvium 
cum  dracone  ab  hxrclicis  piignassc  fingitur,  apo- 
er^pbus. 

Libcr  qui  appellali.r  Testameutuni  Jub,  apocrypVus. 

Liber  qij  appcilatur  Pcenitentla  Origenis,  apo- 
crypbus. 

L!ber  qui  appcllaiar  Pceniientia  sancli  Cypriani , 
apocryphus. 

Liber  qai  appellaiur  Poenitentia  Janinis  et  Mam- 
brae,  ajiocrypbus. 

Liber  qai  appellaiur  Sorlcs  apostolorum,  apo- 
crypbus. 

Liberqui  appellaliir  Jus  apostobTum,  apocrypbui. 

Libcr  qui  appellntur  Canunes  apostoloruiu ,  a{)0- 
cryphus. 

Liber  Pbysiologus  ab  hxrelicis  coiiscriptus ,  ei 
Jieati  Ambrosii  nomirie  prxsignatus,  apocryphus. 

•  Rx  i£tn.  et  ca*tcris.  In  Alv.,  At$i(mi, 


ISmoUO  UISPAL.  ASCIUPTA.  8i8 

A      nisioria  Fiiscbii  Panipbylii  apocryphi. 

Opusculu  TcrluliAni  apocrypba. 

Opiiscula  Lacianlii ,  sive  Arrirani  aporrypba. 

Opiiscula  Posihumiani  et  Galli  aporrypba. 

Opuscula  Montani,  Priscilla;,  et  Maxiniillc  apo- 
cryphr». 

0.  uscula  Faiistini  Manichael  apocrypba. 

Opusciila  Gommodiani  apocrypba.  ^ 

Opuscula  alterius  Clemeniis  Alcxandrini  apo- 
crypba. 

Opuscula  Tascii  Cypriani  apocrypba. 

Opusciila  Ariiovi  \/Em,^  Arnophi]  apocrypba. 

0|«iiscula  Ticoni    apocrypha. 

Opuscula   Cassiani  "  presbyleri  Galliarnm    apo- 
crypba. 
B     Opus  nla  Vieiorini  Pictaviensis  apocrypha. 

Opuscula  Fau:tini  Regicnsis  Ga!Iiaruin  apocrypha. 

Opuscula  Frumenti  Caeci  apocrypba. 

Epistola  Jesu  ad  Abgarum  apucrypha. 

Et)istoIa  Abgari  ad  Jesam  apociypba. 

Pdssio  Kiricl  ct  Ju'ilae  apocrypba. 

Passio  Georgii  apocrypba. 

Script«:ra  qnae  appellalur  Salorisonis  interdtrlio , 
aporrypba. 

rhylacteria  omiila,  qtias  non  angcl>r:m  nt  ilh 
con(ing*nit  seJ  d:Kmonum  mngis  nominibus  coii- 
scripta  sunt ,  ap<  crypha. 

Il;vc  et  his  similia  qaae  Simon  magus,  Nicolaas, 
Cerintbus,  Marcion,  Basilides,  Ebion,  Paalos  eiiam 
Samosatenus,  Phutiniis  et  Bonosus,  et  qai  sinnU 
eriere  defeccrunt,  Montanus  qiioqne  oim  suis  ob* 
scQBiii  simis  sequacibus ,  Appolinaris  Yalentinus, 
sive  Manlcbocus,  Faustus  Africanus,  SabcIIitts,  Arios, 
Maccdonius,  Eunomiiis,  Novatus,  Sabbatius,  Callis- 
tus,  Donatus,  Euslathius,  Juviutanus,  Pelagius,  Jo- 
lianus  Celanensis,  Coelestinus,  Haxlmlanus,  Piiscil- 
lianusab  tlispania,  Ncstorius  Constantinopoiitanoa, 
Maxiinus  Cynicus,  Lainpetiiis,  Dioscorus,  Eutiches, 
Petrus,  et  aiius  Petrus,  e  quibus  unus  Alcxandriam, 
alius  Aiitiocbiain  maculavit ,  Acacius  ConstantiiiO|M>- 
lilanus  cum  consortibus  suis,  iicc  non  et  omnes  hse- 
resiarcbae ,  coriimque  discipali ,  sive  scliisinaitci  do- 
cuerunt  vel  conscripserunt ,  quorum  noniina  miniine 
reiinuinius,  non  solutn  repiidiaia,  Teruin  eliain  ab 
p  omni  Roinaiia  catholica  et  apostolica  Ecclesia  elimi- 
natn,  auctorujiqiie  sequacibus  snb  anathcmatis  inso- 
lubili  v.nculo  in  aeteiu.im  confitemur  csse  damnaia. 

Expli<  il  Dccretale  edituro  a  pap.i  lloriiii^da. 


*. 


PRiEFATIO  HISTORICO-CRITICA 

IN  VERAM  ET  GENUINAM  COLLECTIONEM 

VETERUM  CANONUM  ECCLESIiE  HISPAN^, 

A  DIVOISIDORO, 

HISPALBNSI   MBTROPOLITANO  ,   BSPiNUROU    OOCTOHB, 

PBIUUII,   er  CREDITUR,  AOOBKATA]!; 

CODSaQUBIITIMW  DtlHDE  U!CULi$  Al    HISPANtS  PATRIBUS  AOCTA»;  E  PU>IUBOS  MSS.  CODD.  VENERAIIDJE  ANTIQl-|T.1Tn,.T0tBTMt» 
nmer,  SClBULEHSItUS,  RIVIPOI  LBNSiCDS,  6EIIDm>BNS<,  CORBDBEKSI,  VBGEIL'  NSI,  BT  ALIIS  BBDTAU,  ET  AO  miOni  rlDBJI 

CASIWATAIl,  STODIO  Bt  OPBIU  AHDBBJt  BCRBIBt,  SOCIETATIS  JBSD. 

Auctore  Carolo  db  la  Ssrna  Santandbr.  Brtix.  1800. 


CAROLUS  DE  LA  SERNA  SANTANDER  ,  LECTORI  SALDTEM  D.- 

Otio  jam  fere  amiorum  ipallum  elapsum  ett  ex  quo  prisstantiHiniam  ac  geminam  eanonum  cottectionrm-^. 
a  JtPtf  hidoro,  Hhpatenti  metropolitano,  adornatam^  quam  e  m$$,  Codd.  opt  mcB  notte  exscriptam  po$sideo^ 
pubticiJHri$  facere  $ttueram,  Quocirca,  et  brevem,  quam  tibi  exhibeo,  tector  benevole^  prwfaiionem^  et  doctis- 
3imi  viri  Anarece  Burriel  encomiumt  operi  prcmiltendum,  preto  paraveram;  $ed  permuttw  ac  varioe  temporum 
perturbatione$t  lumuitus  exorls,  horrida  betla,  innumeraque  inde  nmcentia,  quibus  adhuc  obruimnr,  m/i/i,  ub 
inceepto  dfsistere  invitum  coegerunt,  Nunc  vera  per  titieras^.  admonitus  et  novam  beati  Isidori  operum  Ediiionem 
VI  ItaV.a  pararij  et  antiqnam  epi>copi$  Uispanis  aucioritalem^  secundum.  reram  Ecclesice  veteris  disciptinum,  ab 
Uispaniarum  rege  cathotico  Carolo  1 V  restituendam  curarif  non  nihit  liis  ribu$  ex$equendit  adlnmenlo  fore 
credidit  st  quatemcunque  lianc  prcefationem  meam^  in  qna  de  beato  Ifidoro  lli$paten$i\  deque  Ecclesioi  H\$pa' 
tio!  jure  canonico  veleri  maxime  agitvr,  prelo  tubmittereni. 

Ecquando  enim  feliciu$  Im  facere  ticeat^  quam  cum  de  veUri  et  veru  EcclesitJBi  disciplina  reskmranda  agitur  ? 
Quidgraiius  dulciusve  prap$utibu$  Hispanis  e$$e  queat  qnam.e  tenebris^  quibu$  inolula  jfer  tot  swculn  jncet^  erui^ 
twtamque  viris  titterutis  fieri  J$idorianam  canonum  cotteciionem^  per  quam  inlegerrima  otim  efftoruit  Ecclesiu 
ilispana,  mores  reitiluil,  exorla  composuit  dissidia^  ac  wetropotitanorum  jura,  etiam  sub  diro  diutinoqve 
Maurorum  imperio^  itlibata  servavit  T 

Neque  novam  beati  hidori  operum-  Edilionem  in  Italia  mcditanttbu$  ingrataf  utopinor^  erit  heec  brevis  prw- 
fatio;  ex  fti  qnxppe  facile  agiwscent,  Ulu$triora  Hi$pa!en$i$  prw$utis  opera  inediia  adhuc  detile$cere^  quxie 
ipiidem  jam  edilis  adjicienda  omnino  sunt,  $i  omnibu$  numeri$  absolulam  eju$  operim  cotlectionem  in  ununi 
corpu$  redigi  dc$ideraiur.  Quaprovler  edenda  nece$$ario  sunt  cumreliqni$  laudati  hidori  operibus  $equentia. 

Priiiio  :  Ver$io  Lalina  vutgala  oifr/torKttt  $ucrorum,  Oiblia  Gotliica  (a)  nuncupata,  a  beato  hidoro  recen$  ta  ^ 
cvjus  mentionem  fecimu$  ti.  l2  et  ()3  no$trw  prwfationis,  Hiijus  versionis  cOilex  putcherrimus  pervetustus , 
forsim  twcuto.  vii  exar.atn$^  a$$ervatur  in  bibliotheca  Totetanw  eccle$ias. 

Seriindo  :  \era  ac  genuim  canonum  cottectiOn  de  qua  hic  agilur,  ab  ip$Q,  Uidoro  adornata. 

Terlio  :  Lilurgia  vetn$  hidoriana,  Totetana^  Mozarube^  quam  hidoru$  noster  ad  usum  Eccti^siw  Hispanw 
recensuit ;  quocirca  consutenda  sunt  manu$cripta  exemptaria  vetu$l'issinia,  quw  in  taudata  bibliotheca  Totctanw 
eccteiiw  asservantur.  Hnju$  iilurgiw  menliDnem  feciaut$  n.  65,  no4a  A7-  \b). 

Quarlo  :  Forum  judicumy  in  quo  primw  Ht$paniw  teg^,$  conlinentur^  quw  ut  n.  17  observavimus,  nondnm^ 
abrogatw  sunl^  alijue  post  canotium  cotteclionem  omnibus  fere  Codicibus  anUquis  inveniuniur  inserlw.  Uoe  eniuh 
optts  tempore  Sisenattdi  regis  in  ccncilio  i^  Totelano,  cui  beatns  hidonis  prwsedit^  approbatum  fttisse  crediivr^ 
et  ub  ipso  hidoro  in  novnm  ordinem  redactum  (c)^ 

Ex  dietis  patet^  quantus  in  nova  hidori  Ediiione  adornanda  tabor,  quantum  in  consutendi$  conferendisqn^ 
ms$.  Codd.  $tudium  ab  editortbu$  sit  adhibendum,  ut  retiqua  tanti  scripioris  opera  accuratissitne  in  lucenk 
prodeant, 

HttbeSf  caudide  lector^  nostrw  prwfalionis  conspectum.  Vate. 

{a)  Vide  Isiiloriana,  cap.  77,  PatroL  tom.  LXXXI»  ubi  Arcvalus  Bibliorum  quxstioiiem  eruilii^  di&culil*. 
Edit. 

Ib)  Mdoriaiialiiurgia  duobus  sequentibus  tomis  coDtiiicbiUir.  Edit. 

(c)  Eiudiiiis  edilor  HDinaiius  eviUfnler  deiDonstravit,  Forum  judicnm  B.  lsidor.o  non  tribuni«lunt  lore.  Vida 
Isido  iaiiayCap.  d2,  Patiol.  tom.  LXXXI,  ubi  elucidal  b:u)c  qiiie&iioneiu.  Edit. 

PRiEFATIO  HISTORICO-CRITICA. 

pRiCLOQuiuii.  —  In  itlustrandis  canonum  cotlectio*       iilustraHdisquc  canonunu  collectlonibiis    iinlercssos 

tit^iis  eruditorum  lalorcs,  labores  vigilia«quc».  post  Foe//it  ei  Juslelti  (I),  i^i- 

1.  PtiSl  tot  doctissiiQoruni  virorum  in  dgerendis      thwi  (2),  Bcveregii  (S),  aliorumquc  eximia  in  lioc 

(!)  Bibliotheca  Jiiris  canonici  vceris  Graicc  el  1787,  fl. 

Lutiiie,   ex    Kditione  Guillelnii  Voeliii   ct  ili-nrici  (5)  Guiflelmi  Beveregii  Synodicon ,  seu  Pandecl» 

Jiisteili.  Parisiis ,  16GI,  1  vol.  fo'.  ranoi:um  apostotoniin,  etc,  Gncce  cl  Latine.  0\onii» 

(t)  Godex  caiioiiuin  vetus  Eccl*»siaj  Roman»,  a  \S  |-.  1674,  i  vol.  fol. 
Francisco  Pitbajo  restiiulus.  Parisiis.cx  lypog.  regiiv 


843 


COLLBCTIO  CANOMJM  S.  ISIDORO  IIISrAL.  ASr.RIPTA. 


KU 


^•^ 


^-r 


CIIl 

DECRETALE  IN  DRBE  ROMA  AB  HORMISDA  PAPA  EDITUM. 

De  Scripturii  divinit  quid  universalilcr  Calholiea  reeipial  Eceletia^  vel  post  hmc  quid  ritnre 

debeat^ 

\£^  I.  De  ordine  Hbrorum  cononkorum  VeterU  «i  A  el  Sslvsluris  imstri  primatiiin  teniift  :  f n  et  Petrut, 

inquieiitls,  et  tuffer  hanc  petram  csJificabo  Ecdetiam 


Novi  Tettomenti. 
Ordo  Veleiis  Te^laroeiUi,  quem  sapcta  ei  catlK  llr^ 
T^om^na  suscipii  et  veueraiur  Ecclesia,  isle  csi :  Qe^ 
'ncsis  WhcT  unus,  Exodi  liber  unus,  Levil'ci  liber 
uniiis,  Numerorum  liber  unus,  Deuteronomii  liber 
'iinus,  Jcsu  Nafe  liber  unus,  Judicum  liber  uiius, 
lliith  iilier  unus,  Regum  libri  IV,  Piiraliponienon 
librt  dno,  Psalmonim  cl  liber  iinus,  Saiomonis  libri 
III,  Proverbiorum,  E<  clesiastes,  ei  Cantica  cantico- 
rum,  item  Sapieniiie  iiber  unus,  el  Eeclcsiast  ci 
liber  umis. 

Item  ordo  prophetarum, 

Esaiaa  librr  unus,  Jeremix  liber  uniiB  cum  Clnotb, 
id  est,  LainemationiUis  suis,  Ezecbielii  liber  unus» 


meam,  et  portee  inferi  non  prarvaltbunt  advertiu  eam. 
Ei  libi  dabo  davet  regni  coclorum,  et  qnacunque  Uga  • 
verit  tuper  terram  erunt  ligata  et  in  caslo,  et  qwpcun- 
que  solHrit  tuper  terram  erunt  toluta  et  lii  eoelo.  Ad- 
dita  est  etiam  societas  beaiissiml  Pauli  apoatfili,  ?asis 
eleciionis,  qui  iion  diverso,  slcut  bxretici  garriutit, 
sed  uiio  tempore  uno  eodemque  die  gloriosa  mnrte 
eum  Petro  in  urbe  Ronia  sub  105  C^tcsare  Nerone 
agonizaiis  coronalut  esi ;  et  paiientes  supradiclam 
siinciaui  Roniaiiaiii  Ecclcsiam  Cbristo  Domino  coii- 
seerarunt,  aliisque  omnibiis  urbibos  in  uoiverso 
«iundo  8ua  prvsenlia,  at.ue  voiierando  Iriiiuipbo 
pr.i'tulerunL 


Danielisltber  uuuSyOaea*  liber  uiius,  Atnosliberonus,  u     Est  ergo  prima  Petri  apostoli  sedea  Romana  Ce 


Micbex  lilier  unus,  Joel  liber  unus,  Abdi»  liber  unos, 
Jou9  liber  uous,  Naoiu  Itbcr  unus  Aba^oc  liber  unus, 
Snphoniae  Iiber*uuus,  Agg»i  liber  unus^  Zacbari» 
li.  er  onus,  Malichi»  bber  uniis. 

Jlem  ordo  ^  hittoriarum^ 
Jub liier  unus,  Tobis  liber  unus,   Esdrs  liber 
itnus,  Esiiier  libcr  unis,  Judlib  liber  unus,  Macba- 

•^bxoruin  libri  duo. 

•//«mor^oScrffi/iirarBm  iVoi^i  ^  Tettamenli. 

'Evang^Iioiuro  libri  qoatoor,  scruuduin  Matthxum 

iibrr  u^us,  sftcqndum  Marcum  liber  unos,  seconduin 

Lucain  libcr  iinus,  secimduin  Juanneui  lilier  uniis* 

iiem  et  Actuum  apostolorum  liber  unus,  Epistolae 

Pauli  apostoli  numeroxiv,  ad  Roroanos  epistola  I,  ad 


c!e&ia,  noii  babeas  macolam  ncc  rogM,  nec  aliqoid 
ejuamodi  ^. 

Sccunda  .tulcm  sades  apud  Alexandriam  beaii  Pe- 
tri  nomioe  a  Marco  ejos  diacipulo,  ntque  evanfeliaia 
coDsecrata  est :  iiiseque  in  ifigyiito  diroetos  a  Petro 
apostolo  vcrbum  veritatis  prasdicavit,  ei  glorioaum 
consumavit  marlyriumf 

Teriia  vcro  fcdes  apud  Aotiocbiam  iiem  beatis^mi 

apostoll  Pelri  habctur  lionoraliilta ,  eo  qood  iUic 

priusqtiam  Roinae  venisset  habitavil,  H  iliic  prUnum 

no«ien  Cbristianorum  noveliae  geittis  exbortom  Cdt. 

lU,  t^eontUtullombuttanctorum^oHeiUofum* 

Ct  quamvis  aliud  fundamentum  nullus  possit  po- 
nere  prster  id,  quod  posiiom  est,  qood  est  Cliristus 


«  ir    • 


Corintbios  epi^tolx  II,  ad  Eplicsios  epibiola  I,  ad  C  Jesua;  lainen  ad  aedilicationem  saneum  item  Ko« 
Tliessalonicenses  epistulx  II ,  ad  Galath  *s  epistula  I, 
.id  Phitippetiscs  epislola  1,  ad  Golossenses  epistola  1, 
ad  Ttinotbeum  epistolx  11,  ad  Tttoin  epistola  1,  ad 
Pliilemonem  epistolal,  ad  Uebraeos  epistola  I. 

Item  canonicae  epistols  DOinero  septem,  Peiri 
apostoll  epistolae  II,  Jacobi  apostoli  epistola  I,  Joan- 
nis  apostoli  episiola»  111,  Judx  Zelotes  apostoli  epi- 
btnla  I  «. 

l!ein  apocalypsis  Joannis  liber  unus. 

II.  Denumero  apottoiiearum  tedium. 

Post  bas  ouines  prophetica$i  et  evaugclicas  atque 

apostolicas,  quas  superinsdeprompsimus,  Scripiuras, 

quibiis  Ecclcsia  catholica  per  graliam  Dei  fuiidala 

csi,  etium  illud  intimanduro  putavimus  qnod  quam- 


mana  Eccleaia  post  illas  Veteris  el  Novi  Tes^umeoii 
quoi^  regularitor  svperius  emimeravimoSt  atiaoi  bas 
6U»cipi  noo  prohibet  Seriploras,  id  esi«  amicum  sy- 
nodiiiQ  Nieaanam  secttndum  trecentoa  decom  et  oao 
Patres,  medianie  mtxlmo  Couataiiilna  Aofoito,  io 
qua  Arios  haeretieoa  condemaatua  eat :  «aoeuitt  sy* 
nodum  Goosuotiuopoliunam  CL  Pairuui,  mediame 
Tbeodoaio  aeniore  Augusio«  io  qoa  Macedonioa  hae- 
reticus  debium  damuaiionem  excepit :  siociam  sy- 
nodum  Epheslnam,  in  qua  Nestorius  damnatus  est 
consenau  beatissimi  CcBlestini  papae,  mediante  Cy- 
rillo  Alexandrin.-e  sedis  anlistite,  ot  ArcaJio  episcopo 
ab  Italia  destlbato  :  saocum  syoodum  Ghalcedooeu^^ 
seiu  medianie  Marciaao  Augosto,  et  AnatoUu  Om- 


v.s  universa  per  orbem  caiholic»  diffus»  Ecclcsias  ^  sUntinopoUtano  episcopo.  in  qoa  Nestonaua  h«re. 


uiiiis  thalamus  Cbrisli  sint ,  sancU  tamen  Rom.i- 
iia  Erclesia  nollis  synodicis  constitutis  cseteris  Ec- 
clesiis  praelaU  est ;  sed  evangdica  voce  Domini 

•  Hic  ordo  hisioriarmn  deestiu  AIv.  cum  reperia- 
tur  in  cxicris  Codicihus. 

t>  Ex  yEui.  In  Bild.  Rrff.  iVort  et  fflnni  Tetta- 
mmi.  In  rcliiiuis,  mcudosc,  '^ovi  et  Yetens  TciW- 


8ia,  et  Eoiicbetis  ^iinol  cum  Dioscoro  ejuaqoe  cooi- 
pliciboa  damnaua  auot :  scd  et  si  qua  siiot  eoocUia 
a  sanetia  PaUibiia  hacteuus  inaituta,  postislortua 

iMcn/f.  .,      .    ^ 

e  Hucu  qiie  Codex  Oibl.  Rcg.,  mutilus  in  niie. 

^  In  rcliquis*,  prxter  Alv.,  kujutmoJi. 


I 


S45  EMSTOLifc  DECUETALfiS.  — IIOUMlSDifi  PAP^.  KM 

qitatnor   aiicloritates  ci  custodienda  et  reclpienda  A     Item  aciiis  beiii  SilveiUI  apostoK^ac  sedis  ptst* 


decrevimus. 

IV.  f)e  vpuscMHs  ianetmtim  Patrum  ^no!  rtdpiuntur, 

Jam  nimc  subjiciendum  de  opuscuKs  sanctoruni 
Patrum  qux  iii  Ccclesia  calliolica  recipiuntur. 

Opnscula  beali  Cscilii  Cypriani  mariyris  el  Cap- 
tliagin^iisfs  l^piscttpiw 

Iteui  opuscula  beatl  Gregorii  Nazianzeni  episcopl, 

Item  opuscula  beati  &asilii  CappaAloclae  episcopi« 

Itera  upuscula  beaii  Alhanasii  Ahezaiidiliii  epl- 
scopi. 

Iiem  iopusclita  beati  Joannis  Coasiantinopdiitani 
episcopt. 

Iiem  opuscula  beatl  Th^opiiili  Alezandrini  t^pi- 
aiDpl. 


sulis,  lica  ojus  qui  couscripserit  Mmfed  i|;itok«tyr^ 
a  tnuliis  lamen  iti  ntrbe  Roma  calbolids  lcfci  coj^no^ 
vimus,  ct  pro  antiquo  uka  mdti»  hoc  li^iitiiiiM-  Ei> 
clesidb.  m^ 

ftCfD  scriptilra  de  iilVeiitione  DomlAicA  c1rilt&,  ^ 
alia  ft^k-ipi\lri  de  intentioiVe  tapflis  bi6aU  Idattnti 
Baptlstas  noVdldFi  4ui<IcHi  felaHoifes  Siii^t,  d  hdnnutif 
eas  cdtbolici  regilDt.  Sed  cuiti  h.cc  aJ  catholic^rtlM 
mahus  adVciiernt^  beaii  apostoli  tUulf  |)frlofcedal 
senttnti^  :  Otmiia  pintbtHe,  et  qnoi  bertm  M^  I^M^r^ 

Iteui  llullnas  vff  itligioMSsiilius  |>lurlAt^s  (Aitlt^ 
siastici  operls  ^dldit  libros,  nonnellas  eiiam  Stripia^ 
m%  iiiierpretatu».  Sod  t]ttOiilam  veiierabilU  Hletift*^ 
nyiuuii  eum  iti  ali()ii{bus  d^  atbHtil  IDiertaie  ttomtit^ 


flem  opusiiita  beatl  Cyrilli  Alciandrini  episcopi.    ^  iVit  seilUmiis^,  HuA  pkifedtctftm  bei^tttiii  ilii^Dnynittb 


hero  opuscula  Ijeati  Itilarii  Pictaviensis  episcopi. 

Item  opuscula  beati  Ambrosii  Itediotaneiisis  Cpi- 
scopi. 

itero  opuscula  beaii  Augastini  II  piioneregfeAsts 
\jE.t  Hipponeregionftiisisl  episcopi. 

Item  opuscula  beati  llieroiiymt  prcstyteri. 

item  opascola  beati  Prosperi  viH  religi  isissidni» 

liem  epistula  papae  Leonis  ad  Pla?ianiim  Constan- 
linopolitanum  episcopiim  desiinata,  de  cujus  Cexiu 
quispiam  si  usiue  ad  ui|um  iota  d.spniaYerit,  et  non 
eam  in  onmlbus  Tenerabiliter  lecepferii,  anaibema 
sit. 

Item  opiiscuta   aique  tractatns  omniom  ^atrum 
oribodozorum  qui  iii  nulio  a  sanctai  Romanae  Ecclc-  ^  (jit^qti^s  noir  dlcifflus  teiitiendo^v 
siae  consortio  deviarunt,  nec  ab  ejus  fide  vet  pr;edt.         ''-"»  ttr«d..„.  .s ..«.  ^.nduid^i 
caiioite  sejuiicti  sunt,  sed  ipsius  commnnicatiout  per 
gratiam  Oei  usque  in  uliimum  diem  vitae  suas  fuere 
IKirticipes  lcgenda  decernimu<k 

liem  decrelales  episiolas  quas  bi^atisslmi  pap:ift 
diversis  lemporibus  ab  iirbe  Uomd  pro  diversorutii 
l^airum  consuUaiiooe  dcderuni,  Venerabinier  susct- 
ptendas. 

Item  gesia  sanctortim  nlariyrum  qua?  ibuiUpliiibds 
tormeiiiorum  cruciatibus,  et  mirabilibos  contessid- 
iium  trittinphis  irradiant,  qttis  cathoiicorum  dubitet 
Dtajora  eos  in  agonibtts  fuisse  pel^pessos^  nec  siiis 
viribos^  sed  Dei  graiia  et  adjuldrio  universa  tole- 
rasse?  Et  ideo  secundum  antiquam  consuetudinem 
s«ngulari  cautela  in  saiicta  tiomana  £cclesia  non  le"-  ft 


^uiitur,  quia  eoruin  i^i  coiiscripsere  nomina  peni** 
lus  ignoraniur,  et  ab  iiitidelibus  et  idiotis  siipeffliia 
aot  mini:s  apta,  quain  rei  otdo  fuerit,  esse  putantur, 
sicut  cujiisdam  Kirici,  etiulilae,  sicnt  Gregorii,  alio- 
runiqiie  ejusniodi  passiunes,  qui  ab  h.tretiris  perhi- 
bentur  coni|iOiii<ae  :  propter  quod,  ul  dictum  est,  iie 
^el  levis  subsannandi  oriretur  oceasiot  in  sancla 
liomana  Kcclesia  non  leguntur.  Nos  tainen  cum 
prxdicta  l^ccltfSia  106  onines  martyres*  et  eorum 
gloriosos  agoncsi  qnl  Deo  inagis  quam  homiuibas 
tioti  sniiti  omni  dcvotione  veneramur. 

Ittfin  Viias  rairum  t^auli»  Antonii,  Hilarionis,  et 
oiiiiiiiini  ereiniiarnm ,  quas  tamen  vtr  bcatissimus 
dcsci  ipfit  IlieroiiyHmS)  cum  hon<^re  suscipLnus» 


scniire  cognoscimus»  et  non  solum  de  Uofluo,  Se<A 
etiam  de  ukiiversis,  i|qos  tW  ixpios  uiemdriiils  tcld 
Dei  et  fidei  relfgtone  reprehendit. 

Iieni  Origenis  nomittlli  opuM;<ila,  qiias  ttr  U^tfs» 
simiis  Hieronyinus  non  repuiliai^  tegenda  stiscit4«- 
mus;  reliqoa  ilufem  tum  anctoni  lilo  dkiiili)^  t%» 
nitenda. 

Ilem  Cbrtiotel  fittsebii  Ca^sarl^nsii^  «<{««  liiuSdM 
hisioria  ecciesiasticas  Itbros,  qiiamVis  lii  pHnto  iiar^ 
ratiouis  Suak  libro  lepoeHr,  ei  post  IH  hiidlbhs  il- 
que  bxcusatioile  O.lgenii  scblftiimfcl  oAttiil  ctin* 
scripserit  librum;  propier  rerjim  Umen  singttlarldiiA 
notlliam,  qvtit  id  iiisti^uctidHeffl  pertliielrti  il^tte» 

^qti^s  ma  dlcifflus  teutiendo^k 

ItemOrosiuni  vi.ttm  eriidHiSSiirittiii  coltatiiliinrtlii 
^tii  i  iHk  AecessarfaM  holii  lidverSnS  Pigaitohlm 
ddamnfas  o^dinant  hisloriani^  mi^aqi^c  brbtiitfni 
cuiftfezuit» 

Item  venerabllis  viri  Seddlii  optts  paschale,  qttdd 
bcroliis  de  crip^iil  tor.lbos,  iii^ig<.i  laude  pfd(*reM* 
inus  :  JuVeiiei  «judque  liiMloalli^us  taborloSudi  oplU 
non  spernitvius  sed  mirHmur.  Caetera,  qttas  atj  bsm- 
tlct^  ^ive  Mihi^maltcls  tsdnScripti  vel  (ini-Alcta  &oiitk 
nullatenns  recipit  catbolica  ct  apostolic:!  Roiniiiiii 
£ccl6^ii,  h  qiiihuft  pa(ocai  ^uds  dd  ftiemdrhlirf  teite^ 
ritnt  ei  a  catholicis  vitanda  sttui»  credittiife  eM  snfb^ 
denda. 

Y.  De  optticu/is  et  notitia  tibrorum  apoerjfpkorum 

qiuF  non  teeipiihtliK 

in  primis  Arlmfnehsiim  syiiodlnin'  a  Gonsbtniitii  Cx- 
sare  Gohstantini  filio  congregatam ,  medlattte  TafiVo 
prdffecio,  ex  tunc^  ct  iiuiic,  i^t  lii  a^terdiifrA  tionflte- 
mur  esse  damn^tam.  Kinerarium  quo<)ii6  in  fiodrine 
I^elrt  apostoli,  qiiod  appeltaiur  sancti  Clemeniist 
libris  numero  novem,  apocryphuin  esse  scimus. 

Actus  nomine  Andreae  apo«toli  apncryphi. 

Actns  nomine  Thomie  aposioli  libri  deceiti  ap0- 
cryphi. 

Actus  nominO  t^etrl  apostolt  apoerypbi. 

Acius  nomine  Pbilippi  apostoli  apocryphi. 

Evangelia  iiomine  Matthias  apocrypha* 

Evangotia  nomiiift  Barnaba;  apocryidia. 

Evongeiin  nomine  Jacobi  minoris  apocf  ypliai 


8*7  COLKKCTiO  CxVNONUM  S. 

Kvangclia  iiOfDinc  Pelri  apnsl<ili  a|incrypln. 

£vaii«;e!ia  noniiiic  Tli  niT,  qiiibus  Miiiiirli^i  iilun- 
hir,  apoctyplm. 

Evaiigelia  noniine  nartholoni.ti  ^tpocrytilia. 

Kvangelia  noniine  Andrex  aposioli  apocryplia. 

Kvangelia  qiiac  ralsavii  Lnciaiius,  apocrypli.i. 

Evangclia  qux  ralsavii  Ilesychius,  apocrypha. 

Lihrr  de  Infanlia  S:iIvaloris  aporrypiiiis. 

Libcr  de  N»liv1t:'ie  S;<lvjiori»  ei  dc  Maiia,  vel 
i)l»s!elrice  apocryphus. 

Lihnr  qui  appellalur  Pasloris,  apoitiyiihue. 

lib  i  oniues  qucs  fecit  Lcucius  discipulus  diaholi, 
apociyphl. 

Liber  qni  appcllatur  Fundamcnlum,  apocryph.is. 

Liberqui  appellaiur  Tbesaurorumy  apocryphus. 
•  Libcr  de  liliabus  Adx  a('jec:us  Genesi  ap^cry- 
pliiis. 

Ccnio  dc  Christo,  Virf^ilianis  compviginaius  versi- 
bus,  apocryphus. 

4Jber  qui  appellaiur  Actus  Tcche  et  Pauli,  apo* 
crypbus. 

Liber  qui  appellaiur  Ncpolis,  apocryphus. 

Liber  Proverbioruin  ab  hacreiicis  consctipius,  ei 
siib  saocti  Sixti  [jEm.^  Slephani]  noiniiie  prasgiia- 
•«u^,  apocryphus.* 

lievelaiio  quae  appellatiir  Pauli,  apocryph.i. 

.1C7  Hevelatio  qux  »4>pellaiur  Thonia:,  apo- 
crypha. 

Ucvelalio  qux  appcllaiur  Sicpham  ,  apocrypha. 

Liber  qui  apiellatur  Trunsilus,  id  est,  assuuiptio 
saititjc  Mariae ,  apo  rypbiis. 

Lihcr  qui  appe  laiur  PoDnilci.tia  Adx,  apocryphiis. 
•Liiicr  de  Ugia  nomine  Giganie,  qui  post  diluvium 
cum  dracone  ab  bacrelicis  pugnasse  fingiiur,  apo- 
erjrphus. 

Libcr  qui  appeilati.r  Tcsiameittum  Jub,  apocrypVus. 

Libcr  q»i  appclUitur  Pcenitcntia  Origeuis,  apo- 
crypbiis. 

L:ber  qui  appclluiur  Pcenitenlia  sancti  Cypriani , 
apocryphus. 

Liber  qui  appeliaiur  Poeniteuiia  Janinis  et  Uam- 
brse,  apocryphus. 

Liber  qui  appellaiur  Sortcs  apo.stolorum ,  apo- 
cryphus. 

Liberciui  appellatiir  Jus  apostol(Tum,  apocrypbut. 

Libcr  qui  appellntur  Canones  apustolorutu ,  a|)o- 
crypbus. 

Liber  'Pliysiologus  ab  hxrelicia  coiiscrlptus ,  et 
iieati  Ambrosii  nomine  prxsignatus,  apocryphus. 

■  Rx  iflin.  ct  ca*tcris.  In  Alv.,  As$hni. 


ISlDyRO  inSPAL.  ASCttlPTA.  8i8 

A      IIi.<itori»  Eiischii  Paniphylii  apocryph*. 

Opuscula  Tcrtuliani  apocrypha. 

Opuscula  Lactantii ,  sivc  Arrirani  aporrypha. 

Opiiscula  Posthumiani  et  Galli  apocrypha. 

Opusciila  Monlanl ,  Priscillas ,  et  Maximillae  apo- 
cryphr», 

0.  uscula  Faiistini  Manichxl  apocrypha. 

Opusciila  Coinmodiani  apocrypha.  ^* 

Opuscula    alterius    Clementis    Alcxandrini   apo- 
crypha. 

Opuscula  Tascii  Cypriani  apocrypha. 

Opiisciila  Aniovi  \/Em.f  Arnophi]  apocrypba. 

0|»uscul.')  Ticoni    apocrypha. 

Opuscula   Cassiani  *  presbyteri   Galliarnm    apo- 
crypha. 
B     Opus  iila  Yielorlni  Pictavicnsis  apocrypha. 

Opuscula  Faurtjni  Regicnsis  Ga:iiaruin  apocryplia. 

Opuscula  Frumenti  Caeci  apocrypha. 

Epistola  Jesu  ad  Abgarum  apucrypha. 

Epistola  Abgari  ad  Jesam  apoctypha. 

Passio  Kirici  ct  Ju*itae  apocrypha. 

Passio  Ceorgii  apocrypha. 

SciiptiTa  qitae  appeilaiur  Snlo.iionis  interditiio, 
aporrypha. 

rhylacteria  omnia,  qua:  non  angclorwm  ul  Hli 
con(iftg'mt  ^J  dsKmonum  mngis  iiominibas  cou- 
scripta  sunt ,  ap^  crypha. 

ILcc  et  his  similia  qu»  Simon  magus,  Nicoiaos, 
Cerinthus,  Marcion,  BasiLdes,  Ebion,  Paulos  eiijm 
Samos3teiiu<$,  Pbutiniis  et  Bonosus,  et  qui  BimUi 
errere  dereccrunt,  Montanus  quoqtie  cnm  suis  ob- 
scoeiii  simis  sequacibus ,  Appo'linaris  Yaleniinus, 
sivc  Maniclijcus,  Faustus  Africanus,  SabcIIiiis,  Arins, 
Maccdonius,  Eunosnius,  Novatus,  Sabbatius,  Callis- 
tu8,  Donatus,  Eustalhius,  Juvinianus,  Pelagtus,  Ja- 
lianus  Celanensts,  Coelestinus,  Maximianus,  Piiscii- 
lianus  ab  llispania ,  Ncstorius  Coiistantinopoliianos, 
Haximus  Cynicus,  Lampetitis,  Dioscorus,  Euliches, 
Petrus,  et  aiius  Petrus,  e  quibus  unus  Alexandriam, 
alius  Aiitiocbiam  inaculavit ,  Acacius  ConstanliiiO|K>- 
lilanus  cum  consortibus  suis,  ncc  non  et  omnes  b;e- 
resiarcliae ,  eorumque  discipuli ,  sive  sciiismaiiei  do- 
cnerunt  vel  conscripseruiil ,  quorum  nomina  miniuie 
retinuinius,  non  soluin  repiidiaia,  Tcruin  eliain  ab 
p  omni  Romaiia  catholica  et  apostolica  Ecclesl.^  elinni- 
natn,  auctoru.nque  sequacibus  sub  anathcmaiis  inso- 
lubili  v.nculo  in  xtern.im  confilemur  csse  damnaia. 

Explicil  Decretale  editum  a  pap:i  llonni^da. 


I. 


PRiEFATIO  HISTORICO-CRITIGA 

IN  VERAM  ET  GENUINAM  COLLECTIONEM 

VETERUM  CANONUM  ECCLESIiE  HISPANiE, 

A  DIVOISIDORO, 

HISP.4LBNSI   MBTnOPOLITANO  ,   HSPANIARCM    DOGTOItB| 

PRIUUH,   er  CREDITUR,   AOOnHATMI ; 

C01ISBQUBI>ITIMJ8  DllllDB   SjECULrS  10    HISPAIVIS  PATRIBUS  AUCTAM^.B  P^UHtBOS  MSS.  CODD.   VB^ERAIID.B  AATlQtiTATlS ,  T01BTANI& 
MRMPr,  SCtaiALBMSltllS,  RIVIPVI  LBKSlCUS,  GEnUNDERSI»  CORDUBEKSI,  UnCELL  TfSl,  ET  ALII8  BRUTAM»  ET  AD  &}RtU  riOB:^ 

CA8TI0ATAM,  STUDIO  Vt  OPBfL%  AZfDRBA  BIRIIIBL,  SOClBTATtS  iB«U. 

Aiictore  Carolo  db  la  Silhna  Santandbr.  Brux*  1800. 


CAROLDS  DE  LA  SERNA  SANTANDER  ,  LECTORI  SALDTEM  D/ 

Otlo  jum  [ere  annorum  ipaUum  eiaptum  etl  ex  quo  prassltwtiHiniam  ac  genuinam  canotmm  coltectionrmi. 
u  Jivo  hidoro,  Hl$paten$i  melropotitanOf  adornatam,  qaam  e  mfs,  Codd.  opt  mos  notae  exicriplam  po$sideo\ 
pubtlci  juris  facere  st  tueram»  Quocirca,  et  bretem,  quam  tibi  exhibeo,  lector  benevote^  prasfaiionem^  et  doctis- 
mmi  Joiri  Andrea:  Burriel  encomium,  opeii  prasmittendumt  prelo  paraveram ;  sed  permuitw  ac  varia:  temporum 
perturbationes,  fumuttns  exorii^  horrida  betta,  innumeraque  inde  naiceutia^  quibus  adhuc  obruimnr^  nutla^  ub^ 
incmpto  desistere  invitum  coegerunt.  Nunc  vera  per  litieraS'  admonilus  el  novam  beati  Isidori  operum  Ediiionem 
in  llal-a  parari,  et  nntiqnam  epi>copi$  Uitpanis  aucioritatem^  secundum.  rcram  Eccle$ite  veteri$  di$ciptinam,  ab 
Uhpaniarum  rege  cathotico  Carolo  IV  re$lilttendam  cururi^  non  nilM  his  nbus  exsequendit  adjlumento  (ore 
credidi,  ^  qualemcunque  hanc  prcefationem  meamt  in  qna  de  beato  Isidoro  IH$palensi^  deque  Ecclesitc  Hispa' 
na  jure  canonico  veteri  maxime  agitur^  preto  tubmitterem. 

Ecquando  enim  feticiu$  Itoc  facere  ticeat,  quam  cum  de  tetM  et  vera  Ecct£$ic&  di$ciplim  re$hiuranda  agilur  ? 
Quidgratiu$  dulciusve  prw$ulibu$  Hi$panis  es$e  queat  quam  e  tenebris,  quibus  in  otuta  per  tot  sxcutit  jucet^  erui^ 
notamque  viri$  titterati$  (ieri  J$idorianani  canonum  cottecdonemy  per  quam  integcrrima  otim  efftoruit  Ecclesia 
Ui$pQna^  more$  rettituxt,  exorta  compo$uit  di$sidia^  ac  nietropolitanorum  jura^  etiam  $ub  diro  diutinoqte 
Uaurorum  imperio^  ilttbata  $ervavit  ? 

Neque  novam  beati  Ishlori  operumEditionem  in  Itatia  mcditantibus  ingrata,  u/ o;;inor,  erit  ttcec  brevis  pran' 
(atio;  ex  e.%  tpiippe  facile  ogm$cfint,  iUu$triora  Hi$palen$i$  pra:$utis  opera  inedita  adhuc  delitc$cere^  quxB 
quidem  jam  editi$  adjicienda  omnino  $unt,  $i  omnibu$  numeri$  absotutam  ejus  open  m  coltectionem  in  ununi 
corpus  redigi  dcsideraiur,  Quaprooter  edenda  neces$ario  $unt  cumreliqui$  taudati  hidori  operibus  $equentia, 

Prtiito  :  yer$io  Latina  vutgata  hibliorum  $ucrorum,  Biblia  Gotltica  (a)  nuncupata^  a  beato  Isidoro  recen$  ta «. 
cvjus  mefUionem  fecinats  n.  12  et  63  no$tra!  prtekitionis.  Hnjus  versionis  codex  putcherrimus  yervetustus , 
(orsim  icecuto.  vu  exaratit$^  a$$ervaturin  bibtiotiteca  Tolelanw  eccle$ias. 

Seciindo  :  Vera  ac  genuina  canonum  collectio,  dt'  qua  itic  agitur,  ab  ip$a  hidoro  adornata^ 

Terlio  :  Liturgia  vetns  Isidoriana,  Totetana^  Mozarube^  qiiam  Isidorus  no$ter  ad  utum  Ecct^sias  Hisptmtv 
reccntuit ;  quocirca  consutenda  sunt  manu$cripta  exemplaria  vetuslissiiua,  quce  in  taudata  bibtiotiieca  Totctamu 
ecctetiee  asservantur.  Hujus  HturgiiB  mentionem  fecimus  h.  6S,  no4a  AT  \b). 

Quarlo  :  Fonmi  judicum^  tit  quo  primce  Hispanim  leg^$  continenturj  qua:  nt  n.  il  observavimus,  nondunt' 
abrogatm  sunt,  atque  post  canonum  coltectionem  omnibu$  fere  Codicibu$  antiquis  inveuiuntur  ineertoi.  Uoc  ettim» 
opus  tetnpore  Sisenamli  regis  in  ancitio  iv  Toletano^  cui  beatus  Isidorus  proisedit,  approbutum  fuisse  creditnr^ 
et  ab  ipso  Uidaro  in  novum  ordinem  redactum  (c). 

Ex  dietis  patet,  quantus  in  nova  IsiJori  Editione.adornanda  tabory  qnantum  in  consulendh  conferendi$qu^ 
ni$$.  Codd.  $tudium  ab  editortbu$  sit  adiiibendumf  ut  reliqua  tanti  $criptori$  opera  accnratissitne  in  lucctii, 
prodeanL 

UabeSf  caudide  teclar^  nostroi  prm(aiijon%$  con$pectum.  Vate, 

(ff)  Vide  IsidoriaRa,  cap.  77,  PalroK  (om.  LXXXI,.  ubi  ATCvnlus  Bibliorun)  quxslionein  erui!iii8  tii&rulil«^ 

EUIT. 

tb)  MdorianarKiirgia  duobus  sequentibus  lomis  contiitcbliur.  Eoit. 

(c)  Efudiius  edilor  Hotnaiius  evidrnler «leinonstravit,  Forum  judicnm  B.  Isidoro  non tribu(n<luni  fore.  Vidti 
Isido  iana,  eap.  92,  Patiol.  loin.  LXXXI,  ubi  clucidal  b:inc  qiKUblioneni.  Edit. 

PRjEFATIO  historico-critica. 

rn^LOQuiCM.  —  In  itiu$trandi$  canonum  cotieetiO'       illuslraiidisquc  caiionunu  collfctionibiis    imlefcssos 

ni^Ki  eruditorum  talorcs,  labor^^s  vigtlia«quc»  posL  Voettii  el  Jtt$ieiH  (I),  I^i" 

i.  Potl  tot  doctissimoruni  viroruin  in  dgerendis      titeci  (^),  Beveregii  (a),  alioruinque  cximia  in  lioc 

(!)  Bibliothcra  Juris  canoiiici  vceris,  Grasce  el  1787,  f  I. 

L:<tiiie,   ex    Kditione  Guillelnii  VoeiJii   ct   Ucnrici  (3)  Guillelini  Beveregii  Synodicon ,  seu  Paiulecl» 

Justelli.  Parisiis ,  1601,  2  vol.  M.  caiionum  apostolorum,  eic,  Grxce  ct  Latine.  Oxonii» 

(t)  Codex  caiioiiuin  velus  Eccl<»sia5  Roman»,  a  W  ^.  i67i,  i  vul.  fol. 
Francisco  Piihiico  restitulus.  Parisiis^cx  lypog.  rcgia,. 


m  PKiCFATiO  IIIST.-CRIT.  |N  mtCCnOMEI»  C  VNaVVll  b.  fSIBURI.  gSi 

l<^Bere  opera,  novam  hanc  coKeciioQeni  iii  luceia  A  &iBcmari  RemeDsis  lempprihiB  %4  hunc  u  qiie  iiein. 


firofixre  perinullle  boq  paujcis  yideUtMr,  npciiia$q^ee 
pos  Athenai  ferre  arbitrabuntur ;  quid  enim,  in- 
f|iiieat»  in  hoc  eanonum  codice  noTgmi,  au\  Utt^r^^- 
t  wn  ob^iraiioBe  d\gi|U9i»  qnoA  Ia  QacleriSk  cauonuia 
ei  coneiliorum  collectlonilMis  s»pe  iterumque  recu- 
«uun  BOB  iiiveDiafur?^(lquod  altuBde  bob  possit 
eipeii?  maxime  cum  vix  ulla  hodie  sit  biliUolhec^ 
publica  vel  privata ,  qiias  unam  alteramve  canonuin 
collcctionein  non  pos>idie2^t|^  OHiRia  l^,  «etsa^em 
prxcipua  eonlinenlem. 

2.  Hxelicet  speciosa  sint,  multls  tamen  adductus 
valionilMiSA  banc  no^  panri  roomeotl  ^Ueclioncin, 
H.  Isidoro »  episcopo  HispaleDst ,  non  levibus  argu* 
nieiiiis»  ut  hifra  p-uebit,  adscriptam,  qux  ad  iiislau- 


Niapj^fUa  i^  ^'iisqoe  doetor  fsidQruSi,  falsa  crimiua» 
tione,  tanquiiin  raliricatorcs  conficto!  Isi  Jori  Mercato* 
ri^coUectiofus,  svpposUitjis  ac  ielerpo^Ue  Bionumen- 
lis  refcpt£,  a  mi>kis  insiraNkinliir  :  qnin  Hispanorutn 
invenius  est  ullus  qui  p^itrix  defen  ionem  susce- 
peril,  cum  fticilKiBum  euilibet  fuisset,.  ex  sob  hujus 
eo4i^is  eibibitione,  quo  ad  decimuin  tertium  et  ullra 
sseculuni  usa  est  Ecclesia  llispana,  orbi  lilterario  pa- 
tefacere  illois  impurissiinse  C()l!ectioiiis  auctorem 
Hispafiuqi  doi^  fuisse,  neque  ejusmodi  collectiouem 
in  Hispania  fuisse  confecta.m. 

6.  Demum  ut  bine  uileUigatur  sapi^maia  sedis 
apostoKcac  aoctoritatem,  quain  ex  ejusdem  collectiu- 
ni^  momimeolis  Ecclesiam  Hispaiinm  semper  aguo* 


rntionem  purioris  Ecclesiae  disciplinac,  et  cauoiium  B  visse  osleoditur,  suppoaitiliis  ioterpoIati>vc  antiqui- 


autiquorum  observantiam  plurimuui  conferret,  pu- 
))lici  iiiris  facore  \o  animum  induxi»  quod  a^ui  et 
lipiii  eonsulent,  u^  spefo»  ero4iti  omnes  qui  aiiii^uir 
ifilibua  ^cleBiaslicis  delecuuitur,  quique  hanc  (^na- 
kmcuBque  pfxfationem  meam  amice  perlegero  dir 
gnabiiniur. 

3.  Et  sase^  sl  ali»  defcierini  caasaa,  non  illa  levis 
est,  quod  hic  prf  liosissimus  coJex,  canonea  spiritu 
l>ci  condilos  et  liOtius  ijaundi  re^erentia  consecratos 
amplecleBSy  orbi  litterato  vel  penitus  incognitus,  vel 
salleiu  uilBOftBotus  usque  adfanc  in  obscuro  j[acuerity 
Mon  ejne  EcdBsias:  catholic3  detrimentOt  Hispaiii^<« 
mn  dedec^m  ac  beali  ki<iorl  filspalensis  pracsulis 
liijuria* 

4.  Accedit  eo.  qnod  nullqs  iviquam  codex,  oano-  C 
num  exsilieril,^  privat^  puWicave  auctoritate  col- 
(eclus,  bujc  nosiro  comparaodus,  sive  ejus  amplitu- 
dinem  spectes,.  sive  ejiis  ordinem  el  pulchraw  dispo:^ 
litionem,^  aBl„  quipd  magis  est ,  moBUiBentorum  qux 
i»  eo  conljneiitur  caaonicam  aucloritaiem ;  niliiL 
quippe  ip  ils  oflsndes  quod  genuinuin  non  sil,  atque 
ab  omni.  interpolaiioni&  labe  purum »  nibil  quod 
emuBclai^  naris  erilicorau  eliam  acutissimam  perspt- 
eBciani  refegiai ;  quod  autcm  ad  documentorum  miil-p 
tituilinem  spectai ,  pneter  canones  Gra;cos  et  Afri- 
eanos»  coutinet  eliain  bic  codex  Hispanoe  et  Gallica- 
nos„  qtii  in  castieris  antiquis  Codicihus  desideraDtiir« 
uiia  cum  ceiiium  et  ampiiiis  epistolis  poniilleuni 
Knin^norum„  quap  omnia  opliina  raiione  disposita^ 
sunl  et  ordinata.  ^ 

5.  Addo  prjcterea  non  parvi  me  duxi:»8e  Hispa<i 
iitam  ejusque  dotlorein  c^nrissimum  tsiilorum, 
llispaleiisem  cpiscopuin,  a  calumnijs  vimlicare :  cuin 
ifiihn  Erclesia  Uispana  una  oinnium  maxinie  gloriari 
possel  in  sua  canoiiiim  coUectione  pnestaotiss  nia  ac 
Mitjegerrima,  per  quam  prlscam  disciplinam  iilibaiam 
servavit,  collapsainque  resiit..it„  non  solum  pcr 
ielieissiiiia  Gothoium  regufivtempora,  sed  etiain  sub 
dMrisi»iiuo  diutinoque  barbann  gentis  tmperio,  ut  ex 
codice  Arabico  inSa  describendo,  qui  in  celeberiiiiia 
Scurialeiisi  biblioUieca  abservaiur,  iacile  cuiqiie  pa^ 
l*bii,  miiUis  taincn  abhinc  Kcculis,    lioc  Cbt,  ab. 


tatis  monumentis  miiiime  niti,  sane  falsas  merces  ab 
hidoro  Mercatore  ad  flnem  saeculi  octavi  vel  Bone 
hieunie  in  vulgiis  spaRsas,  poliua  cpiscoporum  ci 
mclropolitanorunn  qnara  Romani  PooUncis  juribus 
favere^  clari>simi»s  Blascus  muiiis  gravibusqud  ar- 
gumemis  jam  oKm  demonslrBvll  (4). 

7.  Uis  igitur  ralionibuji  periDOiife  hanc  praosiaotis- 
siniain  colleGlioBeui  kidopianam  in  lucemdamus;  b| 
aoiem  illa  melius  innotescal,  atquenos  Hispaaia:ii 
ij^sam  ejusque  doctorem  egregium  Isidorum  Hispa- 
L  usepn  ab  injiisla  de  inlerpoiaiioue  velemai  cano- 
DuiB  el  decrelalium  eriminaiione  vindiceiniis ,  hanc 
historicim  pnrtiiionem,  in  septem  paragraphos  dt- 
visam»  prapmit^imus,  cujus  ratio  summaliiu  baec  esl  ; 
prima  manuscripli  Codices  htijus  colIectiOfHS,  in 
variis  bibliothecls  asservatj,  receiiscniur«  Exacta 
prxQipuori^^B  <;odi^uiB  descriptio  |  %  exbibetur»  ad 
eu|us  ca^eem  codicis  Arabici,  singularis  sane  ac 
pn]C.^lantissiinit  notiiam  daiaus.  Agitur  dcinde  {  5 
de  origioe  etcompositiQDe  huius  colleclionis  Gc»cle- 
siae  ttipaBe»  pnBinissa  brevi  notiii»  hislorica  de 
pr^ecipuis  canonum  codicibus  auliquis^  Quarlo  de 
vcleri,  codice,  quo  Ecclesia  His|iana  anie  Isidori 
Uispalensis  i^vpora  usa  esl,  summatim  disseKturk 
I  5  Armis-imls  argumentis  slabi  itur  VU  kidoruni» 
Hispalcnsem  episcopum»  l\anc  c^Bonum  coUectioneni 
ad  u  uin  Ecclesiae  Hispnnae  concinnasse;  ex  ea  aor 
leni  ptaislantiesiimi  colleeiiiHie  impurissimam  Her- 
ealpris  cpiigerieiu  floiisse  §  6  videre  est,  quaui 
Umen  nec  in  H  spania  ncc  ab  llispanis  congesiaiu 
fiiisse  ostenditur.  Deinuni  supremam  sedi&  aposioUcaa 
auctorliatem  ab  Hispanis  Patiibus  agniiam  fuisse  ex 
ipsius  colieciionis  d.QcuineQtis  denanslraiur. 

1 1.  ReceHientur  Coiic^»  quampturim  liujus  co(/e- 
ciionU  /sidoriancr,  nondum  eiiHeg' 

8.  Hujiis  nosirx  prxsuniissimaecoUecUonts,  a  beala 
bidoro  Hispalcnri  roncinnatac^  quampltirimi  inss.. 
Codd,  inenibranacci,  litlcris  Gnfhicis  ei  Lombardicis^ 
s^QCuio  tx^  ij  XI  el  XH,  exarati,  in  variis  lam  poblici& 
qiiam  privalis  HispaniaB  biblioihceis,  ac  ecclesiatum 
arcbiviis  siudiose    asservaniur;   nam    pixter  cos 


^i)  CAiolil^lasci^de  collectiooe  canuuum  liidori     ttercaliOrisCouimenlarius.  Ncapoli,  17G0,  l**. 


853  PR iCFATfO  HIST.*GR1T.  IN  COLLECtlONEIf  GAf<ONt)!ll  D.  rStDOtlL  8:4 

quonim  mentionem  facit  celeberrimiis  et  nunqoatn  A     ii.  Complull ,  io  bibli6tfieca  collcgii  majoris,  a 


satis  laudandi»  Antonius  Aogostinus»  archirpiscopus 
Tarraconen»is,  in  suis  ad  Joan.  BapL  Perezlum, 
sarfcfaB  Tofetanae  ecclesiac  quondam  canonlcum,  pod- 
fea  Segobricensem  episcopum,  litteris  lllerdx  datls 
13  iiilii  et  50  Augusti  anni  1S76  (5),  exstant  aHi 
quinqiie  Coilices  optim»  notae  in  bibliotheca  regia 
Hatfilensi,  e  monasterio  Scurinlen^i  eodem  advecti 
a  oldrissimo  yiro  D.  Bla^io  Nasarre,  cjusdem  biblio- 
ihecaB  regix  Malritensis  qoondam  .prxfecto,  inter 
quos  eminent  duo  celeberrimi,  Yiyilanui  scilicet  et 
JSmUiAnensii  y  qoorum  deseriptio  paragrapho  sc- 
quenti  eibibetur;  alterum  codicem,  ccclesix  Palcii- 
tiiix  a  sapientissimo  rege  Alphonso  dono  datum , 
BArriel  noster  primus  iudlcavit ,  elTecitque  ut  in 


celebcrrimo  vlro  D.  Franc.  Ximcn''z  die  Gisiicroi  in- 
slituli,  nonnulla  manuscripla  excmplaria  studiose 
as^ervanlur ;  aliud  prestaniissimum  etantiquissimuoi 
obtinet  bibliolheca  Cxsarea  Viudoboneiisis,  codfiii. 
translatum  ex  arce  Ambrosiana  Ilediolanensi.  Exac- 
tam  codicis  descriplionem  prc  oculis  babeo  Bernar- 
di  Gentilolii,  ejusdem  bibliolhecx  quondam  \  rxTecti, 
mann  exaratam.  Illud  equidem  singularc  est,  quoJ 
ex  tam  mullis  exemplaribus  manuscripiis  coUe- 
ctlonis  geiiuinx  Isidoriana^,  hoc  unum  puluin  purum 
Vindobonense  exlra  Ilispaniani  hodieduin  reperluiu 
fiit:  puruni,  inquam,  nam  qu.T.  erudilisslnius  P.  Gou- 
stant' Benediclinus  admanus  habuit  in  Gallia,  spuriis 
mercibos  ex  Mercatoris  collcciione  depromptis,  In- 


laudatambibliothecamregiam,ubinoncexstat,trans- B  lermitia  ac   inierpulata  ^se  recognovil  (9). 


ferretur. 

9.  Asservantur  pnfiterea  ^n  archivo  metropolitana) 
ccclesiae  Toletanx,  quamplurimis  aliis  Manuscrlpiis 
pretiosis,  ad  historiam  et  antiquitatem  ecclesiasti- 
cam  et  civilem  spectantibus»  refertissimoy  duo  .pRC- 
&tantisslroi  Codice8.membranacei  Dostrx  collcclionis ; 
suum  quoque  ecclesia  Cordubensis  obtinet ;  cxstaot 
€l  duo  alii  pcrvetiisti  in  tabularlis  ecclesiarum  Geiun- 
dfnsis  (6)  et  Urgeliensis  (7),  quorum  variantes  le- 
ctioncs  exscripsitlaudaius  P.  Biirriel,  quialium  ctiam 
aniiquissimum  codicem  ad  oianus  babuit ,  iii bbilo*» 
Ibeca  regia  Matritonsi  nunc  asservatum ,  quem  a  suo 
quondam  possessore  M.  D.  Garcia  Loaisa ,  archiepi- 
scopo  Toletano,  Loatjto  Carvajaleum  appelhvit. 


15.  Demnufy  uC  ca^teros  omittam  manascripto^ 
Codices  miniis  ootos ,  vel  qui  iu  variis  bibliothecii 
cum  tineis  et  blattis  pugiiantcs  deliiescunt,  coroni- 
dis  loco  adjlciain,  quod  de  nounuilis  aliis  scriptum 
nobis  reliquit  In  suo  Itinerario ,  Ilispanica  liugua 
conscriplo  (10),  Ambrosius  de  Morales,  yit  sumniiis, 
Ilispauicaram  antlqiiitatum  diligentissimusacrutator, 
qui  de  mandato  Pbilippi  II,  Uispaniaram  regis  maximi, 
Legionis  et  Galieclae  regiia,  Asturicensemque  priu.- 
cipatum  peragravit,  ut  autiquitates»  mausolea,  co^ 
notapbia,.Godicesque  mamiaeriptoiy  in  variis  ecdt- 
siaruro  ac  monasteriorum  bibliotbecfs  latentes.« 
accurate  recenseret ,  recensita(|U;i  describeret ,  au 
scripio  consignaret  (li). 


10.  Duosalios  Codices  antiquissimos  recensuit  in  ^     14.  llic  igitur  vir  eruditiBsimus ,  tlt.  n,  pag.  3i. 


Dionasterio  Rivipullensi»  apud  CatalanoSy  vir  celeber* 
rimus  ac  omni  laudo  dignissimus ,  Petrus  de  Marca, 
archiepiscopus  Parisiensis ;  ex  hisce  enim  pracritio- 
nein  genuinaiu  bidorianam  desciipsit,  ac  suis  opus- 
culis  inseruit. 

1 1.  In  monasterio  Cellae  Nov»  apud  Gatiecos,. aUe- 
rum  codicem  nosine  collectionis  exstiiisse,  rragincii- 
lum  indicis  in  eo  contentorum,  a  R.  P.  Uenrico  FIo- 
re  io  evulgatom ,  demonstrat.  Dolendum  sane  est 
quoJ  hic  codex  deperditus  fuerit,  eoncllium  quippe 
Toletanum  XVIII.  a  multis  fr u^tra  quaesitum  ^  in  eo 
contincbatiir  (8). 


laudati  operis,  ubi  de.  monasterlo  sancti  Zoill  de 
Carrionc  agitur,  maiiuscriptum  coiiicem  hujus  no- 
strx  coUectionis,  ibi  asservatum,  describit ,  in  qup 
scriptum  iegitur  :  Inclioatus  est  Uber  i$ie  Xlll 
Kalendasfabraarii,  era  DCCCCLXXXVl  (ii)  (anno 
Christi94S).ln  biblioibeca  nionasterii  saacti  FaciHidi, 
ordinis  saneti  BeJieJicti,  aliuni  codicem  (13),  Cafriu- 
nensi  anliqiiiorem,  ad  cigus  iinem  quaedam  deaiJe* 
rabaiitur,  se  vidisse  testalur.  Iii  ditisstma  oninis 
generis  Maiiuacripiorum  biblloiboea  eoclesix  (Xve- 
ten  b,  prestantissimum  el  antiqttiaBlmuin  codiceiA 
Gollectionid  iiostc^e^  iilteris  gotliicis  majusculia  exa- 


(5)Bx8lant  cum  pturibus  aliis  doctopiim  virornm     Coiistant.  Parisiis,  1721,  fol. 
opistolis,  adcalcem  operis  eximii,.cui  titulus  Censura  0     (10)  Hujus  itineris  rclaiionem,  ex  ms.  antographo 


de  hiitorias  faMoias^  post  mort-^m  eruditissMui 
auctorii  D.  Nicolai  Antonii,  cura  ei  studio  celeber- 
rimi  viri  D.Gregorii  Majansii  in  lucemeJiti,  Valetitije, 
lypisAnt.  Bordazar,  1749,  fol. 

(6)  Concilia  diio  Gerundensia ,  qw  in  sua  colle- 
ctioneregia  maxima  imprimi  cura\  it  Har  Uiinus,  toin. 
XI,  eol.  lt»7l*1679,  ex  hoc  codlce  Gerundtnsi 
ilet^ripia  fuerunt  a  nobiliss.  D.  Josepbo  Tavcriier, 
ecclesi»  Barcinonensis  canonico. 

(7)  Ilunc  codicem  celebriorem  feddidit  sapientis- 
simua  vir  D.  Ferdinatidu)  de  Mtndo^^a  ;  noiniiia 
quippe  preabyterorom ,  qui  concilio  Itliberitano 
interfoenini,  ex  eo  descripsit,  ac  in  suo  f  rodltissinio 
Comuientario  de  C0tteiU6  Uliberilano ,  imprimi 
curavit. 

(8)  Florc).,  Eipanna$4igrada.l\}nh  vi,  paj.  235, 

(9)  Epistol»  Romauorom  pontificuiH,  studio  Pctri 


monasterii  Scurialensls  reeensitam,  in  lucein  edidit 
R.  P.  Henricus  Flores.,  qui  suas  notas  Viiamqiie 
aiictoris  adjejcit ,  boc  tlttilo  :  Viage  de  Anibroiii^  de 
Moralei^  etc.  Madrid,  A*il.  Marin,  17^5,  fol. 

(11)  lloe  mandatum  regiuin,  Mttri.i  18  Maii  dat., 
exstatpag.  2  et  5,.laudati  Miterarii. 

(12)  Hxc  sunt  ejU)»  verba  :  Tieneu  pocns  libros', 
mas  entre  ellos  uno  de  concitios ,  que  con  raxon 
puede  V  debe  ser  muy  esitniado  :  es  dc  letra  gotbl- 
ca,  y  tiene  luego  all  principio  |)intada  la  Sinta  CilJii 
de  Oviedo,  y  lurgo  la  cifra  onliiiaria  en  que  dice 
Theodemiri  abbatii  /f6er,  dlce  luego  en  otra  \)\am  : 
Inchofitui  eit  liber  iite  XIII  Kalendoi  Februarii  eru 
DCCCCLXXXVf. 

(i5)  Hunc  codrccm  sancti  Facundi  tpsissiinum  esse 
creJcr-em,  qumi  s.Ti^ius  laudatnui  ifiVeuto  a  Garsia 
Lon)>a.  Couciiid  HiipanuiSf  pug.  4,  illu,  719  et 
aiibi. 


tS5 


PRiEFATIO  aiST.-CaiT.  IN  COLLEGTiONESl  CANONUM  D.  ISIDOIIf. 


m 


ratuni ,  ad  manus  habuU ;  bunc  codicero ,  Toletensi  A  i  H.  /n  ffuo  dfteriptiQ  et  n^iila  prtBelfmvrum  CoUieum 


nrbe  a  Mauris  captdt  eodero  imporUilum  credit  (14). 
Demuni,  prxier  antiquissimum  et  ubique  lacerum  in 
monasterio  Sanctt  Peiri  de  Hontibus.  ordinis  Sancti 
Benedicti,  repertum,  cujus  mentioneui  Cicit  pa^. 
174,  alium  Yeiustis&imuro  recognovit  asservatuui  in 
ari'bivis  ecclesiae  Liicensis,  eflecitque  ut  in  celcbor- 
riuiam  bibliutbecam  Sciirialenscm  iransferretiiry  ubi 
inala  fortuna,  magnoque  litterarum  dettiinenio,  uiia 
cuin  pluribus  aliis  preliosisi  imis  manuscriptis  Codi- 
ctbus  flammis  absumptus  fuil  in  lamentabili  ac  t  ter- 
riluo  Incendio  bibliotbcci;  Sct.rialeiisis,  quod  evenit 
auno  Domini  1671.  llujus  celeborriini  codicis  Lu- 
censis  frequens  et  bonorilica  fil  inenlio  in  decrcto 
Gratiani,  a  Gsegorio  Xlll  emrndato;  lussu  qu'ppe 


coUectlonii  noilrai  exhibetur, 

15.  Ad  ile  criptionein  ergo  pnecipiiorum  Codicurn 
nostnc  collectionis  eximisb  sennonem  tr»itslerei«ii, 
coiigriiiiin  Hiibi  visum  est  ab  Atveldensi  seu  VigUunOf 
otpote  pra^sianiissiuio,  initium  sumere. 

16.  Hic  codez  c<leberiiinu,  dictus  Yigilanus  n 
Vigila  iiioiuicbn,  qiii  illum  exaravit  era  llispanica 
inilloiiiia  decima  quarla  (  anno  Ciiristi  976  ),  Pt 
Alteldensi»  (U^)  a  luco  ubi  scripttis  fuil,  scilicet  iu 
monasterio  Saiicti  Hartini  AlveldeusiSy  ordinisSaiicti 
Benedicti  (17)  a  Sanctio  Nararrae  lege,  ct  Tuba  re- 
gina  circa  aniium  Doinini  92  i  funllalo,  lilteris  Go- 
tbicis  puLcberrimis  exaratus  est»  variisqne  iniagini- 
bus  et  oruaiueiitis,  auro  et  coloribus,  egregie  depic- 


cardinalisde  ftuiroga,  ab  iriistrissirao  D.  Joanne '^  l»s»  decoratui  (i8j ;  consiat  fotiis    membranaccis 


Uaptista  Perezio,  canonico  Toielano »  postea  Sego- 
bricensi  episcopo»  exemplar ,  ex  eo  descriptum  ct 
Romam  niisMun  ,  non  paruni  luci^  correc  torib  s 
altulit  (15).  Sed  de  hoc  jam  dicU  sufllciant;  supnr- 
cst  iiunc  ut  ad  descriptionem  prxcipuoruinCodicum 
vot.ianius* 


ExcEBPTA  cmonuii  (19). 
ConciRa  Gracim, 
L  Concii.  Nicrnum. 


It. 

lU. 

lY. 

T. 

Tl. 

VII. 

iriii. 

IX. 
X. 


XI. 

XII. 

XIII. 

XIV. 

XV. 

XVI 

XVIt. 

XVIIk 

XIX. 


Aiicyranuro. 

Neocssarieise. 

Gangrense. 

S  irdicense. 

Antimhenum, 

Liodicix  Pbrigia^. 

Constaniinopolitan. 

Ephesinum  primum 

Calcedonense. 

CenfUia  Africm. 

Carthffginense  prim. 

secuiidum. 

teriium. 

^artuin. 

quintum. 

sextuin. 

aeptiinum. 
Milefitamm. 

Coneilia  Gallim. 

Arelatenae. 
Valeutiaum. 


4-1 ,  foniia  inaxiiua,  quoruiu  Tiginti  priora  rarios 
continetil  versus  Laliiios  trochaicos  ei  acrosticbos, 
in  quibus  scripior  Vigila  auxilium  divinuin  iuiplorai, 
aliaqiiu  opu^cula  dc  computo  ecclesiaslico,  de  vcn- 
t's ,  de  arburibus  coiisanguinilatb,  ctc  S  quitur 
deindj  coJcx  caiionuiiu  boc  urdine. 


Concil.  Tolet.  duodi*c. 
dec.  lert. 
dec.  quart. 
dec  quini. 
B  acareiis«  priiii. 

secmiduni. 
Cai>itula  a    M^rtiiio 
Ep.  coUecU  (W). 
Episuda      Gpisvuno- 
nifii  de  ionc  ili- 
spalensL 
H  spaieiise  srcuiid. 

Appendix, 

Epaunense. 

Carpentoratense. 

Vascnse. 

Arvernen^c. 

Aureliaiieuse. 

AiV(  rn  tise  ad  Tbeo- 

delMfrtuiu  legeiu. 
Arverneuse  tertiiini. 
Gcsaraugustaiiuin. 
Tulciaitum  deciinum- 

sextuin  (I). 


XXL  Concil. 

Taiirtanutn. 

XLIV. 

XXII. 

Urgiense. 

XLV. 

XXIU. 

Arauslcuni. 

XLVI. 

XXIV. 

Vasense. 

XLVII. 

XXV. 

Agaiheiise. 

XLVIIL 

XXVL 

Aurt^lianense. 

XLiX. 

Cdnc7ia  Hiipanim. 

L. 

XXVII 

liliberitannm. 

Ll. 

XXVIll. 

Tarraconense  tem- 

pore  Tbeodorci. 

XXIX 

Gerundense    ejus- 

Lll 

deui  teuiporis. 

UAS  . 

XXX. 

Cxsarattgiislanum. 

XXXl. 

Ilt-rdense. 

XXXIf. 

Valenuiium. 

Li;i. 

XXXIII. 

Toietauum  ).rim. 

LIV. 

XXXIV. 

sccufidiim. 

LV. 

XXXV. 

trrlium. 

LVL 

xxxvr. 

qtiariutn. 

LVII. 

XXXVII. 

qniiitum. 

LYIIl. 

XXXVIII. 

sexlum. 

XXXI X. 

seplimiun. 

LIX. 

XL. 

octavuni. 

LX. 

XLI. 

nnnum. 

LXI. 

XUI. 

deciuiuro. 

•i*«*»W 

XLIIL 

undecimum. 

(U)  Pag.  Hil. 

(13)  ViaqedeMoraUi^  pag.  101,  nou2.  Ubi  le- 
gitur  quaiita  contentione  II.  P.  Henr.  Floresius 
cimpbir  ex  Roroano  sibi  frustra  exscribi  cur^vit. 

(16)  AZoe/da,  parvum  municipium  est  duabus  ab 
urlie  Locronio  leucts  llinpanicis  distans. 

(17)  lioc  velustissiinuin  niouasterium ,  qiiod  du- 
centi  quomlain  monacbi  liabilasse  feruntiir,  timpo- 
ria  iniuria  collapsunu  iranslatum  i^  de  fuit  in  fccle- 
siaui  Saiict;i;  ftlarixRotundasanudurbein  Locronimn, 
ex  CUJ.US  bibliolb*  ca,  de  mandato  Pbiiippi  il  rcgis, 
liic  codfX  in  nionasttrium  Scuriaiense  importatus, 
iiMle  in  bibliutbecam  regiau  Matritensero  iransbittts 

ftiii. 

(18)  Inier  CLtera  ornamenta  biijus  coJicis»  novem 
eiligies  in  eo  depickn  conspiciuntur :  scilicet  Cindes- 
viiidi,  lltces\Hidi.  Egics.  Sanctii  et  Ramiri  reguro, 
Urraras  legimr,  et  Sarracinit  Vigike  et  Garsix  roo- 
lucboruLUj  qui  buiic  codicem  oxaraverunt  et  elabo- 


ravcrunt. 

(19)  lloc  opus  prodromum,  quod  Excerpta  cana- 
num  inscribitur,  nibil  aliiid  est  qiiam  index  inate- 
riaruin  hujus  collectionis,  perutili  et  egregia  iiieUio* 
do  di-positus,  ac  in  decein  libros  distributus  :  sitigulis 
quibusque  bbris  index  tiiuloruni  praeiigitur,  sub 
singiilis  vero  fitulis»  canones  conciliomin  generalium 
et  provincialium ,  necnon  sententi»  ex  pontilicuiu 
lionianonim  epistolis  decretalibus  iranscripkn  refe- 
ruiilur,  capitulis  et  titulis  collectionis,  ad  quos  le- 
ctor  remitiLlurt  indicatis.  Hoc  tamen  ipsiNsiiuuni 
opus  esi,  quod  Cajetanus  Cenni  ex  Aguirrio  de- 
scriptttm  Romje  pubiicavit.  et  pro  codice  ipso  indi- 
cem  roale  accipiens,  .inagniiice  iiiscripsit :  Cadex  a^ 
lerMin  canonum  Eceleria  Sliipanw, 

(20]  Hrc  capitula  in  nonnullis  Codicibus  synodus 
Braccarensis  lertia  nominantur,  sed  male. 

(21)  Post  boc  couciliuin  Tolelanum  xvi  inven*un* 
tur  inserta  hx*c  duoopuscula,  &cilicet :  Tractaius 


857 


rR^FATlO  mST.-CRIT.  I.\  COLLKCTIONEM  CVNO.NUll  B.  ISIDoni. 


5» 


Deerela  prtemlnm   Rommorum      Bnnlfacii  I 

nuniero  103  hoc  ordiue.  Cul&-iiiii.    . 

n        •  n  Leoiiis  I.     . 

ftimasi  Papa |    Hjiarii.  .    . 

?'"«"•  .:.  • 3    Simplicii.    . 

ItiiKiceniii  1 22    Feliiis  (erlii. 

2«^'"» 2    Gelasiil.    ....'.'..    i 

17.  Subsequunliirdeinde  Taria  opuscula,  necnon  A  nicaM.'vcl  u.iUesima.  subdueris  58,  sumnia  m 
Liber  Judtcum,  sive  leges  Wi8igothor..ni,  quaj  omnia.     rciuancbil;  boc  autem  miuiuie  convenit  c.m  sub- 


^  Aitasiasii  seeijnJi.     .    . 

^3    Sjrniinachi 

39    liurnustiae 

1  Yigilii 

2  Gregorii  Magiii.    .     .     . 

3  fluriujsd;e  de  recipiendfs. 


I 
i 
10 
1 
4 
I 


ut  nostro  proposilo  alicna ,  praelermiito ;  hoc  uaum 
adjiciam,  has  leges  Wisigolhornra,  Liber  Judicum  vel 
Forum  Judicum  Inscripias,  omnibus  fero  Codicibus 
noslRecolleclionis  insertasinveniri,  ul  p  te  quaicum 
lautlaU  collcctione  corpus  juris  canonici  el  civilis 
Hispanianim  conficicfiant,  ct  sane  Llb^r  Judicum  ma- 
iietatibiic  in  pleno  vigore  apud  Hispanos.  paucis 
abrogaiis.  H(cc  de  codice  Vigilano^  nunc  de  jEmilia" 
nenii  dicendom. 

18.  Ilictodex  pKCstuitisiimus  a  viris  suinmis  Am- 
bnisio  de  Moralcs,  Joanne  Vazquez  del  Marmo:, 
Joannc  Baptista  l»erezio,  Josepho  Morel,  et  aliis 
sa5pe  laiidatns,  a  loco  in  quo  scriptus  es^  vcl  in  quo 
oiini  asscrvabatur ,  ^milianenm  nomen  accepit ;  B 
ju^su  Phlippi  II  regis  in  ninnasterium  Scurialense 
pr  innm  advectus,  mox  in  bibliolbecani  regiam  Ma- 
iritensem  transiatos  fuii.  Velascus  presbyer ,  ei , 
ut  credilur,  inoiiaclius  monasterii  Sancti  iflini- 
liani  de  Cuculla  (22)  ordinis  Sancti  Benedicli ,  Si- 
sebuto  Episcopo  et  Sisebulo  discipulo  opein  fe- 
rentibus,  circa  linem  saeculi  deciiiii  elaboravit 
liu  ccodicem  ,  qui,  seu  cbaracterum  f  »riiiam  ,  seu 
iinaginmn  et  ornamentorum  pnestautiam  et  venusta- 
lein  sperlcs,  praecedcnli  Vigilano  minime  cedil. 
Con>tat  iVe  476  foliis  membrannceis  niajoris  formae, 
qiioium  vig'nli  priora  varia  conlinent  prjLvia  opus- 
riiia,  versus  qunsdam  hexaraetros,  imagines  et  orna- 
iiienla.  Sequitur  deinde  codex  canonum  eo  ipso  or- 


scriptionc  ad  calcem  hujus  coJicis,  jiixta  Urracae. 
Sanctii,  ac  Raniiri  reguiu  edigies,  apposila,  ubi  hasc 
vciba  leguiitur  :  1n  tehpore  aoRUn  reguh  atque  re- 

GWM,  PERFECTUIl    EST   OPUS  LIBhl    HUiUS  DI^CURRENTIS 

ERA  Txxx  : : :  unde  manifesto  apparet,  hunc  codicein 
scriptum  fuisse  post  aeram  Hispanicatn  1030,  qu» 
anno  domini  992  respondet»  sed  absque  dubio  ante 
xram  1040:  alias  enim  loco  xxx  seriberetur  t  vel  ii 
secundum  illius  temporis  consoeludinem  et  osum. 

20.  Ex  adverso  imaginum  Velasci  scribx,  Sisebuti 
Episcnpi  et  Sisebuli  discipuli  legitur  lijec  iti£criptio 
margini  apposiia : 

6t6ebufu5  (FvUcopu^  cum 
MibabcldHopv... 
nantercum©i*ebuf-.. 
biecipulo  ^uo  cbib . . . 
Iiunclibruni...  nen... 
memorie  eorum  ^emp: 
in  benebictione. 

21.  Antiquior  bis  eral  «t  emeniatior  exiiiiius  co- 
dex  Uispate^nis,  qui  c  lamitoso  incendio  Scurialcnsis 
monaslerii  anno  honiiui  1671,  ut  supra  dictum  esl, 
una  cun  Luccnsi  codice  veluslissimoperiit;  Ambro- 
sius  dc  Morales  et  Joannes  Yazquei  del  Marmolhunc 
codircm,  eo  quod  Uispali  scriplum  crediderini .  //i- 
spatensem  (23)  diierunt,  sed  trudilissimus  Andreas 
Burriel ,  graviori  ralione  adductus,  ab  iliius  quondaiu 
lossessore  M.  D.  Marlino  Ayala  ,  arcbiepiscopo  Va- 


dine.cadcm   fonna  ac    melbodo   quam   Vigitanus  C  IV       r  !         ^^  ^""^    ^      '  ^^^^'^^^^^^ 
obtinet ;  notanduii.  tamcn  esl  in  hnc  codice  im;««.     *^"'"'^'  ^^(«/«'m  nominavit.  Codicls  hujus  descri- 


obtinet ;  nolanduin  taincn  esl  in  bnc  codice  jEmitia' 
nensi  tredecim  fantuni  concilia  Toletana  contincri , 
et  in  cjui  appcudi^c  conrilium  Carpentoratense  rt 
Avenicnse  tcilium  dedidcrari.  Epistolx  decretales 
centuiii  tres,  ut  in  Vigilano,  numfrantur. 

19.  Quo  1  vero  aitiiiet  ad  hujus  codlcis  vctuslatem, 
iiotinJum  est  qiioJ  iu  niargine  pri  i  «pagiiix  legitur 
luec  inscriptio,  aliquantulum  usu  ct  vetustate  obii- 
terata  : 

3(bam 
u^que  era  d 

tnqua 
era  ebttum  opu« 
^  Ijujud  cobici^ 

fuit.  D 

Uinc  roulti  viri  docti  liunc  codicem  scriplum  aniio 
Doiuini  962  credidcrutit,  et  sane  si  ab  xva  Hispa- 

SaiKti  Uidori  de  Fide  calholica,  et  Ciironicon  qnod- 
daiii  reguni  llispanix,  a  Floresio  editutu  toin.  Xlll 
eperis  in^cripti  Espana  sagrada.  4^. 

(22)  Moiiasterinm  SjiKti  i£iuiliani  de  CucuIIa 
nomine  insignilum,  antiquitate,  opibus,  lotiusqiie 
aedilicii  amplitudine  »t  muguiticentia,  cum  primis  lli- 
fpaiiije  comparanduin.    , 


plionem  ab  illusiriss.  1).  Joanne  Baptista  Peiezio,  To- 
letanaj  Ecclesia;  quondam  canohico,  p')stea  Seg.»bri- 
ceiisi  episcopo,  factam,  ems.  codice,  qucm  pcssideo, 
exscriptam  bic  exhibemus  : 

c  Thesaurus  magnuSt  o  tector, 
22.  I  Qulsquis  es,  o  lector,  qui  in  huiic  llbruin  in. 
cidisli ,  iii  primis  bene  precare  animx  reveremlis- 
simi  doniiiii  Martini  Ayala^,  archiepiscopi  Valentini ; 
qui,  ut  crat  anliquitatis  studiosus,  hunc  libruiii  vore 
aureuui  igiior.  ntissiinoruiu  hominum  iiijuria  seniila- 
ceruin  ,  i.e  penitos  interiret,  in  bibllotbeca  sua  con- 
servavii.  Deinde  agnosce  quantum  thesaui  uni  in  nw- 
nibus  habeas,  et  stude,  obsccro ,  ut  per  le  bic  libcr 
Cbristiano  orl)i  ulilitatem  et  llispanijc  lux  deciis 
pariat  :  vix  enim  profecto,  ni*i  experliis,  credes , 
quanlumabeo  tempore,  quo  divus  Isidorus  llispa- 
lensis  coiicilia  omnia  et  decreiales  PoiitiUcura  epiatd- 

(23)  Gar;<ia  Loaysa  codicem  iCmilianensem  pro  lli- 
spalensiaccepil.jed  iiiale,  cum  dissiiKiles  oniniiiosiiit, 
itt  ex  eoruni  descripiioiie  facile  apparet;  pneieiea 
ccdex  iEniilianensis  a  Vejascoscriba  exaratus  fuif,  ul 
supra  dictum  cbl,  poit  eram  llispanicam  1030.  Uispa- 
lensii  v«!ro,  uuiu«|uagiiita  ct  amplius  annis  anti- 
quior,  a  Juai*ne  diacouo  scriptus  est  xra  940. 


h7J  PK^FATIO  rilST.-CRIT.  IN  COLLIilCTIONKM  CA!<07«UM  B.  ISIDOUU  850 

Jas  in  uiiutn  collcgii,  ad  kaiic  usque  diem  fuerini  illa  A  eeripiHmibvs ,  tum  leclift  lilolis  singuloniin  coti€itto- 


depra?ala,  dum  de  inemendaiis  magis  inemendala  in 
dies  transcribttnlur ;  quoruin  Uimen  magna  pars  ex 
hoe  libro  vetustissimo,  si  quis  In  eam  rem  animum 
inlendat,  resiilui  facile  poiesi.  Sed  tule  ipse  fac  pe- 
riculum ,  esperierisque  in  impressis  vohiminibus 
con€ilionHn  inUnitis  locis  quasdam  diclienes  pro 
aliis  lcfi ,  quoe  mtelligentiam  loci  plane  subTertant, 
iDultos  casoncB  in  couciliis ,  et  qnasdam  pontificom 
epistolas  desiderari :  ipsas  porro  ep iscoporum  sub- 
soripiiones»  quas  iii  pierisqud  lirspanio)  conciliis  vel 
onnioo,  vel  partim  desunC ,  hic  integre  et  fidelrs- 
sime  positae  cernes;  crnn  tamen  iflae  pluriinum  ha- 
beaiit  moment»  ad  sueeessianem  episcoporum  iii  no- 
stris  ecclesiis  Hispaniensibuscognoscendam,  et  ad  or- 


rum ,  qux  sempcr  babent  adjunctani  erani  qua  illa 
sint  eongregala,  quod  raro  leges  in  iiiipressis. 

23.  c  Qiiod  vero  altiuet  ad  bujus  codieis  vefn.<(la- 
tom,  scito,  iliuiu  seriploui  fuisseera  d.ccccxlviuj,  ut 
in  illius  liiie  anie  gradus  aniniiaiis  reperies  aiiadtn- 
tum  qui  annus  fuit  iu>ngenlesimus  uiidecimus  a  iiaii- 
▼itate  Dnmini :  nam  illud  est  exploraiissinium, '  in- 
iiium  CRC  C^rsaris  irigiola  et  oclo  aimis  prxcedere 
orCum  nostri  Salvaloris  ,  fuilque  hic  liber  scripiiis  a 
Johanne  diacliono  in  graliam  Episcopi  cujusdain 
etiain  Johannis ,  ul  cernere  est  in  roargine  coocilii 
quinti  Carthaginensis,  ct  epistolae  etiam  Leonis  Papse 
ad  Leoneiu  Augustum^ 

21.  c  Atque  ut  uno  intuitu  videas  orooia  qus  hoc 


dioem  concilierum  digerendon».  Vrx  enim  ferendiis  B  codice  continentur,  illorum  subjecimus  catalogum. 


illa  ordo  videtur  conciliorum  llispaniensium ,  qui  in 
libris  inipressis  non  sine  magno  Hispanorum  hominum 
dedecoro  hactenus  prjeposlerus  admodum  circumfcr- 
tur,  qui  facile  tua  opera  emeodari  potsiiit  ex  lioc 
codice ,  tum  comparatis  concilionim  inler  se  sub- 


In  quo  observabis  noo  servari  in  collocandis  coiici- 
liis  ordinem  successioiiis  auiiorum ,.  sed  siinul  poiii 
omnia  concilia  ad  eauidem  provinciam  peiUueutia, 
nam  successionem  ex  cra  adjuncta  tute  ipso  fariif; 
poies  colligere.  i 


^iicxnum  concilium  deest  cnm 
priino  qiiaternione  (i^i) ;  iiisitot 
quinqiie  sequeiitia : 

Cangrensis  fiiiis. 

Sardiceiise  integrmn. 

Laodicense. 

Constantiiioporuanum  i,  era  518. 

Ef-sinum  pninum. 

Calcedonense,  era  48S. 

Uactenus  GrsBca ;  sequuntor  L»- 
tina  Africana  : 

Carthaginense  primum. 

Carihaginense  u,  cra  4  8. 

Cariliagincase  iii»  era  455. 

CarthagiDense  iv,  era  43S. 

Carthaginense  v.  era  438. 

Carthagiiiense  vi,  era  457. 

Carthaginense  ^ii,  era  457. 

Milevitanuni,,  era  440« 

llactenusAfricana;  nuncGallica: 

Arelalense  pritnum. 

Arelatense  n. 

Arelatense  in,  era  46i. 

Valentinuni,  era  423. 

Taurilanum. 

Regiense,  era  477. 

Arausicanum,  cra  479. 

Vaseii^e,  era  470. 

Agatheiise,  era  515. 


Anrelianense  primuin. 

Haetenus  Callica ;  sequuntur  Ili* 
Spaniensia : 

E*iberritauuiU|  eodem  tempoie 
qiio  Nicainuai. 

Tarraconense,  era  551. 

Gerandens<*,  era  555. 

Caesaraugusianiim* 

lllerdeiHe,  era  584. 

Valenttnum,  era  58  i« 

Toletanum  primum. 

Toletanum  ii,  era  885. 

Tolelanum  iii,  era  617. 

Toletannm  iv,  era  871. 

Toleianum  v,  era  674. 

Toletanum  vi,  era  874. 

Toleianum  vii,  era  684. 

Toletanom  viu,  era  G91. 

Toletanum  ii,  era  693. 

Tbletanum  x,  era  894. 

Tolelanum  xi,  era  713. 

Toletanom  xin,  era  711. 

Bracharense  i,  era  599. 

&racliaren8e  ii,  era  6t0. 

llispalensc  i,  era  Gi8. 

Ilispalense  ii,  era  650. 


Gregorium  primum : 

Damasi  duae. 

Siricii  tre?. 

Iniiocentii  prtimSI. 

Zosimi  du9c. 

Bonifacii  primi  quatuor. 

Coeleslini  priuii  Ires. 

Leonis  priini  trigiuta  Bovem. 

Uilarii  tres. 

Simplicii  du:e. 

Felicis  tertii  tres. 

Gelasii  primi  duas« 

Anasiasii  secundi  uiia« 

Symmachi  una. 

Ilormi^dse  decem^ 

Vigilii  una. 

Gregorii  prlmi  qoatiior, 

Decreta  nomanae  sedis  de  reci- 
piendis  et  non  reci^iendis  libris. 

Consanguinitatum  et  afkhiitatuin 
labula. 

In  hoo  codice  deest  xii  Tuleta- 
num,  qiiod  ferlur  impressutn ,  et 
prxterea  alia  qualuor,  qiiaB  noudum 
ftsruntur  impressa,  scilicet  xiv,  iv« 
xvi,  XVII  Tolclana,  qus  revereiidis- 


llactenus  concilia  :  scquuiifur  simus  b,  Carranza  ,  archiepisGO|ius 
cpiatolj*  decretales  Ronianorum  Tolelanus,  ait  eistare  in  codice 
l'unliiicuni  a  Daniaso    u  quo    aJ    bibliOlfaecx  S^incti  FacunJi. 


i5.  ttacteBus  Perezius,  ex  qito  qiiisllhet  iiitelliget,  non  infimum  locum  obtinet  Cerundenm  cudes,  ciijus 

non  iiumerito  lam  eximii  eodicift  jacturam  eruditos  ordinis  rationem  et  contentorum  sumniam,  ouiisisis 

dolere ,  licet  non  pauci  adhuc  supersfnt  prjesiantis-  iis  quac  ad  collcclioncm  canonum  noa  perliiient,  hic 

simi,  et  optiinx  notas  roaiHiacrifMi  codices,  quos  iuter  subjiciinus  : 


CO:«TENTA  C0OIC18  GEnUNDE^lS:». 

Excerpta  canonum  {i5).  Pra:- 
fiilio. 

I.  Concilium  Nica*num. 

II.  Syiiodus  Ancyr  na. 


III.  Gon?.  Neocxsariense. 

IV.  Gangrense. 

V.  '  Sarcidense. 

VI.  Aiitioqoenum. 

VII.  Syn.  Laudoci:r. 

VUI.         Conslanlinop.,  e)a418. 


IX.  Syn.  GonstantiiiopoHtaiia    163 

cpiscop.  (15  bU). 

X.  Ephesina,  era  489. 

Xi.  Calcedoneosis,  era  489L 


(24)  Deest  quoqiie  index  materiarum,  qui  Ex- 
cerpt  I  canonum  inFcriliiliir. 

(.:5)  In  hoc  codice  Gerundensi,  necnon  in  Utgel* 
liMisi,  hscc  Excerpta  caiionum  aliter  quam  iii  cxteris 
Codicibus,  melhodo  planc  rudi  ac  indigesla  ordinata 
f  uiit ;  canones  quippe  ct  Ecntenti.ne  concilioruni  et 
dc«  rcialiuui  ibi  nou  dcscrihuntur,  sed  coiici!ia  tan- 
tuin,  a  1  qux  rcuiittunt,  citanlur ;  unde  iiou  siiic  causa 


creditiir,  ita  a  prinio  auclore  fuisse  confec^a^  conse- 
quenli  deinde  lempore  ab  aliis  perfbrla  ct  abiMdula 
fuisse,  ut^in  cceteris  Godicibus  habenlur. 

(27(  ln$)  Ound  csl  (rcumenicnm  srxtum,  a  PP.  id  concilio 
XIV  Toletttno  congregatls  quiQ<um  appHblom,  ro  ttu<d 
aH!iimenicnm  quiuium  ouBquaDi  adoiiscriui.  Vide  )4iiiii 
§  5,  Duin.  91  et  scqq. 


I 


3CI  PR^f ATIO  IIIST.CRIT.  IN  COLLECTIONBM  CANONUBI  Ik  ISIOORf. 

Concitia  Africte. 
Xil.  Coiic.  Cariliaginense  i. 


SG2 


XIII.  Canlnginense  ii. 

XIV.  C»riiiagiaefi5e  iii. 

XV.  CartUaipiiem  iv. 

XVI.  Carihagiiieiise  y, 
X  V 11.  Carlliaginense  ti. 
XVHI.  Cartliagiaeiise  tu. 

XIX.  Mi'eviunuin. 

Set/ituniur  condUM  GaUim. 

XX.  Conc.  ArelaCen«e  i. 
XX L  AFelatense  n. 
XXIL  Arebiveii&e  m. 

XXIII.  Vaicniinuni. 

XXIV.  Taurimaniuin. 
X\V.  Kegen^e. 
XXVL  Auracicttm. 
XWII.  Vaeense  u 
XXVIIL  Yacenseii. 

XXIX.  Agarense. 

XXX.  Aiirelianeose  u 

XXXI.  Aurelianeiise  ii. 

XXXII.  Syn.  Pannensls. 


XXXIII.  S^n.  CarpenUNralensis. 

XXXIV.  Conc.  Arbernense. 

XXXV.  ArlMmeii.  ir. 


Sequuntur  concilia  Rispama. 

XXXVI.  CoBC.  Illiberilanum. 

XXXVU.  Tarraconeuse. 

XXXVIII. 

XXXIX. 

XL. 

XU. 

Xbll. 

XLHf. 

XLIV. 

XLV. 

XLVI. 

XLVIL^ 

XLVIIL 

XUX« 

t- 

U. 

Lll. 

UIL 

LIV. 


Gerundense. 
Cacsaraugusl. 
llierdense. 
Valetanum. 
TotetaBjini  i. 
Toletanuro  ii. 
ToJaiaiHiiii  Qt 
Toletanuni  iv. 
Tolelanuro  v. 
Tofetanum  vi. 
Toletanuro  tii. 
Tdetanum  vui. 
Toletanuro  u. 
Tolttaiiiiro  I. 
Toleianum  xi. 
ToleiaBum  xn. 
Toleianuni  xm. 


LV.  CoHC.  Toleianiuii  ut» 

LVI.  Toletaouin  xv. 

LVfl.         Tulelanum  xvi. 

LVIIL       Toftetanviii  xvii. 

UX«  Syn.  BracaroBfis  i. 

LX.       '    firacarensis  ii. 

LXI.  Capitula    ex  orienl.  PP.  a 
Mariifio  episc<^o  ordtnata. 

LXIL  Couc.  Braeafease  i«  (^). 

LXIII.  Syn.  liispaleosis  i. 

LXIV.         Hispalensii  ii. 

LXV.  Synodus  ()u(e  gesta  est  lii 
provincia  Lusitana  apod 
urbem  Emericam. 

LXVI.  Senien4i£  qine  in  veteribus 
exemplaribus  concilioruin 
000  babentur  (27). 
Sequuntur  deinde,  ut  in  cxleris 

Coiiicibus,  centHm  et  tres  eirslolae 

decretale<  Romaiiorum  PontiKcuni, 

quibus  subitciuntur  io  moJum  ap- 

peiidicis  concilia  duoGeiundensia, 

quaB ,  Qt  nota  62  observaluiD  est , 

llarteiniift  tomo    XI    coHecUonis 

regia;  maxiroae  imprimi  curavK. 


■^:  ^.,  ^in,'!!  " '!r!!r-' !!!"f. "":  *  -r  '-!-'«'"--  .pposni, .  maionbus  .meris 


ditoa  habetur  eodex  Urgeli^$ ,  qiii  taoiei»  iilo  et 
eMMindaiiQr  est.  et  corr^ctior ;  eooaiftt  lotiis  meni- 
braiineeis  292  naxtni9  Ibrma^.  Ca>terum  eim  codice 
G'  nindensi  omniiui  conveait^ :  quaproplev  superva- 
caneuro  forei  coateiiioruiiv  iudieem  ad  longum  de- 
seribere ;  illiijl  lanlum  a.ljiekm«  escerpta  ranoDun , 
qaie,  ut  supra  dictum  est  noU  25^  eadem  metiiodo 
ac  in  Gerundensi  coocioiiala  soiit  ^  sex  duntaxai  li- 
bro&  ex  decem  couljnece. 

27.  Neque  silenlio  pn^bareuitdug  est  code»  gotlii- 
cu&pervetostus,  ^  suo^quondam  poesesaoce  Garsia 
Loapa  Loaff$g  'Cafvajaieua  iioroinnlus.  Hic  codex 
525  foliia  meuibranaceis  majonia  btmst  consiat ; 
niancus  lameii.  est »  ei  vetusiaie  dairiiiis  :  desont 
cuiui  aliquot  folia  ptiora;  quare  concilium  Carlbagi-  B 
Qcnse8eplj(fiuro».ciim  oninibus  qtiaD  pneeedant»  in  eo 
deaictaranliip.  Lifiei  fonnaiii  eisimiltiudinem  liuera- 
rum  cwHm  VigUani  ct  JSmiiknenot  exhibeat,  an- 
tiquiop  lame»  iia  eredttttf «  nonoque  saeculo  exaratus. 
OttodeciiQ  tanium  ooncilia  ToleUna  coiiilnei ;  decrela 
pimnlaiii  IkMpanQruw,  ut  in  eeteris  Codicibos,  cen« 
ioiD  trea  nuoieNiiilur. 

28.  Jam  vero  duoruro  Codicum  Toletanaa  ecclesi» 
deacripiionem  Eacere  opoftei;  ex  hi«  enim ,  utpoie 
aropliasimi&  et  corpectissimis »  eum  quem  io  lucem 
damus  exscribi  feoii  eruditissimus  vir  Andreas  Bur* 
rieU  ei  cum  pluribus  aliis  roelionis  nolx  recognovii. 
Omi.to  contentoruro  indieero  ,  quem  in  hac  iiostra 
coUeclioQe  GncoiiB  conciliis  praHixuro  cernere  est; 
supervacaneuQi  ergo  foret  hic  iieruni  exhibere. 

29.  Prirous  et  antiquior,  quero.  ToUianum  GoiAi- 
riini  appellare  lubet,  eo  quod  in  bibliotlieca  ecclesisp 
Tiileianac  pluteo  15,  nunu  16,  studiose  asservatur, 
liabel  3:5  folia  roenibraiiacea  formas  niaxiiiise.  Elo- 
gniiti  cliaractere  golhico  rolundo,  tribus  columniS) 
uiiaquaque  pagina  a  prineipio  disiincla ,  acceiiUUiis 

(26)  Htc  concilium  lenium  Brararense  litc  qiiar^ 
tuin  iiiFcribilur,  eo  qiioi  capilula  Marlitii  cpiscopi , 
Hi  supra  iiola  ^observavinius,  inler  condlia  B.aca* 


omiio  variegatis»  integriiate,  munditle,  correctissima 
dcnique  loUusvastiopepisseriefulgct.  Adorimpri- 
nuopagioe,  in  qua  incipitliber  primus  sutnnia;  vel 
iniicis  oiateriaruuHqui  Excerpta  eanonum  appellatur, 
hoc  inaiiu  Goihica  sursum  deorsnmsciiplum  lcgiiur : 

f^^aliff  e$i  iiber  hie  XII II ,  kaiend.  februaria$. 
eral>.  CCCC.  LXXXVl. 

Quae  era  itictdii  io  annmn  Christi  94«.  In  iiHima 
vero  libri  pagina,  posi  Herroisdx  epistolam  de  rcci- 
ptendiicl  non  recipiendfs,  faaBCSubscrfpUo  reperiiur, 
itt  qua  ocluagfnta  sex  anfiorum  distantia  noiatiir. 

«PrpUctt  tihtt  Mt  XXVIl.gbw^alcnba^ 
miin  cra  M»  LXX-II.  gulianu^  prcfi^ 
bitcr  inbiflnu^  qui  dcripett  In  ^onorc  eaiu 
ctac  a^ariac  et  6ancti  ©cnceii  mavtgrid 
pxo  mcmoria  ut  yro  mc  orarc  jubcoti^  ab 
2)omtnum  ^t  XtM  pro  uobi^. 

Ilnc  videlur  in  hanc  vel  in  pRCcedentein  inicri- 
piionem  errorem  irrepsisse  super  anno  exscriptioiiis 
liUjus  co  iicis  pr»-taniis8imL 

50.  Secundus  codex ,  quem  a  loeo  ubi  scriptus 
est  Coniplutin$em  (»'s<Atfiuiti  vocare  plaeuit,.  m  eadein 
bibliotheca  ecclesiae  ToleUnx,  ploteo  15,  n<'  17,  as- 
servatur.  Eleganli  ilidem  characiere  iion  adeo  ro- 
iundo,  duabus  perpetuo  columnisy  unaquaquc  pagina 
disiincta ,  exaratus  esu  Titulis  minio  eteoloribus 
variis  decoratis,  integritale,  munditle,  et;  exacriptoria 
diligenUa  nou  modica,  licet  prascedentis  prelium  noii 
C  xquet ;  inagni  Umen  ipse  ab  harum  rcrum  xquis 
aesiimatoribns  habendus  est.  Miiius  sane  aiiiiqiius 
est  qiiaro  Tolelanu$^  scripius  enini  est  »ra  1 IS5,  q\m 
incidit  iu  annuro  Chrisii  1095,  sed  uou  ob  id  niiiioris 
Xutiinaudus  viHs  erudilis  videbitur;  cuin  boc  ipso 
constel  aperijssiroe  circa  iniiium  jam  xii  sa^euli,  ab 
llispanis  hominibus  abominabiles  illas  niaie  feriati 

rensia  male  numrranlur. 

(VI)  Ha?  fentCHtias  nibil  aliud  sunt  quam  caiioues 
48-70  coiicilii  Agatcnsis. 


K6'>  PRiEFATIO  H1ST.-CRIT.  IN  COLLtCTTONRlI  CaNONUM  B.  IS  DOHI.  8<il 

1  iiloii  Mercatons  merccs  inmime  cognilns  fulsse ;  si  \  lalione,  perspectQm  atque  exploratum;  ipsninqiie 


enim  Mercaloris  opus  exscri^itor  agnovisset ,  illud 

potlus  ul  magis  coplosum  exscribere  quaro  bunc 

coJicem  absqoe  dubio  voluisset ;  sed  de  hoc  plura 

paragrapho  sexlo  dicenJum. 

31 .  In  Ane  codicis ,  pof  t  epistolam  Hormisdx  de 

recipiendii  et  non  recipienilis^  legitur  hasc  subscrlptio, 

litteris  majoribos  exarata  : 

nu 

^intt  Ubcr  canonum  concitii»  6ancfo:s 

111«  ro 

rum  ^atrum.  6cu  bccrcta  ^rac^ulum  SKo^ 

f<i  li  o  iiim  hii 

uianorum  fciicitcr.  2)cogratia^.  3^(1!^^^^^ 

lllS  li 

inbignus  |)rc»bitcr  ^crip^it.  3^  ^W^^  ^^^ 


proinde  opu>  esse  pleuum  ,  integruin ,  omnibus  nu- 
meris  absolutum»  illuiii  vero  codicem  ab  Afuirrio  et 
C^nnio  publicatum,  nibil  aliud  eensenduiQ,  nisi  bu- 
fU<^ce  collectionis  indicem  :  quippe  qui  cum  ejiis  ii- 
brorum  divisionr,  titulorum  serie»  reriim  arKument  s 
plane  c^^nseniiat.  i 

35.  Hacienus  Ca$iri ,  quibus  adjiciam ,  ulp  te 
cjusdcm  argumenli ,  sequentes  ootas ,  quas  Arabice 
et  Hispanice  scriplas  manu  viri  doctissimi,  omnique 
disciplinae  ac  eruditionis  laude  ornatissimi  Joanms  de 
Sunlander^  bibliothecae  regias  Matritensis  quondara 
prxfecti,  sub  oculis  babeo.  Eas  autem  ex  Hispanico 
sermooe  Latmas  ad  litteram  facias  bie  exhibeo »  iit 


scriploris  Arabo-Uispani  genium  melius- innotesc.i. 


«tta  tH  «upev  campum  laubabiUm.  Ilff*. 
fcria  XVII.  ^.  junia»  era  T.  G.  XXXIII. 

Inter  iineas  ininoribus  litteris  couscriptum  'egitur : 
Niimero  [oiiorum  huxu$  lihri  LCCLi,  £t  vere  hodie- 
dum  codex  iste  habet  3i8  fulia  niembranacea  utilia  , 
scripior  abs*iue  dubio  eliam  non  scripta  foHa  nume- 
ravit. 

3:2.  ilactenus  deCodicibus  latiois  prastaiitioribus 
superest ,  ut  quod  de  raro  sane  et  singulari  codice 
Arabieo  iu  bibtiotheca  Arabico-Hispana  Scurialensi 
ab  erudilissimo  Micbaele  Gasiri  disseritur,  Bummatim 
referamus.  llic  vir  laudatisimus  tomo  I,  pag.  541 


septiini  codieis  oanonum^  Ara- 
bice  scriptia  0.  Pauio  Hoddari  hxe  legitur  sub- 
scriptio  : 

Ab$olutu$  e$t  liber  $eptimu$  cum  gratia  Det,  e/iu- 
que  attxiUo  et  adjutoriOf  feria  tertia^  nocte  decima 
^uarta  ante  quam  compteretur  men$i$  October  1087, 
eras  Saphar  (i8) ;  $equitur  Uber  octa9u$  cum  benedic^ 
tione  Dei  adjutori$^  cui  gratut  iUe  $it, 

c  Hanc  subscriptionein  sequunlur  quaf uor  versits 
A  abici,  quibusexscriptoropus  suuindedicatepiscopo 
Abd-EImalek  hisverbis: 

Liber  epi$copo  Abd-Elmalek^  protecton  generot^^ 
liberali  tempore  $lerilitati$,  et  mi^eriie^  acuto^  effiea- 
cique  in  dicendo,  $  iculi  $ui  Ptonid,  doctori,  nobili. 


laudata;  bibliotbecae ,  codicem   nostrum  sub  num.  ^  ^«"'^«^^»  per$picaci,  per  quem  Deu$  renovat  $uper  no$ 


MDGXYIIi  describit  his  verbis :  c  Codex  membra- 
naceus  pervetustus,  ac  nonnullis  locis  ipsa  veturtato 
vel  mutilus  vel  oblileratus,  foliis.  constans  435,  cu- 
phicis  olim  lilteris  descriptus  a  {.resbylero  quodani 
iiomine  Vincentio  ,  ut  liquet  ex  nota  ^d  libri  octavi 
calcem  apposita ;  ubi  ipse  Vincentius  libruiu  bunc , 
prioresque  sepieni  cum  a!iis  exemplnribus  se  couiu- 
lisse ,  atque  ad  eorutu  fidem  emendasse  prodietur. 
Codicis  veroxtatcmpropc  intellexeris  cx  altera  liujus- 
luodl  nota,  qu:e  in  ilne  libri  septimi  legitur  :  Absolu- 
tu$  e$t  divina  ope  tiber  $eplimu$.  Feria  terlia  die  17 
Octobri$,  anno  arve  Hi$panx  1087,  ad  u$um  videlicet 
nobili$$imi  epi$copi  Joannis  Danieti$, 
13.  tQiiod  ad  operis  tituluin  speclat,  licet  nullum 


benediclione$  $ua$,  et  protectionem  tuam  nutUipticat 
enper  omnem  ereaturam.  0!  winam  con$er9et  eum 
Deu$!  dum  pluvia  de$cendat  e  nubibue  $uper  terram. 
c  Ad  calceniterolibri  octavi  exstat  hase  inscriptio: 
Ego  Yincentiu$  pre$byter  peccator^  sertue  Cbrieti 
humUUmu$f  ab$oivi  Imne  librum  octavum  $anctorum 
canonum  hora  octava  matutina  Dominicee^primef  Q«fl- 
dragedmm  in  qua  die  memoratur  historia  mulieris 
Samaritauir,  a  qua  Chri$tu$  Dominu$  no$ter  aqHam 
petiit  ab  bibendum  apnd  puteum  Jacob,  ttese  ergo 
$cripsi  et  $cio  vere  quod  licet  manu$  mea  aliqHando 
con$umenda  e$t,  ei  in  nihiium  redigcnda^  tamen^  ^nee 
Ula  excerpeerit,  remanebunt .  verce  deUdm  in  mierna 
requie  $olum  pouidentur :  quod  ad  infernum  a:iinet^ 


pi»  se  ferat  codex  ulpote  foliis  aliquot  ex  initio  de-  ^  heujmala  eju$  non  prevaleant  et  de  pcenie  ejut  me 


fectu«,  verus  tamcn  ac  gerniHnus  litulus  Sncrorum 
canonum  collectio  ad  u$um  Ui$paucB  Eccletim  e$se 
omniiio  viJetur,  cum  ex  ipsius  lltspanias  scdum  epi- 
sGopalium  quam  continet  recensione ,  tuni  cx  his 
vcrbis,  qu;e  ad  libri  x  calcem  occurrunt  :  Atque  jam 
fini$  e$to  libri  x  et  poslremi  Collectionis  sacroauu 

CANONCM.  > 

31.  £t  infra  :  c  Atqoe  ita  id  genuscollectionrm  se 
omnino  bal^ere»  et  mihi  et  clarissimo  viro  Joanni  de 
Santander,  ejnsdcm  blbliotbecas  prasfecto,  facln  cnm 
supra  memoratis  sive  iinprcssii  sive  mss.  libris  col- 

(28)  Saphar,  ab  Ilebrtco  Saphardi,  ut  nonnuri  pu- 
taut,  apud  Arabes  sigu!ficut  IliFpiinia,  «.udc  virJctnr 


Uberet  Deu$^  et  faxit^  ui  ego  permaneam  $emper  in 
$ua  prw$entia,  qucs  deiicio$a  e$t  ei  $uavi$t  perinde  ae 
$ita  prnrmia,  Quipo$t  mortem  mean^hcec  ecripta  lege- 
rfV,  oret  Deum  quotidie  pro  anima  mea,  oh  lexaudiaiur 
eju$modi  oratio.  Amen. 

36.  H;cc  in  notls  ;  oinitto  alia  ut  minus  recessarb. 
CaMerum  ex  hoc  ipso  codice  sacrorum  canonum, 
Arabice  scripto,  luanifeslo  apparet  quantue  oHnt^  ut 
verbis  supra  laudati  Casiri  utar,  $acrarum  titteren-nm 
amor^  quantum  catholicee  fidei^  quantum  eccle$ia$ticx 
disciplincB  $ludium  in  Higpana  genie  vel  Inter  batbaree 

hiinc  codicciu  Arabicum  exaratuna  fuisse  anno  Cbri^ti 
104'». 


m  PR/fcFATIO  HIST.-CRIT.  IN  COLL 

servitutls  anrumnas  vignerit^   tet  inter  MahometntKB  A 
cwntatis  tenebras  effuUerH, 

37.  Ex  pnemi^sa  igii  r  noslrcr  colectlonis  nolUia, 
praccipuorumque  codicum  facla  descriplit)ne  c^tlli- 
giior  Duilam  haclenus  C"<nonum  collenionem  exsli- 
iissp,  qu9C  non  liuic  noslRB  facile  concedat,  sive 
monum  nlorum  qut)  in  ea  conlincitnr  mulliludo  et 
aucto  ilas,  sive  optima  d  scriplionis  r.itio  spectctur: 
et  sanc  quod  ad  ejus  amplitudinem  nttiiiet,  nemo  non 
videt  niulia  in  ea  concilia  cont  neii :  Gallica  prac« 

*  seitim  ei  lli  panica,  qu»  in  cscteris  ailiquis  (olle- 
ctionibus  desiJerantur;  plura  deinde  autlientica,  et 
geiiuiiia  pncsnlum  Romanorum  decreta,  a  Dyonys»io 
Cliguo  aliisqiie  canonum  eollectoribus,  sasculo  ix 
anlcrioribus,  vel  incognita ,  vel  frustra  quacsita. 

38.  Si  vero  illius  raiio  reciaque  ordinis  dispo-  B 
silio  spectetnr,  primo  iutuitu  cuilibet  patebii  hane 
iiostram  colleetionem  caetrris  pnesiare;  concilia 
quippe  Graeca,  Africana,  Gallica,  Hispaiiici,  cso- 
leraque  mo".umenta  ita  in  ea  ordinata  sunt  et  dis- 
posila»  ut  facileunicuiquefuerilconcilia  ronscquonti 
lempore  celebrata  laudato)  collectioni  inscribere, 
uollo  ejurdem  dispositionis  detrimento,  nulla  orJinis 
inversione* 

39.  Vemmtamen  hace  ipsa  collectio  canonmn  am- 
plisBima,  integerrima,  omnihus  numeris  ab-oluta« 
ifi  qua  maxime  prac  cacteris  gloriari  potest  Ecclesia 
Uispana,  uuios  pseudo-lsidoii  ;emeritate  el  audacia 
conHctis  inercibHsinterpoUti  et  corrupia,  non  solum 
Uispauiarum  decus  torpiler  foedavil,  sed  etiam  iosi- 
gnein  coHectorem  f.ilsariuro  aflinxit,  clarissiinum,  C 
inqnam,  Isiilorum,  Hispalensem  episcopiim,  qui  a 
Patribus  Toletanis,  in  concilio  octavo  cungregatis, 
his  honoriGcei)ttssimis  verbis  meruit  insigniri :  c  No* 
stri  sacculi  doctor  egregius,  Ecclesiac  cathoiicac  novis- 
sim.mdecus,  prxcedeiitibus  actate  postremus,  do* 
clriiiae  comparatiooe  non  inflmus,  el,  quodinajus  esl» 
in  saeculorum  iide  doctissimus,  atque  cum  reverciitia 
iioniinanJus  Isidorus.  > 

40.  Qnantuni  vero  disclplinae  ecclesiaslicx,  per 
oclo  priina  saccula  integre  conservaUc,  detriniciitum 
altuleri  t  bacc  ipsa  colleclio,  a  larvato  Isidoro  Merca  tore 
pluribus  figmentis  spnriisque  decretalibus  vitiata, 
ei  per  niulta  saccula  cominuui  applausu  recepta  ob 
solum  lor^an  nominis  splfndoreui,  qiio  insigiiita  ap- 
pnr.it  (S9),  persunsum  oiniiibushodieest,  erudiiiqiie 
de  hoc  argumcnto  comiuenfarii,  a  diversis  auctoribus 
editi,  id  apene  demonstrant;  quaproptersuperva- 
caneum  duxi  super  hac  re  pluribud  morari ;  ill;i  tan- 
lurii  agemusquxproreiexplanalioneomitli  vix  pos- 
suDl,etquacpronosiri  argumenti  ratioue  dicerc  infra 
oportebit. 

(S9)  L&rvati  Isidori  colleciio  canonum ,  Caroli 
magiii  tem|>ore  conflata ,  primum  typis  exciisa  est , 
ei  >iih  no.niiie  Isidnri  Hispalensis  edita.  ciira  et  stu- 
ilio  Jacobi  Merlini.  Parisiis,  expensis  Galioti  a  Pralo, 
bib  iopohc,  iiidu*tna  vero  Johannis  Comicularii,  cal- 
cu^ra,  hi,  nnito  I5ii,  1  vol.  in  fol. 

<30)  C.^^nones  etconcilta,  etiam  gcnera^i.i,  derrcto 
laiiiiiiii  yyiiodi  n:itionis,  vet  regni  rcferebantur  iu 


D 


ECTIONRM  CAXO.NyjI  IJ.  ISIDOKI.  8;6 

§  lU.  De  origine  el  composifiotie  coHtciioms^  Hi* 
spanicm^  caqtte  occasione  de  aniquis  canonum  colle- 
ciiottibus  summalim  diaserilur. 

41.  Ueguac  eonci!iuru>i),  quasGraccicai;oiiesappel- 
lant,  siatulaqtie  sancloruin  Patrum  eailem  nitioiie 
codcmque  naturali  orilinc  condiia  fuisse  vide<itur, 
ac  leges  civiles  et  pra^scripia,  rcriiin  publicaruni  re- 
giincu  constilueutia.  I.t  sicut  gcnus  himiaiiuiii,  ut 
primum  in  societaiem  convenit,  primo  lege  naturali, 
patrumramilias  dispositione ,  priuc.poin  ducunique 
consiiiis  et  exemplo  cocpit  guberiiari ;  mox  succrei- 
ceiitc  malitiact  improbitate,  ad  iesec;inda  vitn  iiide 
nasceuiia,  pro  bono  reipublicac  et  $e  urit  ile  publira 
privaiaque,leges  conditac  sunt  et  jus  scriptum  einersit; 
ita  Ecclesia  sancta  Dei  moribus  tantum  et  exeinplo, 
sanctorum  Patrum  et  presbyterorum  pracceptis ,  do- 
ctrina  ei  prsedicatione,  nullo  jure  scripio  primuui 
regcbatur,  donec  consequenti  tempore  antiqua!  dis- 
cplinjc  relaxatio,  morain  rcmi^^sio in le  oria, abusus, 
et  prnvx  consuc  tadincs  in  Ecclesiam  inducUnc ,  epi- 
scopo^  et  ministrosDei  proeorom  mun<  re  coegcrunt, 
ot  synodos  et  concilia  celebrarent,  quibus  reuiedia, 
bis  mal  s  curaiidls  oppnriuna,  quacrcrent,  c^Ilapsain 
disciplinam  restituercnt,  tldelibos  ac  presbyteris  ip  is 
integerrimam  vivendi  rationcm  ,  ecclesixque  admiui- 
«Irandffi  oplimam  rormam  pracberent. 

42.  Regul.is  igitiir  e(  statuta  in  his  synodis  ab  Ec- 
clesiao  Piitribus  stabiiita  et  scnpto  coiisignata,  post- 
quam  in  molem  aiiquam  exerevere ,  plurci  oruditi 
viri,  vel  presbyteri ,  vel  episcopi  ipsi,  in  uduid  cor« 
gesta  volumen  pro  sui  studii  commodiori  Ui-u  colle- 
gerunt ,  quo*  ila  coliecta  in  Ecclesiarum  usutn  po<|. 
moduiu  venere;  cum  autem,  licet  onitiium  £ccles'a- 
roiii  Christiani  orbis  una  sit  fides,  unuui  oronino 
dogmn ,  discipliiia  tnmen  varia  pro  genio  nationinii 
eldiversitatexegionum  :  nam,  ut  dicit  sanctus  Crc- 
gorius  iD  cpistola  ad  Leandrum  episcopum  ,  in  una 
fida  nihil  officit  sanctce  EcctesifB  eonauetudo  dtverta  , 
quod  insuper  liturgia!  singulares,  riliis  ct  cerinioni;e 
variarum  Ecclesiaruro  aperte  denionstrant ;  fac  uui 
ifide  est  ut  plures  Ecclesiac  pro  varieiate  consu  iii- 
dinam  Codices  suos  pecu  iares  iMbucrint,  in  quos^ 
pncter  canones  conciMorum  gencraliuui  oiimibiis 
Ecclesiis  comiituiies ,  refercbani  synodos  a  se  cele- 
bratns,  quibus  adjicieb»nt  diversarum  Ecclesiaruiii 
st^tuta  ,  quac  suac  disciplinj:  convenientia  judica- 
bant  (50). 

43.  Hinc  0!tac  sunt  varix  canonum  collcctiones , 
qnac  licet  mcthodo  diver>a  pro  collectorum  arbitrio 
disposilx  ac  ordinaiac ,  maieriarum  lamen  substan- 
tia  inter  se  convenieb.int ;  doaec  ab  hsreticis  eccle- 
siam  catholicam  adversantibus ,  sanctorum  Patrum 

codicem,  uiide  vim  legis  obtinebant.  Hoe  saltcm 
apud  ilispanos  observaiiti.n  fuisse  constat  ex  con4'iiio 
Tottt.ino  xiv,  in  quo  llispani  pnesules  a  Le^ne  II 
pontifice  iuaximo  per  litteras  in\itati  ut  synoduui 
oscumenicain  vi  reciperent  et  rcceptam  cvuigarent , 
post  Chalcedonense  coitciliutn  debito  honore  ,  toco 
et  ordine,  collocandain  dccreveruiil. 


»7  Pft^Erx\TlO  IIIST.-CRIT.  IN  COLLfiCTfONEM  GANoNtJS!  B.  ISIOORL  m 

^eiilentiis  rnierpolatis,  et  concilioruni  canonibasron-  A  a  primfs  Eccleste  tem^orilms  in  colligen^s  caiioni- 


ficiis,  depravaias  fuerunt ,  quod  tania  illi  calltditate 
el  inJustria  perfeccrunt ,  ut  perdifncile  postmodum 
eruditis  luerit  Tera  a  falsisi  supposilttiaque  a  genui- 
uts  seccrnere  (51). 

41.  Exemplum  ejusmodi  corrupiionis  nobis  suppe- 
ditat  vetustissima  illa  cotleclio  qiia(i  Canones  Apo* 
Uiionm  {nscri4)itur ,  in  qnonim  auctoritate  expen^ 
denda  diu  maltumque  inter  eruditos  disceptaium 
cst ;  alii  enim  omnes  el  integroS|  qui  numero  o^lo^ 
giiita  quinque  drcnroreruntur,  ab  apostolis  ipsis  de- 
rivatos ,  et  per  sanctnm  Glementem  papam  promul- 
gatos  creduat ,  atque  ut  genuinum  opus  agnoscunl» 
Arii  e  conirario  tanquaro  apocrypho?»  vel  ab  haereti-s 
cis  adufleratos  penilus  rejlclunt ;  alU  vero,  mediani 


bus  et  statutis  curam  adhibuisse ,  ex  his  ipsis  apo- 
stolorum  canonifous  compertam  tiletu^.  Etsane 
s^eculo  qu<nto  colleciionem  canonum  Ecclesiaiu 
Orientalem  babuisse,  ex  actis  sjfnodi  Cha!cedoRen  isi 
qm  est  oecuiuenica  quafta ,  anno  llaitoitai  46l  eel6-» 
brata: ,  couiprobaiuf  :  recensebaniur  in  ea  canoncs 
Concillortim  Nicaeni,  Ancyrani»  Neocaesaricnsis,  Gan- 
grensls ,  Antiocheni ,  Laodiceni  et  Constaniin<H 
polltani  primi,  sub  una  H  ContiAUata  tiumeromnt 
serie  dispositi  et  ordinatl »  ut  6x  ipsis  aclis  apparet  | 
aciione  enini  quarta ,  ubi  de  Garoso  ei  Doroiheo 
agitur,  canones  AniiocheDi  coneilH  qilarlu«eiqain<» 
tos :  8i  ^ts  epi$copttM  a  itynodo  depotiuu ;  -^^  Si  f «ti 
prestyteraut  diaeonui^contempto  ptoprio  epiMpo^  iHc.  i 


qusTsi  viam.tenentes  ,  quinqua^iiita  tantum  caiionea  B  gub  nomeris  S3  et  84  codsignati,  lecfl  Aleruul  ex  co 


recipiutit ,  casteris  triginla  quinqiie  repudlatis*  Cse- 
terum  illud  certo  certius  est,  hos  canones ,  aposto» 
lorum  nomine  insignltos,  ab  Ecclesia  Orientali  com^ 
rounitcr  receptosi  suoque  in  codice  consignatos, 
Bntiqiiitaie  caeieris  praRStare,  trmqiie  aniiqnsc  disci* 
plinae  vesligia  in  els  contlnerl ;  causa  hocc  foraan 
Dionysio  Ettguo  IVilt  uK,  casteris  omissis,  quiiiqiia«« 
ginta  priores ,  liatinltaie  donatos,  in  soo  canonttm 
codice  evolgafcrit. 

45.  Verum  site  Ipsi;  Glemens,  Romanus  poniifeo, 
sive  quis  alius  strcirli  fertii  scrlptor,  ut  pteriique 
visom  est,  bos  antiquissimos  canones  collegeril# 
quia  varld  el  raisere  ab  hxreticis  interpol.ii09  cor^ 
ruptosqoe  fuisse  conslat ;  jure  ac  merilo  Gelaslo)  papa 


dice.  Siffliliter  flclioneti,  cAnonesd^mos  setiosei 
decimus  septimos  ejusdein  concllii  Aniioehenii  s«b 
nnm.  95  et  96  reodnsiti  i  a  LeOnlio  episcopo  Magnd- 
ai.c  rclecli  fueront  (55) < 

47.  Ex  quibus  fticile  eognoscest  banc  canoiiam 
colleciionem  in  ficclesia  Orieniali  recepum  ,  aiqotf 
ad  ejttsdem  usom  dispositam  et  ottlioaiam ,  eam  ip'» 
sam  esse  qoam  postmoduin  a  D.onysio  E»lgoo ,  ais« 
cnlo  sexto  Ineonte,  Latinereddliam,  Eeeti^alloiDaia 
amplexa  est;  exijysa  e«iiNi  Dianysii  pfjeAitioM  eoii- 
itat,  llldm  canones  eonciliofum  OfnnioM  oeqoo  od 
Gonstantlnopofiianom  prlmom  eodem  ordiiio ,  aicHl 
ln  Grttea  oactutHaU  iiabebantur^  digesftiaae,  elsoli 
ona  ec  coniiniia  centum  sexaginta  qolnqoe  noOienH 


locnndlio  Romano,  anno  Domini  494  celebralo,  in«  C  rom  serie  dispositos  suo  eodlci  inseilihHe ;  eii  cfos 


ter  apocrypha  declaravil ;  qoam  ob  eaoi^am  Isidoroi 
nosier  in  hanc  pulam  poram  collectlonem  suaro  non 
admisll,  a:i  aperte  tesiifieaMur  bec  ferba  f  qiua  la 
genuina  pRCfatione  ejusdem  Isidori ,  Ipsi  coUeclioni 
pRcfixa,  l.'gunior:  i  Canones,  inqait>  qoi  diemHiV 
aposlotorum ,  scu  qiiia  eosdem  nee  sodes  aposioHca 
recipit,  ne c  sancti  Polres  illis  corsensom  pRobotront* 
pro  co  quod  ab  hffireticis  sub  nomine  oposlolorum 
composici  dignoscantar ,  qiiamvis  in  els  qnaDdam  io' 
Tenianlur  utilia ,  auetoritate  tomon  canonica ,  atquo 
apostolica  eorum  gesia  oonstanl  esse  remola,  ct  hiier 
opocryplia  depotata  (52).  t 
4tf.  Verum  entmvero  Orientales  Potres  jam  IhiIo 

(51)  Faniiiiaris  semper  hscreliconim  mos  fiiit 
sanctorum  Palrnm  scripla  adulterare,  ct  sub  illu- 
siriimi  viroruni  niunine  pravam  doclrinam  f  t  impia 
(lcginaia  in  tul$(us  spargere ,  Ut  hoc  niodo  IntiHS  ct 
JmMiile  eorom  scripia  a  calholiris  k^gereiitur ,  quod 
tecie  iiobis  cx|)ressuni  reliquit  be:itus  Isidnrus,  Hi^ 
fvpaiensis  cpiscopu:^.  librolerlioSenteiitiaruin,  ca.  tS, 
tiis  VKrbis  :  Tff».'a,  inquit,  est  hoereticorum  caUidiku  t 
ut  fatsa  teri%  makqde  bonis  permisceant ,  $alntari^ 
buaque  rebus  plerumque  errorls  sui  vims  iuterserant , 
qun  faclius  possint  pravitatem  perversi  dogmatis  sub 
specie  persu  dere  veriatis.  Plentmaue  sub  nomine 
CHlholicurum  doctorum  hasfetici  sna  aicta  conscribunt, 
ut  .nd.bitanter  tecta  credantur.  Nonttun,ttam  etiam 
blasphemies  suas  tatenti  doto  in  l.bris  nostrorutn  inse-* 
r«ij/ ,  doctiinnmqiie  veram  adutterando  corrampunt  * 
saliid  rd  adjicicndo  quw  impia  sunt^  vei  auferendo 
q.nv  piu  sunt.  k\xc  Isidorus.  Et  saiie  illis  lalsi  crimcii 
ii}ii*uiaiidjm  vidclur,  quoruni  intcrerat  CuJicv:&  vi« 


terba :  <  Regulas  Nica^nae synoll et delnceps oiniiiooi 
eoncHiorom ,  iivo  qnae  antea ,  sivo  qoc  postiMdan 
facta  som  DSqiie  ad  synodoio  oeatOM  qokiqnagiaU 
poniiflcoro,  qui  apu  I  Conslanllnopolim  eoirtenatinU 
■ub  ordlne  oumeroroiii ,  id  ost  o  prinw  capitol*» 
u&que  ad  eentesimom  seiageaiaioffl  quniloro ,  sicoi 
habentor  in  Graica  aocloriioie.  dlgcsllBios.  i 

48.  Atqoi  si  canones  Nicxnos  Tiginli ,  AncyraiMM 
tiginti  qiiinqne,  Neoaeaar.enses  qoaioortlecim,  Gon* 
grenses  t  igtttt'*,  A  tioehenoa  viglnti  qoioque,  sob  ini» 
ei  eoniimio  numertiEniNi  serio  recensoaris»  fiacile 
inveiiies  canones  Anlrochenos  quartiiiB «  quinlaMa « 
declmum  sentoin  ct  decfmma  septimam  eufcie  roo 

D  liare,  ut  malam  causam  dereiderent.  Ita  FeKx  tJrge- 
litanus,  tesle  Hinrinnro  Kemeosi,  codici  9.  Hilari,  iu 
Mbliotrieca  Caroli  Bfagni,  luVinus  incntisse  depreben- 
sus  est,  et  corrui»io  flbrorum  euatoilB,  pro^  verlio 
Adoratur  scripsisse  Adoptatur^  Viitepluni  opudGer- 
inon  De  leteribus  Beereticis  sacror.  Cojiic.  corrupio  • 
ribus» 

(o3)  Ha;c  verba  gemiinie  proBfatioois,  o  lirtifto 
Isidoro  posimoduiii  interpolata  ,  hic  f  xhibemafr  dr* 
scripia  exprima  Cililione,  cura  Jac.  Merlini,  Parisiis 
editii,  aiino  15i4 :  Denique  propler  eorum  oiicicrtrofrm 
cwteris  Conciiiis  prcCpommus  canones  qni  diemntur 
apostolorum,  licet  a  quibusdam  apocrgpM  dicannrr, 
quouiam  ilures  eos  recipimt  et sanc^  l^atres  eorMnr 
sententias  synodaii  auctoritate  roborarerunt ,  er  uiter 
cauonicas  posuemtit  constitvtiones.  Ex  qiiibos  verbls 
r.i  s:iriuin  et  impostorem  Isiiloruni  facile  cognosce». 

(35)  Vide  Labbc,  Cowd/.  toni.  tl.cof.  437  cl  601. 


869  l»R;EFATIO  HIST.-CRIT.  IN  COLLECTIONEM  CANONUM  B.  ISIDOM.  8:^ 

sponderc  canonibus ,  ex  codice  Gra^co  In  concilio  A  per  efiam  fitte  ]n<vdU{ ,  sapienlia  iUu$tre$,  vila  cUm , 

$nnclilttie  reverendi^  $}gnis  et  prodigiis  formidandi^ 


Chalcedonensi  releciis  sub  nHmerfs  octogcsiino 
tenio,  octogesiino  quarto,  nonagesimo  quinlo  et 
nonagesimo  sexto ,  unde  liquet  codicem  Grxcuui , 
ciijus  mentio  fit  in  actis  laudati  concilii  Chalcelo- 
nensis ,  nulla  ordinis  inversione  Latine  redditum , 
cellectioni  sux  Diony^ium  inseruisse. 

49.  Imo  h.iac  ipsam  canonum  col'eclionem  a 
synndo  Clialcedonensi  laudatam  teinpore  Innoceiitii 
primi  apud  Ecclesiam  Romaiiam  in  usu  fuisse  luihi 
^  faciie  persuadeo ,  non  obstante  clarissimi  viri  Pelri 
de  Marca  opinione ,  qui  usque  ad  tempora  biijus 
papae  solos  Nicxnos  canones  laudatam  Ecclesiam 
Romanam  rccepisse  aflirmat ,  inrfixus  epistola  ejus- 
dein  Ponlilicis  Innocenlii  primi ,  ad  clerum  Con- 
stantinopoUtaniim  directa  (34),  in  qua  hsec  verha 
leguntur :  t  Quod  autem  spectat  ad  canonum  obser- 
vantiaro,  soiis  iliis  parendum  esse  dicimus,  qui  Nicese 
definiti  sunt.  Quos  solos  canones  «eclari  et  agnoscere 
debet  Ecclesia  catholica.  Quoi  si  a  quibusJain  alil 
prorerantijur  qni  a  Nicxiiis  canonibus  dissenliant  et 
ab  liiereticis  compositi  esse  arguaiitur,  bi  a  catholicis 
C|)is€0pis  rejicicndt  sunt.  Nam  quae  ab  hxreticis  sunt 
excngitata ,  ea  calholicis  regulis  adjungere  non  licet. 
Quippe  illi  perpetuo  id  agunt,  ut  Nicxnorum  Palruni 
coiiciliuiu  evertaiit.  Non  solum  igitur  illos  canones 
nou  sequeiidos  esse  dicimu^ ,  verum  eiiam  uiia  cuui 
hxreticis  ac  schismalici^  doginatibus  penitus  con- 
demnanilos,  quemadmodnm  eiiam  in  Sardicensi  syn- 


B 


pro  disciplina  Eccleside  slabilieiida  coiiveneranl ,  ab 
Ecclesia  Romaiia  ignola  omnino  vel  rejecta  Aiis^e  ? 

51.  Prxterea  supra  memoratis  verbis  nullo  modo 
asserit  Innocentius,  Eccleslam  catholicam  soios 
Nicxnos  canones  admiitere ,  cactcris  sacrorum  coii- 
ciliorum  canonibus  rejcptis ;  hanc  eiiim  sententiam 
Innoceiitio  afQngere  sine  injuria  nemo  poiest ;  sed, 
Ecclesiam  Romanam  canones  non  adniittere  ait ,  a 
Nirxnis  dissentienics  vel  Niexiiis  contrarios,  boc  est 
canones  ab  episcopis  Arianis ,  Nicasnorum  Patruin 
conciliura  evertere  stuueniibus,  in  eonventiculit 
editos ,  vei  ab  hxTeiicis  hominibus  interpolatos  et 
corruptos. 

52.  Demum,  ciiin  canones  Nicrni  concilii  ct  a!io- 
rum  conciliorum  sub  una  et  continua  numerorum 
serie  in  codice  recenserentur ,  uti  supra  observavi- 
mus  ,  nonne  dici  pot*  rit  Innocentium  sub  nomine 
Nicxnorum  oiniies  canones ,  in  codicem  coiilinua 
aerierelatos,  et  unum  qiiasi  contextum  efllcienies, 
comprehendi  voluisse?  Sane  primo  Intuitu  unicuique 
verit;iti  congruum  esse  videhltur,  illum  ipsum  codi- 
cem  canonuni ,  in  coiicilio  Chalcedoneusi  laudatum, 
jam  inJe  a  sgccuio  quarto  Ecclesiam  Romanam  ain- 
plexam  fuisse. 

55.  Ctim  vero  haec  ipsa  canonum  colleciio ,  om- 
aium  qux  ad  nos  perveneruut  antiquissiina ,  si  ca- 
oones  qui  dicuutur  apostolorum  excipias,  a  Diony^io 


oJo  jam  condemnali  sunt  ab  episcopis  qui  ante  nos  q  Exiguo  Laiina  facta  ,  per  Occidenlcm  poslmodum 

divulgata  fuerit  et  ab  omnibus  fere  Ecclesiis  Latinis 


fueruiit.  I 

50,  Nam  hxc  ipsa  verba  opinionem  laudati^simi 
viri  Petri  de  Marca  omnino  snbvertunt :  et  sane  non  • 
ne  clare  demoDitr^nt  pneter  Nlcaenos  canones ,  Sar- 
diccQse  qiUMfue  concilium,  quod  laudanl,  ab  Ecclesia 
Rumana  fuisse  approbatum  susceplumque!  iino 
quis  in  animum  iaducat,  synodum  Sardicensem 
irecentormn  circiter  episcoporum  consensu  stabi- 
litam ,  cxteraqiie  omnia  concilia  sacrosancta  ,  ubi 
tton  duo  aut  ire$,  ut  verbis  utar  bcati  Agobardi  Lug- 
dunensis  pnrsulis  (55) ,  $€d  viginli,  aut  triginla,  plu^ 
r0$v€  episcopi  non  $ohun  in  nomine  Domini^  $ed  insu" 

(5i)  Exstat  hsDC  epistola  apud  Sozomenum,  Histo- 
TKe  ecclesiasticx  Itb.  vni,  cap.  96. 

(55)  In  libro  adversus  legem  Gundobadi,  pag.  Ii9 
l*)m.  l  operum  sancli  Agobardi,  ex  Edilione  BaluziL 
PariKiis,  1666,  8». 

(56)  Erudilissiinus  Doni.  Coustant  in  sua  ad  Ro- 
maiioruin  pontiticuin  epist")ns  pnctatione,  pag.  lxvii 
et  seqq.,  Paschasii  Qwosncllii  raliones,  (]uibus  bunc 
codiceni  ad  Roinanam  Ecc'esiam  pertinuisse  prohare 
conteiidit ,  multis  validissimisque  argumentis  penitus 
evertit. 

(57)  Veterum  scriptorum  inventus  est  nnllus  qui 
Dionysium  a  parviiate  corporis  Exiguum  noniinatum 
fuisse  asserat ;  curo  vero  auctores  ecclesiavtici  lllias 
aetatis ,  mouaclii  pnesertiro,  huiniNtat  s  chrtstianffi 
c;)usa  ,  niinimos  vel  peccatores  sc  dicere  consue- 
verint,  Dionvsium ,  modesliac  causa,  qua  crat  pne- 
tlitiis,  se  Exiguiim  iiomiiKisse  cominunis  opinio 
t«*nct. 

(58)  Cassiodoriis  ancior  co;evus,  cap.  55  Divinarum 
Lfclionum^  animuiu  ct  iiululciii  Dionyisii  Exigui  lucu- 


recepta,  pnetermissis  minoris  noUe  collectionibus,  a 
TbeoJoireto ,  Joanne  Schotastico  et  aliis  aucioribus 
compilatis,  tiecnon  ct  illa,  quam  ad  calccm  operum 
sancti  Leouis  Magni  Paschasius  Quesnellius  ap- 
posuit  (56),  de  Dionysiaca  coilectione  nonnulla  dicere 
oporlebit. 

54.  Dionysius  ilaque  a  parvitate  corporis ,  ut  non- 
nulli  creJunt,  seu  melius  bumitilatis  christiance  cau*a| 
ut  communis  iert  opinio,  Exiguus  appellatus  (57) , 
morum  pietale  et  eruditione  clarus  ( 5S),  qui ,  leste 
Beda »  primus  cydos  Paschales  ab  anno  Dominicx 

lenter  exprimit  his  verbis:  f  Fuit  nostris  temporibua 
T%  Dionysius  monachus,  Seytfaa  natione ,  sed  nioribus 
omnino  Romanus,  in  utraque  lingua  valde  doct*s8i« 
mus ,  reddcns  in  aclio.iibus  suis ,  quam  in  libris  Do- 
mini  legerat,  aequitatem ,  qui  scripturas  tanta  curio- 
sitate  discusserat  atque  intellexerat,  ut  undequaqu« 
interro^atus  fuisset ,  paratum  boberet  competeii» 

sine  aliqua  dilatione  responsum Fuit  eniin 

in  illocum  sapientia  magna  simpliciias,  cum  doctriiia 
humiii.as,  cuin  facundta  loquendi  parcitas*  .... 
Qui  petitus  a  Stephano  episccfpo  Saloniiano,  ex  Gni> 
cis  exfinplaribus  canones  ecelesiasticos  iiioribus 
suis,  ut  erat  plauus  aiqae  disertus  magnsc  eU-^ 
quentiae,  luce  composuit,  quos  hodie  usu  celeberriino 
Ecclesta  Romana  complecitur.  ....  Qui  lantu 
Latinitatis  et  Gnccitatis  peritia  fungebitur,  ut  qiios- 
cunqiie  iibros  Graccos  in  maiiibus  acciperet,  LaUne 
sine  offensione  transcurrerel,  itemque  LatiNOS  Atlico 
serniouc  Icgeret ,  ut  credercs  hoc  esse  conscnptum 
qtioJ  05  fjiis  inofTenf 7  vclocilate  fuiidebat.  > 


8"! 


PR.EFAT10  niST.-  CRIT.  IN  COLLRCTIONRM  CANONUM  B.  ISIDORI. 


STi 


iiicarnaMonis  n'4are  cccpii  (3d),  inilio  sexli  sscruli,  A  driuno-Dlonysianam  dicere  possimias  (li>,  ^  i]u<Ml 


rngatu  Sicp^iani  episcopi  Salonilani,  adliorlante  iiein 
ciuodam  Laurenlio,ulipsein  prxfalione  teslaiur(iO), 
exiiniam  caiionun|j;*>Ueclionem',  e  Gricco  sermone  in 
Lalinurn  translalain  ,  clucui)ravit ,  ac  in  duas  partes 
divisit,  quattt:n  primx  canonum  aposloloruni  quin- 
qu  iginta  priores  inscruit ;  liis  subdidit  canones  con- 
cllioruin  Nicxni ,  Aiicyrani ,  Neocxsariensis  ,  Gan- 
grfiis*s>.  Anlioclieni,  Laodicni  et  Constantinopolilani 
primi,  quos,  ul  supra  diciuin  e.«l,  sub  una  et  coniiuua 
ceiituMi  scxaginta  quinque  nuinerorum  serie  ,  sicut 
iii  codice  Gixco  habebanfur ,  disposuit.  Addidit 
deiiide  canoiieo  Chalcedont  nses,  Sardicenscs,  ct  Afri- 
canos,  qui  hanc  primam  partem  coilicis  clauduiil. 
S5.  In  secunJa  vero  parte  epistolas  aliqu  »1  drcre- 


codi.  cm  DionyNianum  purum  una  cum  addilanienCU 
Hadriaiii  {.outncis  maximi  contineret ;  quamvis  in 
ea  caiiones  qui  dicunt urAposfo/orutii,  aGelasiopapa 
in  concilio  Romano,  anno  qiiadringenlesimo  nona- 
gesiino  quarlo  celebrato,  reprobalt,  el  ab  ipso  Dio- 
ny^io  Exiguo  in  dubium  vocatl  (45),  invcn'anlnr  iii- 
serti ;  lanta  tamcn  in  Occidenle  viguit  celcbritatey 
ut,  commuiii  fere  applausu  ,  omnes  sen.-im  Ecclesis 
Laiinx  iNam  rcceperint. 

SX.  Et  sane  dubilari  vix  potcst  hoc  ip  o  canoiinm 
codice  usam  fuisse  Erclesiam  Gallicnnam ;  ad  illum 
enim  ut  pulum  purum,  antiqux  discipltnx  regnlas 
coniinenlem,  se  referebat  Hincmarus,  archiepisco- 
pus  Reniensis,  in  suis  cum  Nicolao  primo  conlenilo- 
tales  collegit  prxsuliim  Romanorum  Siricii,  Ifino-  B  iiibiis  de  causis  episcoporum  InconMlio  provinciali 


ceniii,  Znzimi,  Boniracii,  Coclcsti  i,  Leonis  Mugni, 
Geia^ii  et  Aiiastasii,  ubi  opus  suum  absolvit  Diuny- 
sius  ;  decrcta  enim  Ililarii,  Slinplicii,  Felicis,  Sym- 
machi ,  Hormisd»  et  Gregorii  junioris,  qnx  in  re- 
rentiaribus  Dlonysii  coJicibus  h»hentur,  ab  alio  col- 
leclorc  adjecta  fuisse  ex  eo  facile  ostenditur,  quod 
D.onysius  Exiguus  longe  aole  Gregorii  junioris  aeta- 
teni  chiruerit. 

«S6.  licc  aui  m  addltamenta  ab  Hadriano  primo 
pnntidce  maxtino  codici  Dionysiano  apposita  fuisse 
creilun:ur:  saltcm  ejus  jnssu  id  factum  fuisse  vel 
ex  eo  coUigilur,  quod  in  codice  canonum,  ab  Ipso 
Hadriano  papa  Carolo  Magno  sub  fiiiem  sxculi  oclavi 


judicandis  et  executioni  mandandis,  non  obstaiite  ad 
sedcm  aposlolicam  provocatione ,  tum  temporis  per 
Isidori  Mercaioris  ficlltias  decretales  in  ecclesia^ti- 
cam  disciplinam  introducta ;  ex  hoc  ipso  codice  sum- 
marium  compilavit  Cresconius  episcopus  sub  fiiiein 
sccculi  octavi  ad  usum  Ecclcsiac  Afi  icann*  (4i) ;  Imne 
demum  codiccm  Ecclesiam  Magnx  Britantiis  rece- 
pisse,  epistola  Lconis  quarti  ad  episcopos  ejits«!ein 
Ecclesix  directa  luculenler  ostc:idit :  Quibus  aulcni, 
ait,  in  oninibus  ecclesiasticis  utimur  judicils  soiit 
canones  apostolorum ,  Nicaenorutn ,  Ancyranonini, 
Neo.a^sariensium  ,  Gangrensium,  Anliocbenslnm^ 
Laodicensium,  Cbalcedonensiura,  Sardicenstum,  Car- 


Romai  oblala ,  laudata  decreta  Hilarii,  Simpli(  ii  et  ^  thaginensium,  Africanensium,  et  cum  illis  regulae 


sequeiitium  pontificum  usque  ad  Grogorium  junio-  ^ 
rem  conlincbantur  :  insnpcr  intcr  complura  tnanu- 
scripta  exemplaria  codicis  Dionysiani  aucti ,  qiise  in 
Gailia!  bibliotbccis  asservantur,  unuin  vetustissimum 
aniio  Cbristi  octiiigentesiino  quiiito  fxaratum  ad 
manus  habuit  eruditissinius  Sirinon.Ius,  Parsiis  in 
abbatia  S^ncti  Germaiii  a  Prato  reposilum,  quod 
prxfationem  vel  dedicationem  ejusdem  HaJriani 
pap»,  Garolo  &Iagno  inscriptam,  continebat  (41). 
57.  Casierum  hse^  canonum  collectio  quam  Ha- 


prxsulum  Romanoruni  Sylvestri,  Siricii,  Innocentii, 
Zozinii,  Coelestini,  Leonis,  Gelasii ,  Hilarii,  Symma- 
cbi,  Siinplcii.  Lti  omnino  sunt  et  per  quos  judicant 
episcopi,  et  per  quos  episcopisinml  j  idicantiir  et 
clcrici  (45).  Quibus  verbis  codex  G^otiysianiis  aa- 
ctiis,  S(U  lladriano-Dionysianus ,  exacte  describitar. 
l^.  Ejusdem  codicis  u>um  in  Hispan-a  viguissenoii- 
nulli  deduci  posse  credidcrunt  ex  his  verbis,  qux  lii  ce- 
lebeninio  concilio  Toletano  lertio  leguntur :  Maneani 
\n  9U0  tigore  conciliorum  omnium  conuituta^  simui  tt 


(50)  tn  libro  De  $ex  mundi  jElatibus,  nd  annum 
4480. 

(4U)  Ei)  ejus  vcrba  :  c  Dnmiiio  venerabili  mihi 
patn  SlCidiaiio  episcopo  Dionyt^iuH  Exiguus  in  Do- 
itiino  saluteui.  Quainvis  cbai  issimiis  frater  noster  Lau- 
rentius  assilua  et  faaiiliari  cuhoitalione  parvitattm 


opinioni  non  miiiime  favet  pervetiislus  codex  roanu- 
Ecriplus  in  bibliotbeca  Sancti  Victori»  Pari  iensis 
as^ervalus,  qui  ita  inscribitur :  Ineiputni  c^fritmU 
coHecta  ex  divenis  conciliis  tive  decreti*  pontificnm 
Komanor-m  ab  AngilramnOf   M'etenn  epitcopo,   et 

.  Adrxano  papw  abliia,   Vide  insuper  Hiticinari  Re- 

nosiram  regulas  ecclesiasticas  de  Grxco  transfcrre  D  rnensis  opera ,  vol.  II,  pag.  475,  ex  EJitione  Sir- 

inipulerit,  confusione,  credo,  priscx  translalioiiis  of-      tnoiidj. 

feiisiis ,  nihdominus  t»men  inge4iim  tiiap  bcatitudi-         (45)  i  In  prlncipio  itaqne  canones,  qui  tlicuntur 


ids  consideralione   suscepi.  >    Vide    Labb.    Concil, 
tom.  I. 

(41)  Pnefatio  h.xc  vel  dedicalio  Hadriani  papx 
iinpressa  inveuitur  in  Collectione  coiiciliorum  Lab- 
hei,  lom.  VI,  col.  18i0,  et  a^ud  HarJuinuiu,  tom. 
III,  col.  2033. 

(42)  Notanlum  hic  est«  in  nonnullishujus  codicis 
exemplaribus  manuscriptis  capitula  quaednm  iiive- 
iiiri,  qu»  sub  noinine  Uadriam  Papts  ad  AngHram- 
num  circomferuntur  ;  sei  hsec  capi  ula  ab  ipso  Aii- 
gilramno,  nt  siias  caus£  faveret,  ex  fictitiis  ponlifi- 
cttin  t^pistolis  excerpta  fuisse  videntur;  verisimile 
eniin  cst  Angilramnum  Meiensem  episcopum  de 
qiiodaiii  delicto  forsan  insiniultitum  illa  usuin  fuisse 
iiidoslria,  ul  jiirisdiciiiiiii  dioecesana;  sc  sub:  tralierf  t, 
a|'p  Ilaiioiic  ad  scdem  apo^tolicam  inicntata.  Huic 


apo.^tolorum  de  Oneco  traiistulimus ;  (juihiis  quia 
plurimi  consensum  non  praebuere  facilem,  hocipsuni 
ignorarc  vestram  noluimus  sanctitatem.  i  Prafaho 
Extgui^  apud  Labb,^  Cone.  tom.  I. 

(44)  A  iud  compendium  canonum  aJ  iisum  ejus- 
dem  Ecclesiac  Africanae  jam  anie  redegerat  Ferran- 
dus,  diaconus  Carthagineusis ,  sed  illiid  ex  codice 
Dionysiano  ininime  compilatum  fuisse,  vel  ex  eo  ;tp. 
paret,  quod  praeter  versioiiem  Latinain  Dionysi»iia 
antiquioreiu,  qua  Ferrandus  utitur,  plura  refcrrat 
com  ilia  Africana,  quie  in  codice  D.ony^i^no  desi- 
derantur. 

(43)  Exstat  hxc  epistola  apod  Labb.  Condi, 
lom.  VIII,  col.  30,  et  apud  Harduinum,  toui.  V» 
col.  t. 


873 


PRiCFATlO  IIIST.-CRIT.  IN  COLLECTIUNEM  CANONUM  S.  iSIDCRI. 


871 


9^od'.€m  sanetorum  prawlHm  RomattBrum  epiitolir^  A  vanda  occurrant  :  primuin,  quod  in  froiiie  opci  U 


sed  m  ile,  ui  in  sequenti  paragrapho  Obtendemus. 
Veram  de  veteribas  eanonam  collectionibus  tucc 
pauca  sufficianl ;  pra-sens  nunc  lempus  requiril  ut  de 
c«»Biposllione  colleclioni^  genuinas  Isidorianae  aliquid 
dicamus. 

60.  Isidems  igitU'*,  llispalensis  episcopus,  docirina 
aeque  ac  morom  sanctitate  claru^,  wr,  ui  verbis  utar 
Udcfonsl  Toletani,  deeore  $hmtl  el  ingenio  polleni ; 
nam  lantm  jucufuiiiaiii  affluentem  copiam  in  elo- 
^uendo  promeruit^  ut  ubertas  admirnuda  dicendi  ex 
ec  in  siuporem  verterei  andieniet^  ex  quo  audita  bi$^ 
qui  audi$$ei  non  nisi  repetiia  $a!piu$  eommendarei,  ed 
exeniplum  Dionysii  Exigui,  sed  mcthodo  lortge  prae- 
stantiori,  amplissiinam,  inlpgerriinam,  onuiibus  nu- 


Ipsi  praefationi  pr»ponitur  index  pncstanllssimus, 
secnndum  maleriarom  ordinero  dispositns,  qui  Ei^ 
cerpia  cauonum  inscribitur ;  hunc  indiceiii,  uli  jain 
pnBnotavimus  (nota  19),  ex  Aguirriu  vxsci  ipiura« 
Ronue  publicavit  Cajetanus  Cenni,  illijinque  pro  ipsn 
codice  accipiens  magnifice  inscrlp&it ,  Codex  veierum 
canonum  Eccle$liB  Hi^panas;  quod  equideni  miran- 
dum  minime  est ;  f>ive  enini  librorum  aptani,  bene- 
que  ordinatam  divisionem,  sive  tituloruiu  summani, 
ex  canonibus  conciliorum ,  et  reguiis  decretiliinn 
conflatam,  spectes,  codicem  canonum  perrectuin  et 
absolutum  esse  illico  pronuntiabi<,  et  lalem  oinnino 
judicavit  erudltissimus  Dom.  Cnuslant,  licet  illum 
ex  bac  nostra  collectione  dimanavisse  recte  inlcl- 


meris  ab^oiutam  canouum  collectionem ,  Ecclesine  ^  lexerit,  eum  de  ilto  loqucns  in  siia  ad  epistolas  Ko- 


Ilispanse  usui  accommodatam  disposuit,  illamque  in 
dnas  partes  divisit,  quarum  una  concilia  omnia,  al- 
tera  decretnles  epistolas  amplectitur ;  earum  primaui 
quadiirarie  subdivisity  optimaque  ralione  ordiiiavit ;. 
primum  enim  pnlcherrimam  praefatiouem,  a  larvato 
Isid(tr(i  postinndum  focdatain,  operi  pncfixit,  in  qun, 
uli  supra  observaviinus  (num.  ^5),  canones  qui  <ii- 
cuniur  Apo$tolorumf  ul  «pdcryphos  rejicit ,  deinde 
concilia  Gra^cia:  collocavit,  iiiciptcns  a  synodoNi- 
caena  propter  ejusdeni  magni  concilii  auctoritateni, 
ut  in  prscfatione  ipse  teslalur  his  vci  bis  :  In  princi" 
pio  autem  huju$  roiitmini$  Niccenam  $ynodum  cons/t- 
tttimu$  propler  aucloritaiem  eju$dem  magni  concUii. 
Itec  autem  concilia  Gnccix  nf>n  sub  una  et  conti- 
nua  numerorum  serie,  ut  Dionysius  feceral,  sed  suis 
quxque  capitulis  distincta  locavit.  Deinceps  e  vesti- 
gio  sequuntur  concilia  Arricae  Latina.  Tertio  post- 
Biodum  loco  concilia  Gallicana  coaptavit,  quibus  dc- 
tnum  subdidit  llispaiiica,  qnx  hanc  priniani  partem 
coUectionis  complent.  Hujiis  igitur  disposilionis  ra- 
lione,  facile  unicuiqiie  fuil,  nova  posl  IsiJori  llispa- 
Ieii8*s  teropora  concilia  celebrala ,  sive  Grxca  ea 
Aicrint,  sive  Laiina,  nulla  ordinis  inversione  ant 
perturbatione  huic  colleclioni  adjicere,  sooqiie  loco 
et  ordine  collocare. 

Cl.  Sed  antequam  ad  posteriorem  et  ultimam 
liujus  collectionis  partem  veniamus ,  doo  hic  obser- 


manorum  pontificom  pncrifion'',  num.  150,  lucc  aii : 
Afque  adeo  debetur  Ilispani$  ea  iaus,  ut  in  texendis 
ejus  gener':$  luetibraliombu$  Reginones  ,  Anselnws^ 
Burchardos,  Ivonee,  Craiianos,  cceterosque  canonum 
compilaiores  anieiterint, 

62.  Notandum  secondo  versionem  Lntinam  Gric* 
corum  canonum,  quae  in  hac  nostra  coHectione  legi- 
tur,  prorsus  diversam  Cjse  a  Dionysiaca ,  ip^oque 
Dionysio  Exiguo  antiqoioren  erudiioruin  plurimi 
credideruiit.  Quo  aulem  tempore ,  quove  auclore 
facta  illa  fucril,  incomperta  res  est  et  ini»us  explo- 
rala ;  atiamen  in  eam  sentiMitiam  ire  non  dnbito, 
beatum  Isidorum  in  Craecis  lilteris  min  me  impcri- 
tum,  neque  in  aliorum.  verba  jurare  pronom,  exem- 
plaribos  Graccls  com  prisca  versionc  Latina,  fo:san 
et  Dioiiysiaca  ipsa  cullais,  ^uain  hanc  inde  transla- 
tlonem  confecisse,  ciijus  rei  indicinm  el  argumentum 
non  leve  est  versio  Latina  biblio^um  sacrornm,  qoara 
ipse  doctor  Isidoros  ad  exemplom  sancti  llicronymi, 
e  codicibos  Graeds  et  Hebraicis,  ac  ejiisdem  Hiero- 
nyiiii  Yulgata  versione  rccensuit;  quain  quidem  ra« 
tioneni  si  eruditi  viri  inature  per,  enderint,  absque 
dubio  pronuntiabunf ,  priscam  illam  canoiium  Graeco- 
rum  Latinani  ver.-iincm ,  sin  minus  ab  Isidoro 
factnni,  saliein  emendalam,  vel  instauratam  fuis* 
se  (IG). 

65.  Laudatas  vero  Scri^tuKe  sacrae,  ex  B.  Isidori 


(46)  Qaoniam  de  versione  Latina  canonum  Graeco-     cxplorala.  Communis  opinio,  concilia  ista  Orientalia 
roro  agitur ,  jimt  dissertationem  brevein  de  hoc  Q  Grjeco  sermone  babila,  et  oninia  in  eo  Graece  per- 
argomenlo  erifditi^simi  viri  Matthaci   Aimerichii,  ex      --------      -  --  ■  -•     -••--         •    - 

ejus  Speeimine  veieris  Romamm  IHteraturce  dt^erditae 
rel  adimc  lateuti$  pag,  102  exscriptam,  hic  exnibere; 
id  e^iuidem  eo  magls  gratum  lectoribus  fore  arbltror, 
quod  opus  hocparutn  obvium  sit. 

Brein$  di$$ertatio  de  condtHe  generalibu$  in  Orienio 

eeUbrati$, 

t  Concilia  ecclesiasiica  com^ilim,  ante  et  post 
Constaiitinnm  Magnnm  primis  iv  Eccl.  sec.  haliiia, 
dealdeniri  iiidubitatam  e*t.  Non  pauca  item  ex  illis, 
ifiise  super>unt,  manca  et  mutila  esse  constat,  partini 
iojaria  temporum  et  elhnicorum  In  Cbristianortim 
scripta  odio,  pnrtim  librariorum  negligeiitiay  et  par- 
tlm  etiain  m^qoitia  baeretlcnrum  per  ea  damnatomm. 
Utruin  auteiii  concilia,  sive  svnodi  praesertini  gene- 
rales  in  Ori^nte  celebratx  a  Constaiitiiii  Magni  regi- 
mine  ad  Hunoriiim,  Lalino  sermoiie,  anve  Gneco 
liabttae  fuerint,  videlurres  paruin  discassa  et  minus 

Patrol  LXXXIV. 


tractata,  trnel  :  propterea  quod  iii  illis  maxinia 
Patruni  congregatoriim  pars  essent  episcopi  Ecclesia* 
rum  O.ientalium,  in  quibusGraeco  sermone  res  divina 
agebalur,  et  quta  vix  ulla  aniiqua  horutn  conciliorum 
exemplaria,  prxterquam  Graeca  supersunt,  et  Latina, 
ex  Graecis  exemplaribus  conversa«  valde  recentia 
sunt,  a  viris  Grxce  et  Latine  doctis  lucubrata.  Huic 
opiuioni,  (|uani  vocataro  in  dubium  non  lcgi »  opponi 
posse  luihi  videntur  sequentia.  i*  Quia  Latma  liogua, 
inu!Ua  in  Orientem  deductis  Romanorum  coloniis,  et 
innumeris  Romanis  curo  publicis  muniis  per  Orienlis 
provincias  dispersis,  ac  niaxime  Romanorum  impe- 
ratorum  politicis  decreiis,  et  cura,  lingua  communis, 
ac  veluti  veniacula  toiius  Romani  imperii  fa  ta  erat 
inter  urbane  educatos :  prae:«ertim  postquam  jos  Ro- 
manae  civitatis  omnibui  Romano  imperio  subjectis 
populis  fuit  impertituai.  2*  Q>iia  pnesides  concilio» 
rum  geiieralium,  seu  legati  a  Romauo  Pontilicet  u' 


875  FRiCFATIO  HlST.-CU!T.  IN  COU.Ii:CTIUNeU  CANOMIU  B.  ISII>ORI  876 

vcrsion^  Laiira,  HODOulla  bodieqiie  asseivaiifur  ma-  A  rein  cqlloclionis  iioslro'  part^^iu  veutainus.  Coiiliucit- 
iiuscripla  exeinplaria,  litlcris  gotliicis  exnrala ,  in 
vanis  Ifispani»  bibiiothecis »  Toletaiia  pnesertim, 
regiaque  Matriiensi ;  cujiis  versionis  Latin»  Biblio- 


rum  sacrorum,  si  proiBfiiia  excipias,  qux  in  operibus 
laodafi  IsiUori  iiiveniuntur  cdita,  eadem  ac  nostrac 
canonoro  coUectionis  foi  tuna  fuit ;  ignola  eiiiin  ad- 
hlic  jacct ,  artis  typographicx  bencncio  desliluta. 
Faxit  Oeus !  ut  tandem  aliquan  Jo  uua  <  um  vetustis- 
silna  liturgia  Mozarabes,  ejusdeni  hidori  Hispnlcnsis 
diligentia  ordinaia,  e  tabulariis  eccle^iae  Toletnnx  in 
lucein  prodeat,  operam  conffrenlibns  erutliiis  Hispa- 
Bis,  quibus  cordi  sit  tanti  doctoris  honor,  et  Eccle- 
si««  Hispanae  decus,  quie  et  sacronim  rituum  an- 
tiquilate ,  et  purioris  disciplinx  regiilis  servandis 
C9Cteras  forsan  antecellit(i7). 
Gi.  His  ita  obscrvalis,  ad  sccundam  et  postcrio- 

concUiis  prseessent,  c^crici  R^miani,  sen  Occidentis 
Ecclesiae,  qiue  Latina  dicitur,  ut  plurimum  erant, 
i|uibu8  nnn  Graeca,  sed  Lalina  Ihigua  famiiiaris  erat ; 
oportebatque  ab  eis  planc  intelligi,  qiKC  in  conciliis 
agebantar,  ut  Ronianuin  pontif.  alisentem  posseut 
dc  illis  reddere  ceriiorein.  5*"  Quia  conciliis  geiiera- 
libus  aderant  vel  iniperatores  ipsi  (q  lod  d«  Constan- 
tiiio  Magno  in  Nicaeno  novinius,  et  in  aliis  de  aliis 
iiiiperatoribu^),  aut  salteiu  provinciae  pnesides  cuni 
urbiiis  inagistratibu  ,  ut  tranquille  omnia  proceie- 
rent,  et  nequid  contra  imperii  leges  decerneretur  : 
qiiod  etiain  in  coiicilils  nationalibui  Hispanis,  Go- 
thorum  tempore,  observatiim  fuit.  Toletanis  enim 
conciliis  aderant  regcs  :  viri  priinarii,  sive  suinmates 
regnl  regem  coiuitabantur ,  et  patrum  sessionibus 
prae^rntes  erant ;  congruuro  autein  erat,  et  dignitati, 
tuiti  Roinani  iinperii,  tum  Roinanae  Ecclesise  respon- 
debal,  r**s  Sfrmone   Latiiio,  seu  Roman<),   a  viris 
doctis,  Roinanx  liiigtiaa  non  expertibus,  pertracia- 
ri.  4*  Quia  R  nnaitis  le^ibus  vetitum  erat,   negotia 
publtia,  prx-sertim  judicialia,  liiigua  alia  quam  Lat  na 
cxpediri.  In  conciliis  autem,  et  negotia  publica,  ct 
judilialia  agitabantur  :  cuin  Fatres  de  haereicis  et 
erroribus  eoriim  judicium  ferrent ,  ac  plurima  a J  re  - 
ligioiiein,   ad  discip'.inant  et  sacra  publica  imperii 
spectantia  decernerent.  5*  Quia  Constantinus  Magniig 
iii  concilio  Nicaeiio,  teste  Eusebio  In  ejus  Yita,  ora- 
lionein  habuit  Latino  sermone  ad  coetuin  sanctoruui, 
seu  ad  episcoporum  ccetuin  Nicacae  congregatorum, 
qood  incficat,  illic  Latinum  scrmonem  et  a  Pairibus 
Ititellectum,  et  ab  eisdem  usurpatum.  6'  Qnia  acta 
Gonciliorum  niittenda  eraiit  a  legatis  ad  Rom.  poiitif. 
Roinani,  ut  a  conciiio  Patrum  Occidentalium,  et  a 
clero  Romano  dis  uterentury  subscriptioneque  Ro- 
inani  pontificis  probarentiir  et  conlirmareniur  :  quod 
opus  erat  ut  conciiium  legitimum  babereiur,  ac  per 
oiunes  orbis  Ecclesias  proniulgareiur.  Al  hoc  autctn 
neces  e  erat  Latinum  exemplar  actorum  e  ddiinito- 
ruin  in  concilio  Roniain  niitli ,  ut  secunduin  hoc 
exeinplar  (forsitan  in  nonnullis  Rotnaa  emendatuui) 
excmp!ar  Graecutn   autheniicum  postea  ederctur  : 
nec  p.irum  controversuiu  fuit  in  coiicilio  Nicaeiio, 
quaciiam  vnx  Gncca  respomleret  voci  Laiinx   coii- 
stf l^siatilia/ts ,  qu£  Latinorum   menti  ei  deHriitioni 
raiionice  noii  repugnaret.  Taiidem,  quia  consut,  iu 
concilio  Chalcedonensi  saeculo  v  celebrato,  cui  inter- 
luit  Marcianus  imperator,  lectam  fuisse  epist.  Leonis 
Latino  sermone,  et  Marcianum  Latino  serinone  pri- 
luuin  Paires  alloculutu  fuisse. 

c  Ntc  ista  satis  convelluntur  rationibus  pro  coin- 
muiil  persuasioiio  superius  adductis.  Veruin  est 
itiaximam  episcoporuin  panem,  qui  ad  concilia  ge- 
nf^ralia  in  Orienle  celebiata  confiiiebant.  Gitccos  vel 
Aiiatteos  fuisse ;  al  hi  viri  emditi  erant,  iuler  quos 


tur  in  ea  praesuliiin  Romanoruin  Dainasi,  Siricii,  lu- 
nocentii,  ZoMuii ,  Ronifac-i ,  Coelcstiui ,  Leonis  , 
llilarii,  Simplicii,  Felicis,  Gelasiiy  Anastasii,  Syiii- 
niachi,  Hormis'la^,  Vigilti  et  Gre goril  Magni  epistohc 
decreial(*s  cenum  cl  tres,  ut  iii  descripiione  prac» 
cipuorum  CoJicum  paragrapho  secundo  annotavi- 
mus;  his  pnfpouiiur  praefaliuncula,  quae  iu  inultis 
verbis  cum  Diotiysii  Exigui  praefalioiie  in  epistolas 
Romanorum  pontilicum  convcnit. 

G5.  Ilabes  igilur,  cru  litc  Lector,  collectionis  ca- 
i;onuin  pnec1arissiin:e,  ad  excmp*um  Dio.ysii  Cxigui» 
sed  methodo  longc  praettantiori  adurnaue,  atque  cs 
puris  fontibus  eiutae,  brevem  no'itiam;  quaiu  qui- 
dem  collectionem  a  divo  Isidoro  episcop^  Uispaieosi 
D  elucubratam  fuisse,  ut  nunc  pluribus  demonstremus»^ 
res  ipsa  suadcre  videlur ;  attamen,  ui  meliori  via 

liiigua  Romana   tunc  temporis  communis  erat,  iit 
anlea  Graeca,  et  idcirco  iion  setnel  Grac  i  ct  Asintici 
creabautur  Ecclesianim  Ocridentis,  eiiaiu  Ruroanu!, 
prae.^uics ,   ut  cx  seiie   poiitilicuui  Roinanorum  et 
atiarum  Occidenlis  Ecclesiai  uiu  consiat :  quod  iion 
contigis«et,  si  itli,  et  Runiana  lingua  erudiii,  et  Ru- 
maitis  iiioribus  in^itiiuti  non  fuissent.  Verum  iteni 
est  pleraque  excmplari:)   conc.liorum ,  quae  l^tiiio 
sermone  habcmus,  ex  Grjccii  exeuiplaribus  recens 
conversa  fuis^e.  Hoc  auteni  iieutiqiiam  prob^t  nuu 
fuisse  olm  Latina  exeuiplaria,  et  quideni  primseva, 
illorum  conciliorum ;  ^ed  soluiu,  haec,  ut^lura  alia 
antiqua  Latina  inot  uaienta,  barbarorum  in  Occidentis 
pruvincias  Incursioiie  ,  ac  incen  liis  bibliothecaruiu, 
et  archivoruui ,  bclli  occasione  excitatis,  oorrupla 
C  atque  deper.iita  fui:se.  Neino  enim  inflcias  ierit,  La- 
tina  olim  exeinplaiia   conci  iorum  Orienialiuiu  in 
scriniis  Rom.  Ecclesiae  reposiia  fuisse,  eliamsi  con- 
Cilia  illa  Grcco  sermone,  vel  Arabico,  vel  iEgyptiaco 
celeb;  aia  fuissent.  Sed  de  bis  bacteous :  quae  viroruiu 
erudilorum  judicio  submiito,   non  desperans,  a  noo- 
nullis  saltem  viris  dcclis,  qui  adductas  perpenderiiit 
raiiones,  prubabile  repulandum,  quod  prinio  adspectu 
paruin  verisimile    videiur,  ob   praejudicatam  siiie 
muUo  examine  contrariam  opiuionem.  Veritas  uempe 
noiidum  est  occupata,  ait  L.  An.  Scneca,  inultumquc 
ex  illa  posteris  relictuiu   est ,  cum  ea  sit  omniuni 
temporum  atque  iiigeniorum ;  audeiidumque  est  in 
exaiuen  vocare,  qu:e  fueiwit  siue  inulta  indagine 
r.  cepta,  ne  alioruin  sententias  dicamur  wore  pecu- 
duin  sequi,  vel  in  aliorura  dicta  jurare,  com  de  re 
agitur  quae  nullum  moribus ,  nullum  ttdei  catholica: 
regulis  afferet  intertrimeutum.  > 

(47)  lsta:n  liturgiain  antjquam  Ecclesiae  llispaur, 
n  Muz  irabe,  vcl  Mozarabe$,  Tolelanam  quoque  et  /si- 
dorlanam  appellaiam,  ab  ipsis  a|.OAtolis  per  S.  Tor- 
uuatuui  et  ejus  socius  derivatam ,  curia  Roiuana, 
iltius  antiquitati  forle  iuviJens,  tutis  viribus  coiiten* 
dit  exstinguere  saeculo  xi,  qao  senescente,  poiit  varias 
et  saepius  repetitas  co  tentiones  Romanus  ordo  li- 
tuigicus  in  Aragoniae  regnum  priinum  iiitroducius, 
poaiuioduin  per  Hispaniaiii  univcisam  sciisini  diffusus, 
perveiualam  liiurgam  Mozaral^eiii  malc  antiquaut, 
et  in  aeternum  delevi  set ,  nisi  vir  ccleberi  iinus  et 
imuiortalitate  dignus  cardinalis  Ximeiies  dc  Cisoe- 
ros,  14  capeilaniis  Toleti  fundatis »  ubi  sex  nuiic 
exslaiit  parochiae  Muzarabei>,  inissali^us  el  breviariis 
prelo  siibiuissis,  reiigioso  antiquit«  tis  ecclesiaslicae 
zelo  adducius,  in  antiquiun  splendorem  aliquaiitulum 
re  tiiuisset.  D^  hac  cetebri  liturgia  scripserunt  Pi-ia. 
Robies.,  Villeffas,  Aguirre,  Piiiius ,  toiu.  VI  Aci 
sanctorum  Julii,  Flores.,  Espana  Sagrada,  tom.  Ul 
et  alii. 


8T7  PRiEFATlO  IIIST.-CniT.  IN  COLLEGTIOiNLM  CANOMJM  R.  ISIDORI.  87« 

proeedamas,  oporlet  prius  de  codiee  canonuin,  ante  A  Rel  cti  ex  codioe  coratn  concilio  tani  gtner^Hnm  sjf- 
Isiiiori  tempora  ia  Hi&pania  recepto,  nontmlla  suni-     iwiorum  quam  locallum  (49).  i 


niatiui  praelibare. 

]  IV.  /m  quQ  de  velert  canonum  codice  EccUsisB 
Mitpana  ante  Isidori ,  lli$paten$is  episcopi^  fem- 
pora,  aHfuid  di$seritur, 

66.  Uispanis  longe  anle  Isidori  Hispalensis  epi- 
scopi  tenipora  suuni  cftnonum  codicein  fuibse,  ex 
ipsis  Hispanix  concilioruni  aclis  innotescit.  Quisnam 
vero  ille  fuerlt,  quibusve  canonibus  et  qua  ratione 
dispDsitiSy  con^tilerit;  quo  auctore,  vel  qua  aucto- 
ritate  collectus,  inceria  res  est  et  paruro  explorala. 
Alii  enim  illam  cellectionem  fuisse  credunt,  quae 
H^rtini  Bracarrnsis  capilula  dicitur,  sed  luinus  rectc; 
liaee  enim  brevissima  cvllectio  pars  tantum,  ct  equi- 


69.  El  deiiide  in  capitulis  xii,  x:ii,  xiv  et  xv  ab 
hac  ipsa  synodo  prAScri;  lis,  iierum  laudaiiiur  aiitiiiua 
canonum  decrela,  et  fanctorum  Patrum  statuta  Lii 
verbi»  :  ^ieifl  et  saneti  pnecipiunt  can  nes.  Sicut  el 
anliqua  confinent  slatutUt  etc. 

76.  Porro  concilia  geiieralia  et  aniiqua  canonum 

statuta,  qii»  ex  codice  relecta  in  laudata  synodo  inc- 

n^ocantur,  eadem  ipsa  esse,  quae  ia  vetcri  canonum 

codice  ficclesiae  Graecae  coutineban'ur,   coulirmat 

synodus  Bracareosis  secutida,  aniio  Ghristi  quingeu- 

tesimo  septnagesimo  secundo  celebrala,  in  qiia  Marti- 

nus  episcopus  synodos  generales,  in  Nicaea,  in  Con- 

.      ^  .^  I*  •    E*    I    •    u-  r  *.     •  •  r        stantioopoli,  in  Cpheso  et  in  Ghalcedone  habiias, 

dan  exigua,  coJicis  Ecclesia!  Hi^pan»  fuil,  ut  infra  n  ....  .       . 

.    ^  1*  i\.       ..  E«  .    .      ..  ^     .  1' recensei ;  speciales  eiiamsynodos  etcinonum  sen- 

ostendemus;  alii  Dioiiyeii  Exigui  codicem,  ut  ad      ,^..,:«„  ft^:::!..  n^:  «^..— :.v.«- -^ 

Ecclesiae  GaUican.T,  ita  ad  Hispanae  usuni  pertinuis.e, 

arbitranlur ;  sed  meo  quidem  judicio  neutram  col- 

lectiouem  Ecclesioe  Hispanas  peculiarem  fitisse  ex 

ipsis  HispaniaD  conciliorum  actis  facile  deprehenditur ; 

id  autem,  ui  luculenter  expendauius,  nostraroque 

opinionem  exactius  stabilire  possimus ,  videoduro 

prlus  est  quid  de  hac  re  nos  edoceant  laudata  con- 

cilia. 


67.  Ex  concilio  Toletaiio  secundo,  xra  quingenle- 
8iii<a  sexagesiraa  qninta,  hoc  est  annoGhristi  531, 
celcbrato,  conslat,  non  solum  syuodorum  proviuc  a- 
littin  statuta,  vcruin  etiam  autiqua  canonum  decre^a 
et  instituta  Patruni  tunc  temporis  in  Hiepania  viguisse : 


leiilias  Spiritu  Dei  consciiptas  commemorat,  quas 
oportel^  ait,  nos  Ugere^  et  intelii§ere^  et  tenere  (56). 

71.  Ncque  soluni  synodorum  geneialium  et  loca- 
livm  canones,  verum  etiam  pncsulum  lioraanoruni 
decretales  epiaolas  in  veleri  eanonum  codice  Ecclo- 
sias  llispaiias  contineri ,  ex  eo  apparet ,  quod  iii 
lauJata  synodo  Bracarensi  pritna,  post  capituh  contra 
Prisciliianistas  edita,  lccta  fuerU  epistola  Vigilii  Papas 
ad  Profuturnm  :  ReUeta  est  auetoritas  sedis  apoitoiicas 
quondam  ad  Profuturum  directa  epiuopum^  qiw 
propier prolixitalem  Ins  gests  minime  est interta  (&I). 

72.  IIoc  ipsum  conflrinat,  iino  nianifeste  dcnion- 
slrat  canon  primus  celeberrimje  synodi  Toletano; 


verba  ejusdera  coudlii  sunt  hxc  :  i  Gum  in  voiun-  C  ^^^^'^*  C">  sanctus  Leander,  Hispalensis  episcopus 


late  Domini  apud  Toletanam  urbera  sanctorum  epi- 
acoporum  prxseniia  convenisset,  et  de  institutis 
Pairniu  canonumque  decretis  comroemoratio  habere- 
tur,  id  nobis  in  unum  positis  piacuit,  ut  si  qua  in 
anifquis  eanonibus  miuime  commeroorata  sunt,  sa- 
liiliri  tractatu  ac  diligenti  consideratloneinstituantur. 
Si  qua  vero  iii  anterioribus  eonci/t/s  sunt  decreta,  sed 
ibusione  teroporom  bactenus  sunt  neglecta,  rediviv» 
onlinatioois  censuram  obtiiieant  (48).  i 

€6.  Id  Ipsom  dedocitur  ex  concilio  Bracarensi  |;Fi- 
mo,  trigeslmo  .iiiiio  a  laodata  synodo  secunda  To!e- 
Cana  habito,  ubi  posl  seplemdecim  capitula ,  contra 
Manicbxos  et  PriscUlianistas  constltota,  baec  verba 
legantur :  i  Lucretius  episcopus  dixit :  Quoniam  ea 


interfuit,  in  qua,  Ariana  h.Tresi  ejurata,  tota  gfiis 
Gothorum  et  SucTorum,  Flavio  Reccaredo  rege  glu- 
riosissiroo  praesente  et  testiflcante,  verain  fldem  ca- 
tholicam,  quam  per  213  aniios  deseruerat,  publice 
amplexa  est.  In  laudata^  igiiur  synpdi  eaiioue,  vel  ca  • 
pitulo  priino  hoc  staluitur :  c  Maneant  in  suo  vigore 
conciliorum  omniuin  conslituta,  simul  el  synodicm 
sanctorum  pragsulum  Romanerum  epistolte  (^2).  > 

73.  Prxterea  in  laudato  canonum  codice  Ecclesioe 
llispanx  jam  inde  ab  initio  sseculi  sexti  eiiam  con- 
cilia  Gallix  coulineri ,  patet  ex  synodo  Tarraconen- 
sl,  xra  quingentesima  quinquagesima  quarta,  quae 
anno  Ghristi  516congruit,  celebraU,  ubi  canon  11,  de 
disciplina  inonachorum  agens,  Gallicanoruin  cano- 


quas  a  catliolicis  aboroinanda  sunl  et  damnanda,  ma-  q  ""'»  «^*"^  pnecipit  servari ,  his  verbis  :  Canonum 


nifeslios  et  apertius  etiam  igi.orantibus  dcclarata 
suhl,  necessariuro  post  hoc  arbitror,  si  vestr»  fraier- 
nilati  videlur,  ol  instituia  oobis  sanctorum  Pairuro, 
receasilis  antiquis  canonibus ,  innotescant.  Qux  etsi 
non  omnia,  certe  vel  pauca  quaedaui,  qux  ad  iiistru* 
ctionem  cleriealis  diseiplinse  pertinent,  releganturt 
Umoes  episcopi  dixerunt:  Placetquod  dictum  est... 

(18)  Loaysa,  Concilia  Hispanice,  pag.  82. 

(49)  Loaysa,  Conc.  Eisp.  pag.  \  J^.  Gonciliuin 
fetiid  Bracarense  primuni  In  collectione  Labbeana 
secuiidum  appcllalur ;  iltud  antHin  quod  ex  Bern.  de 
llr  to  exscripturo«  edldit  lomo  II  Goiicil.,  pag.  1567, 
Dracaiense  primam  inscripsit ;  sed  -mlnus  recte; 


ante  omnia  CalUcanorum  de  eis  constitutioue  ser- 
vala  (53). 

74.  Demum  synoilus  llerdensls,  sra  qaingentesima 
octuagesima  quarU  habiu,  de  roonachis  id  obscrvari 
Jubet,  quod  in  Agathensi  et  Aurelianensi  concilio 
statutiiin  fiierat :  en  ejus  verba  lit.  lU  :  c  De  mo- 
oadiis   trero  Id  observari  placuit,   quod    synodiis 

laudatum  eniin  concilium  gcnuinum  non  est,  neque 
in  nostris  Godicibus  manu«criptis  iiivenitur  insertuui. 
^S6)  Loaysa,  ConcU.  Uisp,  pag.  166. 

(51)  Loaysa,  Concil.  Hisp.  pag.    26. 

(52)  Loaysa,  Conc.  Hisp.  pag.  217. 
(55)  Loaysp,  Conc,  Uisp.  pag.  70. 


179  PRAFATK)  HIST.-CRIT.  IN  COLLECTIONEM  CANONUM  B.  IStDORI.  ftftO 

A^Uienskt  vel    AureUoHeum    noidtur    decretisie  A     77.  Idem    orooino  de  codice  canoniim  Dionysil 


(54).. 

75.  Bis  iia  praemissig»  ad  ea  Teniamas,  quae  de 
anliquo  canonum  codice  Ecclesiac  Hispaiiac  inde  sla- 
biliil  possunt.  £t  primo  quidem,  ex  lau  'atis  Hispa- 
iiioc  conciliorum  aclis  primo  aspeclu  cuililiet  patebit, 
Ecclesiam  llispanam  vel  ante  Lidori  icmpora ,  &uum 
canonum  codicem  habuisse,  in  quo  non  solum  con- 
cilia  Graecia*,  sed  ctiam  concilia  Galli.i:  et  Hispaniae, 
necnon  ct  decreta  praesulam  fiomanorum  coniine- 
bantur.  Et  Eane  concilia  Graeciae  in  plerisque  synodis 
Hif^paiiiae,  prxctpu ;  vero  in  Bracarensi  secunda,  ut 
supra  diclum  est,  inerito  laudantur ;  concilia  aolem 
Galiix  jam  iadc  ab  initio  saeculi  sexti  in  usn  apud 
Hi<pano3  fuis  e,  coiicilia  Tarracone  et  Herdae  anno 


Exigui  asserere  non  dubito;  ex  supradictis  enin» 
cuilibet  patebit,  lauJaturo  codicem  apud  Hispanoa 
minime  in  usu  fulsse;  statnta  quippe  synodorum 
Gallia!  et  llispaiiix  in  illo  desiderantur,  quse  tamen 
in  coiiice  canonum  Ecclesiae  Hispane  conlineri  sn- 
pra  observavimus. 

78.  Caelerum,  si  lamlatam  Dionysii  canonnni 
coUectionem  Ecclesia  llispana  ampleza  fuissct,  plu- 
rima  ejusdem  manuscripta  exemplaria  in  Viiriia 
Hispaniae  bibliothecis  ct  ecclesiarum  archivis  absciiie 
dubio  asservarentur;  nuliuni  taiuen  inibi  ccmere 
est,  cum  innumera  quideni  sint,  quae  ejuAdcm  col* 
lectionis,  ab  Hadriano  papa  Carolo  Magiio  olilaix, 
in  bibliothecis  et  tabulariis  monasterio'uni  Gallise 


Cbristi  qniiigontesimo  decimo  scxto,  et  quingente- B  inveniuntur ;  quod  sane  niirandum  non  e&t :  tania 


simo  trig< smo  te/tio  celebrata,  luculenter  testantur. 
Quod  vero  attinet  aJ  ppivtolas  Romanorum  ponlifl' 
cum,  e>s  Ecclesiam  Uispanam  recepisse,  laudata 
«yiiodus  Tuletana  tertia  manifeste  declarat. 

76.  Hine  patet  seiundo,  capitula  Martini  Braca* 
reiisis  eodicem  cannnnm  Ecclesi»  Hisparac,  omniuin 
antiqaissimuin,  non  Ccse,  Ut  r.onuuri  tniniis  r<  cle 
crediderunt;  iiain,  praeterquam  quod  in  his  capitults 
iiihil  ex  Galliae  eonciliis  vel  ex  decretis  pncsulum 
Romanorom  inventur  excerptum,  Martinom Rraca- 
rensem  dimiJio  fere  sacculo  post  synodum  Tarra- 
coneiitem  floruisse  cnnslat ;  Imo  laudata  capitula, 
qox  Ipse  Martinus  (55)  iii  suo  per  Orientem  itinere 
ex  synodis  Grxcis  pnrcipue  coutexuerat»  in  synodo 


enim  apud  Gallos  codex  iste  viguit  auctoritato,  ut 
simplici  peivulgatoque  nomine  Codex  canonum  ap« 
pellaretur,  uti  rerte  annotavit  eruditissimus  Cous- 
tant,  in  saepius  laudala  pracfatione  ad  Episiolas 
Rotnanorun^  Pontif.  iium.  151. 

79.  Et  sane  si  Dionysii  Exigiii  canonuin  codicc 
usi  sunt  llispnni,  qut  factum  esl,  ul  bi  oleum  et 
operam  male  perJiderint,  quamplurima,  quae  hodic- 
dum  exstant  variis  temporibos  exarata,  amplissiiicc 
collection's  nostrae  Lidorianae  exemplaria  exscribeii- 
do ,  muUisque  illa  ornanicntis ,  auro  et  coloribus 
depiCiis  vario  lahore  exornando?  Cui  bono  id  rper:c 
pretium  inutililer  irnpensum?  cum  alioquin  multo  et 
utilius  et  facilius  eis  fuisset  brevissimam  Dlonysti 


Bracarensi  secunda,  anno  quingentesiroo  septuagesi-  C  collectionem,  EcclesiaeHispanaeusuiaccommodatain, 

mo  seciindo  babita,  cui  landatus  Martinus  praesedit, 

primum  lecta  fuere,  ibique  verosimiliter  approbata 

et  reoepta ;  ex  eo  enim  tempore  canonom    codid 

apposita  fuibse,  vel  ex  eo  maxime  colligitur,  quod 

in  oinnibus  manuscriplis  exemplaribus  collectionis 

110  trae,  quae  us(iue  adhuc  reperiri  potuerunt,  ad 

calretn  ejusdtm  synoJi  Bracarensis  secundae,  tan- 

quam  debito  loco  et  orJine,  inveniantur  constanter 

collxatn,  et  in  uno   alterove  codice  sub  nomine 

tynofH  Bracarensis  lerlix  exbibita.  Quapropter  ista 

Martini  capitnla,  aJ  calcem  synodi  Bracarensis  se- 

cuiidae  collocata,  partem  taMtnni,  eamque  miniuiam 

fuisse  codicii  canonum  Ecclesiae  Hispanae  manife^to 

apparet ;  cumque  nihil  vel  perpaucnla  in  illis  inve- 


describere,  cujus  tanien,  si  totam  qna  late  patei, 
perag  es  Hispaniam ,  nullom  equidem  inveiiies 
exemplarc  manuscriptum,  quod  in  Hispania  vpI 
Hispanorum  inanusilexaralnm. 

80.  His  itaque  observaiis  ac  mature  perpensi?, 
nemo,  ut  spero,  inflciabilur,  capi:ula  Mart!ni  Bra- 
carensis,  nec  non  et  codicem  Dionysii  Ex'goi, 
male  a  nonnullis  pro  codice  canonun:  Ecciesiae  His- 
panae  acceptum  fuisse  :  quin  imo  asserere  non  dn- 
bilo,  veterem  codicem  canonum,  ante  Isidori  lem- 
pora  in  Rispania  receplum,  in  quoconcilia  Graeciae^ 
Galliae  ei  Hlspaniae,  decretaque  pnesolom  Romano- 
nim  continebantor,  altom  revera  non  fuisse,  aeqoe 
rerom    sobstaBlia  diversom  ab  bidoriaaa    WMifa 


niantor  excerpta  ex  Gallix   et  Hi^paniae  concilii,  "praestantlsslma   colleclione ;    nollos  eoim    alicobi 


vel  exTiaesuIum  Romanorum  decretis,  omnibus  fere 
capitulis  ex  synod^s  Grjrcis  et  Africanis  desumptis, 
iitaluendom  omnino  est,  male  a  nonnollis  codicem 
eanonum  EccUsUb  Oitpanas  laudata  capltula  nuncupari. 

(51)  Loaysa,  Conc.  Miip,  pag.  96. 

(55)  c  Martinus.  inquit  Isidonis  in  lib.  de  Ylris 
llluit.  cap*  55,  Dumiensis  monasti^rii  sanctissimos 
pontifex,  es  Orientis  paitibus  navignn',  in  (sallae- 
ciain  venit ,  ibique  converbis  ab  Ariana  impit>ialc  ad 
fldem  catholicam  Suevorum  populis ,  regulam  (idei 
et  sancl»  religionis  constiluit,  Ecclcsias  coiiHrmavit, 
mona^ieria  condidit,  copiosaque  prsecepta  pi;e  iiisti- 
toliouis  composuit.  Cujus  qiiidein  cgo  ipse  legi  li- 
hrum  de  Diff/rentiis  quatuor  virtutuni,  el  aliu  I  votu- 
men  epistolarutn,  in  quibui  bortalur  vitas  emenda- 
tionem,  et  conversationein  fidel,  oraiionis  instan- 


exstat  codex,  nolla  eanonom  coRectlo,  qoae  oronia 
illa,  qoorum  mentio  sa^pe  flt  In  conciliis  Hisptniae^ 
complectator;  nolla,  lnqoam«  qoae  com  lllonMi 
verbls  omoino  conveniat,  pneter  hanc   noairam, 

tiam,  et  eleemosynarum  distri!>u|ionem,  el  soper 
omnia  cultum  virlntum  omnium,  ei  pielatem. 
Floroit,  re^nante  Theodemiro  rege  Suevoruni«  teoH 
poribos  illis,  qoibus  Jnstinianus  In  republica,  el 
Athanagildus  in  Hispaniis  imperlum  teniieronl.  > 

Istjiin  vf^ro  Maninum,  natioiie  Pannonitim  fuisse 
Gregorii  Turonensis  Historia  nos  edocet ;  monasterio 
Dumiensi  a  se  fuiidato  pncruil  usque  ad  annum 
circiler  quingeniesimiim  .  sexagpsimum  tertiuin  , 
qpo  facUis  fuit  arclii-piscopus  Brac^reiisis ;  ohitt 
circa  annum  Chrisli  quingcnlcsiuiutn  ocluagesimuiu 
quintum. 


881 


rn.CKATK)  lilST.CRlT.  KN  COLLFXTIOiNEM  CANONUM  B.  ISIDOIU. 


m 


quam  indigesie  ordiouUin,  nulU  melhodo  DQliove  or- A  plo    utar,  sicut  Oictionariain  hutoricum,    deeem 


dine  tunctemporis  contextam,  Isidorus  Hispalensis 
episcopus,  ad  exemplum  forsitan  Dionysii  Exigui, 
sed  ratione  longe  pncstantiori,  anie  medium  ssecu- 
lum  septimum  accurate  recensuit,  ac  in  meliorem 
oniiiicraapte  redegit,  praefixa  pulcberrima  praefa- 
tione,  ac  dovo  materiarum  indice  opiiina  ratione 
disposlto,  qui  Excerpta  ciiiioiiiim  inscribitnr.  Quod 
in  sequenti  paragrapho  non  levibus  argumeiitis  as* 
srrtum  luculeoter  ostenditor. 

§  V.  Bealum  /•tdernm,  Hi$palmium  «ptfcor^iim, 
/ifinc  noitram  cunamum  cdlectionem  ad  u$um  Eccle* 
sio!  Hiipunte  centexuiue  asseritur, 

K  .  Yeterem  canonum  codicem  ecclesiae  Hispanap, 
cx  Grxciac,  A-rricaBy  Gailiae  et  Hispanix  couciliis, 


volominibus  majoris  formae  constans,  sub  Domlne 
Lttdovici  Moreri  circumfertur,  licet  ad  decuplom 
adaucium  sit,  vixque  genuinum  aoctoris  opus  In  eo 
indicari  possit  (56,;  ita  exiraia  nostra  collectio,  pltt- 
ribus  licet  synodis  Toletanis,  aliisqoe  nonnullis  post 
inortem  auctoris  adaocia,  Beato  bidoro  Hispalensi 
episcopo  merito  triboenda  est,  Isidoritnaqoe  cano- 
Dmii  coUectlo  appellanda,  prxsertlm  eora  istae  ae- 
cessiones  substantlam  codicis»  ordinisve  rationeui 
rainime  subvertant. 

85.  Cacterum  ista  addiiamfnia  legitlma  aoctori- 
tate  canonom  collectioni  apposita  foisse,  eom  alia 
argumento  snnt,  tum  illuJ  quod  a  pnesulibos  Uis- 
panis  in  sytiodo  Toletana  ix,   aera  Hispana  sexcen- 


iiecnonpraesuIumRomanoruniepistoIiscomposituin,  B  tesima  nonagesiina  teriia  celebrata,  stalotura  ftiit 


s<^d  confuse  nuliaque  ordinis  ratione  collectum, 
osnnibus  in  eo  contentis  verosimiliter  permisli», 
beatum  Ibidorum  Hispalensem  episcopum ,  medio 
.^a?cu'o  septimo,  in  eam  forinam,  qua  nunc  gaudet 
concinnasse ,  metbodoque  pulcherrima  digessisse, 
certis  nunc  argumeiitis  siabilire  aggredior. 

82.  Cujus  rei  diluciiJacdac  causa,  pnemonendum 
bic  est,  istam  canonuni  colleciionem  eximiam  ab 
Isidoro  nostro  digestam,  iniroque  ordine  concinna- 
tatn,  post  mortem  auctoris  ab  episcopis  Hispaniae, 
eorumve  jussu  et  auctorftate ,  eonciliis  consequenli 
leropore  celebralis,  pracsertim  Hi^panis,  adauciam 
Fscpe  fuisse,  nt  ejusmodi  collectaneis  usuvenit.  Hu- 


his  verbts :  Id  communi  dettnitione  decrevimus,  ot 
capilula,  quae  in  priscis  canonibus  niinime  babran- 
t.;r  inserta,  pari  promolgareniur  sententia,  et  anti- 
quis  jongerentor  regolis  perenni  jugitate  nansura, 
et  omni  reverentia  Gonservanda(57). 

i%.  Similiter  sanctos  Julianus,  archiepiseoposTo- 
letanos,  ca^teriqoe  praesules  in  concilio  Tolelaiioxiv, 
congregati ,  a  Leone  papa  secondo  per  epistelam 
iiivitati,  ut  syDodom  oecomenicam  sextam,  cvjo» 
acta  ad  eos  miserat»  sosciperent  ae  synodica  aocto- 
ritate  soffoltam  per  Hispaniae  provincias  promulga- 
reut,  nibil  honoriflcentios  in  laudat:e  sjnodi  cecu- 
menicaD  observantiam  fleri  posse  cetisueroAt,  quam 


Jiis  rei  argumento  sunt  Codices  ipsi  manuscripti  lau-  »  stalulo  canoae  deeeruere,  ut   in  corpore  canoiiom 
claiae  collectionis  nostrae,  quorum  alii  etiam  nunc  C  post   Chalcedonense  concilium   debito  honore  et 


exstanl,  Beati  hidori  tempore  niliil  rccrntius  conti- 
iieiites,  et  sicut  ab  auctore  ipso  fucrant  concinnati, 
iii:Ilam  synodoui  Toletana  quarta ,  cui  Isidorus  no- 
»tcr  praesedit,  posteriorem  habentes ;  alii  vero  pro 
raiioiie  lemporis,  quo  illi  exscripti  fuere,  plura  con- 
cllia  vel  acta  continent ;  sont,  quibus  conciila  tre- 
decim,  vel  quindecim,  vel  septemdecim  Toletana  iii- 
serta  coiispiciuntur ;  imo  in  codice  monasterii  Cel- 
teeNovae  apud  Gallecos,  cujns  indicis  fragmentuni 
edit!it  lleiir.  Florez.,  tom.  VI  Hispanice  eacrcs^  syn- 
oJiis  Toletana  decima  octava  contim^batur. 

85.  Sed  haec  coiiciliorum  acta,  caeieroqiiiii  a  i- 
tlientica,  canonum  collectioni  post  sancti  Isidori 
mortem  inserta,  miniine  obstant  quin  Isidorus  ipse 


loco  collocaretur:  Pa%t  Ch:  Uedonente  igUur  coHei" 
Uum^  sunt  verba  canonis  7,  hae  debito  Aonore, 
loco  et  ordine  eolioeanda  siinl ,  til  eujue  glorioso  the^ 
mate  [ulgent^  ei  et  ioci  et  ordiuie  eoapteutur  houore. 
87.  His  additamentis  in  errorem  indiietos  elaris- 
sinios  Coubtant  iodicem  eximiae  nostr^B  eollectlonis» 
qui,  ut  sjepe  dictum  est,  Exeerpta  canonum  inscri- 
biiur,  licet  ipsum  ex  coUectione  couaatum  rcco- 
gnoverit,tamenveterem  canonum  codicem  Ecclesiae 
Hispanae  appellavit,  illumque  post  annum  sexceutc- 
simum  nonagesimom  tertiom  conciiiDatom  pronon- 
liavit ;  com  eniin  ex  descriptione  manuscripti  co- 
dicis  caiionum,  quam  illust.  vir  Josephus  de  Taver- 
ner  de  Ardene,  Gerundensis  Ecclesiae  vicariua  ge* 


laudalu;  collectionis  habendus  sit  aoctor ;  melbodus  ^  neralis,  posiea  ejusdem  Ecclesiae  episcopua  digni&- 


cnim,  ct  oplima  dispositionis  ratio  ejusdem  collec- 
liduis  iia  concinne  ordinata  fuit,  ut  Uispaniae  con- 
ci!ia,  vel  quaevis  alia  postmodum  celebranda,  codici 
appoiii  posscnt,  nuila  methodi  vel  ordinis  ioversione. 
84.  Et  sicut  Dioiiysii  Cxigui  coilectio  canonumi 
f  tiam  ab  Hadriano  papa,  ejosve  joiso  et  auctori- 
tate  aucta,  Dionysio  recte  tribuitur,  codicemque 
Dioiiysianum  appellamos,  aot,  ut  recentiori  exem- 

(56)  Prima  hujus  operis  Cdilio  prodiit  LugHuni 
anno  1074,  nnico  volumine  in-ful.,  novissima  \ero 
Parisiis  1759,  deceiii  voluminiburi  in-fol. 

(57)  Loaysa«  ConcU.  Ifis^.,  pag.  478. 

(58)  Coustaiit,  Praf.  ad  Epist.  Roman.  P^ntif. 
o.  t4'*,  150;  sed  mirandom  non  est,  ferudiiissiniuiu 


ainus  ad  eum  transmiserat,  recte  iiitellexisset,  ni- 
hil  recentios  synodo  Toletana  qoarta  in  laodato 
codice  contineri,  contra  vero  in  indice,  quem  card. 
Aguirrius  tomo  UI  Coucil.  Hisp.  imprimi  cura\it, 
synodum  Toietanam  decimam  sextam  citari,  iiide 
^icem  oinnino  diversum ,  collectioncque  nostra 
rece.tiorem  lauJatum  indicem  tsfre,  minu»  rect^ 
conjedt  (58). 

Coustant  ita  judicasse,  coio  emineniissimus  i-ariL 
Aguirriu'',  qui  Codices  manuscriplos  qoamplorimoa 
as^idua  manu  versavit,  quiqoe  e  maiioscripto  vetrri 
Toletano  indicfra  ip  uni  cxscri|tsit,  Uhrum  canonum 
$attctorum  Patmm  ilh.m  appellavrrit :  imo  compcn* 
dium  canooum  forassis  csfretqucm  Feiramius  dia-* 


885  PRifiFATIJ  iUST.  -CRIT.  IN  COLLeCTIONF.M  CANONUM  B.  ISIDORI.  881 

88.  Longe  alitcr  prore<'to  jiidifassei  vir  enuli'  A  quac  Maeeioniuin,  Spfritnrn  Sanetntn  Dcuin  esse  ne- 


rissirous  ,  si  roanuscriplos  Codices  qnampltirimos 
landalae  coIleclioBis^  qoi  in  Hispania  exsiani,  ii»- 
fspiccre  licuisset ;  invenisset  enim  singulis  Codici- 
bus  suum  cuiqoe  praefiium  esse  indicem,  in  quo 
canones  et  senlentise  ex  iis  tantum  roonumeniis, 
qu»  lu  codice  contiiientur,  descriptae  referuntur ; 
bi  enim  indices  eodem  modo,  eademque  raiione  ac 
Codiees  ipsi  adaugebantur,  ila  ul  in  indice,  codici, 
uitra  syirodum  Toletanani  quartam  nihil  habciiii, 
pncfixo,  ista  synodo  recentius  quidquaro  cilatum 
frustra  qussieris ;  unde  roirandum  non  est,  quod 
in  Indice  caiioiium,  ab  eminentissiroo  cavd.  Aguirrio 
in  fronte  tomi  lU  Concil.  Hisp.  edito»  synodus  To- 
leuna  decima  sexta  citetur,  ctim  nanuscripto  Teteri 


gantfm,  condemiiaus  consubslanlialciti  Patri  f^t  Fi 
lie  Sanctum  Spiritum  demouit^-aTit,  dans  Syinboli 
ferniam,  qnam  tota  Gioiconim  et  Laliiioruin  confes- 
sio  in  Ecclesiis  praedicat.  Tertia,  syitodus  Ephesina 
prima,  200  epi^eoporum,  snb  joniore  Theoilostd  Ao- 
guslo  edita,  qua&  Neslorium  diias  personas  m  Clirisio 
assereiitem  ju«to  rn»themale  condemnaTift  OAteir- 
dens  nianere  In  ditabus  naturls  unam  Domini  Jesn 
Cbrisii  personam.  Quarta,  syiiodus  Cbalcedoneiisis, 
630  sacenloluin,  sub  Marliano  priiicipe  habita  est,  ia 
qua  Eutycbcm,ConsUntinopoliianum  abbatein,Vcibi 
Dei  et  carnis  unnm  Daiuram  pronuntianlero,  et  ejus 
defensorem  Dioscorum  quemdam  Alexandrinuni 
episcopuro,  et  ipswn  rursum  Nestoriom  cum  reliquis 


Tolelanae  Ecclesiac,  ex  quo  laudatus  Aguirrius  illum  H  bacretieis  una  Pairum  sententia  praedamnaTil,  pnc- 


cxscripsit,  septemdecim  ToIeUiiffi  synodi  invcninn- 
lur  iiisertae. 

8U.  Haec  sonl,  qnac  praemonere  libuit  contra  ob- 
jecia  illoriun,  qui  hanc  canonum  collectionem 
beato  Isidoro  Hispaleasi  nequaqiiani  adscribi  posse 
arbiirantur,  eo  qnod  plura  i4i  ea  referantor  concilia, 
post  ejttsdem  Isidori  lempora  celebrata ;  nunc  de 
iis  dicere  oportet,qoaB  laudaum  canonum  coUectio- 
nem  a  beato  Isidoro  Hispalcnsi  elaboraUro  fulsse 
declarant. 

90.  Primuro  sane  et  non  leve  hujus  assertionis 
argumentum  est,  quod  iii  libro  ti  cap.  16  Etymolo- 
giarum^ejusdem  beati  Isidori  prior  et  pracdpna  pars 


dicans  eadem  synodus  Chrislum  Dominnm  de  Yir- 
gine  sic  natum,  iH  in  co  subsiaiitinm  et  divinae  et 
huinanac  conQleamvr  natunc.  QuaCuor  hx  suiits)!!- 
odi  principales ,  irlei  doctrinain  plenissime  praedi- 
cantes :  sed  et  si  qn.i  su.it  concilia,  quae  saiicil 
Patres  Spiritu  Dei  pleni  sanx  runt,  post  i^torum 
qiiatiior  auctoritatero  omni  manent  sUbiliU  vigore: 
quorum  gesU  in  boc  corpore  condiu  contiueiitur.  » 
91 .  Huic  autem  argumento  illud  objid  potest»  quod 
baec  ultima  verba  quorum  gesta  in  ImcorporecondHa 
eontinentur^  qux  in  Eiyinologiarum  libros  male  qua- 
drant^  nulla  quippe  in  illii  conci  ia  rcperiuiitur,  iii- 
dicare  potius  videantur,  hunc  Etymologiamm  locuui 


genuino)   praerationis  eximiaa  nostrae  canonum  col-     ^^  pracftitione  collectionis  canonum  exscriptum  esse, 

lA^kil^kmia    jIa    «Ai>hA  «<!    irAi*hnm    Iapa  <lAai*rinta  in«A«  ^   ..  ■   *    i    . r..* ^i.  _i:«  ...«1«^^  r#%*4A 


lecUonis  de  verbo  ad  vcrbum  fere  descripU  inve- 
niatur,  ul  seqoitur :  c  Canones  autem  generalium 
cpncilioruui  a  temporibus  ConsUntini  cceperunt.  In 
pracceientibusnamque  annis,  persecutioce  fervente, 
docendarum  plebium  roinime  dabatur  facultas.  Inde 
Christianitas  in  diversas  bxreses  est  scissa,  quia  nou 
crat  Licentia  episcopis  in  uBum  convenire,  nisi  lem- 
pore  supradicti  imperatoris.  Ifise  eniin  dedit  faeul* 
tateni  Cbrisiianis  Irbere  congregari.  Siib  boe  etiam 
6an4-ti  Paires  In  conciio  Nicaeno  de  omniorbe  lerra- 
rum  convcnicntc*<,  }uxla  fidem  evangelicam  et  apos- 
tolicain  secunduin  post  apostolos  Symbolum  tra- 
diderunt.  Inter  cxtera  autem  conctlia  quatuor  esse 
(scinius)  venerabiles  synodos,  qtiae  toum  principa- 


ideoque  laudaUm  praefationem,  ab  alio  auctore  forte 
composilam,  jam  ediiam  fuisse  aniequam  suos  Eiy- 
mologiarum  libros  scripserit  Isidorus,  qui,  ui  notuin 
est,  plura  ex  variis  libris  excerpu»  tacilisaucioribus 
in  suiim  opus  saepe  congessit, 

92.  Sed  hacc  objecta  minoHs  sunt  momenci;  hoe 
enim  Etymologiaruni  caput,  fere  integruin  ex  laodau 
pne£itioiio  Ciiltectioni  canonum  praefixa ,  ul  pole  ge- 
nuinuro  tsi^Iori  fetum  deprompsisse  BrauUi^nem,  qoi 
illud  opus,  auctoris  roorle  imperfectum,  inlerpolavil 
ct  in  libros  xx  divisit,  retle  annotav  t  doctissimos 
Crial  in  suis  ad  IsiJori  opera  observationibus ;  et 
sane  eodem  forsan  modo,  prooemia  in  libros  Vctetis 


liter  fidem  complcctuiiiur,  quasi  qualuor  Evangelia,  et  Novi  Testamenti  e  veteri  codicc  manuscripto  Bi- 
vel  tolldem  piradisi  flumina.  Harum  prima  Nicaena  ^  bliorum  sacrorum  versionis  Isjdonait»  exsinpU, 
synodus»  318  episcoporum,  Censlantino  Augusto  im- 


pcramc,  peracla  est.  In  qua  Arianx  perfidiae  dam- 
naia  blaspheroia,  quam  de  inasquiiliiate  sanctac  Tri- 
nitatis  idem  Ariiis  asserebat ;  consubstantialem  Deo 
Pairi  Deuin  Filium,  eadem  sanota  synodus  per  Sym- 
bolum  definivit.  S  cunda  synodiis  ISO  Palrum  sub 
Theodorice  seniore.ConstaiitinopoIi  oongregata  est, 

conus  concinnaverat,  male  coiiiecerit,  Eo  ejus  ver- 
ba  ni  pnBf.t.  ad  tom.  ni  Conc.  Hisp. :  Tomu$  fer- 
tlns  inhium  ducH  ab  iwiice  utiliismo  eoncitiorum  et 
ennonnm^  nffnquam  hneUnus  (qtiod  sciamus)  publici 
jnris  faeto,  qnontebatur  Ecclesia  Hispana  usqtie  ad 
Hnnnm  circiier  700.  F<  rtassis  9eio  idem  t;  se  est^quem 
muUo  antea  ettiboraverat  Ferrandns  diaeonnSf  iueunie 


inter  ejusdem  Isidori  opera  cdila  fuisse,  jara  supra 
pncmonuimus. 

93.  Praelerea,  cum  ei  laudata  colleclionis  canonam 
pncfatio,  et  colleciio  Ipsi  hidori  Hispalcnsis  lcinpore» 
ut  infra  palam  fiel,  conflau  fuerit,  absurduui  qoideni 
foret  alteri  potius  qiiam  Isidoro  ipsi  illam  adscri- 
bere ;  nuUus  qnippe  iHios  temporls  scriptor  in  Hispa- 

sesculo  sexto  iub  epigraphe  Compendii  sacrorum  c«- 
noitKm^  Si  per  me  ticet,  idem  cum  Vlo :  sed  tamenfon^ 
cuciior  est  iste,  cum  tn  hoc  citentur  mutta  eoncHia  el 
decreta  tonge  posteriora.  .  .  .  Cnjuscunque  demum 
stndio  is  primnm  scriptns  [uerit  ntilisiinms  isest. 
Vidc  |)fura  inlVa. 


8»5  rRiEFATIO  niST..CUlT.  IN  COLLECTIONEM  CANONrM  B.  l-IOmi.  m 

nia  fail  Isidoro  clarior  tcI  doctior,  cnt  landatum  A  Oum  con^lct  cum  laudabilium  virorum  tcstimoniis 


opus  possil  allribui. 

9$.  Scd  et  aliud  graTissimum  argumenlum ,  quod 
clarissiroo  Hispanik  Ecclcsiae  doctori,  Isidoro  Hi^pa- 
lensi  colleciioncin  canonum  vindicat,  ex  co  deaumi- 
tur,  quod,  licel  synodus  ConsUnlinopol  tana  sccunda, 
qaae  est  oecumenica  quinta,  ante  Isidori  lempora  ce- 
lebrala  fuerit»  nuUa  tamcn  illius  mentio  fit  in  pr»- 
falione,  neque  IauUatx:cinonum  collectioni  invcnilur 
inserta ,  quod  equidem  aliler  se  haberet  si  bujusce 
eollectionis  anctor  non  fulsset  Liilorus;  ratio  cst 
quia  doctor  noster,  ut  ex  ejusdem  scriptts  faciic  di- 
gnoscilur,  de  lauJata  synodo  GonstantinopoUtana  se- 
CMnila  bene  nen  sensii,  imo  in  eam  ssepius  acriicr 


clarissiuisc  Ecclesix  doctorem  fuissc.  i 

99.  Similiter  et  de  Facundo  epivcopo  cap.  3i  io- 
quens :  c  Facundus  Afer,  aii,  llenniancnsis  Gcclesi.^e 
episcopus,  duoiecim  libros  pro  defensione  trlnm  ca- 
pilulornm  Ecripsii,  quorum  slylo  elicuit,  pnefata  tria 
capitula  in  pr4.*sciftptione  Apostolicae  fidei  et  Ghalce- 
donensis  synodi  impugnatione  Aiissc  damnata;  iit 
esi,  epistolam  Ibac  Edesseni  episcopi  ad  Marim  Per- 
sam  directam,  et  Theodorum  Mopsuestenum  episco- 
pum,  et  Theodoreti  Cyri  episcopi  dicla.  i 

100.  Porro  cx  tam  muliis  Isidori  noslri  verbis  pa- 
lam  fit,  enm  ad  dcfcuslonem  trium  capilulorum 
niaxime  inclinari ,  atque  de  synoJo  Cooslantinopoli- 


invchitur.  eo  quod  tria  cMvilula  contra  auctorilateinf      .  ,  .  .^.  «.  •..,     „^«  k^„^ 

.         '.^      ....  ^^,     ,  ..^   ^..  ^    -.  tana  secunda,  quaj  est  ajcurocnica  qmnta,  non  bene 

utipse  ait,  concdii  Chalccdonensi»  anatheinatiza- B  _,.^^  i,;„/.L.  „.....„.  ;«  c„.  nr^r.iinn«  nn.i 
vcnt  (59) , 


95.  Dilucidandae  rei  cau  a,  juvat  bac  de  re  ip  um 
audire  l^idornm  :  c  iustinlinus  Imperator,  ait,  llb. 
de  Yiris  III.  cap.  5i,  quosdam  libros  de  Incamaiione 
Domini  edidit,  quos  etiam  per  diversas  provincias 
uiisit.  Condlditquoque  ct  reicriptum  conlra  Illyricia* 
nam  synodnm  et  adversus  Arricanos  episcopos» 
rhalcedonensis  synodi  defcnsores  perverso  studio  : 
in  quo  tria  capitula  damnare  contendit,id  est,  Theo- 
dori  Mopsuesieni  episcopi  dicta,  sive  rescripta 
Tlieodoretl,  et  epistolam  qux  dicitur  Ibas  Edesseni 
Episcopi.  I  ^ 

96.  Et  iterum  in  Chronico  ad  annuin  ab  otbe  con- 
dito  5762  hacc  ait :  i  Juslinianus  regiiat  annis  xxsix. 


seutire.  Hinc  causa  pafct  cur  in  sua  pnefatione  post 
qualiii  r  synodos  generatcs  laudat»  Conslaniinopoli- 
tanx  qulnkc,  licet  jam  pri.Icm  habilx,  nullam  mcn- 
tiottcm  fcceril,  nequcswc.canonum  cotlcclioni  illam  in. 
scrueril,  cujus  sententiai  accedenies  Oispani  praesules, 
in  synodo  Toletana  decima  quarta  congregali,  syno- 
dom  cccumenicam  sextam,  nuUa  quintx  mentione 
facta,  post  Chalcedonense  concilium  debil6  honore, 
iocOyCt  ordiue  collocari  slatuerunt;  unde  in  manu- 
scripiis,  quotquot  cxstant ,  codicibus  bidorianx  ca- 
nonum  coltectionis,  etiam  duodecimo  saeculo  exariitis, 
nullam  prorsus  synodi  Constanlinopolilanae  sccundx, 
oecuiuenicsc  quintae,  mentionem  iiivenies. 

iOI.  Neque  ininoris  ponderis  argumenlum  causx 


Isle  Acepbalorum  lucmim  soscipi.i».  omn»  in  re-  C  no"™  suppediu.  le.npor>s  raUo  el  locus.  q«o  e«- 

mi.i  hxc  nostra  canonmn  collectio  confecla  uiit;  cum 


gno  suo  episcopos  tria  Chalcedonensis  concilii  capi- 
tula  daiiinare  compellit.  » 

07.  Quid  autem  sit  Acephalorum  haercsis  idem  Isi- 
dorus  Etymol.  lib.  viii,  cap.  5,  explicat  his  verbis  : 
c  Acepbali  dicti,  Id  est^  sine  capite  :  nollus  enlm  eo- 
nim  reperilur  auctor*  a  quo  exorti  slnt.  Hi  Iriifm 
Ckulcedoneuiium  eapiiubnm  impugnatores  duaruni 
in  Cbristo  substantiarum  pniprietaiem  negaut,  et 
nnam  in  ejus  persona  naturam  pncdicant.  > 

9ft«  Sed  et  doctoris  clarissiiiii  senicntia  de  tribw 
cafntuU*  aperlius  deprcbendilur  ex  laudaio  ejus  libro 
de  Viris  illustribus  cap.  4».uhi  dcTIieodoro,  Mopsue- 
steno  episcopo,  loquens,  haec  ait :  c  Uunc  Acepba- 
lorum  episcopi  in  prsojudicio  Cbalc^donensls  conciliit 


enim  manifesia  res  si',  ut  cx  sequentibus  patebit* 
laudatam  collectionem  el  Isid  it  i  llispalcnsis  lem- 
pore,  et  in  ilispania  alqiie  aJ  Ilispanx  Erclesia& 
usum  eiucubratam  fuisse,  dubitari  vix  potest»  quin, 
si  qua  ulla  Isidoro  nostro  tribuenda  canonum  colle- 
ctio  esl,  hxc  ipsa  sit  de  qua  hic  agitiir. 

102.  Porro  ex  nonnullis  ipsios  praefatioiiis  locis 
luculenler  apparef»  hanc  ctnonum  colIecUonem  posl 
annuni  Christi  quingentesiraum  octuagesimum  no- 
nuiu  digestam  fuisse.  llla  eniin  verba  laudatae  praefa- 
tioiiis  :  ted  ei  $i  qua  iunt  eoneitia^  qum  ioneti  Patrn 
Spiritu  Dei  pleni  $anxeruHt^  non  aliunde  accersita 
fuisse  videntur,  qivim  ex  canone  primo  synodi  Tole- 


Justiiiiano  principe  compellente,  damnare  post  mor-  ^  tanae  tertix,  anno  quingentesimo  octuagesimo  nona 
lem  cum  Iba  et  Tbeodoreto  episcopis  censueruot«     celebratXt  ubi  legiiur  :  c  Nihil  cx  hoc  fiat  quod 


(59)  Trium  capituloruin  historiamy  tinde  orta  est 
coiitroversia ,  quaa  annos  amplius  ceutum  Ecclesiae 
l'acem  lurbavit,  longom  esset  referre ;  rerum  summa 
liaec  est  :  Anno  Cbristi  449  Theodoretus  Cyri  epi- 
ftcopusy  et  Ibas  Edeseenus  episcopus  in  conciliabulo 
Ephesino,  a  cujus  aditu  prohibiti  fuerant,  Dioscoro 
Alexandrino  episcopo,  (iseretico  Eutychianista  et 
pncside  instiganle,  condemnati  suiit  suisque  Ecclciiis 
puKi,  eo  quod  Theodoretua  adversus  duodecim  ana- 
iboiuata  Cyrilli  scripserat.  Ibas  vero  ad  Mariui  Per- 
sam  eptslolam  minus  catholicam  direxerat  :  hoc 
auteiH  conciliabulo  Ephesino,  a  Clialcedonensi  synodo 
necomenica  anno  45i  habita ,  labefaclato,  TlieoJore- 
ius  et  Ibas,  episcopi,  suis  Ecclcsiis  hoiu>riiicc  rcsti- 


tul»sunt :  censequenti  veroiempore  in  synodo  Con- 
stanlinopolitana  secunda,  cccumenica  quinta,  anno 
55j  celeorata,  cond«'miiata  sunt  tria  camtvla^  id  est« 
ejusdem  Theodoreti  scripla  adversusCyrillum,  lb.i! 
Edeaseni  epistola  ad  Marim  Persam,  el  Theodorf 
Mopsuesteni  episcopi  opera  :  hinc  inult»  ei  gravcs 
ortac  sunt  conteniioiies,  eo  quod,  bis  capituiis  daiu 
natis,  auctoritas  conciiii  Chalcedonensis  labefactark 
videretur,  cui  illud  aceedit  ^uod  Vigiliua  papa  in;«gBa 
constanlia  coutra  Justiniani  impcratoris  vim  et  con» 
tentionem  synodum  Conslantioopolilanam  eecunibiii 
approbarc  sipius  recusa>u*ril ,  ac  pnatoiea  pnr|?a"ci 
Lalini  episcopi  (oiilra  quod  paciuui  fMerai,  lau(J.t;r 
synodo  iulcrrucririu 


887  PRifiFATIO  lllSiV^CRIT.  IN  COLL£CT10N£M  CANONUM  B.  ISIDORL  m 

$ancti  Paire$  SptriUi  Dti  pUni  ianxerunt  debere  noii  A  exeaiplaria  apud  alias  nationes  absque  dubio  inve- 


tt'*ri.  » 

i05.  Uulc  arganiento  non  parum  roboris  affert 
alier  ejusdem  pracfaiioniB  locn^»  in  quo  hscc  de  Sym- 
bolo  Gonstaoiinoporuano  noUnda  verba  leguntur : 
l>ani  ia$m$  nfmbali  fortnam  quam  ttita  Greeia  ei  La- 
iinita$  inEccle$ii$  proidicant;  cuin  cnim  Symbolum 
Conslaiitiiiopoliianum,  de  quo  bic  agitur,  in  H  spaniae 
£cclesii$  primum  decantari  coeperit  post  statutum  in 
synodo  Toleuna  tertia,  ubi  canone  secundo  praeci^ 
pilur,  ut  per  omne$  ecclena$  Hi$pani<s  vel  GaUtBciw^ 
$ecundum  fGrmam  Orientalium  Eccleeiarum^  ccucilii 
Constantinopolitani  9  hoc  est^  cenium  quinquaginta 
episcoporumt  Snmbolum  fidei  recitetur;  ut  priu$quam 
Dominica  dicatur  Oratiot  vocectara  a  populo  decante- 


nirentur  ;  n^jllum  tamen,  saltem  pntum  porum  eitra 
Hispaniam  videre  eat,  sl  illod  excipias,  qnod,  ni 
aupra  obaervatum  eat,  ex  Arca  Ambroaiana  tranaia- 
tum  f  ezstot  in  bibliolheca  Cossareo-Yindobonensi  ; 
illa  qulppe,  quas  iii  Gallia  vidit  emditissimus  Co«- 
aUnt,  pora  non  sunt,  licet  ea  ezscripU  absque  dobio 
fuerint  e  Codd.  mss.,  ex  Hispania  ipsa  advectia  ab 
illo  forsan  ttmpore,  quo  Narbunensis  pfovincia  £c<* 
clesiae  Hispanut;  pars  numerabatur  (61). 

107.  Tertium  argumentum,  quo  facile  demonstra- 
tur  ez'miam  banc  nostram  coUectionem  et  in  Ilispa- 
nia  et  ad  £cclesioe  Hspanae  usum  fui»se  composi- 
Um,  in  eo  positum  est,  quod  concilia  In  laudau 
collcctione  contenta ,  non  solum  Hispanica  ,  sed 


tur,  (60)  neccfsario  deducitur  iaudaUra  prscfalionem  B  etiani  (quod  singulare  quidem  est)  Gncca,  Africaiia 


collectionis  nostrae  iion  nisi  post  synoduin  Toletanam 
tertiam,  hoc  est,  post  annura  Chrisli  quingentesimum 
ocluagesiraum  nonum  conscripum  fuisse. 

104.  Neque  soluin  ex  pncfatlone,  sed  etiam  ez  ipsa 
canonum  collectione  ostenditur,  eam  Isidori  Hispa- 
lensis  episcopi  tempore  digesum  fuisse ;  inter  plu- 
rimos  emio  manuscriptos  Coiices  iaudatos  colleaio- 
nis,  qui  in  Hispanioe  bibliothecis  asservantur,  huc 
iisque  inveutus  est  nullus,  qui  synodum  Toletanam 
quartamy  et  Hispalensem  secnndam,  quibus  doctor 
liostcr  prx^edit,  noii  contineat ;  nullus,  inquainy  qui 
Gregorii  Magni  papo,  ejusdem  Isidori  episcopi  coae- 
lanei,  decrelnles  episiolas  non  habeat;  ezslsnt  tamen 
nonnulli,  in  qulbus  nihil   invenitur,  quod  laudalis 


et  Gallicaoa  sera  Hispanica  praenotenlur  boc  niodo  : 
Canone$  Piicani  condlii  mra  362.  Indpit  Chatcedo- 
nenm  $ynodu$  esra  489.  Incipit  condHum  Kartagi' 
nen$e  tertium  mra  435.  Concilium  Arelai€n$e  teriium 
(Bra  461.  Conct7tttm  Vasen$e  csra  480,  etc.,  elc.  Ha- 
jusmodi  autem  usum  Hispanorum  peculiarem  fu  sse 
nemo  nescit. 

i08.  Demum,  ut  alia  omituro ,  liceat  in  cam» 
nostne  confirmationem  illud  adjicere ,  epistolas 
omnes  Romanorum  pncsulum,  ad  Hispanos  direcUs^ 
in  coUeclione  nostra  contineri;  imo  loceni  in  ea 
primum  viderunt  epislohe  Hilarii  papse  ad  Ascanium 
Tarraconensem ,  Simplicii  et  Felicis  ad  Zenoneni 
Uispalensem,  Horniisdae  ad  Joaniiem  Ilticitanum,  ci 


^ynmlisaul  Grtgorii  Magni  lilieris  recenlius  sil;  hinc      al«»  nonnulla;,  ut  ez  ipsa  collectione  palet. 


pnlct  lau  lat.-tin  canonum  coleclionora ,  I  idoro  epi- 
scopo  non  mortuo,  elucubratam  fuisse. 

i05.  IIiT:c  de  tempore  ,  quo  noslra  canonuin  col- 
ledio  confecta  fiiit :  quod  vero  ad  locum  aitinei, 
il!am  in  Hispania  atque  ad  llispanae  Ccclesiac  usum 
elaboratam  fui*se,  inulla  evincunt,  in  priinis  sequen- 
tia.  Primo  illa  verba,  qux,  ut  supra  dictum  cst,  in 
ipfia  praefalione  laudatx  collectionis  leguntur  de 
Symbolo  Gonstantinopolilano,  quod  tota  Grada  et 
LafiNiiot  ttt  Eeeledi$  preeiUcantf  auctorem  Hispannm 
fiiisse  Ittculenter  demonstraot;  illa  quippe  aeute, 
mllihi  £cclesiarumt  prmter  Hispanas,  hoc  Symbo- 
knn  decanlabatur :  porro  ejusmodi  consuetudinem 
Galk»  saecolo  ocuvo,  Komanoa  vero  multo  serius 
ampfe  .os  fuisse,  nemo  nescit. 

406.  Secundo  multitudo  Codicum  nianuscriptorum 
hujus  canonum  coilectioiiis ,  qui  in  variis  Hispaiiix 
bibliotheeis  pnccipue  asservantur,  aliud  oobis  efficiiz 
argunientum  snppediiat  ad  asserenduni,  illam  ad 
Hispanae  Ecclesisc  usum  fuis&e  digeslaiu;  si  enini 
aliter  res  se  haberel,  pari  moJo  laudatas  collectionia 

(OOJ  ffit  aane  laiulatnm  Symbolum  in  Missali  mizto 
hidoriano,  quod  Mosar^bee  dicitur,  iminediale  ante 
oratioiiein  Ooniitiicain  invenitur  inserium ;  iilud  au- 
lein  post  elevationem  ilecaniabatur  ut  ex  iiac  rubrica 
laiMlali  M.s^ealis  apparet  :  Et  elevei  $acerdos  Corpu$ 
Ckristif  ut  videaiur  a  papuio.  Et  dicat  chorus  Symbo- 
(«m  bini  ac  bini  videlieel. 

(61)  IVoviucia  Narboncn  is  Uique  :id  inilium  gxcu- 


109.  IIxc  igitur  pncitipua  sunt  quac  beato  Isidoro 
llispaiensi  episcopo,  sui  sxcuii  doctori  clarissituo, 
noslram  canonum  collectioncm  vindicant ;  qu  c  sane 
collectio  lanto  viro  dignissima,  non  solum  orbi  litic- 
ralo  ignou  adhuc  jacel,  &ed,quod  dolenduni  niagis 
esi,  larvaio  Isidoro  ansam  praebuir,  ui,  sxculo  nono 
ineonte,  illam  canonuin  collectionem,  quam  suppo- 
sititibruni  ac  inicrpolatorum  nionumentorum  cun- 
geriem  reciius  appellem,  magno  Ecclesiae  c:'tholicae 
detrimento,  Isidorique  nomuils  Injuria  fabricartt; 
quod  facinos  neque  in  Hispania  neque  ab  Hispano 
boinine  perpetratnm  fuisse,  sed  poliua  a  Riculfo 
episcopo  Magnntino  coglutom,  sinon  certnm,  saltem 
▼eriuti  cousenUneom  esse  seqnenti  pragrapbo  de- 
monstrabimun. 

g  VI.  hidori  Mercaiori$  impuri$$inuim  canonum  cot- 
tectionemf  quam  neque  in  Ui^pania^  neque  ab  ttispa' 
no  confectam  fui$$e  probatHr^  ex  pUTi$dma  tmnem 
hidoriana  preedpua  fium$Me  a§$eriiur,  NomMmUa 
item  de  veieri  Ecciedw  Uiepanee  di$dptina  prentrin" 
guniur, 

410.  Ez  antiquorom  canonnm  sUtutis  ac  sancto- 

li  ocUvi,  hoc  est  ad  Roderid  ultimi  G»iboniiB  n^gis 
obituin,  sub  HjspanDrum  regum  ditione  fuit;  Narbo- 
ncnsem  autein  archipraesulem  ad  concilia  Tolelana 
saepe  et  per  longa  tempora  veiiisse  ez  GonciMornm 
subscription'bus  cunsut.  In  antiqua  diviaione  itroviii-* 
ciarum  Hi^panix,  Naibonensi  uieiropoh  subjoclaadi- 
cutitur  Ecclesix'  Beterru^  Afaiha,  Uagfitomtt^  iV#* 
mur$o,  Lutebaf  Carca$$Qnaf  Etna,  Tolo$a. 


889  Pni£FATiO  IIIST»-CB1T.  IN  GOLLECTIONBM  CAMUNUM  B.  iSlDDRI.  890 

rum  Pairum  decrelis,  iit  praestanlissima  noslra  col-  A  ^^cH,  nec  a  ptebibui  expeHiL  t  Eislat  baec  epkiola  in 
leciione  Isiiloriana  contentis,  quil^us  Hispani  pracsu- 


les  ecclesiastlcam  disciplinam  iniegram  alqve  invio- 
latam  per  tot  s»cula  servarunt,  facile  unicuiqne 
patebit  eyocationes,  indalta  apostoiica,  immuniutes, 
resenraliones,  aliosque  abusos,  per  jus  novotn  Paeu- 
do- IslUorianum  Caroli  Magni  tempore  latroductos, 
Eeclesiai  Uispanae  peoitus  ignotos  fulsse»  ut  pote  illis 
eaiionibus  canirarlos,  qui  in  ilUus  corpore  canonum 
coniiuenlur 

III.  Et  sanie  antiquo  illo  terapore,  eptecopi  in 
Hispania  absqne  sedis  aposlolicae  interventione  vel 
aucturilate  ordinabantur  cum  prxscripto  consensu 
vel  consiilo  melropolitani  episcopi ,  secimdum  cano- 
iiuni  statuia ,  ut  ex  indice  nosirae  colleclionis  osten- 


dilur;  titulus  enim  trigesimus  nonus  libri  primi  lau-  B  rhutkM  viia  edoctus  est 


eollectione  nostta  num.  68. 

Iiuo  ex  saepe  inemorato  indico  noslrae  cullectiottis 
palam  fit,  plebem  vel  popolum  in  Hispauia  ab  ejus* 
modi  electioiiibus  eiclusum  fuijse ;  in  litulo  quippe 
mvi  librl  prittii  ^  Heeiiene  epUce^efum  inscripiot» 
hs6t  verba  legunlur  :  iVen  iieere  pepuU$  ndnletroi  e|. 
lorjs  eiiferef  quod  qoidem  statatnm  jam  itido  a  Mar- 
tini  Diimiensis  lenipore  in  liispania  vlgulsae ,  aperte 
comprobalur  ex  ejitsdem  Martini  capitolis  nostRe 
coliectioni  inserlis,  in  quorum  pri  ho  litulo  de  eU' 
cUene  ejriieopi  slaiuilur  :  i Non  liceat  populo  electio- 
nem  facere  eoruiu  qui  ad  sacerdotium  provocantur; 
sed  judiciuin  sit  episcoporum,  ut  ipsi  euin,  qui  ordi- 
tiandus  esl,  probent  si  in  sermone,  et  fide,  et  In  spi- 


dnti  indicis,  ut  id  probet,  mulU  cilat  in  canonum 
c  'Iteclione  contenta  ;  exeinpli  gratin  :  CencUium 
NiciBn.  til.  6;  Concli.  Antiech.  tit,  19 ;  ConcU,  Laod. 
tiL  12 ;  ConciL  Rhepeme  lit.  6  ;  Epiitola  Innecentii 
ad  Yictorium  tit.  1,  et  alia  plura;  nihil  t>mcn  iti  boc 
iiuUcp,  iaudaUB  colleciioni  pnclixo,  invcnies  «te  re- 
quisita  sedis  apostolioe  conlirmatione  in  episcopo- 
ruin  ordinatione  vel  electione;  iino  per  tredetim 
prima  saecula  Ecclesio;  Hispanns  invenlus  est  iicmo, 
qui  talem  cunrirmalioneni  a  sede  apostolica  obtinere 
fcluduerit 
M2.  Quod  ad  eleitionein  allincl,  verosimi!e  vide- 


114.  Atlamen  consequenti  lempore  principes 
Cbristiani  his  eleclionibus  se  imniiscuere,  quod  jus 
ab  Ecclesia  cis  datuin  fuisse  videtur  eum  in  fiiiein,  til 
sua  auctorilate  episcopos  eleclos  adversus  hxretico- 
rum  pravas  caviilaiiones  conliruiarent ,  suslinerent- 
quc;  quidquid  id  sit,  ex  canone  sexlo  concilii  Tole- 
taiii  xu  coiistal,  suiculo  jam  seplinio  penes  Hispaniae 
reges  episcopos  eligendi  jus  liberum  fuisse  (65). 

115.  Cat^ieriim  anliquis  caiionum  stalulis  et  san- 
ctorum  r^atruiu  rcijuli)  Ecclesia  caihulica  fulcila,  per 
octo  priina  saecula  integram  ac  inviulatam  discipli- 
naiii  servavit,  collapsamque  in  antiquum  spleudorem 
resiiluil.  Episcopi,  uti  jum  observavimus,  clerl  votia 


lur,  quod  secundum  disciplinam  Ecclesiae  uiiiversalis         „„.,„«. ,..   ^,^. .  «     .      i-    . 

.' ^  .   ,    .    .     ...       rt     .        ...       ^..  .,      etconsensu,plebisquesuffra^io  eligebantur,  alquea 
eptscop.  cleri  el  plcbis  sulfrag.o  pnmis  lcmporibus  ^  ^,,^,,^,^^^^  „„^  ^^^  ^^.^^    .^  comprovincialibus 

in  Ilispania  eligerentur ;  ea  quii>pe  consuctudo  owmi-     eu.ilirinabantur,  el  ordinabantur  absque  uila  pr«via 


bus  Ecclesiis  coinmunis  fuit ,  ui  Aiishelinus  episco- 
pus  Lucensis  tesialur  his  verbis  (G2)  :  i  Purro  eisdein 
aposlolis  decedentibus,  Ecc'esiae  ubiquc  lerrarwm 
consueluJinein  ab  eis  Iradilam  inviolabililer  sdva- 
vcrunt,  ut,  decedcnle  cujusltbel  Ecclc^ix  Punlificc, 
clerus  et  pojiuliis  ejusdem  communi  deliberalione  de 
siio  vel  alicrius  Ecclesise  clero  sibi  pastorem  pta^fi- 
ciTeiit.  I 

115.  Falendum  lamen  esi,  in  bis  elcciionibus  prae- 
ciiMias  parles  episcopos  et  clcrum  babuisse,  atque 
siiie  praevie  plebis  suffragio  episicopos  eligi  et  ordi- 
nari  potuisse;  popuii  enim  vel  plebis  suiTragia  ele- 
ctionem  non  conficiobant,   quia  poterant  episcopi 


Hoinani  ponlilicis  confinnatiunc,  ad  boc  requisita  : 
clcrici  ecclesiis  caihevlralibus  vel  parochialibus  inser- 
viendis  ab  episcopis  cligebanlur ;  deci.iix  et  oblalio* 
nes  fidelium,  possessioncs,  cscicraque  bona  eccle- 
siasiica  secundum  singulariiini  Ecclesiarum  statuta 
ac  provinciarum  co.^sueludines  disirlbuebanlur ; 
episcopi  plenain  potr-stalem,  et  iu  clerum  fra^cularemy 
et  iu  monachos  habebant,  atque  fiJei  dogmatum  ac 
diaciplinaB  ecclehiastic»  custodes  vigilaiiiissimi,  in 
observantiam  divinao  legis  toti  ineumbebant,  Diliil 
omiiteotes  quod  ad  instruciionem  popult  slbi  com- 
missi  necossarium  judieabant,  publieani  pcBoiteo- 
Uam  pro  crimini^  ratione  peccatoribus  imponentett 
etiam  a  popolo  eleetom  rejicere,  maxime  si  lumoU  D  vidois,  pupillisac  pauperibus,  lanqqitt  leduli  patrea- 


tuufie  id  fierel;  hinc  facile  crederem  electionem  a 
clero  prsecipue  fieri,  pppuli  vero  volontatem  tantuni 
coi.sali  aolere,  quod  teaUri  videtur  episiola  Leoiils 
papae  dimidio  sas<  olo  qointoad  Rustieom  Narbonen- 
setn  episcopum  diecta  :  i  Nulia,  iii^tl,  ratio  sinit 
m  inier  episcopos  babeantur,  qui  iicc  a  eieriei$  iunt 

(62)  Libro  secundoco  itra  Guibertuni  Anlipapam. 
Exstat  in  biblioiheca  Falrum  lom.  XI  ,  pag.  586 
£dit.  Coionieiisis ;  vel  toni.  XVlll,  pag.  OUtf  Edit. 
Liifrdon. 

(65)  Nominatlonem  a  se  factam  rex  ad  concilium 
natiofiale  referebai,  nt  ab  illo  confinnaretnr ;  qoo 
faeto  episcopiic  coriflmiatos  tetiebatur  iiitra  cenuiii 
leiiiporis  spatiom,  a  cationtbus'  statotMU,  imst  ordina- 
tiottcm  suam  coram  melropolitauo  se  sistere,  ut 


iamiliaa  festinanter  subveaienies  (04). 

116.  Tranalationes  epb.coponim  a  canonibos  •tri* 
cie  prohibebantur ;  epinoopalei  vero  sedas»  ai  qoas 
novas  vel  ftdelium  commodom ,  vel  EeclesitB  olilitao 
exigebat,  a  synodls  nalionalibos  erigebanlQr. 

117.  Quod  vero  ad  Jodicia  attlnel»  episoapi  gene* 

ejn$  diiciplina  in$tructu$  condigne  $u$ceptos  H^$  gU" 
hernacula  teneret.  Vide  concil.  Tarraconense,  Tole- 
taiium  xu  et  xvi. 

(64)  Pr»sulum  nostrorum  auctoritas  emanavit,  ul 
fiicultates  Ecclesiacepiscopi  a  1  regendum  habeant  po- 
testatem;  iu  tamen,  ol  viduarum,  pupilloniinqoe,  at- 
qoe  paoi>eroin,  nec  tion  et  ciericorom  stipeudia  dtstri- 
buei^  debeaiit.  Epi$t.  GeiQ$U  ad  Sieiiien$e$  g^i$copo$t 
lil.  7,  qux  cx  lai  in  coUcctiooe  DO:^tra  n.  8d. 


891 


rn.EFATIO  IIIST.CRIT.  IN  COLLEGTiONEM  CANONUM  B.  ISIDORL 


WW 


raleiii  jurtsdKlivncm  persaaindioBfeshn  cxerccbaiit,  A  parlihu  nee  tno  fuerii  ret  sopiia  judicio,  aU  nosiram 


et  audoritate  »ua,  consulto  clcro,  causas  decirile- 
ImiiiI  ;  ab  eorum  tamen  sent<;ntiiSy  niaxinie  si  causa 
gravis  eraf,  ^d  meti'«ipolilanuin  episcopura  provoca- 
baiur»  <|ui  una  cura  cpiscnpis  coniprovincialibus  scn- 
teiitiam  ferebat :  clerici  igitur  ab  episcopls  episcopi 
ipsi  a  melropolitano  el  episoepis  comprovincialibiit, 
in  synodo  congregatis»  fecundum  canonum  (tatuia 
judicabantar. 

I|]|.  Gum  vero  causx  majoris  erant  momenti,  vcl 
ad  universalis  Ecclesiae  statum  et  utllitatem  specia* 
baiit,  ad  apostolicam  sedem,  tanquam  tolius  Ecclcsisc 
cnpiit,  referebantur;  ita  iios  edocent  npertissima  illa 
verba  liinoctniii  priini,  epii>loIa  a.t  Yictoriiitn  Rolho- 
m.igenscm  episcopum  til.  iit :  Si  majorei^  ail,  causie 


cogniiionemf  quidquid  iiiud  esf,  irantferaiur, 

I2i.  Simili  modo  Gregoriiis  Magnos  in  epislob  aJ 
MaximiauHm,  episcopom  Syracusanum,  qua  Tices 
suas  illi  donat,  majures  causas,  «]ux  ab  illo  dirlini 
non  posftf  nt,  su:t;  cognilioni  rescnrat :  Sed  m  quo, 
ail,  foria$te  difficitia  exisiunl^  qnm  fraUrmkiatto  ime 
judicio  nequaquam  dirintt  potwni^  hmc  tobmmodo 
nottrum  judicium  fiaqileui^  ui  Mubleuaii  de  mnmie  in 
cau$'g  majoribut  efficaciut  occupemur, 

iS2.  Ejusmodi  summatim  Tutt  ecclcaiasiica  disci- 
plina  per  octo  prima  sxcola  in  Ecclesia  servala,  syn- 
odorum  ac  sanclorum  Palrutn  staiutis  coiilimkata, 
qiix,  siiis  unicniqnc  privilegiis  servalis  socundum 
divinam  instilutioncm,  incorrupta  viguit,  siiigulis 


in  medium  fuerini  detolutm,  ad  tedem  apottoticam,  B  provinciis  pro  varietale  Ee.Iesiarum  suos  quosquo 


«tcifl  vetut  c.ntuetudo  (xigitf  sotl  judicium  epitcopate 
referantur  (6'.). 

1 19.  Quocirca,  et  ut  Ecclesiis  procul  dissiiis  faci- 
lius  reciiusque  proviJerent  Romaiii  prcsules,  jam 
inde  ab  inilio  saeculi  qoiiiti,  suos  vicarios  apostolicos 
per  diversas  provlncias,  tanquam  fidei  ac  disciplinas 
ecclesiastic»  conservatores  vigilantissimos,  consti- 
tHcrant ;  ila  in  lilirico  Tlirssaionicensibus  episcopis 
Aiiysio  el  Rufo  Innocentius  papa  judicium  causarum 
commisil.  In  Galliis  etiam  Arelatenses  episcopi,  el 
in  ilispania  Hispalcnses  seJis  apostolica;  vicem  ges- 
scrunt ;  his  vicariis  commissa  pariter  fuit  majorum 
causarum  cognitio,  quas  una  cuin  binis  episcopis 


rilus,  suasque  consuetiidiiies  relinentibus,  otpoie 
quae  ab  Ecctesia  calholica  in  lidc  ac  doctriiix  snb- 
stanlia  non  discreparent ;  quod  enim^  ail  saiictus 
Aagustinus  epistola  ad  Jaiiuariurn,  ne^tie  conira  /1- 
dem,  neque  contra  bonot  moret  ette  convinciiur^  in- 
differenter  ctt  habendum^  et  propter  eorum^  inier  quot- 
rtviittr,  tocieta'em  tervandum  ett,  Et  sanctus  Grego- 
rius  in  epistola  ad  Leandrum«  iiispalensem  episco- 
pum  ,  quae  exsiat  in  colleclione  nostra  nuniero 
nooagesiino  nono  :  In  una  fide^  ait,  nihU  officit 
tancta  Kccle^im  contuetudo  diverta. 

125.  Ha$c  iuque  fuit  regiiuinis  Ecclesi»  exlerior 
fomia  osque  ad  fiueni  sxculi  octavi,  cum,  regoante 
Garolo  Magiio,  nov.)  apparait  canonum  collectio. 


«ngulan....  provindan.ra,  ab  ipsi.  n  elropoliunis  ad     ^jj^^  u.n>o.m  vel  pcccalori.  nomine  i..sig»iu. 
.a  de.«uatu,  jod.caban.;  quod  a,«5iie  dcn.o..s(rant  ^  „„„^„iis  q„,rop,„,i„i,.  «  genaiais.  et  adul.e- 


verba  Leonis  papx  in  epistola  ad  Annsiasium  Tlies- 
falonicensem  episcopum  tit«  x  :  Unde^  ait,  ti  cauta 
aliqua  major  exttiterit,  ob  quam  rationabHe  ei  necet- 
tarium  tit  fraternum  advocare  conventum^  binot  de 
tlngutit  provinciit  epitcopot ,  quct  metropolitani  cre^ 
diderint  etu  mittendot^  ad  fraternitatem  iuam  venire 
tnfficiai  (66j. 

ISO.  lllx  vero  cao8ae«  qoa^  neqoe  a  vicariis  aposto- 
licis,  neqoe  la  synodis  provincialibus  ob  earuin  dini- 
cullatem  difliniri  polerant,  ad  sedeiu  apostoUcam 
lanqoam  fldei  alumnam ,  veramque  canonom  inier- 
pretem  referebanior  :  Si  autem^  verba  soni  ejusdem 
l^onif  ibid.  lil.  xi,  in  eo  quod  cumfrairibut  traeian' 


ratis,  et  ftctitiis  referiissima,  genuina  noslra  Isido- 
riaiia  tanlo  ampHor,  qood  totam  fere  adolterina  capil. 
Sane  qoantom  ecclesiasticae  disciplinae  detriiiientoin 
attuleril  hic  impostoris  fetus,  quam  peruiciosas 
muialiones  in  jure  canonico  lulroduxerit,  paoas 
de&cribil  eruditistimus  Couslanl  iii  sua  ad  Epistolas 
Rnmanorum  Pontificom  prsfatione  nom.157:  cUinc, 
ait,  dtbiliiati  penitos,  fractiqoe  discipliiiae  nervi, 
perturbata  episcoporaui  jura,  soblats  jodicioram 
leges,  aul  iniserom  saltem  in  modom  afDictx ;  hine 
discordiaram,  seditionnm,  ac  litiora  seges  immensa, 
quae  toi  saM^olis  ad  Ecdesix  dedecos  fideiiumqoe 
ofleiisionem  fructificavil. » 


dvm  definiendumve  crediderit^  diverta  eorum  fuerit  a  J)     424.  Uanc  igtlur  impurissimam  canonom  coilec- 


fiM  votuntate  tenteniia^  ad  not  omnim  tub  getiorum 
tetlificaiione  referantur^  ut  remolit  ambiguitatibut^ 
quod  Deo  placeat^  decemaiur.  id  ipsum  pnemoiiueral 
Uu  VII  ejusdem  epistolae  liis  verbis  :  Ac  «  forte  inter 
jpsos,  qui  prmtuntf  de  majoributy  qued  abnt^  peccatit 
eauta  natcitur ,  ^iic  provinciaii  nequeat  examine  defi- 
Nirf,  fraternitatem  luam  de  toiiut  negotii  quaUtaie 
melropotitanut  curabit  inttrueref  ut  #i  coram  potitit 

(G5)  Exslal  Iisec  epistola  iu  collcctione  noslra  n.  7. 

(66)  Vicarii  aposiulici  i*l  inuneris  non  ex  prlvilegio 
fcois,  sed  pf  rsonae ,  hoc  est,  pro  luf  rilorum  suoraui 
raiiooe,  obtinebant;  quapropier  Hispul:  nsis  Ecclesia 
prliii>t||im  in  ili^pania  ^ibi  viiidicare  ninle  cuntciidit, 
co  quod  beatus  Leander,  Zciioii  et  Sallubiius  episco* 


lionem,  ex  qua  Reginonis,  Borchardi,  Ivonis,  alio- 
ramqoe  collectiones,  nec  non  Gratlanl  decretum 
(luverc,  ex  Hispanla  allaiam,  Ricolfom,  episeopnm 
Mogonlinom,  obtinuisse,  atqoe  brevi  tempore  looge 
lateque  per  Gallias  iHiim  disaominasse,  teslaiur  Hiiic- 
roarus  Rheinensis,  his  verbis :  c  Quia  forte  pulasli, 
ait,  iicminem  alium  easdem  seutcntias  vel  ipsas 
epistolas  pneter  te  babere,  idcirco  taiia  Iibere  le 

pi  vicem  aposlolicam  habuerinl;  eadem  enim  ra- 
tione  Ecdesiae  quoque  Astoricensis  el  liliceiaiia  d« 
primatu  ppssenl  roiitendere,  coui  constel  i>eat«iii 
Toribium,  Asloricensem  episcopom,  et  Joannem  lUi- 
ccianuui ,  vicariorum  titulo  tl  hoBore  decoialos 
fuibse. 


993  PRiOPATlO  niST.-CniT.  IN  CULLl^GTIONEII  CANONUM  B.  ISIDORI.  801 

exisiimasU  possc  colligcre ;  res  inirai  est,  cum,  de  A  leclarumque  cpi^tolarum  comtnenio  recogtiUis  me- 


ipsis  senlentiis  plena  sit  isla  terra,  sicnt  et  de  litrg 
coH§clarum  efnBiolarum  ab  ItidorOf  quem  de  Uispania 
alhlum  Ritutfui^  Mogunfinw»  episcoj^M^  in  liiijiis- 
modi  si);iit  et  in  capitulis  regifs  siudiosng  obiinuii  cl 
tsMs  regtone$  ex  itio  repteri  fecii  (67).  » 

iS5.  Ex  quibus  verbis  illud  eiiam  lueolenter  os* 
temtilur,  ilinm  libniin  collectaram  epislolarum  de 
Hispania  allatam  ,  ab  Isidoro  qaodam  colkctom 
rili<£e  ;  imo  laudatum  Isidorom,  episeopum  Hispa- 
lensem  fuisse  asserit  idem  Hincmarns  opuscu^o  qua- 
dragesinio  octavo.  num.  31»  ubi  liaec  ait:  c  Scriptuni 
namque  est  in  qu<^am  sermone,  sine  exceptoris 
Boinine  de  Gestis  sancti  Silvesiri  excepto,  qiicm 
IMorui  epitcopuo  Hihpatett$is  collcgit  cum  epistolis 


lioribns  quidi*m  ariuis  Hincniarum  Liigdunensem  et 
Nicolauin  priinum  adortus  esscl,  eosqiie  coH\icisset. 
Qiiod  utinam  fecisset !  roendacio  quippe  in  ipso  statim 
0  tu  debellaio,  frau^leqne  d^epressa,  quantnm  Inde 
u!ilit  ais  evenisset,  vel  ex  ipsis  conlentionibus,  qiiae 
tani  acrit^T  Ecclesix  pacem  per  tot  sxcula  pertur- 
banini,  facile  conjicitnr  (71). 

i29.  Cxieriim  ex  supra  memoralis  Hincmari  RIic« 
mcn  is  verbis  a  nonnullis  conjectatum  est,  foedissi- 
ninm  Mercatoris  canonum  collectionem,  et  in  llispa- 
nia  fuisse  confeclam,  ct  ab  Isidoro,  Hispalensi  pr.c- 
sule,  reccnsilam;  cumquc  Ecclesia  Hispana,  u(  ssejie 
pr.in)onuimus,  canonum  cotlectionem  sibi  propriani 
possiileat  pneslantissimam,  ct  ut  verbis  ular  erudi- 


R'iinaiia3  sedig  pontiflcum  a  sancto  Clemente  iisque  B  tissimi  Dom.  CousUint,  ditissimam  eoque  pretiosio- 


ad  beatuin  Gr^oriom  (68).  • 

1^6.  Observandum  tamen  blc  est,  Hincmaruin 
Rhemensem  boc  loco  collectionem  canonum  suppo- 
siiitiam  Hercatoris,  non  vero  genuinam  Isidori  His- 
palcnsis  indicasse  ,  qnod  plane  nos  edocent  illa 
4  jiisdem  Hincmarl  verba :  Cottegii  cum  epittoti» 
Bomante  eedis  Pontificmn  a  tancio  Ctemente  uique  ad 
beaium  Gregonum;  nulla  enim  tam  ampla  tunc  tem- 
porij  exstitit  collectio,  prxier  interpolatam  Mercato* 
ris,  qii»  tot  epistolas  decretales,  a  sanclo  scilicet 
Cleiiienie  ad  bealum  Gregorium,  ampiexa  fuerit. 

Ii7.  Id  ipsuin  apertius  declarant  sequcDtia  lau- 
dati  Hincmari  verba  in  opusculo  adversus  Hincma- 
ruin  Lngdanensem  cap.  24,  ubi  de  libro  collectarum 


rcm,  quod  in  ea  nibil  subdilitium ,  nihil  non  oinni 
interpolaiionis  labe  puruin  offendas  (72);  lamcn 
laudis  vel  bonoris  luco,  iinprobx  falsitatis  injurianiy 
et  sibi  ipsi,  et  suo  clarisimo  doctori  illatam,  accepit, 
absque  eo  quod  intcr  lot  eruditos  Hispanos  uiius 
exstiterit,  qui  Ecclesiam  palriam,  ejusqiie  doctorcm 
Isidorum  a  tain  injusta  criminatione  vindicarc  t ; 
quinimo  eminentissimus  cardinalls  Aguirrius,  vir 
alioquiii  doclissiinns,  dimid!um  fere  tomi  primi  sux 
maximx  collectionis  conciliorum  Hispan'ae  inutili 
eruditione  refersit ,  ul  assereret  Uercatoris  collec- 
tionem  impurissimam,  et  in  Hispania  fuisse  confec- 
tam,  et  ab  Isidoro,  Hispalensi  praesule,  collectam  ; 
prxterea  dccretales  epistolas,  pncsulibas  Romanis 


epistolarum  Isidori  verba  faciens  ail :  <  In  cujus  prac-  ^  Siricii  Papas  praedecessoribus  ascriptas,  licet  illas 

faiione  idem  Isidorus  dicil  de  Apostolorum  canoni- 

bus,  quod  a  quibasdam  dicantar  apocrypbi,   el 

plures  eos  recipianl,  et  sancti  Patres  eoruro  senten- 

ilas  syiiodali  aucloritate  roboraveront,  el  inter  ca- 

nonicas  constitoliones  posaeranl  (69).  i  Itec  enim 

verba  nullibi  praeterquam  in  interpolala  praefalione 

larvati   Isidori    ad  verbom  fere  scripta  exliiben- 

tur(70). 

i2S.  Porro  t i  Hincmarus  Rbemensis  in  suis  con- 
ira  Hincinarum  LugJunensem  disceptationibiis  rem 
loiam  nielius  explora<set,  atque  Hispanisc  praesnles 
coiisuluissel,  vel  e  Codicibus  manuscriptis  genuinae 
I  idorianae  catiomtm  collectionis  e xemplar  sibl  ex- 
sc  ibi  curasset,  impoftorem  utlque  delexissel,  col- 

(G7]  Hincmari  Opera  studio  Sirmondi,  tom.  II , 
pag.  476. 

(68)  Hincm.  Operum  tom.  II,  p.  705. 

(69)  H  ncmarl  Opers  loiii.  II,  pag.  477. 

(70)  Vide  supra  iiota  3i,  ubi  verba  ipsa  larvali 
lsi«lori  descripsiinu^,  et  cum  illis  qiiae  in  geniiina 
|)r.craiionc  legunlur,  contulimus,  ut  impostor  melius 
iiinolescerel. 

(71)  Hincmarus  Rliemensts  in  sois  conlentionibits 
coiiira  Hinemarnm  Lugilunen«em  ac  Nicolanm  pri- 
iiium ,  novas  pseudo*Isiiiori  epistolas  decrelales  i>ro 
g«*nu Jiis  habttit ;  iiibil  enim  tunc  temporis,  defeciu 
i|uidcm  crilices,  de  earuin  f^lsilate  consiabat ;  qua- 
propler  adversariorttni  «dijectibnibus,  ex  his  licliiiis 

'  eiMstoiis  pelilis,  unuin  illud  repoiiebat  Hiiicmartis, 
iilas  sciiicet  epiatolai  in  codit  e  cauonHin  aseriptab 


inierpolaias  esse  fatcatur,  integram  lamen  aoctort- 
talem  babere  contendit ;  qui  equidem  tantt  viri  enor, 
ex  prxjudicala  opinione  absque  dubio  naliis,  eo 
magis  mirandus  esl,  qnod  manuscriptos  Codices 
qiiamplurimos  collectionis  nostne  geniiinx  Isidoria- 
nx  ad  manus  habuerit,  saepeque  recognoveril,  qiios 
iiiier  duos  optimae  nolx  Tolctanost  quoruro  indicem, 
qui,  nli  saepe  observavimiis,  Excerpia  Canonum  in« 
scribitur,  tanqoam  codicem  canonum  Ecelesiae  His- 
panae,  tomo  teriio  laudaiae  suas  coUectionis  maximae 
imprimi  curavil,  cumrevcra  non  codex,  scil  codtci», 
cx  qoo  illuni  exscripsit,  maleriarum  iiidexsil;  quod 
e  ,uidem  si  recle  explorasset,  systema  absurdum,  et 
in  Isidori  doctrinam  injuriosum,  quod  tanlo  studio, 

0  non  esse,  ideoque  nec  auctoriialem,  nec  vim  legis 
eas  habere.  ^ 

(72)  Prwfalio  tn  Episi.  Roman.  ponHf.^  n.  150« 
Hic  vir  crijdiiissiiiiu<'  iion  seinel  nostrx;  canonnm 
collectionis  perbonorificam  mentionem  facit,  licei 
eam  noii  viderii,  et  ex  indice  duntaxal  queni  e  ro- 
dice  mnnusrripto  Ecclesiae  Cerundensis  descripluni 
ei  miscrat  Hlustris.  Doin.  Jos.  de  Tavertier  de  Ar« 
denno,  talem  augiiratus  fucrit :  in  laudata  enim  piae- 
fat  oiie  imm.  154  hsec  ait  :  Faiendum^  nuttam  tiaciC' 
nus  pubtici  iuris  faciam  esse  (canonum  co  lectionem) 
qno!  non  itli  mttllitudine  monumeniorum  ac  disposi- 
lione  concedai;  eliterum  nom.  ilO  :  Canenum  nuttam 
hactenus  cottectionemf  quodjam  observanmus^  videre 
nobis  coniigiit  quee^  she  monimeniorum  mutiiludo^ 
sive  ordinis  ralio  spcctelur^  pos^ii  otm  Ibujus  nteiliodo 
ei  ampUtudiHe  contendere. 


8  5  PlliEFATIO  HIST.  CRIT.  IN  COLLEGTIONEM  CANONUH  B.  ISIDORL  ^       80& 

lauique  miiiilt  cruJilioae  slabilire  conlendil,  In  to-  A  imponeret,  taniique  dociorls  splendore  niulios  alli* 
luni  niere  intellexissel. 

130.  Porro  bujus  doctissiroi  viri  allucinatio,  prae- 
judicaiaqiie  opinio,  vel  ex  lis  verbis,  quae  pag.  2 
tomi  tertii  laudalsc  maximx  collectionis  concilioruin 
lllspanlse  leguntur,  maxime  patet.  OporiuH^  inquit, 
«I  drca  finem  $<ecHli  sepltmt,  aul  inUium  ociavi^  i$ 
codes  e$tet  ampli$$imu$^  el  ingenti$  ma§nitudmi$  vo/u- 
mine  comprehenderetur ;  ut  pote  in  quo  ex$tarent 
omnia  condlia  eo  u$que  celebrata,  tum  generaliat  tum 
naiionalia  et  provincialia;  tum  praterea  quamplurimce 
Romanornm  prantulum  epistolee  decretales,  toi  $a:cul'i$ 
saipiiP^  prasertim  ad  Hi$pano$:  Uvp  eiiim  vcrba 
evidenter  demonstranf,  eminentissimom  Aguirrium 


ceret. 

132.  Qua  vero  oceasione  boe  iamosum  focimift  Ri* 
culphus  cogitaverit,  cogitaiumque  eonrecerit,  paucts 
augurari  liceat.  Steculo  octavo  genescante,  Elipandut» 
archiepiscopusToletaous,  Felixqua,  Urgelitanus  prae» 
sul,  Nesioriana  haeresi  inrecti »  Hlspaott  Ecclesise«. 
Mauroram  Herodtate  ei  imperlo  vebemeDler  affllci», 
aerumnas  aggravantes,  pravas  de  Filio  Dei  opimMieSt 
lilleris  et  libris  in  omnes  proviacias  missls,  per  Mia* 
paniam  tolam  spargere  conaii  sont.  Mullos  Eli|ian« 
dus  pro  ea,  qua  vigebat,  metropoliUna  auclorilale» 
in  suas  partes  aitraxit,  quod  equidem  tanto  ei  faci* 
lius  Aiit,  quod  tunc  temporis  concilia  celebrare  se* 
cunduiu  instituta  Patrum  propter  Maurorom  irnpe* 


cx  indice,  qnem  eiiiilit,  recte  judicasse  atqueaugu-       .       „.        .       . 

rnlum  fuisse  de  ipsius  codicis  ampliiudine  ;  sed  ita  B  "«'"  "«»?«»«  ^P^^P^  "<>«  »"»cere«-  Non  defuere  ta- 

o|)inione  sua  obcxcatus  luit  ut  illum  ipsum  coilicein 


afupiissi:i:uin,  quem  pnc  oculis  habel)at,  et  ex  quo 
laiidatum  indicem  exfcripsit,  non  aniinadverteret ; 
quod  in  tanlo  viro  mirari  satis  nequeo,  eo  maxime 
quod  nociurna  diurnaque  manu  laudatum  codicem 
versaverit,  conciliaque  in  eo  contenta  tum  generalia, 
tum  nationalia  et  provincialia,  nec  non  et  epislolas 
Romanorum  pnesulmn,  quao  in  indice  citantur,  non 
semel.recognoverit,  unde  racillime  potuit  ngnoscere 
opusculum  quod  sub  titulo  Liber  canonum  sanctorum 
Patrum  nobis  vendiiavii,  non  codicem,  sed  codicis 
canonum  genuini  Isidoriani  materiarum  indicem 
csse ,  onmibus  inanuscripiis  Godiclbus  ^  quptquot 
cxftinnt,  constanter  prxflxum  (.'5). 

131.  Gselerum  illud,  ut  cerio  certius,  as&erere  non 
dubiio,  spurcam  Mercatoris  vel  peccatoris  colleciio* 
ncm,  utex  sobsequentibus  patebit,  neque  in  Uispa* 
nia,  neqiio  ab  llispanis  fuisse  confectam,  sed  a  Ri* 
culpho,  episcopo  Mnguntino,  vel  ejus  auctoritale  or- 
dinainin,  et  por  imperium  Franco-Gallicum  sparsam 
Tuis^e,  cxsupra  memoratls  verbis  Uincmari  Rhe> 
mensis  lacile  deducitur;  codicem  namque  manu* 
scriptum  genuinum  Isidorianom ,  ex  Hispania  alla- 
luni ,  lundatus  Riculphus  oblinuit ,  niumqiie  com^ 
iiienlitiis  epist<ils  decretalibus,  quarum  refertani 
pcnum  babebat  (74),  mirum  in  roodum  interpoia- 
luiu  ,  clarissimi  Isidori  nomine  insignivit,  ut  racillus 

(73)  Vide  supra ,  noi»  58. 

(74)  lioc  sane  testilicari  videnlur  verba  Benedic- 
li  leviix  Ecclesiffi  Mogiintinx ,  in  pracratione  ad  li- 
bros  quintuin,  sextum  et  i^eptimum  C-apiiuJarium  a 

se  cotupilalorum,  ubi  ait :  Qum in  diver$i$  ioci$ 

ei  ia  diver$i$  $ctteduli$,  $icut  in  diverne  $ynodi$  ac 
p'aciii$  generatibu$  edita  erantt  $par$im  invenimu$  ei 
maxime  in  $an€tas  ilogontiacen$i$  metropotie  eccle$ia 
dcrinio  a  Riculpho  ejusdem  $ancta!  $edi$  meiropotiiM' 
no  recondiia,  elc. 

Ex  eodem /orsan  scriitio  deproiqpta  Tuit  Gregorii 
pap»  ettisiola,  cujus  niilla  ante  fuerat  notilia,  quam 
Woriiiatiaiipsum  Rtculphum  attulisse  dicitur,  libro  vii 
Capiiulariuiii,  cap.231,  his  verbi$:  Nam  cum  Wor- 
moliii  generaiem  conventum  tiabui$$enlu$,  ailaia  e$t 
nM$  a  Hiculpko  Muguntanettm  metropotHana  epi$tota 
GregorU  papm^  etc» 

(75)  liiter  Feliciaiue  bcreseos  oppugualores  pri- 
mum  locuin  obtiiiet  Alcuiiiusy  qut  ieplem  libros,  elo- 


mcn  sanctissimi  llispani  praesules,  qui  et  verbo,  el 
scriptis  inipium  errorem  cum  suis  auctoribus  detcs- 
tarentur,  qnos  inler  Beaius  presbyler ,  et  Etertus, 
Oxamiensis  eplseopus,  valiilis  argumentls ,  script» 
eonsignatls,  impietatem  conipresseruni  (75). 

133.  Elipandus  denique  controversia  minor,  Felt- 
eeque  damnalo  int  eonvenlu  Ratisponensi,  anno  sep* 
tingentesimo  nonagesimo  secundo  celebrato,  episto- 
lam  ad  Carolum  Magnum  direxit,  qiia  suierrorisde» 
fensionem  suscipiens,  acriter  in  Bealum  iiivefailor, 
postutatque  ut  in  bac  causa  non  Jodicet  solos,  sed 
potios  multonim  judieium  sequalur.(76). 

454.  Quocirea  Carolus  Magnus ,  non  mious  quam 
armis  lilteris  indytus ,  ac  sacrarum  reroin  studiosis- 
C  simiis,  Ecclesios  cathollcsc  utilllati  consiileiis,  ad  Ro- 
manum  pontiflcem  leg.itos  saepe  misit  (77) ,  alqoe 
concilium  plenissinium  anno  septlngente  imo  nona* 
gesimo  qwario  Francofurti  celebrari  jussit,  iii  quo, 
re  discussa,  Fellx  et  Ellpandus,  in  Dei  Filic  adop- 
lionem  asserentes,  cODdemnati  sunt ;  Felix,  Pairuin 
senlentia  sua  sede  depositus ,  Logduni  infelicis  viiaj 
diem  clausit  extremum. 

135.  HocreIigionisdissidium,'quodmultisannis  Ec- 
clesi»  pacem  turbavit,  pluribus  hinc  inde  scriptis  editis, 
causa  sine  dubiofuit,  Isidori  Hispalensis  episcopt  ope* 
ra  quaerendi,  atque  ei  Hispania  afferendi;  ElipaiHlus 
quippe  clFelix  llrgelitanusinierallos  magninominis 
auctores  quibus  ad  patrocinium  vel  defensloneni  er- 

D  gantissime  conscriptos,  contra  Felicem  composulr. 
Agobardus  etiam,  LugJuiiensis  pra^ui  sanctissimos, 
occasione  schedulae,  post  Felicis  obitum  invenU',  in 
qua  impium  errurem  propugnare  videbatur,  librum 
unum  adversus  Felicem  scripsil,  qui  exstat  inter  cx  - 
tera  ejus  opera ,  a  Siepbaao  Balozio  edita.  Parisiis 
1666,  «  vol.  in-g*. 

(76)  Elipandi  epislola  ad  Caroluni  Magnuni  exsial 
apud  Floresium  Bi$p.  $acra  tom.Y.  Itec  epislola, 
haereticornm  more,  acri  slylo  arrogantiusque  scripU 
est;  iuter  alia  ■linnsrevereoierdeCarolo  regedicia, 
lixc  verba  le/uittur :  Seilicet  tantonm  vanerabHium 

Patrum  de  ad^ione  cami$  Ckrieti ne  reprobee 

$olu$;  nam  dietliir  tptod  terrore  poteemk  Multos,  non 
juetitia  conviHca$* 

(77)  Goiisole  episfofami  ejttsdeiii  GaroU  Magni  a4 
Elipanduffl,  caeMoaque  Hispaai»  epiicopos,  quc 
exsUl  in  CoUec.  max.  Haidoiai,  IMI.  IV,  eoT.  896. 


I 


897  rrtCFATIO  niST.CIUT.  IN  COLLECTIUNEM  CAMONUII  B.  ISIBORL  81^8 

roris  ulebanlnr,  laudaU  isidori  Hispalensis  au(rt«»ri-  A  caplluUa  suls  tlistinela,  sub  hujus  Toluminis  aspeclu 


uieni  tmk  seuiel  appellavere,  ut  sub  tanti  viri  uouil- 
ne  su»  caus»  msf  is  faverenl  (78). 

136.  Uinc  facile  dignosci  potest  quomodo  Ricul- 
pliuft  Moguntinuseplscopuscodicem  canonum  Isidori 
tlispalensis,  ei  Uispania  aUatuui,  obtinuerit;  illa 
enim  verba  Hincmari  Rbeinensis  de  Ubro  coUeeiarum 
Epuiolarum  ab  htdwQ^  quem  de  Higpania  aUatum  Hi- 
fulfus  obUttuiif  hoc  sensu  intelligenda  sunl ;  lioc  est, 
Uidoriy  ductoris  clariBsimi,  cahonuro  colleclionem 
pulam  puram,  quam  mala  rorluna  Hincmarus  Rhe- 
nicnsis  non  YiJil,  neque  ob  defeclum  saiiioris  crili- 
ce  ,  illo  »vo  minus  exculke,  lalem  auguratus  esi, 
ex  tlbpania  aivectam  Riculpbus  obtiuuit,  quain  uii- 
riiiu  in  luoduin  interpolatam,  quamplurioiisquc  ficli- 


locavimus»  subjicientes  etiain  reliqua  decrrta  praesu" 
lum  Romauorum  usque  ad  sancluni  Grcgoriuiu  et 
quasdam  epistolas  ipsius,  ui  qnibus  pro  culmine  setlis 
apostolica^nou  impar  concilioruin  exstatauctorilas.» 
Umle,  quaeso,  hausit  impostor?  Noniie  e  genuina  Isi* 
dori  Hispalensis  prflDfalime,  ubi  ad  lilleram  (vre 
fcripia  inveniuntur?  liasane,  ui  ex  collalRMie  uirius- 
que  pracfalionis  luce  clarios  innotescil  (79). 

459.  Demum  Is^idorianos  nosirx,  puio!  iturt'  <*ano* 
nuin  collcciiohls  partem  primam,  qii:c  coHcilioriim 
Gnrcix,  Arrica^,  Galliic  ac  Hispaiiisc  i-ecrota  cotn- 
|ilerlitiir,  ita  suani  fecii  lirvnius  Isidoriis,  ul,  lotani 
iitteg  aniqiie  de>ci'i|i!icrit  coiiri  toriiiu  onliiic  ac 
iiii;lis  caiionum  r(  leniis,  et  quod  iiiagis  est  concilio- 


tiiji  monuuentis,  ex  supra  memoraio  scrinio  Eccle-  B  pum  Graecorum  versione  laiiiia  sunima  ilde  servaia  : 


f  ias  Mogouiin»  absque  dubio  depromplis»  niirabililer 
adaoctam ,  per  imperium  Fraiioo  «Galiicum  ionge  la- 
teque  diffudit;  quam  senteiuiani  |.lane  coiilinuai 
ipsa  Pscudo-Isidori  canonuin  colleciio,  ex  gcnuina 
nostra  l»idoriana  formala;  inulla  quippe  convincunt 
aique  evidenier  deiuonsirant,  coIleciion6:ii  caiionuoi 
puiam  puram  Isidori pro  fundamcnlo  Mercatiri  vel 
Riculfo  fuisse,  ui  suam  fabricarti. 

137.  Primum  bujus  assenionis  argumenium  in  il- 
lo  po^iium  est,  quod  ordin^m  He  eeUbrunde  concU  o 
in  priiicipio  sikb  colleciionii  edideril  Riculpbus;  cuui 
eniin  iiullo  in  opere  laudaius  ordo  exsici  pr.iler- 
quam  in  mauuscripiis  Codicibus  Hispaiiiiis ,  dubilari 
non  potest,  quin  Uispanum  codicem  genuinx  col- 
iectioniSy  ex  quo  illum  exscripsit,  a  i  nianus  habue-  C 
riiiirpostor.  Huic  argomenio  non  parum  roboris 
aflTerl  aera  Hispanica,  plerisque  conciliis  nosine  col* 
Icciioiiis  prxnoiala,  quain  pseudo-Isidorus  iiidem 
servavii;  hic  eiiim  usus  nuUibi  terraiutn,  prxier  His- 
pa  •i^m,  observaiur. 

438.  Deinde  pseudo-Isidori  prjcfatio  coiicilii  rum, 
cum  re  vera  alia  non  ^it  quam  ipsa  Isidori  llispalcn- 
sis  pncfalio  genuina,  sed  inirum  in  modum  discerpia, 
interpolaia ,  ei  ad  menieiu  falsarii  recouciniiaia , 
nonne  fonlem,  ex  qiio  illa  defluxit,  aperlissiiue  iu  li- 
cat?  illa  quippe  verba  :  i  Postmodum  vero  Nicsnam 
sjnodum  cousiituimus,  propler  aucloriiaiem  ejusdem 
inagni  concilii.  Deinceps  diversa  concilia  Gnecorum 
et  Laiinorum,  sive  qu£  antea,  sive  qu£  postmodum 


qnod  equidem  Urmissiinum  nosfnc  assertionis  argu- 
im  nt  m  est,  cui  solidum  quidquam  repoiiei  nciiio; 
aui  enini  I  itlori  geiiuiuam,  niultoqoe  antiquioreiu 
canoitum  colleelioiiein  ex  Mereatoris  iiiipurissinia  ac 
adullerina  fluxisse  dicendum  od,  quo  niliil  iiipptins, 
aul  ing>Miue  faiendum,  inipostorem  suani  ex  i^^ido- 
riana  fonnasse. 

1(0.  Jatii  eo  aiiducimur,  ut  paiicis  probennis 
Pseudo-Isidori  coileciionetn  canonutii  iieque  in  His- 
pniiia ,  neque  ab  Hispanis  fuisse  confeciain  :  cojns 
rei  clucidandrc  caiisa,  oportei,  ui  iniserias  ei  acriini- 
nas,  quas  octavo,  noiio  ei  ilcciino  8:rcuIo  Eccle:>ia 
11  spniia  perpessa  est,  breviidr  pcrstringainus. 

1  ii.  Noia  res  esl,  plenaque  illiiis  ieuiporis  historia, 
quanto  plaiictu  atque  iumuliu  Naurorum  irrupiione, 
5fleculo  ociavo  iueunt<^,  repleta  fuerii  Hispanii  uni- 
ve:sa,  cum  Goiliorum  iniperium,  ipiod  iriccnti:! 
ani.l  us  annis  felicissimum  s'eierai,  a  barbara  iiiinia- 
iiique  geiiie  deleium  onmiiio  fuii ;  Hlspaiiis  unilique 
cx  U  vel  in  tlirain  s<TvIluie  n  rcdaciis,  qui  cladi 
supcrruerunt ,  serviiulem  fngienies  iu  diversa  ei  ab- 
situsa  loca  (li'apsi  suni;  e«  clesiasiici  pncsules  in 
ianla  rerum  pruranarum  sncrarumque  suliversionc, 
par;im  sacras  sanciorum  rcliquias,  ac  illusirium  viro- 
rom  lil  ros  ei  scripia,  qux  colligere  potucruiit,  sccuiu 
asportantes  in  Aslurices  :ibierunt;  pariiin  grOciis  sihi 
commissi,  aique  in  serviiutem  redacii,  saluti  consu- 
leiitcs,  eju  detn  periculi  consortes  facti,  niortein. 


i^cta  suoty  sub  ordine  iiumerorum  ac  ieniporum  D  morteque  pejorem  (80)  Saracenorum  barbaram  sae- 


(78)  bidorQS  Hispalensis  io  scriptis  Ellpandi  sa^pe 
laiidatur.  In  epistola  ad  Alcuinum.  quae  inter  ejus- 
dem  Alcuinl  opera  exstat,  et  apod  Fiores.,  flitj».  ia- 
m,  tom.  y.  pag.  545,  Isidorum  laudvtElipanduA  hb 
verbis  :  f  Beatus  quoque  Isidorus » jobar  Ecclesio!, 
aidus  Hesperije,  doctor  Hispanix,  ui  libro  Etyinolo- 
giaruin  dicit :  6ni§enUus  aulem  90calur  $ecunaum  di' 
vinUaHe  exceUenAam,  quia  rine  fralribu*.  i 

(79)  En  verba  prtefaiionis  geiioinae  :  c  /n  prineipio 
auiem  hujui  votuminit  Nicaenam  synodnm  constitui- 
nius  propter  auctoritatem  ejusdein  lu^gni  conrilii. 
Deinceps  diven&rum  conciUorum  (inBcorum  et  Lait- 
nomni,  sive  quae  antea  sive  quas  posiniodum  facta 
sunt,  sub  ordine  numerorum  ac  leniporum  capitulis 
suis  disiincia,sub  hiijus  volominis  aspeciu  locavimus, 
BUbjicjentes  ettam  decreia  Prsesuluni  Romanorum, 


in  quibus  pro  culinine  sedis  apostolieae  nou  impar 
conciliorum  exstai  aucioritas.  > 

Hinc  videre  est  pseudo-Isidorum  illa  fuac  pra^- 
fationis  verba  ex  genuitia  isid»riaiia  de  Terb«i  a<I 
verbum  fere  exseripsisse,  h  excipi.is  illud  tit  frmci» 
fio  uulem  kujut  voiuminit  Nictenam  iunodum  coa«li- 
liftmiis,  cujus  Inco  ille  sci  ipsil  Poitmoaum  vero  Nicof" 
nam,  etc.  Ratioest,  quia  impo^tor  canones  aposlo- 
loruin,  quos  Isidorus  HispaieiiSS  ut  apocrjfpbot 
rejicit,  in  principio  sux  cuuipriationis  cou^iiluii. 

(80)  Nullani  opinanles  osse  molestiam  dirupiiones 
basilicarum,  opprobda  saeerdotum,  tum  et  qmid 
lunariter  solvimus  cum  gr:ivi  mcerore  tributum ;  adoo 
ui  exped  bilius  nobis  .sit  conipeudium  mortis  quam 
egcniissinuc  vike  laborio^iim  discrimen.  t!ulogiua 
lib.  I.  Mem.  Soncfor.,  in  BibUoth.  Patrum,  toui.  XV, 
Edit.  Lugdon. 


m  PRiEFATIO  MlST.-CRn .  IN  COLLECTIONEM  CAN4)NI]M  B.  ISIDORr.  900 

viicm  coiiieninenles ,  \n  palrio  loco  manserunt,  AcoropllttlonisTNamqnediAiierinonpOlerilqoisnuatis 


niiseris  soUtitim  praebiluri .  ovileque  suani  a  rapaci- 
bus  tupls  dert  nsuri ;  quocirca  audlamus  bealuni  Eu- 
logium,  Ecclest»  Tdletaiix  episcopum  designatum, 
qui  m.irlyrium  Cordubx  subiit,  qulque  ha*4!  ipse 
niiserriHia  vidll,  et  quorum  pnrs  magna  ruit.  Is  san- 
clissimus  praesHl  iii  cpisiola  ad  Wilesliiduin  PampllO' 
nensem  episcopam,  qua;  exsial  in  Bibllolheca  Pmirum^ 
mm.  XV,  pag.  298,  Edit.  Lugd.,  Maurorum  saevitlem 
llis  yerbis  describil :  c  Sxvus  adversus  Dei  Ecclesiam 
ffiror  lyrannicos  omn'a  subvertll,  cuncta  vaslavll, 
unlversa  dispersil»  relrudeiis  carcere  episcopos, 
yresbyteros,  abbales,  leviias,  el  omnem  cleruin,  el 
quoscunque  ilia  lempeslale  capere  poiuil ,  ferro 
devinclos,  qu;>si  mortuos  sxculi  subterraiieis  spequ- 


hojnsceniodi  colleclionis  jam  plurima  exeuiplaria  in 
diversas  Hispaniae  provincias  pervulgaia  oportuiise, 
anlequam  illiid,  ex  quo  Riculphus  Mogoniinns 
Imperium  Franco-Gallicum  repleri  fecil,  in  ejusdem 
manus  venissel;  unde  boc  aulem^alomnia  ad  unuin 
lam  ingeniis  magnituJinis  volumina  laudata  collee- 
lionb  ita  interciderlnt,  ul  eo  ipso  in  loco,  in  qoo 
primum consaninala  fuerani ,  ne  vesligium  qaidem 
anius  lanlom  exemplaris  appareai?  Sed  inquics, 
mlrandum  non  csse,  quod  in  tanta  renini  omnioin 
perlurbalione,  et  miseria,  bellorumque  a^sidaliale 
exemplarla  oiniila  ad  iinum  iu  Hispaiiia  }  erierini. 
Quid  ergo?  Geimina  Isidorlana  canonum  colleciio, 
anie  Mauroruni  irruplionem  in  Hispaniain  facla  el 


bui  iuiniersil.  luior  quos  ego  ilie  peccalor,  amabilis  B  onliiiaia,  a  tam  luctuosa  slrage,  bellis,  incendiis. 


vesler  deviiiclus  suin,  el  una  pariler  omnes  horridos 
ergasliiloruin  luiinus  squalores.  Yiduavit  eccleslam 
sacro  iiiiiiidierio,  privavil  oraculo,  alienavil  oflicio  : 
et  noo  eil  in  hoc  lempore  nobis  oblaiio,  neque  sa- 
criflcium,  iieque  incensum,  neque  locus  primiliarum 
quo  possimus  placare  Doniinum,  etc.  » 

142.  in  lam  misero  reruni  staiu,  ac  lamenlaliili 
ruina  Iribus  amplius  sxculis  sepulta  jacuil  Ecclesia 
Hispana,  basilicis  suis  tversis,  episcopis  cl  presby- 
leris  in  carcerem  conjeciis,  vel  luorli  damnaiis, 
universoque  populo  Christiano  aacris  minisieriis 
«rlialo  (sl). 

i43.  Quffi  cum  ila  sint,  cumqae  per  loUim  capiivi- 
lat!s  leinpus  nulla  Interfuerll  communlcaiio,  iiuUmii 


malis  denique  omnibus,  quibus  hoc  nobilissiniuin 
regiium  a  barbarls  vexaium  fuil  per  Iria  et  amplius 
sxcula,  lucolumis  inlegraque  evadere  potail ;  Pseudo- 
Lidori  vero  farraginisy  duobus  saiculis  recenliorts, 
illo  praelerea  lempore  couQatae,  qiio  Carolus  M.ignos 
ammnlssimam  Hispaniae  provinciam  oblinebal  (8i), 
iie  vestigium  quidem  remansiiT  Cunique  colleclioiiis 
Moslrae  putae  purac,  plurima  manuscripla  exemplaria, 
nono ,  decimo ,  undeclmo ,  ei  duodeciino  saeculo 
exarala»  In  Hispanl»  bibliolbecis  hodieque  asserven- 
lur,  ficlitlae  pseudo-Isidorianae  nec  foliuni  nnuni 
exstat,  qiiod  snllem  indlcare  possll  eam  In  boc  regno 
aliquanilo  exsliilsse?  Qnls  in  animam  inducal  omnla 
sttlnto  exemplaria  vel  in  ipso  palrio  loco,  quasi  de 


commercium  praesulum  llispanurum  cum  Romanis  G  Induslria   periise?  Sane  cur    Ita   evanuerinl    in 


pontiflcibus,  quorom  nulla  quidem  cxstat  genuina 
episiola  decrelalis  ad  Hispanos  directa,  si  illam  exci- 
pias  Hadrlani  Papae,  quam  occasione  erroris  Elipandi 
el  Felicis,  in  coiicillo  Francofurtensi  damnaii,  coii- 
Bcripsil;  qois  sibi  persuadere  poieril,  Hispanum 
episiolarum  decrelalium,  hoc  iufelicisslmo  teinpote 
conftclanim,  auctorem  fusse ,  vel  lllas  in  Htspania 
fsibricarl  polulsse?  Id  equidem  erudilorum  viroruiii 
judiclo  nullam  habel  fidem,  maxime  si,  qoae  rem  non 
paruiu  conflrmant ,  el  llbrorum  a  communi  strage 
servatoruin  paucitas,  ei  liilerarum  studia  in  tam 
dira  diulurnaque  captivitate  Intemiissa,  vel  plane 
dogencrata,  recte  expendunlur ;  Hispani  quippe  lunc 
leinporis,  coutiiiuo  bello  a  Mauris  vcxali,  non  lilteris. 


promptu  rado  est ;  viddicet  qub  cerio  certius  esse 
constat,  ficllliam  pseudo-Isidori  epialolarum  collcc- 
larum  farr;iginem«  neque  in  Hftpania,  Mqoe  ab 
llispano  consarclnalam  fuisse. 

1 45.  Imo  ex  quampluriinis  genuinaenoilrae  canonum 
colleciionls  nianus  riplis  Codicibus  saepe  landatis, 
sa^cuTo  nono,  dccimo,  undecimo  ei  daodecimo 
exaraiis,  aperlissime  demoiislratur,  larvali*  I>idori 
spuriam  colleclionein  usquead  duodeclmtimsacculuin 
Hi  panis  vel  ignoiam  oinnino,  vel  saltein  tanquam 
apocryi  ham  el  ficliiiam  ab  illis  habilam  fuisse.  Sane 
sl  Hispanl  pseudo  -  Isidorum  cognovissenl ,  illius 
collectionem  canonum,  ul  magis  cop'osam,  pluriniis- 
que  monimeniis  adauclam,  polius  quam  nosiram 


sed  anuis  liberlatem  recuperandamesseinlelllgentes,  D  absque  dublo  exscribi  fecissenl;  sed  pnBstaniis^imus 


suidiis  remissiSy  io  rem  belUcam  loii  iueumbebanl. 

144.  Pracierea  si ,  iil  conienditur,  collectarum 
epistoiaruin  pseudo-Isidoriana  farrago  conficla  fuil 
In  Hiapaaia,  qul  faclum  est,  ul  posl  varlas  doclorum 
vlroruni  liivesiigaliones  sedulo  faclas  in  lam  uiuliis 
hujus  regiii  biblioihecis  el  aichivi.«,  ne  unus  taniuin 
adhuc  ittveutus  sil  manuscriptus  codex  ejusmodi 

(81)  Ecclesiae  Hispanae  capiivitalem  371  annis 
durasse  dici  poiesl,  hoc  est,  ab  aiino  septingeniesimo 
decinio  quarto,  qiio  Golhonim  iiiiperiura  eversum 
esl,  usqiie  ad  Toleii  expttgnationem  ab  Alpbonso 
n*^A  faclain,  aniio  millesimo  ociu^esimo  quinto; 
ab  illo  euini  ieinpo:e,  Cbri^lianoruin  aniuiis  ad 
dulee  lib  rlalis  iionieii  ariectis,  MauiorHOi  ris  iiia- 


codex  Tolelanae  Ecdosiae,  aera  mllleslma  ceniesima 
Irigesima  lerlia  exaralus,  luciilenler  ostcndit,spnrias 
Mercaloris  merces  circa  inilium  duodecimi  sxculi  ia 
interiorem  Hispaniae  partem  nondum  pcBelrasse; 
praetena ,  iiieunle  sacculo  dedmo  tenio,  illas  in 
Hispania  nondum  cognitas  fuisse  dedarat  episinU 
lunocenlii  III  ad  Pelrum  Composlellaaum  dirccla,  ia 

gis  maglsqiie  decllnari  el  in  pejus  ruere  Cfleperunt. 
(82)  Cdlaloiiia  proviiicia,  Ilispairue  Tarraconensis 
pars,  iujiis  caput  est  Barcino  urbs  celeberrima,  slu- 
diisque  oliin  asperriina  belli.  Coiisule  eruditis.  opus 
Aul.  Capinany  inscriplum  :  Memoria$  hittoricas  wbre 
la  iiiartfia,  comercio^  u  arU$  de  Barcelona  ,  edita  Ha- 
liitil77(l,  «vol.  4'. 


901 


rft^FATIO  HIST.  CRIT.  IM  COLLECTIONEM  CANOMJM  B.  ISiDORL 


OOi 


qua  bxc  verba  leguiilur  :  Emerileme  vere  CQncilwm  A      talem  semper  agnomse  atterllur^  qued  el  documen- 


tmikenlkumeiu  mullit  ralioKihut  atlruebat;  tum  quiu 
eum  aiiit  concHiit  cottiinetur  in  libro  qui  Corput 
canonum  appaUajtur^  quem  Alexander  papa  per  inter^ 
loeuiionem  auibeniicum  approbani  (83).  Porro  Eme* 
riteose  conciliun,  de  qoo  hic  agtiur,  noslne  collec- 
tioul  inserium  •  in  pseudo  -  Isi Jori  compilaiione 
oon  exslai  :  ergo  collecfio  noslra  genuina  Isi- 
ddriana  eliam  sxi  ulo  deciino  lertio  Corput  canonum 
ficclesiae  Uispanae  appellabalur;  cumque  de  spuiia 
Mercatoris  colleclioiie  nulla  apud  Hispanos  inveniatur 
mentiotnulla  ejuadeni  notiiia  antesacculura  decimum 
qulntora»  in  eam  sententiam  ire  licet,  laudatam  col- 
lectionero  ante  typographicae  artis  inTeiitum  llispaiiis 
peniiiis  ignoiam  fuisse. 


lorum  auclorilale  et  hitloricB  faclis  comprobalur. 

448.  Qiianquam  doctorum  virorum  conseniiens  Tere 
sit  opinio ,  psciido-I.^idorum  nrm'o  forsan  zelo  erga 
sedem  apo^loiicam  abreplura,  suam  canonum  eolfec- 
tionem  congessisse,  novas  cpislolas  decretules  con- 
linxi»sp,genuinnsqu'!  interpolasse,utRomanorum  pra!* 
sulum  auctoritalem  amplificarei;  tamen  clari^siihus. 
Blascus  in  suoeruditode  collectione  canonum  Isidori 
5Iercaloris  coinmentario,  pIuribusargn:nentisdenioa- 
strat,  Mercatorem  in  eo  raaxime  iaborasse,  utetiisco- 
porura  iudemnitaii  consulerel,  eorumque  jura  augeret. 

149.  Sane  historia  nos  edocet,  Aogilraronuni  Me- 
tensem  episcopum  primom  omnium  novis  epistolis 
decretalibus  usum  ruisse,.nt  sub  tegmlne  sedis  aposto- 


146.  fix  hactenus observaiis certo coiistat,  pseudo*  3  licas  episcoporum  judico se  subtraberet,  cujus  exem- 


Isilori  adulterinam  coliectiouem  oeque  in  Hispania, 
neque  ab  Uispano  couflctam  fuisse ;  imo  Riculpbum 
Mogoniinum  epiacopum  ex  genuina  I&idori  Uispa- 
lensia  canonum  coilectione ,  notisque,  et  eatenus 
Ignotis  roonimeotis  »  in  suo  scrioio  recondiiis , 
illam  formasse  osteodimiis ;  et  ita  quideoi  Uincinari 
Uheinensis  verba,  a  nullo,  quem  sciamus,  auctore 
satis  recte  dilucidata,  luculeoter  exp!icantu%  Ricul' 
phu»,  ait  Hiucmarus,  iibrum  colieetarum  epittoiarum 
ab  Itidoro,  de  Uitpania  a//a/ttiii,  obtinuit^  et  Gailiat 
es  iiio  repieri  fecit ;  boc  est  librum  Colleetarum  epis- 
tolaruin  ab  Isidoro,  iiiiegerrimum,et  ab  omni  inter- 
polatioiiis  labe  purum,  de  Uispania  (ubi  p!urima 
asservabantur  exeiuplaria)  aliatum  Riculpbus  ob.i- 


plum  Rolhadus  Sue8dioiieiis:sepi.copus,  e  t  Hincmarus 
Lugdoneiisis,  aliiqoe  pofrtmodum  secuti  sunt.  Neqiie 
enim  Romani  poniilices  in  suscipieodis  episcoporuro 
appellationibus  qui.lquam  aliud  sibi  parabtot,  quam 
Uiu!tiplice8  curas,  gravioremque  ncgoliorum  molem; 
dissimuIanJum  lanicn  iio^i  esl,  lixc  piivilegia  in  (inc- 
sidium  et  di  feiisionein  epi  coporutn  a  P.seudo-Isi.loro 
coiilicta,  con^equenti  teinpore  ad  ipsos  episcopos  op- 
piimendos  implorata  caepe  fuisse ,  atque  a  Romania 
pdotificibus ,  bona  taiiien  ilde ,  io  patrociiiiuro  suae 
auctoritatis  prolata. 

150.  Cxierum  illud  cerllssimum  est,  primaluin 
Romanai  seJis,  a  Christo  iu  Petruio  apostoliim, 
ejusque  successores  derivatnm,  meodaciis  vel  fictiliis 


nuii,quem  multis  dccretaiibus  episioiis,  et  fi«  l  liis,  C  mon  meniis  mioime  nili;  Ecclesias  quippe  omnes 


et  iiiterpolatis,  niirabiliter  adauctuin,  ac  foMJatuni, 
loiige  laleque  divulgavil,  et  ituperiuin  Fraiico  Galli- 
cum  cx  eo  repleri  fecit.  Uiiic  faciuui  e8t,ut  Ecclcsix 
Hispanx,  cgrt  gioque  ejus  doctori  hidoro,  llispalensi 
efiiscopo,  sua  ipsa  collectio,  integerrinia  ac  pneslan- 
tissiina,  loco  laudi»  et  honoris,  ut  par  erat,  unius  honii- 
nis  impudenti  auJacia,  nouparum  dedecoris  altulerit. 
147.  Csierum  Riculphuin  miiius  prudenli  erga 
sedeiu  apo.tolicain  devotione,  inconsiderato  |ue  zcio 
id  effecisse  ,  uiulti  judic;Tunt :  sil  por  ine  licet, 
veruiutamen  Ecclesia  Romaoa,  supra  peiram  apos- 
tolicae  veritatis  luodata,  mendaciis  non  indigel, 

Nec  lali  ausilio  nec  defeDsoribus  islis 
indiguere  Ilispanit  ut  auctoritatem  sedis  apostolica^, 


supremam  sedia  apostolicx  auctoritatem  semper^ 
agnovisse ,  Iiiculenlissime  leitaniur  lot  orbis  eccle- 
siastici  fere  uiiiversi  ad  sedcui  aposlolicam  coiisul- 
taiioiies  de  rebus  anxiis  missx  (84),  vicarii  aposlolici, 
qul  fiJei  integrilati  et  legum  sacrarum  observanti;u 
invigilarent ,  in  variis  regionibns  instituti ,  atque 
sanclorum  Patruro  hujusce  argumeiiti  plena  opera, 
quorum  lestimonia  hic  referre  et  supervacancuin 
loret,  et  ab  instiluli  noslri  raiioiie  alienum. 

151.  Quapropter,  pRctermissis  iis,  quae  de  Roina- 
noruni  proisulum  in  Ecclesiam  catholicam  poteslate 
a  viris  doctissiinis  disertissime  traclata  sunt  et  as- 
scrta,  hic  soluui  ageinus  de  eorumdem  Romanoruiu 
poutilicum  apu  1  Hispanos  auctoritate,  quam  Hispani.c 


quaro  niultis  argumentis  iu  auo,  puto  puro,  canonnm  d  Ecile.iia:  pRcsules  i>emper  agnovisse »  monimenta  in 


eodice  prolitentur,  consoli  Jarent :  et  re  ipsa  taiita  fuit 
opud  eoe  Roiuanorum  pRCsulum  epistolaruiii  digni- 
las,  ut  non  mioori  auctoritate  quam  concilioruro 
decreta  io  Ilispauia  illae  vigueriot.  Quod  io  sequenti 
paragraphu  demoostrabimus. 
§  Yll.  Eecietiam  Mitpanam  tedit  apotloiicoi  auctori- 

(83)  Exsiat  hdBc  epistola  a^tiod  Labb.  Coneii.  toin. 
\1,  pag.  511,  et  npud  Ilarduinum,  toin.  III  et  alibi. 

(84)  Uujui  rei  locuplci  leslis  esi  bealus  Hieruny- 
inus,  qui  epistola  anno  qualercenlesimn  noiio  ad 
AAerucniaui  directa,  ha^c  ait : «  Aiile  aiinos  pturimos 
cum  in  cbartis  rccltsiasiicis  juvare^n  Damasum 
Komanas  urbis  episcupuiii.  et  Orientis  alque  Occidenljit 
contttilaiionibut  respondcrcm,  etc.  » 

Meque  solum  Dainaai  papx  tcmporo,  sed  ctlaui  ab 


ipsam  caiionum  collectionem  Uispanam  relata,  lucu* 
leiiter  testilicaiitnr. 

152.  Porro  de  sumroa  sedis  apostolioe  dignitale 
ac  primatu,  clarissiiHum  perhibet  teslimoniam  epi- 
stola  Gelasii  pap£  laudatae  colleclioni  Uispanas  in- 
serta  sub  numero  centesimo  tertio,  cujiis  auctorilas 

initio  nascentis  Ecclesix  Romanam  sedem  consolia- 
tain  ab  aliis  Ecclcsiis  fuisse,  demonstrat  epistula 
Clementis  Rnniani  Corinthiorum  consu!tationi  rcs- 
ponJeiitis  :  ouod  autein  tuper  bis  reltiK  Roiiiani  pRC- 
sules  siatueuant  pro  re  judicata  habcbatur,  ut  i'X 
saiicti  Aui^u^tini  smnone  131  coutm  Peiagianos  tU'- 
ducilur.  Jam  enim,  iiiquit,  de  liac  causa  duo  connlia 
missa  sunl  adscdem  apostoiicam;  inde  ciiam  retcrii  la 
venerunl,  Cauta  fmita  ett. 


m  FRi£PATIO  niST.-CniT.  IN  COLLECTION£M  CANONUM  B.  ISIDORI.  904 

lanto  est  gnTior,  qvoil  in  concilio  Romano  septuti-  A  sedls  eeeloslas  sterare  noa  licebat,  Ka  Uispanl  epi- 


giiita  episcoporain  sit  cdiia :  titnlo  igitur  s^^cundo 
laiulataD  epistolse  bxc  ^erba  leguntur  :  c  Quainvis 
uniTersae  per  orbem  caiholicae  dilTus»  EcclcMas  iinus 
tlialarons  Christi  slt,  sancta  tamen  Roinana  Ecclesia, 
iiuHis  synodicis  eonstitutis  cseierls  Ecclesiis  pnelaU 
est,  «ert  evangelioa  voce  Bomini  et  Salvatoris  nostri 
primatum  obiinuit.  > 

153.  Id  ipsuin  coiifirmat  rjusdem  Gelasii  pjipx 
epistola,  ad  epi^copos  Lncnni»  direcla,  qux  in  nostra 
cniionuai  colleciione  octuagcsima  qiiarta  nuniera- 
tur  :  €  Saiis  iiidignum  est,  inquit  tit.  ii,  queniquain 
vcl  pontificum  ▼tl  ordinum  subsequentium  lianc  ob- 
serv  niiam  rcfuiarc,  quam  beail  Petri  sedem  et  soq«;l 
viJeat  ct  docere ,  sali^qiie  conveniens  sit  ut  t  luni 


aeopt  ab«qve  melropolilani  conaeiisii  oi  Imriiaie 
basilicas  conseenire  non  possent;  eaindem  quippe 
prleslatem  habeni  melropolilani  circa  su§ragaHe«w 
episeopost  quam  sedes  aposioiiea  ln  ecclesias  sub* 
nrbicarias,  qoie  eidem  sedi,  m  meiropoIluiHS,  sofa|i- 
eianlur. 

If»6.  Jam  Toro  quanta  apud  Hispanos  pnesules  vi* 
giierlnt  aiictoritate  Romanorom  prassulum-  decreta, 
cuin  tam  mnltx  eorumdew  prae  uluin  episiolse,  in 
Hispniiam  collectioneni  admissx,  arguniento  sunf, 
tuin  illud  quod  Hispani  praesules  in  coiiciliis  geiicra- 
libus  et  provinciaiiljns  sxpe  teslanlur.  In  synmlo 
Bracarensi  prima,  anno  quingentCMUKi  scxng»»siiiia 
primo  celebrata,  post  mentionem  fjcinm  de  epistola 


corpiis  Gcclef^is  in  hac  sibimct  observalione  cr.nc-jr-  B  Lconis  papae  ad  synodum  Galtaecia^,  hoc  de  Vigilii 


dct,  i|d:im  illift  vigerc  con<ipiciat  ubi  Dominu$  Eccle^ice 
lulltis  po&uit  i.riucipatum.  i 

15i.  Pixterea  llluhis  quinqu^gesimus  primus  libri 
priiiii  iiiilicis  sjepe  lamlaii  collcctionis  nostrx,  de 
commiisa  vice.  setHs  aposloHca:  Inscriplus ,  in  quo  de 
vicariis  apostolicis  agitur,  non  ob  cure  declarat 
llispanos  prsesules  supreniam  sedis  aposlolicx  aucto- 
ritateiii  agnovisse ;  in  eo  eniin,  nt  commissam  vicem 
sedis  apostolicae  ab  Hispanis  adniissam  fuisse  consietf 
cilantur  epistolje  Simplicii  ad  Z  *noiiem  Hispalenseiu, 
Hormisdae  ad  Joanneni  Illicitanx  Ecclesias  episcopuniy 
qux  cquidem  in  nostra  collectione  sub  numeris  79, 
91,  95  et  96  inveniuntur  inseriae.  Et  sane  Roniani 
prxsu^es  ^uas  vices  per  Hispanias  Zenoni  aliisque 


epistola  ad  Prufuturuin  {•ubjicitur :  Lucreiius  episcopus 
dixii :  Recte  vestra  fratemitas  pro  auctoritate  sed'$ 
apostoUca  rminiscita  est,.,  Re^ecta  est  avctoritas  se^ 
dis  apostolicm  quosdam  ad  Profuturum  directa  ein- 
scopum.  Dcinde  1  ispanoruni  religionem  et  observan- 
liani  iii  servandis  RtMiianorom  pnesnlnin  decrei  s 
apeiiissime  declarat  celeberrimi  concilii  Tulctani 
lertii  capiliiliim  priinum  bis  verbis  :  Maneant  in  sno 
vigore  concHionm  omnium  constituta ,  $imul  et  syno- 
dicte  sanctorum  pra:$uium  Romanorum  epistofte,  Aden 
ut  primus  Gothoruin  gentis  conatus,  post  abjuraiam 
Arianx  haereseos  perOdiain,  in  boc  sancilssimo  uni- 
versae  Hispaniae  concilio,  in  eo  fuisse  vid  tar,  ut  suani 
ergaseJem  apostolicain  reverentiain,  dtTotionem  et 


episcopis  absque  dubio  non  ileIogas>ent ,  nisi  sese  ^  obedientiam  significarcnt  :  nec  minori  postmodoni 


Ecclesi.c  catholicx  praepositos  ccn-uissent,  et  llispani 
prsc^ules  suprcmrkm  eorum  aut  loritatem  agnovissent. 
155.  Ilis  auleni  reponct  quisquam,  noii  oninia 
inonuiiicutu  Isidori  canonuin  collectioni  inserti,  licet 
llispaiioruin  praebulum  suflragio  recepla  et  approbata 
sint,  viin  legis  obtinere  potuisse ;  ratio  est,  quia  in  eis 
nonnulla  inveniri  videiitur,  Ecclesiae  Hlspanae  nio- 
ribus  ac  disciplinae  coatraria ;  exeinpli  causa  sit  ipsa 
epistola,  supra  laudata,  Gelasii  papae  ad  episcopos 
Lucaniae  dirccla,  quae,  ut  jam  observavimus,  in  iiostra 
collectione  genuina  octuagesima  qiiarla  numeratnr; 
litulo  quippe  xxvii  ejiisdem  epislolae  illud  repnhen- 
ditur :  quod  ab$que  prmcepto  $edi$  ap9$lelicte  MnnuUi 
facta$  Eccleiias  vel  oratoria  sacrare  prw$unumt^  com  . 
lainen  absqiie  racultate  vel  praeccplo  ejusdem  sedis 
apostolicfc  ecclesias  coosecranili  jns  apud  flispanos 
fiierit;  eisane  episcoporum  vel  presbyterorom  Ec- 
desiae  Hispanae  invenlus  est  nulliis,  qui  sacras  aedes 
conserrandi  facultatem  a  Romano  pontiOce  u«quam 
Itetierit.  Sed  faaec  objectio,  licet  spedosa  primo  In- 
luiiu  videatiir,  nullum  babel  pondus;  laudata  enim 
Gel.isti  papae  epistola  ad  episcopos  Ecclesiaram,  qoae 
Ronianae  8<Hli,  non  ul  Ecclesi;e  capiti,  sed  ut  metro- 
politaiiae«  suberanl,  scripta  fuit ;  quod  Hlspani  prs- 
snles  recte  iiitelligenies,  in  suani  canonnm  collectio- 
nem  illam  admiserunt,  eo  scilicet  sensu,  nt  stcul 
episcopis  Eciiesiarum  qiix  Romanae  sedi ,  ut  nielro- 
pidit:ii.x  suhjocuc  eraity  ahsqnc  praccepio  ejusdem 


erga  sedcin  Roinanam  observantia,  Patrrs  concilii 
Tuletaii  quartl  Apocal\psim  libruin  Inler  divinos 
reci'.ieiidum  rsae  satuerunt,  quatenu^ ^  inquiunt, 
mtf/2ortim  conciliorum  auctoritas  el  stjnodica  sancti^um 
prmulum  Romanorum  decreta  prascribuut. 

\n.  Quid  pljra?  Ex  genuina  beali  I.idori  prxfa* 
tione ,  qujb  lii  iaudata  canonum  collectiotie  Hispaiia 
Graeciae  concilits  pnctixa  habetur,  lucnleiitcr  osiendi- 
tur,  Romanorum  poniificum  epistolas  decretales  non 
minori  aucloritale,  quain  concilioriim  dccreia  apud 
Hispauos  vaiuisse  :  Subjiciente$  etiam ,  snnt  Ycrba 
ejiisdem  praerationis,  decreln  prw$uUm  Ronumomnt^ 
in  quibu$  pro  eulmine  $edi$  apostancw  non  imyur 
coHciti.rum  eistat  auctorita$,  quibus  saiie  verf»is,  tcI 
exactius  quidquam,  vel  exp  essius  de  sedis  ap<fs4olicae 
dignitate  dici  vix  polest. 

I&8.  His  Igilur  documentis  soprema  sedis  apoHo- 
licae  auctoritate  in  Ccclesiam  Hispanam  as^erta, 
superest,  ut  bistorica  monomenta  in  mediam  prole- 
ramus,  qos  auctorttatts  ejiiadem  sedii  aposlolic» 
nsom  in  Hispaniis  lestiflcentur,  atqne  HispaDontra 
praesulum  commercinm  com  Romanis  vicissim  habi- 
tuni  doclarenl;  sed  antequam  ea  recenseamus  , 
opportunum  visum  est,  de  f.ilsitate  epistolarum  de- 
creialinro,  quac  ad  Hiapaniarum  episcopos  directae 
ccnflnguntur,  quaeqne  pontiflcibus  Sirieii  papae  anie- 
cessoribus  falso  adscribuntur ,  aliquid  pneliliare, 
qualcnns  cminenlis.  card.  Agu-rrius,  minus  recta 


WS  PRiEFATlO  HIST.-«RiT.  IN  COLLECTiOMEH  CANONtJM  D.  ISIDORL  »06 

opiiiione  imbuius,  has  «lccretales  tanqiiam  grnuinas  \     IC2.  Similitcr  epislola  Sixli  secuniH  pap»  :  Oj« 


proiuigiiavil ;  aiquc  in  guam  maxiinain  conciiiorum 
llispani»  collectionem  admisit. 

159.  Harum  ficlionum  agnien  ducil  apud  dc  Aguirre 
lom.  1  Concil.  Hisp.,  pag.  405,  epi.slola  beaii  Anleri 
papae,  qu£  sic  inscribilur  :  Chariuimii  fratribus  per 
BmUcam  aUfne  Toleianam  provincius  epitcofn$  comH- 
iuiis.  Praeter  mulU  ralsitalis  indicia  »  qiise  in  hac 
epislola  notanlur,  non  parvi  momenli  iilud  est,  quod 
inscriptio  ipsa  nobis  exhibet :  Anleri  quippe  tempo- 
ribHS  (anno  scilicet  258)  provincia  Toletana  nondum 
existebat,  Tolelum  nrbs,  illis  certe  temporibos  oppi* 
duni  minus  nobile,  secundum  meliorem  sententiam 
iion  nisi  circa  modiura  sa^culum  quintura  metropolis 
facia  est  (95).  Prasterea  argumenturo  ejusdem  episto- 


leetiwmU  fralrikus  per  Uispaniarmn  protfincias  eon- 
siilutis ,  inscripla,  eo  quod  mult;^  de  epircoporuiii 
joiliciis,  canonum  sacrorum  decretis  cuutraria,  com- 
plectitur,  necnon  et  senteniias  ex  recciitiorib^is 
aucioribuB  descriptas  continei,  Inter  sparias  merito 
repuiatur.  Exstat  apiiJ  Aguir.  tom.,  I,  p.ig.  213. 

iG3.  Sequitur  deinde  apad  eumdtm  Aguirrium, 
tom.  I,  pag.  218,  episiola  Dionysii  par>as,  qiii  Roma- 
nx  scdis  «piscopatum  tenuit  ab  anno  Doinini  261  ad 
273 ;  ad  Severum  quemdam  epi^copum  directa,  cujus 
falsiutem  cum  alia  maiiiresle  o»4f.nduni,  ttini  illa 
praecipue  verba  de  Eccleuis  CordaheusU  provincias ; 
unde  enim  bausit  impostor,  tempoie  Dionysii  papa: 
CorduLaiA  iri&lrapolim  faisse?  In  qiiinque  iprovineia^ 


te,  m  qua  de  iranslatiombus  episcoporum  agitur.  b  apud  optim»  not*  scriptores  Hispaniam  divi.am  fti- 


Hlasqiie  licilc  fieri  posse  asseritar,  iinposiorem  de- 
tegit,  nam,  prailerquain  quod  verAsimile  non  est  • 
Aiiterum,  qni  vlx  inensem  pontificatus  explevit, 
Hispanorum  consultationi  respondere  potuisse,  trans- 
taiioDes  episcoporum  ita  stricte  a  canonibus  probi  - 
bebantur  ,  ut  per  sex  prima  Ecclesias  sxcnia  de 
rjusiuodi  iranslatioiiibus  nullum  vesligium  babea* 
nius;  quse  enim  de  Eusebio  et  Felice  episcopis 
exempla  profert  iiupostor,  commeniitla  sunt,  atqiie 
historicis  ecdeslasticis  penitus  ignota.  Quinimo  de 
slrictissima  anliqux  discipIiMe  ob^ervantia  circa 
ejusmodi  translationes,  epistola  Hibirii  papje  ad  Tar- 
raconenses  episcopos ,  qu»  iii  nostra  canonum  col- 
tectione  septuagesima  septima  numeraiur,  perpul- 


venimus,  in  Carthagineii8em  seilicet,  Bxticam  (in  qiia 
Corduba),  Liisitanam,  Tarraeonenseni  et  Gallasciain ; 
de  provincia  vero  Cordubend  ne  verbom  quidem. 
Saoe  cur  ita  scripserit  falsarlus  causa  palam  est,  vi- 
d«licet  tenipore  pseudo-Isidori  Cordubn  soli  Mauro« 
rwii  imperio  celeberrima  fuit,  caputqHe  regni  Cor- 
dubeusis.  Omitlo  quod  cuntra  episeopormii  aecasa- 
tores,  ut  solet,  consarctnator  conserit. 

164.  Exsiat  quoqiie  apud  laudalum  Aguirriui», 
ioin.  I,  pag.  221,  epislola  quxdam  £uiychiano  (87) 
pap»  ascripla,  atqoe  ad  Joannem  «I  ^mne§  per  Baii- 
cam  provincimn  (quid  lam  brevl  tempore  actum  esi 
de  provincia  Cordubensi?)  cmmUutes  epmopos  di- 
lecla,  quje  fere  tota  quaoia  esi  ex  verbis  llilarii  ei 


clirum  nobis  suppedilat  exemplum,  quod  ei  Anteri  C  Leoms  consiat,  quapropter  Joclorum  hommuin  iiid.. 
epislote  falsitatein.  et  luipostoris  impudenUam  magis     elo  Inter  spiirias  reponiiur. 


niagisque  cohflrmat;  aniio  etenim  quatercentesimo 
sexagesimo  qulnto  Tarraconenses  episcopi  ab  HiJaro 
papa  per  epislolam  rogavere,  ut  Ireniei  episcopi  irans- 
iationem,  ab  ipsis  justam  ob  causani  approbaiam , 
coirllnnaret;  sed  Hilarus,  consulio  conciiio  Roinano, 
asperrime  eis  respondit  his  verbis :  c  In  quorum  con- 
tirmeJiam  a  superbo  ppiritu  etiam  pars  illa  coniein- 
iiitur,  qua  cavetur  ne  qiiis,  relicla  ecclesia  sua,  ad 
alieram  transire  prassuiiiat,  quod  niinis  improbe 
c»onniventibus,  el,  ut  doleatur  gravius ,  vobis  asse- 
rentibus,  Irenaens  episcopus  conatui  aduijitcre,  qttad 
iiostra  auctoritate  roborare  cnpiUs,  quos  inaxime  de 
rebos  illlcitis  magna  indignaUoneprobatisacccndi.i 


465.  Demuro  tomo  11,  pag.  70,  apud  eumdem 
Aguirrium  exsut  Melcbiadis  pap»,  qiii  ab  anflo  Du- 
uiini  31i  ad  3U  sedisFe  credttur,  ipisiola  ad  Man- 
nuin,  Benediciuni,  LeonUum  et  cnsteros  Hispaiifa- 
ruin  episcopos  directa,  in  tjua  ita-um  iteruinque, 
idem  quod  in  pnceedentibus  siippositiis  epistolis  re^ 
cantat  imposlor  eirca  episcoponim  judicia  et  appei* 
laUones  ad  Romanam  sedem :  E^ioopo^^  ail,  noiita 
judicare^  noUte  condemnaTe  aHmque  smlk  hujns  aucto- 
ritttte.  Quod  si  feceritis,  irrita  erMnt  veum  judicia,  ei 
vosctmilefmiahimim ;  et  infra  :  5t  tvro  se  viderii  quit- 
qiiam  wtrum  pragravari^  hanc  scdm  appeiiet,  Awe 
recurrai,  vl  $emper  instituia  fuit  conxueiudo,  Oniitlo 


.nnllM  ;..''""' '^  Hieronymo,  Gregorio  Ma- Dt«tera,qoaha«cepistolam,  Melchiadi  papoj  adseri- 

gno.  Isidoro,  aliisque  aueloribus.  Antero  m..lto  re-      ptam,  supposiiiUam  esse  probant. 


cenitoribus,  vcrba  excerpsit  falsarius,  supposiutiam 
esse  banc  epislolam  lesUficaniur. 

161,  Eodem  jure  sublestai  fldei  a  virls  erudiiis  ha- 
betur  q>istola  Lucii  pap»  ad  Gall.arnm  ac  Hispani:)- 
ruui  episcopos  directa,  quax  exsui  apud  laudatum 
<le  Aguirre,  tom.  I  Concii.  Misp.,  pag.  195;  mulia 
«luippe  conlinet,  ut  alia  omiitam,  ex  Leone  Papa, 
Gregorio  Magno,  aliisque  monimentis,  Lucio  recen- 
lioribus  consarcinata  (80). 


IGG.  Hactenus  epistolas  decreules  quse  io  Aguirrii 
Collectione  eoncU.  Hispaniae,  primts  pontifleibus 
RomaDis,  Sirlcii  anlecessorlbus  ascript£  reperiunlur, 
quaeque  a  viris  doctissimis  circa  iniUum  sa«ciili  noni 
a  pseutlo  kidoro  conflclx  judicantur;  sane  si  laudal» 
opistolx  a  tam  sanclis  pQntificibiis  nd  Hispanianim 
prdvincias  niis^as  fuissent,  neque  primis  octo  sxculi-i 
llispanae  Eccle»iae  patribus  ignoiae  illic  jactimenf, 
ncque  eaa  l^doius  IHspalonsis,  qui  prxsulum  Roma- 


Patrol.  LXXXIV.  g^ 


907  PJi yEFATiO  nl^T.  CfUt.  IN  GOLLEGTIONEM  GANONUM  B.  ISlDOm.  «jOS 

iiiiniiii  e()istiilas,    praeseriiro  ad   llispanos  summa  A  de  Arianis,  ad  Htlem  catholicam  conversls,  non  re- 


diligenti.1  collegit,  silentio  pnctermisisset.  Sed  ad  ge- 
iiiiiiia  inonmnenta  veniainus,  quse  non  obscure  de- 
c^arant,  Ecdesiam  Hispanain  in  retinendo  eccleslas- 
ricae  disciplinx  vigore  tenacem  fuisse,  Romanum 
pricsulcni  somma  reverentia  observasse,  illuinque  ut 
suprenmm  judicem,  et  Ecclesiae  catholic.c  caput,  iii 
rebus  anxiis  saupe  consuluisse. 

I^t  autciii  in  bis  rcceiisendis  reclius  procedamiis, 
suisqmeque  lemporibus,  quantum  fieri  possit,  redJcre 
curabimas. 

i()7.  Anno  duccntesimo  quinquagesimo  oclavo, 
Ba6iliJes  Legionensis,  ct  Martialis  Asluricensis  epi- 
sco}!,  lanquam  libellattci  (S8) ,  aiquo  idoloiairiai 
crlmine  insimulati,  synodi  provincialis  sententia  suis 


baptizandis ,  de  apostatis ,  de  poenitentibus,  de  mo- 
nachis  et  clericis  agitur.  Hxc  Siricii  epistola  decre- 
talis  in  coUectione  nostra  terlia  numeratur. 

171.  Anoo  circiter  quatereenteBimo  secundo,  lono- 
centio  primo  Ecclesiam  Roinanam  moderante,  lliia- 
rius  episcopus,  et  Elpidius  presbyter,  Uispaui , 
Romam  profecli  sunfeum  iii  llnem  ut  malis  suminis 
quibus  Ecclesia  Hispaiia  laborabat,  pace  tiirbala, 
despectis  canonum  statutis,  ac  sanctorum  Patrum 
rejculis,  remedium  adbiberent.  Innoceniius,  eorum 
postulatis  auditis,  reqiie  matore  perpensa,  ad  Palres 
coiicilil  Toietani  primi  epistolam  direxit,  in  qua, 
autiquac  Ecclesiae  disciplinac  integrilatt  providens, 
variis  capiiulis  staluic,  ut  episcopi  ad  fidem  conversi 


sedibus  depulsi  fuerunt,  ac  in  eorum  locum  Feiix  et  B  iii  coininunionem  recipiantur ;  ut  ordinationes  contra 


Sabinus  yuirccti.  Basilides,  criiiien  crimiui  addens, 
Romaui  pitiit,  et  ab  Slephano  papa,  veritatis  nescio, 
per  circanivenlionem  inipetravit  in  coinmunionem 
recipi ;  inde  iii  liispaniam  reversus,  episcopalum  in 
qucm  legitima  auciorite  Sabinus  substitatus  fuernt, 
per  Slephani  sententiam  recuperare  contendit.  Hi- 
spani  praesules,  ea  re  commoti,  beatum  Cyprianum, 
Carthaginensem  episcopum,  consuluemnt,  qui,  racti 
quaestione  in  concilio  perpensa,  eis  respondit  oiniiia 
legitiine  ac  canonice  facta  fuisse,  ordinationemque 
Sabini ,  rHe  peractam,  rescindi  non  posse  ,  non 
obstante  Stephani  papne  judicio,  a  Basilide  iiisi- 
dlose  decepti :  Nec  reicindere,  inquit,  ordinationem 
jure  perfectam  poie$tf  quod  Ba$itide$,  po$l  crimina  Ma 


canonum  staluta  facts  in  posterum  probibeantur» 
ac  Nicaena»  regultc  serventur  :  demum,  qui  ab  or- 
dinibns  arcendi  ,  quiqiie  eligendi  sint ,  plenius 
declarat. 

17i.  Anno  quatercentesimoquadragesimo  septimo, 
beatusLeo  papa  primus,  ad  Turibium  Asiuricensera 
episcopum  epistolam  celeberrimaro  direiil  contra 
Pi  isciilianislarum  errores,  qui  tunc  temporls  Eccle- 
sise  Hispanx  pacem  maguopere  turbabant.  In  bac 
epistola  Tufibio  praecipit  ot  coRcilium  generale ,  vel 
saltem  provinciate  convocari  facial,  quod  tantis  malis 
re:uedium  opportunum  adhibeat.  Habeatur  ergo  inter 
i*os,  ait,  epi$copaie  concilium^  et  ad  eum  locumqui 
omnibu$  opportunu$  si/,  vicinarHm  provinciarum  con- 


deUcta    el    con$cienliam   etiam  propria   con[e$$ione  C  veniant  $acerdote$,  Et  infra  :  Si  autem  0/17111,  quod 


nudatam  ,  Romam  pergen$  ,  Stephanum  collegam 
no$trum  longe  po^itum,  et  ge$tiB  rei  ac  tadtm  veritati$ 
ignarum  fefeUit^  ut  exambiret  reponi  $e  injutte  in 
epi$copatH  de  quo  fueral  ju$te  depo$itu$,  Sanct.  Cy- 
priani  epist.  68. 

168.  Hiiic  patet  Hispanos  praesules  auctorTtatem 
Fedis  apostolicae  religiose  observasse ,  alioquin  Sie- 
phani  papae  sentenlia  commoti  non  fuissent,  neque 
Cyprianuin  Carlbaginen&em  in  Africa  consuluissent  : 
iiisuper  ex  Cypriani  sentenlia  patet  etiam,  pontilicis 
juJicio,  ad  queni  coiitra  canonum  staluta  provocalur, 
standum  noii  esse.  Cxteruro  quis  bujus  facti  exitus 
fuerit  igiioralur. 

169.  Anno  Domini  trecentesiino  quinquagesimo 


ab$it,  obstilerlnt  quominu$  po$$it  celebrari  generale 
concilium^  UaUasciiB  $allem  in  unum  conveniant  m- 
cerdote$, 

1/5.  Idem  Leo  papa  anno  quatercenlesimo  quio- 
quagesiiuo  quarto,  episcopos  Galliae  etllispanlae  per 
epistolam  monet  de  die  quo  anno  sequeuti  solemni- 
tas  pascbalis  celebrari  deberet. 

174.  Anno  quatercentesimo  sexagesimo  quinto , 
Ascanius  Tarraconensis,  caeterique  ejusdero  provin- 
ciae  episcopi,  apud  Hilarium  papam  venerabuodi 
per  epistoiain  conqueruntar  de  Sylvano ,  episcopo 
Calagurritano ,  eo  quod  ,  contra  sanctoriun  Pa- 
trum  regulas  et  canonum  statuia,  frateriia  eoniin 
admonitione  dcspecia ,  episcopos  ordinare  non  eru- 


tcriio  Liberius  papaO^ium  Cordubensem  episcopum  D  besceret  (89). 


pcr  epistulam  luonet  de  lapsu  Vincentii  legati ,  qui 
sancti  Aih  «nasii  condemnationi  subscrlpserai. 

170.  Anno  trecentesimo  ottoagesimo  quinto,  Si- 
rictus  Romano;  seJis  episcopus  Eumerii  Tarraconen- 
sis  consultaliuiii,  quam  ad  Damasum  papam  miserat, 
quindecim  capitulis  vel  slalulis  respondit,  in  quibus 

(88)  Libcllatici  diccbantur  HU  qui,  munere  vel  pe- 
cunia  oblata,  libellos  a  magi&lratibus  pagaiiorum 
exposcebaiit,  iil  sacrilicare  vel  ad  aras  dialioli  venire 
non  cogerentur;  ejusmodi  Chriatiani  turpitiidJne  no- 
tabantur,  eo  quod  tiJem  caiholicam  prollteii  erubes- 
cereat.  Vide  super  hac  re  Mendoza:  ConiinenU  iii 
canonem  ni  concilii  Eliberitaiii. 

(8U)  Uis^.ani  pnKbUles  ergu  sedeiu  Pciri  revercn- 


175.  Eodcm  anno  alteram  epistolam  ad  eumdein 
Hilarium  scribunt,  qua,  ut  supra  pncmonuimus,snp- 
plicitcr  cum  precantur,  ut  Irenaei  episcopi  in  sedem 
Barcinoiiensem  translaf  ionem ,  ab  ipsis  approbatam, 
auctorilate  sua  dignaretur  firmare.  His  liiteris  in 
concilio  Romano  relectis    et  examinatis,  Hilarius 

liam  el  veneralionem  summam  profitentur  his  Vf  r- 
bis  :  Et$i  ex$taret^  inquiunl,  ne€e$$ita$  ecclesiaUitee 
di$ciplince^  expetendum  revera  nobi$  fuerat  iilud  p*i' 
vilegium  $edi$  vestras ,  quo  $u$cepti$  regni  clavibia 
poit  re$urrectionem  Saloatori$  per  totum  orbem  beu- 
liMfmi  /V/rt  $ingidari$  prmdicatio  uniter$orum  iUm- 
minationi  protpexit  :  cuju$  vicarii  principatu$  siwNf 
eminett  itametu€ndu$  e$t  ab  ommbu$  et nmandui. 


m  PRiEFATIO  IIISt.-CRlT.  IN  COLLECtlONEII  CANONUM  R.  ISIDOni.  0^0 

Ascanio,  csDttTisqiie  provInei«c  Tarraconensis  epi- A  spondet ;  librum.  denique  Regahe  pnstoralis  et  suain 
scopis  rescribens,  sequentia  statuta  decrevit :  1*  Ut     in  Job  Eiposilionem  ei  transmittit. 


iiullus  sine  coiisenso  metropolitani  episcopus  ordine- 
liir;  i^  Ut  nullus  episcoporum,  relicta  propria  eccle- 
sia,  ad  aliam  transeat;  5*  Utlrensus  remotus  a  sede 
Barcinonensi  ad  propriam  revertalnr ;  4*  Ut  episcopi 
qui  illicite  ordinali  sunt  removeantur,  et  ne  in  una 
ccclesia  duo  episcopi  habranlur;  5*  Ut  Irenseus,  si 
ad  ecclesiani  suam  non  revertatur,  a  consortio  epi- 
scopali  removeatnr. 

176.  Annum  circiter  quatercentesimum  oclu»ge- 
sinmm,  Simplicius  Zenoni  Ilispalensis  utbis  pra^suli 
vices  suas  commisii ,  ut  patet  ex  epistola  ,  quae  in 
nostra  collectione  exstat  sub  nuroero  79. 

177.  Felix  ad  eumdeni  Zenonem ,  Hispalensem 


183.  Idem  Gregorius  laudaio  Lcandro  rescribens* 
paHiuni  ad  sola  missarum  solemnia  ei  transmittit,  de 
8u  rmis,  quibus  agitur,  curis,  deque  amissa  monasti- 
cx  vilae  tranqulllitati'  amice  conqoeritur.  Quan  mkim 
protpero  flaiu  nmngabamj  inquit,  enm  tranqmUam 
vUam  in  monatUrio  ducerem;  ted  prbceliotis  tubito 
molibut  tempettat  exorta^  in  tua  perturbatione  me 
rapuit  et  protperitatem  itinerit  amif  i,  quia  quiete  per^ 
dita  menHt^  naufragium  pertuii. 

184.  Ad  Recaredum  regem  epistolam  quoque  eon- 
scripait  Gregorius,  qtia  illum  summopere  laudatquod 
ejus  ope  Gothorum  geus  ad  catholicain  lideui  eon- 
versa  fuerlt,  et  quod  conslitutionem,  quam  adversus 


epi^copum,  circa  annum  quaterceniesimum  octua- B  Judscos  ediderat,  licet  pecnniarum  suiiima  ab  ipsis 


gesimum  qiiartum»  epistolam  urhanitatis  achono- 
rilicentiae  plenam  con^cripsit,  Terentianum  quem- 
dam ,  virum  clarissiinum  in  Hispaniam  redeuntem , 
commendans. 

178.  Aniio  quingentesimo  decimo  septimo,  llor- 
misdas  Joaniii,  lilicitanae  Ecclesiae  episcopo,  de  ejus 
in  lialiam  adventu  libenter  audivisse  scribit,  eique 
vices  suas  commitiit,  servatis  tamen  inetropoUtano- 
rum  privilegiis. 

179.  Annis  sequentibus  idem  Hormisdas  ad  epi- 
acopos  per  Hispaniam  constitatos  epistolam  decrcta- 
lem  direxit,  in  qua  haec  statuuntur  :  i*  Ut  sacer- 
dotes  secondom  canones  ordinentur ;  2*  Ut  pro  epl- 
scopatu  pretium  non  accipiaiur;  3*  Ut  concilium  per 


oflerretur,  ifon  mutaveril ;  agit  prseterea  haec  epistola 
de  muneribus  sancto  Petro  ab  ipso  Hccaredo  trans- 
inissis,  aliaque  bene  mulla  continel,  ad  principiim 
pnccipue  Instilutionem  perlineniia,  lectu  dignissima. 

485.  Circa  idem  tempus,  laiidatus  Giegorius  Clan- 
dio,  regis  ministro,  Cyriacum  monachum  per  epistolam 
comiieiidat. 

186.  Istae  quidem  snnt  heati  Crrgoril  Magni  epi- 
atolae  in  nostra  canonom  coilectione  insertx ;  qna 
enim  in  collectione  maxima  de  Agnirre  tom.  II, 
pag.  409  el  seqq.  ioveniuntur,  in  qiiibus  de  causii 
cu)u8dam  Januarii ,  episcopi  Ifalacensis,  agitur,  a 
virisdoctissimis  interapocryphas  luerito  recensentur ; 
et  sane  bistoriae  Hispaux  srripionim,  prxxipue  vero 


r  r  -   r  »  C  r     -  .    i  — r 

annos  singulos  celebretur ;  alterara  deinde  epistolam  ^  beati  Isidori,  Uispaleiisls  episcopi,  altum  de  hac  re 


ad  eosdem  scripsit ,  qua  de  pace  Ecclesiae  tum 
Hispaniae,  tum  Orientis,  illis  gratulatur,  ac  profes- 
aionem  Joannis  episcopi  GonsUntinopoIitani  ad  eos 
dirigit. 

i80.  Circa  idem  tempiis  iaudatus  Hormisdas  Sal- 
lustium  Hispalensem  episcopum,  vicarium  Apostoli- 
ciim  per  Baeiicam  et  Lusitaniam  conslituit,  alque 
eplscopis  Baeticae  de  ipsorum  pace  et  concordia  con- 
gratulalur. 

481.  Anno  quingenle:$imo  Irigesimo  octavo,  Vigi- 
lius  papa  Profuturi  Braccarensis  episcopi  consulta- 
lioi:ibus  per  epistolam  respondet,  in  qua  varia 
staiuit  ad  Priscillianistarum  errores  praecipue  spe- 


silentium,  ejusmodi  ^pistolarum  ratsiiatem  coiiflrmat ; 
notandiim  quippe  est  Malacam  Baeticae  provincise 
nrbem,  Hispali  subjectam  esae ;  cumque  illo  tempore 
liidorus  noster,  metropolitanus  Baeticae  esset,  tani 
notabilem  sui  sulTraganei  causam  ignorare  non  po- 
tuit;  neqne  verosiniile  videtur,  Gregorium  Magnimi 
contra  Ecclesiae  disciplinam  et  prlvilegia  meiropo- 
litanorum ,  inconsulto  Isidoro,  Malacensis  episcopi 
cansam  judicasse. 

187.  A  Grfgorii  Magni  tempore  ad  pontificatum 
usque  Leonis  secundi ,  hoc  est  integri  fere  saecoli 
spaiio,  nuUam,  quae  saltem  exstet^  babemus  Roma- 
norum  pncsulum  epistolam  ad  Ilispanos  Patres  di« 


ctaniia.  Uaec  Vigilii  epistola,  qiiae,  ut  supra  dictum  ^  rectam;  quod  eqoidem  eo  magis  singulare  videbitur» 


esl,  relecta  fuit  in  concilio  Braccarensi  primo,  exstat 
cum  pnecedentibus  Hormisdae  in  collectione  nostra, 
noin.  91,  98. 

182.  Aniio  quingentesimo  octnagesimo  nono,  quo 
Gothorum  gens  in  concilio  Toletano  iit,  Flavio  Reca- 
redo  rege  prscsente,  abjurata  Arianorum  impietate, 
ad  fldem  catholicam  conversa  est ,  beatus  Gregorius 
ad  Leandruiu  Hispalensis  urbis  episcopum,  episiolam 
benevolentiae  plenain  direxit,  in  qua  de  inuUia,  qoibiis 
obruebaiur,  pastoralis  suse  cor«  laboribus  conqueri- 
tur;  de  Kecaredi  regis  conversione  sumine  gaudel , 
ac  consuiiationi  de  trina  baptismatis  mersione  re- 

(90)  Ita  declarat  can.  2  conc.  Tolet.  xiv  his  verbis: 
I  lu  cujus  etiam  graiioso  epislolac  tractu  ad  hoc 


quod,  toto  hoc  temporis  spatio,  plnra  celeberrima 
concilia  sub  sanctissimis  metropolitanis  in  Ilispania 
fuerint  celebrata* 

188*  Anno  demum  sexcentesinio  ocioagesimo 
qnarto,  Leo  secundus  pontifex  maximus  acta  synodi 
oeciimenicae  sexlae  sub  Agathone  papa  Constanlino- 
poli  habiiae  contra  Monotbelitas,  qui  unam  esse  in 
Ghristo  voluntatem,  unam  solom  operationem  con* 
tendebant,  ad  Hispanos  praesules  misil,  eos  inviians 
ul  canonica  auctoritate  sulTulta  per  Ilispaniara  di- 
vulgarent  (90). 

189.  Sed  cum  hujusce  cccuiiienicae  sextae  sjno.i 

omnes  praesules  Hispaiiisc  invitaii  sunt.  u(  praedicia 
synodalia  instituta,  quae  iniserai,  nostri  etiam  vigo>is 


011 


riiJSFATIO  IIIST.-CRIT.  IN  COLLtXTIOiNEM  CANONKM  B.  ISIOORL 


'  r 


ri2 


Bicta  una  ciim  cpislolis  laudali  Leonia  sccundiy  ad  A  alnnt :  i  Ad  secundum  quoque  reiraclanUuiti  capitu- 


lum  transeuntes,  quo  ideni  Papa  incaule  uos  dixi&se 
pumi^it,  ires  sub&lautias  in  Cliristo,  Dei  Filio,  pro- 
literi,  sicut  noii  pudebit  qux  suoi  veni  defen- 
dere,  ita  forsitan  qiiosdam  pudebit,  qu£  vera  suoi, 
ignorarc. »  Ad  calcem  autem  bujus  capituli,  luec  non 
minus  fonia  verba  leguniur :  c  Jam  vero  si  post 
hrcc  t  et  ab  ipsis  dogmatibus  Patrum,  quibus  bsec 
prolata  sunt,  in  quocnnque  dissentiant,  non  jam  cuiii 
iilis  est  amplius  contendeodum,  sed  majorum,  direcici 
calle«  inbasrenles  vesiigiis,  erit  per  divinum  judi- 
cium  aniatoribus  veritatis  responsio  nostra  subli- 
mis,  etiamsi  ab  ignorantibus  aemulis  censeatur  iDdo- 
cilis.  > 
193.  QwB  quidem  aliquanto  duriora ,  qoam  ui 


rcgeni  Ervigium  et  ad  Simplicium  comilem  scri* 
ptts  (91),  peilata  in  Htspanlam  fuerint  eo  ipso  tem- 
pore  quo  concilium  Tnletanum  dectmum  tertinin 
dSraissom  jain  fueratt  duris.simura  visum  est  beato 
Juiiano  Toletanse  ecclesiffi  metropolitano*  saevissinKe 
bicmis  frigore  rigescente,  diroissos  Patres  iierum 
convocare;  quapropter  episcopos  suffraganeos  una 
cuiii  vicarits  nietropolitaDaruin  sedium  in  unum  coii- 
venire  studuit,  ut  acta  laudatae  synodi  oecuinenicae 
sextse,  in  quantum  a  praeceddntibus  non  discederent, 
approbarent,  approbalaqiie  per  Uispaniam  divul- 
garent. 

190.  Interim  beatus  Julianus  opusculum,  qnod 
ApQlo§eticum  fidH  inscriptil^  super  actis  laudat;» 
synodi  oecumenicae  sextae  composuit,  atque  per  Pe-  R  observautiam  Hispanorum  erga  Romaniim  praesulein 
trum  Regionarium ,  qoi  b£c  ipsa  acta  synodalia  et 
epistolas  Leonis  secundi  iu  Uispaniam  attulerat, 
Romam  misit  ad  Benedictum  secundum,  qui,  Leone 
papa  demortuo»  Romanx  sedis  principatum  obii- 
nuerat. 

191 .  Uoc  autem  beati  Juliani  opusculum  apologe- 
ticuiu,  quod  in  concilio  Toletano  xiv  relectum  fuit, 
ejusdem  concilii  Paires,  eodem  bouore  et  reverentia, 
ac  epistolas  decretales,  habentem  esse  saiixeruntbis 
verbis  :  c  llla  igitur  apologetica  defensiouis  tiostne 
responsa,  qu£  ob  istorum  coniirmationem  sunt  edita, 
pro  uiultorum  insiructione  et  utilltate  ecclesiasiicx 
disciplinae,  simili  bonoris  et  reverentiai  vigore  llr- 
maiuus,  atque  ad  vicem  decretalium  epistolarum  ea 
permanenda  sancimus'(92). » 


192.  Yeruin  enimvero,  cum  Beoedictns  secundusy 
Romanu^  pontifex,  nonnulla  parum  caute  scripta  in 
laudato  beati  Juliani  opusculo  sibi  videri  signilicas- 
>el,  prxsertim  illa  qu»  de  tribus  in  Cbristo  substan- 
tiis  in  eo  asseruntur  (93),  Patres  concilii  Tuleiaiii 
decinii  quinti  id  aegre  ferentes  vividam  bujus  do* 
ctrins  expositionem  fusius  explicatani,  sc  sancto- 
ruin  Patruin  testimoniis  roboraiam  composuerunt, 
atqueejusdem  concilii  actis  inseruerunl.  In  cujus 
doctrinae  de  tribus  in  Cliristo  substantiis  expositione, 
lauJali  Patres  iirme  et  acriter  respondenies  hxc 

manerent  auftoiitaie  sufTiilta ;  omnibnsMne  per  nos 
siib  regno  Uispanix  cousisteotibiis  patesceret  divui- 
ganda. » 


decet,  multis  visa  sunt.  Cacterum  Benedictus  secuii- 
dus  his  roioinie  se  olfensum  credidit;  quiu  imo 
doclrlnam  Patrum  Toletanorum  pie  rt^cepit  et  ap- 
probavit ,  ac  gratias  agens ,  teste  Roderico ,  excla- 
mavit  dicens :  Laui  £ua,  Donune^  in  finei  iernB  (94). 

19i.  Uaec  omnino  sunt  monunieota  historica  a  I 
Romanorum  prassulum  commercium  cum  Hi&paiiis 
f  peclaniia,  qvaa  undecim  primis  Ecclesiae  saecuiis  re- 
periuntur,  et  quas  supremam  sedis  Apostolicx  aucto- 
ritatem  ab  Uispaois  Palribus  agnitam  fuisse  decJa- 
rant ;  iicet  eniin  servalae  a  majoribus  suis  discipiin;B 
siudiosos  observatores  Hispaoos  semper  foisse  coii;- 
stet,  ex  supra  dictis  tamen  patet,  quam  in  sequeo- 
dis  pncsulum  Rooiatiorum  decretis  religiosi  illi  fue- 
C  rint ,  quantoque  honori  duxerint  erga  Romanam 
sedem  observantissimos  sese  praebere. 

195.  Haec  demmu  sunt  qoae  de  germanae  Isidori 
Hispalensis  canonum  collectionis  oiigine,  fomia- 
tione,  ao  praestantia  dicenda  habui;  plura  fotsan 
quam  praefationem  decet,  sed  quae  opportuna  lameti 
duxi,  ut  intelligatur  quam  imiuerilo  clarissimus  Hi- 
spaniarum  doclor  Isidorus  et  Uispania  ipsa  de  fabri- 
^lione  fictJtiae  Mercatoris  collectionis  a  mullis  iosi- 
mulctur,  cum  potius  fatendum  sit,  quod  equidem  e 
nostra  collectione  patet,  Ecclesiam  Hispaoam  in  re- 
tiiiendis  genoiois  mooimentiB,  falsisque  rejrcieodis 

icriptis  sola  synodi  defiiiitio  exstat,  qiix  est  pars 
aclorum  minima,  ad  cujus  calcem  c»nstaoler  inve- 
oiuntur  laodatje  Leonis  secuniH  epistoloe ,  qnse  una 


(91)  De  llde  harum  epistolarum  non  solum  dubltat  D  cum  syoodi  deiinitione,  eoatiiiua  ouineronim  serie 


card.  Baroniui,veroin  eiiam  spuriaseas  esse  probare 
contendit ;  minus  tamen  recte,  atquedebilioribus  argu- 
tnenlis  idefiecissejamPagiusdemonstravitad  anniim 
685,  n.  B  et  seqq.  Caeteruni  facile  credereni  laudatuni 
Raroliium  alker  jadicaturum  fuisse,  si  manuscriptos 
Codices  nostrae  collectionis  ad  manus  baboisset :  ne- 
que  enim  pronuntiasset  vir  eruditissimus  laudatas 
epistolas  diversas  ab  illis  esse,  quamm  meotio  fit  in 
XIV  concrlio  Toletano,  eo  quod,  ait  iNe,  hi$  iitum  di- 
cantur  mitii  in  Hispaniam  non  ipta  iynodatia  acla , 
»ed  tanhm  definitio  synodi^fdictiimimperatorii  et  syn- 
odulis  tcrmo  acclamatorius,  minima  quidem  actorum 
pa%s;  in  synodo  vero  Toletana  xiv  tetteniur  episeopi  se 
accfpisse  cum  Leonis  litteris  ipsa  integra  gesia  syn- 
odatia  :  boc  qiii|jpe  argumentum  ex  sola  Codicum  in- 
spectione  coUectionis  nostrac,  in  quam  haec  acta  syn- 
odalia  rererri  sanxerunl  Patres  concilii  Toleiaoi  xiv 
lotuui  cerruii;  io  laudatis  enim  Codicibos  manu- 


descriptae,  unum  quasi  corpus  elllciunt. 
(92)  Coiic.  Tolet.  xiv,  can.  11. 
(95)  Licei  recie  ac  catholice  hae  duae  locotfoncs 
prouuntiari  possijit :  Cltristus  duabus  contiai  SK^sim- 
tHt;  Chrittut  triiut  contiai  tubttaniiit,  posterioreni 
tamen  praeferendatn  esse  censoerunt  Patres  coocilii 
Toletani  xv  :  com  vero  hic  loquendi  tnodos  ionsita- 
tos  hodie  sit,  oonnullis  parom  dodis  tldei  eatholiciii 
adversari  visus  est :  oon  ita  pridem  ejnstoodi  semi- 
eriiditi,  tanquam  a  caiholica  lide  alieiiam,  obliic- 
randam  esse  censuerunt  eamdem  sanam  d(;ctri- 
nam,  ab  eruditissimo  et  celeberrimo  poeta  Hispano 
Lope  de  Vega,  clare  ac  perspieue  hac  strophe  expli- 
cataiu  : 

Sien  !o  Ires  naluralezas 

Guerpo,  btviiiidiid,  y  Aliia 

En  un  supuesto  compuesias. 

(91)  Roder.  Episc.  Chroniconf  llb.  iii,  cap.  15. 


915  IKDfcX  RERUM  IN  CANONUM 

caMeris  praesure ;  canooes  quippe  apostolonnD,  in 
aliarum  Ecclesiaruiu ,  Gtiai)  Ronian.c  canonmn  co- 
dice  adini.ssi,  a  noslro  flispano  inter  apocrypba 
recensenlur,  et  a  corpore  canonuin  rejiciuntur. 

lUG.  Cxterum  ab  epislolanim  decretaliara  falsila- 
lis  el  interpolationis  criroinalione  moltis»  et  non  pt* 
nitti  fimiis  argumentis,  Hispaniam  et  Ui^panos  yin* 
dicavimus ;  imo  Cccleslam  Hispanam,  cum  aiiis  in 
rebus,  tum  maxime  in  sua  canonum  coKectioiie  me- 
rito  gloriari  posse  Jemonstraviraus.  Primum  enim 
ex  praemi^sa  descriptione  praecipuornm  Godicum  ma- 
nusci^iptorum  bujus  nostns  collecLionis  Htspanic», 
priiho  inluitu  cuilftct  pate bit  eaiii  omnium  veterum 
coUeciionum  et  praestaotissimam  esse  et  integerri- 
mam,  eura  monimentorum  multiiudine  et  auctori- 
taie,  ac  recta  ordinis  sui  ralione  oeteras  omnes  fa- 
cile  viticat ;  prseterea  ex  notitia  Godicis  Arabici  non 
obscure  intelligitur  quam  religiosi  in  servandis  ca* 
nonibuf  llispani  pneiul^  fucrint,  etiain  sub  duris- 
sinio  barbarae  gentis  imperio. 

i97.  Egimus  deinde  de  veteri  canoBum  Codice 


COLLECTIONE  CONTENTAnijM.  914 

Ecclesioe  Hispanre  necnon  de  bujus  nostrac  coUe- 
ctionis  origine  et  progressu,  qnam  beatum  hidorum 
Hispalensem  episcopum,  ad  exemplum  forsan  Dio- 
ny»ii  Exigui,  sed  methodo  longo  pracstanlion  coih 
ciaoasse,  non  aspcroendis  ratioDibus  stabiliviinus. 

498.  Nec  debilioVibus  arguraenlis  oslendimus, 
Pseudo-Isidori  spuriam  coUeclionem  neque  in  lli» 
spania,  neque  ab  Hispano  fuis>e  confictam,  sed  po- 
tins  in  imperio  Franco-Gallicn  CaroU  Magni  tempu- 
ribus  a  quodam  impostore,  Kicuifl  Moguntmi  forsan 
contubernali ,  supra  fundamenlum  gcnuinx  Isido- 
riaoje  fabricataoi  fuisse. 

199.  Demum  supremam  sedis  aposlolicae  auctori- 
tatem  Ecclesiam  llispanain  scmper  agnovisse,  cx 
ipsius  coliectionis  Uispaiuse  moniineiitis  comproba- 
vimus :  si  quid  autem  in  bac  praefalione  inirius 
caute  a  me  dictum  sii,  11  ud  pro  iion  dicto  babf  ri 
volo,  atque  Romanas  sedt,  quain  ut  Ecclebia:  ca- 
tbolicae  caput  et  agiiosco  ei  revereor ,  toluai  sub« 
miito. 


INDEX  RERUM  ET  ARGUMENTORUM 


QUi£  IN  HAC   CANONUM   COLLECTIONE  CONTINENTUR. 
Xnmeri  respondent  hi$  qui  in  iextu  craseiori  typo  repraeentati  eunt. 


Abbas.  Eplscopo  suo  saininam  huml- 
liiaietn  ei  revereDilaiu  eibibeat.  Conc. 
Ement.,  672.  Daobus  uionasteriis  non 

Srssit.  Conc.  Epaon.,  262,  et  Agaib., 
il.  Abbates.  In  poiestate  episcopo- 
rum  slDt.  Conc.  Aurel.i,  248. Non  sus- 
ciinant  nioiiachos  altenos.  Coiicil.  Au- 
rel.  I,  248.  Prohibetur  siogulis  abbaii- 
tHisdiv^rsascellulas  aut  plura  niooa- 
steria  habere.  Conc.  Agaih.,  258.  Sine 
iiniuia  episcopl  venditinnes  non  fa- 
ciant.  Coiic.  Agalb.,  241. 

Ablutio  pedum.  in  CGcna  Domini  fa- 
cienda  est.  Goac.  Tulet.  xvn,  891. 

Abortus.  Qut  aboriom  vel  aborsnoi 
fsciont,  vel  uaius  buos  exstiiiKotint, 
|)ost  septeni  annos  rommonlonem  ba- 
iieant.  Gonc.  llerd.,  513. 

Acacius.  Kaptizatos  vel  ordinatos  ab 
en  posl  damnaiiooein  ejus  nulla  portlo 
liesioois  aitingat.  Eplst.  Anastasii  ad 
Anastas.  imp.,  1S8.  Eltisdem  epi- 
sioU  acl  Slmpliciom,  llo.  Ejua  no- 
men  specialtter  io  eccleaia  taceatur. 
Efiistol.  Auastas.  ad  Auastas.  imper., 
137. 

Accosator.Quterendum  est  In  judlclo 
cujus  tHel  sit.  Gouc.  Ganhag.,  iv,  151 
Sine  accusatore  legilimo  qutspiatn  iioii 
cctodeinnetur.  Coiic.  Tolet.  vi,  406. 
Accosalores.  Aocosatores  frairum  com- 
miiuione  priventur.  Cunc.  Arelai.  ii, 
2J2.  Ad  clericorum  arcosationem  servi 
noii  admittaotor.  Conc.  Cartliag.  vii, 
179.  De  levibtts  causis  non  audianiur, 
de  rrimiualibos  verodis('utiauiur.  Conc. 
>a^eus.  I,  226.  KaUi  accusaioreii  fra- 
Irum  usqiie  ad  eiituin  **icoiniiiuuicaii- 
tiir.  Cooc.  Arelat.i,  196.  Implicali  cri- 
iiiliilbtis  clericos  uon  accu^keiii.  (/)nc. 
Carihag.  ii,  122.  Qui  clericum  accusa* 
veiit  et  id  ooo  prolia^crti  cxcommu- 
Ricelur.  Cooc.  Uracar.  u,  (511.  Qui 


sacerdotes  vel  minlstros  falso  accusant 
nec  in  line  commooionem  accipiant. 
Conc.  Bliberit. ,  293  Si  mulia  crimioa 
objecerint.  ei  unum  ex  ip&isdequo 
Qrlu.s  egerint  probare  non  valuonnt, 
ad  caetera  jam  oon  admittantor.  Conc. 
Ganhag.  vu,  179. 

Acolyihi.  Quomodo  flant  sut  ordt- 
ncDior.  Cunc.  Carthag.  iv,  14i.  Vide 
Clerici,  Cirrieus,  Clerus. 

Adulter.  Talis  judicatur  qoi ;  Inler- 
cedente  repudio,  divortlum  pertulerii, 
etse  noptils  vlnxerit.  E(iistol.  Innoceot. 
ad  Exuper.  episc,  18.  Adoltera.  Uxori 
adtiltcrae  communlo  denegatur.  Epist. 
Iiioocent.  ad  Exuper.  episc,  17.  llxo- 
ris  adulterse  virum  clcricom  flrrl  non 
llcere.  Conc.  Neoccf ar,  25.  Adulte:  i. 
Septem  annis  |KRnheant.  Conc.  Aocy- 
rit.,  22,  et  Bracar.  n,  627. 

AdulLorium.  Hariti  cooscii  suarum 
nxorum,  si  eas  non  relinqoont,  uecin 
fltie  communionem  acciplant.  Conc. 
Kliberit.,  29i.  Yiri  vel  feminjeconju- 
gati,  et  postea  in  adulierium  lapsi,  per 
qulDquetinium  pocnitentiam  agant. 
CoDC.  Kliberit.,  292.  Cum  adulieris 
Qxoribos  virl  noii  cooveniaul.  Epist. 
Innncmit.  ad  Exuper.  episc.,  17.  Yide 
Pornic;ttio. 

Agape.  Agape  fratrom  non  debet 
onnterani.  Gonc.  Gangr.,  50.  lo  eccle- 
siis  uon  licet  agapem  lacere.  Conc. 
Laod.,  54. 

Agitarus.  De  Aggaro  et  Tiberlano 
qui  ex  laicls  fuerunt  ordinati.  Episiula 
Leonis  ad  Africanos,  115. 

Alipiiis  episcopus.  Ejus  respoosio 
pro  veris  exempljribos  Nic4&oi  con- 
cilii  peruuircudis.  Conc.  Carthag .  vi , 
161. 

Aitare.  De  his  qui  altarla  nodare 
prrsumunt  vel  lumiuaria  ecciesise  sub- 
Irahaut.  Conc.  Tolet.  xiii,  518.  Et  uo- 
g3tur  ei  benedicaiur.  Couc.  Agatb., 


235.  Nisi  lapldeum  non  ungaliir.  Conc. 
E]  aun.,  264.  Non  licet  cui  ibei  ex  lu- 
cioribus  sacra   altaris   vasa   poriare. 
Cooc.  Bracar.  i,  604. 
Ameates.  His  cjui  menle  desipluoi 

Snaeiooque  pietatis  sunt  conrerenda. 
ooc.  Arausic,  220. 
Aoastasius  imperaior.  Admonetur  ul 
constitutls  aposiolic»  sedis  oLtem)>e' 
ret.  Epist.  Anastas.  ad  Aoastas.  Im^ie 
rat. ,  138.  Uorlalur  eom  pooiifex 
Anastasius ,  ut  Alexandrinos  eiiisoQpos 
admoneat  ad  lidem  siuccram  et  ad  pa« 
cem  redire  caibolicaui.  Epist.  Atuist. 
ad  Anasias.  Imperat ,  138.  Aoasta.sJus 
papa.  Epistola  ad  imperatoreiu  Aua- 
stasium  pro  (>sce  Ecclesiarum  missa. 
156. 

Anatolius.  Ejus  Gdes  probala  scripiii 
id  Leouem  papam  ml.s^U,  68. 

Anima.  Qui  aiunt  aoimam  homlnis 
ex  divina  esse  substaniia  damnentur. 
Eplst.  Leon.  ad  Thurib.  Asturiceo.,  01, 
Qui  animas  in  coelestibus  peccare  cre- 
dunt,  et  secundi.m  qiialiiatem  peccaU 
in.hoc  mundo  accj[iere  sortem  vel  Ixy- 
oam  vel  malam ,  damnentiir.  Epist. 
ejosd.  ;'d  eomd.,  95.  Qui  fatalibus  stel- 
lis  dicunt  iBimas  hpminom  obligaias 
damnentur.  Kpist.  ejiisd.  ad  cuuid.,93. 
Qui  sub  aliis  |>otestaiibus  pirtes  aoi- 
nue,  sub  aliis  corporis  roejnbra  descH- 
boDtydainnentur.  Epist.  ejttsd.ad  eumd.« 

Aposlatae.  Ab  Ecclesia  separandi. 
Epist.  Sirie.  ad  Eumer.,  4.  Caiholici  in 
ha;resim  transeuntes,  si  reveriaotttr 
post  poeniteiitiain  dccein  anoorum  ad 
comniunioDcm  rpcipi  possunt.  Conc. 
Eliberit.,  2H5.  Fideles  aposiatio  post 
decem  annos  communi'  nrm  accipfre 
possunt.  Conc.  Kliberit ,  281L  Lapsi  ia 
fl  ie  pwniteniiam  biennii  agant.  Conc. 
EpauH.,  2t)i.  lap^i.quide  catholici 
iidti  in  ha*rcsim  iranseunt,  pcpnitcntiaic 


915                        INDCX  ItERIJII  LN  CANOiNUH  COLLECTIONE  CONT&NTARUM.  916 

liieiiDilssatsahilvrltttlinsUUiUpnp-  n^D  detnr.  Coiie.  far.liaff.  iii,  127.  ma  comnQlerif.  Oecret.  geoertl.  Ge« 

leritnrum  caiMNHim.Cmic.  Agath.,  Sli.  Noii  omiii   tt!ui|jore   baptUmi    rege-  las.«  tSi,  Pueris  qoi  per  ignoraraiaiii 

Uui  posi  iNiptisuium  idolis  tmmolaYe-  neraiio  detur,   uisi   PascltJ  et  Pe.i-  «ulisrebapiizaUhunt,  aliquau<Ku  sub 

rint»  uec  io  flne  cominanloii^itt  aoei-  tecoste,  et  si  periculosa    iuflrmitas  miniisiinposiiionA  detentis,  reJdeu'ia 

pian'.  Coite.  Ellber.,  2S1.  Qbi  Urdius  obrepserii.  Epist.  Leoo.  ad  episc.  per  coicmunio  esi.  Episu  Pelicis  ad  epi- 

reverluoiur,  i<isi  per  dignam  pamiteo-  Ompanijm,  119.  Noo  suscipi  debeot  scop.  per  Sicil.,  127.  Oui  ab  lia^reiicis 

tiam  nou  recl|»i3ntur.  Conc.  ArH:it.  i,  iofantesadbaptismum  oHfante  tresse-  bapiixati ,  fel  rebxplteatl  suot ,  ad  ec- 

197.  ^  Gouversi  fuerint,  reooocilAcio  piiro«oas.i'a.scli».  Cooe.Bracar.ii,62S.  clesiaHicaui  roititiam  ooo  periiaKaui. 

eis  ouu  oegrtur.  Ceoe.  Carthafr.  m,  Nollus  ad  bapti^muni  stiscipiatur  |K)st  Lpist.  ejusd.  ad  eosd  ,  ibid,  Qui  ail  fi- 

I3i.  Si  wm  reveriantur,  »1  offidum  duas  sepiimaoas  quairageslm».  Conc.  dem  veiiioot  post  bienoium  b  ipiitr*a- 

clpricatus  noii  admitUulur.  Cooc.  Are*  Laod.,  ^.  Pascba  Uolaro  rtNaUli  Do-  tur.  Gooe.  Eiiber.,  fSS.  Qvi  iu  «griui- 

lut.  u,  202.  oiini  iapiHmus  delnr.  Cooc.  Geruod.y  diiie  baptizaotur,  saui  farti  Syrnbt*luiu 

Ariaoi.  I)e  bU  qui  ab  Ariaois  iteram  5(N>.  Prebi>yler  aHidiaeoous,  qui  se  pro  fldei  doceantur.  Coiic.  Laudic,  57.  gui 

baptizatitur    qiii<i    observari    debeat.  reatu  aliquo  ab  Euchari&tia  suspende-  necessiute  moriis  urgentor,  iii  e«t, 

Epist.  Yigil.  aJ  Profulur.,  Ido.  I£crle-  rini,  possuut  io  oectfssitatis  causa  iio-  egriiudiuis,  obsidiunis,  perseL-uliuu<s 

eisB  Arianorum  ad  cathulicum  episco-  sceo.i  bapii<mnm  cooferre.  Cooc.  Au-  et  uaufra<ii ,  omni  tempore  debeut 

puiu  iii  iiijus  uiuecpsi  suot  i>erlioeaut.  reliau.  i,  247.  Pr«ior  Pasclia  et  Peo-  baptizari.  Epbt.  Letm.  a<l  episc.  i»er 

Conc.  Tulet.  ni,  550.  tpcoslen  li:ip:ismiis  ooo   celebretor.  Sicil.,  09.  Qu\  rebaplizautur  septem 

Aajhiin.  Clericus,  qul  serTiim  vel  Epiat.  Siricii  ad  Eumer.  Tarracou.,  i.  aiuis  iuter  cjtechumeoos  oreut.  Couc. 

iliscipuium  ad  ecclesiaih  coufugipoirm  0<>i  a>i  iieraiionem  baptismi,  vel  vi  vel  llerdens.,  5U.  Qni  rebaptiiali  doluc- 

extraxefll.  pceoit^^oiiam  agai.  Conc  timore  coacti,  aninios  toclioaruut,  pte-  runlet  postea  pQ»llere  oolaeriui,  r<»- 

llerd.,  314.  i)e  adulierisMad  icele-  nitenii»    suiit    sublev:ioil    remedio.  quiranlur  utrumad  bocfacinuscnucur- 

siam  canfu;;eriHt.  Co.ic.  Aurel.  i.  245.  Episi.Leon.  ad  Nii«Um,  112.  Qui  post  reriut  ao  impu'si  accesseriot.  Epist. 

I)e  fUribus  si  ad  ecriesiain  coofiige-  l)ap.isinaBUlimad  clerumapplicaiitur,  Felicis  ad  episc.  per  Sicil..  126.  Oul 

riiiL  Cuoc.  eod.,  245.  Dehisqui  ad  OiUsLiiimsedsiatototemporeadfires-  se  rebaptizandos  impie  dederootse- 

ecc.'esiam   coiiiUKiuni    faciuuL   Cooe.  byteratum  el  episcopatom  provelian-  ptetu  aunis  subjaceant  iuter  (wniiteo- 

Tolet.  xu,  500.  De  bomicidis  si  ad  ec-  lur.  Coiic.  Ntc,  1.  Quod  in  baptismo  tes.  Lpist.  ejusd.  ad  eoad.,  127.  Unios 

elesiam  ceufugeriut.  Conc.  Aurelian.  i,  mors  intervcniat  iuterfectioue  peccati  diei  iofans  sl  in  discrimioe  est,  baptize« 

245.  De  ra|>toribus   si  ad  ecclesiaiu  et  sepalturam  imiletur  irina  dimersio,  tur.  Cooc.  Gerund.,  300. 

coOfugeririL  Cooc.  eod.,  245.  De  servis  et  ab  aquis  elevatio  sit  veJut  resurre-  Bapiisterium.  Noo  licel  presbytero 

si  ad  eeclesiam   coofugHrinL    Conc.  ctio  de  sepulcro.  Epist.  Leoo.  ad  Epi-  aute  episcopum  io   biptMeriam  iu- 

eod.,  245.  Liberti  io  oecessiute  ab  ec-  i»co|i.  per  Sicil.,  96.  Tempora  dun,  hci-  troire.  Cuoe.  Bratrar.  ii,  623.  Ostia 

cle&ia  dereudaolur.  (U>uc.  Agatbeos.,  licei  Pasclia  et  Peoteoo^te,  ad  bapti-  saocti  baptisterii  coro  laodum  oousom- 

25({.  Ltberti  qui  ecciesi»  commeodali  zaodum  a  Romaoo  pootiflue  legitime  matiuoe   poaiiflcali  maoa  claudaotor 

Miiii  nuh  oppriraaniur.  Coiic.  Arausic,  sunt  preflia.  EpisL  ejusd.  ad  eosd.,  In  ioiilo  Oaadragesimc.  Cooc  ToIeL 

219.  Maoclpia  ad  eoclesiam  eoofugiea-  99.  Baptirjiodi  symbolum  discaot.  Cooc  xvu,  591 . 

tia  oonoccupentur.  Couc.  eod.,  iM,  Laod.,  57.  De  praegoaotibas  liaptizaa-  Basilica.  Baallics  hcretiooram  su- 

Qui  ad  ecclesiam  confagioot  ooo  tra-  dis.  Cooc.  Neocssar.,  25.  et  Bracar.  ii,  etisosibusapplicari  dob  potsaol.  Cnuc. 

daotur.  Cooc.  eod  ,  itrid.  623.  lo&otes  baptiBaodl  suot  si  qoo  Epaon.,  265.  Basilic»,  iu  cujos  terri- 

At  ica.s  CoosuiitinotioliUniis  episco-  inveuiuolur  certissUni  lestes  qui  eos  torio  suoi,  in  ejus  epiaoopi  maoeaiii 

ptis.  Ejus  epislola  formau.  Conc.  Cbal-  baptizatob  e.>ae  ttsteotar.  Coac  Car-  (lutesute.  Cooc.  Aurel.  i,  247.  Basi- 

redoo..  115.  Ejosdt-m  epistola  ad  sviio-  tliag.  v,  156.  Nulla  preiia  de  bapiizan-  lics  quas  hici  fecerint  cum  approlia- 

diiui  l^rthagineusem    sexU»ii.  tlouc  dis  roasignaodisque  fldelilHis  exigao*  tiooe  episcot<i  erigaotur.  Cooc  llerd., 

t  ju-thag.  VI,  168.  tiir.  DecreL  geoeral.  Gelas.»  131 .  Qoi  513.  De  basilicis  noviter  consiniais  ad 

Attgures.  A  cooveotu  eocl&ii.Te  sepa-  baptizaa'ii  siiot  oomeo  deot.  Codc  ciiieio  episcopom   pertioeaot.   Conc 

raiidi.  Conc.  Cartbag.  iv,  151.  Auicuria  Carth:ig.  iv,  150.  Baptizati  a  Dooaslitis»  ToleL  iv,  578.  Nulla  basilica  sob  de- 

olwervaotes  ab  ecciesia  separeotur.  &i  ad  ecclesiam  Dei  coovnrsi  fueriut,  functorom  coostrucu  oomioe  dedice- 

GoQc.  Ag^iUieoa.,  238.  ad  sacri  aliaris  roinisterium  promo-  tar.  DecreLGelas.  geoeral ,  134.Sine 

Aat(iistiiias(saiictas)episcopos.Ejos  veaoiur.  Conc  Ca  tbag.  ri,  138.  Bapti-  praeceptiooe   episoopi  dov«  liasilieaB 

pruniis.siodeoouservaodo  Nicaenocoo-  zaii  ooacoDsigoeoturui.«labepiscopis.  dhu  dediceo;ur«  Decr.  eod.,  131.  Si 

rilio.  Conc  Carthag.  vi,  163.  Mira  de  £p«st.  Iniioc  ad  DeceoL,  11.  Baptizati,  oullum  corpus  aut  reliquis  martyrum 

eo  laiidis  assertio.  £p  stol.  CuHestiu.  qui  uoodum  coofirmtiti  moriuulur,  sub  io  eis  couditx  probeniur,  ab  epl^copis 

ad  episcop.  Galiix,  43.  flde  qiia  credideruot  poteruot  esse  everuntur.  Couc  Carihag.  v,  15^. 

Aureiius  episcopus.  Ejus  allucailo  justi.  ix>nc.  EliberlL,  2^4.  Baptizatl,  Be.iedictus  presbyter.  ^os  epistob 

ad  &yno4Jum  t:arthai{iiieoseiu  sextam.  qui  poHea  cooviviisgeotilioui  etescis  Petro  o^tario  regiODarlo.  Cooc  Coo- 

<:onc  Carihag.  vi,  159.  Ejusdem  epi-  immolatitlls  usi  soot,  possuat  jeiuniis  stantinop,  n,  U. 

siuia  ad  BoaHaiium  iirbis  Romas  ei>t-  et  mauoa  impoeitiooe  purgari.  EpisL  Bigauii.  Ad  inioisterium  clericatus 

siopum.  Cuuc  (artliag.  vi,  lt>5.  Leoo.  ad  Rustic,  106.  Baptizatus  ab  oou  nppliientur.  Decr.  Gelas.  gener., 

Aurigo).  Dam  agiiaui  excomniiioi-  hsretiiis  pcr  manus  impositiooeffl  ae-  131.  Ad  presbyterium  vel  diacoDaiuHi 

•*anlur.  Couc  Arelat.  i.  195.  Ipsi  et  c  piat  Spirituiu  sanctum.  EpisL  Leou.  non  proiuoveaiitur.  C^jnc  Hispal.  u, 

paiiloiiiiuii  si  cooverUolur,  reciriaii-  ad  Leou.,  117.  Debaptizatisuihilacci-  6il.  Bigamosaut  viduae  vel  rorrupla 

tur.    Coiic  EliberiL,    2tH.    Quaudiu  |»ist  clerus.  (>)oc  Eliberit.,  2S9.  De  mariius  ad  ecclesiastioos  gradus  nuu 

aguol|^acoinmuaiouesepareitar.i>>uc.  liapUzaiis  oullus   a<-cipiat   praemium.  acceilat.  Decret.  lliiarii,  120.    Vide 

Arel:iL  u«  2U2.  Cotic.  Bracar.  u ,  611.  Nuper  baptizati  Digami. 

Az^ma.  A  Jud;i'is  missn  a  :n  acci^  caste  vivaoL  Cooc.  Carthag.  iv,  151.  buoirarios  ^iapa.  Kius   epistola   ail 

piautur.  Cooc.  Ltudic,  50..  Q'<i  *h  haereticis  baptizati  suot  sola  episcopos  Galiiie.  De  Haximo  eiii-oop-j 

saocU  Spiritus  invocatioue  flrme..tur.  diversiscrimiulbusaccu8ato,40.  EjusJ. 

B  Epist.  Leoo.  ad  Nicetam,  1 12.  Qoi  du-  epistola   ad   Hilanam   Narl>oueusrin 

bilantutrumbaptizatisiut,  tosuecesse  ejiiscopum,   41.   Ejusd.    episto!a  ad 

BaU  matise.  In  saoctorura  iiaUlitJs  est  liaptiz^ri.  Epist.  Leon.  ad  Rustic,  UuDoriom  Aoguslum,  38. 

'«r»hibeutur.  Cooc.  Tolct.  ui,  355.  lOt».  Oui  io  sgritudioe  baptizaii  suut  Booitiaci.  Bonitlaci  ioRcdesia  reci- 

Bapiisinufl.  Baptizandus.  Baptizatos,  oon  o  d  oentur.  Conc.  Neocis.,  26.  plantur.  Conc. 'Arelat.ii,  201. 

etc.  /El^rotis  qiii  jam  loqoi  ooo  pos-  Oui  sh  liaptizatos  agoosouot,  sed  in  Bouosus.  OrdiuatiaCooosohanrettoo 

soiU  euiiferaiur.  Couc.Cartbag.iu.132.  qua  proressiono  nesciunt,  per  manus  recipiauiur.  Epistoi.  loooc  ad  Rof.  et 

«)e  parvulis  qni  io  captiviuiem  deve-  imposiiio:ieinsuscipiaulur.Epist.Leoo.  £a&eb.|32. 

ueibUi,  el  baptisDii  graiiatn  dou  remi-  ad  Rnslic,  lO"'.  Geotiles  io  disrximino  ^ 

iijscuiitur.  EpisL  Leoo.  ad  L.eoQ.,  117.  Iiaptizari  iiossuuL  Conc.  Elilier.,  288.  C 

Dttlriuaet  simpla  in  luptismo  mer-  In  nece-siute  et    Hdeles   bapiiznnt. 

siaie.  Couc  TuleL  iv,  367.  lo  bapli-  Conc  eod.,  ibid.  Noo  rebaptiieuiur  Calii.  faUx  coosecrandus  est  cum 

aoio  triiia  inersio  non  renpuitur.  Episl.  qui  a  Nuvaiiauis  vel  Mooteusibus  ve-  coiisifcralur    pauis.   Cooc    Arausic  , 

Vigil.  ad  Pri>fulur.,  155.  IndieHpipha*  uiuuL  l^.pisL  Ii.ooceut.  ad  Victoric,  221. 

niuniui  prohibetor   tiapiismnm  ccle-  1<4.  NuIIusbaptizandi  orJiupin  pieier-  Caoones.  Apostorca  sedes  paternoa 

brari.   Epi»t.  Leuo.  ad  epincop.  per  mitlat.  tlouc.  Bracar.j,  003.  Mulius  caiiOiies  ptostudio  devotO(|uecustudit. 

Siciliani ,  97.  lo  oomine  Triniiatis  de-  uiiu  sier  sine  chrisiiiaie  ad  baptizaa-  Decret.  Gcla.<«.gfneraI.,tS2.  tZ:iitoiium 

bel  bajHismiis  couferri.  Epist.  Vi^it.  dum  |>rolicibcalur.  Coiic  Arausican.,  siatuiaservaoda.  DecreL  llilarii,  120. 

ad  i*ruluiur.,  156.  Jo  Triuiute  busceo  219.  Fraeter  pasclialetempus  vt-li^eu*  De   sialulis   cauonom    conservaodis. 

pius  ba|)tisious    uon    ileraiur.  Cunc.  lecoslen  ,  neinu  bapiizare  prioumat  Epist.  Leun.  ad  African..  115.  Otiser- 

Uitltag.  I,  115.  ilo:tuis  bapti'.inua  iiisi  eos  Uutum  quossejjtitudo  ezire  vaudl  buut.  liuuc,  CJulced.^  9S   De 


017                        INDEX  RKRUM  IN  C\NONUM  COLLECTtONe  CONTENTARUM.  9IR 

itr.i>coptis  ranooQin  aiui.pjoram.  Conc.  Cjonc,  Rracar.  ii,  6£5.  Post  liaptlsmnm  qn»  ^nlgus  commtssarta  app«Mst,  n<m 

bracar.  i,  608.  dandam  ftsr  c!irisma.Coiic.LjiO(Jic.,!rr.  cei«»breni.  Conc.  Laoil.,  58.  Cnm  «x- 

Canonic»  mulieres.  N'on  licet  eas  Praeter  episconum  nullus  chrisma  con-  trantfismnlip.ribu8nonhabitenl.Cofi**. 

consiitui  in  t-rclesla  tauquam  ordiiia-  fidai.  Coiic.  Tolet.  i,  5^6.  Preshjieri  llerilen8.,5l!$;Arvern.  i,47l;  Arvern. 

tas.  Cunc.  Laod.,  5i.  cbrisma  hnpreiicisdare  possunt  propler  ii,  i73;  Agatb.,  232;  Caribag.  if,  IKk 

Cantorrs.  Qui  DumiQO  cann  il  at.|uc  anlinarnm  saluicm.  Cunc.  Epaun.,26S.  Cum  exiraoeis  viris  vel  feininis  noii 

sacrifl&iut,  post   se  seinper  babeant  Cum  chrisma  liresbyteris  diascesanis  bibitenl.  Conc.  Cartbag.  i,  116.  Dam 

adjuloria  constiluu.  Conc.  Tolet.  xi,  proneopliyiisconlriiiandis  datur,  nibil  oatio  clericornm  per  pecuniaiii  eccle- 

M,  pro  llquurii  preiio  accipiatur.  Coac.  siasiicos  gradus  asse(]upnlium.  Cotic. 

C»pitolium.  Fideles  ad  Copiioliom  Uarcin.  ii,  bK/.  Tolet.  vi,  403.  Oe  clerids  com  quibus 

cansa  sacri!!C^indi  noa  ascendant.  Coiic.  Christlani.  Ad  congregationes  itoln-  mulieres  cohabaanL  (!onc.  Ilispal.  i, 

EHtmrif.,  291.  latri»  nou  colU^eniur.  Coiic.  LaoJic,  638.  De  clericis  despiioribus.  Conc. 

Captivi.  Captivis  aut  terrore,    aut  5^.  Co'ivivia  Judsoruin  ipsis  inicrdi-  Bracar.  n,  620,  et  Hispal.  ii,  610.  I)e 

fame,  non  veneratione,  cit)os  immola^  cunlur.  Conc.  Aurel.  ii,  2o5.   Dnru  ad  clericis  excomtnnnicatis.  (^oiic.  Bracar. 

litios  ederK  com|iolsis  |K£nitentia  con-  nupii^is  Funt,  noc  canirce  iii'e  iKdlare  u.  621.  De  dcriris  magos  aut  ariispice^ 

redenda.  Epist.  Leon.   ad   Nicetan,  li»sls  licet.  tlonc.  Liodic,  57.  Jud-pis  coiisulenllbus.  Conc.Tolet,  iv, 376.  De 

112.  ma*rinionio  iiou  jungaiitur.  Couc  Ar-  clericis  qui  ppr  culpain  ab  eplscopo 

Carnes.  De  non  prspgustandis  caroi-  vern.  i,  209.  Judseoriim  viientconvi-  suo  excommunicaiitur.  Oiu^  Taurit., 

I)us  et  non  exapcramlis.  Cone.  Bracar.  via.  Conc  Agatb.,  238.  Non  licet  eis  2 16.   De  t-lerlcis  lemnre  .ib  ecclesia 

II,  62i.  De  oleribus  ei  carnibiis.  Couc  prandia  in  monumenta  portare.  (!onc.  recedeiitibus.  Conc.   Nicaen.,   6.   De 

Bcacar.  1, 60L  Ooi  carnes  manducan-  Bracar.  ii,  026.  Non  licet  illis  teiiere  ciericorum  cnnvpr.4atione  ad  onlines 

tps  damuant  anatbemaiizentur.  Conc.  tradiiiOues  gcniilium,  nec  observare  recipiendos.  Epist.  Siric.  pap.  ad  Ru  • 

Gangr.,29.        ^  lunaeaut  steliarumoursum.  Conc.  eod.,  uier,  6.  De  conversione  clericornm, 

(^atapbrygae.  Si  ad  Eccleslam  c  abo-  ibid.  Non    licet    ip&is   observatlones  ut  in  uno  conclavi  sint.  Conc  Totet.  iv, 

licain  confogeriut,  rebaptizandi  suni.  diversas  aittfiidere.  Conc  eod.,  ibid,  S(75.  De  eorum  disciplina  atque  mo* 

CoDc  Nicaen.,7.^i  ad  Ecclesiam  cofi-  Nulli   eorntn   liceat  ciiin    muliertbiis  destia.  Oinc  Lacdic,  53.  De  foruii>a- 

vertantur,  caterbizentur  et  baptizeu-  lavacra  exercere.  0>nc.  Laodic,  55.  torlbus  clericis.  Cooc.  Bracar.  n,  619. 

tur.  0>nc.  Laodic,  52.  Qui  com  Judaets  vescuotur  a  commu-  De  importuuis  clericis.   Cotic   eod., 

(>tecliumena.  Si  graviter  »grota-  nioue  sunt  absiinendi.  Cooe.  Eliber.^  621.  De  lapsisclericisordinatis.  Conc 

▼erit ,  non    est    baptismo   prlvauda.  289.  Sabl>atizare  non  debent.  Conc.  Nicaen.,  4.  De  qod  reeipicndis  clfricis 

(!onc.  Eliberit.,  2BI.  Gatechumeni.  Ad  Laudic,  Si.Si  pro  catbolica  fide  tribii-  vagis,  et  inGrmanda  ordinatione  eliis 

t)apiisterlumiionaccedaiit.O)nc.Arau-  lationes  patlatur  Christiaous,  a  sacer-  quTsioe  consensu  episcopi  siiiabalio 

8ic. ,  221 .  r^lechomeni  lapsi   iribus  dotibus honorandus.  Conc.  Cirihag.  iv,  episcopo  ordinatos  est.  Couc.  Bracar. 

aiinis  aiidientes  verbnm  sint  tanium-  14^^-  "»  620.  De  ordine  qno  deposiii  clerici 

modo.  0)nc  Nic,  5.  Catechumenis,  Clirlstus.  Homo  factns  est  sine  pec-  iteruin  ordinentur.  Cone.  Tolet.   iv, 

sine  rrdemplione  baptismi  defuncti.s,  cato.  EpisL  Damas.  ad  Pauliu.,  1.  la  S76.  De  viris  probatis  si  duplicita  ma- 

iietiue  oblatiouis  coiiunemoratio,  iie-  tempore  est  ex  Virgine  edilus.  Ep  st.  irimooia  inciaunt.  (>)nc.  Arausic,  2i2. 

«lue    {isalleiidi  impendatur   oflflcium.  ead.,  ibid.   Unus  est  ante  ^cula  ex  I^i^sxBi  clerlci  non  miaistreut.  Omc. 

Conc.  Bracar.  i,  605.  Com  lideiibus  P^tre  natns.  Epist.  ead.,  i§id.  Agath.,  229.  Dl^rdantes  ab  episcopo 

henedictonem   non  accipiant.  Conc  riogulum  mililiaesaecuIaris.Qol  post  *d  coiiourdiam  trahaotur.  Conc  Car- 

Arausic,  221.  De  catechiimenls  per-  remissionem  pecotorom  cingulum  mi-  thag.  iv,  148.  Ehrirtisveiatur  clerici^. 

caiitibiis.  Conc  Neo>  ss.,  25.  Kvanprelia  HiicB   saecularis  liabuprit,  ad  clerum  Conc  Agatb.,  238.  Eoruin  causae  8i  in 

•udiant.  Coiic  Arausic.,22l.Ifonlicet  admitti  Don    debeu    Couc   Tefept.,  provincia  noo  flniuniur,  ab  aposiolica 

coram  elsclericos  Heri.  0)nc  Laodic,  192.  8r*de  termineniur.  Epist.  Innoceut.  ad 

51.  Qui  ecclesiam  non  frequeniant,  Clerlci.  A  poteotibos  sxciili  contra  Victoric,  14.  Eorum  ooiispinitlones  iu 

haptismum    recipere    possunt.   Conc.  episcopossoosnullo  moio  eriganlur.  syuodo  vindicenlur.  fx^nc.  Aureltau.ii, 

Eiiber.,  ^.  Sacrameutum   eis  doo  Conc  Arvern.  i,  268.  A  proprio  epi-  257.  E^irum  siipendia  a  jure  ecclesiae 

i'  )ra;beatur.  Conc  Ortbag.  ui,  127.  Si  scopo  depositi  ad  imperalorem   uon  non  alienentur.  Conr.  Tolet.  iv,  403. 

labiiprint  nxorem  dcfuncum  jam,  et  ap()ellent.    Cooc.    AntiOih.,  45.    Ab  Eurumsiipendia  juiia  merituiu  dlslri- 

post  baplismnm   acceperiut  alteraiii,  oflicio  declinantes,  ab  eodem  sunt  rp-  buantnr.  Conc.  Agath.,257  Et  nsiiaru, 

clerici  non  nant.  Epi^U  Innocenl.  ad  moveidi.    Couc.    Carthag.    iv,    147.  qui  adulieris  mulieribus  admiscentur, 

Huf.  ei  euseb.,51.  Accessum  nr)n  habeant  ad  virgiues  vel  a  clero  projiciantur.  Conc.  Tarrac, 

Citholici.Cum  rebaptizatis  non  con-  riduas,  nisi  cu.u  cooclericis,  et  nun-  297.  Ex  coucubinis  liiios  nou  habeant. 

verseniiir.  Conc.   Ilcrd.,  515.    Filios  qn;im  soH.  Conc  Cartbag.  ni,  131.  Ac-  C<.nc  Aureltau.  n,  25i.  Excomninui- 

suosbapiisuiali  bereticorumnoDdent.  cu8aioresexcouitnonicentur.Conc.(^ar-  caii  intra  aunum  exrouimunicutionis 

Couc.  pod  ,  ibid.  HaDreticorum  connu-  Ihag.  iv,  147.  Actus  saecularioin  vel  iunoceotiam    suam    aiiserant.   (*ouc. 

biis  non  copuleolur.  Conc.    Agatb.,  procurationes  non  suscipiant.   Conc.  Oirth:ig.  v,  157.  •Excommuntcatis  aU 

2i5,  ei  Laodic,  52.  Non  inirent  in  ea  i^rihag.  i,  117.  Ad  agapem  vociti  non  episcopo  suo,  si  ad  alterum  perrexe-* 

auae   martvria   sua    haeretici   dicunt.  debent  partes  tollere.  0>nc.  Laodic  ,  Hul,  iion  0|>ortei  ut  iste  cotnuiuuiotieni 

Cooc.  Laoaic,52.  5i.  Ad  operandum  invalidi  ariilici«  U  iu  ulgeat.  Conc  Sartlic.,99.  Kxtraneas 

(^us«.    De  di.screlione    causarum.  et  litteras  discant.  Conc  (^rihag.  iv,  remiuas  in  domo  non  babeant.  (^nc 

CoucToltft.  IV,  377.D0  iricenuiiicm-  147.  Adulalorea  ab  otlicio  dpgradeu-  Elilierit.,  2rH».   Extr.>iiei  clericl    imn 

pore,  et  pronter  proviucias  cansarum  tur.  Conc.e»d.,t(;fd.  Adorbeinregiam  tardent   apud  Thessalonicatu.    Coiic 

dlscretione.  Lonc  eod.,  378.  lu  causls  nou    veoiant   pr^ter  voluniatem   >.u\  SarJic.,  4().Exiranei  clerici  siue  com- 

ecclesiarum  exxequutores  vel  advocatt  episoopi.  C^nc  Cha'ced.,  104.  Alieni  mendaiiiiis   liiteris    iiou   miuistreat. 

»  priiicipe  postuleutur.  Conc.  Milev.,  non  sunt  ab  aliis  suscl|iipndi.  (>>nc.  Conc.  Chalced.,  101.  Kalsi  tcstitnonii 

1H6.   .  Arpbl.ui,  204.  Alieni  siue  cunniventia  convicli  reicapiialis  crimiuis  censeau- 

(^usidici.  Adclernm  iion  admittalf<*  proprli  episjO|u  ab  alio  in  sui  eccle.<iia  tur.  Ouic.  Epaun.,  265.  iMlirts  siios  a 

hir.  Kpist.  Inooc.  ad  episc  iu  Tolos.,  uouordineniur.  Conc  Nicfn.,  6.  Alte-  potestale  sua  exlrc  iion  sinant,  nisi 

54.  rius  episcopaius  clerici  non  soscipian-  «tate  ac  iiioribus  comprobaiis.  Coitc. 

Celestinus  papa.  EJas  epi^tola   ad  tur.  Cou'>.  Arvpru.  i,  269.  Arlani   non  Carthag.  iti,  129.  Feupratores  excom- 

ppiscofios  per  Apulia.n  et  (^labriam,  recipiaotur  in  suisolBciis.  Epist.  Inuo-  niuuiceutur.  Conc.  Arelat.  1, 196.  ilae* 

i9.  Ejusdem  eplslola  ad  episcopos  Gal-  ceut.  ad  Alexandr.,  28.  (Wain  non  relicortitn  vel  schismaticorumoonvivia 

li»^  42,  46.  nuiriant,   uec  barbam  rudant.  Conc  et  sodalitates  vtlent.  Conc   Cartbag. 

Lpreus    De  benrdlcendo  cereo  et  Harcinon.  1,  655,  et  Carthag.  iv,146.  iv,  149.  Houo  ati  adulteri  in  monasti*- 

lucerna  in  pervigiiiis  paschae.  Conc.  C<ooductores\el  negotiatoresuonsint.  rium  lolo  vil»  su»  tempore  retrudau- 

Tolet.  IV,  369.  Conc  fjirtha;?.  in.  Ii9.  Conjugati,  nlsi  tur.  Conc  Aurelian.  11,  253.  Honorati 

Chorepiseopi.  Contentt  es^edelicnt  cootliieutiamprofheanior,diacofie9uon  clurici,  qul  deieguiitur  perjurass»*,per 

propria  soHiritudioe  ei  guiifrnationo  liaui.  (jouc.  Arausic,  2i2.  Conleinpio-  bipunium  excominunicatione  plectan- 

uuam  auacpperuiit.  Conc.  Autioch.,  45  r^s  canooum  liooore  priveniup.  (!onc.  tur.  Conc.  Aurel.  it,  254.  Honorati  cle- 

Ouaniam  siiit  eorum  facobates.  GOnc  C«arthaff.  1,  120.  Continentia  comiueu-  rici,  si  furtoui  aut  faisitatem  cor*iiiii- 

Aucyrit.,20.  dainr  clericis  alque  diaconibus.  (>>nc.  seriut,  ab  ordiiie  degradculur.  Conc. 

(Ihhsmi.  De  benedictione  chriima-  Arveru.  1,  270.  Contuinaces  ab  oniiue  eud.,   2?^3.    In  aliaiu   civiiatem  noc 

lis.  (!onc  Br«oar.  i,  605.  Dechrismaie  deponantur.  0>iic.  Aurelian.  n,  257.  traiismigreut  nisi  propriam  amiserint. 

«oiiflcieudo.  O^nc  lirarar.  u,  625.  iNou  (^biumnces  Pt  ad  oflitMum   tanli  ab  Cooc  Clialced.,  105.  In  aiiena  ecclesia 

liat  a  presbyteris.   Conc.  Carthag.  11,  episfopis  corrigaiiiur.  Conc,  Agith,  nou  communicent  sine  episcopi  soi  lll- 

121.  Non  licoat  prebbytorn,  episcopo  22^.  Contuiuaccs  vel  superbi  cnercean-  toriii. Conc.  Carlb.  1, 1 17.  lu  altpna  civi- 

l»rA8cute,  cbri&mate  iiifjiites  signaie.  lur.  Coiic.  (^rlhag.  1,  116.  Comivia  tate  Doacommorculur.(^uti.  Aupet.-tiv 


m  INDEI  RERDM  IN  GANONUM  COLLECTIONE  CONTENTARUM.  920 

256.  lii  ftlim  eivHate  sine  neoessiute    amovesntor.  Coac.  Arelat.  i,  196.  Pu-    diaot.  Conc.  Milevil.,  187  Si  dissidaii 
iioD  imuioreiitur.  Conc.  Cartliig.  m,    biica  joiliria  noo  appelleiii.  Conc.  Car-    tes  sint  inler  se ,  episcopns  eos  coii- 


iLraiisic.,3S2.  Iii  deinolieDdissepulcris  episc0}«is  oflicio  (>riv9iatur  al)  aliis  noii  Sardic.,59.  Si  nionasteria^dioeceses, 

dfkprehensi  paeniteiitiie  Ifiennio  depd-  rociplanlur.  CoocOaaraiigust.  i,304.  Tel  busillcas  sosceperint  ordinandjs. 

tentilr.  CoD€..Tolet.  iv ,  2S80.  Ingeoui  Oui  ab  ecdesia;  officio  diebus  solemni-  CiOnc.  Aiireiian.  ti,  2^.  Sloe  commen- 

cierici  pro  ufficio  religioais  ab  omni  bosdesuut  per  irieuoiumoomrDoniooe  daiitiis  lilteris  uon  Taf(;eniur.  Cone.  Au* 

Kliliea  iRdlctioiie  atque  labore  ba*  suspendaniur.  Conc.  AgaUi.,  242.  Qui  rel.  n,  3S6.  Sine  ordinatiooe  epMeopi 

giMar  iuironnes.  Cooc.  Tolet.  iv,  ad  coniugale  lorom  deuoo  redlre  r>r:e-  siii  poblicum  judicium  adire  noa  pra». 

580.  lo  moUiani  cadem  non  prorum-  sumpscrinl,    ab    officio   deponautur.  sumant.  Conc.  Epaun.,  202.  Sub  |io- 

liaoi.  CoBC.  ilerd.,  515.  In  suo  propo-  Go'oc.Ar?ern.  h,274.Qu1  ad  Uintulinu  u  lesiaie  episcopi  in  cujus  diaHUssi  luo- 

>i«o  Don  nianeotes  ad  honores  sKCula-  et  vespertiuum  officium  iion  venlunt ,  raQturscmperezislant.Cone.Chalced., 

res  aeo  veniaoi.  Cooc.  Chalced.,  100.  depooaotor.  Couc.  Bracar.  u,  62->.  Qui  100.  laberoas  doii  ingrediantor.  Cone. 

Inter  epulas  eantantei  acerrime  ol>-  ad  offit;iom  venire  coniemnuot,  ecile-  Cartbag.  lu,  151.  Usuram  aut  amplia- 

iHrgaiAli.  Conc.  Carlhag.  iv,  148.  lovidi  siasticaiii  soscipiaot dlsciplinam  secoa-  liooem  accipieotes  a  dero  dejidaoiur, 

iiou  pmmoveaotur.  Conc.  «od.,  147.  dom  a^bitriom  episcopi.  Conc.  Aore-  et  alieni  ab  ccclesiastico  staui  ezi^i- 

Jocolards  lurpibus    verbis  ab  ollicio  Hao.  i,  219.  Qui  ad  saeculares  coufu*  nieotur.    ConC.  Mrcaeo.,  6.    Uxorem 

Mint  ^etrahendi.  Cooc.  Agath. ,  215.  gioot  cum  iisdem  de  Ecclesiae  comiiio-  virginem  accipiaot  et  secuDdain  nou 

iudicio  episcoporom  damnau>8  clericos  uiooe  pellantur.  Cooc.  Agatb.,  232.  ducaut.  Epist.  Innoc  ad  Victoric,  14. 

iion  licet  ab  ecclesiis  qoibus  prsfoe-  Qui,9liiscogenUbos,manus  posueruut  Vagi  et  iuobedientps  communiond  ec 

rwit,  sive  a  quolibethoniine  defensari.  suner  idolorum  sacriticia,  lauquam  iii-  boiiore  priveoiur.  Conc.  Vallet.«  520. 

Cone.  Carthag.  v«  ISfii.    Llligaoiiom  culpaii,  com.nunioue  oon   veleniur.  Veodiiio  muiierom  qoe  derlcis  con- 

dericorum  tewimouinm  abs(]ue  quovis  Couc.  Aocyrit.,  17.  Qui  altari  ministraiii  juuct»  uoscuniur.  Conc.  Tolet.  iv.  580. 

esamine  non  reeipiator.  Cnoc.  Carth.  a  aanguioe  omni  se  abstioeant.  Conc.  VesiimeDtapurpareattoniDduant.O>nc. 

ftv,  118.  MMgi  vel  incaotatores  ab  ec-  llerd.,511.  Qoi  arma  sumpserint  poi-  MartKin.,  659.  Vide  Clericus ,  Clenis. 

dp^ia  projici^atur.  Conc.  Agath.,2i5.  nitentie  contradaniur.  Cooc.  Toiet.  iy,       Oerictis.    Abieciura   clerlcum  alia 

Magi  vel  iacaotatores  non  sint.nec  580.  Qui  ooinamnutriunt  ab  archidia-  ecclesia  non  admitlat.  Conc.  Telept., 

filyiacteria  faciant.  Godq.  Laodic.,55.  cooo  detoodaotur.  Cooc.  Agatb.,  25L  192.  Ad  aliani  ecdesiam  dod  traoseau 

aledid  ad  poatulaodam  veoiam  eo-  Qui  cootra  ioierdictom  sudi  orduati,  Conc.  ToleL  u,  350.  Alibi  traosieos 

gantor.CoDc.Carthag.lv,  147.  Mioistrl  rel  in  booore  filios   geoiieroot,  ad  excommuuicetor.  Co.ic.  Areial.  i,  197. 

ta  secrelarittm  doo  IngrediaiitQr.  Cooc.  majores  grados  ordiaoui  ooa  permit-  Alieuum  dericum  vel  moiiachum  fu- 

Agatb.,  245.  Nibil  de  rebiis  sois  iafi-  taotur.  Conc.  Valent.,  212.  Qui  crimen  gientem  noUus  suseiplat.  Cooc.  Tdet. 

deltbus  eooferaot.  Conc.  Carthag.  lu,  capitale  oommiseriot,  ab  officii  houore  xm,  525.  Alienos  a  noUo  ordioeiur. 

129.  Nno  aceiplaoi  paeoiteoUani  per  depositi  io  mooasteriom  retrudaotur,  Cooc.  Vallet.,  250.  Alterios  clericom 

fmpositloiiem  niaoiissacerdotis.  Episi.  et  ibi  taotammodo  qoandiu  vizeriot  dod    promovcat   alier  iiec  atijectooi 

Siric.  ad  Eumer.,  7.  Noo  diripiant  post  laicam  communionam  acdpiant.  Cooe.  recipiat.  l>)iic.  Valeut. ,  21 1.  Conira 

iiiortem  episcopi  sui  resad  eom  perti-  Agath.,  240.  Quicooque  dericorum  a  statuta  ordioatus  a  soscepto  privetur 

neote8.GoDe.Cbalced.,104.Noaemant  mailmo  usqoe  ad  iofra  cootra  sanctae  officio.  Conc.  Aoreliao.  11,  2S5.  Cul 

vilius  Dec  vendaot  charias.  Cooe.  Tar-  'EcdesiSB  oiilitatem  agere,  tractare,  uzur  peccaverit,  praeter  oeeem*  poie- 

racuo.y  295.  Non  licet  eis  fenerari.  veloouari  fiierit  repertu8,meriu>deji-  siattfoi  bal)eat  dislriugeodi  eam,  et  cum 

Conc  Carthag.  1,  119.  Non  licet  eis  ciator.  Cooc.  Narbon.,G6l.  Qoi  eUam  eacibum  iion  sumat.  Cone.  Totet.  1, 

vel  laicis  catholicis  ab  bsreUcis  eolo-  ad  prozimas  SJOguiois  acceduot ,  cum  525.  Cujoslibet  ordiuts  dericus  tardius 

gKis  acdpere,  aut  cum  ipsis  vd  sehis-  .tesUmouio  vadaot.  Cooc.  Tarracou.,  ad  ecdesiam  veoiens  depouator.  Cooc 

inaUcis  orare.  Conc.  Bracar.  11,  6i6.  295.  Qoi  jiidicium  saeculare  apod  priii-  Tolet.  1 ,  525.  Com  vidua  nuptus  ad 

Non  licet  eis  ad  Becularia  judieia  com-  Idpem  impioraverint ,  hoaore  proprio  ordioem  clericatos  aoo  permltutor. 

meare ,  prtttermisso  epi800()0.  Cooc.  Ipriveotor.    Codc.  Milevit.,  187.    Qui  E|>ist.  Siric.  ad  Eomer.,  7.  De  alieoa  * 

Clialced.,  100.  Noo  licet  els,  coatempto  monachorom  projjosilum  appetunt,  li-  ccclesia  ordiiiare  clericutu  ooliu^  usur« 

episcopo,  semote  colligere.  Cooc.  Ao-  berus  eis  ab  episcopo  io  oiooasterris  pet.  Coiie.  Telept.,  192.  De  familia 

itocb.,  45.  fioolicet  eis  mioistrarosi  largiri  oporiet  iii|[ressos.  Conc.  Tolet.  Hsci  a  principe  ooo  donetor.  iUioc 

exauctorati  fuerioi.  Cooc.  eod. ,  t6id.  iv,  581.  Qui  oibil  babeotes  ordiiiaU  Tolet.  lu,  550.  De  profirio  gradu  cidat 

N<»o  iieei   eis  speclacolis  interesse.  sunt ,  hooore  ejclesiasiico  iodigni  ju-  si  sdiismaticns  sit.  Coiic.  Carthag.  ir, 

Couc.  Laodic,  57.  Noii  licel  eis  usu-  dicentur,  nisi   ipsis   proprle  aiiquid  153.  Duarum  uzorum  vir  uon  ordioetur 

ram  vel  sezcupla  accipere.  Cooc.  eod.,  lilieralitate   alicujua  vel   succe8.slone  dericus.  Conc.  Aurelian.  u,  253.  lo 

fil.  Noo  liceteisaote  boram  tertiam  oognatioois  ven«*rit.  Coac.  Csrthag.  iii,  duahos  ecclesiis  noa  niinistret.  Cooc. 

prandere,oee  ati  meosam  accedere  158.  Qoi  ofBciom  suum  impiere  de-  Clialced.,  100.  Incoosolto  eplsoopo  mI 

vel  rcoed^^re  sine  hymoo.CoDcBracar.  trectaot ,  ioter  reliqoos  canonicos  cte-  judiceio  8.'FCularem  uou  pergau  t>)nc. 

u,  628.  Non  licet  eis  Domioica  d.e  ab  ricos  non  habeautur.  Conc.  Aureliao.  Agaih.,236.  Juuiorseuiori  noopnepo- 

«'.celesia  absentari.  Cone.  eod.,iM,  11,  2SSS.  Qui  post  accepium  diaconium  o-itur.  Cooc.eod.,235.Laicos,Disi  reli- 

Noo  miuistrent  lo  eedesia  araicti  pal-  iaeoDtioeates  iuveniuotur   ab   olScio  gioDepricmis$a,clericusnooordioeiur. 

Ifis  et  prcdocti  lumbis.  Epist.  Code-  '  abjiciaDlur.  Couc.  Arausic,  22i.  Qui  Conc.  Epauu.,  2ii6.  Mulierem,  id  est  vi- 

btin.  aJ  episc  Galti»,  46.  Noo  oegaoda  snculares  jodices  appeiuot  ezcommu-  duam  dericns  ooi^docat  uiorem.CoDc. 

rst  preniieutla  elericis  Ipsam  deside-  oicentur.  Conc  Tolet.  ui,3|Sl.  Qui  sioe  Telept.,  192.  Mutilus  oon  Uat  dericus; 

rautibua.  tlonc  Arausic  ,  219.   J^lop  epistoiis  sul  episcopt    proliciscuntur  si  uioto  proprio  se  niouiaverit.   I^piai. 

i»|iortet  dericos  comam  notrire  et  sie  conDmooiooe  priveotor.  Omc,  Agath.,  louoceot.  ad  felicem ,  19.  Nec  ctencu« 

iiiinistrare.  Cone.  Briear.  II,  625.  Noa  240.   Qui   solldum   praesUterini  sine  laicum,  neque  laicus  clericum  ad  sa- 

ordtneniur,  nisl  omaes  qoi  cum  eis  osura  recipiaut.  Conc.  Tarracoa.,  295.  euiare  judlcium  irahat.  Conc  Aoreliau. 

sunt  Hdeles  ezistaot.  Cooc  Cartha^.  Quod  de  remuuera  iooe  ecclesi»  iios-  itt  260.  Nec  veaubos  nee  ealcearoeniii 

ui,  150.  Non  sint  aegoUalores.  Couc  tederiot  io  propriuiariom  jus  prs^ri-  decorem  quxrat.  Couc  Cartbag.  iv, 

Aoreliaii.  u,  2*S9.  Non  suacipiaot  pr»-  ptiooe  temporis  ooa  vooetur.  Cooc  146.  Noo  liceat  presbytero  vel  clerioo 

diasecnlariavelcaosa8.GoocCbalced.,  Epaoo.,  263.  Com  ad  oBicia  eoelesia-  remecclesi»veQaereveldooare.Coiic. 

98.    NuUiw  negotiatioDes  inbooestaa  sUca  provehiiotor  ,  jiiliil  pro  iien(*di<r  Ag  itb.,  254.  Non  slt  dericus  qui  noo 

veltnrpialocrasecteiur.Decret.Gelas.  ctiooe   iuquU^amr.  Cooc.  Barcin.  u,  s|iO|»underii  locuin  ubi  sit  delegaius. 

general.,  153.  Nullos  obUgatom  cui-  6o7.  Cum  defueriut  cieNci,  de  moiia-  Conc  Vallt*t. ,  510.  Non  sit  qui  ^un- 

i|uacn   almque  coiisen^u   (Joiriiui   vel  chis  eligjUtur.  Drcr.  Gelas.  gener.,  dam  duzerit  uxorem.  Episi.  liiaoce*«t. 

|Kiir«Mii  clericum  fadat.  Conc  Toiet.  150.   Scurriies  ab  otticio  retrahoodi.  ad  Vicioric.,14.Nulluiad  testiiiiooittm 

■«  324.  Nu)itiaUa  viteut  convivia.  Conc.  Conc  Affatb.,  245.  Sedkiooarii ,  usu»  diceodum  pulsetor.  Qooe.  Carthag.  v, 

Agath.«25S.  Oppre8si  ab  episcopo  ad  rarii ,  vei  io|oriarum  suarum  ultores  1^5.  NuUus  alienum  dericom  sullici* 

liynodiim  reeurrant.  Cooc.  Aurel.  11,  nunquam  ordioentor.  Conc  Carthag.  lare  vrl  tenerepr£Sumat,9uoepisoopQ 

257.  OTdiaai  ab  b»reiicis  non  admil-  iv,  148.  Si  a  pseudo-episonpis  ordinaii  nou  prasbeute  oonseosum.  I^ihsl  teou. 

tniitiir.    Kpist.  lnooceot.  ad  Rof.  et  fuidriot ,  raia    potest   ordinatto    laiis  ad  Anasias.,  109.  Nollus  doricorum 

Kuaeb.,  52.    Por  creaturas  juraotts  ezistere.  Epist  Leoo.  ad  KusUc.  Nar-  aodeat  ordiuatiooem  soi  episi-0)>i  cou- 


rum  cum  verberlbus  ab  ordiiio  cleri  '  questi  fueriijt,  viciui  eptscopi  uos  au-     couus  iu  solatio  vei  lulario  soo  exlra- 


921                         INB£X  RERUM  IN  CANONUM  COLLECTIONG  CONTENTARUM.  nr 

mmn  liftbi>ai  mulierem.  C«nc.  Arelit.  diis.  Gonc.  Cartliag.  ii^  148.  Ubi  quis  ccemeteriis  feroins  non  iMrvigileiit. 

II,  199.  Nullas  clericus  de  episcopo  suo  primum  legeril  ilri  permaneat  clericus.  Conr.  eod.,  itid. 

receiat   et  ad  aliuni    se  traiislern.  rx>iiC.  Milevit.,  186.  Usurarius  non  syit.  ColUiio  lidelium.  Si  quidexoulla- 

Cottc.  Tolel.  I,  324.  Nul'us 'clericnsjn  Coiic.  Cartbag.  iii,  129.   Usuras  Don  tione  Cdeliuin   (»Derlur,  a|H>d  unum 

celbrium  vel  secreium  femiiram  in(ro-  accipiat.  louc.  Arelat.  ii,  201.  bxorem  cterirorom  Meliter  coUigatur.  Cooc. 

mitis'i.Coiic.Agaih  ,233.NuUusclericus  sexte  aUeriusDou  acctpiai  nisi  forte  Bracai*.  i,  603. 

in  eellarium  vel  secretum  puellaM  in-  ea  spoponderil  se  ad  veram  fidrm  ve-  Citmmunio,  Communicandnm  in  Iki- 

tromiltat.  Conc.  Arelat. II,  199.  NuUus  uire.  Cooc.  Chalced.,  lOU  Ylctum  et  silii is marlyium  Coiic.  Gaogr., 52.  tiis 

clericus  qualibei  necessitale  suam  re-  vesiimenium  sibi  ab  arlificio  ?el  agri-  qui  a.sque  ad  6nem  vitx  in  peMaiis 

lioquatecclesiam.  GoncArelai.  u,201.  cultura  absqne  oRicii  siil  detrUncoto  perduraot,  et  in  exitn  i-ommuoioneia 

Ntfllos  dericos,  sobdiacoous.  diaconos  firsparet.  Coec.  Cartbag.  it»  147.  Vide  expeluol. iioodeoegeior.Couc.  Uiaoar. 

veipresbytory  io|ilateisreskfeat.Cone.  Cli^nci,  Cleros.                                   •  ii,  628.  Inira  sanctuarium  aluris  io- 

Nirboo.y  6S9.  NoUus  cujuscuoque  di-  Cleros.    CrioiiQOsl  ad  clerom  non  gredi  luicls  non  licet.  Cooc.  Bracar  i, 

gnitatis  ecclcsiasiic»  foerit  deinceps  promoveaotur.  Decret.  Gelas.  geoer.,  601.  Laici  communicare  debeut  dielms 

percipiai  gradum,  qui  non  iotuin  psal-  133.  Coriales  ad  clerum  noo  adiiittiau-  NatalisDomini,  Pascb»  et  Penieoostes. 

leriom  vel  canticorom    usnaliuiii   et  ior.  Eptst.  lunnc.  ad  univers.  episcop.  0>iic.  Agatb.,  234.  Non  licet  oommu- 

bjFmoorum  sive    bapiizandi   perfecie  inTolos.,  54.  Lalci,qoi  eligonturad  nionem  ecclesi»  conieimiere.  Conc. 

iioTerit  supplemeutom.  Cooc    Tolet.  rlerom,  per  sex  roeiises  observentur.  AuUodi. ,  42.  (jui  in  proprii  provincia 

▼lu,  437.  Nullus  episGopus  clertcum  Decrei.  eod.,  t30.  Laict  qui  viduam  noo  commuoicat,  neque  in  alia  tom- 

aHerios  ordioare  prssumat,  uisi  forte  aoi  dimissain  acceperiiit,  in  clerum  louoicet.  Conc.  Milcv.,  186.  Qui  in- 

signata  Ipeius  episcopl  scripia  su^ce-  oon  odmiuaotur.  Cooc.  Geruod.,  301.  iraoies  in  ecclesiam  per  oiniiam  loxu- 

t»erit.  Cnoc.  Bracar.  i,  603.  NoUus  ilai  Laicus  anie  anoum  conversionis  oon  riam  a    eomoiunioiie   sxcrameoti   se 

clericus  qoi  aoie  baptismoin  iixorem  ordinelnr.Cnnc.  Arelat.  ui,  203.  Nemo  alisiioent,  de  eccle&ia  catholica  proji- 

liabuit  ei  ()osi  baptisroom  alism.  Epist.*  litteras  oesciens  vel  aliqoa  parte  cor-  ciaoior ,  dooec    prrniieotiaro    agant. 

Innor.  ad  uoivers.  episcop.  iu  Tolos.,  poris  immioulosad  clerum  prooiovea-  Cooc.  Bracar.  ii,  628.  Posi  beoediciio- 

35.  Nulliis  ordiiietur,  oisi  fuerit  vti»  tur.  Decrei.  Gelas.  gener.,  133.<Nul]u8  nem  popolo  datam  oomaraoicare  dp- 

prohabilis.   Coiic.   Cartbag.  m,   130.,  episcoporom  servom  alierlus  ad  cleri-  beot  sacerdotps.  Cooe.  Tolet.  iv,  375. 

Niillus  ordioetur  clericos  aote  irigHsi-  caios  olTicium  promovere   praesomai.  Concilia  Afric»*,  113.  Galli»,  19i. 

luuni  letaiis aooum.  Conc  Aureiian.  Kf^ist.  Li-on.  ad  uoivers.  episc.,  101.  Graecorum,l.  Hispaniae,  281.  Cooct- 

11,253.  Nullos  sioe  jussiooe  epibcopi  Paeoiieus  oon  admittatur  ad  clerum.  lium  Agaiheose,  220.  Aocfrilaooniy 

peregriuetor.  Cuiie.  Laod.,  56.  Uiunis  Conc.    Bracar.  u,    618.    Poeoitentes  17.  Aoiiocheniim ,  41.  Araosic:<Doiii, 

cujoHlibet  ordinis  clericus,  qul  cailM)li-  vel  inscii  liuerarom,  et  sive  defecto  218.  Arelateosei,  I94;i>,  199;m,203. 

cam  desereos  bsreticae  se  cooimuoioni  membrorum   aui   discissione   aliquid  Arverueose  i,  267;  u,  273.  Aorella- 

nnlsi*.uerii ,  Ki  ad  ecclesiam  reverstis  minoa  habenies,  ad  superiores  brdioea  oense  i,  245;  ii,  ^t.  Barcinonense  i, 

fuerii,  iu  eo  gradu  quo  erat  sine  pro-  nou  veniaiit.  Decrei.  Hitar.,  121.  Oui  655;  ii,  657.  Bracarense  i,  597;  h.  fi07; 

nKMione  permancai.  Epist.  Leoo.  ad  deiteant  ad  clericalura  pervenire.  Ep.  iii.  629.  CiMaraQgosiaQum  i,  503;  ii, 

Jauuarium,  102.  Per  plateas  et  aodro-  Siric.  ad  Eumer.,  6.  Qui  cootra  cano-  505;  iii,  507.  Carpenturaieuse,  :e67. 

nas  non  ambnlet.  Conc  Caribag.  it,  nes  ordinati  sont  def)onantor.  Gonc.  Carthagioense  i,  115;  ii,  119;  ni,  125; 

147.  Pro  fide  ienUtos  et  io  ea  perma-  llerd.,  515.  Qui  eveotu  oecessitatoni  iv,  139;  v.  153;  ti,  159;  vii,  177. 
Den%  gr.idibus  honorari  debei.  Conov 
eod.,  146.  Quamlibetverbo 
tos  artilicio  victom  qocrat. 

f  i7.  Uoi  aliqoid  de  roooificeotia  eccle-  Que  rodirej  omoi  ecdesiasiTci  ordinis  Epaonense,  261.  ^pbesinum,  79'.  Gau- 

oiae  cui  s^rvierat  adeptus  est,  et  ad  digoitate    priveoior ,  ei    mooasierli  grense,  27.  Geroodense,  299.  Hispa- 

summuffl  sacerdotium  allerius  civitaits  claustri?,  dooec advixeriot  sub  pceoi-  lense  i,  635;  u,  639.  Ilerdense,  311. 

fuerlt  ordinatos,  qood  dooo  accepit  teotia,  retrudanior.  Conc.  Tolet.  vit,  Laodiceiium ,  49.   Mileviianom ,  181« 

reddat.  i:ooc.  Epauo.,  263.  Qoiconqoe  436.  Qui  gradus  jam  ecclesiastiooa  me-  Narbooeuse,  659.  Neo^fesariensi;,  23. 

sine  conscteoiia  episcopi  aliqoid  de  ruoront,  nisi  pro  gravioribus  et  mor-  Nicaennm,  1.  Oscense,  665.  Regiense, 

pnssessiooibus  vel  de  doroo  ecctesi»  talibusculpis, nuUisdebeniverher.bus  21i.  Homanom tpmpore Gregorii papa 

tuterii  aut  fraodem  fecerit ,  non  solum  subjaeere.  Conc.  Hracar.  lu,  634.  Qui  primi,  162.  Sardicense,  53.  Tarraco- 

euui  omui  dedecore  cousu  ictus  resii-  g-^^andjBvus  ad  clericatum  aspirat ,  uon  nensie,  295.  Tauriiaiiu  >• ,  208.  Tele- 


iiem  circa  se  injosiam  putat  recurrat  ad  Eumer.,  6.  Qui  in  peregre' bapti-  467;  xn,  487;  xiu,  509;  xiv,  531;xv, 

ad  syiiodom.  Cooc.  Carthag.  iv,  148.  zaiuor  ad  clerum  iion  veuiaut.  CiOnc.  537 ;  xvi,  557 ;  xvu,  585  Valeiiiiiium, 

Qui  jpfunium  rumpii  disiricte  coercea-  Eliber.,  286.  Qui  laicus  vlduam  duxe-  206.  Vallelanum,  517.  Vasense  i,  223; 

iur.  Coiic.  eod.  Ibid,  Qui  propier  li-  rit  non  admiitatur  ad  clerum.  O>oc.  ii,  227.  Bina  per  aniios  singulos  pro- 

cemlam  vuU  e^e  monachus  excom-  'i  elept.,  192.  Qutconc|ue  ab  eplsccpo  viiicialia    episcoporom  coociiia  cele- 

inuoireior.  Conc.  Caesaraog.  i,  30i.  osque  ad  sutidiacoiium  deiestaodo  cou-  brentor.  Epi&i.  Leon.  ad  AnasUis.,  109. 

ReoupiiR  mariius  0011  ordioetor  cleri-  iiobio  fllios    procreaverioi   caoouica  Coociliorom  statota  et  ptesolnmRo- 

cos.  CoQc.  Aureiian.  0,2.53.  Sl  ab^qoe  censura  dvmneuiur.  Cooc.  Tolei.  ix,  ro:*norum  decreta  custndisniur.  Cooc. 

rorpasculisuiiosqoalitaievigiliisdeest  452.  Qoinam  ad  ecclesiastiroin  ordi-  Tolet.  ui ,  548.  Constilutiooes  saocto- 

excooimunicetur.    Conc.  Carihag.  iv,  nem  sini  promovendi.  Epist.  Siric.  ad  rum  concilionim.  Decret.  Hormisd., 

li7.Sl  ad  al  amecclesijmmigrat,  noo  divers.  episoop.,  9.  Qoi  post  bapit-  165. De  qoaliiale  coocilioriim  vel qiiare 

debei  ibi  perseverare.  Cooc.  Antiocb.,  smom  miliiise  saecolaris  cingulom  ha-  aoi  qoaiido  fiaot.  Conc.  Tolet.  iv,  566. 

45.  Si  ad  secoiidas  oupiias  iraosit,  de-  buerit  ad  clerb^tum  oon  admiltatur.  Pi  r  siiigulos  annos  liant.  Conc.  Carth. 

poiiator.   Eiiist.  Siric.  ad  Eomer.,  6.  Episi.  lonoc.  ad  Victor.,  13.  Qui  imi  iu,  126.  Regole  Udei  catbolicas  contra 

Si  fortom  ecclesiae  fecerit,  peregrina  remissiooem  peccatorom  cingulum  mi-  omnes  haereses  ei  quam  maxlme  con* 

«*i  comiiiooio  triboatur.  Cooc.  AgaUi.,  Hti»  saecularis  liabuprit  ad  clerum  ad-  tra  PrisolUiaooo,  qoaa  episcopi  Tarra- 

!231.  Si  commuuicaverit  cum  exoom-  miiti  non  debei.  Conc.  Telept ,  192.  conenses,  Cartbaginenses,  Lusitanl  ct 

niiitiicaio ,    excommunlopior.    Cooc.  Quipobltce|)oeiiitentiamnooacclpiuot,  Bseiici  feceroot,  in  concilio  Toletano 

Cartbag.iv,  149.  .Si  culpabilisiQveiilus  sed  viaticumylncliTuropronioveaniur.  priroo  sututae  ,  526.  Omnia  gesta  In 

aut  boDoratiis  de  civitaie  et  ad  iiiooa-  Conc.  Geriiud.,30I.Quiseipsosabsci-  conciliis    subscrlptiooibos    episcopo- 

Kieriiim  foerit  deputatiis.  Cooc.  Nar-  duot  a  munere  clericali  sectudantur.  riim  confirmeniur.  Cone.  Carinag.  tn, 

lion.,  CGO.  Si  extra  uecessitatem  in  Decr.   Gelas.  gener.,  133,  et  Cooc.  139. 

iiufidiiiis   vel  iu  foro  deambiilat ,  ab  Arelat.  u,  200.  Qui  susceperit  ecclesi»       Coocilioro.  Bis  In  anno  celebretor. 

otficin  suo  degradeiiir.  Conc.  Caribag.  proprue  desertorem  ,  et  aliqoa  pro-  Conc.  Aotioch.,  47,  et  Regieos.,  216. 

iV,  147.  Si  volufltarie  damricm  eccle-  vvxerii  diguitaie,  subjaccat  s>enieiiliae  Bis  in  aooo  per  provinciaa  celebrelur. 

sia^fecerit,  etsail>faciat  etexcommiH  quam  canones  pra;fixerunt.  Decr.  Ge-  Couc.  Cbalced.,  105.  Ceiebrari  debet 

iiicetur.  Coiic.  Agath.,  255.  Sine  epi-  las.  Keoer.,   134.  Secunda   coitjugia  singulis  anois  caleodis  novpmbribos. 

stciia  episcopi  mi  non  liceai  clericum  .«aecolaribos  ooo  oegeniur,  quibusta-  Couc.  Tolet.  xu,  501.  Conciliom  me- 

vel  iiioiiacbum  prottcisci.  Conc.  eod.,  men  ad  clprum  miniine  venire  conce-  iropolitaoom  io  onaquaqoe  metropoli 

2.'S7.  Sitie  epistolio  nnn  debet  peregri-  diiur.  Decr.  eod.,  ifriif.   tJbi  quisf)ue  singuUs   aunis    babpri  dpbet.  Conc 

iiari.  Gmc.  Laod.,  56.  Suporioris  ioci  oidioatur  permsne;!!.  Conc.  Arelat.  i,  Aurelitn.  ii,  251.  Confirmatio  concilil 

clericus  baereilci  cujuscunqoe  clerici  195.  Vide  Clerici,  Clericus.  Tolelani  duodocimi  quod  fa  tum  c$t 

coitrivio  non  intcrsit.  Cooc.   EiiauQ.,        Cvemeieria.  lucacmetcriiscerei  non  an(.o  primu  gloriosisA  mi  Ervigii  regis. 

2li5.  Turpilo<|UQs  ab  pflicio  rciralieu>  tnccodaulur.  Cooc.  Llibcr. ,  287.  lu  Couc.  Tolei.  xiU|  5iI0.  Comprouuciakx 


925  l?(DEX  RERLM  IN  CANaNUH  COLLECTIONE  CONTENTARUlir.  n% 

aiJ  ooDC»!  uin  voeali  vciiire  tenetouir.  SeateiuU  coDciliiSardicciMts  recllala*  S2S,  Quisquis  fiiiam  suam  io  inalriiDo* 

r.niic.  Arvttfu.  II,  278.  Damnaiio  coii-  po^lolante    Novato   episcopo.     Cou>-.  iiium  ooacubiiiam  habeuU  tradiderlt 

cilii    darisorum  vol  pr»slrepenliuin.  Cartbag.  vi,  162.  SynoJus  aiiiiis  slugu-  non  errat.   Kpist.  Leou.  ad  Rastk:*, 

CoDC.  Tolet.  XI ,  476.  De  aiiv<;rsitate  lis  est  congreganda.    Coiic.   AgaiU.,  104.  Kehcta  catecbnineiii ,  si  alleniiii 

dnnlici  qua  non  poluit  generaie  conci-  243.  Synodu:i  Arelaieosis  inelropoUiaiii  duxerii,  aii  foniein  lavacri  admitti  |k>* 

liuni  iieri.  (>>nc.  Tolet.  xiv,  533.  De  arbilrio  coiigreganda  esi.  Coiic.  Arelut.  test.  Cotic  £liber.,  213.  Relicia  prt- s- 

iionore  collato  c«ncilio  Toleiaiio  xiv,  u,  20t.  byleri  vel  diacoiii  alii  viro  se  uou  cou- 

Conc.  eod.,  534.  De  intiio  relatiouis  Concinnabula.  Concinnabula  vel  coo-  jungal.  Conc.  Auriil.  i,  2i7.  Sacerduiis 

quo  ooncilimu  coepil  gesiorum  synoda-  juralionos  nou  iiaiit  clericnrum,  qus  v»'l  diaconi  (ilia  relijdo  a  q  lae  peccave- 

liiim    et  epistole    Komani    |K>iiii  cis  sub  pairociiiio  solebani  licri  laicjrum.  rit,  et  mariium  diixent,  iu  fiQe  taniuiu 

facere  mentionem.  Coiic.  Tolet.  xiv,  Coiic.  Narb.,  660.  ciinimumcct.  Coiic.  Tolel.  i,  325.  S^- 

531    De  llerata  discussioue  coiicilii  CoDCupi.sceulia  :  De  concupiscenlia  cularesquisiuas  coiijuKesiierebnquuni 

Toletaui  xiv.  Conc.  eod.,  ibid.  De  loco  non   consuinmaia.    Couc.    Nuocaes. ,  siiie  proliatione  discidii  a  commuuiaoe 

vel  ordine  qiio  concilium  Toleiaiium  2o.  ecclesi»  excladjniur.   C^nc.  Agatb., 

\n   ccilio.^aii  eporieat.    Conc.  eoJ.,  CondltionalesiConditionales  non  or-  23c>.  M  niulieres  ad  p  iores  maritott 

iin&.   De  prxinemoraliODe  aggrcgiii  diucmur,  nisi  cum  cooseasu  patrono-  r  dire  iioluenui,  vcluL  impie,  eccle- 

concilii  et  relaiione  principalis  edicli  rum.  Conc.  R  acar.u,  622.  siastici    communione  privaiidx  sunt. 

quo  jussum  Cbt  synodum  agiui i.  Couc.  Conressores-: Eplsiolse  communicato-  Episi.  I.epii. ad  Nicei.,  1 1 1.  Si  sacenJo- 

Tolet.  xu,  53t.  De  relalioiie  graiia-  ris  daiidie  sunt  coiifessoribus.  Conc.  lis  vel  lev.la!  viiuamariium  acceperit, 

rum  ad  Deum  pro  peracto  conciiio.  Kliber.,  286.  Qui  oonfes«orum  litUiras  in  line  lanliini  coimiiunicet.CoQe.To- 

Conc.  eod.,  536.  De  relatione  gratia-  poriaui  alias  recipiaut.  Conc.  Arelat.  i^  lei.  i,  325.  Si  \iri,  de  captivitate  re- 

nmi  qox   post  peractionem  coiicilii  1Q5.  gres:»i,  liiiemperaulia  uxorum  offenti 


bociaiidi  synodo  indisstmulanter  occur*  corum  fldei  iiitidelibOs  malrimooio  iioo  goiur.  Cpist.  Leou.  aJ  Acastas.,  lOS, 

fant.  Episl.  Leon.  ad  episc.  per  Sicil.,  socientur.    Couc.  Carthjg.  m ,  120.  Yir^iiiies    cbristiauae   minime   dauda 

100.  De  syiiodo  facienda.  Conc.  Rracjr.  Coojugati  ab  episcopo  usque  ad  sub-  siiut  geulilibus  iu  oiatrimoaiuoL  Cooc 

11,617.  ue  tribus  diebus,  quibus  iu  diaconum  iion  siiie  testimouio  vivaut.  Elber.,  2S1. 

initio  concilii  nibit  aliud  agendum  ju-  Couc.  Gerund. ,  SOI.  De  Qiia  episcopi  Con^taoiinopolilanus  episc^pus.  Pri- 

b<  tor,  nlsi  tantum  de  nJe  ac  de  aliis  vel  presb^tiTi  sive  diac  ui,  si  devota  matus  bouorem  liabeat  post  Romaiiuni 

rebos'  spiritoalibus,  nullo  sscularium  fuerit  et  niariiuiiiduxerit.  (>>oc.  Rrac.  episcopam.  Coac.  Cunsiauiiu.  i,  Gl. 

iiiierposiio.    Coiic.   Tolet.  zvu,  590.  u,  619.  De  bb  qiios  |.arenies  ab  iofao-  Conlincntia.    De   contineolibiis  et 

Decrelumfldei  roocllii  Toletani  sexti.  tia  ctericatus  officio  maoclparuat ,  sl  usn  palliorom.  (V)dc.  (iaiigr.,30.  Noo 

Cooc.  eod  ,  400.  Decretum  idem  coo-  postea  vouiitaiem    habeoi  Dut>endi.  debet  quisquti  couuoenii»  causa  II  ius 

cilli  Toleuoi  undecimi.  Conc.  eod.,  Couc.  Tolet.  ii,  329.  Devota  quae  ma-  suos  uegligere,  Conc.  eod.,  31. 

470.  Decretum  idem  cuncllii  Toletani  ritum   duxerit ,   nou  permiiutur  ad  i  onversi.    In  «griiudine   cooversi 

diiodecimi.  Conc.  eod.,  491.  Deereium  pa-niteotiam ,  nisi  mariius  discesserit.  mauus  impositiooem  accipiaoL  Couc. 

Mem  coticitii  TuleUoi  dedmi  quiuti.  Coiic.  Tolet.  i,  525.  Diacooi,  sicut  epi-  Arelat.  i,  193. 

C«>oc  eod.,  8i0.  Decretum  idem  con-  scopos  et  presb^r^  eeasare  debeiit  ab  (^uvivia.   lo    ecdesiis  ooo   fiauL 

cilii  Toletaiii  decimi  sexti.  O)oc.  eod.,  opere  cODjiigali ,  ooo  Umeb  repu  'iare  0)ac.  Cartliag.  lu,  131. 

5(S2f  Decreium  idem  coocllil  Emeri*  coiijogia.  Epi^t.  Leoo.  ad  Kasiic,  104.  Oimioa.  Im  ordiiiatiooibus  erimint 

teosis.  Conc.  eod.,  66.S.  Dies  coacilii  f^^emloa  ddelis  aiia  adullerum  roari-  auferrl  non  credatiir.  Episi.  laouc.  ad 

ad  I  calPDdae   uovembris  servetur.  tum  reliquerit  Udelein»  et  altcrum  du-  Ruf.  et  Kuseb.,  51 

O)oc.  Cartliag.  v,  156.  Epistola  vel  cii,  probibeatur  oe ducat.  Cooc.  Elib.,  Curial&i.  Ad  clerom  ooo  admitun- 

concilium  de  civiiate  Arverneosi  ad  283.  Femionridelesquaegeoiilibusse  tur.  Episi.  luiioc.  ad  univers.  ei»iscop» 

regem   Tlieodobcrtum   direcu,  271.  juuxeriiit    excommuiiiceutur.    (}oac.  lo  lolos.,  34.  Clerici  iioo  Gaut.  Epi^. 

Exemplaria  M  a;ui  conciiii  direcU  sub  AreiaL  i,  19(i.  Femlns  quae  capKis  eius.i.  ad  Victoric,  LH. 

die   VIII   calendas  decembris.   Cooc  viris  oiipseraol,  regressls  de  capiivi-  Cyriilus.fijosepis.oIsadNestorium. 

Cartliag.  vi,  106.  Formula  secoodum  tate  viris,  debeot  prioribus  copulari,  Coiic.  Ephes.,  79.  Ejusdem  rescriptum 

quam  debeat  sancta  svoodus  in  Dei  ot  quod  suum  est  uonsquisque  reci-  ad  Cuucilium  Carthagiueose  vi.  Cooc 

nomioe  lieri.  Couc.  TcAet.  iv,  366.  lo  plit.  Kpist.  Lecm.  ad  Nicot.,  III.  Fe-  Caribag.  vi,  168. 

coinmunibus  causis  ecc^esiae  concilium  miiia9  quae,  relictis  viris  suis,  aliis  ou-  r% 

fenerale  congregetur.  Cx^iic.  Milev.,  buut,  uec  in  fine  oommuniouem  acci- 

84.  Iiistituiio  cerii  lemporis  quo  con-  piaut.  (jdiic.  Eliber.,283.  Marituscujus  Dsmones.  Vide  Diabolus. 

ciliuni  peragaiur.  (k>nc.  lolet.  XI,  484.  uxor  adulterata   iuerit,  aherain  nou  Da;mouiaci.    Demoniacis    aliisque 

Lex  in  conUrmaiionom  concilii  Tole-  actipial.  Coic  Arelat.  i,  196.  Mulier  |>a  siouibus  irreiiiis   ininiateria  sarra 

taiii  deciuii  teriii  CcJiia.  0>uc.  eod.,  Inuia  virumiinnducat.  Conc.Toiet.  u,  iraciare   uo.j   liceat.  Decret.  Gela&ii 

529.  Lex  in  coiiUrmatioaem  ooocilil  350.  Nou  probatur  esse  culpabilis  qui  gi^oer.,  153. 

generalis  sub  anao  priino  regni  glo-  uxoreui  capti  io  malrimouio  videtur  D.iinasaspapa.EjttS  episinlaadPau- 

riosi  E(,icanls.  0>nc.  ToIeLxv,553.  e^se  sorliius.  Epist.  Leoo.  ad  NiceL,  linum  epi:iCopuin  Antiocbenum,  t. 

Lex  in  confl  iiiatiuuem  conciiii  Tole-  111.  Pureote^,  qui  Qdemspoasaliorum  Di:fuiioti.(^rpora^eiuuciorumiiullo 

taoi  decimi  seplimi.  O)oc.  eod.,  597.  frangnot,  triennii  tempore  absiineau-  luodu  iulra  ba^ilicam  sauciurumse(*e- 

Noo  amplius  ab  statuto  coociHl  tem-  tur.  Cxjnc.  Eliber.,  290.  PuellsecaLlio-  liaotur.  Cooc  Rracar.  i,  605.  Noo  est 

pore  qiiam  dles  quindecim  remorentur  licae  iion  suul  dandae  baarelicis  ueque  teinere  jiidicandum  de  hisquijaniad 

episcopi.  KpisL  Leon.  ad  Anasus.,  judasis.  Cunc.  eotJ.,  284.  Puellae  de-  Doniiuuiu  migraveruuL  EpisL  AnasU- 

110.  Per  auoos  tiiogulos  celebretur.  8,i0nsataR  uou  possunt  cum  alio  matri-  sii  ad  Aoastas.  imp.,  137.  Nujlabasili* 

l^pist.  Hormisd.  ad  episc  per  Hispao.,  oionil   jura    sorliri.   Epist.  Siric.   ad  ca  sub  deruoctorum  nomine  constru- 

118.  ProressioUdeiioconcilioTolelano  Eiimer.,4.  Puells  quaB  nou  coactie,  cia  dedicelur.  Decret.  Geias.  geuer., 

ocuvohabiu.  Couc  eod.,  427.  Publi-  set  voluotate  propria  virgiaiutis  pro-  134. 

calio  concilii  intra  sex  mooses  debet  positum  susceperuut,  dellnquuol  cuiu  Delatores.  Delatores  graviofuoa  cau- 

fieri.  0)nc.  Tolet.  xvi,  573.  Quaecuo-  oupserini,  etsi  noiidum  rueriut  conse-  sarum  nec  in  fiiie  commuoiouem  acci- 

queinsynudo  pro  fldei  causis  eci-le-  craias.  Epist.  Leon.  ad  Rustic ,  106.  piaoi;    levlurum   per   qui.«mieuoium 

siasticisque  negoliis  ccnsiiiota  soiit  (juae  jam  consecralX'  soot,  si  postea  pcBiiiieatiam  agaot.  (>)ac   Eliberit., 

vel  fueriut ,  nullus  els  coolradicere  nupseriiit.  iiia|^nam  crimeo  admiitunt.  293.  Vide  Accusat(*res. 

audeaL  Conc  TuleL  viu,  439.  Qualiter  Epist.  ead.,  ibid.  Qm  cum  virgine  de-  Despousaiio.  Des^Kmsataa  puelliB  ab 

fiat  coucilium  secundum  priorum  ca-  vota  ad  connubia  transeuni  oommu-  aliis  corruptae  reddauiur  bis  quibus 

nooum  iosiiluta.  Oanc,  Emer.,  669.  oiooe  priventor.  Conc  Rarcin.  u,  658.  Ciieraut  antea  despousalae.  Cooc  Ao^ 

Regula  saiiclaB  fldei  coocilii  Toletaoi  Qui  filias  suaa  sacerdotibus  geoiilium  cyrit.,  20. 

dccioii  seplimi.  Cjoac  eod.,  590.  Rela-  coiJungunL  nec  in  flue  communiooem  Devoia.De  devou  peccante  velquae 

lio  graliarum  pro  consummaiionecon-  accipianL  (jonc.  Eliber.,  285.  Qui  pri-  ae  mari.averit.  Omc,  Rracar.  ii,  (i2J.' 

ctlij  Toletaiii  undecimi.  Conc.  eod.,  viguassuasdocunt  neninfinecommu-  Virgo  devuU   ad   terreiia   coiinubia 

484.  R<  s(H)usa  palraai  conciliiToletani  nicent.  Omc.  eod  ,  292.  Qui  siiie  cuo-  trau:>iensacommuuiooeprive;ur.Couc 

tleciiiii  quarti  ad  Romanum  pontiflcenu  jiigibus  ordioaotur  cxiraneas  iu  domo  Rarcinou.  ii,  658. 

Vjonc  eod.,  533.  siemel  in  aono  s>n  -  lum  habeaoL  Cooc  Gerbod.,  301  Qui  Biabulus.  Qui  aiont  diat)olo  n  ex  se 

dus  flal,  et  judices  et  a  lores  flsci  uxorem  habel,  si  coocubiujm  h  ibue-  vel  ex  cbjo  esse,  et  proprtam  babere 

prKseuies  siui.  Couc.  Tulet.  iii,  333.  rii,  v.on  commuoiccl.  Couc.  Tolel.  i,  oaturania  Uauioautur.  Epist.  Leooiaad 


525  INDEX  REI\13M  IN  CANONUM  COLLECTIONE  CONTENTAKUiV.  *  9:6 

Tboiib.  Astaric,  02.  Qui  oorpora  bu*  Ibeina  eis  sl  postea  noplits  se  iradi-  Epl&t.  Vigilii  ad  Prorulor.,  155.  r.cele- 

niana  dialioli  diconl  esse  Pgmenta,  et  deriiii.  Conc.  Chalced.,  102.  siae,  dum  inolttsiiis  agitatur,  defiinsor 

ai  daeinonlbos  in  utero  romiari,  dam-  Diciiuius.  EmemiandadelibroDicli-  posiulandtis  a  priucipe.  Couc.  Caribag. 

uanlur.  Epi4l  Leonis  ad  Thiirib.  Asio-  nii.  Epist.  Leon.  ad  Thurib.  Asluric,  v,  156.  Ecclesiarum  causae  (luonioUQ 

rJfc.,  92  Onomoio  ejus  insidias  ac  »a-  94.  floienJ».  Couc.  ArYcrn.  u,i77.  Kerle- 

gacitatein  viteinus.  Rescripium  Fla-  Dies  Dominira.  Vide  Dominica.  siaruin  eleemosyiiae  non  siint  alienan- 

vlarii  ad  Leonem  papam,  51.  Digami.  Ad  clerum  noti  admittaittur.  dse.  Conc.  Arvern.  ii,  270.  Eccle^i.p  afe 

Diaconi.  Ab  Qiio  episcopo  non  depo-  Epist.  Iniiocpoi.  ad  Felic.  ppiscop.,  episcopis  Arianh  con«ecrat!i!  a  railio« 

nantur.  l^onc.  Hispal.  n,  §i3.   Anie  19.  Ad  ordinem  clericatns  non  per-  lico   sacerdoie    deui  o  coiisecrcnliir 

viginti  qoinqoe  antios  non  ordinenlur.  mittanlur  accedere.    lilpisi.  Sii  ic.  ad  (^onc.  Cxsaraug.  ii,  305.  Ecclesise  ta^ 

Oine.  Arelat.  ui,  203.  Contomaces  aut  Kumer..  7.  Ad  sace^doiiom  non  pro-  cullalum  rjptores  excludantur.  Coiu!. 

..«uiperbi  a  iribos  episcopin  argoantor.  moveantur.  Conc.  Areiat.,  204.  Coiise-  Arvern.  i,  268.  Ex  rebus  eccle  iasticis 

Conc.  CarHiag.  1,  il9.  Coram  presbj-  crari  aot  ordiuari  non  debetit.  Couc.  tresaequae  liant  poriion<>s.  Conc.  Bia- 

lero  iuterrogati  respondeant.    Conc.  Valent.,  i07.  Vacenioralionibus  et  je-  car.  i,  605.  Exlra  necessitatem  reni 

Carthag.  iv,  146.  Coram  presbyiero  juniis;  et  secuniioiu  veuiam  reddaiur  ecclesi»  nullus  alipuel.  Conc.  Tolet. 

Dun  sedeant  vel  Eudiaristiam  iradanl.  eis  coiumunio.  Conc.  Laodic,  51.  in,  519.  Facullales  erclesiasticas  nnu 

Conc  Arelat.  n,  20t.  Diaconus  corpo-  Dioeci^sis.  Oua^  episcopum  niinqiiam  siini  alieo  mdx.  Conc.  Aurel.  ii,  T^ti, 

rall  peccalo  praeoccopatos  sese  a  mi-  hahuit  non  habeai.CoiiCCarltiag.il,  Fraudaioresecclesiieconjmui  ione  pri- 

iiisterio  cohibebit.  Cooc.  Ncocxsar.,  122.  ventur.  Cooc.  Arvern.  i,  270.  Frocius 

26.  De  his  qoi  sine  discussioue  aut  DesperanlesOuiconqoeinlerempiio-  in  ecclesia  et  noo  alibi  dandi.  Coiic. 

presbyteri  aot  diacones  ordinaii  sont.  nis  evaserit  casus,  duorom  meosiom  (>ai:gr.,29.tienUi  cx  libertisecclesiae, 

Coiic  Rracar.  ii,  618.  De  presbyteris  spallo  el  a  caiholicorom  collegioeta  el  ex  personis  ingenuis,  ab  obsequiis 

irel  diaconlbos  qoi  post  ord.niiionem  corpore  et  a  Christi  sangoine  sacro  ecclesiae  uonrecedant.  Cx^ncTolet  ix, 

denotantor.  Conc.  eod.,  61*).  De  uno  manebit  omnimodo  alienus.  Conc  To-  4*i2.Hi  qui  cx  vasis  minisierii  ecclesiae 

orario  adiaconibosotendo,i:ecornato,  let.  xvi,  570.  aliquid  vendideriut  in  ordinatloue  ec- 

ned  poro.  Cooc  Tolet.  iv,  579.  Diaeo-  Divinatio.  Qoi  divinationea  ailen-  cleslaslica  non  h-jbeaniur.  Conc  llra- 

iios  vel  presbyter,  qoi  criuien  capiiale  dont  a  communione  pellaniur.  Couc  car.  n,  617.  In  ecclesia  maguopere 

oommiserint,  ab  officio  et  cornmnnione  Aurelian.  i,  250.  caveuda  ct>uteulio  est.  Epist.  Aua^^tas. 

pellanior.  Conc  Aorel.  i,  240.  Diaco-  Divioatores.  Poblice  fustigentur  et  ad  AiKistas.  imperat.,  137.  In  ecclesla 

Dusvel  presbyter.  qoi  crimen  capiiale  veoondentor.  Conc.  Narbon.,  662.  Si  noo  flant  piciorae.  Cx)nc.  Elilierit.,  ^87. 

Go.iimiserlni,ab  officii  houoredepositi  qul    viri   ac  mnlieres  *diviuaiores  iu  In  ecclesiit  non  licet  acciibitus  ster- 

in   monasierioro    retrodaulur.   Conc  cujuscunque  doiiio  fuerint  ioveiiii,  aul  i'ere  vel  a^apem  facere.  Conc  Laod., 

£paun;,  264.  Eorum  ordinaiio  Sabbato  qui  ausus  liierit  amodo  io  eorum  vana  Si.  In  facuiaiibus  ecclesi»  iricenualis 

8:tiicto  celebrelur,  id  est,  die  Domi-  carmina  interrogre,  ei  non  pubhce  praescripiio  serveiur.  Epist  Gelas.  ad 

nico.  Epist.  Leouis  ad  Dloscorum,  1 18.  hoc  voluerii  annontiare,  nou  solum  ab  Siciiiens.  episcop.,  156.  Liberiis  cccle- 

£pi>€Opo  suo  summam  humilitatem  et  ecclesia  suspendanlur,  sed  etiaiu  sex  siae  nihilde  rebus  suisi  iu  alieuum  licct 

revereniiain  habeant.  Conc  Einerit.y  auri  unciaa  comiti  civitatis  iuferaut.  trausferre  dominiom.  Conc  Tolet.  ix, 

tni.    Eocharistiam  josso    presbvteri  Cooc  Narbou.,  622.  453.  Liberti  ecclOdin  si  ad  eam  reverti 

Miiiistrent  Conc.  Caribag.  IV,  146.  Ui  Divortium.  Uiqui  oxoressoasdivor-  uou  velinl,  omuis  eorum  rescola  juri 

€|iii  ad  diacoiiaium  eiigontnr  iu  casti-  tio  intercedente  relinqooot  exconuno-  applicelur  eeclesi».  Cooc.  ToleL  ix, 

tiite  peroiaut^aut.  Conc.  Bracar.  u,622.  nfcenlor.  Cmoc  Toiet.  xi ,  498.  Divor-  453.  Nullus  alierius  ecclesiae  res  acci- 

In  fonsesau  pceshyleri  nullatenns  se-  tiata  aheri  non  conjongatur.  Conc  pere  presumat.  Conc.  Arvero.  ii,  270. 

dfant.  (^onc  Bracar.  i,655.  In  presbj-  Milevil.,  186. Divortiaios  ab  alia  oxore  Nulius sine  reuiedio  aot  spe  xeniae  ab 

lerio  residere  non  po^slnt.   Decret.  nun  admittator.  Cooc  Milevil.,  186.  ecciesia  repellaior.Couc.  Epaon.,  265. 

Gehis.  gener.,  iSI.  Jubente  presbylero  Doctor.  Doctoris  sibi  oonieu  non  im-  Ecclesia  per  trigiota  annos  ab  ep  scopo 

■edeanl.  Conc  Carihag.  iv,  146.  ilen-  ponat  cui  concessum  non  esL  Conc.  habila  iniiiobilis  perinaueat  in  isiius 

Boram  propriam  juxta  Patrum  decrela  Caesaraug.  i,  501.  possessione.  Conc  Chalced.,  102.  Qua- 

rustndiaoL  Decret.  Ge)a8.gener.,131.  Domiuica  dies.  Dies  Dominici  oVser-  dra^esini.e  diebus  ab  ecclfsia  uullus 

Ne  presbyieris  corpus  Christi  tradaut  ventur  et  in  eis  a  iaboribos  vacetor.  desit.  Conc  Caesaraiig.  i,  303.  Ouae 

vel  ante   presbyteros   eoinmotiiceot.  Cooc  Aorel.  ii,  219.  De  diebos  Domi-  debeat  discretio  ecclesiarom  reciorl- 

Conc  Nicaen.,  5.  Nihlt  siiie  presbylero  nicis  et  Pentecoste,  ol  io  eis  staotes  buses^e,  ue  per  ioconilitam  discipli- 

offerant.  Conc.  Arelst.  i,   197.  Non  oremos.  Cuoc.  NicaB0.y7.  Oinnishouio  uamsubdiii  subeant  iioniii.idii  nolam. 

liceai  diaconum  non  ju^isum  sedere.  tam  iiigeouus  quam  servus,  Gothus,  Conc  Tolet.  xi,480.  Quxdeconquisi- 

ronc  Bracar.  II,  622.  Nullus  ordioelur  Romauus,  elc,  die  Dominico  iiullam  tis  rebus  ioler  ecclesiain  el  sacerdotis 

diaoonnsanie  vigesimoinqoiniomaBia-  operam  faciat,  sed  oec  boves  juogan-  liaeredes  divisio  fiaL  Conc  Tolet.  ix^ 

lis  anoum.  Conc  Aorel.  ii,  253.  Pres-  tor.  Conc  Narbon.,  659.  4i9.  Qua;  res  collitlae  sunt  ecclesiis  i( 

byiero  olieiiiant  ut  episcopo.  Conc  Donatiooes.  Eoruiu   qoi   paoperes  eariini  jure  perdurent.  Conc.  Tolet.  vi 

Carthag.  iv,li6.Qua  aelateordiuentur.  oppriinunt  dooaii^nes  a  sacerdoiibus  407.  Qni  in  ecdesia  libelios  famosos 

Cooc   Agaih  y    232.    Quemadiiiodnm  refoiandse.  Conc  Carthag.  iv,  151.  Aei  pouuui  aiialhemalizeolor.   Cooc.  EU 

constituantur.  Couc.  Carlhag  iv,  141.  ecclesiastice  dunatione%  vendiiiones,  berit.,  290.  Qui  in  eccle.siam  iuli^nt 

Quianie  houorem peccasse  probantur,  vel  ctmmuiationes,  al)  episcopis  faiiae  ei  nju  coiumuoicant,  excoiiiiiiunicen 

si  crimen  conressi  fueriot,  per  irien-  absque  conniveniia  et  subscriplioue  tur.  Coiic 'lolel.  i,  32i.  Qui,jubeuio 

uiuni  ag:aut  poenilentiam;  si  alius  eos  clencorum,  irriiae  bloL  Cuuc  Carihag.  episcopo,  proquacunque  culpa  ab  ec- 

detexerit,  |)Ost  quiuquenoiom  coinmo-  iv,  145.  cleaia  exire  contempserint,  tardins  re- 

niooem  laicam  accipiaoi.  Couc.  Elibe-  Donato^.  De  Dooaio  Novatianorom  cipiauiur  ad  veniam.Cooc  Ilerd.,315. 

rit.,  293.   Qol  immolaveroot  cessare  epiaoopo.  Episl.  Leonis  ad  Afric^oos,  Qoid  observandum  io  rcgimine  eccle- 

debeutabomnisacromioisterio.  Conc  114.  siarum  qu;je  buut  in  liarbaricis  geoli- 

AncyriL,  17.  Qul  post  baptismom  mi-  E  ^us  con»liiut«.  Conc.  C<>nslaniin.  i, 

litaverii  ad  d  acooiom  non  proniovea-  .  61.  Quidquid  de  jore   ecclesiae  clerici 

tur,  fxiDr.  Tolet.  1,  323.  Qui  vidoas  Ecclesla.  Ecclesiae.  De  his  qoi  aliji-  teoueriui  post  obilom  eoruin  ad  eccl^ 

acceperint  dia  ones  non  fianU  Coiic  ria  niidare  priesumont  vel  lumioaria  siam  revet  tatur.  Coiic  Tulet.  u,  331 

Tolel.  I,  322.  Seplein  esse  debeot  ecc1esiiebobtraliunt.Conc.Toiet.xui,  Quod  pro  Ch.  isio  fungiiur  legaiiune 

qu  imvis  iiiagna  sit  civitas.  Couc  Neo-  518.   De  culpalorom    receptiooe  vel  duin  pro  pace  precalur  ecctesiae*  Eplst 

caes.,  26.  Si  accosati  foeriot  quaoti  rommoniooe  apod   ecclesiam.  Coiic  Ao^sias.  ad  Aoastas.  imjierai.,   157. 

epi^copi  eos  audiaot.  f^nc.  Carihag.  Tolet  .xu,  401.  De  obseqoio  el  disci-  Keclores  ecclesise  plus  propria  quatu 

iiu  128.  Si  ciim  ordiuantor  protestati  piioahb-*riorom  ecclesise.  CoocToIet.  ecclesiastica  jura  coraru  non  iiiteo- 

sunt  se  velle  habere  uxores,  nec  posse  ix,  455.  De  rebos  f  cciesiae  dis|>eosao-  daiit.  Conc  Bracar.  iii,  635.  Res  eccle- 

se  cootioeiv,  manennt  fn  iiiinisterio.  dis.  Conc  Bracar.  ii,  616.  De  rel»os  siaeabepiscopis  bebe  gerantur.  Rpisi. 

(.Oiic  Aocyril.,  20.  Si  reatom  iocurre-  ecclesiasticis  guberuaudis.  Conc  Bra-  Geiasii  ad  Siciiiens.  episcop.,  136.  Roa 

rini ,    a    tribus  ep'scopis   audi::olor.  car.  ii,  616.  De  reJditibosecclesi%%  vel  ecclesia:   ab^ique    consei.su    epist^opi 

«^oiic  CarilKig.  u,   124.  Temuo  e  tan-  obldlioiie  lideltuin  qoaiuor  puriiooes  uon  alitineniur.  Conc  AureL  n,  itiS. 

lumonicii  albam   indoant.Conc.Car-  Heri  debeut.  Decret.  Gelas.  geoer.,  Res  ecclesiae  non  ajieuculur.   Coiie. 

liiag,  iv,ll6.  Vtiae  suab  habeantlesli-  135.   I)e  rfparaliuoe  ecclesiarum  vel  Epauo  ,263.  Kesecclesiaetiou  alieneu 

niouium.  Couc  ToleU  iv,  575.  Vide  diversis  aliis  cau»is.  Conc  To  et.  xvi,  tur,  sed  clericis  vel  monachis  aui  pe- 

Leviiae.  5M.  Ecclesia  cum  rebus  ejus  ad  cpl-  regriuis  iu  usiim  tanlutniiKMJo  doueu- 

Diacx)ni8S£.    Diaconis-»    non   sont  scopi  urdioalioiiem  peiliueat.   Conc.  tur.  Epidt.  Syuiniaeh.':.d  Ca'sa-.,    14. 

onliuaiidae.  Couc.  Aransie.,  32i.  Noii  Tolel.ui,  553.  Ihxclesiadirula^  si  afuti-  Kes  ecclesiajusui  colla.ae  j  rsescritdio- 

ui-Jlnuuiur  n:si  qua Jragenaria* ;  aua-  damculis  lucrii.  iuuoyala  coiisccrutur.  ne  tcuiporis  uou  tJe.^^eudaumr.  Couc. 


ni  "^                    INDKY  UERUM  IN  CANONUM  COLLECTIONE  CONTENTARUM.  9?S 

A^aUi.,9it.  Rernin  eoclesiasiicaruin  8ynodasreconciliet.Conc.Carlbag.iv,  ordinali    fuerint ,  cof;snior   discere. 

veudiiiu,  ab  episcoiK)  absque  clerioo-  iil.  Cutn  Judtcibus  idola  desiruant.  Cotic.  Narboiu,  6ttl.  Omites  ponUlkes 

rum  sabscripiione    facia,   irrita   sit.  Coiic.  Tolel.  lu ,  352.  Tuin  quibuslibet  rectoresqne  eocles  aruin  temi>ore  quo 

Conc.  Cartiia^.  iv,  14^.  SSi  de  rebus  feminispolluiiacfamiliaripeculiaritate  ordinaDdisuDtsubcaalioiiepromftiaBi 

eccl>-si.'e  pru  praesuiione  aliquid  dari  versati,  loci  et  ordinis  sui  diguitate  quam  joslissime  vivere  debeant.  Conc. 

diciilur.  causa   prseiiiii   cognoscalur.  priventur.  Conc.  Tolet.  vui ,  iSi.  De  Tolet.  xi,  181.  Pacta  ioler  episcopos 

Couc.  Tulel.  IX,  44d.  Iribus  nebdoroa-  danmata    prsBsomptioDe    quorumdam  iniia  cttstodiiintur.  Conc  Carthag.   i, 

dis,  qoae  sunt  ante  Epipiianiam,  ab  episcoporum  qui  in  festivitatibus  mar-  119.  Plus  quam  teriiam  de  parochtis 

ecclesia  nemo   recedat  Coiic.   Cae-  tyrumadecclebia1nprocedentes,appen-  nou  accipianL  Conc.  Tarraooo.,  :S07. 

saraug.  1,  303.  Venditio  rerom  eccle-  sis  collo  reliq4l5,  ab  albaiis  diaronibai  Uua  »ute  episcopl  vel  presb^ieres 

Ai»,  a  pre^bytcris  pvocbiUiiis  facta,  iDsellulisvefauniur.Conc.Bracar.nl,  consecrentur.  Cooc.  Agalb.,  SS3.  l}ua- 

inanisbab^turetvacoa.Conc.Agatii.,'  633. 1)e  dlssensione  Judicii  episcopo-  liter  debeant  ordinari.  Conc.  Cartbag. 

2#0.  riim.  Conc.  Bracar.  ii,  616.  De  iisqoi  iv,  139.  Quomodo  debeant  ordinari,ut 

Eoclesiasticae  res.  Non  alienentor  ab  negligeotes  fueriot  adversns  hasreti-  ab  omnibus  episcopis  qiii  in  provincia 

episcopo  ,   inconsulto   metrop«liiano.  cos.  (xinc.  Milevit.,  188.  De  episoopis  permaneaut  episcopi  urdtneoiiir,  vel 

CuDc.  rianbag.  V,  155.  Qualiter  ab  epi-  Qui  ordiuati  uon  suscipiuntur«   Coiic.  aaliem  a  tribiis  in  unom  coagregali<. 

scopo  habeantor.  Conc.  Carihag.  iv,  Ancyr.,  22.  De  ordinatiooe  episcopo-  Conc.  Nic,  3.  Qualiter  consecroniur. 

Ii5.  Quomodo  servand»  sint.  Conc.  ruin.  CiOnc.  Tolet.  iv,  573.  De  priniatu  Conc.  Carihag.  iv,  141.  Qui  episit>pi 

Antiochen  ,  AH.  Vide  Ecclesia.  episcoporum.  Conc.  Bracar.  i,  603.  De  concilio  Arelatensi  primo  init^rfaeruiii. 

Eglca  rex.  Ejua  allocutio  .ad  Patres  rvbos  ecclesias,  quonioilo  ab  episcopis  Conc.  Arelat.  i,  197.  Qui  ci^ntra  suiu- 

conciiii  Toletani  xv.  Coiic.  ToU^t.  xv,  habekiitur;  et  de  servis  ecclesiae,  qna-  ta  faciuot   hooore  privenUir.   Conc. 

559.  Ejafdem  ailocntio  ad  Patres  con-  litcr  ab  eptscojto  manumiltaniur.  Conc.  Tauriun.,  210.  Qui  ^xcommnnicatum 

cilii  Toletaoi  xv,  557.  bjusdem  allocu-  Agntb.,  231.  De  tesUiueolo  episcopo*  allerius  suscipiunt  in  reaium  Yeniunt 

tio  ad  Patres  concilii  Toletani  ivn,  rum.  Conc.  Epaun.,  263.  Depositi  epi*  Couc.  Araus  ,  220.  Qui  illicite  ordinati 

SS87.  T.ex  edita  in  contirmationeiii  con-  scopi  ad  iinperaiorcm  non  appelleot.  suotremove.aniur,  et  ne  tn  ona  eccle- 

dlii  Toletani  xvi.  Conc.  Tolel.  xvi ,  Coiic.  Antioch.,  43.  Discrelio  poiesU-  sia  duo  episropi  habfaoUir.  BpisL  Ui- 

581.  tis  episcO|iornm  quam  in  monasteriis  latrii  ad  Ascanium,  123.  Qui  iu  aliena 

Electiones.  Non  liceat  populo  ele-  habere  possuni.  Conc.  Tolet.  iv,  381.  provincia  possessiones  habeant ,  in  ea 

ctionem  (acere  eorum  qui  aa  sacerdo-  i)uo  episcopi  episcopum  non  faciaot.  morari  Itceatad  certnni  tempus.CoBC 

tium  provocaotur,  sed  Judicinm  sit  epi-  ConcArausic,  221.  Episro(K)rom  sen-  Sardic,  59.  Qui  nou  iu  posset^ioDe 

scoporuin.  Couc.  Bracar.  n,  613.  tentia  in  abyniem   irrita  slt.  Conc.  sua  sed  in  aliona  dioBcesi  basilicani 

kuergumeni.  Ad  r.lerum  non  pro-  Cartliag.  iv,  143.  Bpiscopi  et  minisiri  coiistruxerint,  isiiosdedicationemnoit 

fnoveantur.  l.ouc.  Araiis.,  221.  B»pti-  abuxoribiis  abslioeant.Cbnc.EIiberit.,  pr»sumant.  Cooc.  Arauslc,  220.  Qui 

zaticommnnicarepossuot.CoocAraus.,  287.  Episco|ii  excommunicatum  alie-  posi  acia  in  Carthaginensi  svnodo  re- 

220.  Ipsi  et  catecbumeni  dn  iKiptismo  num  ad  communionem  non  admiltant.  teuti  sunt  ad  reliqua  peragenda.  Cooc. 

consuianinr.  Conc.  Araus.,  221.  Fide-  Conc  Eliberit.,  290.  Episcopi,  presby-  Milevit.,  189.  Qui  vel  iniioceotes  vel 

les,  in  line  \m\i\,  comninnionem  reci-  teri  et  diacones  negolia  et  nundinas  pro  minimis  caosis  aliquos  excooimu- 

nere  possont.   Conc  Eiiberit.,    287.  non  sectentur.  Conc  Eiiberit.,  285.  uicanL,  a  vicinls  eptscopis  cajoslil»ei 

Korum  nomen  neque  ad  aliare  cum  E&seouix  episcoporutn  quomodo  ppp^  provinciae   litteris   moneaniur.  Cx»nc. 

oblaiiuue  reciiandum  esU  Conc  Elibe-  agendae.  Conc  Tolet.  vi,  416.  Gall»-  AgaUi.,  250.Qoi8ineliiteri8aieiro|ioU« 

rii.,  2H6.  Sl  in  line  viiai  consiituil  sunr,  ciae  proviucie  episcopi  noo  agaut  ex-  iaui  ad  imperatorem  perrexerlot  com- 

baptizeniur;  si  fl<leles  fneriot ,  com-  actiones.  ronc.ToteU  vi,  4l6.fi allicaiii  niunionepriveutur.  Cooc.  Aniioch.,45. 

iniiniouein  accipiant.  Conc  Eliberit.,  episcopi  iu  Gallias  non  discutiaotur.  Quid  agendum  st  episcopi  ioter  se  de 

287.  Oinni  die  exorcislaD  ipsis  manos  Cono.  Vasens.  i,'223.  Hterelici  el  scbi-  parocliiis  inieniionem  babeant.  Cooc 

Imponant.  Conc.  Carthag.  iv,  151.  Pa-  sroalici  episoopi  si  ad  cathoticam  fidem  Kmerit.,  669.  Rcs  ecctesiae  pcr  testa- 

vimeoia  domorum  Dei  verrant.  Conc.  Yenerlnt    qnid    observare    delieant.  inentum  eonferre  noo  possuot.  Coqc. 

Carihag.  iv,  151.Qui  baptixati  sunt  et  Cone.    Kegftens.,   214.  In    evocandis  Agaib.,  240.  Si  episcopi  amicis  snis 

postea  energnnieni  liunt  a  presbvteris  proviociaiibus  episcopis  a  Thessaioni-  servls  ant  libertis  de  re  ecdesiae  su« 

vel  diaconibos  non  sigiientur.  kpist.  censi   |>oiiti6ce   moderaiio    sfrveur.  aiiquid  dunare  voluerint. Conc  Eoie- 

Innocent.  ad  Decentiom,  12.  Victus  Epist.  Leoiiis  ad  Anastasium ,  109.  In-  rit.,  677.  Serviltbos  dericis  dare  de- 

qootldianus  energumenis  io  domo  Dei  Justa  episcoporum  daiunatio  a  ^ynodo  hent  episcopi  liberiatem.  Conc  Toieu 

assideiitibus  per  exorcistas  minlslre-  retracUnda.  Conc  Caribag'  iv,  145.  iii  n,  452.  Si  acciisati  fuerint  episcopi, 

lur.  Conc  Carlbag.  IV,  151.  sua  ccclesia  arcblpresbyierum,  arclii-  quaeslio  dirimatur  a^ud  meuopah^a- 

Epirii^.  Hetropolitanus  Epiri  de  ele-  diaconom,  et  priiniclerum  habeaiiL  oum  provinciaQ  vicinas.  CoocAuiioch., 

elo,  quem  est  ordinatnrns  epi.scopum,  Cooc  £merit,  d71.  Nihil  auferaot  de  40.  Si  causa  visitandae  eoeleste  alte- 

«d  Thessalonicensem  pootiKcem  refe-  rebus  ecciesiae  et   qualiter  proximi  rius  episcopi  ad  ecclesiain  veoiaot ,  In 

rat.  Bpist.  Leoni^ad  Anaslasium,  109.  fundatores  ecciesiarum  sollicitudiuem  gradu  soo  suscipiautur.  Cooc  CartJiag. 

E{*iscopatus.  De  irruptiuue  in  va-  gerant.  Conc  Tolet.  ix,  447.  Non  ha-  iv,  145.  Suasdioecesesguliempnt  neo 

canlem  fcclesiam.  Gouc  Brucar.  ii,  beantur  episcopi  qoos  nec  clerusele-  ad  alienas  aocedam.  Couc.  Coostaitti- 

615.  lUicilx  per^kOnsB  ad  episcopatum  git,  nec  populus  exquisivit ,  nec  pro-  nopol.  i,  59.  lipiscopas.  Ab  alieno  epi* 

non  promoveantur.  Epist.  Leouis  ad  Yinciales  episcopi  consecraruot.  E|)ist.  scopo  parocliiae  non  invadsntnr.  Conc 

Africanos,  1 13.  Nullus  ad  episcupaium  Leonis  ad  Kusticum  Narbonens.,  101.  Arveruen.  i,  269.  Ab  aUerios  episcopo 

perveniat  nisi  per  gi  a Jiis  ecclesiasii*  Non  iovaJant,  pretermissa  syiiodo,  chrisma  nullus  aocipi&l.  Cooe.  Vasens. 

cos.  EpisL  Celestiui  ad  episcop.  Gal-  qn()drepetf>repoterant.Conc.MileviU,  i,  225.  Absque  metropolitaiio  duIIiis 

liae,  47.  Nullus  episcoitatum  pretio  aut  187.  Non  invitati  ultra  diosceses  suas  ordioetur  episco(ius.  Conc  Regie»^., 

pr.emiis  olillneat.  Conc.  Arvernen.  ii,  non  accedant.  Cooc  Constantinopol.  i,  216.  Ad  dietu  concilii  recurrau  Conc 

276.  Pro  episcupatu  prxmium  noo  ac-  60.  Non  laici ,  non  diganii ,  non  vidua-  Carthag.  v,  156.  Ad  ejos  reatcni  per^ 

ciphtur.  Epist.  Hormisd.  ad  cpiscop.  rum  mariti  sed  irreprebeu»il>iles  ordi-  tinet  si  vidu»  ?el  sanctimonial««  fami- 

oer  Hispau.,  148.  nentur  eplscopi.  Epist.  Leonis  ad  Ana-  li»riiaiibos    clerlcorum    subjiciaiiiur. 

Episcopi.  Ad  synodom  vocati  adeant  stasium,  ti)8.  Non  liceatepiscopiscilra  Conc  Cartliag.  iv,   152.  Ad  me^sam 

td  eiiis  celebratiouem.  Conc.  Laodic,  dies  Dominicos  consecrationes  eocle-  episcopi  Scripturae  divlnae    legantar. 

^.Anuis  singuMs  episcopi  dioecesem  siarum  exercere.  Conc  Caesaraug.  lu,  Cooc.  Tulet.  lu,  350.  Aiienam  poro- 

visitent.  Conc.  Tarracoii.,  297.  Circa  307.  Non  lieeat  episcopis,  (resbyteris.  chiam  uon  t)resuniau  Conc  Canha)^. 

familiaritateui  extranearuui  mulierum,  diacooibus  canes   ad    venandum  vei  n,  121.  Alieiiamdio*eesim  qon  pnetu- 

episcopi,  presbyieriveldiacooiprxter-  accipitres  habere.  Conc.  Epaun.,  261.  mau  Conc.  Bracar.  ii,  614.  AlieBare 

itorum  cinonum    statuia    custodianl.  Noo  licet  episcopis  alterios  dericum  nequit  resecdestae.  Cooc  Agatfa.,24e. 

Conc.  Aurel.  I,  249.  Counniiimi  epi-  insoa  ecciesiaordinare.  Conc.Sardic,  Aileiias  plebes   non   usurpet.    conc 

scopi   de  sacra   soleinmtaie    Paschjo  40.  Non  licet  episcopis  io  aliena  pro-  i^irthag.  ui,  130.  Alieoum  clericinB 

auniia  vice  primatum  suuiu  inquiranu  vincia  clericos  ordinare.  Conc.  An-  nou  promovoat.  Cooc  Arvern.  n ,  274. 

Conc.  Caesaraug.i  1,307. Episcopi  con-  tioch.,  46.  Non  licet  eis  minisirare  si  Alienuui  clericum  peceaniem  redar- 

\'iciai  sin^ulis  per  ;iuuum  uiensibus  io  exauctorati  fueriuU  Conc.  Aotiochen.,  guat.    Cooc.  Vasens.,    226.  AlieDuiu 

urbe  regia  coininoreou  Conc  Toleu  43.  Noo  licet  fleri  translationes  epi-  ciericom  relioere  \el  ordioare    non 

VI,  418.  Eptscopi  cum  oonvenerint  ad  scoporum.  Cooc.  Carlhag.  iii,  133.  Non  audeat.  Conc  Csrlba^.  iii,  13<>.  AmlNi- 

cuociliuin,  de  paschali  solemnitale  a  ordinenlur  absqjue  coosilio  metroi^oli-  let  per  diOBcesem  &nain  ct  ante  vigiuti 

priinate  suo  informentur.  Couc  Car-  tanorum  et  fiuilimoruin  episcoporum.  dics  Fascha;  caicchumeiii    doceaninr 

tliag.  III,  134.  Con'essio  fidei  episcoi  0-  Conc.  Laod.,  52.  Nulll  episcoporum  symbolum.  Coiic  Bracar.  ii,  6u9.  An- 

ruin  Golhorom  facta  in  concilio  Tole-  liceat  ordinare  diacooum  aut  presby-  garias  vel  indictiones  in  dia>cese  noa 

tano  111,  542.  Cum  diSsideuics  siut,  teruin  iitleras  ignorautem;  scislqui  imponat.  Cooc  Tolei.  m ,  35L  Cau(»* 


l 


♦ 


I  ^O  1NDEX  UaRUM  IN  CANONU»  COLLEGTIONG  CONTCNrAftUM.  950 

I  nes   «fffinscat    pnusquani  nnlinetiir.    Couc.  Oirihag.  iv,  145.  InTiltim  aut    ceniotiim  ant miinmns  «icenlos.  Onc 

t  (!onc.  rarth»g.  ui,  l^.  Cansas  autliat    rechmantcin  non  praesiim)ii  (»nliiiare.    Carihag.ni.  131.  Post  morteni  epi.scori 

)  oreHcis  pnpseQlibus.Conc.  farthag.  iV|    Conc.  Aurel.  ii,  253.  Liceatepiscopo    nulli   liceat  quiilquam  de  eo  d' tra^* 

144.  Clericum  alieoum  crdinare  non    servos    ecclesiic    l^iiivos    vendere.    here.  Conc.  Kmerit.,  674.  Po:ei>piiem 
!  prssomat.  CoDC.  Araos.,  219.  Cleii<«8    Gonc.  AKath.,  239.  Liceat  epi8co(M>    habei  in rebus eccli-siasticts distHiiieu- 

mn  instituat  sine  testinionioclenccH  unam  ex  parochiis  basiltcam  monaste-  dis.  Conc.  Aiitiochen.,49.  Fresliytoros 
rom  et  plebis.  Conc.  Carthag.  iv,  lil.  riam  facere.  Conc.  Tc^.  lu,  3i9.  Non  auiue  diar4>nos  railiedrales  si!'i  Yaciat 
Conira  sivtnia  clericuin  ordinaus  sei  debet  ad  aliam  civllatm  se  transferre.  de  parodfia  suj  si  illi  pl^cuprit.  Cmic. 
mensibos  a  celeitrandis  offinls  seqoe-  Conc.  Sardtc,  33.  Noii  debel  in  alie-  Emerit.,  671.  Pro  consecralione  lia^^i* 
stretor ;  si  missas  iotra  id  tempiis  face-  iiaminoere  civitatero.  Conc.  Aiiiio-  li(*»  iiihil  exigat.  Cquc.  Bracar.  ii, 
re.prff^ompserit,  annu  inlegro  ab  om*  cheo..  48.  Non  debet  ordinari  episco-  610.  Fro  chrismate  Dihffaocipiat.  Cooc. 
iiioin  firatrum  charkale  priveiur.  Cone.  pos  sDsqoe  eonsilio  et  prvsentia  me-  Bracar.,  610.  Pro  jodiciis  roonera  iion 
Aorel.  II,  233.Contumax  aot  soperbus  Iropolitani.  Conc.  Braor.  ii,  614.  Non  accipiat.  Conc.  Tarrac,  297.  Pro  rebua 
1  dnodecini  conaacerdotibos  aodiator.  debet  iranslre  de  dkecesi  ad  dicece-  saRcoiaribus  ood  liiiget.  Cooc.  Car» 
Couc.  Cartfaag.  i ,  119.  Com  Judiclbos    sem.  Conc.  Antloch.,  48.  Noo  habealur    Ihag.  iv,  143.  Pro  soa  persona  ad  oon- 

neratores  filiorom  acriori  disciplina  episcopos  a  doobus  episcopis  ordina-  cilium  noo  diaronem,  s^  aut  archi* 
oorri^iat.  Conc.  Tolet.  iii,  332.  Dealia    tus.  Conc.  Regieos.,  213.  Non  imiiio*    presbyierom  aut  presbyterum  dirigau 

ad  aliam  civitatem  non  transmigret.    rclur  in  aMeiia  provincia.  Conc.  Sar-  O^nc.  Rmehi.,  6^8.  Propinqul  morien- 

Conc.  Ghalced.,  99.  De  cootemplore    dic,  58.  Non  Hceat  ei  ante  finein  viiae  tis  episcopi  de  rebos  ejus  nihil  usur- 

episcopo.   Cooc  Bracar.   ii,  615.  De    alium  in  loco  suo  cooslituere  succes-  peni  sine  metro^iolltani  et  comprovin- 

«"pisoopo  per   necessitatem    vacaote.    sorem.  Conc.  Bracar.  ii,  615.  Non  licei  cialiuinoonscientia.  Conc  Valiet.,319. 

Cime.  Bracar.  ii,  615.  De  eisequiis    episor>po  siiie  oonbilio  metropoliiaoi  Pro  tempore  consecralionis  soie  iitie- 

nioiientis   episcopi.  Cooc    Valtetan.,    eblsoopom  ordinare.  Conc.  AotioCh  ,  rasabordinatorilmsbabeat.rx)ncMile* 

X19.  I)e  facuhaiihns  ecclesiarum,  ex-    47.Non  licet  eisoccessorerosibieon-  vit.,  186.  Pruvincijlls  episoopus  de 

eepta  leriia  oblationum,  epiacopus  atl-    stituere.  Conc  Antioch.,  48.  Noo  longe  pawha  suom  primatem  ioqiilrai.  Conc. 

quid  oon  auferal.  Conc.  Tolet.  iv,377.    aliecclesia  bospiiioium  hal>eaL  Conc.  Carthag.  iii,   125.  Qualiter  episconus 

I>e  loco  ignobili  ad  noliilem  per  ambi-    CarUiag.  iv,    143.  Non  ordineiur  de  adinonitiuiie  aoceiita  ad  metroi.ohiJi-» 

tionem  non  transeaty  nisi  per  senten-    laiciSt  contemptis  clericis  ecclesiarum.  nom  soum  veuiat.  Conc.  Emerii.,  6^58. 

tiam  synodi.  Cooc.  Cartliag.  iv,  144.    £pist.  CoBlestio.  ad  epiacop.  |)er  Apo-  OuaHter  tibertfis  ractat.Cooc.  Einerft., 

I>«  non  excommooicaodis  a  profirio    Uam  et  Calabriam.  49.  Noo  ordioetur  676.  Ooall  victu  ac  sopellectile  ott  de- 

eplscopo  piTsonis  illis  qu«  ad  metro-    io  vlcis  et  viHis.  Cooc  Laod.,  58.  Non  l>et.  Cone.  Carihag.  tv,  113.  Quaotum 

politaouiii  siium  negotia  sna  snggestu-    soacipiat  prcdia  saecolaria  vel  caosas.  eomaRodum  sibi   episcopus  tollat  de 

ri  acreaserint.  Conc.  Tolet.  xiit,  524.     Cooc.  Chalced. ,  98.  Nulli   episcopo  eoclesia  cujos  tumtilavcrit  sacerdotem. 

De  ordinatione  ep'scopi.Conc.  Bracar.    liceat  a  synodo  AreUteosi  discedere.  Cooc.  To<et.  ix,  451.  Qiiae  ilticite  epi- 

11,613.  De  prsesiimptiooe  episcopi  io    Codc  Arelai.  n,  201.  Nullus  alienum  acopus  vel  decessor  ejus  ordinaverit  nb 

rebus  ecelesi».  Cooc  Bracar.  ii,  616.    clericom  sibi  iirmsumat.  Vamd,  Car-  -  eo  qui  superest  emeodeotor.  Decrc* 

De  |immissi  solntione  ex  rebus  eccle-    thag.  in,  155.  Nulhis  antistitora  cleri-  tora  Hilarii,  121.  Qui  a  inetropolit:mo 

slaB.  Conc.  Tolet.  iv,  378.  De  quodam    corumqiie  omoiura  licentiam  habeat  admonitHS  pro  synodo  vel  ordinaiionti 

ArepliaUirum  episcopo.  Conc  Hispal.    lotra  doraum  suara  abaque  propioqnis  episoopali  veolre  distulerit,  ab  Eocle* 

n,  645.  De  remotioDe  ejus  quem  ordi-    nmlleribus,  de  quibns  priores  caoones  si»  commonione  privftur  usqoe  att 

aare  perperam  dtio  nr^sompseront.    eloquontur,  ollam  babere  personam.  proximam  synodom.   Conc.   Agath. , 

Conc  liegieos.,  213.  De  reqoisitlone    Cooc.  Aorelian.  u,  252.  Nollus  p|)i-  237.  Qui  a  metropoiitaoo  commoDiius 

ab  episcopis  per  siiigtilos  aooos  io  pa-    •coporum  relicta  iMropria  ecclesia  ad  ad  syobdum  ooo  veoerit  excommooi 

rocbiis  peragenda.Coot.Tolei,  iv,  378.    alitra  traoseat.  Epist.  Hilarii  ad  Asca*  ceiur.  Coiic  Tarrac»  297.  Qui  ab  epi- 

JDe  seditloso  episrOfio.  (>)nc.  Bracar.  u,    uioni,  122. Nullos  episcopus  alium  con*  scopo  aliquid  repetit,  pro  ipsa  conven- 

615.  Defuncto  episoopo,  de  rebus  ipsius    eulcet  episcopiim.  Cooc  Arelat.  i,  197.  tioue  ab  eeclesia  doo  privetor.  Cooc. 

▼el  ecdesi»  otillus  qtiidpiam  aurerre    NoUos  episcopus  de  concilio  sine  coo-  Aurel.  i,  216.  Qul  cives  aiieoos  ordi- 

Snesomat.  CiOnc  Valietao.,  317.  De-    seOiiu  discedat  ant  ad  oonriliom  ire  oaverit  aut  ad  ae  eos  revocet,  aut  gra- 

incto  episropo,  nullos  eius  facidtates    excuiet.  CiOnc  Arausic,  223.  Nullos  li>ni  ipsi  eorum  impetreui  cumqiiitius 

assumai.  Conc.  Arvern.  i ,  275.  Dere-    episcopos  die  domioioo  caosas  jodlcare  habiient.  l>>nc.  Arausic.,219.  Qui,  de- 

Hnquere  potest   haeredibus  siiis   res    ^aesumat.  Cooe.  Tarraooa.,  296.  NoU  foncto  aotistite,  quidquam  rei  ecde- 

proprias;  ai-quibitae  vero  eccte^iaesuiit    los  episcoposslbi  eligai  snccessorem.  Biasti»  de  domo   pootilieali    aufer- 

adjiidicaiidae    Conc  Agaili.,  239.  Dte    Decretom  Hilarii  pap»,  121.  Nollns  re  prsesomat  aiiaihematixetur.  Conc 

Doiniiilcoabecclesiadeesseoondebet.    6x  laioo  ordinetor.  Cooc.  Sardic,  38.  llerd  ,  316.  Qui  io  meirofiolitaua  civi^ 

C.onc.  Aurel.  I,  250.  DioBcesanoa  pres-    Nullus  inviius   ordinetur    cpiscopos.  tate  dou  ordio;itur  episco|)oa  |»oat  dtio^ 

b^terus  ei  ouos^lam  ex  laicts  coove-    Epist.  Leonis  ad  Anastas.,  108.  Nollus  menses  se  metrofioiitaoo  praesentct. 

nire  ad  synodom  litterls  oioneai.  Conc.    inviius   ordiuetur    epi^copus.    Couc.  Coiic  Tarracou.,  2^16.  Qui  oolueril  vi'- 

Tarracon.,  298.  Eleciione  clericorum    Arveriieo.n,276.Nonordinaodnsexira  oire  ad  synoium,  rcus  eritfraterni 

vel  ci\lutn,  eonsensu  etiam  tnetropoii-    oooscientiam  metropolitani.  Epist.  In-  concilii.  Cotic  Bracar.  ii,617.  Qui  plu* 

tani  ejusdfm  proviocl-je,  pontifex  or-    nocent.  ad  Victoric,  15.  Non  transeat  res  Italiet  clehcos  ei  ooi  cget  ad  erdi- 

dioetur.CoiicArveru.  1,267.  Rpiscopo    de  proviDcia  adpro^inctam  nisi  foerit  naodiim   postulatus  largiiitur.   Conc. 

anteriorl  deferat  oec  iiiconsolto  primj-    invitatus.  Conc.'  Sardic,  33.  Noo  iisur-  Carthag.  tit,  136.  Quiseoteuthe  episco|ii 

le  aliqoid  agere  pnesumat.  Conc.  Mi-    pet  ordiiiare  alterius  dericum.  Episr.  aui  non  acquiescity  recurrat  ad  syno- 

levit.,  185.  Episcopus  accosatos  obi    Innoceot.  ad  Victoric,  14.  Nullus  l:u-  dum  Conc.  Vasous.  i,  225.  Qui  scpe* 

vel  iofra  quod   tempus   examinetur.    cns  ante  auni  cooveraiooem  epiacopus  lierit  episc*pum«  coram  habeat  eccl»- 

Cooc  Cartliag.  in,  127.  Kt  pinperes  et    ordineiur.  Cooc   Arvemen.  ii,  275.  si»  ipsius.  Lonc.   ftegiens.,  215.  Qui 

rnfirmos  tueatur.  i>>iic  Aurel.  i,247.    Nnllus  ordiuetur  iucoosolto  metroi^o-  siuc  oonscientia  mclropolitaid  fuerii 

Kxigeumaliqoidsioeclericorum  etiam    litaiio.  CiOnc.  Cartbag.  it,  425.  Nullus  erdinatus,  episcopns  ease  non  debei. 

connivenlia  distrahat.  Cooc  Agiih.,    orUioetur  iovitis  populis  ei  clericis.  Cooc.  Arelai.  n,  199.  Qoid  costoiiii 

S9.  Familiam  eoclesi»  noo  debet  ex-    Rpial.  (^.(elesiioi  ad  episcop.  GalliaB,  debeat  oe  per  prmniom  qois  episoo* 

stirpare.Cooc  Emerit.,673.  Gentiliom    48.  Nnllos  per  pecuoias  ordinelur.  pus  liat,  vel  qua  senteotia  feriator  qul 

llbros  000  legai.  Cooc   Carihag.  iv*    0)oc.  Chaleed.,  08.  Notlos  per  amlii-  p^iet  hooorem  acceptura  per  praemium 

143.  Hseredesnonbabensecclesiamrui    tum  ad  episcopttom  accedat.  Epist.  onlloatos  foisse  detegitur.  Couc.  To- 

praefoit  hasredem  faciat.  Conc  Agath  ,    Symraadi.  aJ  G«8ar.,  14'l.  Nutlus  re-  lol.  xi,  481.  Quotibet  loeo  sedeussure 

257.  Honorjre  et  moniiicare  de  rebus    licia  cathedra  in  dioeeesi   re^ideat.  presbylerum  non  paliaiur.  Conc.  Car- 

eorlesiae  potest  clericis  ad  lionitm  per-    Coiic.  Cartbag.  v,  155.  Nollus  sine  thag.  iv,  143.  Cum  ordlo^itor  cum  cuo- 

fiPctuni   leodentibos.    Cooc    Em-rit.,    oooseusumetropolitanieplscopusordi-  senso  metropolitani  tres  euni  ordineut 

K72.  lo  aMeoaro  dioecesim  oon  irruat.    netur.  Epist.  Hilarii  ad  A9Ganium,122.  episcopi.  Gonc  Arel^t.  H.  19^).  Serviin» 

Coric.  Aorel.  n,  256.  In  rondavi  suo   Nirflus  vivente  epiacopo  supponatur.  alterius  clericu 01110:1  factat.  Oaic.  An« 

itloneum  testimooiofli  halient.   i>>nc.    Gooc.  Arvernen.  11«  276.  Paoperes  et  rel.  1,  2i6.  Si  adjudicatus  tuerit  in  ali- 

Tolet.  IV,  375.  In  ecdesie  conses-    populos  protei^at.  Cooc.  Tolet.  iv,  377.  aua  caosa,  Romaiio  e|)hicopo  scribatur. 

«II   presbyterorom  soiilimior   sedeat.    Per  diascesem  ambulaos  duos  solidos  Conc  Sardic,  34.  Si  aute  damiiaii  •!>• 

Cone.   Carthag.  iv,  145.  In  locis  ubi    tantum  accipiat.  .Conc.  Bracar.  11.  609.  aolutiooem  obitu  rafHatur,  correctnm 

episcopus  nofi  (Ult  nuoqoam  episc>pus    Peregrino  episcopo  locns  sacriQcaoJi  et  pcentteiuom  Kuocesstri  licebit  ab- 

ordinetor.  Conc.  Tolet.  xii,  494.  lo    deiur.  Conc.  Arelat.  i,197.  Pieiiesaot  splvere.  Gooc.  Epaoo.,  ^4.  Si  clericf 

ordiiiitkmederiooromcommodumoul-    8oes  alierius   episcopi  noo  usurpet.  vH  ialou  criuieu  iiilixerit,  dedoeatut 

Him  accipiat.  Cooc  Bracar.  11,  610.  lo-    Cooc  Canhag.  1,  118.   Prinue  aedts  ad  probatiooem  tn  syiiodo.  Conc.  Car. 

digeotirm  curam  per  se  non  habeat.    etiiscopus  uon  appelletur  princeps  sa-  thag.  iv,  145.  M  ctericos  vel  monat-lio- 


9'.i                        INDEX  RCRUM  IN  CANONUM  COLL£GTfONK  OQHI&NTARUM.  t^l 

•lieoos  OTilinarerit,  a  RSterorom  com-  fiunt  vel  qui  ip^i  sibi  nator«lia  absci-  qn»  m  eeclesb  vel  canoiie  vpI  ooosut;- 

miiQiono  sejiiiigaiur.Couc.  CarthaK.  v,  dunt.  Conc.  Bracar.  ii,  618.  Nullusor-  tudine  soai  (iniiau.  Conc.  Carttiag.  vi, 

157.  Si  conira  prures«ionem  suam  fu  diuetor  si mota  proprio seipsum  absci-  l60. 

^nnrilo  halntam  VHuerit,  deponatur.  derii.  Conc.  Nicaen.,  1.  Pelix  papa.  Kpist*^*  Felicis  ad  Aca- 

C»nc.  Carthag  ii,  126.  9i  cul(]nam  ter-  Eutyclies.  Kjus  blaspbemi»  el  jasUs-  elum  Constanlioopuliuuum  epMeDpuni, 

k*ulas  praestiterit  excoleodas^sine  prse-  sima  ejus  eicommunicatio.  Kescriptum  de  damoatione  ejus  quod  lisretleis  ~ 


jndiciojuriiiecciesiietenebaiitnr.  Cooc.  Flaviani  ad  Le^em  papam,  52.  Ejus  sosexsiititcommnoicare,  l^.  Ejasdtsm 
Aurel.  I,  2 18.  Si  dum  episcop  is  eligi-  blasphemlx  itmm  danmaniur.  Epist.  ad  episcopos  per  .Siciliam,  126.  E]u6derii 
tor  contradictores  habeat,  quinqiie  sa-    Hormud.  ad  Justiaum  imper.,   Ul.    eplsiola  ad  Zenonem  episcopum,  11" 


terdotes  con\^ni;tnt.  Conc.  Carthag.  Ejas  exsil  u:n,  Epist.   Leon.  pap.  ad  Feniins.    Feniinae    epistolas  laicU 

Mi,  134.  Si  segmus  sii,  pro  se  liigalnm  Martiao.  August.,  80.  Tgnorantta  saa-  scribnre  non  audeaut.  Conc.  Eliberit.» 

ad  «ynodum  mitiat.  Coiic.  Canbtg   iv,  clarum  Scriplurarum  Euiychetem  hae-  29  i.   Femiiis  extranee  cum  clenci:t 

Ui.  Si  ppiscopo  a  quibu-libet  qnid-  reticum  fecil.  EpisL  Leonis  ad  Fla-  noncithabtedt.Conc.  Cariliag.  ui,  150. 

qiiam  fiierii  derelii^tuai,  inter  farui-  vian.,  55.  fiatvebus  et  Nestorius.  Con-  Feminae  tfdeles  a  virorutn  alienomni 

taies   ecclesiae   oomputabitnr.    Conc.  Rnnatio  damnaltonis  sectaruin  Euty-  co^tibasseparpulur.Conc.Caesaraugusi. 

Agaih.,  232.  Si  rpisco|ms  adjudl.  auis  chptis  et  Nestorii.  Conc.  Arvero.  ii,  i,  303.  Quainam  ciim  clericis  debeani 

fuerii  In  iliqna  CAu^a,  et  imiat  se  i>o-  273.  habilare.  Epist.  Siricti  ad  Ruiuer.,  6. 

nam  causam  habere,  Romauo  ephcopo  Evangellum.  Sanclum  Evangelinm  Sacris  aliaribus  non  inlnistreni  nee 

scritiator.  Conc  Sard.,  34.  Si  haeredes  etiam  Sabbaiis  legatur.  Conc.  Laodic,  aliquid  ei  his  qnx  virorum  sunt  oflSciis 

extraneos  vel  haerelicos  iustituat,  aiia-  53.  deimtata  praesiimant.  Decret.  iielasil 

ihematizeiitr.  Conc.  Carthag.  v,  158.  Excommunicatt.  Ad  cleriooruni  ac-  gener.,  135.  Fufie  lialier«a.— Femine 

Si  iniesialus  obierit,  iuveniarium de  cusafouem    non   adfiittantur.   Cooc.  sandimoniales.  Cum   extraneis  viris 

rebus   ejus  clerici   faciant  ut  nuilus  CaHbag.  vii,  179.  Ad  eos  qui  excom-  noQ  habitent.  Conc.  Carihag.  i,  1 16. 

exinde  aliquid  auferat.  Cou(!.  Tarrac  ,  monicantor  a  s  icerdotibus  nullus  ac-  Feriatica.  A  Jad«is  vel  baereUds 

29.1  Si  liiem  habeat  contra  fratrem  cedat.  Conc.  Tolel.  i,  S2L  Anullore-  missanondebent  aoci|LConc.  Laodic, 

suum  episcopuin,  unus  ex  duobus  ex  cipiantur  ad  co.nmunionem  qiii  ab  aliis  56. 

alia  provincia  non  advocet  e^^iscopos  excommuiiican  or.  Conc.  Nicsn.,  3.  Fermentum.  Per  civitatis  presbjie- 

ad  judiciimi.  Coiic  Sard  ,  3i.  Si  mo-  Caiholiciis  qoi  caosas  apud  Infideles  ros  dirigeodum.  Epist.  Inuoceot*  ad 

na&ieriom  faclat  vei  parocbitanam  ec-  provocat  excommaniceiur.  Conc.  Csr-  Decent.,  12. 

clesiamditet,quartauipartemderebus  thag.  iv,  151.  CxKumnniooe  privatis  et  Festa.  Cum  paganis  doq  ce&ebrea- 

eccle^iae  conf>rat.   (>)qc  Tulet.    ix,  vitadernnctiscommonicare  nonpossii-  tur.  flouc  Laodic,  56. 

450.  Si  ordinaverit  clericum  qui  vi-  mus.  Epi.<(t.  Leonis  ad  Rosticum,  103.  Festivitates.  De  festivitatibus,  sl  UDa 

duam aut  repulialam  uxorem  babuit,  Excommunicaiuin  alteriiis  duIIus  ac*  agenda  popnlis qoq sufTecerit,  uulla sit 

dpponaiur.  (k>nc.  Ctrlhag.  iv,  1 19.  Si  cipiai.  Conc  Arelat.  ii,  200.  Excotn-  dubitatio   iterare  sacriQcium.   Epist. 

plebe  sua  conlcmpt:!  ad  concilium  ve-  muuicatus   homiliet    semetipsam  ut  Lennisad4)ioscorumy  119. 

nire  detreciat,  et  plebeui  et  honorem  festiuiiis  reooQcilietur.  Conc.  vaa<;Qs.i,  Fides.  Cuslodieoda  est  fides  ratrum 

amitiat.  &>oc.  Carlbag.  in,  135.  Si  rea-  226.   Non   veuiat  ad  Qrbe.n  regiam  trecentorum  decem   et  octo.   Codc 

tuiu  iQcurrerit  a  duodectm  episcopis  absque  sui  episcopi  conseQsu.  (x>nc  (>>nsianiiQ.  i,59.Profeft»iolideiNicaeQi 

audlatur.  Conc.  Cartliag.  ii,  124.  Si  Chalced..  104.  ilit,  qut  pro  hseresi  aat  (>>QcUii.    Coqc  Carthaff.  vi,   164.— 

suam  deserens  civitatem  majorem  se-  pro  crlmiQe  aliqiio  ezcommuQtcaotar,  Fiiies  catbolica.  De  erideQti  catliolicaB 

dem  ambiius  causa  petierit,  oec  tlla  ii  uullus  oommunieare  preauinat.  Gooe.  fidei  veritate.  Conc  Tolei.  iv,365.(|ut 

obiinere  poterit,  et  sua  rarebit.  Epiat.  Bracar,  i,  604.  Non  licere  cum  eis  Gommunlcatortaslitterasporuutdetida 

Leonis  ad  Anastas.,  109.  Si  suscepta  cominuQicare.  Cooc.  AQiloeb.,  42.  Noa  iQterrogentur.  Coqc  Eliberit.,  290. 

oaaQus  im)iositloQo  qoq  adeat  ad  eocle-  defraudeotur  vtatioo  f i  a  saeculo  exlre  Filii.  Occasioue  religioni^  parentes 

8ianisuam,iocominuQicabiiisstt.CoQC  festinenl.  Coqc  Nic»n.,  5.  Noa  licet  saos  miutme  despiciant.  Conc  Gangr., 

AQiiochea.,  47.  Sliie  fomata  metropo-  communlcare  excomiuunicaiis,  ^ieqoe  31. 

lltaai  loQgiai  qoq  profleiscatur.  Coiic  in  domns  eorum  Introire,  oeque  orare  Fiscus.  De  fisco  BarciQOueosi.  Conc. 

Carthag.  ui,  131.  Sine  tribns  eplscopis  cum  eit.  Conc  Bracar.  u,  628.  Qai  die  BarcinoQ.  i,  616. 

QuUus  episcopusordineiur.  C/>nc.  Are-  solemni  adspectacula  vadit  encoinmu-  Flavianus.  Clerici  qni  FUviano  etil- 

lat.  1, 197.  SoUun  eam  teoeat  plebem  nlet;tur.  Cooc  Cartbag.  iv,  151.  Qn\  scopo  in  fide  adlwserunt  commeudaiH 

tn  qua  exslilit  oniinaius.  Cooc  Car-  episcopo  verbum  fiaciente  tu  ecclesit  lur.  Epist.  Leonls  ad  Anatol.,  69.  ^as 

thag.  III,  137.  .Spirilualibos  tantum  iu-  dihcesserit ,  excommuuicetur.   C/mc  rescriptnm  ad  Leouem,  51 . 

tnnius  esse  debet.  Coiic.  Carthag.  iv,  Cartliag.  iv,   144.  Qoi  excommnnica-  Formata.  Nulius  ad  eomlutam  pro- 

143.  Teritam  de  parochitanis  ecclesiii  tum  alterios  susceperit  excoininunice-  ficiscatur  sine  formatis.  Cooe.  Ililevil., 

partem  oon  tollat.  Conc  Emerit.,  674.  tur.  Conc  Carthag.  u,  123.  Quid  circa  187. 

rfriiam  eccletiastiraruni  rprnm  sibi  eu.7i  quem  solo  suo  testimonio  prs-  Fornicatio.  Adolescentes  qol  P^^i 

debiiam  cui  elegerit  conferre  putest.  sumpserit  eplscopus  excomniunican-  lavacrum  moBchati  suut,  acta  pipniten- 

Couc.  TolPt.  IX,  450.  TestimoQiuro  ia  dum.  0)nc  (>artbag.  v,  180.  Quomodo  lla,  ad  commuQiooem  adinittt  possunl. 

SA  divioum  implere  oonleodat.  Conc  exromaiunicandi  qui  canooes  ooncilil  OiucElibeiit.,  2^7.  Baptizaii  qui  ia- 

Arvernen.  I,  270.  Tuiiionem  testamen*  Emeriteiisis  noa  custodierini.    (>>uc.  cesto  polluti  sunt  agsnt  poeniteQtiaffl. 

torum  tiOQ  suscipiat.  Conc.  Carthag.  £merit.,677.SiqQisaproprioeplsco(io  Cx>QC  ValeQtin.,   207.  Ctrcs  iticstos 

IV,   143.   Unus   episcopus  episcopum  excomiiiunicjtus  est,  ab  alils  iioo  sus-  conjuges  iosiituta  priora   serventur. 

ordinare  iion  praesiimat  propter  arro-  cipiator.  Conc  Antioch.,  41.  Si  quis  CoQC  Agath.,  "Wi.  Clerici  iocestuosi 

gantiain.  Conc  Teleiit.,  191.  Vacans  poieQtiiim  quemlibet  ex.spo!iaverit,  et  si  se  oon  sequesiraverint,  a  commu^ 

vel  vagans,  si  ad  ecciesiam  vacaniem  adroooente  episcopo   non  reddiderit,  nlone  repelljuttir.Conc.  Aurel.  u,254. 

snpcrveniai,  abjtciaiur.  0)qc.  Anlio-  exconmiunicetur.  Coqc.  Tolet.  i,  324.  De  his  qui  se  animalibus  commiscu«»« 

clien.,46.  Excoinniuiiicatio.    Excommunicatio  runt.  Conc  Uracar.  u,  (»27.  De  his 

E|iisiolia.  Soli  chorepiscopi  ea  fa-  pro  levibus  non  est  impendenda.  (}oqc  quoram  uxoresraoBLhautur.  OmcRra* 

ciant.  C/>nc.  Aatioch  ,  44.  Egeois  tri-  Arvcro.  n,  273.  car.  ii,  619.  De  iocestis  conjuQCtioui- 

buaiittir.  Conc.  Clialced.,  101.  Exorcist;e.  Non  oporlet  exorcizare  bus.  Conc  Epaun.y  265.  De  mulierc 

Ervfjjius  rex.  Allocutio  ad  Patres  eosquinecdum  ab  episcopis  sant  pro*  qu»  duosfratres  io  coojugio  vet  vini 

concilii  Toletaoi  xii.  (k>nc.  Tolei.  xii,  vectt.  Conc  Laodic,54.Qualiter  fiant.  qui  duas  sorores  habet.  Conc  Braear. 

487.   Ejusdem  exhorlatio  ad    Patres  Conc  Canhag.  iv,  142.  ii,  627.  Devuta,  si  adulteraveril,  de- 

Goocilii  ToleUni  XIII.  0)nc.  Tolet.  XIII,  Expositi.  De  exposilis  idobservan-  cem  annis  pceniieai.  0>qc  Tolet.  i, 

Bl  1 .  dnm  esl  quod  jam  dudom  saocia  syno-  325.  Episcopi,  presbyterea  et  dtaoooes, 

Eochiristla.  Mortnis  noQ  detur.  0)nc  dus  coiislituir.  Conc  Agaib.,  255,  et  si  mcechati  fueriot,  uec  in  fine  com- 

Cartliag.  ni,   127.  Qui  acceperit  Eu-  Vasens.  i,  227  et  228.  Qoi  exposiiuin  muDionpm  accipianl.  ( ouc  EiiberiL, 

charistiam  ot  ooo  sumpserit,  iit  sacri-  invenerit  ecclesiam  contestciur.  Conc  285.  Femin»  quae  usque  ad  mortem 

legus  rppellaiitr.  (^nc  Tolel.  i,  324.  Vasens.i,227.Qiii  praeter  con.stitutum  cum  alieois  viris  sduheraotor  nec  in 

Qui  Eucharistiam  in  ecclpsla  accipit  reposcitexr>ositum  utbomiitdababea-  Uae  commaQionem  acipiaot.   GoQe. 

et  ilii  eam  oon  somit,  aa.uhpmatizplur.  tur.  Couc.  Vaseus.  i,  228.  EIiberit.,29i.  Fideles  coujugati  si  cun 

Conc.  Caasar^ugust.  i,  363.  Siquisac-  r*  Jud»a  vel  goQtili  mGBCbatl  fkierioln 

ceptam  a  sacerdote  Eucharistiam  noo  commitoione  arceaiitur.  0)iic  EUbe- 

sumpseritf  velut  sacrilegus  propeila-  Faustious  ppiscopus.  Ejos  expositio  rit.,  294.  Incestuosi  oommuoiooe  pri- 

tnr.  Conc  Tolet.  xi,  482.  ad  synodom  Cartliajniiensem  vi.  Cooc  veolur.  Conc  Arverifen.  i,  269.  In- 

Euloglse.  Non  licel  ab  li.Tretlci8  eu-  (Urthag.  vi,  Ui.  Ejtis  opinio  pro  du-  cestuosi  excommunicentur.  (^ic  An- 

logia^  atcipere.  Cooc  Laodic,  5?$.  bieute  cuiusdain  capituli.  0)nc.  (^r-  relian  i,  2i8.   Incestn<>8i.  q^andiu  iu 

iiUiuucbi.  De  eunncbis  qui  ab  aliis  thag.  vi,  163.  Ejus  responsio  de  kis  scelere  sonl,  inter  catecliumenoa  bn- 


}:;5                        1NDEX  RERUM  IN  CANOtNUM  COLLEGTIONE  GONTENTARUtf.  9!^ 

beBnlttr.  Conc.  Iltm).,  5t5.  Malteres  Gonc.  Ancyrit.,  24.  Qqi  gefltilium  rUns  inordiaateconsiiiuelMDt  clericos.  Kpi- 

romlcautes  et  aborlum  facientes  de-  timore  pterpgerunt  post  po>nitenliam  stol.  fnnorent.  ail  aniversos  episoopus 

cem  snuis  sgant  pGenltcntiam.  Conc.  trieimii    sine   oblatione   sosciplautur  in  ToIom,  54. 

Bracar.  ii»627.!MQlieres  <iuie  lenoci-  ad  communionem.  Conc.  Ancyrit.,  18.  Homirid».  Homiridinm.  A  commti- 

niom  fecerint  nec  in  flne  communio-  Gradus  ciericorum.  Qti»  ia  sin^olis  Dione  ecciesiasiica  homlcidn  submo- 

nf>m  accipiant  Conc.  £liberit.,  284.  clericorum  gradibns  tempora  sint  pr»-  veaulur.  Conc.  AKaib.,  237.  Circa  Iio^ 

PaeDitenles mcBf bilD  si  mrsus  moecbaii  ffxa.  Kpist.  Zosimi  ad  llusycljium  epi-  micidas  coiicilii  Nicxni  canooes  obser- 

fiftrint  Doc  in*ltne^  communiunem  aoci-  scop.,  56.  veotur.  Conc.  Epauu.,  265.  Iiorom  qul 

piani.  Cone.  Eliberit.y  285.  Qui  altario  draiia.  Gratia  Dei  non  solum  pocca-  sil)i  ipsis  inroruut  mortem,  iiulla  in 

serviunt ,  si  subito  carnis  fragilitate  ta  dimittit,  sed  adjuvat  ne  cotnmitian-  obbiiune   comoienioratio   uat.   Conc. 

corrUeriDt,  maneat  in  potestat*  ponti-  tur.  Conc.  Milevit.,  1^2.  Per  eam sci«  Bracar.  i,  60i.  De  his  qui  nolenies 

ticis  v'el  veracitpr  aillictos  non  diu  sas-  mus  quid  facere  debeamus.  Conc.  eod.,  bomicidium  feceruiit.  Conc.  Ancyrii., 

peridere,vi*ldesidlososprotixiori  tem*  ibid.  Quid  circa  graiiam  a  Patribus  25.  De  iiis  qui  vol<>ntes  homicidiuin 

pore  ab  erclesi»  corpore  sogregare.  slal)ilitum.Bpist.Ca*lestini  ad  episcop.  fecerunt.  Conc  eod.,  22.  Dehomicliio 

(^onc.  llerden».,  514.  Qolduabussoro-  Galli»,  45.  Praestat  ui  lex  impleatur.  voluntariu,  vei  non  volunlario.  Conc. 

ribus  copulanlur  per  quinquennium  a  Conc.  Milevit.,  iS3.  i^racar.  ir,  627.  Mulieribus,  quae  for- 

rommunione  abstineaniur.  Cooc.  Eli-  Gregorios  major  (S.).  Ejus  fides.  nirataB  partus  suos  oecanl,  decem  an- 

ber.,  291.  Qoi  posl  tavacrum  moechati  Coiic.  Mc8pn.,16.-~Gr»'gorius.Epislola  noriim  leuipus  pceuitenti»  iribuator. 

sant  snbdiacooes  jDOO  Haoi.  Conc.  Eli-  ad  Leandram  llispalensem  episcopom  Conc.   Ancyrit.,  22.   Quiconque    pcr 

bf^rit.ySBe.  Quiproximissuissoropu-  de  simpla  mersione  baptismatis,  156«  roaleficium  boitiinem  inierfecerit.  nec 

lant  a  commonione  separentur.  Coiic.  Epistola  ejusdein  Gregorii  pap»  ad  io  iiue  commauionem  accipiat.  Coiic. 


viduie  iKBoitcnti  vel  religios»  virgini  regem  Goibortim,  159.  Epistola  ejus-  tator,    si  casn ,   iiost  quinqueDoium. 

stufirum  inlolerit,  communione  prive-  dem  ad  Leaitdrum  episcopom  de  dire-  Cx>nc.  Eliberit.,  283.  Uxoresqu»  fiiros 

tor.  Conc.  Ilerd.,  3ti.  Sacerdoies  et  ciis  librisRegul»  pastoralis  et  Exposi-  exadtiiierio  necant,  nec  in  line  com- 

levitae  cum  uxoribus  suis  non  coeant.  tiooe  beali  Jub,  157.  Prsceplum  saocti  rounionem  accipiaot.  Conc  Ellberit., 

Conc.  Telept.,  192.  Stopratores  paero-  Grefforii   pape  Roiuensis  rectoribus  291. 

ruro  nec  in  iine  commonionem  act  i-  Sicili»  datoiii,  163.  Honorius.  De  qnerimoniis  Falgentil 

piani.   Co:ic.    Eiiberit.y    291  Yidu»  Gandemarns  rex.    Decretum   pro  et  Honorii  episcoporum.  pro  quibubdam 

nHvcbae  si  eumdem  postea  msritum  eonttrmsitloDe  hooorts  sanctae  eeclesidB  paroi-biis.  Conc.  Hispalens.  it,  659.— 

duxerint,  per  qHiDqoeuDiom  pceDiteo*  ToleiaoaB.  Cooc.  Tolet.  xii,  004.  Hoaorius  Aagustus.  Ejus  reseriptom 

tiam  agaol ;  sl  alium,  oec  io  line  com-  u  ad  Bouifacium  papam,  39. 

ibunloneiii  acdplaiit.   Conc  Eliber.,  Uormisda.  Epistola  ad  JastlDom  im- 

292.  VirgioesDeosacratssladultera-  Hteredes.  Extra  constituiiim  ordi-  peratorem,  Ul.  Decretale   in  orbe 

verint,  uecinfiue  commaniODem  ac-  nem  morieDtls  sacerdoiis  baeredes  rem  Aoma  ab  i|>so  editom.  De  Scripturis 

cipiant.  Conc.  EliberiL,  284.  Yirgiaes  ejus  adire  noo  praesnmauL  Goac  Tolet  diviaisquid  UDiversaiiier  catholica  re- 

sflftCDlares  si  inQecbat»  faeriot  per  qolD-  u,  45 1 .  cipiat  Eccfesia  vel  post  bsc  qoid  vHare 

qaenniipQeQitenUamadcoramuoloiiem  Useresls.  De  purgandD  oplnioDe  hae-  debeat,  161.  Epistela  ad  Epipbauian: 

adroltti  jMssuDL  Conc.  filiberlt.,  284.  resls.  Cooc.  Bracar.  n,  641.  Ul  qui  GoostaDtiDopolitaoum  episcopam,  150 

\irgo  beo  vota,  si  maritaverit   vei  meta  in  baeresem  lapsi  soDt,  sl  oon^  Epistola  ad  episcui  os  per  Hispaniam 

inQDcbalafuerlt,pQenitentiaedepuietar.  versihierint«  recipiaotur.Epist.  Leoo.  coiistitnlos,  147.    AHera  episioia  ad 

CoDC.  VaieuliD.,  207.  UtrittrK)ue  sexus  ad  Anatol.,  08.  Uispaulae  episcopos,  149.  Rescriptooi 

desertores  professae  casiiiatis  pneva-  Haeretici.  Ad  cleram  non   promo-  ad  episcopos  BQetloB  provinciae,  153. 

ricatores  sunt  halieadi.Conc.  ArausiCy  veautur.  Codc.  Eliberlt.,  289.  A  prla-  Eplstoia  ad  Joauuein  episcopom  lllicl- 

922.  Uxores  adulterae  clerieoriim  ab  dpe  Impetretur  quidquid  debaereticis  Uuae  cccleaiae,  145.  Eiiistola  ad  Joan« 

iisdero  {«oieiaotur,  et  si  secus  fece-  lo  coucuio  coastitoatur.  Couc.  Milev.,  uero  episcopom  de  directis  iosiilutis, 

rint,  oec  ia  fioe  commQDlotiem  acd-  185.  l>>aventicala   baeretlcorum  ooo  et  vice  coramissa,  146.  Epistol^  ad  Sa 

piant.  CoDC.  Eliberit.,  291.  eceleslae,sed  coDclllabula,  suotapptfi-  lustium  UisiialeD^em  episcopum,  182 

Fratriae.  Ould  sub  bac  voce  iotelli-  laoda.  Cooc^Cartbag.  iv,  149.  CamhaB- 

gaotGtaeci.Conc  Cbalced.,  103.  reticis  Deque  orandum,  oeqne  psalieii-  I 

Fraudatores.  Fraudaioies  ecclesiae  duni.  Conc  Carihag.  iv,149.  Damnatio  ^  ,^  u  i  i  ..i    n     •  .      ^m 

oommuuiODepriveolor.CoucArvern.,  quorumdam  baereiicoram.  Epist.  Da-  Wola.Idololatria.  Dommlprobilieanl 

I  270  ro«si  ad  PaoliDom,  2.  Eorum  cooteD-  '^'O"  ^^^^  •«''*•  •"**•  ^-0"c- 1*»*>«- 

'  FnictDS.  De  froctibus  in  ecclesia  et  liones  eviuodas  suo!.  Cooc.  Tolet.  xiv,  f »1-»  *88.  Id  ouod  MoloUiytum  est  ttde- 

Bon  aliiil  dandis.  Coiic  Gaogreo.,  29.  »55.    Eorum    fraudulenla    subliliias.  les  non  accipiant.  Cpnc  Ellberit,  2^. 

Fructus  et  fruges  iideiium  a  Jodaes  Rescriptam  Flaviani  ad  Leonem  pa-  uui  deslruentes  idola  occidantur  in 

Don  beoedieaDiar.    Cooc    Elibent.,  pam.  51.  Eorum  aomina  ad  alureuon  num»»rum  martyrum  iion  recipltiitor. 

189.  recilentor.  Episl.  Leon.  ad  Anatoi.  J^nc.  eod  ,  29l.llapiiaati  qulfcJolaco. 

FulgeDlias.  De  qoerimoDiis  Fulgen-  f-oDsUnliDop.,  68  et  71.  Ex  haerese  ont  ^aot  pppoileatiam.  Coiic  Valeo- 

tii  et  HoDOi  ii  ep  scoporuiu  pro  quibus-  cooversi,  si  in  Triniuie  bapUzaii  suni,  "«>•» .  29' •  tuliores  idplorum  Ipsi  se 

dam  parocbiis.  Cooc.  Uispal.  ii,  639.  manus  lmpf>sitionem  accipiant.  Conc  fiwnlane»  moru  sub  iciunt.  Cooc  lo- 

Fuadalores.Fundatoreseccieaiarom,  Arelat.  i,  193.  Ferialica  ab  baereiicis  1?^- »"♦  i  V '^®  l^iil^^S!"  «"'i»"*»"»- 

qoousque  advixeriut,  earum  babeaiit  missa  nondebeotaccipi.ConcLaodic,  f  J>nc.  lolel.  xvi,  a«8.  UesirueDda  e*l 

curam,  ipeique  illic  mioistros  eligaut  85.  Judex  baereUcos  rebapUzantes  ple-  «'loiolalria.  Codc  Carthag.  f ,  158.  Oui 

iervilurosTcouc  Tolet  IX,  44'i.  I)e  CUL  Conc  Aurpllan.  ii,  260.  Noo  licel  «nie  bapiismum  sacrilicaveruot  Idolis 

snffragio  fundaioribuseccleHiaiumvel  ab  baereiicis  eulugias  aecipere.  Conc  ■**  ^*?*"®?^^'?"^'®"..?^*»»"^^'''^;: 

fiiiis  eorum  imperliendo.  Cooc.  Tolel.  Laod.,  55.  Noo  licel  cl*  eccleslam  io-  Aocyrit.,  20.  Qui  et  aliis  sacniicaodi 

IV.  578.  gredi.  Conc.  I.aodic  ,  51.  Qoi  liaereU*  causam  ailulerunt  per  tnennmm  inter 

corum  erroribus  meiu  vel  volaaiaie  caiecbumeuos  balieaDiur,  per  sexea- 

^  implicantur,  per  satistactionem  ab  ec-  n»um  poeniienliam  agant  Conc  cod.. 

Gardingl.  De  accusatis  sacerdolibus  clesla  suscipiantur.  Epist.  Leon.  ad  '^'«-  Q"'  rfequeiiier  idoiis  inimolavo- 

seo  eiiam  optimalibus   palaUi   aique  Aualol.  Cousumiiiop.,  71.  Qui  se  ab  '?"'  post  bicnnil  pQenkenUam  susci- 

gardingis,  sub  qua  eosJusUUae  cautela  baereUcisseparari  voluent»ab£eclesia  pwniur-  Conc.  eod.,  19.  Qui  in  loc» 

examinarlconveuiat.  Cooc.  Tulei.  xiii,  catbolica  suscipiator.  Conc  ValeuUn.,  luolorum  manducaverunt  pasnitentiam 

514.  211.  Si  iu  moitisdiscrimine  convertan-  agaul iriennlo,  ot  post  duM  aDoossiue 

Geilao.  ExsecraUo  Geilanis.  Conc.  lur,  recipianiur.  Conc  Arauai^.,  218.  V£»?^»?"e  commuuicept.  Conc  eod., 

Tolet.  IV,  387.  HieroM)lymiUnus  episcopus.  De  ho-  «^-  <^.V» »"  lemplis  idolorum  coenave* 

Gelaaius.  Decretam  geoerale  Gela-  nore  ex  vetusu  tradiUooe  el  tribuio.  I?°*  ''*""*  f""!?  .P<*nilCDiiam  aganl. 

sli  papae.  150.  Quod  episcopus,  presby-  Coiic.  Nicaeo.,  3.  Conc  eod.,  18.  Uui  pirr  vim  coacii  uio. 

teretdiacoous.quiconu^al.uiuspapae  Uilarius.  Decretum  synodale  Hilarii  *«  immolavenint,  quatuor  auiiu  ai) 

«toosiituu  fecerit,  sul  iionoris  pericu-  |>apaj,  120.  Epistola  ejusdem  ad  Asca-  pauilenuam    se    submitUut.    touc. 

iHmsttsubitnrus.  Decret.  Gelas.gen.,  iiiuin  Tarraconeii^em  episcop. ,  123.  «od.,  19.      .  .,    .    .      ^.,    ^    , 

135.  Epistola  ad  Siciiienses  episcopos,  E|iij»tola  ad  Ascaoium  ei  ad  uuiver-  Immunlias  Ecclesiae.  Kidf  Asyluro. 

136.  sos  Tarracooensis  provinciae  rpiscopos,  Incjuuiores.  A  coQveDtu  eci  lesi» 
Geniilcs.  Qui  more  geDtiliom  vlvunt  122.  ^ejiarandi.  Conc  Canbag.  iv,  131.  ^on 

p«rquliiqaeaiiliin^nitentiauiag4at.  Hispani.  Eorum  reprehensio    quia  licei  saecrdoiibus ,  vei  clericis,  lucao- 


g»5                         INBEX  REIUir  IN  CANONUM  COLLECTIONE  CONTGNTARDM.  ^^® 

uium  lel  ligamras  lacere.  Codc.  Bra-  jejenel.  Couc.  CsMaraiig.  i,  303.  Ji*jit-  Jadm  bapibjli ,  qui  iriUai^liliis  Jod  <  u 

car.  iiy  62  k  n>i  &aperposiiiooe<  per  sin^ulos  meu-  se  sociaiit,  publicis  ecdibus  4le|i4iii*it^ 

Incarcerali.Abarrbidiacniioseopra*-  5es  celebreiitur.  Gunc.  Kltberil.  i86.  lur.  Conc.  Tol.  iv,3Si.  JttdaiM  (Jiri^ha- 

posiie  cQcIesi»  visUeniur,  eorumque  In  dio  Dninintco  uon  jejunciur,  ne.|ue  nis  populis  judict>s  noo  prKpooaiilur. 

nncessilates  misericorditer  subleveu-  genuOectalur ,  .Kimiiiter  et  Iq  Quadra-  Vjonc.  Arvern.  i,  !ldJ.  Jud»i  conversi 

lur.  Conc.  Arvern.  u,  279.  gesima.  Coiic.  Kracar.  ii,  634.  lo  onini  et  post  praevaricanies  ad  le&liiaoniuiQ 

Incarnaiionis  dominic»  inysteriiim.  Sabbalojejunf^lur.  Conc.fil'.berit.,286.  dicundnm  non  admittaolur.  ronc.  To- 

Conira  eos.qui  in  (luos  filios  dispeosa-  Non  licet  die  Dominlco  jejuoare.  Conc.  let.  iv»  584  Jiidsei  dudum  Cbi  istiaoi,  et 

lioiiis  douiinicffi  mysterium  scindere  Gaogreo.,  31.  Noii  Jicere  coniniunia  (Kistea  in  priorem  ritiim  couversi,  poo- 

molhintur.  Epist.  Leon.  ad  Flavian.,  jejuuia  solvere.  Conc  eod.,  31.  Non  tificaii  anctoiitate  corructi  ad  cubum 

85.  Ftd^  Jesus  Cbristus.  licet  quinta  foria  oovissimaa  septimao»  Cbristiaiii  dogmatis  revoceniur.  Conc 

Inconliuentes.  Nec  |)oenitentia,  nec  jejuniuu  solvere.  Coiic.  Ikacar.  ii,  6i3.  eod.,  363.  Judei  mamipium  Chri&tia^i^ 

viaticuHidenegetureisinarticuloinor-  Omni  Sabbato   celebretiir   jejuniom.  num  non  bab«ant.  Cooc.   eotl.,  3K5, 

ti^  consiitutis.  Epist.  lanocent.  ad  Exu-  Epibt.  Inooceol.  ad  DfceoL,  1 1 .  Qnis*  Judsi  oflScia  publica  noii  agant.  Oonc 

per.,  17.  quis  abstpie  uecesaitali» ,  fngiiitatis  eod.,384.  Juds^i  qui  cooverii  nipiunt 

liifanlicidium.  De  mulieribus  qu»  langQoreaut:i;iatisimpobiibilitatedie«  qualiter  suscipianiur.  Coue.  AgHh., 

forall:at.e   partus  toos  necaot.  Conc.  bus  Quadragesim»  cames  edere  pra-  lV7.  Jiideis  non  iioeal  CJiri^tiaua^  ha- 

AntyriL,  22.  sumat  a  commuuiooe  Dominicae  resur-  bere  iixores  vel  coocnbiiia*,  neque 

Innocenlios  papa.  Ejiis  episiola  ad  reciionisprivetur,  et  toiius  aooi  lem-  maneipium  Cbrisiiaoum  io  usus  pro- 

Acaciuni  l^eroeae  episcopum  de  sancio  pore  ab  omni  csu  carnium  abslineat.  prios  oomparare.  Conc.  Tolet.  lu,  35i. 

Joaiine    Cnnsuntiiiop.  e|iisoopo ,  29.  Conc.  Tolei.  vm,  437.  Judsporum  cunvivia  ooo  solum  Lids, 

Ejusdem  epistola  ad  Aga^iiiom  et  reli-  Jesus  Cbristns.  Allocutio  ad  totios  sedeiiamcloricts,imerdicuntar.<'x)or. 

quos  episcopos,  quod  post  poeniteotiam  compagem  iScclediae  de  duabus  CbrisU  Epaun.,  263.  Non  licett  Judaeia  rorptt« 

iiullas  ad  cleriim  possit  adinitti,  20.  naturis   inseparabilibus  et  perfeciis.  deducere  p8aUendo,sed,  at  eoram  ha- 

E  usdem  epistola  ad  Aiexandrum  Aa-  Conc.  Tolet.  xiv,  834.  Contra  eos  qui  buit  mos  ei  coosuetudo  aniiqua,  cor- 

tinchnnum  episcopam,  de  pace,  26.  Cfelestem,  aui  alierias  oiijuscunque  pos  deducant  ei  reponant.  Conc  Narli., 

Ejusdem  epistola  ad  eumdem  ,  27,  28.  subsUnliae   existere    rormam   servi ,  6UI.  Qui  conlra  ildem  rjiristt  Judasis 

Kiusdem  0^4  tola  ad  Aareiium  Cariiia-  quain  ex  nobis  assonipsii  Verbum,  in-  inunus  ei  favorem  praestai,  ab  EccJesa 

cinensem  cpis<*opam  de  Pascba,  23«  saniendo  asseruut.  Epist.  Leon.  ad  Fla-  caiholica  et  regoo  Dei  efficiauir  ei- 

^osdem  episiob  adeumdem,  oiauilus  vian.  53.  Cootra  eos  qui  duas  quidem  traiieus.  Cooc.  'lolei.  iv,  583. 

coutra  ordinem  canooum  eOiciatur  epi-  ante  aduaaiiouem  Daturas  Domini  de-  Judices.  Immunes  habeanior  duoi 

scopus,  24.  Ejusdero  epistola  ad  Aure-  lirant ,  unam  vero  posi  aduoationem  precea  vel  criminales  dictant.  Epist. 

liiim  ei  Augusiinum  Afrieanov  episco-  conGngaot.  Epist.  ejusd.  ad  euttd.,56.  Innocent.  ad  Exoper.,  17.  Non  Uceat 

pns.  Scripta  saluiaria  pleoa  charitate,  Cootra  eos  qui  {\i  duabus  naturis  Chrl-  )udicilaos  dericos  vel  servos  ecclesias 

23.  Kiuadem  epistola  ad  Boaifaciuin  siitemperainentamveleonfusiunetnar-  iu  suis  aiigariis  occapare.  Cooc.  Tol. 

Sresbyierum.  De  Antiochena  ecclesia,  flrumeuianiur.  Epist.  ejnsd.  ad  eund.,  lu,  534.  Secondum  discipUnam  et  Dtr- 

5.   Ejusdem  epistola  ad  Deceutium  5i.  Cooira  eos  qui  passibilem  divioit*-  mioi  anctoritatem  offida  agaat.  EpisL 

ejiiscopom  ,  10.  Ejusdem  epistola  ad  lem  Uni^eniii  Filii  audent  assorere.  ejosd.  ad  eaaid.,  ibid, 

Exuperiam  Tolosanum  euiscopuro,  16.  Episu  e)usd.  ad  eamd.,  ibid.  Cooc  a  Judiciuai.  Si  facium  foerit  apud  ja- 

llittsdem  epistola  ad  Feticem  episco-  nobis  per  ordiaem  rerum  per  iocaroa-  dtces,  ubi  maiur  faerii  auaorltas,  pi- 

puni  NoceriouuvlS.  Ejosdem  episioia  liunem  Dorolai  oosiri  salutia  sacra-  roae  senientia  noa  obiteL  Coiic  Car- 

ad  Florentium  episcopam  Tiburiini*a-  menta  digesta  sunt.  Epist.  Leoo.  ad  thag.  lu,  122. 

•emde  teriiiaismiuiiueiransferefidis,  cplscopos  per  Siciliam ,  U8.  Do  divioi-  Juiiaous.  Julianus  eplsoopas  com- 

22.    Ejusdeni    epistola  ad  Juliaiiain  iate  et  humaniiate  Domiui  Jesu  Chri-  mendatur.  Episi.  Leon.  ad  JLnaiol.,69. 

iiobilem    exhoriiitoria  ,     24.     Ejus-  sii.  Epist.  tiormisd.  ad  Jusiiuum  imp.,  Jurameaium.  Quicunque  juramcfii 

oem  epistolaad  Laureutium  Sinieii-  142.  De  duabus  io  Chrisio  naturisei  sui  profanator  exfttiterii  aiuUiema  mu 

sem  episcopum ,  dc  Bonosiacis  quod  uua  persona.  Conc.  Hispal.  u,  646.  De  Couc.  Tolet.  xvi,  370^ 

Judsls  siut  comp:irandi ,    29.  Ljos-  duaram  QaturaruinChristivuiuniatibus  Justinus  imperator.  Epistola  ad  Qor- 

dem  epistola  ad  Maxiiuiauum  epi.sco-  et  operibus.  Conc  TuleL  xiv,  535.  De  misdam  pajpamt  143. 

puni ,  de  Atiico   Coostaniinopolitaao  IribuasubstaQtiisinChristomaiieatibus  Jusius.  Dicere  eum  oporlet ;  hmilK 

episcopo,  26.  Ejiisdem  e.pisiola  ad  Ma-  Juliani  assertiomanifesu.ConcToleL  nobig  debilu  notlra,  Coiic.  HileviL, 

xiinum  ei  Severuin  episcopos,  de  liis  xv,  5i3.  (Jui  dicunt  ideo  UQigeQiiuro  iSi. 

qul  iu  presbylero  tllios  genuerunt,  20.  dir.i  Christum  ,  (|uia  soliis  sii  de  Vir-  ]£ 

Ejusdem  epistoia  ad  Probum.  Si  cujus  i^ine  natus,  damiiautor.  £)jiau  Leoo.  ad  v  i    ^     «r     it      v  i    ^ 

Mxor  fuPTH  abducu  io  capiiviuiem,  ct  fhurib.  Astur.,  91.  Kafcndffl.  Non  Ilcet  Kaleoilas  obser- 

«licram  marii us  aiHseperiu  secunda  de-  Juannes  Coustantinopolitanus  episco-  ^^^^*  Conc.  Uracar.  ii,  626. 

I«et  exclutii .  2i.  Eiu^deiu  epistola  ad  pus.  Epislola ,  sive  iibellus  Udei,  dire-  L 

Kiifuin  et  Eusebiuui  c«:eros(tue  epi-  cius  ad  Hormisdarn  papaio,  in  uua  ana- 

scopos,  .^0<  l^sdeiii  et»ls  ota  ad  Rufuiu  iliemaiizat  Nestorium  attpie  Liitycbe-  Laici.  Crimen  clericis  oljicere  poSr- 

ei  Geromiom  ei  cteteros  per  Macedo-  tem  relifiuorumque  hxreilcorum  bla-  sont,  si  verom  sii.  Cooc.  Epaun.,  364. 

oiam  epi»copos  cou^iiiiitos.  Oc  Bubalio  &i>hemiaSf  1  i4.  De  laicis  qui  in  clerioos  crimen  ialen- 

«t  Taiiriano  daianaiis  a  iiroviocialibus  Jovis  dies.  Qulcaaqae  quinta  feria  duoL  Conc.  Taurit.,  210.  Quioam  ex 

episeopis  21.  Ejiisdem  epiaiola  aduni-  prster   festiviuies  ui  eo  venientea  ipsis  ad  clerum  admitti  nou  possual. 

verws  i>piRCO{K)s  in  Tolosa,  54.  Ejus-  ausiis«  vel  ausa  fuerit  vacaro,  etope-  LpisL  lonocent.  ad  Fellc,  \^.  Coo- 

nera  epistola  ad  Victoricum  Roilioma-  raiunon  facere,de  eocleaia  repeliatur.  temptores  cauonum  excommaniceutar. 

I^ensem  episcopum,  Id.  Cone.  Narb'>n.,  602.  Conc  Carthag.  i,  120.  Non  constiiaata 

Intercessnres.    Non   dlu   reiiiieant  Judaet.  Bapiiz.<ii  Judaei  cum  episoo-  sibi  actores  vel  ratiociaatores  clericos. 

j<athedram  nioriefnis  episcopi.  Coae.  pis  celebrent  dies  festos.  Couc.  Toiet.  Conc.  Carthag.  i,  IIS.  Naiii  ad  sum- 

CarthaK*  v,  156.  ix,  453.  De  Christiaaorum  Juda^um-  roum  sacerdotlum  perveoiaai  aiai  per 

f uierdicta.  Qui  interdlcla  despexerit  (luo  coiiiugiis.  Coac  Tolei.  iv,  384.  gradus  eoclesiasiieos.  EpisL  Zosiroi  ad 

grados.^^ui  peilculo  sub].tcebii.  Epist.  CooGrinatio  legum  qoas  in  ^orum  oe-  Uesjchium ,  36.  Praesentibus  dericts 

2oairoiad  lies7duum,36.  qaiiiam  promidgaiae  suoL  Cooc.  Tol.  docere  noo  audeaoL  Conc.  Carthag. 

Ireuaru^.  Ireuaeas  remotos  a  Barci-  i^ii,4^Cusi.iKiialideiJudaeorum.Conc  iv,  152.  Si  cororoanicaveriat  eam  ex- 

nonensi  Bcctesia  ad  proiMiain  reveru-  Tul.  vi«  402.  De  Judaeoram  damua-  oommuoicato,  exoommoniceniur.Coac 

tor.  Episi.  liilarli  ad  Ascanium,  121.  iioae.  ijonc.  Tolet.  xvii,  595.  De  fier-  eod.,  149.  Si  viduam  duxeriot,  clerid 

lren»a> .  ai  ad  suam  ecclesi:un  noo  fidia  Jodsforuin.  Cooc  Tolei.  xvi,  567.  noo  fiaoL  Episl.  Inuoceuiii  ad  Victor.y 

Tovertatur ,  refnnveatur.  Lpist.  Hilarii  Discreiio  Judeoruin  ,  qui  non,  vel  qui  14. 

.ad  Ascauium,  123.  creJere  vi  cogantur.  Conc.  Tolet.  tv,  Lapsi.    Clericos  sive  laicus  iapsus 

I  382.  Filii  fldeles  Juda?<irum  oe  pareu-  omnt  boiioris  sui  gradu  privetnr.  Oiuc 

tuni  pravaricaiioue  a  bonis  suis  exsu-  TolH.  vi,  411.  Pjesbyleri  aut  diacoul, 

Jacobus  apostolos.  De  ejas  episiola,  les  haut.  Conc.  ToleL  iv,  .381.  I'ilii  si  in  aliquo  crimine  prolapsi  fuur^iit, 

in  (|ua  pro  infirmis  orare  praecipitiir.  Judaeorum  a  parentibus  separatl  Ciiri-  non  possuot  per  uiaiius  unposilioueoi 

.Epist.  liittoceni.  ad  DecenL,  12.  stianis  debeaui  depuUri.  Cooc.  eoi.,  pQeiiileuilae remedium  coosequi.  EpisL. 

Jeiunium.  Catholicus  iion  credaior,  583.  Judurlad  oeoam 'Domini  usque  Leonis  ad  Rusiicum,  104.  Quaenam 

iiniDomlnioodiestodio^ejejoiiaLConc  ad  secundain  Sabliati  In  Pascha  inier  poeiitentia  his  qui  sponta  lapsi  sunt 

rarUia|;.  iv,  148.  De  iioti  Milveodis  jc-  Chrisiiaoos  procedere  non  possuou  no-  luipouenda  sit.  Lonc.  Nic,  4.  Qui  di- 

liiniis  in  foria  nexta   Pabcha?.    Conc.  que  catliolicis  populis  qnaciinque  occa-  ver»orum  peccalorumla|)SUSiiicumuit, 

lolet.  IV,  569.  Diet»us  Domiuicis  nullus  sioue  roiaceri.  Cooc.  Aareiian.  u,  200.  si  pi  rtcciam  coQversionem    deuioii* 


I 


957  INDEX  RERUM  IN  CAM0N13M'  COLLECTiUNE  CONTENTARUM.  958 

tlreiii,ad  commiDioDoni  appMceniur.    victai  et  veslirui  neces^ari.i  sabmiai-  ludunt  Dummis,  atisUneaatur.  CiUf. 

Conc.  Laudir..,  51.  Vid^.  Apost^tae.         BtreDtUr.  Gonc.  ArTeru.  ii,  S79.  filiberit.,  29  i. 

Leander  eHi^copiis  Hi8,ialctnHis.  De       Leviiae.    Ab   u\or(^  se  oiintiueanl.  w 
clave  ciirporis  bpaM  Petri»  el  de  cmcA    Conc.  Carlbag.  v,  1S5.  Anie  irigiiiii 

Doininl  missa  sive  de  pallio  ad  beaium    auin|iie:iniio«aoucon«ecrpiiMr.Cofic.  MaKislralus    Maffistratiis  utio  anio 

Leaudruui  epiacopum  dire«  to.   Epist.    i^rlhag.  ui,  Ii7.  CiHiititHmcust(i<ii.ini.  qnn  agtt  flu:iinviratHm  se  ab  ecciesiii 

GreK- pap-adReccared.,  161.  Hoiuiiia    Conc.  Carthag  u,  l21.Cuniiii»iieribus  oohibnat  Conc   Eliberii     290 

Bincti  Leandri  epiaoopi  ia  laudem  Kc-    eoire  noo  deiieni.  Epist.  Innoceni.  ad  Malrliciiim.  Oui(-un'iiie  ner  m-iiHQ. 

desia.  Conc.  Tolet.  ui  519.                   Vlcioric,  IL  Levii»  ei  ci.Tici  magl  clu  .•  hominem  laierfecerit  nec  lil  llnu 

Leciores.Camadpuhertaiemvene.    vel  ln.aotaiore»  ab  eicie^ja  projiciaM.  roiumunionem  accipiat.  Ci>ac.  E.iber. 

rlnt.  aiitooojugiamautcastllaiempro-    tur.  Conc.  Agath  ,  2i3.  Non  ofTarant.  ^^                      ^ 

Iheantor.  Conc.  Carthag.  m,  130.  In    Conc.  Ar^^lat.  i,  196.  Si  inoontiaeotes  m      .  .     wv           ...         , 

fabernasaoa  Intrenl.  Conc.  Laodic,    sinl,  honore  i clesi isiico  prjveninr.  Mancipia.  De  mincipils  ec •l.;«i»  ab 

54.  Non  ascendat  lu  pul|»Uum  lector,    Episi.  liina^wil.  ad  Exup»*r.,  16.  Sine  tXl^^^^  mamiiiiissis.  Conc.  Hisp.l.  i. 

ni8iai»re»bvteroordliialn8.Conc.Bra-   Jussu  presbyleri   non  sedcant    Conc.  03.^-pemanclpiisecclesi«abepiscopo 

rar.  u.  m.  Non  licet  coilibet  ex  Ipcio-    Ag  .th.,  243.  Vide  Diacnni.  K?^""*^  *.'".*  ^J'^'".   V®"^'-  "  «P»^-  •• 

ribus  saCra  ali:iris  vaaa  iiorure.  Couc.       Llberii.  A  patr.)ciiiio  ecclesi»  min-  ^^  Mancipia  ad  eL-cfojiam  confugieii- 

Hracar.  t,  60i.  Non  oportet  eos  orario    qu:im  discedant.  Cooc.  Einrrii.,670  "\"1?  occnpeutiir.  Conc.   AraiiMc  , 

«H.  Omc.  Laod((*.,  54.   PflBuilens, si    Ad  clcrum  non  prorooveaiilur.  lo.ic.  *'^-  "«"* IPI»  Chrisiiana,  qu *  iu  Ju- 

iit*ces»iws  rogai,  leclor  aut  ostiariim    Eliberi'.,  294.  De  lilw  Us  ecclesiie,  qui  d*orumservi!iodetmpmar,  Judfiomm 

hai.  Conc  Tolet.  i,  521.  Qaaliier  fianl.    sd  sacerdotium  proiiioveantur.   Caoc.  ^^'iJJJJ"*  "^"  uusceaniur.  Conc.  Aurel., 

0>nc.  Oirtiiag  iv.  142   Si  lecior  alte-    Tolet.  iv ,  586.  De  supsibis  eocleii^  ">  255. 

nus  viduaroiiuxerit,  tn  leeloratu  per-    libertis  ut  »1  servitium  revocentiir.  M.ittiimissi.  ri(/eLiberli. 

Dianeal.  Conc.  Bracar.  II,  622.                 Conc.  Hispal.  ii,  6i3.  Dis-Teiio  liber-  Maria  virji^o.  Solemnilas  doininirae 

Leo.  Eriiso*aad  Africaoos  episco-    toruiu  qui  ad    eixlesiasiicos  honures  malris  in  «fie  iv  Kalendaruin  Jantia- 

pos,  115.  Ad  Anastasiom  Tbesaaloni-    pervenire  poewant.    Conc.  Tolet.  iv,  rlarum  omuimtKJo  celetiretur  et  N^iivi» 

cen<eui,  107.  Ad  An  toiium  Coustanti-    386.  Divcretlo  maaumissorum ecciesiae.  tas  Filii  ejus  Salvatoris  no«Lri  dic  un 

no|H)liia.iiin,  68.  Ad  . umdem, dc  his    Coiic.  folet.  iv,  385.  Episcopi  iibcrios  Kalendarum  .earumJem.  0>ac.  Tulet, 

c|ui  h.pretiioruiii  erroribu«  melu  vel    ecclesi»alienarenoupriesuiiiant.Cone.  x,  456. 

>oluntaieiinpiicaniur,7l.  Adeumiiem,    co>.,  385.  Ei  familia  i'cc*e.si»  pro  Martyres.    Naialltla  mariyram  non 

in  qua  iuiprimis  eoiiidetn  episoipum    ci.mpensatioue  acquisit»  rei  a  sacer-  dei>erecelebrariio  Quadragesina,  uisi 

de  lide  in  Chalcedoncnsi  coiicilio  lau-    dntilHis  possuu' fleri  llbcrti.  Oiiic.  To-  Salibato  nt  Dominica.  Conc.  La<idic  , 

<lai,  76.  Ad  Dioscorum  Alexaiidriniim,    let.  iv,  386.  Fiitts  iibertorum  ecclesi.e  57.  Si  uultuin  c<ir|  ns  aui  reliqui»mar- 

1 1H.  Ad  Epbesiuam  syitodum,  58.  Ad    uon  licel  pro  uuiritione ab  ea  evagare.  tyrum  in  basiiicis  condii»  piobeiiiur, 

epi.se*>posperCampaniam,  119.  Adepi-    Conc.  Tolet.  vi,  406.  Liberti  aiioruin  ist:e  ab  episrnpis   everlautur.  Couc. 

soop  8  per  ftaiiam,  96.  Ad  episcopos    ab  episoopo  deleadantur.  Coiic.  Toiet.  Cartbag.  v,  158.  — Marl;ri*s  Uh\.  Qm 

per  Si«*iliani,  97.  Ad  Ervigium  re^eni.    m»  SW.  Liberti  ecch  stae  actus  ecclesias  ad  falsos  m  rtyres  abire  voiuerit,  aa?- 

C.onc.  <lonsian  inopol.  II,  75.  Ad  Euiy-'    prosequantur.  totic.  Agaili ,  2iO  Li-  liieiui  sit.  Coiic.  Laod,  55. 

cbitemriOnstantiao|K)Utaiiuinabbatem,    berti  proressioms  suas  in  coospeciu  Mjir4inoniiiin.  Fide  tlonjugium. 

SO.  Ad  Faustum  et  Martiuiim  caeipros-    ecclesix  reiiovare.  et  obedientiam  ec-  Matiuias  De  Maxiino  et  D  *uatisiis. 

ciue  prfsbyieroE»,  66.  Ad  Elavianum    ciesie  eihibe  e  debeiit.  Coiic.  Tolet.  Epist.  Leoiiis  ad  Africanos,  U  4.  Maxi* 

l.omtaitiiitopolitanuui  cuiitra  Euiyche-    vi,  405.   L  berti,  qui  ab  epi«icopis  ex  mus  ptiilosopliiis  cyniciis.  lu  irriiuui 

iem,  50.  Ad  eamdem  ro;itra  Kutyctietis    faroilta  manuiuiuuniur ,  si  car.bulas  li-  revocantur  ordinatioues  ab  eo  gesie. 

1»€rtidiam,  <S3.  Ad  Januarinm,  lOi.  Ad    t>eriatls  su»   siipervenienti    pontitici  Cmc.  Constaiilinupoi.  i,  61. 

«eonem  Auf;iisiumdeblas^.hemiisNe-    exhibere  neglexeriot,  inrr.i  auoi  spa-  Mnretrices.  Merelrices  pagrinae  ,  si 

storii  et  Euiychetls  eorumque  digno    tium  iu  prisiinam  servitutis  condiiiu-  cooveriantur,  lecipimtur.  Omic.  Eli- 

aiiaihero.ite,  81.  Ad  i.eonem  Haven-    nem  redigantur.  Conc.  Osiraug.  iii,  berit.,  2^. 

ueos4*m,  i  17.  Ad  Mariiauum  Au^iiatam    309,  et  Tolpt.  vi,  405.  L  berii  qui  pa-  Meiropoiis.  Qui  probaverit  sunm  ci- 

de  directa  victs  sase  legatiuoe  Coasian-    troclnio  ecclesije  oominendali  exlsiunt,  vitatem  metropolim  fjis  p ,  teneat  pri- 

tinopolim  pro  CJiaUiedonensi  conciiio    sacerdoiali    dcfensloae   protegaiilur,  m.-itnm.  ConcTiiivit.,  2U9. 

faciendo,  72.  Ad  eumdem,  de  Prolerio    Conc.  Toiet.  iv ,  586.  Haiiumisaorum  Melro(K>hlaaus.  De  primatu  iiietro- 

Alexandrino  epiNCO|)0,79.  Ad  eiimdem,    iibprtas  io  ecclesia  cum  justitin  ab  ec-  |K>litani.  Cooc.  Bracar.  ii,  614.  Duo  uun 

in  qua  de  ejus  graiulatur  fide ,  74.  Ad    ciesiis  defendatur.  Cooc.  Ar\erii.  ii,  sint  secundum  coastituta  imperat  runi. 

eomdmn,  in  (jaa  gratias  ei  agiu  qtiod    275.    Professio   libertomm   ecclesi«.  Epist.  Innocent.  >d  Alexan  Irum,  28. 

per  Chalceduneiise  lo  ciliuiii  p^x  Ec-    Conc.  Toiet.  iv,38G.  Si  liberti  ecciesiae,  Eorum  munera,  koaores,  potestas,  eic. 

desin  catholic»  reddita  sit,  78.  Ad    ejudein  patrocinium  rehnquenles,  qui-  Conc.  Antioch.,  44.  Episcopiis  esse  oon 

eumdem,  iu  qua  illl  pro  con^ervatione    buslibet  pei  sonis  adhaeserunt  et  adnio-  debet  qoi  prsler  voluntatem  et  con- ' 

caiholirm  i  dei  gralalaior,  69  Ad  eum-    niii  redire  ooaiemnserint ,  mauuinissio  scieotiam  metropolitani  episcqru  fnerit 

deiii  iii  qua  ,  iiiter  c«tera,  defensi>ri    ec*ruiu  irrita  sit.  Ijaiic.  Tclet.  iv,  386.  ordinatiis.  Omc  Nioa*n.,  3.  itpistolas 

fiilei  catbolicse  iinperatori  graiulatiir,    Ut,  exceptis  servis  vel  libertis  fiscali-  tubscriliat  ad  oonciUum  devocandum. 

70.  Ad  eumdein  lu  qua  srribit  el  de    bus,  uuliua  de  serviiute  quoromiioet  Couc.  Milevit.,  185.  MeiroiiOlilaiiis  sua 

ex^iiio  Eotycbetia,  80.    Ad  Nicttam    deiuceps  aut  llbertis  ad  palatiuum  ofB-  jura  serveutur.  Epist.  Leools  ad  Ana* 

Aquileiensem.lll.  AdPulcheriam  Aii-    cium  cuocunque    tempore    trau«e.nt.  8tasium,108    Melropolitanus  Epiri  de 

gimiam,  couira  secuiid  m  E|ihHsinam    Couc.  Tolet.   xui,  518.   Vide  Eocle-  ehicto,  c)Ucin  est  ordiaaturus  episcu- 

s7nod.^m,  61.  Ad  eamdem  pro  his  qu»    sia.  pum,  ad  Thessalonic^^n^eiu  ponii  ccni 

a  Theodosio  Aiiguslo  po>tulaverat,  65.       LiSierum  arbitrlum.  Oaid  deeoab  referat,  ei  de  ineiro|>oliiano  elec  o  si-. 

Ad  Ouiricum.  Cuiic.  Ojiistantinopol.  u,    Ecciesia  stabiliiam.  Eplst.  OBlest.  ad  mililer  provincialt^s   episcupl.    Epin. 

72.  Ad  Rusiioum  Narboueoaeiii,  t03.  episcopos  Galliai,  43.  Leonis  ad  Anastasium,  109.  Ne  adiuo- 
Ad  Simpiicium.  l  ouc.  Constautiiiopol.  Librl  apocryphi.  Notitia  librorum  aente  Qelrouoliiaao  quisqu.iiu  ex  con- 
!r','"A.ixl^"^""*i'****^*^T®"''    apocryphoWmi ,  qul  uou  re.ipiuutur.  flmtimli  ad  locum  ubi  iiiviiaiur  venire 

73.  Ad  rhei^losium  Augustum,  de  se-  jjecrei  Hormisd  166  coniemnat.  Conc.  Tolet.  xiii,  5 19.  Noa 
cMuda  ^ynodo  Epiiesiua ,  59.  Ad  Theo-  , .,  '  .  .'\  '  .  debetmeiropo!itanusa  conlinitimoruu 
dosium  Augustiim,ubi  scrlbit  ut  id  Ltbri  canonici.  Opuscula  saucorum  iustruolione  cessare.  Coric.  Tclel  xi, 
quoii  de  iQcarnatiune  Filii  Dei  ab  Ana-  P*^*;"";  M"?/S^*^l?.  °^"''  I3ecret.  Hor-  475  Ordinalio  metrcpotitani  a  meiro- 
l«4iorxmsiantiuopulitanu episcupo pr».  nu«d.,  105. Ordo  liljrurum cauunu-orum  puiuno,  omnlbus,  si  lie  i  imtesl,  pra- 
dicaiuragnosc.4i,etutuniversalecon-  ^  ^l®''!!.*^, ®**  I csiaineiiti.  D*«cret.  }.eniibus  provincialibus ,  fiai.  Oiiic. 
cii.uin  in  iiaiia  flat,  64.  Ad  Tbeodorani  ®^^  •  '^^  v"»  recipiantur.  Epist  f..-  Aurelian  11.  231.  O'»omodo  meiropoli. 
Forojuheusem  ,  115.  Ad  Tburibium  poc*'»?^-  «d  Exuper.,  18.  Qui  siiit.  (,ouc.  |an,is  suis  conUnitiu.is ,  aut  conliniiiiui 
AsturiCflosem,90.Adaniver8Os  episco*  L.»o<iic.,  58.  meiropolilano  suo  placUum  ^ciaiit. 
fNM,  iOO.  Ad  uoiversos  Hispaniae  epi-  Litani:e.  Die«  liianiarnm  prr  totos  Conc.  Eiiiprit. ,  667.  tJnus  tantuin  iu 
soopoA.  Conc.  Coastanliuo|iol.  11,  69.  duodecim  aani  luenses  ceiebrentur.  ona  st  provinjfia.  Epist.  Oclenini  ad 
EjuH  epistula  exhortateria  ad  Martioum    (k>uc.Tolct.  xui,  593.  losiiiuiio  uova-  episcot)us  Galiiip,  i8. 

et  Faustom  presbyterns ,  de  damna-    runi  litanijroui.  Coiic.  Tolel.  v.  595.  Miliiia.  Ad  mihtiam  saecula-em  post 

tione  Ephesini  concilii  n  ,  6-1.  Gratula-    Litani»  |M'St  Asceusioueui  Domliii  ce-  rOBiiitenti»in  redire  non  decct.  Rfiist. 

toria  ad  Puicberiam  Augusiam,62.  Ad    lebrentur.  Conc.  Aurelian.  i,249.  Ob-  I.eonis  ad  Kiisiicum,  log.  Qui  iu  (•.«i^u 

eamdein  t ro  dt^Btriiciione  lisresis  Ne-    servatio  litaniarum.  Couc.  Tolet.  vi,  arina     proiriuut    excomiiiuniceutur. 

aloriame  et  Eutjchiao;e,  67.                    40i.  Couc.   Arelut.  1 ,  195.  Qul  post  ^«'Uii^- 

Lepraai.  Leprusia de duiiio  acclesl«       l.udiis.  Qn\  aleam  ,  iJ  est  taliul«im,  siuiem  peccatorum  oiuKtdura  miliiij 

Patrol.  LXXXIV  ZO 


93)  INDBX  RERUM  IN  GANONUM  GOLLECTIONE  CONTENTAKUM.  940 

sapciibris  habiierit  id  clcnifn  adfnilti  giam  non  venHini.  Conc.  eod.,  10 i.  Conc.  Br«c«r.  ii »  618.  Noa  ordioentur 

Don  dt^bet.  Conc.  Te^ept.,  193.  l*ror<*Ksio  monachornm.   Conc.  TnkiL  clerici.  Con  ■.  Areiat.  u,  199.  Non  nro> 

Minioieria  sacra^Non  liceatqoemli-  iv,  380.  Ooomodo  ad  cleriini  promo-  moveantur  ad  sarerdoiiwm.  Cone.  Lao- 

tirt  mic-steria  sacra  langere.   Conc.  veantur.   Epi«l.  Stricii  ad  Eumer.,7.  dlc ,  81.  Sacetdotes  iioo  liant.  Eplsl. 

Bracar.  ii,  (02.  Si  cleri'.!  faclifuerint,  pro|;ositui)t sunm  Siricii  ad  diversos  episcopos,  10. 

Ministri.    Ab  ostiis  non  recedant.  servare  dtdtftm.  Epi:»t.  Innoceni.  ad       Nestorius.  Ejus  blaspliediiae  ilerum 

Cooc.  Laodie.,56.  Non1fc<*teis  panem  Vicloric. ,  15.  Si  proposituin  non  ser-  damnantur.  ICpist.  Hormi»!.  ad  Jusii- 

dare  aul  calicem  bene^Mcere.  Conc.  vent,  in  articulo  mortis  tansnm  eom-  num  impr.,  lil.  Nestorius  et  Eutj- 

eodem  ,  54.  Non  utantiir  o  ario  nec  muiiio  eis  priestetnr.  Eptst.  Siricii  ad  clies.  Eorum  btasuheiiii»  Jignamquo 

ostia  derelinqnant.  Conc.  end.,  ibid,  Enmer.,  5.  St  qnis  proposilum  mona-  baroro  anailiema.  Lpist.  Leoois  ad  Leo- 

Missa.  A  jeionis  celebretur.  D>nc.  chi  desernerit,  pnblica  sit  poenttentis  nem  August.,  81. 

Carthag.  III,  151.  Ante  missam  exple-  salisfactione  purgan  tns.  Epist.  Leoiiis       Nicainnm  (onciliom.  Ejos  Acta,  1. 

tam  egr^i   populus  non   praesumat.  ad  Rosticilm ,  105.  Sine  epistola  epi-  Coucilii  Cartbaj^inensis  vi  decreluai 

Cooc.  Agath.,  z39.  Dam  missa  cele-  scopi  soi  non  liceat  ctericum  vel  m<»-  pro  exp^ieudisNicxni  coucilii  exem- 

bratiir ,  nullos  presbjter  aut  diaooniis  nachoin  froflclsci.  Conc.  A<ath. ,  137.  piaribua.  Coiic  Carthag.  vi,  IGi. 

«iMone  aliqoa  inlirmitate  dum  niisBa  Monasteria.  Absque  episcopi   con-        Nomina.  Nomina  quae  recitanda  sunt 

pernriatiir  egredi  de  allario  aodeat,  scieniia  nntlus  monasieria  aut  oratorii  ame  precem  sacerdotis  non  redti^n  ur. 

nec  diac(»nns  alba  se  non  prapsumat  domum  edificet  aut  constitnat.  Conc.  Epist.  Innncem. ad  Deceoiiuin,  il. 

«xuere.  Cooc.  Narbon.,  661.  Hi  qui  Chatced.,99.  Demonasienis  non  con-       Novatiani.Nonrecipianturameqnam 

missam  defunctorum  firo  vivis  audent  velleudis.GDnc.Utspal  ii, 6ii. Diverso*  oniiem  hsnsiin  oo.idfmiieot.  Coiic. 

inalevole  celebrare  a  pro^irio  depo-  r<a  saecolaria  non  liant.  Conc.  Ca;Aaraug.  Laodic.,51.NovatianiinroininuoifHieui 

n.iniur  gradu.  Conc.  Tolet.  xvn,  595.  iii,  308.  Monasieria  puellarum  procol  a  nou  recipiautur.  Coiic.  Arelai.  ii,  iot. 

Missa  integre  est  audiendn.  Couu.  Au-  monachis  constroaniur.  Conc.  Aga:h.,  Si  ad  Ecclesiaiu  caibdticam  ooufiigiao', 

f  elian.  u,  259.  Missae  in  prscipuis  dnn-  236.  Monasie  ia  virginuro  a  mouadiis  ordinentiir  ei  in  rlero  ma  leant,  sed 

t2txat  sotemnitatibus  bora  terti:(  ceie-  defen<iantnr.  Conc.  Hispal.  ii,  bik  Mo-  antea  contiteri  eos  oportet  cailioUcae 

breutur.  Conc.  Aureliin.  n,  255.  Ne  nasterlum  iocoii«ulto  epistoponullus  Ecvlesbe  ataiuia  observaiuniii.  <'onc. 

sacerdos  aine  orarto  missam  aud.at  construat.(>)oc.  Ag|aib.,235.  Mooaste-  Nica;n.y  4.  V eiiienli^s  a  Nov^tt janis  vel 

relebrare.  Vjonc.  Bracar.iii,  632.  Non  rium  pnellarum  nisi  que  probat»  sint  Monteusitms  {>er  iiiaoos  imposUooem 

licet  super  monumenta monuorum  iitis-  vitae  atque »ta< is prorecis, ad  qoasrjin-  suscipiantur.  Cloiic.  Telept.,  19i. 

sas  teoere.  Coqc.  Bracar.  ii,  625.  Pres<  que  necessiutes  earuni  vel  mintstratio-       N'upti«.  Ad  nuptiaruni  ornaioiii  mi- 

byier  |)Osl  cibum  iton  teofat  mis.sam  nesperinittantoriiitra^e.CiOnc.Kpaun.,  nisieria  divim  iion  iiraesteiitiir.  (jo  c. 

pro  roorluis.  C.ouc.  Bracar.  i,  612.  Lt  2u6.  Monasierium  sine  not  tia  episcopi  Arvern.  i,  260.  De  bis  qni  mulUs  iiu- 

repulsisomnitHisopiiitonibossupersti-  non  construatur.  C/^uc.  Agalh..  241.  ptiia  (!omiiiunicaveront.(.oiM:.Neore4.. 

liouum  panis  lamum  et  vinum  aqua  Nou  fiaiit  diversoria  NBCularia.  Conc.  2  i.  Noii  licet  lu  quadrage^iiiia  nu|4ias 

penniitum  in  sacrlUcio  olferatur. Conc.  Clialced.,  104.  Puelia ,  qu»  e^petiint  Ueri.  Co  ic.  Laodic,  57.  ijw  nnptias  et 

Hrjcar.  ni,  630.  mouasleriuui, per  aonuiu  in  ipsa  in  qua  f«rocrealtooes  asiruuot  esse  pecratuin, 

Honachi.  Cetls  novsautcongregi-  intraverint  \este  permaaeaiii.  Couc  damnantur.  Epist.  Leoo.  ad  Tbiirib. 

tiuocul»  iiionachoruin  alisque  noiiiia  Arvern.  ii,  27H.  I'uell»e,  q«i«  expelunt  Astiiric.,92.Si  quamuliercoihleiutians 

episcopi  prohibeniur.  Conc.   Epaun.,  monasierium,  ubi  noii  p  >rpetuo  lenen-  nup(i;is  a  vlro  di  cedere  volnerit,  aoa- 

262.  De  lionore  mouachi»compcteuie.  tur  fuclusaB,  per  triennium  in  ea  iu  qua  theuia  sit.  (.onc.  (langreo.,  31.  Si  quis 

Vjoite.  Chalced.,  99.  De  monachis  oIh  intraverintvesre  periiiarieaai,  etposiea  muitis  niipiiisfueritcopolaius,  p«eiii- 

servetur  quod  syuoiuK  Thalce  nneusis  ve^linieiita  religionis  nocipiatit.  iiouc.  teiitiam  agat.  O)oc.  Bracar  n,  6i7.  Sl 

coustiluil.  Conc.  Barcinoii.  i,  656.  Mo-  eod.,  itnd.  Ouae  iiionaslei iu  olleruoiur  ouis  nuptias  daiuuat ,  auaiheina  ait. 

nachi  cleriri  ordinentnr  cuiu  voliinlate  non  «uferautur.  Couc.  llerd.,  313.  Louc.  Gangr<Mi.,2).  ViiKi:>iUli  i»tu«ien- 

al)baiis.   Conc.  llerd. ,   .51.1.  Moni<hi  Muniauus.  Admonitio  eptscopi  Moo-  tein  iiuo  debere  iiupit:is   exstcrari. 

episcopo  subjecti  esse  debeiit.  Cooc.  tani  ad  clenim  Paieuttniim  super  ehri-  Coiic.  eod.  30.  Vide  (^njugium. 

Chalced.,90.  Monachiorariuui  velzan-  sma,  super  consecraiionem  bas.lica-                              r\ 

e^s  iiou  babeant.  Couc.  Aure  ian.  i,  ruuietsupersectamPriscilfianistarum,                               ^ 

2i8.  Monacbi  vagantes  iion  ordineulor  352.  Epistola  Montaiii  episcopi  ad  Tho-       Obialiones   Ad  atias  parochiis  oon 

siue   testitnoiiio    sui    abbatis.    Conr.  ribinm,535.  mitianlur.  Coiic.  Laodic,  52.  De  hii 

Agath., 235.  Mon^chi  v:igi  ab  abtiat.-  Montensei.   Veneutes  a  Novatianis  qn e  in  altario  offeruulur  tnedietaleu* 

Ims  stib  cu  todta  revocemur  rum  auxl-  vet  Moiitensibiis  |>er  minus  iropositio-  «^ibi  episropus  viudtcet.  (xmc.  Aurel.  i, 

lio  episcopi.  Conc.  Aurelian  i,  2i8.  item  suscipiaiitur.  Cooc.  Telept.,  192.  217.  Niilliis  fnietuum  ol>iationes  eiira 

Moojcbi  vaKi  pceoiteiUiaB  depuimiur  Hulier«*s.  Ad  altare  uon  ingrediao-  episcopum ,  vei  eiiin  qui  ab  i|iso  con- 

iti  eodnm  toonasterioa  quo  exierunt.  tnr.  Conc.  I.aodic,  56.  Ba^ltzare  non  slitutunesi,  ilet  aut  accpiat  ad  suble- 

t  OncTotet.  tv,  381.  Moiiiiclio,  qui  pe-  prsesimaiit.  Coiic.  Cartbag.  tv,  152.  vandos  pauperes.  One.  Graiigr.,  50. 

culiarealiquidtiaberepr:esumai,oninja  Caput  toud  re  tnulieri  nouTicet.  Canc.  lotegra  oUata  el  ex  studio  prxparatd 

quxacquiesieritabalii)a.iliiisauferaii-  Gangren.,  31.  Duobus  fratribits  eas  in  saciiriciootTerendxest.  C^iicTolei. 

lur.  0)nc.  Aoreli;tn.  I,  2i8.  Moiiachus  nut>ere  non  licet.  Omc.  Nic^n.,  23.  x«i,  572.  Ne<|ue  in  sacrario,  oeqiin  in 

mi.ssus  alicubi  miuisitTium  chtrfcaius  Noti  debenimulierescontinentijBrausa  gazopliylacio  oblationes  dissidonliom 

agere  non  prcsumat.  Cooc.  Tarrac,  virilem  liatntum  iisurpare.  Coiic  Gan-  fralrum  recipianuir.  Conc.  Canbag.  iv, 

298.  Mouachiis  uec  negoiiaior  iiec  ex-  gren.,  30.  De  personis  mulierum  quas  151.  Nou  tiant  in  domib«js  ab  episeopis 

seculor  exista     Cone.  eud. ,  t!?fd.  Mo-  oi  n  coiivenii  dericis  copolari.   Cx)iic.  vel  pre^liyieris.    Omc.   Laodic,    ^8. 

nachus  non   es^    ordfuandus  clericus  Tol'4.  iv,  380.  Deremoiionemulierum  Earum,  qu»  a  fldelibos  in  parocliitans- 

siiie  con4»ensu  et  voluniate  sui  abbatis.  a  consorilo  Hericorum.  Conc.   eod.,  roro  basilicarumofferunturaliario.  itn- 

Coiic.  Agaih.,  236.  Monachiisqui  uzo-  579.    De   snbiniroiiuctis    mulleribus.  tia  episcopo  deteratur.  Coiic.  Aurel.  i, 

remduxerittiunquam  ecclesiasiici^ra-  0>uc.Nic.,2.Desubiotroductis  adopti-  2i7.  Pecuuia  qus  in  ecctesia  Dei  of- 

dus  oflicium  sorliaiur.  (^mc.  Ao  eJiaii.  vis  mulieribus.  Conc.  Kracar.  ti,  620.  fertur  dividatur.  (ionc.  Emerit.,  67.^. 

1,248.  M^nactinsvine  pi^rtntssuepiscopt  In  sacrariom  non  intreot.  Coiic.  eod.,  (juaB  a  fideUbus  in  parochitauis  Kiasilicis 

velabbatiscellulams.bi  non  coiislroai.  622.  Mulier  quamvis  docta  et  saocta  oir^  roniur,  in  episcopi  poiesinte  oon- 

Conc.  eofJ.,  ibid.  Non  liceat  monacbis  viros  docere  noit  auJeat.  Conc.  Carth.  sistaut.  Cxmc,  e<HJ.,f(»tif.Ouiolilatiooes 

ad  soliurias  cdlulasa  coiigregaiiode  iv,  152.  Mnlieres  liberae  sou  and!lae  defunctorum  reMieot  esooQamuuieett* 

discedere.  (^iic    Agaih.,  258.  Non  li-  sice*-dolibiis  et  uiinislris  turpitudine  tur.  Ooe.  Vasei;s.  i,  245.  Qui  obUiio- 

ceat  eiim  nuptiis jungl.  Omc.  Chalced.,  sociatj;  ab  ii.sdero  separentur  vel  ven-  nes detunciorutu  aut  uegant  eeet*  tiSt 

i82.  Nuu  siiscipiunt  pr«iia  s^cutaria  danmr,  denegeturque  earum  adltiis  ad  aut  cum  dilUcuUaie  reddunt»  excuoi- 

vel  causas.  Conc.  eod.,  98.  Nollusab-  conscios  sui  crioiinis.  Conc.  Tolet.  v.ii,  municeutur.  Cunc.  Carthag.  iv,  151. 

liassuscipat  aui  retineat  monachum,  i3i.  Non  iicet  niuiieres  Christian^s  in  Qui  suas  v«l  p-^piitqtmrum  oblatiooes 

nisi  abt)aiis  sui  uui  permissu  aut  vo-  laDiOciis  aliqoid  observare.  Cnnc.  Itra-  ec<  lesiae  frauaaiit  *;t:i<  t  necatore«  pao- 

luuiate  a<l  alteruiu  monastrrium  com-  car.  ii,  627.  Nolla,  nisi  amiia,  soror,  perum  ab  eccleaiis  eicluiiaiitur.  tiwr. 

migrauiuu.  Coiic  Agaih.,  235.  Ni.llu^  matcriera.  etc,  sit,  cum  clericis  vitam  Agah..23l.  (^uid in altari  offerrl  opor- 

ad summum hacerdolium  perveniai  nlsi  :ig»t.  t^oiic.  Mcteu.,2.  Ki(/6  Kemio;e.  teai.  (oiic.  Brarar.  u,  623  Non  licrt 

per  gradun  ecclesiiisticos.  Epi4.  Zo-  Moti.  Quisubitooiimotfrsi^uiit  bupti-  sacerdaiibusvelclericisooo  iviafacere 

siini  ad  Hesychiuiii,  36.  Nulius  mona-  smum  ct  poBnitentiaro  accipere  pos-  de  confertis  vel  lOilaiis.  (4>nc.  eotl., 

Ciios  ecclesiastica  aut  saecularia  tcntet  suoi.  Conc.  Arausic,  220.  624.  Oblatioues  ecclesiaruiM  noo  aufe- 

iiiquieiare  negotia,  nec  alienom  ser-  i^  rantu'*.  Cx)nc.  Arvern.  u.  277.  Oblattu* 

\um  praeter  conscieniiaui  doinini  ejiis  nes  ecclesi»  uon  retineaiilur.  Cooc. 

^usctpere.  Couc.  Cbalced.,  vni.  Pretpr  Neopbyli.  Non  conlinuo  liceat  eos  eud.,  258.  OLIaliooe»  eoiuiii  qni  not: 

voluniaiem  sui  epiS''opi  ad  urbein  re-  ad  eccle»iaslicum  ordinem  prumoveri.  coroa^unicani    uuu   kunt    a^dpiendae 


r 

I 


m 


INMX  REr.iJM  IN  CANONLM  COLLFCTIONE  CONTENT  VIIUM. 


Ul 


Cfiiie.  Eliberil.,  3*6.  Pceniteiititini  sii- 
bilo  mortuonim  (il)talion«s  recipiiiitiir. 
Coiic.  VHsens.  i ,  225.  Sacerdotilms 
gonilliuaiy  i|iii  IJuiis  mu^iiis  laiitaiii 
(Mornoi ,  comniuiiio  deii«g.inda  esl. 
Copc.  El  lierit.,  i»i. 

t/ficenoiiu.  lostltutio  a^nomorum. 
Cnnc.  Tolet.  iv,  580  Ne  ex  taicis  con- 
8'ituantur.  Coiic.  Hi»>al.  ii,6i3.0mnei 
tsoclesi*-,  episropos  liaheiites ,  oecoiio- 
iiios  habexnt  de  pniprio  clero  Conc. 
Chnlceil.,  165. 

O^erinriam.  In  Qoadragesima »  nlsi 
Ssbt>aU>  lantum  et  Dominica ,  panis 
ofrereiidu<i.  Conc.  Laoilic,  57. 

OlOcitim  diTiniim.  Benedictfo  in  ma- 
lutinis,  sict  in  vpsperis,  Htielibus  tri- 
iHiaior.  Conc.  Barrio.  i,  655.  De  dis- 
cretione  glori»  in  flne  respoitsorio- 
nim.  Conr.  Toiet.  iv,  373.  De  liymuo 
trium  puerortim  iti  cunctis  tu  sslirum 
snlemniis  decantan«io.  r/ine.eod.,  37i. 
De  hymourun  caiitu  noi  reniiPndo. 
Coiic.eod.  371.  De  iion  ('i«Dt.indo  in 
Quadr;igesima  oileLiaAjanc,  eod  ,5U^. 
De  uno  ordiiie  io  niiiitsteriis  vel   olTi- 
ciis  in  conclis  (sedesiis   celelirando. 
Conc.  eod  ,  365.  De  vespertini  oflicii 
servaiido  ordiiie.  Conc.  Ement.,  667. 
Kpiscopi  et  prpsbyteii   iKipuliini  uuo 
ii«ot)o  satuteiit,  diceotos  :  Doimhu$  mi 
voHMCim,  Conc.  Br  car.  i .  60.'^.  Kvan- 
cel  iiiu  p-^st  Apusutliini  te^atur.  Omc. 
Vu  let  ,  3i7.  iLXtra  |iK9iini>8  vel  canoni- 
cas  Srripiuras  No\i  ei  Veteris  Testa- 
ntenti  uihil  poetice  0(mi|iOsiLiim  in  ec- 
rlesi»   i.sallatiif.*t'onr.  Bracjir.  i,  (jOt. 
In  line  p>»ai<iioruui  Gforia  et  hmor  Oeo 
di  eniuin  est.  f^nc.  T*  1.  iv,  37i.  In 
omiiibus  erclesiis  d  e  l)miiin:c;i  Syin- 
bijluni  r,  ciietiir.  Gom*.  loliH.  ii: ,  548. 
10  psilleiidi  ordlnibus  per  quemque 
iisaiuiuin  6/orta  dicatur  oinnipotenti 
Deo.  Coiic.  Narbim.,  659.  Iii  una  pro- 
Tinria  diversiias  officio  uni  non  lenea* 
inr.  Conc.  Tole  .  xi,  477.  Ky^e  eielson^ 
vel  Sanctus,  vpyie  dicatur.  liooc.  Vasens. 
II,  218.  Laici«  qui  in  s  •l'irjuita.ibusma- 
joribus  ad  ci\it3tem  oou  conciinrnut, 
trieiiuiorommuuione  (iriveotur.  Conr. 
Agath.,  2i2.   Landes  non  mox    post 
Apo^olom,  sed  po^t  Kvan^^eilum  snni 
diceiid».  lk>t.e.  Tolet.  iv,  371.  Liuniie 
lioait  rentecostem  a  quiuia  feria  osque 
ad  Sabbatum  cel'breiitur.  Conc.  t^e- 
rond  ,  290.  L«tania)  secuiida*  facienda 
suot  Kalen  lisNuTembribuf.Couc.  eo  i., 
i  id.  Missse  eiidem  ordine  ab  omurhiH 
celebreiitur.  Couc.  Bracir.  i,  603.  Niil- 
la  prcreiisa,  vel  vidua,  absente  .sa  er- 
doie  iii  (iomo  soa  sacerdotale  ofDciom 
vel  lucernale  iuipleat.  Conc.  Tolet.  i. 
52.%.  Nullus  civinro  feistivitates  majores 
t«i  villaoelebret.  Conc.  Aurelian.  i,  249. 
Oi.nibns  diebus  piist   niaiulinum    et 
vesperas  oratio  Domitiiea  dlcat*ir.(jonc. 
Geruud.,302.  Persiileiiiuiumdierum  vi- 
Kilias,  vel  mls^as.omnes  easdem  ei  non 
diversas  leciiones  io  eoclesia  legaoi. 
Coiic.  Bracar.  i,  603.  Populus  aule  be- 
nedictioniMit  sarerdotis  de  nii*sa  noo 
egredialur.  Conc.  AureL  t,  2i9.  l'ost 
antiphon^s  orationes  dicantiir.  Conc. 
Ag^ih.,  2 .6.  l'ra.'c>pQae  festivitates  cnm 
ei<isco(io  iii  ctvitaie  ptiragantiir.  Conc. 
Arverii.  i ,  270.  I*salin(is  quinquagesi- 
mns  aiiie  caiiticum  dicaior.  Ooc.  Bir- 
cin.  1, 655.  Quoiiiodo  reciientur  a  dia- 
co  .ibos  hiMii.ii».  (Uiric.  Vaseiis.  n,  227. 
81  i}ais  iii  civitate  posltos  per  ires  Do- 
icinicas  ad  eeclesiam  non  «ocesserit, 
paoco  tem{H>i-e  abstnieatur.  Coiic.  lil  • 
berlL,  285  SieiU  erat  in  princtpio  di- 
calnr  Conc.  Vabens.  ii,  2^.  Sni.Miiui* 
lates  majores  In  civiiatibiis  i  «^lebren- 
lur.  r.onc.  Agaib  ,  234.  Symbolum  anie 
(>c  o  dies  Pascb.¥  conipcteniilNis  pra;- 
dhetur.  CotiC.  cimJ.,  233.  Uiia'{ute<(ue 


provin(*ia  lii  ofTicio  ecclesiap  onum  or- 
diiiem  teueal.  Conc.  Gernnd.,  2U9. 
limis  ati|ue  idem  psallendl  ordo  in  oJ- 
Uciis  teneatur.  Coiic.  Br  .car.  i,  6i^2. 

Orarlom.  Dlacooi  superpoNito  soa- 
pulae  sicui  decet  uiaotur  orario.  (<ooc. 
Bracar.  i,  604. 

Orationes.  Ad  horam  Donaiu  et  ve<pe 
ram  celebrentur.  Conc.  Laodic,  53. 
Oratiooes  eCclesao  non  delmre  coo- 
tenini.  Conc.  Cfiin;;r.,  29.  Com  baDreti- 
cis  aui  schisinnticib  iion  tiuut.  (!ouc. 
Laodic  o5.  Nisi  probate  iuer  ni  in 
cnnciliOp  non  dcaotur.  rx>iie.  Milcvit., 
18>.  Quisordo  servaudun  sit  iu  ora« 
tiooe  ac  oommiinlone  cat(:cbumeoornm 
aique  fl<^eiium.  r^onr,  Laodic. ,  53. 
Quomodo  dirigenil».  Conc.  Carlbag.  n » 
130. 

Oratoriom.  Sl  qiiis  oralorium  pro 
quasslii  suo  in  agro  suo  fecerit ,  illud 
1.00  consecretur.  Coiic  Bracar.  ii,611. 

Ordines  sacri.  Kxtra  coiiscirntiam 
sedis  a|»06tollc«,  boe  est  priinatis.  oe« 
iiio  audeat  ordioare.  (>>oc.  Televt., 
1.11.  Al»  iilicitis  ordinatiombiis  aljsti- 
uendutn  est.  Epist.  Oclot  i>i  ad  epi- 
^ei»(M'S  Galliip,,48.  Neinin  or<iiiies  (U>n- 
rerantnr  nisi  in  propria  cc  Idsia.  Coiic. 
(ihalced.,  99.  Post  obitnm  efn^opi  or- 
diuatio  allerius  noQ  iiiireraiur.  Coiic. 
Chalced.,  104.  In  ordtualione  Oi  i<co- 
poioin  episcop:  iressalieiuconvcniant. 
Conc.  Carthag.  lu,  133. 

Ornamenia.  I)e  o.^^namentis  ecclesi/i; 
niijil  uuusquisque  sjceidotiiai  pru  biiis 
u«ibus,  vel  voiuniaUbus  (O.irringerc, 
veiidere  aut  iiautrMgare  portvirei. 
Conc  Tolel.  xvii,  592. 

Osciilum  lacis.  Post  ron^cta  niyslH- 
ria  daiuJum  (*.st.  Kpist.  luttoccni.  ad 
Deem.,pag.  II. 

Osiiai  ii.  OiieniadniOiJttm  fiaiit.  Ci  nc. 
Carilijg.  IV,  112. 

P 

Palli«  De eoruin osii.  Con*'.  Gaij^r.. 
3J.  P;iilii8,  ecclesi;e  vel  miiii^tenii  lii- 
uuis  iuservteutii  us,  de!'uuc-(rruiu  cor* 
juscuia  noo  obvolvantor.  Cuoo.  Ar- 
vern.  i,  268. 

Piinlomiuii.  Panlomimi  si  ronver* 
t^ntur  recipiaiitur.  Lonc.  Eliberit. . 
291, 

Papa.  Nonipo  papae  in  ecdesi*  reci* 
tetnr.  Cooc.  Vasfus.  u,  229 

Parochi.  De  ofliciaii  libel  o  parocbl» 
laiiH  prrsbyteris  daodj.  Coiic.  Tolel. 
IV,  576.  De  pro'essii»iie  parochiiaiio- 
rum  presiiyterorum.  Va)uc.  eod.,  ibid, 

P^ruclus.  Parociiiaruin  raculiales. 
Coiic.  Aureli:iii.  u,  15i.  De  iion  mu- 
tanda  parochia.  (^nr.  Bracar.  ii,  614. 

Parvuii.  Oiunes  in  remissioiieiu  pec- 
catorum  tKiptizcnlur.  (]ouc.  Milevit.. 
181 . 

I^ascha.  De  annuniiatione  pMschae 
aote  iLpiplianiani  Inter  episcopos  ex- 
quirenda.  (louc.  Totel.  iv,  367.  Ce  ce- 
iel>rando  ofiicio  in  feha  se&la  pjscliai. 
Conc.  eod.,369.DePascliie  lefiiMiate, 
ei  precuin  ordiuc  ac  missarum  sulemo 
iiit  te.  Epist.  Vig  lii  ad  Profuiur.,  155. 
Dies  Pasi-bs  foi  uiaiarum  subscripiione 
omiiibus  iniimetur.  Couc.  Carihag.  v, 
156  Non  licet  Pascha  diverso  tempore 
neijue  cuin  Jurlatis  celebrare.  (X)uc. 
Aiitioch.,  45i  Per  siogulos  annos  Pa- 
sch»  a  metro|>oi  laoo  ei)i»copi8  prie- 
Duoiietur.  Con  *.  Bracar.  ii,  615.  Uno 
dle  et  t«'nipore  Pascha  cel<  bretur. 
Conr.  Arel  l.  i ,  194  ,  et  (^rthag.  iv. 

n8. 

Palriarcbs.  Qui  palriarcbarum  no- 
mina  prr  singulj  corporis  meoibra 
di&ponuut  damnaninr.  kpist.  Leou.  ad 
Thurib.  Asturit*.,  94. 

Paulianists.    Paulianislap  baplizeo- 


inr.  Conc.  Arilat.  u,  ^l.  Si  ad  Rccle- 
siain  catliolicam  coutugeri  t ,  r*fbapti- 
/andi  sunt.  Conc.  Nii  ko.,  7. 

Ptfulus.  De  reddil')  lestidirnio  digni- 
latis  eorumqoos  pro'.'inaii4)  iutidetitalis 
cnm  Paiilo  traxit  in  societaieui  ijrau- 
oidis.  t!uuc.  Tolel.  xiii,  515. 

Paufieres.  Ili  ei  sciies  ei-clcsi.T  plnti 
ccteris  liooorandi  sunt.Coiic.  Caiiliag. 
IV.  150. 

Pax.  Oni  cum  aliis  litigaiiles  s^cra- 
ropnto  80  (>t)ligaoi  oe  ad  pai-.ciii  n  - 
deaot,  uno  anuu  a  cniuiiiuuione  ^egre- 
^gpniur.  Conc.  Ilerd.,  314.  Qui  p^r 
odium  ad  pucem  non  reveriuiitur.  ex- 
coinmuiiiceutur.  Conc.  Agath.,  SSK. 

Peccatuin.  Ne  i  o  e^i  qui  essi^  |x«slt 
sine  peccato.  Coiic.  Milevit.,  183.  Pec- 
caluui  populi  liiultuui  solci  prsteiire 
in  ecclesia.  I^pist.  Innoeent. ad  Kuuin 
et  Euseblum,  33. 

Pecunia.  Quad  in  ecclesi:!  Dei  offer- 
tor  fldeliter  dividuiur.  Coue.  Enicrii., 
673. 

Pelagiani.  Eorum  anatheina.  Codc. 
Milevit.,  181. 

Peulecoste.  Dies  Pentecosies  a  cun- 
clis  cetebretur.  Conc.  £llberiL.-in.,  288. 

Peregrinus.  Nultus  suscipiattir  at^s- 
que  episloli.  Cooc.  Antioch.,  4i. 

PerHdi.  Dispoiatio  de  refugis  atque 
perfldis.  Conc.  ToleL  vin,  427. 

Petrus  apostolus.  Beaius  apostolus 
Petrus  io  die  Pt*ote(X)stes  viroriim  tria 
inillia  baplizavit.  Epist.  Leon.  ad  epi- 
scop.  pcr  Siiiliain,  99.  —  l*etrtis  epi- 
scopQs.  Episiol;!  Petri  Raveuneiisis  ad 
Eutychetem,  57. 

Pliotiniaui.  Photiniuni  et  Paiitiani:its 
l)apli7.entur.  Conc.  .Aniat.  li,  201. 

Piebs.  Qux  nii(i<|uam  episcopiitn  ha- 
buit,  proprios  iion  accipiat  rectores, 
Conc.  Cariliag.  iii,  131. 

Pccuiteiis.  IViiileiiies.  Adole-ceos, 
si  urgeule  quociiuque  periciilo  pirni- 
teiiiiam  uessit  ei  iion  se  coiitinel,  uxo- 
ns  poitsi  re>tedio  s.iKtiueri.  E()ist. 
L^oii.  ad  KuNtiium,  105.  lii  cootinio 
inorlis  cnn  tituiiis  a  i  ei  onriil.-iUone 
iliuiiiie  n  o  sus  endatnr.  Conc.  Tolet. 
XI,  483.  Niilla  ei  lucri  ncgutiationls 
ixercere  convenit.  £;i^t.  Leou  a(J 
Hu^jiictiin,  IOj.  Oporttt  ciirn  qui  pro 
i!iieitis  veni:im  pnsrii  eliam  a  multis 
licitis  sbsiiuore.  K|iist.  ejiisd.ad  eumd., 
t<'f(/.  Pieuileiispfu  tcniiaiii  agat.O)iic. 
lolel.  ni,  3''il.  t^uamvis  Imiuus,  cleri- 
rus  iion  ordiuciur;  sl  p^r  i;;noran(itfa 
opisco  i  taciiis ruerii  cleritns, depoi>a« 
lur.  Cuiic.  I  anh.-ig.  iv,  149.  Ab  iiliis 
(^pi.scopis  lion  susi  ipiaiitiir.  Bpfst.  l\~ 
licis  ad  epi  c.  per  Sicdiaui,  127.  Ad 
onJiiieni  cieiic.;itus  iioii  |>er{nitiantur. 
Kpisi.  .<iricii  ;id  Lumer.,  7.  Ad  sacer- 
iiuiHiiii  iion  promiiv»*auliir.  C.onc.  .4re- 
bl.  iii,  2 )4.  De  hs  qui  pcDiiiieutiam 
nou  StMiiiOiites  accipiiint.  O  nc.  Tolrt. 
xii,  493.  Discret'o  pfpi:iieuiiiiii.  Couc. 
Tolel.  IV,  381.  Eptiiis  iion  intersiiit 
nec  nogoLiis  operain  deuL  iu  dalis  ct 
accopiis,  scd  tanl^im  iii  siiis  domitiiis 
vilarn  rrogalem  agere  debeant.  Coiic. 
Barciu.  i,  6i^.  In  iutirmitaLc  poslli  via- 
licftin  benedictionem  a^^cipiant.  r^U(!. 
eod.,  656.  Morluos  ecrleMi;e  eneranl  et 
sepeliani.  Conc.  Cart^ag.  iv,  15'.  Ne- 
gliKcniiures  p(imiteules  tardius  reci- 
pianiur.  (^uoc.  eod.,  149.  Pa^niteuies 
clerici  iion  ordlneuiur.  Onc.  Agath., 
239.  Qui  Ue  coriore  exount  ad  com* 
munioiiein  admitteudi  surit.  Ojuc. 
Arauo.,  !2I9.  (Jui  defuncto  conju(;u  alii 
juuguiitur,  ab  ccclesla:  liniin  bus  ar 
ceanlt.r.  Cuuc.  Arelat.  n,  i  ±  t)o\  in 
iuliriuiiate  suut  viatlruui  accipiaiii. 
Coiic.  C:irlhag.  iv,  150.  Qul  In  uilirmi- 
tate  viaiiciim  arce|HTiiit  sino  iiiaiuis 
ini|iositione  nun  becrcJant  altsolutos  si 


9B  INDEX  RERUM  IN  CANONUM  COLLEGTIONE  CONTENTARIJM.  9U 

su|«rvixprliit.  Conr.  Carth»g.  iT,  1f)0.  cst.  Fpisf.  Orlestini  ad  rpiMsni».  per  .  6j5.  In  parocliiis  fonsiiciiii  Ju&ior«i 

•   Ouibufrtam  |tBail(>ntibu8  iTisiiua  red-  Apuliam  «t  ( alabriam,  49.  Non  lic«*l    Ipclorps  seciwn  io  domiim  rpcipianl 

dantor  corijugia.  Conc.  Tolel.  vi^  405.  populo  ministros  aluri»  eligere.  Conc:    Conc  Yaaetis.  ii,227.  In<ieciiridjs  no- 

Ouinta  feria  anTe  I^ascha  romiitendi  Laod.,  52.  nlias  non  vadanl.  Gonc.  Bracar.  ii«  G21 

^unt.  Kpistni.lnnocentsarl  Dpcent.,  12.       Fotamius    Dpcrelum  concilii  Tolc-    liiStitiitio  OBOonomonim.  0>nc.  Tolei. 

f^acerdotes  soper  eos  manus  impooant.  taoi  it  pro  Poiamio  episeopo,  4G4.  iv,  380.  I.icet  eicommunicati,  in  ne- 

<  mic.  Catliag.  IV,  150.  S(fm|>er  genaa        Pripsides.  Pripsidrs  cum  eonscieniia    cessiiate  commonioneDi  deut.    Coiic. 

Hpciant.  Couc.  eud.,  ibiti.  Sl  ab  baere-  episcrpi  .«^ui  commuiiiceni,  simililer  et    Eliberii..,  2S7.  Nei|ue  prpsbyieri ,  ue- 

ticisp(i'nilentiamaccepprnnt,Miiomodo  qni  rempnhlicain  agere  volunt.  Conc.    (|ue  diaconi  ab  unu  cpiscopo*deponan- 

ab  Bcclesla  recipianiur.  ('.onc.  Milevit.,  Arelal.  i,  195.  tur.  Cnnc.  Uispal.  ii,  642.  Nihil  so|ifr 

1 8^.  ? i  acrc ptam  pa^nitcntiarn  iion.se r-        Pncvnricati.  De  M4  qui  io  nerseco-    epiiii*o|os  prspsumaut.  Decret.  Gelas. 

vaverint,  a  coinmoiiione  segre;;eiitHr.  tiofke  prsevaricati  sunt.  Conc.  Arelat.  n,    gen»T.,  151.  Non  caroes  lanquam  iin- 

Kpi*i.  Siricii  ad  bniner.,  5.  Si  mortuj  200. 1)e  bis  qiii  iMfinis  victi  sacrillcare    mundas  cuulemnant.  Conc.  Aucjr.,  20. 

fueiiiilul>ieissubvenirinon|>oinit,me-  compulsi  siint.  roiic.  fod.,  ifrtcf.  Oniioatio  presbvteri  vel  diac  iii  Sali- 

moria  eorum  era'nonibus  et  olilfttiuni-        Preres.  Msi  iimbatse  riierint  in  coo-    bato  saocio  celebretnr  id  esi  die  Do- 

hiis  rommendelnr.  Coric.  Carlitag.  iv,  cilio,  non  dicantur.  r.onc.  Milevil..  185.    miidco.  EpisL   Leon.  ad  Dioioorum, 

i50.  Si  pQBnitentiam  poscensobinutue-  Ouomodo  dirig<>ndse.  Cooc.  Carthag.    118.  Post  ordinationem  liiio-t  noo  gi- 

rii  o|)|ircs8us  inllrmita^e,  |oenitnn(iam  n',  130.  gnant.  Conc.  Tolet.  i ,  S21.  Prosbyteri 

acci^  iai.  Coiic. Cartliag.  iv,  149.  Trans-       Presbyter.  Prosbyteres.  Benedictio-    ^t  diacones  certis  tem|ioribos  ordinou- 

^res^ores   in   nionsstariis   snlulantur  nem  vel  poenitentiam  tn  pcclesii  dare    tur.  Decret.  Gehs.  gener.,  132.  Prc»- 

it^iCi;  qun«l  sl  Tacere  difficile  rnerit ,  non  praestimat.  fonc.  Agaih. ,    %9     byieri  parocbilani  quidqaid    emeriut 

qiiiiiisque  a<-!  diinissuin  ordini-m  r('ver-  Cbrisma  non  conflciat.  Coiic.  Cartbag.    in  nomiue  ecclesie  coinparent.  Ounc. 

tantur,     excommunicali     liabean  ur.  in,  131  Coiituroax  aui  superbas  a  sex    AKath.,  240.  PresimerQs  sine  eiiaiui- 

Conc.  Tolet.  iv,  404.  Ubi  acceperint  episcopis  arguaiur.  Conc.  Carthag.  i,    naiione  coostitutos  ecclesiasticus  ord» 

orationem  ,  Ibi  coiiiniunicent.  Conc.  119.  ror|>nrali  percaio  praeoccupatus,    non  reclpit.  Conc.  Niccn.,  4.  Keciinci- 

Arelat.  i,  190.  Yiri  ac  viduae  sive  vir-  s  aire  urdinaiionem  peocaverit,  nnn    batio  ixpnUeutiam  a  presbyteris  iion 

gioes  riirsom  |T«varicantes  ab  epi-  otfrrsit.  Cuiic.  NeocaBs.,25  Delpgitlma    flM.  Conc.  C^rtliag.  u,  121.  Qoiez  ha*- 

sco|*o  ad  poerilfentiam  revoceiitnr;  et  •'iiaie  qia  ordinandus  ^it  presb^ttT.    resi  Ariana  ad  s  nctam  caiholirani  £c« 

«i  admuniii  non  revertonlur  ut  aposta-  C  nc.  Bracar.   n ,  617.  De  oblaiii  ne    clesiam  conversi  snut,  recipianior  ik 

I» coodemnentnr.  Conc.  Tolet.  IV, 582.  presbvteri  i-oiijugati.  Conc.  Graogr.,    flero.  Conc.  CiesarauRiiSt.  »,505.  Qui 

Viri,  tonso  capite  ct  religioso  liabitu  29.  Diaconnm  aut  presbyterom  onJi-    in  lapsumharreticorumsesebapii^iiiiaii 

niHiites  ,  jejuniis  et  obsecraiionibi  s  nure  non  pr9sumat.Conc.lllspal.ii,    dede  uut,  u<(quead  exiiumcnm  |mpii*- 

viiae  tempus  peragaot.  Gnnc.  fiarcin.  i,  6i1.  Episcoio  %m  sunim.ro  humillia-    teniia  jai-ere  f'onvf*iiict.  Kpist.  Felicis 

655.  Arbitrio  episcopi  papoitentia  de-  tem  ,  et  revpreiiliam  habeat.  Cooc.     *d  episc.  per  Siciiiam .  136.  Ooomodo 

cernalur.  Conc.  Carthag.  iv^  132. Con-  Eine  ii.,  672  Et  benedicat,  et  oonflr-    ordiiientur.  Conc.  Carihag.iv,  141.  He- 

jugaiis  noo  nisi  ex  coosensu  dsfida  est  mei  n.  opbytum.  Couc.  Regiens.,  215.    I><^'*  presiiyteri  vel  diaconi  aiii  se  noo 

prenitfniia.  Conc.  ArelaU  ii,  202.  Coii-  luronsnlio  episcopo  iHsnitenlem  non    ''ODjoogat.  Gooc.  Aurel.  i,  2i7.  Si  inr- 

jugaiis  conversis  benedictionem  |MBni-  recoiiciliel.  Couc.  fjirtbag.  ui,   132.    locnti  meiu  immolaverunt ,   honort^s 

tentiie  nultiis  dare  andeat  nisi  ex  con-  Pneniientem  rec(  nciliei  jusso  episcopi.    Bcdis  propris  retineani,  sed  non  licf^ai 

HfDSu  partium   et  jam   plena  aetate.  Conc.  Carthag.  u,  122.  OuicJ  observari    <*is  ofTerre,  et  Kermonera  ad  populum 

Conc.  Aurel    n,  258.  De  pcpnitentia  deheat,  si  presl>yleris  dare  sanctum    faeere,  aut  aliquibiis  sacerdotalibus  (iT- 

fldelinm,  nt  confessio  eorom  non  pu-  chrismaprscipiiur.Conc.  Eaierit.,670.    ^'ciis  lungi.  Conc.  Ancyr.,   17.  Siiie 

bicetur.  Iipist.  Ler.n.  ad  episcop.  per  Ordinare  diacones,  aut  consecrare  al-    ppislolissuiantistitisnoiiproficiscaiitur. 

1'ampaniam,  120.  His  qui  in  exitn  aunt  t.:re  presbyter  non  prssomai.  Conc.    Cooc.  Epaun  ,261.  Uxoremducereeis 

po^niienlia  et  con  muuio  oon  negetur.  Agath.,  239.  Presbyterum  minus  Iri-    non  licei.  Conc.  Neo?  sps.,  21. 

njDsd.  Episl.  ad  Theodorum,  11.1.  Ju-  ginta  aDitorom  mlniine   ordinandum.        Irimates.  Honor  prinjaiibus  faljiii 

iri>nit  ns  conversis  benrdictionem  pte-  tonc.  Neocaes.,  26.  Qni  dicecesem  te-    dcfpratur.  Conc.  Tolet.  vi,  406. 

uiienii%   nullus   credere    praesomat.  mierii  ecclesic  nomine  scriptiiram  fa-        Priucepa.     Priiicipes.    Coranionitio 

lonc.  Aurel.  II,  258.  Nulli  fn  extreiiiis  riat.  Conc.  Epaun.,  261.  Si  accosatus    pl^bia  ne    in  prioripes  delnquaitir. 

denpi^anda  i  (rnltentia.  Epist.  Coe?est.  ruerit,quotppiflOopiPumaudiaDt.Conc.    Gonc  Tolel.  iv ,  387.  CUistodia  viue 

od  0|<isco  osGalliie,  47.  Ousediiataest  Carthag.  n,  128.  Si  excomuiunicains    prindpum  et  defensio  priecedentium 

cum  siudiusius  petita  fuprlt  non  nege-  sacriHcare  prMimpserit ,  anaihemaii-    rpgum  a  sequeniibus  aJbibenda  esi. 

lur.  Epi.Nt.  Leon.  ad  Rusticuro,  105.  r.etur.  Conc.  eod. ,  123.  Si  inconsnlto    Conc.  ToIp t.  vi,  409.  Costodia  saluiis 

Ouomo«lo  majoies,  qnoniodo  minor(8  episcopo  ageiidam  celebraverit,  bono-    refiuio  et  deft nsin  prolis  regiar.  Coiir. 

pnnitPutiam  accipiani.  Conc.  Agath.,  re  privetnr.  Conc.  eod.,  124.  Si  plu-    Tolet.  v, 395.  De  electione  pripriponu 

233.  Oui  accepta  professaqoe  poeniteii-  res  pcclesias  habuerit  oommissas,  pro    Conc.  Toltrt.  vi,  587.  De  mnniroiue 

liaadseculariarplabatur,commiiDiohe  ^ingulis  Dorninicis  dlebus    In    singii-    prolis  regiae.  Conc.  Tolct.  svi,  573.  De 

priveifir.  Conc.  E|>aun.,  ^i.  Qui  in  lis  sucrificium  Deo  oOerre  intendat.    monitiune  c<injugis  atque  prolisregia*. 

di^crimine  crnstiiuti  iia  papniteuiiam  Conc.  EroeriU,  675.  Si  reatum  Incurre-    ConcToiel.  xviiy.b^^^.DemunitioiiepffO- 

accipiunt,  ut  aliqiiod  morlale  peecatom  rii,  a  sex   ej)isco|iis  audiatur.  Tonc.    iisregis.  Cciic.  Tolet.xvnt,516.Deu.»- 

perpetrasse  pul^iire  fatPaotur,  ad  cle-  Carthag.  n,   134.  Vilie  suie 'habeant    clopriocip*sreiiciainejusconjugemaut 

ruro  |)er>  enire  nou  |>ossont.  Conc.  Ge«  testimoDium  prpsbyler  \el  diaconus.    iu  t-oiijugiosibiquL»que  aui  in  adultiTio 

ninJ.,  302.  Qoi  in  disciimine  constituii  Goiic.  Tolet.  iv ,  375.  Alierius  regionii    non  aiideat  oopulare.  Conc.  Toiet.  xui, 

iMpnitenti:  m  accipiunt,  nnlla  maiiifesta  prrsbyteri  olTerre  possunt  preseniibu^    517.  Favor  principis  concilii  acclama- 

scelcra  coiifiieiiips,  possunt  ad  gradus  episcopis,    vel    presbyteri^  eivitatis.    tione  coiicessiis.  Conc.  Tolet.  ?,  397. 

pcclpsiasticos  p<Tvenire.  Conc.  pod.,  Conc  Neocas ,  26.  A  suis  episcopis    Hiqui,  regesuperst.ie,  aot  sibi  aiit 

ibid.  Qui  in  inlirniiutibus  |H>«cnn'  pa>-  chrisma  susc  piant.  Con<*.  raribag.  iv,    *iii&  ad  luturum  providpnt  regiiuini 

nilentiam,  et  a  sacerdote  accipiunt,  ^i  145.  Ad  secundas  miptias  eis  ire  oon    Jf>«^'nio  plectanlur  anathemate.  ijone. 

postea  coovaluerint   vitain  pa>iiilen-  iiceat.  Coitc  Neoccs.,  25.Aitte  iiigres-    Tol.  vi,  408.  Hi  qoi  principibns  male- 

tium  peragant,  excepta  manus  imp(;si-  snm  episoopi  non  oportet  pos  nigredi    dicere  prarsumuQi,  excomiimnicatione 

tiODe«  Co  c.  Barcin.  i,  6KI.  .Qui  ie  |cje-  necsedereintribunalii)us.Conc.Laod.,    ecdesiastica  ple«tantur.  I  oiic.  Tol<*t. 

niteniia  (lositi  e  \it4  excesserunt,  ad-  58.  D^  discretiooe  presbyteroram  pt    v,396.  Hiquisibiregoumblaiidiuniu% 

roittendi  sunt.  fiOnc.  Arelat.  n,  2'  0.  diacor.orum,  ut  in  airoqup  choro  con-    rpge  8U|>ersiiie.  a  convputn  caibnlico- 

Oi|i  pontteniiaro  poscuot ,  si  vir  psI,  sistant.  Codc.  Tolet.  iv,  579.  he  ۥ  cler    rum  ezrommunioQtionis  seotfntia  ex- 

prius  toDdeaiur,  si  femina,  priu<«  habi-  si»  suae  familia  clericos  sibi  faciant.    pellanlur.  t}ouc.  eod.,  t^tiif.  lnoolumitas 

tum  nintet.  rx>nc.  Tolet.  ni,  351.  Q^)  Conc.  Eiiierit.,  675.  De  bis  que  prohi-    Pt  dilectio  rpsi»  proli  dvbetur.  Conc« 

paDitrntiam  vlo'avprint  a  comniiiiiione  benlur  presbyteris  in  ecdeNiasilcis  sa-    Tolet.  vi ,  407.'lnOfilgentla  princiiium 

snspendantur.  Cooc.  Aurel.  i,  246.  Qiii  iTainentis.  Coiic.  Hispal.  ti,  642.  Uc  iiis    nokils  reservtta.  Conc.  Tolet.  v,  397. 

suscepta  poenitentia  ad  saecnlari-i  re-  quisine  discussiooeantpresbyteri^aut    lia  erunt  in  regni  gloriam  prn  eiendt 

vertunlur  nsque  ad  pxitum  excommu-  diacones  ordiiiati  sunt.  Carc.  Bracar.    rectores  utaut  in  urbe  rcgii  autin  lu- 

nicatione  plectantur.  Coiic.  Aurelian.  ii,  G18.  De  iresbvteris  et  diacoribus    co  obi  lirincppsdecesser-itcam  imotili- 

II ,  238.  Sacerdos  pccu  teuti;e  leges  in-  qui  nd  con  ugalem  coitum  reve*  tuntnr.    rum   majorumqoe   ^ietstii   timnimodo 

juogat   absque   persouai    acceptione.  rxinc.  Agaih..232.  De  presbyteris  vel    eligantur  asswisn,  non  forinsin u «  ;«ut 

Coiic.  Cartbng  iv«  UU.  diaconibus  qui  post  ordiuationem  dc-    con^piratioue  paitcorum,  aut  nisiica- 

i*ompa.  Nullus  vestin.ei:ta  soa  ad  notantnr.  Conc.  Bracar.  n,  619.  De    nuroplebiuni  seditioso  iiiniuhu.  Cjint*. 

«triiandam    ssculariter   ponpam   det.  presbjrteris  roraslicis.  Conc.  eod.,  G3i.    'roiet.  vi-i,  438.  Jnrameirta  in  saluifm 

Coiic.  Kliberil.,  290.  Fpiscopo  jrnsente  orationrjs  presby    regiamdaiaiion  vitiieiiiur.  ('onc.ToUa 

Popuiiis.  Docendus,  uon  scqnendus  teri  in  ordine  colligani.  Goiic.  Barcin.  i,    x,  457.  rrincipea»  casiiiaii  Ci4r|>ori8stu 


945                         INDCX  RKIiUM  IN  CANONUM  GOLLECTIUNE  CONT£NTARUM.  DiC 

ileanl.  E|>iftt.  Grog.  adHiGcaretl.*  I6t.        Rpocaredus.  Confessio  fidei  couci'ii  XSI.Cuiu  niulleribysji:'>ire  nou ilattciit 

Prlncipps  liomil  Uleui  cordis  liat)eant.    CtiKtcedouemiis  el  Nicarni  a  Kercaredo  Eptni.  luuoceul.  ad  Yicioric,  14J  l)o 

Kpisl.  ejU»!.  ad  euuKJ.,  160  Friucipes    rege  facla  iu^cunciUoTole.aiiaui..^ll.  accusalissacerdotibus  sed  eliaui  opti- 

UiOderaii  ei  niUes  erga  subjectos  eii-    CousiiiQiio  ejus  adversiis  Juda^os  el  luiiibus  patalii  aique  Kardinxis,  sub 

stsBt.  Eju!^.  episl.  ad  euni<l.,  161.  lie-    quod  auro  eoriim  iiou  sil  cttrrupta.  qoa  eosjuslili^erautela  examinari  coii- 

prot*atio  |>frsouarum  qn»  pruhibentur    kpist.  Gregor.  ad  Rrocared.,  160. 1)e  veiiiat.  Coiic.Tolet.  xui^U.  Decasti- 

adfpisci  regni  in.  Con<-.  Tolet.  r,  596.    muiieribus  beato  Petro  a|M)8toio  a  iiie-  lale  sacerdotum.  Conc.  Tulet.  iv,  37-i. 

Quid  sit  diservandum  lem^iore  quorex    mo^-ato  principe  missis.  Epist.  ejusd.,  De  compescendis  exc<*ssibu8  sacerdu- 

10  etertilu  proj^reditur,  pro   regis,    i6Ji/.  Edicium  Kecearedi  re^is  iu  coii-  lutn.  Conc.  Tolet.  xi,  478.  De  iuunitt-' 

genlis  aut  pairi»^,  staiu  atque  saliite.    UimaiionemcoiiciliiToletauiiu,3S5.  ceuliis  sarerdotnm.  Gonc.  Aurel.  u, 

onc.  Emerit.,  667.  Regoin  lidelesa       Receesvinibus.  Ejus  Vrofe^io  lidei  256.  De  numero  annorum  quo  sacor- 

successoribos  rcgni  a  rerum  jiire  non    el  oblatio  touii  ad  delil)eratiou>'m  con-  dotesel  levite  ordiueutur.  'Couc  To» 

lrau'ieiitur   pro   servitutis   mercede.    cilii.  Coiic.  Tclt.a.  vni,iil.  I.ex  ab  let.  iv,  374.  De  sacerdotibus  adgeo- 

Coiii*.  Tolet.  V,  397.  Reniuneratio  ool-    eodeni  edita  iu  concilio  Toleiano  v.u  tein  extraueam  nunlios  mittentitMis. 

laia  lldelibus  reguio.  Conc.  lolet.  vi ,    clrca  srripturas  de  quibuslibet  rebus  Couc.  Tolet.  iv,  576.  lucuotioentes 

4iHi.                                                      akeri  debitls  de  earuni  dumiuio  ei  de  omnl  dfgnitale  priveiitur.  Couc.  Ar- 

PrisciUiaiiist»  Aiiocrypha  scriplurae    obserVantla  hujiis  regis  suis  sur^esso-  vem.  i,  270.  Jiixla  liisliluta  canonuin 

rris«*illiaiiisiarum.    Eplst.    Leouis   ad    ribusinjuncti.  CuncTolet.  viu,4t5.  ordiuentur.EpisLHormisd.  adepiscop. 

Tliurib.  Abtur.,  94.  lViscilliaui.sUrum       Reriig£.'Di>pulatio  de  retiigisaiqiie  perHispan.,  147.  Muneribussive  lilie- 

doctrina  damnaia  Conc.  Rracar.  i,  599.    perbdis.  Cooe.  Tolet.  viu,  427.  ris  sive  ancillis  turpitodiue  sociaii,  si 

1'risciiliaui  t»  in  NatatiDoniiui  je|ooia       Regioa.  Defuoclo  priiici^  supers  es  oinoioo  coerceri  iiequlverint,  usque 

r4>lebrarites  damuaotur.  i  pist.  Leoo.    regioasiatimetve^temsfficulaiemdc-  ad  exitum  >it»  sus  monaiteriisdepu- 

pap.  ad  TUiiribiurn  Asiur.,  91.  Pristil-    |  on:it  et  iu  coeoobio  virgiuom  luaucH  tati    pceoiieuU»  discipliols    maiieant 

lianistae  ,  qui  saniHam  Tri«dtatem  uon    petiir  permausura.  Cooc.  C^saraug.  subjecti.  Cooc.  Tolet.  viu,.  435.  Ne  sa- 

pertoids  sed  laulum  nomioibos  distiii-    lu,  310.  cerdotes  sive  qnlcunque  ex  clero  sioe 

Ktiunt,  damnaiiiur.  Epist.  ejust).   ad       Religiosi.  Laicisooopermititnr  iio-  testiinoniu  cuni  quibuslibet  f:  oiiuis  ba- 

euiiid  ,  ibid,  Prisi  illirfuist»,  qui  se  ab    perare  reiigiosis.  Conc.  Tolet.  x,  458.  biteui.  Conc.  Rracar.iu,  033.  Noulicet 

usu  faroiuui  subsirabuut  damnantur.    Oui  iu  parva  »t:  te  coram  parentibus  sacerdutibu:»  f|uaslibet  in  t*cclesix:  la- 

Epist.  Vigllii  atj  Prufutur.,  154.              re  igiouis  babiium  tenueruut  religloni  miliis  truucaiiones  membroruiP  facere, 

Procreaiiones.  Viae  Nupii».               semper  iuhsreaut.  (^uc.  eudeui,  459.  >>cc  aiiquid  quod  morte  plectendum 

Procnraiores.  Nou  ordiuentur  nUi    Pratpostlos,  qui  religiosis  femiuis  pra-  est  Judicare.  Conc.  Tolei.,  479.  Po>i 

au:ea  mtionem  reddiderint.  t>)nc.Cai-    poiiendus  sil ,  ab  episcopo  probetnr.  uiortem  sacerdotis  in  liberiate  servis 

Iba^.  1,  117.                                           Conc.  Carthag.  iv,  153.  Keligiusortiin  collau  antioruiu  tempus  debot  com- 

Presper  et  Hilurius.  Quosdam  Gallia    vagorum  iiceutia  cuercealur  ab  episoo-  putari.  Conc.  Tolet.  ix,  452.  Qui  ido- 

presbvieros  nccusant  Pelagii  sectaio-    pis,  in  quurum  cooventu  permauere  lolatriam  non  everterint  vel  sacrilegi 

res.  L|  isi.  Ccblestinl  ad  eplse.  Gaili»,    noscuutur.  fx^iic.  Tolet.  iv  ,^81 .  Reli-  babeodi  suni,  vel  ooinniuuioue  prt  • 

42.                                                       ginsoruuicorpi>ia  psallendotaiituoide-  vaiidi.  lU>uc.   Arelai.  u,   262.   Quo- 

Proterius.    De   Proterio   episcopo    ducaiiiur.  Coiic.  Tdet.  iii,  554.  tiescjioque  sacrillcaiis  .corpiis  ei  baii- 

Alexandrino.  EpK  Leon.  ad  Martian.       Reliquie.    Reliqois  saocioruiB  io  guioem  Jeso  Christi  iu  altarto  imnio- 

Augo^.,  71).                                         orati)riis  vilbribosnoo  poiiaoiur.  Codc  »1;  toties  perct*ptiofli  corporis  et  saii- 

l*rovincia.  Ne(|oaquam  lo  duns  me-    Epauu.,  261.  Si  reliquia*  in  quibuscun-  guiots  Cbristi  se  participem  prapbeat. 

tropolitaoosdividaior.  C^c.  Cbalced.,    Que  locis  de  Ariana  boresi  inventae  Cooc.  Tolet.  xii,  496.  Cum  a  sacerdu- 

101.                                                      rueriul,  igne  probcutur.  Cooc.  Csesar-  libus  missarum  tempore  sancta  myste- 

Psalmi.  Ali  Idiotis  oompositos  noii    august.  ii,  305.  ria  cousecraiilur,  si  u^griiutJiDis  accidat» 

llcet  iu  ecclesia  dici.  Conc.  Laod.,  58.       Res  eociesiastlca.  Vide  Eccleslasli-  quibbet  eveotus,  qiioca»|.tum  uequeat 

Nun  licet  eos  sparsim  coufoodi.  Conc    Cie  res.  Gotisecratioiiia   expleri    ministerium, 

eod.,  53.  Non  licet  p-almospoeiioo^io       R*cliiiiiirn8.  Di^cretum  coocilil  Tole-  *il  liberum  episcopo  \el  presbytero 

ccclesia  dicere,  oee  libros  apocrypboa    laui  x  |  ro  Rlcbimiro  Ecdesiae  Dumleu-  i*lieri  coiisecratiuoem  exsetpu  offlcii 

legere,  nisi  solos  canoiicos  Novi  et    sis  episcopo.  Conc.  Tolet.  x,  4'J6.  ccept*.  Conc.  Tolei.  vi, 415. Sacerdote» 

Yeteris  Testamenli.  Conc.  Bracar.  u,                               a  geniiliumy  qui  catechuneni  adbuc  im- 

6S5.  FJile  Officium  divioiim.                                              ^  uiolaui,.posttrieDuium  ad  baptistiium 

Psalmi^t».  In  taberoas  iion  intrent.       Sacerdos.  Ab  uxore  se  cooUneat.  aduiittantur.  Cooc.  Elfberit.,  283.  Sa- 

CoDc.  Laodic»  54.  Nou  oporttH    cos    Cooc.  Carth.  v,  155.  Ante  triginta  an-  cerduies  geutil.um  qui  jam  nen  sacri- 

orario  uti.  Gor.c  eod.,  I^fd.  (^aomo«.'o    nos  ooa  orJiueiur.  Cooc.  Arp|.  ii,203.  licaiit  post   biemiiuin  communioiifm 

liaot.  Coiic.  Carthag.  IV,  142.  Solis  ca-    Anteqiiam   discordes  sacerdotes  re-  acctpiaiit.  Conc.  eod.,  290.  Sacerdotes 

Dooicis  psalmi^tis  in  ecclesia  psallere    conciliaiio  vera  iuneciat,  uullus  eoruui  geutiliuui,  qui  pu^t  baptssinum  imnio- 

licei.  Conc.  LaoJic.  53.                          accedere  ad  aliare  Doiuini  audeat  vel  laeriot,  oec  io  fliie  communiouem 

Puell».  Deo  dicaias  puellas  oon  li-    $f*\VMn  commuuioois  sanctie    perci-  acci|.iaui.  Coiic.  Elibe^iu,  281.  Sacer- 

eeat  ooptii8jung^Coiic.Chalced.,102.    pnt  Conc.  Tolet.  xi,.  477.  £x  laico  ad  dutibus  genlillum,  qoi  iiJuiis  maiiua 

Earom  benedlctio  a  presbyteris  non    gradum  sacerdutii  ane   uon  venlai,  tautum  dedenint,  communio  deoegaii- 

6aL  Ceoc.  Carihag.  II,  121.  8i  fueriut    uisi  priua  aono  iniegro  iu  ollicio  lecto-  da  est.  Cooc.  eod.,  282.  Scriptor», 

dettiODsal»,  oou  possunt  cum  alio  ma-    ■'«tus   vel   subtiiacuuaiiis  dtsciplioam  quas  sacerdotes  vel  roioistri  iiijuste 

irimoiiii  lura  borliri.  Epist.  SiriciL  ad    discaLConc.  Bracar.  i,  605.  Nulliis  ca-  leceriht,  po^t  morlem  eorum  halieaot 

Eumer,  4.                                            uoues  igoorei.    Epist.  CotlHslioi  ad  >nnoram  liomerum  computatooi.  Conc. 

Qeuiscopos  per  Aimliam  et  CaUbriani,  Tolei.  ix,  451.  Scripturarum  saocta-r 

49.  Nollus  Uat  ntei  in  minoribus  olHciis  ruro  et  canonuro  covoiiionem  luibeant. 

Oiiadragesima.  Ante  Pascliae  aolem-    perdixet  uec  teuipus  ab  Ecotesia  desi-  Cone.  Tolet.  iv,  576.  Si.  de  ecclesUs 

fiitateiuQuadragesimateoebitur.l>>uc.    goatom.  Epist.  lunoceut.  ad  Kelic,  19.  suis  ad  atias  iiiigraverint,.a  oommu- 

Aur«*l.  I,  249.  Nataliiia  martyruin  neu    Opertuiio  domiuici  corporis  cot pu  <  sa-  uione  arceaotor^duoec  redeaiit.  Episl. 

celebrentnr  in  Quadragesiiua.  Couc.    cerdotis  nunquam.  dom  ad  tuihiilom  Damasi-  ad  Paulinuiu  AoUuclieo.,  2. 

Brauar.  ii,  623.  Nuu  soMlur  quioia.fe-    evehitur^obteg^tor.  l>>nc.  Aivero.  i,  Si  iocouiioeotes  siui,fCclesiasticobo< 

rta  tthim»  sepiliiiaiMB.  Cooc  Laodic  ,    269.  Si  lapsiis  tuerit,  noo  ei  manus  iin-  nore  priveniur.  Epist<   Iniiocent.  ai 

S7.    Omnibiis  diebus    Oiiadragesim»    uonantur  tanquam   pceiiilttutibus  vel  Kiuper.,  16,  et  epist.  Siricii  aii  Eu- 

Sabbato  jejunetur.  Conc.  Agath.,  233.    lidelitius  lairis.  Luuc.  Cartbag.  v.  I57.  uier.,5.  Utrum  audeant  mini^^trare  hi 

Ouartodeciiiiaui.Nonrecipiauturaii-    Si  viduaiu  uxoreni  duieril  vel  abie-  «lui  pumiteoiiam  accipiunt  ia.9acento- 

tet|uain  omoem  hsreslm  ooudemoeat.    ctaro,  soum  olUciiiui  perdat.  Epidt.  Iii-  tio  coosituti.  Cooc.  Tolet.  xin,  521. 

Cooc.  Laodie.»51.                                 iioceiit.  ad  Rufum  ciEuset>ium,  51.  Ffife  Presbyter,  Pxesbvteie:;. 

n                               Usurarius  a  suu  officio  remiveaiur.  Sacerdotlum.    Jgootis   oon   detur. 

„                                       Episl.  Leoois  ad  uoiversos  ep.s-jopus,  Epist.  Sirlcii  ad  divers.  episcop..  19. 

Raptores.    Rapiores  viduarum  vet    101.  Si  de  se  criioeu  aliquoJ  cfnit.te-  Nuiluiu  laicormu  liceat  ad  ecelesiasii- 

Tirgiimm    ab    Lccl«'si«   comiiiuoione    lur,  depouaiur.  Cunc.  Valfnt.,  2u7.  Sa-  cus  ordines ,    praeteriiiisso   caoouun 

fieilanrur.  E|ii8t.  Symmaclii  ad  Cnar.,    cerduies.  A  dapiuone   vexatus  ministe-  prxflxo  lempore,  aut  |ier  sacra  regalia 

t  AO.  Oui  sibi  rapiuot  uxures,  si  clerici    ria  sacra  icactare  noo  Iicet.  Conc.  To^  aut  ^er  cut  seusionen  cl  ri  vel  plebls 

fuerint ,  de  ^oprio  gradu  cadant ;  si    let.  xi,  483.  Canibus  ad  veuaiidum  et  vel  per  electioiiem   a^isensioueiiMiue 

\em   laici,  auailiematlxeotor.   Couc    accipiiribos  uoootaatur.Conc.Agath  ,  poutiiicum,  ad  suuuiiuiii  aacerdutiuni. 

Cbalced.,  105.  Virginum  coosecraia-    2M.Casttf  cum  uxinttus  suk*  vivaiit.  aspirare  \el  provebi.  Coiic.  Barciu.  ii^ 

riiro  rapiurus  a  lommuoioue  erctesia-    Cfiiic  Tulel.  in,  319.C>>iijiigatiprouriae  65T.  Qoicuoqoe  ad  &acerdt)ttom    \rU 

eticji  crpeilaiitur.  Conc.  Aurel.  ii,.  256.    uxuri  oon  iuiscrautur.  Cuiic.  Aurcl.  u,  viduarum  luariti,  vcl  habeutes  niiuie- 


!U7                          IM)!i:X  UEKUM  liN  CANONUM  COLLIXTIOiNE  CONTENTARUM.  948 

rufca  C(a)]iij;ia  promuli  fiierint,  ab  om-  (rerier.,  132.  Servns  ecclcsiae  riij^tiivos  rp 

iiilMis  ecclesiasticis  ollicils  aiceaniiir.  Vfii.kTc  lice<l  epi.^oiKi.  Codc.  A{(aih.,  * 

Kpist  Leoiiis  ad  universos  epi.-.copos,  t25v)  Servus  ecctesi'd\  .-4)  epi>>co(io  Hia-  Testes.  Fa'si,  proui  sil  cniHen,  aAts^ 

tOl.Quicunqiie  propori*.ipieadasac<*r-  uu  fissus,  a  |iatroci;iio  ecciesiffi  nua-  liueaolur.  Cooc.  Rl.b.^rit.,  2J3.   Quu* 

iloiiidigoii;iic(piodlibcl  praBiuium  fiie-  quaai  di&ccfai.  Coiio.  lol  t.  in.  550.  persouae  adversus  clericas  ad  (estlmi»- 

til  detectus   uhlulisse  ,    aiiatinMiialis        Sigua.    Qui  duodecim  signa,  qus  mufn  non  adniitlaiilur.  C'«nc.  Cartliag. 

oi  priit)rto  roiideiiinptur.   Coiic.  Tol'*l.  mathematici    observaui  ,  i  er  corpus  vn,  179.  T«istes  falsi  a  conmiinjiijne  cc- 

vi:t,  13').  OiM)Ui(.doci)tijii^'.ii  a*!  sacer-  o.iiiie  disitnguuut,  liumu^iiiur.  Kpist.  <''esiaslir^ sulMuoveAutur.  Cuuc.  Agalii. 

d:»iiii<ii   pro  :  (»veaiiiur.   Coiic.  Arelnt.  te  »11.  pap.  ad  Thurib.  Asliri-j  ,  9i.  237.                                                       '* 

11, 11i9.  hcpudi.iuniih  mai  i>i  ad  sacer-        Simoma.  Ne  pr(.nii^.sion»  muueruiu  Teudulfu^.  De  Teudulti  I1a'ai'iia:i« 

d  iiium  non  promovcaiiLur.  Couc.  Are-  houoris  i>ratta  veniiiideiur.  Couc  Hra-  i'(;i:lesiu;  efiiscopi  queriinoniisad%u'siis 

Ui.  111,  30i.  car.  n,  05i.  Nullu.s  li  uoreiii  praeinii.^  r(>iii|uo';  episoopos  pro  quitxisduin  pa- 

Saciaiiienia.  Ma!i,l)onamiuis(raudo,  :<C(!ipiui.  Kpi.st.  Syiiioi.-icli.  ad  Ca.'sar.,  rucaiis.  0):ic.  Ilispai.  11,  &3.). 

silii   lauiuniiuodo  noceiit,  upc  lL*cie-  liO.  Si  iairi  v('l  moiiuchi  per  prafiuiiim  Theairici.  Uuaiidia  aj^iwC  ei^coniino- 

&iae  sacraincota  comnsaculant.  K;  isi.  oidiiiauiur,  dauteni  el  arcipieniein  Si-  niceiiiur.  tAiiic.  Arelal.  1,  193  et  Are- 

Aiiasta.s.  atl  Anaslas   imper.,   159.  Ne  nionls  magi  crimen  iuvolvat.  Decret.  lu.  u,  ^3 

(pii(fqu:im  pia^mii   pro  diviuis  sacra-  Gelas.  geuer.,  134.  Tibertauus.  De  Aggaro  el  Tiberiaito 

niPiitis  accipiatur.    Cuuc.   Tulet.    xi,        Siniplicius.  Decrela  papae  Simplicii  qui  ex  laicis  fueruut  ordiuau.  Euisi. 

480.  dirrcta  ad  Zeuonem  llispalensem,  de  Leoois  a.i  Africanos,  IT). 

Sacriflciuin.  Paois  et  calix  tantum  coiumiss»  viceapostdica:  xedis,  l^.  Toletum.    Coosiltutio  Carihagioeo- 

io  sacrilicio  oflTeraiur.  Cooc.  Carth-ig.        Siri^ius  pap.i.  Ejus  epislola  ad  diver-  siuuisacerdoium  i^i  Tdletafiaurbeapud 

k:i,  151.  sos    epis»copos    advers;.s   Joviiiiaiiaui  saneii^inumi  ejusdem  Krclcsia  aiiij- 

Sancti.   Veraciter  dicunt  :  Dimiltd  hffire:icum,  8,  9.  Kjusepistola  ad  Eu-  siiieiu.  Conc  Tolet.  xu,  507. 

Na//ts  (/^(r /7^  rtosfra.  Co:ic.  Mtlevit.,  18  i.  iticr.  Tarracou,  5.  Tonsura.   Dc    qiialilate  tonsur»  a 

— Saticti  Paires.   Lbi  nulla  perurget       Sisberius.     i)(*    ejus   dainuatiooe,  cniictis  clericis  v«>l  lecioribus batKoda. 

necessiias,  coiistituta  Patruiu  serven-  Coni;.  Tolet.  xvi,  575.  Conc.  tolet.  iv,  579. 

tur.  Decret.  Getasii  geueral.,  150.             Sudouiitai.  Iiorum  qui  Irrationabili-  TraasUtioues.  Episcopus,  sive  pres- 

Sauctiraoniales.  Noa  veleotur  ane  ter  vixeruM  pucniiemia.ronc.Aiicvr.,  byter,  vel  diaconus,  de  inlerloreclvi- 

quadragesiuium  aetalis  auuuin.  Couc.  21.  Si  episcopus,  presbyi  r^iui  ili«co-  tale.  uon  iranseal  ad  niajorera.  Cuoc 

Agalh.,  254,  rt  raes:iruug.  i,  .^05.  Re-  nus^  fuerit  sodomitj  ,  de  prupni  h  no-  Bracar.  u,  Gli.  Noa  licet  fieri  traus- 

ligiosse  puell£  viroruui  familiuiiaieui  ris  gradu    dejecius    fterpetui  exsilii  lalio.ies  e.Jsooi)uruni.  Cooc.  CarUiag. 

tiun  habeaiii.  Couc.  Tulel.  1,  5:2.').  manebit  damnaiioiie  percuUtis;  si  vero  m.  153. 

Scenici.  Si  coiiversi  tueriut,  recon-  <:ujuslibet  ordiiiis,  gradus,  sive  perso-  Tributa.  Do  tributorum    principaK 

citiaUo  els  non  uegeiur.  Conc.  Car-  n»,  ab  omni  Chrislian  ruin  sini  alieui  relaxaUone  iu  pUbe.  Cuuc.  Tolet  xu , 

tli:«g.  III,  152.  caterva.  Conc.  Tulef.  xvi,  570.  515. 

Scripiura   saca.   Mhil   in  ecclesia        SorUl^gia.    SorUlegia   vel   aiigiiria  Triuitas  sanctisainia.  Kt  credatur,  et 

leg.«tur  praeierSciiJturassacras.OiUc.  observaiites  ab   Kcclesia  separeulur.  prapticetur.  Conc.  C:<riliag.  11,  l21.De 

«od.,  137.       •  Coiic.  Agath.,  238.  mysierio  Trinitatis.  et  quid  peraoiis, 

Sedes  apo.stolira    lf!xtra   cons^^ieu-       Specuciila.  (^iericorum  filii  ad  spe-  Quid  desigoetur  solistaaiise.  Deerel. 

liaiu  sedis  apdsiolicae.   hoc  csi,  prima-  ciacitla  oou  accedaiil.  Conc.  Cariliag.  Iioriiiisd.  al  Jiistinum  imperac,  til. 

tis,  nenio  audeat  ordiuare.  Conc.  Te-  "N  i^*  No:i  licel  sarerdolibiis  vel  cle-  Eius  oniialls  decUraiio  ac  ooolessio. 

lept.,  191.  Numcriis  apotolicaruiu  se-  '''<^is  spectaculis  iuleresse.  Cuoc.  iira-  Bpisi.  Daioisi  ad  Pauliuum,2.  Qui  Do- 

diuio.  Deciel.  liormisd.,  IGi.  c*r.  11, 624.  luinum  Deum  pro  Pairecredunl  futsse 

Sixlitionarii.  Seditionarii   uuoquaui       Spiniu^  sanclus.  Qoi  fllios  repro-  damuauiur.  Episu  Leon.  ad  Thorib. 

sniit  urdiuaiidi  clerici.  Cuuc.  Agath  ,  mihsiooisex  sancto  Splritu  dicuul  esse  Asiuric,  91. 

^il.  coiiceplus,  d:iiutianlur.  Epist.  Leoo.  ad  rr 

Sediiiosi.   Qui  ecclesiis  vel  earuiu  Thuriii  A-^tnric,  92.  ^ 


ihag.  IV,  150.  supra  ( um  exirauea  habitet  uiuliere.  ooiuine  feuus  exerceat.  Kpi^t.  Leoti.  ad 

Seuuicra.  Hoooriflceotia  martyrum  Couc.  Tolet.  u,  550.  Quediaduioluiii  univers-is  episcopos,  Idl.  Usuras  dqo 

eepufcris   debita.   Coiic.  Carthag.   1,  coiisUiuaniur.  Couc.  Carlhag.  tv,  lil.  sol  .lu  cierici  exigere  1100  debent,  Si^ 

115.  Si  s.bdtcouussecundamduxerii  0X0-  uec  laici  Qiristiaoi.  Epist.  Leoo.  ad 

Servi.  Servus.  Ad  cIeric>>roiuarcu-  rem,  Apostoluin  000  legat.  Cuoc.  Bra-  uuiversos  cpiscopos,  101. 

saiiouem  iioii  a.tniitianiur.  Conc.  Car-  car.  n,  622.  Si  defumta  uxore  altam  Usurarii.   Fenerator  depositus   de 

tliag.  vu,170.  AiIecclcsiainconfii}<irii.  duxerit,  ostiarius  llat.  Conc.  T(  letan.  gradtt  suo  alieous  habeatur  aciero. 

l('SacorporalibusiautUiU6u;>pliciisex-  >.  «>^2.    Subdiacones  carnis  immun-  Conc.  Bracar.  11,  63i.  Usuraril  dend 

ciiseiitur.  Conc.  Epaun  ,  2G6.  Duuiini  dilii  s>irdidaU ,  aut  oovis  uxorit)us co-  degradeutur,  iaid  ab  eGcl*«^ia  prqii- 

i(Iolol.*ti-iaui  servih  pr.ihibeaul.  Couc.  pulati«  sub  poenilentije  oneribiis  usciue  ctantur.    Coiic.  Eliberiu.  28Si.  Nou- 

Tub^i.  iit,  55i.  TiUi  qui  :ib  e}iscopo  '^  extremum  vitae  monasteriis  reli-  qoafii.suiit  orUiuandi  clerad.   Ciwe. 

usque  :id  suhiliucuiiiim  ^rocre-iii  fue-  geniur.  Conc  Tolet.  viii,  435.  Tam  Agath.  243. 

riui,  ii  servituti'.  t^jiis  ec(  lesiu^  de  cu-  subdiacoous  qtiam  osUarius  vel  rellqui  y 

jiis  uiiuistri  iguoiuuiia  naU  suu',jure  ser\iUuui  sauciae  ecclesie  consuetuui 

pereuni  iiiauebuut.  Coac.  Tulet.  ti,  absque  ulla  dosidla  implKant  et  senio-  Vagi.  Vagi  corrigintur.  Gooc.  Tolel. 

452  ^on  debere  se  vum  occ:>siuue  re-  ■''hus  vda  ad  OAm  subkvent.  Cooc.  vi,  417. 

ligiuuis  duiiiiiiiiiii  suum  coiitcmuere.  Nartion.,  662.  Vnlemioianiis  et  Martiaous.  Eorum 

C(>uc.  G.:iigr.,  '29.  Nullusex  sacerJoii.        SoicidaB.  Eorttm  qtii  sibi  ipsis  infe-  edicta  lu  cuufinnaliooem  coocitii  Cbal- 

b«s,  le\iiis,  v«l  ex  c:iUiolii-orum  cojiu,  runl  niuitem  nulla  In  obtitioue  rom-  cedonensis,  ci  (iaionatmnem b^reiioe- 

audeal  mauctpia  Cliristiaua  Judieis  vej  menioratio  11 U.  Cooc.  Bracar.  1,  604.  rum.  Cooc.  Ciialccd.,  lOi»,  107,  110. 

genUlibus  veunu  Jare.  Conc  Tolci.  x,  Vide  Homidd.p.  Vasa  aacra.   Va.sa  Doiuioo  saoraU 

460.   (Jui  hcrvos  suos  evlra  jiid  ceui        Suimllau.  Exsecratio  Suinlilanis  ei  hiimaois  iisit)iis  ooo   serviaut.  '^'^ 


veadilio, 

iiioe  de- 

Carthag. 

ros  ec- 


11,-274,  et  Aurel.  II,  m  Servi  sub    159.  sasducuot  aut  io  nialis  ooo«lhis  uiiiti 

obieuu  reli^^oni-i  iion  ivciplauiiir  in        Svnodus.    Vide   Concilia    et  Cooci-    suoi.  Conc.  Bracar.  u,6l9.  De  prolrs- 
cbro  vcl  ia  uioaasieriia.  Dti(.r.  Ge!as.     lium.  siuue  ac  nc^Iu  religiosiiuiu  viduaruiu 


949 


ORDO  RERUM  OVM  IN  HOC  TOMO  CONTINENTDR. 


SIjO 


Cuoc.  Tulei.  \,  HjS,  De  remoiis  etcu- 
saiiooibiis  viduaruni  triusgressionem 
rfl^iiHiis  se()iieiiluin.  Conc.  eoJ.,  iS8. 
i>e  vtdiiis  ckericciriim.  Coiic.  Brac^r.  ii, 
1)19.  Discreiio  vid.iarum  >secuiarium  et 
sancliinowialium.  Odc.  Tulei.  i?,  382. 
MiHis  Dcm  veleniur.  Decre).  Gelas. 
geiier.,  132.  Vidue  iiou  velentur;.sod 
»i  professam  coiitinentiani  pioposito 
Diutaio  calcaveriiit,  ii»sa  pro  se  raiio- 
o<im  Domliiu  retldant.  Deiret.  eod., 
131.  Ouales  ad  biipiisnri  ministeriuiii 
DrdioeDtur.  0>d<^.  CanhaK.  iv,  143. 
QutP  siipeiidio  Ecrlesi»  susteoUutur 
io  Dei  opere  ahAidu»  e.>se  delient. 
(!onc.  Cartbag.  iv,  131.  Si  religinso  babi- 
ttt  apparueriut  et  ad  s.rcnlartiSrfiupiias 
posiea  transieriiit,  duinuatioaein  liabe- 
bont.  Cooe.  eod.,  ibid.  Snmptu  Eccle- 
siae  susieuientur,  Cunc.  eod.,  iHd.  Vi- 
iluae  vel  virgines  profefisae  continen- 
liam  nllra  dou  oubant  Epist.  Syinmach. 
ad  Caesar  ,  liO.  Viduis  pro  casliiate 
violeuU»in  uullus  inferat.  Cmic.  Tolei. 
VI,  350.  Femine,  qoa!^  vidiiitalein  pro- 
festat  .^uiit  coram  episcopo,  eam  ser- 
varf>  leiieuior  Conc.  Arausic.  22i. 

Vigilius.  Eplstola    ad    Proruinrum 
episcopum,  151. 


Virgines.  Vlr(,o.  Anie  vlginli  (|aio« 
que  aiinos  non  ronsecrentur.  Conr. 
Carthag.  nr,  H7.  Vlrgines  consecrats. 
qu»  cum  earum  rapioribus  babitare 
couseoserint ,  a  communioiie  ecclesia- 
siica  repellaotuf .  Conc.  Aurel.  u,  250. 
De  virgintbus  qose  inrra  vijsioti  qulu- 
que  annos  nece<sitaie  cogente  velaii- 
iur.  Couc.  Milevit.,  189.1)e  virginibus 
sacrts  qu»  vim  barbaricain  pertule- 
runC.  Rpisi.  Leon.  ad  Africanos,  115. 
Qui  se  sacris  virginibos  soc^nni,  et  f(e- 
dera  Incesta  conimiscent,  communicare 
uon  |M)8Suut,  nisi  pceoiientiani  publi* 
Cira  gesseriut.  Drcret.  Gelas.  geuer., 
131.  Qnomodosiiiit  cust«Hlieiid».  Conc. 
C^rtbag.  ni,  I3i.  Virgmes  iiifra  viginti 
quinque  annQf%  necessitaie  cogente, 
velari  possunt.  Conc.  Milevit.,  189. 
Virgines,  nisi  iii  epipbania,  in  albls  |)a- 
st-halibus  aut  io  apostolorum  naialibns, 
uon  velentor.  Decret.  Geias.  gener., 
133.  Si  ptopositum  oonscrvent,  cora- 
roonio  eis  denegtitur,  jiisi  in  articulo 
mortis.  Kpi.st.  Siricii  ad  Kumer. ,  5. 
Virgioes  vel  vidu»  profess»  coDiinen- 
tiain  ullra  nou  nubint  Kpist.  Synimach. 
ad  Cssar.,  140.  Virgo  non  velaiasi  de- 
viaverit,  ad  paeDitentiam  admittatur. 


Kpisl.  iDnoeent.  ad  Vii-toric.,  15.  Viirg» 
sacrata  si  nupia  vel  corrupia  fuerii , 
ad  iKKniteDiiam  Bon  adinittatnr,  uisi 
de  hac  viia  discesserit  is  cui  se  junx«> 
lai.  Kpist.  ejusd.  adeumd.,  ibid.  Virgo 
saiictimonialis  quomndo  indueuda  biU 
Coiic.  Cartbag.  iv,  142. 

Virginitas.  Hi  qui  pro  virglDllate  su* 
rerliiunt  anathema  siut.  Cooc.  Gangr.^ 
30.  Qiii  virginitaiem  proflieutur,  si  pr»- 
vuriraverint,  inier  digamos  haberi  de- 
bebunt.  Cone.  Ancvrii.,  22. 

Votum.  Viri  ac  femio»  sacrum  pro- 
posiium  iraDSgredieotes  superiori  sen* 
teniia  coDdemoeotw.  Cooc.  Tolet.  vt, 
404. 


Xenodochium.  De  conservatione  xe» 
nodocbii  Lugduoeosis.  Cooc.  Arvero. 
n,  177. 

Z 

Xosimus  papa.  fiyos  episiola  ad  cle- 
rom  RaveDDensem,  37.  Ejus  episiola 
ad   Hesvchium   Salonitaoum   episco- 


l>um,  36. 


ORDO  RERUM 

QUjE  IN  HOC  TOMO  continentur. 


Pairologiae  editoris  moniium.  9 

*  Fraiu:iscu8  Aotonius  Gonxalezloctori.  Itfid, 

EXCKHPTA  CANONUM.  25 

LiBEii  PBiMOS.  —  De  iostitutiombus  clencorum.      IMd. 

LiB.  u.  —  De  institalionibus  mooasteriorum  et  mona- 
diorum ,  aique  ordioibus  poeniientiiim.  45 

LiB.  ui.  —  De  iu&iltutiuuibus  judiciorum  ei  gubernaculis 
rerum.  51 

LiB.  lY.  —  De  insiitutiouibas  offlciorum  et  ordiue  bapM- 
landi.  05 

LiB.  V.  —  De  dlversitatibus  aupilamm  ei  scelere  flagi- 
liorum.  73 

LiB.  VI.  —  De  generalibus  regulis  clericorum  cstero- 
rumque  Christiaooroin ,  et  regimine  priucipali.  77 

LiB.  VII.  —  De  houestaie  ei  negotiis  priucipum.         79 

LiB.  vut.  —  De  Deo,  et  de  his  qu»  suoi  credenda  de 
illo.  Ml 

Lm.  11.  —  De  abdicatioDe  h»reticorom,  et  usibus  eo- 
rum.  .    85 

LiB.  X.  — De  idololairiaei  coltoribos  ejus,  acdescriptls 
pacis  ei  muueribus  missis.  87 

Prtefaiio.  91 

GKi£CORUH  CONCILIA.  93 

CoDcilium  Moeuum  ,  tfr^d.  —  Ancvritannm,  103.— Neo- 
cesariense  ,  109.  —  Gangreii.se ,  111.  —  Sardicense  ,115. 
—  Antiocheuum,  121.  —  Laodlceouiu,  129.  —  Coosiaoli- 
Dopoiitanum  i  riinutn  .  1.35.  —  Coiisiaoiiuopolitanuin  se- 
cttiidum,  t37.  —  KpbeMnum,  151.  —  Chalcedouense , 
101. 

APRICyE  CONCILIA.  17» 

Conciliuiu  i^aribaginense  primum ,  ilnd.  —  Carthagi- 
neiise  secundom  ,  lt*3. —Canhagiuense  terliutn,  189.  — 
Carihaginense  qoartum,  199.  —  Carthaginense  quinium, 
209.  —  Ortliagineuse  &extuni,2l1.-  Cartbagioenseiiepti- 
nium,  217.  —  Cooci.iuii  Milevilanum,  229.  —  Teleplense, 
23:3. 

GAi  LI/F.  CONriMA.  237 

Coiiciliuin  ArolaiiMi^e  prinium,  ibiU.  —  Arelatciise  S'— 
cundoui,  2i1.  —  Arel^lense  ttfriium,  213.  —  Valeuiinum, 
2i5.  —  lauriianum,  2i7.  --  Regiense,  249.  —  Arausica- 
Hum,  255.  —  Vasease  priiuum,  259.  -^  Vaseiise  secundum, 
201.  —  Agalheiise,  203.  —  Aurelianeuso  primum,  273.— 
Aurelianense  secundum.  277.  —  Kpaunense,  287.  —  Car- 
pQtitoraiense  ,  289.  —  Arvernease  ,  291.  —  Arverneuse 
Mcuudum,  ^i. 


CONCILIA  UISPANIi£.  m 

Coociliuin  Eliberitaaiun,  itid.  —  T)*rraconease.  309.  ^ 
Gerundeuhe,  313.  —  Caessraugustaoum,  315.  ^  i>sarau- 
gustanum  secundom,  317.  —  Caesaraugostanam  lertiiiin, 
ibid.  —  Ilerdeuse,  321.  —  Valleiannm.  325.  —  ToletaDiimy 
327.  —  Toletaoum  secundum,  535.  —  ToletaDum  tertium, 
5(1.  —  ToleuiDuiu  quariuin,  363.  —  Toletanum  quinium, 
389.  —  Toletanuni  sextum,  395.  —  Toleti«num  sepiimum^. 
403.  —  Toleianum  octavum  ,  411.  —  Toleianuffl  nooum, 
433.  — Toletaoum  decimum ,  439.  —  Toletanum  oudeci- 
mum,  451.  —  Toleianam  duorlecimum,  4ii7.  —  Toletauuui 
decitnnin  terliuiu,  487.  —  Toletanum  decimum  quartum , 
505.  —  Toietannm  decinuim  quiutum,  509.  —  Toleiaauai 
dpcimum  sexium,  527.  —  Toleiaoum  decimum  sepiiroum, 
551.  —  Bracareose  primum,  561  —  Bracareuse  sevuniJum, 
568.  —  Rracareusc  tertium  ,  585.  —  Hispaleuse  primum^ 
591.  —  Hispaleose  secuodum ,  \S&S.  —  Barcinooeiise  pri- 
nium ,  607.  —  Harcinonense  secundum ,  f  09.  —  Osceuse. 
613.  —  Egareuse ,  ibid.  —  Eioeriteose,  615. 
KPISTOI  iE  DECRETALES.  627 

Epistola  Damasi  papn  ad  Pauliaom  episc.  Aatiocheoum, 
loid.  —  Ejusdem  ad  eumdem ,  t6ti/.  —  Siricii  papc  ad 
Eumerium  eplsc.  Tarracoaensem,  619.  —  EJoadem  ad  di* 
versos  episconos,  adversos  JoviniaDom  hxreiicam  ejusque 
socios  ab  Ecclesi»  uoitate  removendos,  637.  —  EJusdem 
ad  diversoa  episcopoe,  ut  indigous  oullus  eniciatur  episco- 
pus ,  ibid  —  Inuocentii  papae  ad  De  eniinm  episcopum  , 
6'9.  —  Kjusdem  ad  Victoricum  episc.  RolhomageDseuiy. 
643.  —  Ejus  em  ad  Exoperium  eoisc.  Tolosonum.  647.  — 
Ejusdein  ad  Febcem  episcopom,  651.  —  Ejosdem  ad  ilaxi<» 
mum  ei  Severum  episco|)os,  653.  —  Ejusdeio  a  1  Agap  tum 
el  reliquos  epi^i  os,  l7;id.  —  EJnsdem  id  Hufiiin,  (^eron- 
iiom  ei  c«teros  epi.sc<)ros  per  Macedooiam  coiisiiintoe : 
de  Bacbalio  ctTauriauo  damnaiis  a  proviocialibus  episco- 
pis  quorum  seutentiam  sedes  aposlolica  relractare  cur.ivii, 
055.  —  Ejiisdem  ad  Klorentium  episc.  T  bnrtioenseiit : 
de  terininis  maime  traiisfere.  di«,  ibid.  —  E]usdein  ad 
Probuin  :  Si  ruj  s  uxor  abilucU  fiierit  in  captivit>iem  et 
alierani  niaritus  aGceperit ,  revciente  prima ,  secuiida 
tnulier  debet  excludi ,  \b:d.  —  Ejusdein  ad  Aurelium  et 
Aiigustiuum  Afri(  aoos  episcopos,  657.  — Ejusdem  ad  eum- 
di-m  Aureliiim  episc.  Carthaginenscm  ,  tfr/i/.  —  Ejusdcni 
ad  eumdpin,  ibid,  —  Ejusdem  ad  Boiiir»i  ium  presliytemni, 
6!^^.  —  Ejusdem  ad  Alexandriuum  Antioiheuum  epis., 
ibid  —  EJusdem  ad  Maxtmianum  episcot  om  .*  dc  Atiic<^ 


f)bi 


OKOO  REUUM  QUi£  IN  ilOC  TOMO  CONTtNENTtlU. 


05S 


c:oostMitiiiopoltlano  episoopo,  idtd.— EiiisleiD  a<l  Alexan- 
liriim  episc.  Aoiio  Ueniim  :  de  paci» ,  661.  —  EJi»<lem  ad 
eumdeiii ,  ihid.  —  Ejusilem  wA  Acacitim  Bercbs  episoo- 
iium  :  de  S.  Joamie  episc.  CoiuiaiiUnopoliiauo ,  663.  — 
hiusuem  ad  LMreniium  Siiiieiksem  eplscopum :  De  Uodo- 
A  acis,  qnod  Judxis  siat  eomparandi ,  ibid.  —  Eiosdem  ad 
Hutum  el  Eusebium  cnlerostine  episcop<»s  ,  6G5.  —  Ejus- 
dnm  ad  oniversos  episcopos  in  Tolosa,  671.  —  Zosimi  pap» 
ai  tlffsycliiom  episc.  Salonitaniim,  673.  —  FJusdem ad cie- 
ruiu  RavenncDsem ,  675.  —  Boui  acii  ad  Hoaorium  Augu- 
stum :  supplicaiio  nt  consiituatur  t  principe  quatenus  ia 
iirbe  Roma  per  ambiliim  uonqaam  pontifex  ordiuetor,  xM. 
— Hooorii  Augusti   ad  Bonifacium  papam  :  staiuit  ut,  si 
«li^uiio  Roui»  episcopi  ordinaii  fueriiit  doo,  ambode  civi- 
tale  pfHantur,  677.— Bonifacii  papa  ad  episcopos  Galli»  : 
«le"Maiimo  epi^cnpo  diversis  criiuinibus  accusato,  ibid. 
— F.jusd^m  ad  Hilari>im  episc.  Narboa»nsem  :  ut  in  una- 
qira«|ae  provincia  nenio,  conlempio  metropolilano,  episco- 
pn^  ordinetur,  6*^9.— Gociestini  papae  ad  episeopos  Galliae, 
t£ri7/.— Eiosdem  ad  eosdem,  685  — Kjusdem  ad  episcopos 
per  Apuliam  et  Calabriam,  689.— Leonis  papae  aa  Euty- 
clieipm  CoDstaaiiiiopolilanum  abbatem,  691.— Ejusdemad 
Fbvianum  episc.  Conslautinopoliianum,  ibid. — FlaviaDt 
42oo^i  inlinopoliiaui  episcopi  ad  Leooem  papam,  693. — 
Leonis  ad  Flaviaoum  :  conti  a  Eoiychetis  perfldiam,  ibid, 
— Petri  episcopi  RaveoDensis  ad  Eutyclielempresbyterum, 
701.'— Leonis  pap»  ail  Kpbesinam  synodum,  tfrid.— Leonis 
papae  ad  Theodosium  Aogosium :  de  secunda  syuodo  Epbe- 
sioa,  io  qua  Eutychelis  haeresis  quoromdam  episcoponim 
pravo  intetiectu  adjita  est,  703.— Ejusdem  ad  Puicneriam 
Aogiislam :  ut  secuadie  syoodi  Ephesioc  errores  in  alii 
syDodo  retracteotur,  705. — Rjosdem  ad  eamdem,  ^id,-^ 
iijnsdem  ad  Martioum  ei  Faustum  presbyteros  :dedamoa- 
tion^  Epbesiui  coocilii  secuiiMi,  707.— Ejusdem  ad  Theo- 
dosiuin  Augustom  :  ut  id  quod  de  iucaioatiooe  Filii  Dei 
at)  Aoatolio  praedicatur  agiKiScai,  et  ut  universale  cooci- 
iium  .ui  italia  tiat,  ^Md. — Ejusdem  ad  Pulcheriam  Augu- 
stam  :  pro  his  qu»  snperius  a  Theodosio  .4ugus!0  postula- 
▼it,  709. — Ejosdem  ad  Faustiim  et  Martinum  ceterosque 
presliyieros,  711.— EJosdem  ad  Polciieriam  Augustam: 
grati«B  ei  sgootur  quod  NesloriaDam  et  Eutychiaoam  h»- 
re^im  fldei  defeusiooe  desiruxerit,  t6t<f .— Ejusdem  ad  Ana- 
toliom  Cooslaotinopolitaiiom,  713.— Ivjuadem  ad  Martia- 
num  Aogustom,  cui  nro  cuoservatiooe  Udei  catholic»  gra- 
tulaior,  7i5.— Ejusdem  ad  eomdem,  idid.— l^usdeiu  ad 
Aoatoiium  :  de  bis  qui  hsreticorum  erroribos  meio  vel 
voinntate  ioipiicantur,  ut  per  saiisfactioiiem  ab  Ecclesla 
suscipiatiior,  et  ut  hairetioorum  nomiua  ad  altare  uoo  re- 
ciieotiir,  7i7.— EiusiJem  ad  Mariianum  Augustum  :  de 
dirffcta  vicis  suae  legatiooe  ConsUiotinopoiim  pro  Chalce- 
d<mensi  c»ocilio  facieodo,  tHd.— Ejusdem  ad  syoodum 
Chalcedooeosem,  quam  bortatur  ul  seciiodum  Scripturas 
Biicras  cuncta  dispoual,  719.— Ejusdeui  ad  Martiaoom  Au- 
gostum,  fle  cujos  gratolatur  fide,  qua:  in  Chaicedooensi 
coocilio  gesta  est  de  Anatolio  CoastauiiDopoliiaoo,  qoi  io 
eodem  eniicilio  Alezaodriiiain  et  AntiocbeDam  Ecclesias 
eoatraoon*tituia  Nicsna  per  ambitum  slbimet  voluit  sul>- 
Jugare,  721.— Ejusdem  ad  Anatolium,  quem  primom  lau- 
dat  de  Ide  io  Chalcedooeosi  concilio,  deiode  arguit  quod« 


coiitra  Mcanatn  sviiot-am.  Alexandrlo^m  auioe  Aotioefa^ 

iiam  jLCclesiSH  s  bi  sulidere  voluisset,  723.— >Ejoadeui  od 

Martiauum  Au^tihiiim,  cui  gr^lias  agit  quod  per  Chalee* 

doiieiM»e  coDCiliuui  pn  Ecclt  sis  catbulicae  reJd  ta  sii,7SS« 

— Ejusdemad  eumdeiu  :  de  Proterio  Atexaiidriooepiieopo 

ut  priorum  suorum  decreta  cooservet;  et  imperator«u 

rogat  ut  epistolam  ad  Flaviaoum  missam  AlexaodriDC  Ec- 

rlesi»  destioaret,  727.— £)usdem  od  eumdem,  eui  seribit 

de  exsilio  Eutychelis,  ut  ad  secretiora  loca  eum  traosfe- 

nit,  729. — EjusJem  ad  Leooem  Augustuio  :  de  blaophe- 

iiiiis  Nesiorii  et  Eutychetis  eorumque  digoo  aoatbeniate, 

731. — Ejusdem  ad  TburiiMnm  Asiuricensem  e^iisoopuift, 

745  — Ejusdem  ad  epiacopos  per  Italiam  ooosiitotoo :  de 

eo  quod  plurimi  MaDicheoroiu  ab  urbe  Roma  dejecti  soui, 

733. — Fjusdeui  ad  et>iacnpo8  per  Siciliam,  733.— EJostfem 

ad  uoiversos  episcopos,  761. — Ejusilom  ad  Januariura  epi- 

scopuin :  quod  omnis  cu  u^lii»et  urdinis  <-leii'0»,  ipii  ^ 

bvretics  commuuioni  miscuerit,  si  ad   Ecclesiain  rev  rsiu 

fUerit,  in  eo  gradu  quo  erat  siue  promolioue  pemiaueai, 

763.— Ejusdem  ad  Rusticum  Nartoneusem,  ibi ^.^Ejuailfn 

ad  Anasusiom   Thessalouioeiisfm  episc.,  767.-~ivju  dfoi 

ad  Nicelam  Aquileiensem  episc.,  773. — Ejoadeai  ad  Afri- 

cauos  ejHSOopos,  775.— Ejus<lein  ail  Theodorum  Forojii- 

liensem  episcopum  :  ut  his  qui  iu  exitu  suut  pwniteuiia  et 

ooiumunio  uoii  iifgeiur,  779. — Ejusdem '  ad  Leooem  Ra- 

veuneosem  episropum,  781.  —  Ejusdem  ad   Dioscorum 

Alexaudrinum  episcopum,  783.— Ejusdfm  ad  episoopoA  («r 

Cauip.iuiaui,  785. — Decreium  syuoJaie  Uilarii  |apK,  ibid 

— E|iisiola  ejiisdem  ad  Ascauiiim  ti  ad  univcracsT.rr^ico- 

neusis  provincise  episcopcs,  787. — EJusdem  ad  eorodein, 

789.— Simplicii  papie  ad  Zenonem  Htspaleosem  episcu- 

puui,  791.— Acacii  eplscopi  CoDSiaDtiDopolitaoi   ad  Sim- 

pliciumpapaui,  791.- Felicii  ad  episcopns  per  Sicili^oi, 

793.— Ejusdcm  ad  Acacium,  795  — Ejnsdem  ad  Zenoiieiu 

episropum,  797   —  Gelasii  papae  ad  uuiversos  episciipnf 

per  Lucsniam,  Briiios  et  Siciliam  coiistitutos,  t^. — Ejus- 

dem  ad  Siciiieiist*s  episco|N»!i,  8()  i. — Anastasii  pa|iae  ad 

Auastasium  liuperaiorem,  8(i7.— Syiuinuchi  paiMB  ad  C»- 

sarium  episaipum,  811. — Horm>sds  papio  aa  Justioon 

imperatorem,  tOid.— Jusiiul  im|ieratoris  ad  Uormisdaiu, 

815.— Joanuia  CoiisiantiiiO|N)litaui  epiMX)pi,  qaiaoa»hema- 

tizat  Neslorium  ;ilque  Eutvchctt-in,  rcliquoruutaue  baere- 

tlcorum  blaspliemias,  81/. — lionnisd»  papae  ad  Joaooeiii 

episcopiirn  lllicititn»  Ecclesi»  ibid, —  Ejusilem  ad  eum- 

dem,  819.- Eiiibdem  ad  episcopos  per  iJisjiaaiam  t-oiisii- 

tutos,  f[nd  — Ejiisdem  ad  eosdfui,  823.— Ejusdem  ad  8a- 

lustium  Uis|ialf  nsein  episoopom,  827.— Eiusdem  ad  epi- 

scopos  BatiiB  proviticlx,  i/iia.— Vigilii  papae  ad  Pcnfutu- 

rum  epl^copum,  819. — Gregorii  lapH  ad  Leaodrum  epf- 

scGpum  Uispaleiisem,  831.— Ejusdem  ad  enmdem,  833.— 

Ejusdem  ad  eumdem,  835.— Ejuadem  ad  Reocaredom  re- 

gem  Gotborum,  ifrid.— Conditiim  Rimaimm  Umpore  Grt" 

gmi  paptg  primi,  tSSQ.—PreBceptum  S,  GregorU  papg 

HemribM  SteUioB  daium^  ^ii, ^Decretale  in  iwbe  B^ma 

ab  Hornneda  papa  edOwn,  8iS. 

PRiEFATIU  UlSTORiCO-tiliTICA  ia  feram  et  gemi- 
oam  collectionem  veterum  caoooum  Eccleslae  Hispao», 
auctore  Carolo  m  la  Sboiia  SARTAimEB,  81^, 


S?^*BB»i 


INDE!  FRJECIPDtRIl  SACBI  Mmm  lOCORH 


Qlil  IN  OPERIBUS  S.  ISIOORI  HISPALENSIS  OCCURRUNT. 


GENESIS. 

Cap.  1.  —  Ven.  i  et  2.  In  principio  fecit  Deus  ccttlum 
et  lerram,  etspiriias  Dei  ftffebalur  siiperaqaas,  vi,  tt.— 
S.  Fiat  loiy  1 1,  598;  vi,  135  et  14t.  —  5.  Factum  esi  ?ps- 
pere,  ei  maoe  dies  uuus,  iii ,  219.  —  6.  Fiai  firmameiuum, 
et  vocatam  est  firmamentom  Grelum,  ni,  316;  vi,  136.— 
10.  CoDgregationes  aquarum  vocavit  luaria,  iv,  123;  vi, 
002.  —  11.  Et  siut  in  sigiia,  et  tempora,  et  dies,  vu,  13. 
^  26.  Faciamus  homiDem  ad  imaginem  et  similituiiiuem 
nostram,  vi,  8,  11,  141  el  207  —  28.  Et  benedlxit  eis  di- 
cens :  Crescite,  et  multiplicamiui ,  ui ,  ^5.  —  28.  Crescite, 
et  multipilcamiui,  et  repleie  terram,  et  subjicite  eim.  — 
!9.i.ignum  fructirerum,  etc,  vi,  i12j  DomiDamiui  pisci- 
iws  maria,  et  volatilibus  cobU,  vi,  6U7.  —  31.  Fecit  Deus 
omnia  bona,  iii,  557. 

(Up.  II.  —  6.  Et  foDS  ascendpbat  de  t<'rra  irrigan^  uoi- 
THr^am  saperficiem  terra;,  vi,  306.— 8  Plantaverat  autem 
Domiuos  Deus  paradisum  a  priuci|iio,  in  quo  constiiult  ho- 
iniuem,  qoem  fornuivprat,  vi,603.  — 16.  £i  omot  ligno 
paradiai  comede,  vi,  606.  —  18.  Noo  est  boaum,  esse  ho- 
ffninem  solam ,  laciamus  el  adjutorium  simile,  ui,  456.  — 
21  Et  formsvit  eam  in  mulierem,  iv,  27. —  25.  Eivut  amt>o 
audi,  et  iioo  coofunUebantur,  lu,  526. 

C  p.  III. —  1.  Serpeos  autem  erat  sapieotior  omiiibos 
pt^Goribus  le^rse,  IV,  /1. —  2.  Defriictu  ligoorum  >iu«  su.H 
in  paradiso  vesciiiiur,  vi,  606.—  16.  lu  dolore  et  moerore 
l»at  les  ttlios,  vi,  452. —  ibld.  Cooversio  lua  ad  virum  toum, 
et  ipse  tui  domin  •biiur,  vi,  457.—  23.  Et  eierit  tllum  Do- 
iiiious  Dt  us  de  psradiso....  atque  versaiilem  ad  custodieo- 
liam  vlam  lignt  vit»,  vi,  607. 

Cap.  IV.  — 1.  Et  cogoovit  Ad»m  mulierrm  suam,  et 
concepi',  ei  pe(|erit  filium,  vi,  452.  —  7.  Si  recte  oiTeraSy 
ct  000  recte  dividas,  vii,  241. —  26.  Tooc  loitium  fuit  iuvo- 
eaiidi  oomeo  Domiui ,  iii,  318. 

Cap.  Y.  —  29.  Iste  reqoiescere  oos  ficiei  ab  omolbos 
operibiis  nostris,  iii ,  219. 

Cap.  VII.  — 11.  Et  caiaracUe  cobH  apert»  soot,  et  facta 
est  pluvia  quadragiuta  diebus  el  quadragioia  uoctibus,  vi, 
48H. 

Cap.  XI.  —  1.  Et  erat  omois  lerra  labium  uoum,  et  voi 
uoa  omnilms  erat,  vi,  171. 

Cir.  XII.  —  1.  Exi  de  terra  tu>,  et  de  cogoatione  tua, 
6t  de  domo  patris  tai ,  i,  6;  v,  250. 

Cap.-XIII.  —  8.  Non  alt  rixa  iuter  me  et  te,  et  ioter 
pas»tores  meos,  quia  omnes  fratres  oos  sumus,  ui,  445. 

Cap.  XV.  —  6.  Credidit  Deo,  et  repotatum  tsst  ei  ad  jus- 
ll.jsm,  vi,104. 

Cap.  XVI.—  11.  Et  vocavit  oomeo  ejus  Ismael,  quia 
e!(audivlt  eom  Deos,  ui,  320. 

Cap.  XV 11.—  5.  Erit  nomen  luom  Abraham,  qaia  patrem 
mattarum  gentium  posoi  te,  ui,  326. —  16.  Dabo  tibi  ex 
Sara  fiiiiim....  £t  rrit  in  gentes,  sed  et  reges  populorum 
eruot  ex  ea,  iii,  320. 

Cap  XIX.  —  21.  Et  pluit  Dominus  super  Sodooiam  et 
Gonorrbam  sulphiir,  et  igueui  a  Domiiio,  vi,  9. 

Cap.  XXII.-  12.  Ne  iujicias  mauum  tuam  lo  pnerain, 
iii,  333;  VI,  18.  —  18.  Iii  seuiioe  too  beoediceotur  omues 
geotes,  u,  127;  vi,  18. 

Cap.  XXVII.— 36.  Juste  \ocaium  est  oomeo  ejus  Jacob  : 
aupplantavii  eiiim  me  eece  secuodo,  lu,  326. 

Up.  XXVIII.  —  17.  Vere  hic  domus  Del  rst,  et  porU 
eoBli,  IV,  1W. 

Cap.  XXIX.  —  32.  Quia  vidit  Deus  homiliUtem  meam, 
ni,  326.-33.  Qula  exaudivit  me  D<sus,  lU,  326.-34.  Nuuc 
inecum  erit  vir  meus,  quia  peperi  ei  tres  fllios,  lu,  327.— 
35.  Nunc  super  boc  coofitebor  Domioo,  U!,  327. 

Cap.XXX.— 6.  Jodicavit  me  Domious,  et  exaadieos  dedit 
mihi  fllium,  in,  327.-8.  Deus  habiure  me  fedt  habitatio- 
nem  cum  sorore  mea,  lu,  327.— 11.  In  furtooa,  m ,  327. — 
13.  Beata  ego,  et  beatificaot  me  mulieres.  lu,  327.  —  18. 
Deus  dedit  mercedem  meam,  ni,  527.— >  20.  Uabitavit  oie- 
com  vir  meos,  iii,  327. 

Cap.  XXXI.— 13.  Et  dixit  Angelus  Dei :  Ego  sum  Dcus, 
coi  UQxisti  titolum,  «t  vovisti  vntnm,  ▼,  547. 

Cap.  XX.tlI.— 2i.  Vir  qiii  cum  Jacob  luctamMoiit,  v, 
122.— 30.  ViJi  Doroinum,  et  salva  facia  est  aoima  mea, 
iii,  326. 

Cai  Xi.lX.— 9.  Recubaos  dormivit,  oi  luo,  et  ut  catulus 


leonis.  qois  sosciubit  eom?  vi,  50.-10.  Non  delelet  prlo- 
ceps  ex  Jiida,  ne.c  dux  de  fefaioribus  eius,  donec  v»niat 
fiul  mittendus  est.  Et  ipse  erii  exspertatio  geiitium,  vi,  19 
et  70.  —  II.  Lavabit  in  vino  stolam  suatu,  ei  io  sanguioe 
uvje  pallium  suum,  u,  5i8. 

EXODUS. 

Cap.  III. —  Ver$.  5.  Solve  corrigiam  ealceamentl  tui; 
locus  enim  in  quo  stas  terra  sauda  est ,  v,  534. 

Cap.  VIII.—  19.  Uic  digiius  Dei  •'St,  iii,  321. 

Cap.  XIII.—  18.  Ad  mare  asceiideruoi  tilii  Israel  de  JE" 
gypio,  IV,  520. 

C.*p.  XV.—  1.  faotemos  Domioo,  gloriose  enim  honori^ 
flca'us  e.st,  vi,  367. 

Cap.  XVI.—  iO.  Sex  dielms  colligetis  maoiia,  ia  die  ao- 
tem  sexto  doplum  colli^ets,  \i,  391. 

Cap.  XIX. —  3.  Moyses  asceudli  iii  mootera,  et  Domious 
descendit,  vi,  290. 

Cap.  XXIII. —  20.  Ecre  ego  mitlo  Augelum  meum....  ei 
est  Domen  meum  in  ilio,  u,  527;  el  vi,  3 

C^p.  X\1X. —  4.  Aceipe  Aarou,  et  filios  ejus,  et  appli- 
cabis  ad  osiium  tabernaculi  tesiiuionii....  eruubiue  sacer- 
dotesmibi  religione  perpetua,v.,4l7. 

Cap.  XXX.—  25.  Sume  tibi  aromala  p'lma,  et  oli'om  de 
oltvelis....  Hoc  oieum  unctioois  sauctum  erit  mihi  io  ge- 
neratiooes  vestras,  vi,  109. 

Cap.  XXXI.— 18.  Digito  Dei  scripta,  iii,  509. 

Cap.  XXXIII.  —  20.  Nemo  videbit  facleoi  oieam,  vi,  618, 

LEVITICUS. 

Cap.  XIX.—  Verg.  15.  Noo  accipia^  persooam  io  jodicio, 
▼I,  547.-23.  Quaodo  iogressi  fuehtis  in  terram,  et  plan 
uvehtis  in  ea  ligoa  poiiiifera....  Nec  edelis  ex  ils,.T. 
462. 

Cap.  XXIII.— ■  27.  Loqoere  filis  Israel. diceos:  Deeimo 
die  menss  septimi....  Feribit  auima  llla  de  lopuloauo,  vi, 
407. 

Cap.  XXV.—  8.  Nomorabis  tibi  sei^tem  heMomadas  an 
Dorum,  VI,  16. 

Cap.  XXVI.  —  loamhu^abo.  et  ero  iu  lllis,  et  i|)8i  eroiit 
mihi  populus,  et  egu  ero  illi>  Dpus,  i,  59.  — 19.  roMam 
ccelum  vobis  aereum,  terram  ferreani ,  vi ,  87. 

NUftTERI. 

Cap.  VI.— Ver$,  24.  Sic  beoedices  popolom  meom,  et  ego 
beoedicam  illos....  Attollat  Dom  ous  faciem  suam  sopor  le, 
et  det  tii»i  pacem,  vi,  382. 

Cap.  XIV. —  21.  Propitios  ero  ilils  :  veromumen  vivo 
ego,  et  vivit  oomeo  meum,  qula  implebitur  gloria  mea 
oiiiois  terra,  vi,  66. 

DEUTERONOMIUll. 

Cap.  I.  -^  Vers.  17.  Nou  accipias  personam  In  Judicio, 
VI,  547. 

Cap.  VI.  —  4.  Audi,  Israel :  Di  miuus  Deus  luus,  Deus 
unus  est,  n,  477;  ni,  560;  vi,  10. 

Cap.  XI.  —14.  D»bo  vobls  pluviam  temporaneam ,  ei 

serolinam Et  eifuudam  super  terram  imbreui,  vi, 

105. 

Cap.  XV.  —  12.  Sl  autem  emeris  fratrem,  qui  est  Ho- 
br»us,  III ,  444. 

Cap.  XVI.  —  9.  loltlo  meosis  hordeirii  focletis  vobi» 
bebdomadas  septem,  vi,  407. 

Cap.  XVII.  —  11.  H»c  via,  ambolate  lo  ea,  neqoo  ad 
dexteram,  oe(|ue  ad  6lDistram  decliu;iutos.  vi^  510. 

(Up.  XXII  —  10.  Nou  arabis  io  bove,  et  asloo  simul,  ii^ 
524. 

Cap.  XXVIII.  —  23.  Erlt  caluin  super  te  «ream,  et 
lerra  subter  te  lerrea,  vi,  87.  —  21  Dabit  Domlnus  plu- 
viam  terrx  tuie  |iulverem  :  et  ciois  de  caMo  desceodet  su  • 
per  te,  vi,  87.  —  44.  trilis  ge  les  ud  caput,  iocredulus 
autem  populus  ad  caudam,  vi,  70  fl  77.  —  66.  Ri  er>t  vita 
loa  pendeos  aote  oculos  tuos,  et  timebis  dte,  ac  oocte,  et 
000  credes  vitae  tuaet  ▼>>  45  el  80. 

Cap.  XXX.— 6.  Iii  oovissimis  diebiis  Gireumddet  Doml- 
nus  eor  toum,  et  cor  semiois  toi ,  yi,  98. 

Cap.  XXXII.— 2.  Exspec4ctur,8cut  pluvia,  eloquiiim 
meom,  ei  desceiidant,,  sicut  ros,  verba  mea,  v,  512.—  6. 
Sic  plebs  fatua,  et  Don  sapieos,  haec  Domino  restribuistiy 
VI,  48.—  22.  Ignis  exarsit  io  Ira  mea,  et  arUeblt  nsque  ad 


III 


INDfc:X  S.  SCmPTUU^  LOCORUM  1N  OPEUIBUS  S.  ISIDORI  OCCURRENTIUSr. 


iv 


inreros  deor&ofn,  vi,  262.  —  32.  Uva  eorom  ava  fellis,  c>t 
Imirus  amiiritiulinls  ipsis,  vi,  48.  —  39.  tigo  sum  Deus,  et 
uou  est  alius  Ueus  prxler  me,  v,  78. 
Cap.  XXXIii.-^.  Yivat  Rubeo,  ei  iion  moriator,  iii,  54. 

—  9.  Qui  (licnui  pxtri  .<uo  el  niairi ,  Nescio  vos....  Jodicia 
tua  Jacub,  ei  le^^cm  luam ,  o  Israel,  v,  511. 

JOSUE. 

Cap.  V,  —  Yen.  13.  Noster  es?  au  adversariorum?  vi, 

268 

•  LIDER  JliDICUM. 

Cap  [.  — rm.30.  liabttavitCtiaoaiisBus  ia  medio  Ephraim 
tribuiarius,  v ,  4B9. 

Cap.  IU.—  I.  H^  suut  geales  quas  Dominus  dereliquit, 
oi  audirei  in  eis  Israele.-n,  v,  iSi). 

Cap.  iV.  —  1  i.  De  comedeale  exivit  cibus  :  et  de  forli 
fgressa  est  dulcedo,  iii,  63. 

RUTH. 

Cap.  I. —  Yen,  16.  Qnucuiuqup  perroxoris,  pergam, 
111, 3i3. 

REGUM  LIDER  \. 

Cap.  U. —  Yert.  10.  Ipse  judicat  extre ma  terrae,  vi,  445. 

—  haec  dicit  Domiiius  Deus  Israel....  Nequaquam,  sed  glo- 
rificantes  me,  gloriticabo;  et  qui  me  sperait,  speratSiUr, 
VI,  419. 

Cap.  IX.  — 9.  Eamus  ad  videatem,  iii,  328. 

Cap.  XVI.  — 14.  Spiriius  Doniini  malus  irroebat  io  Saol, 
v,267. 

Cap.  XX VL  —  9.  Quis  extendet  manum  soam  ia  Chri- 
siom  Domini,  et  inaocens  erit?ii,  576. 

REGUM  LIBER  II. 

Cap.  VL  —  Ym.  22.  Vilis  iacedam  et  vilior  apparebo 
aiite  Deum,  qui  eiegii  me,  vi,  340. 

Cap.  VII.  —  16.  l^idelis  erii  domus  ejus,  et  regntim  ejus 
usqiie  in  .sempiteruuui  coram  me,  vi,  21  —  18.  Seditque 
coram  Domino,  iv,  520. 

Cap.  XXIII.  —  1.  Dixit  vir,  cui  consiitutum  est  de 
(^risto  Dei  Jacob....  Ei  sermo  ejus  per  liaoaiui  roeam , 
VI,  9. 

Cap.  X.  —  \%ei  17.  Fecit  rex  Salomoa  duceata  «enta  de 
aitro  puro,  et  treceiitas  peltas  ex  aoro  probato,  it,  387. 

REGUM  LIUER  IIL  ^ 

Cap.  XVI L  —  F<TS.  8.  Pactua  est  sermo  Domlni  ad 
Eliam  ,  diceos  :  Surge,  et  vade  in  Sarepta  Sidooiorum,  ei 
maoebis  ibi....  Apparuit  ei  mulier  viiJaa ,  et  ac  epit  ab  ea 
escam  ,  et  manducavit,  vi,  lOf .  •—  2i.  Nuoccognovi ,  qoo- 
uiaqn  vir  Dei  es  tu ,  et  verbuio  Dei  iu  ore  tuo  verum  est , 
111,  33 Iv 

Cap.  XVIIL  —  39.  Quod  cum  vidisset  ooiois  populus, 
ceeidit  iu  Ciciem  suam  ,  et  ait:  Doiniaus  ipse  Deos,  ui, 
329. 

REGUM  LIBER  IV. 

Cap.  II.  —  Yers.  23.  Asceade,  calve ;  asceode,  calve,  v, 
132. 

Cap.  IX.  —  57.  Et  eru  \  carnes  Jezabel ,  sicut  stercus 
811  per  faciem  terrs,  ni,  325. 

Cap.  XIX.  —  15.  Sedere  super  Cberubim ,  iu,  299. 

PARALIPOMENON  LIBER  I. 

Cap.  XVII.  —  Ven*  3  et  segq,  Ei  factum  est  verbum 
Dominl  a<l  Naihao  ,  diceus  :  Vade ,  et  dic  servo  uieo 
David....  fit  tiouos  ejus  erit  Ormissimus,  vi,  20. 

PARALIPOMENON  LIBER  II. 

Cap.  XVIII.  —  Yen.  i\.  Vad.im,  et  ero  spirifus  mendax 
in  ore  omnium  propbetarum  ejus.  Et  Domious  dicit :  Vade, 
el  fac  iu,  et  decipies  Acbab ,  vi,  6<)0. 

ESDRiE  LIBER  IL 

Cap.  IX.  —  Yen.  1  el  segq.  Posiquam  enim  redieraut 
filii  Israel  Jerusalem,  et  fecerunt  sibi  taberoaculoroui 
laetitiam  inagnam....  Et  adorabant  Domiaotu  Deum  suum , 
VI,  408. 

TOBIAS. 

Cap.  IV.  — Tm.  ib.  Qood  tll)i  doo  vis,  alteri  ne  feceris. 
V,  108. 

JOB. 

Cap.  I.  —Yen.  1.  Vir  erat  io  lerra  Hus,  oomiae  Job.  ni, 
400. 

Cap.  X.  — 10.  Nonne  vallasti  eum ,  ac  domum  ejus , 
oiiioemque  sobstantiam  pjiis?  vi,  601.  —  12.  E<'ce  uiii- 
versa,  qu%  hubct,  in  nianu  tua  suni,  v<Tumtiraeii  in  eum 
ne  exteiidas  iiiaunm  luatn^  vi,  001.  —  21.  Domiot>s  deJit, 
Doininos  alistulii.  Qiioimido  voluii ,  Domious  fecit :  sit 
iioiiipn  Domiiii  benodictum,  vi,  601. 

Cai».  IU.  —  3.  Pereal  dies  iu  qua  oatussum,  m,  243. 


-^  10.  Quia  non  clausit  portas  veotris  qui  portafit  me 
VI.  26.  ^ 

Cap.  VIL  —  I.  Tentatio  est  enim  vita  bumaoa  auper 
terram ,  v,  244. 

C\p.  X,  —  16.  Propier  superbiam ,  quasi  leasoao)  capies 
me,  reversu»(pie  miral;i'iter  lue  crucias,  vi.  214. 

r^p.  XVI.— 11.  Kxprobraoies ,  et  conspueuies,  pprcq-i- 

seroiit  maiilam  meam,  saiiaii  ^u  it  p^fnts  meis  vi,  41.   

13.  rx)nfregil  iiie,  et  (tosuit  ine,  (|oasi  in  >iguum,  circuui- 
dedit  me,  laaceis  suis  coovulueravii  Jiimbos  tiieos,  cuacuJ.t 
lue  vuiuere  super  vulnus,  vi,  53. 

Cap.  XIX.  —  25  '€l  :6.  Credo  eniro  qood  Redempior 
meus  viviL  videbo  Deum  saivaiorem  lueuiu,  vi,  6i. 

Cap.  XXI.  —  1-^.  Ducont  io  bouis  diessuos,  ei  subito 
ad  iuferna  desceiiduut,  vi,  352 ,301. 

Cap.  XXVI.  —  8.  Qui  suspendlt  aquas  iu  nobibussttis,  oi 
noo  erumpant  pariter  deorsum,  vi,  597. 

Cap.  XaVIII.  —  %),  Sapieotiaoi  iiode  inveiiiesT  Laiet 
euiin  ab  oculis  hominum,  ei  a  volucribus  cceli  alxiooDsa.:esi, 
VI,  6.  —  2i.  Uiiiversorum  fioem  ip  e  coosiderat ,  vi ,  415! 

Cap.  XXXllI.  —  4.  Ki  quia  Spinius  Dei  est,  Siiritus 
Doniini  fecit  nie ,  et  spiraculum  omoipoteuiis  vivi.icavit 
ine  ,  ecce  et  me  ,  sicut  et  te  fccit  Deus ,  ti ,  10.  —  llmi, 
Spirilus  Domiui  Te  it,Mie,  et  spiraculum  omoipoteatis  vivi- 
hcavil  uie,  VI,  15i. 

Cap.  XXXIV.  —  30.  Qui  reguare  facit  hvpocrHam  |iro- 
pter  peocaia  po^iuli,  vi,  540. 

Cap.  XXXYil.  —  21.  Subilo  aer  c  gittir  io  nubibos  e( 
veuius  traiisiens  fugabil  eas^  vu,  47. 

Cap.  XXXVIU.  —  2.  Qiiis  est  iste  ioiolveus  seotentias? 
II,  53C.  —  3.  Accioge .  slcut  vir,  lauis»oa  toos ,  iv,  17.  — 
3i.  Et  \esperum  super  filius  iiouiiuuiu  prudire  Cact.vi 
5«8.  r  ,     , 

Cap.  XXXIX.  —  5  Quis  d  misit  ouagrum  liiierttm?  et 
vincula  e  us  quis  soivit?  vi,  529. 

Cap.  XL.  —  12.   Nervi  t  suculorum  persplexi,  iv,  521. 
—  13.  Ossa  eius  listula  ejus ,  iv,  521.  —  14.  I{«e  est  prio- 
cijMum  viaruin  Dei ,  v: ,  135.  —  15.  Uuic  raootes  berbaa 
fiMuut,  IV,  521.  —  16.   Sub  umbra  dormit  *3  secreta 
cilaiui ,  IV  ,  521 ;  vi ,  243.  ~  20.  Et  fiino  ii^^abis  liuguan 
cjus„iv,  521. 

i^AP.  XLI.  —  5  ^£  9.  Per  gvruin  oculi  pjos,  airat  palpe- 
brse  iliiu:uli,  iv  521.  —  6.  (^r  ejos,  sicui  bcuta  lusiiui, 
IV,  520.  —  10.  De  ofe  ejos  fljmuia  procedit,  iv,  521.  — 
11.  Et  de  nartlms  ejus  funiiis  procedit ,  iv,  521.  —  13. 
K.icieui  ejus  pra>cedit  rgestas,  iv  .  521.  —  14.  Memtra 
cariiiuui  ejus  cohareutia  sunt ,  iv,  521.  —  15.  lodurabitur» 
(luasi  lap  s  ,  v,  366.  —  16.  Cum  sublalus  fuerit ,  tiroebiint 
aui(eli,  et  exierriti  purgabuntur,  vi ,  188.  —  ^.  Omne 
Htiblime  videt ;  et  i(ise  est  rex  super  ouuies  Qlios  superbi»» 
VI,  304. 

Cap.  XLII.  —  6.  Idcirco  ago  popnileotiam  in  favilla  et 
cinere ,  vi,  445.  —  Ibid.  iJcirco  ego  me  reprelieodo,  et 
ago  pGeuiteotiaia,  iii,  243. 

PSALMI. 

PsAL.  I.  —  Yers.  4.  Tan(|uaai  pulvis,  quem  projicit  veo- 
tiis  a  facie  ier>ae  ,  tv  ,  2  »5.  —  5.  Noo  resurguul  iwpii  m 
judicio,  VI,  212. 

Ps.  \l.  —  \et  %.  Quare  fremueruot  gentes,  et  po|mli 
moilitati  s;ini  ioauia....  Adxorsus  Domiiitim  ,  et  a*dv«*rsus 
Chrisium  ejiis ,  vi,  55.  —  7.  Domious  dixit  ad  ine  :  Filius 
lueus  es  tu,  ego  hodieKeoulte....  Oliaudito  aoris  obedivit 
mihi,  VI  71.  —  Ibid.  Pilios  meos  es  to,  ego  hodie  geoui 
te,  VI ,  2.  —  8.  Pete  a  me  ,  et  d^bo  tibi  geules  baerediu- 
teiii  tuam ,  et  possessioneui  toam  terroioos  terra;,  vi,  5. 

Ps.  111.  — 6.  Ego  doriiilvi,et  reqoievi,et  resurrexi» 
qoia  [Al.  quouiam]  suscilavit  me,vi,  56.-8.  Deotes 
peccatorum  cooirivisli ,  v,  385. 

.Ps.  IV.  —  7.  ^'ignaium  est  super  nos  lumeo  vultus  tui , 
Domioe ,  vi ,  110  ei  619.  —  9  et  10.  In  pace  doniiiam ,  et 
requie8cam,quoiiiain  tu,  Dooiioe,  siuguijriter  in  speoon- 
siitiiisii  me,  vi,  56. 

Ps.  V.  —  7.  Perdes  eos  qni  loquuutur  mefHlacium ,  vl 
232e«5t. 

Ps.  VIII.  — 6.  Minuisti  eum  pjulo  minus  ab  angelis,  vi, 
14. 

Ps.  IX.  —  5.  Sedisti  super  ihrooum,  qoi  jodieas  jiisti-' 
ti^ni,  VI,  5rt8.—  24.  Laudaiur  peccalor  iu  deslderlis  anliii» 
sup,  VI,  245. 

Ps,  XI.  —  t.  Drm^oe ,  salvom  me  fac,  qiiooiam  defeeit 
saiiciiis ,  V  ,  235.  —  7.  Eloqoia  Domuil ,  eiuquia  casia « 
arg^iitnui  igoe  exaiiiiiiatoiii ,  v,  509. 

Ps.  XII.  —  6  Qui  trlbulaut  me,  exiiltaboiit ,  si  niotiis 
fuero,  V.  282. 

Ps.  XV.  —  5.  Dominus  pars  hieredilatis  ine»  et  ralicis 
mei ,  V  ,  4K8 ;  M  ,  415.  —  8.  Domiiius  a  dextris  est  iniki , 
oe  coniuiovear,  v,  282.  —  9.  Caro  niea  re  iuie>cel  in  spe, 
u ,  5^.  — 10.  Nuc  dabi^  sanctum  toum  videre  corroptio- 


INDEX  S.  SCRirTURif:  LOCOUUM  IN  OPGRIBUS  S.  ISIDORI  OCCDRRENTIUif. 


ii«iii,  1«  5i9.  —  Ibid  S.tluiare  tnum  ets|iPCUlin,  Doinine. 
N«>ii  rpliiitues  aiiim<iro  iiieaiu  iii  iiiforiui ,  v,  .V^S.  —  Ihifi. 
()uia  non  dercliitques  airiiuam  iiieam  iii  iuiVTiio,  uecdak>is 
bauctum  tiium  -  idere  corrupiio.iem,  vi,  23. 

P$.  XVII.  —  1.  Cuui  eri|)iel  eusu  ,  v,  217.  —  8.  Re- 
spexil,  ei  co'iimota  esl,  vi  couirmnuii  'erra,  ▼■  201.  —  1i. 
Teuebras  latibuluiii  suum ,  ▼,  369.  —  ik  OuisiitiieH  me  in 
caput  genliuni,et  populus,quein  non  cog'iovi,  scrvivit 
inilii....  Ki  cLuJicaveruut  a  iiemiils  suis,  u  ,  80. 

Pi.  XVItl.  —  4.  Non  snnl  loi|Uf>lae ,  iiei|ue  sermoues.... 
Et  >n  fines  orbis  terrae  verba  coriim  ,  vi ,  5H  ei  6i.  —  5. 
.Sonii:)  i*oruin  exivit  lu  oinQpm  terrain  ,  v,  53').  —  luid.  Kt 
III  oiiiiie  u  terraro  exivit  souus  ejuK,  Pi  iu  Knen  o  bis  tHir» 
verlia  ipsius,  v,  5i7,  456.  —  6.  Taiiquam  apousus  pro-essit 
d«  ibitltmo  suo  ,  vi ,  3H.  — 6.  Iptie  taiiquaiu  sponsus  |Tu- 
cedfUb  de  ilialamo  suo  exultavit...  Kt  occursus  ejus  usque 
ad  sumiuum  ejus,  ▼! ,  59.  —  Ibid.  lu  sole  posuit  taberut- 
culiiio  siium,  ▼,  559. 

Ps.  XX.  —  13.  Qiionlam  pones  eos  dor«um  ,  ▼,-5tt.  — 
5i.  Ahouuliabitur  Domiuo  generatio  \eiiiura,  pt  ;<unuiitia- 
burtt  cwli  jusiitias  ejus ,  populo ,  qui  nasceiur,  quem  Fecit 
Dominus.  vi,  lOi. 

P».  XXI.  —  7.  Kgo  aiilem  sum  vrrmis,  et  non  lioino,  ▼, 
576.  —  17.  CircuiudeJeruut  iiie  canes  iiiuUi ,  lonciliuui 
malignantioin  obseilii  me,  ii ,  529.  —  17  £l  iH,  Foderuat 
iii.iuus  rnp:<s  et  pedesmeos,  diniim  ravei  uiit  oiutiia  ossa 
iiiea ,  u  ,  5'i9 ;  ▼,  513.  —  18.  Fodeiunt  manus  iiifas....  Et 
ciiviseruul  sibi  vestimenta  inea,  vi,  t70.  — Ibid.  Kod^- 
runi  inanus  ineas  et  pedes  meos  :  dluuineraveruni  oniuia 
<n»sa  mea,  ipsi  vero  consideraveruul ,  et  coiiS)>exerui  t  me, 
▼1 ,  46.  —  19.  Diviserunt  tiibt  vestimeoUi  mea  ,  el  huper 
vestetii  meam  mi^erunt  sorteui ,  vi ,  47.  —  28.  Ittuuiuis- 
centiir,  et  convpfieutur  ad  Donnnum  uiiiversi  iin>*s  terrtp, 
V ,  355.  —  28  <>l  29.  Hemini&cetaiir,  et  ctmTerLeiitur  ad 
Doiuinum....  Ououiam  Domini  esl  regnum,  et  i|ise  do.niiia- 
biliir  gKUiium,  ▼,  513  ;  vi,  6li. 

Ps.  XXlli.  —  7.Toll>tH  porus,  princiies.  vestras,  et 
clevaroini  (lon»  «leroales ,  v ,  2S6.  —  !Oid.  ToUiie.... 
Dominus  liolens  in  pr«plio  ,  v  ,  495;  vi.  —  10.  (juis  est  iste 
rev  gloriaB?  Domiuus  virluium,  iii,  2Ui. 

P6.  X.Wl.  — 5.  OitODl^in  abscoiidit  ine  in  tabernaculo 
ftuo  m  di(*  lualof  uiu  ,  v  ,  596.  —  12.  liisurrexeruui  in  uie 
lestps  iuiqiii,  e!  mcnlita  est  iniquiias  sibi ,  vi.  40.  —  1 1. 
Vinliier  agile,  ctconlorielur  cor  vesiruni ,  v,  331. 

Ps.  XXVIU.  ^  I.  Airerte  Domiuo,  lilii  Dei ,  alferte  tky- 
iiiino  iilios  arirtum  ,  v ,  450.  —  2.  dioria  ei  liom  r  l)eo , 
II,  .^9.  —  5.  Vox  Domini  coufriag  ntis  cedros,  v,  5i0 

/'i.  X\i\.  —  t2  el  13.  Couvertisti  lucium  mi  um  iu  gau* 
dium  niibi....  Ut  ciotei  tibi  gloria  niea,  et  noo  compun^ar, 
▼,  5.-50. 

Ps.  XXXI.  —  t  ef  2.  Reati  quorvm  remissae  suni  iiii- 
<|uiiates.  Hcatus  vir  cui  non  imputavit  Doiniuus  peccaluui, 
▼,  331 ,  42i ;  vi ,  46i.  —  4.  Couversus  siim  in  &>rttinna , 
duiu  coniigitur  spina....  ^Juoiiium  tacui ,  invpleraveruiit 
«imnia  ossa  mea  ,  dum  ctamareui  tota  dip,  vi,  2:^.  —  9.  lii 
t  eiio  et  caiDu  maiillas  eoruin  coustriuge,  qui  non  appro- 
xiniani  ad  Ik  ,  vi,  200. 

Ps.  XXXII.  —  6.  Yerbo  Domini  e^cii  n<mati  suut,  et  spi- 
ritu  oris  ejusomns  virlus  eorom,  vi,  tt.  —  0.  Diiil,  ei 
facla  sunt ;  iiiaiid;<Titt  et  creata  suut,  vi,  163. 

Ps.  X\XI1I.  —  1.  Semper  laiis  ejus  in  ore  meo,  v,  229. 
—  3.  Iii  Doniiuo  laudabilur  aoima  mea,  vi,  51 1.— 8.  £mii- 
lei  aiigeluin  Doiuiuus  ruclrcuiiu  timeuiiumeom,  et  eripiet 
C09, 1,  6i;  VI,  Hl.—lbid,  Nou  timebit  doiuui  suas  a  trigori- 
bu^  ni\is.  oinues  enim  domesitici  ejus  vesiiti  sani  dupjici- 
bus,  I,  6i  e/  65.  —  tO.  Quis  e^l  iste  rex  giori»?  Doaiiuiis 
viriutum,  n\  294. 

Ps.  XXXIV.  —  15.  CoogregaU  suot  io  me  flagella,  et 
igooravi,  vi,  41. 

Ps.  X\XV>^  tO.  In  lumioe  liio  vidpblmui»  lumen,  ti, 
75  —  12.  Maous  ppccatoruin  uon  moveaui  iite,  v,  282. 
P«.  XXXVI.  ^27.  Decliua  a  malo,  et  fac  bouum,  vi, 

61  .y 

Ps,  XXXYII.  — 18.  Ego  iu  Oa^ella  paratus  suiii,  yi,  4t. 
Ps   XXXVIII. —  5.  \ox  Domlnicuiifriiigeutis  cedros, 
T,  5i0. 

Ps.  XX\IX.  — 6.  Multiplieati  sunt  snper  iiumerum ,  vi, 
177  ^8  ei  9.  In  capite  liliri  scriptuio  e.st  de  me,  ut  faciam 
Toiunialem  tuam,  v  ,  1 1. 

Ps,  XL.  —  5.  Ego  dixi :  Domioe ,  iniserere  mei :  saoa 
aoloLim  ineam,  quia  peccavi  tibi,  v,  279.-9.  Nuinquidqui 
donnit,  iioa  xdjiciet,  ut  rcsur^^ai?  vi,  56.  >-  10.  Qui  ede- 
bat  paoes  meos,  ampliavit  advprsuro  ine  supjdaotitioneni , 
VI,  .^7.  —  t1.  Tu  autem,  Domiue,  miserere  mei ,  et  resa- 
M*i(a  me,  et  relriiiuam  ei;>,  vi,  56. 

Ps.  XLI.  —  8.  Abyssus  aiiysbum  iovocat  ia  voce  caiara- 
ctaiuiu,  VI,  226. 


Ps.  XI.III.  —  6.  Iniinicos  noslros  io  te  veoUlabimud 
cornu,  V,  5'>5. 

Ps.  XLIY.  —  1  rf  3.  Erociavii  cor  meum  vprbum  lw«- 
nnm.  Speciosos  lorina  pr»  filiis  bominum,  ii,  527 ;  v,  370 
ei  353.  —  4.  Feniur  iwleiitissime,  v,  554.  —  7.  Sedes  tii» 

Dpu<«,  in  saeculum  s«cu!i ,  virga  nquitalis Deus  tuus 

oleo  Isii  lae  pis  con^oriibus  tui.s,  vi,  7  et  29.  —8.  Di- 
lexlstl  ju.vtiliam,  f  t  odlstl  ioiquitatem,  prnpterea  unxit  le 
Deus.  Oeus  tuus  oleo  iaeti  i;e  t>rs  pariicipibus  tuis,  v,  420. 

—  10.  Cirrum.imicia  vanetat"  tn  ve^litudeanraio,  v,  541. 

—  14  cl  12.  Kll;a,  andi,  pI  \idp,  ei  iiicliiia  aorem  tiiam... 

El  ijise  esi  DomiuuA  Deun  luus,  i,  6;  v,  331;  vi,  67. 11 

Et  av^oralitiiit  eurn  lilia»  Tyri  in  rnuo  ribiis.  Vultuiu  louui 
deprecahu.ilur  (Hniies  divi'es  lerrs',  vi,  t68. 

Ps.  XLVl.  —  9.  Kegnabii  Domlnus  supor  omnes  gen- 
tcs,  Deii«  se('ii  super  sedeiii  sanctatn  luam,  vi,  60. 

P$.  XLVIII.  —  5.  IiHiiiabo  ad  .simililudiuem  aur  ni 
Diern,  aperiam  iu  (salterio  a*iiigmata  niea,  vi,  tOi. 

Ps.  XLIX.  — 3.  Deus  manifesic  vpniet,  Dens  no.sier,  pt 
nou  silebit,  VI.  l.^Jc/^S.— 4.  Advocabilca'luiudesursum... 
Quoidam  Deus  judex  est,  vi,  63. 

Ps.  L.  —  5  Kt  peccatum  mrum  antc  me  e.st  semper,  ti, 
225  el  444.  —  6.  Tibi  soli  peccavi...  viiicas  .  cum  jud  caris! 
VI,  58.-7.  Ecec  iu  iiii  luitatibus  coiicepiiis  Mim,  ei  ia 
peccatis  peperii  me  inaler  mea,  v,  84.  —  9.  A<<perges  me 
byssopo,  et  muud.ibor,  vt,  48.  IX  L.ivabitme,  et  Kupprni- 
veiii  dealbalior,  \i,  5i.  —  19.  Sa  rificium  eiiiiii  Deo  spiri- 
tus  cooiribulatiis,  v,  400  et  418. 

P$  LI Y.— 1  i.  Tu  vero  bomo unanimis,  diix  mens,  et  iio- 
tus  iiieiis,  qiii  s  inul  mecnm  ditlres  c*.apiehas  cibos,  vi,  57, 

Ps.  LVIL  »  11.  Lstabitur  jusius,  curn  vidert  vindicl-m 
iiipionim,  manus  suas  lav^bii  iu  sanguiue  peccaioruro . 
VI.  363. 

Ps.  LVIII.—  12.  Ne  occideris  eos,  opqoaiido  oblivlscan* 
tur  popiili  in«i  1  'gis  tus  :  disperge  illos  in  viriute  tua,  et 
de|K>ne  e<ts,  v,  228. 

Ps.  l.Xl.  -—  12.  Seinel  iocutus  est  Deus,  doo  haec  audivl, 
III,  592. 

Ps.  LXII.  —  1 .  Sitivit  io  te  aolma  mea ,  quam  miiltipli- 
citPr  et  raro  me»,  vi,  256. 

P$.  L\V.  Ne  dederis  in  moiom  pedes  meos,  v.  282.  — 
12  Traiisi\imiis  |ier  i.snpin  ,  et  aquam,  et  InJiixisti  iios  ia 
refrigprium...  Quouiam  Deits  judet  esi,  vt,  6.5. 

F$.  LX\  I.  —7.  Dabuul  ei  cu  li  iiubreni,  et  terra  dabll 
friictuin  siinm,  vi,  f^  el  588. 

P$.  LWII.  —  18.  (jirsus  IVi  decem  millibtis  moltiplex 
millia  laeiaiitium,  v,  234.  — 19.  Asoemiit  in  allurn,  cepil 
cajitivitaiem,  deilit  dona  hominibi»,  vi,  59,  61  et  400  — it. 
Deus  iiosler,  Deus  salvos  raciel  uo< ,  et  Dctnini  mors,  el 
Dotidui  exitus  mortis,  vi,  50. — 25.  Visi  suot  ingressns  tui, 
Deus.  iiigressus  DpI  mei  re^is,  vt,  55  f<59.  ~  32.  i£:liio- 
pi;i  iirsBVPtJet  manus  ejos  Deo,  vi,  76. 

P$.  LXYIII.  —  8.  Henetiicai  nos  Deos,  Deut  noster,  l>o« 
nedicat  iios  Dous.  vi,  :25.— 19.  Propter  inimicos  meoseriptf 
Die,  VI,  286.  —  22.  Dederunt  in  escam  loeam  iel,  et  in  siti 
inea  |)Otaverant  me  aceto,  vi,  162. — 24.  Obscureulur  oculi 
eorum,  ne  videant,  et  dorsum  eoriim  semper  iodUrva,  v, 
442.  —  25.  EflTuode  iram  tuam  in  genles  qu:e  te  mm  no« 
verunt,  vi,  216.  —  27.  Super  dol  irein  vuluennu  iueoruni 
addiderunt,  vi,  56. 

P$.  LXX.  —  15.  Quia  non  cognovi  litteratoram,  iiilrolbo 
tn  poientias  Domini.  vi,  298.  —  18.  Dooecannuntiem  bra- 
chiuin  luum  generationi  cmui.  qos  vetitora  est,  poteutiait 
tuam,  Deus,  vi,  102. 

P$.  LXXl.  —  7.  Orieior  1o  diebos  pjns  jnsiiiia  et  alNin- 
daotia  pacis,  dcnec  exiollatur  luua,  vi,  6t.  —  8.  £t  domi- 
nabiiur  a  mari  usqtie  ad  maie,  et  a  flumlne  us(|u6  ad  ter- 
minos  orbis  lerm,  vi,  7t.  —  11.  Omnes  de  Saba  venlenl, 
el  dabitor  ei  de  auro  Arabia;,  vi,  28.— Ante  solem  penna- 
net  D  >men  ejus ,  et  ante  lunam  sedes  ejus.  Et  benediceii- 
tur  iu  eo  omnes  inbus  terre,  omoes  gentes  nuignificabunt 
eom,  VI,  5,  19,  71.  —  19.  Impleldlur  gloria  ejus  omnis 
terra   v  538. 

Ps\  Lkxili.  —  tt.  Ul  qold  avents  factem  tnam  de  me- 
dio  sinu  tuo?  v,  364.  — 18.  Revela  oculos  qieos ,  et  ronsi- 
derabo  mirabilia  de  lege  tua ,  v,  392.  —  120.  Deus  aotein 
rex  noster  ante  sxcula  operatus  estsalutera  lu  medio 
feerrs,  vi,  64. 

P$.  LXXV.  —  6.  Dormieruot  soroniim  soum,  et  oihit  in- 
veoeruot.  vi,  388. 

Ps.  LXXYll.  —  1.  Atlendiie,  populi  mei,  legem  raeam, 
k»qo»r  propositiones  ab  in:tio,  vi,  103.  —  24.  Et  pluit  ilHs 
inanna  ad  manducandum  :  ei  panem  cceli  dedil  eis,  vi,  588. 
—  49.  Imis.sione8  ppr  aiigelog  malos,  vi,  21 4. 

P$  LXXIX.  —  2.  Qut  sedes  super  Cherui>im.  ni ,  316 ; 
VI,  587.  —  4.  Ostende  nobis  faciem  tuain  ,  ui ,  299.  —  14. 
Aper  de  silva,  vi,  87. 
Pt.  LXXX.  —  4.  Tuta  canitc  ioiUo  mensts ,  m  die  losi- 


III 


INDhlX  S.  SCI\IPTUU/£  LOCORUM  IN  OPEKIBUS  S.  ISIDORl  OCCURRENTIUH. 


IV 


iiiferos  deorsoni,  vi,  262.  —  52.  Uva  eorom  ava  fellis,  nt 
liolrus  amaniudiuis  ipsis,  vi,  48.  —  39.  Kgo  sum  Deus,  et 
uou  est  alius  L)eus  prsler  me,  v,  78. 
Cap.  XX.XIII.— tt.  Vivat  Rubeo,  et  non  moriatar,  iii,  M. 

—  9.  Qui  dtcimi  piitri  auo  el  niairi ,  Neseio  vos....  Jadicia 
tua  Jacub,  ei  le^em  luam ,  o  Isruel,  v,  511. 

JOSUE. 

Cap.  V.—  Yers.  13.  Nosier  es?  au  adversariorum?  vi, 

•  LIBER  JUDICUII. 

Cap  L— rers.30.  iiiii)iiavitCtuioauieus  in  meiiio  Epliraim 
tribuiarius,  v ,  480. 

Cap.  [IL—  1.  Viie  sunt  genies  quas  Dominus  dereliquit, 
ul  audiret  in  eis  Israelem,  v,  iSJ. 

Cap.  iV.  —  1  i.  De  comedeaie  exivii  cibus  :  et  de  forii 
fgressa  est  duicedo,  iii,  63. 

RUTH. 

Cap.  L —  Vers,  16.  Qnocuiiiqae  perrexeris,  pergam, 
lii,  3i3. 

rh:gu.m  liber  l 

Cap.  IL—  Fm.  10.  Ipse  judicat  exlrema  terrae,  vi,  445. 

—  haec  dicii  Domiuus  Deus  IsraeL...  Nequaquam,  sed  glo- 
riiicanies  me,  gioriticabo;  et  qui  me  speraii,  speroe.ur, 
VI,  419. 

Cap.  iX.  —  9.  Eamus  ad  videntem,  iii,  328. 

Cap.  XVL  — 14.  Spiriius  Domiui  malus  irruebat  ia  Saot, 
v,«67. 

Cap.  XX VL  —  9.  Quis  extendet  manum  suam  io  Chri- 
sium  Domini,  ei  ianocens  erit?ii,  576. 

REGUH  LIBER  IL 

Cap.  VL  —  Vers.  22.  Vilis  incedain  et  viiior  apparebo 
aiiie  Deum,  qui  elegii  me,  vi,  340. 

Cap.  Yil.  —  16.  Fidelis  erii  domus  ejus,  ei  regnum  ejus 
usque  in  sempiteruum  coram  me,  vi,  21  —  18.  SeJiUiue 
coram  Domino,  iv,  520. 

Cap.  XXIII.  —  1.  Dixit  vir,  cui  consiitiiium  est  de 
(^risto  Dei  Jacob....  Ei  sermo  ejus  per  liOcUam  meam , 
VI,  9. 

Cap.  X«  —  16  el  17.  Fecit  rex  Salomoo  dueenta  sciiia  de 
auro  puro,  et  ireceutas  pellas  ex  auro  probato,  it,  387. 

REGUM  LIBER  IIL  ^ 

Cap.  XVIL  —  Vers.  8.  Facius  esi  serroo  Domiui  ad 
Eliam ,  Uiceus  :  Surge,  el  vade  in  Sarepta  Sidooiorum,  ei 
ipapebis  ibi....  Apiiaruit  ei  muiier  vidua  ,  ei  ac  epit  ab  ea 
escam  ,  et  maaducavit,  yi,  lOt.  —  21.  Munc  cognovi ,  qoo- 
iiiaqi  vir  Dei  es  iu  ,  et  verbum  Dei  io  ore  iuo  verum  esi , 
m,  33  i-. 

Cap.  XVIIL  —  39.  Quod  cum  vidisset  oniais  populus, 
ceeidit  iu  Ciciem  suam ,  ei  ail:  Doiiiious  ipse  Deus,  in, 
3i9. 

REGUM  LIBER  IV. 

Cap.  IL  —Vers.  23.  Ascende,  calve;  ascende,  calve,  v, 
152. 

Cap.  IX.  ~  37.  £t  eru  «t  carnes  Jezabel ,  sicut  stercus 
siiper  faclem  ierrae,  ui,  325. 

(«Ap.  XIX.  —  15.  Sedere  super  Cberubim ,  lu,  299. 

PARALIPOMENON  LIBER  I. 

Cap.  XVII.  —  Vers.  3  el  seqg,  Et  factum  est  verbum 
Domint  ad  Nailian ,  diceiis  :  Vade ,  et  dic  servo  uieo 
David....  Bi  iiouus  ejus  erii  tirmissimus,  r\  20. 

PARAI.IPOMENON  LIBER  11. 

Cap.  XVIIL  —  Vers.  ii,  Vad.im,  et  ero  spiriius  mendax 
in  ore  omnium  proptieiarum  ejus.  £i  Domiuus  dicii :  Vade, 
ei  fac  ita,  et  decipies  Achab ,  vi,  &)0. 

KSDRiE  LIBER  If. 

Cap.  IX.  —  Vers.  1  ei  segq.  Poslquam  enlm  redieraut 
rdii  Israel  Jerusalem,  et  fecerunt  sibi  taberoacolornni 
laeiitiam  inagnam....  Ei  adorabant  Dominum  Deum  suum , 
VI,  408. 

TORIAS. 

Cap.  IV.  — "rm.  1(>.  Quod  iii)i  non  vis,  alteri  ne  fecerls. 
V.  108. 

JOB. 

Cap.  L  —Vers.  1 .  Vir  erai  iu  terra  Hus,  noroioe  Job.  iii, 
400. 

Cap.  X.  —  10.  Noane  vallasti  eiim .  ac  domum  ejus , 
oiuaemque  subsianiiam  ejiis?  vi,  601.  —  12.  E<rce  uiii- 
vers:i,  quse  hubel,  in  iiiaou  tua  suni,  veriuntaraeii  in  eum 
ne  exieudas  iiiauiim  itiam «  vi,  001.  —  21.  DomintiS  ded>i, 
Dtxninus  abstulii.  (juomodo  voinil ,  Domiuus  fecit :  sit 
iioiiipn  Uomiiii  henedicium,  vi,  601. 

Cai'.  Iti.  —  3.  Pcreal  dies  iu  qua  naius  sum,  lu,  213. 


-<  10.  Quia  non  clausit  portas  veotris  qui  portaYil  me 
Ti,26.  * 

Cap.  VII.  —  I.  Teolaiio  est  eoim  vtta  bumaoa  super 
terram ,  v,  244. 

Cvp.  X.  —  16.  Propipr  superbiam,  quasi  leasnaui  capie:» 
me,  reversu9i{iie  miral:i'iier  iiie  c<'ucias,  vi.  214. 

Cap.  XV L — 11.  iilxprobraaies,  ei  cunspueuies,  pert»!'»- 

seruiit  maxilam  meam,  satiaii  su  li  pti^nis  nieis,  vi,  4t.   

13.  Confregii  lue,  ei  |K)Suii  me,  quasi  in  .«^igiium,  circum- 
dedii  me,  ianceis  suis  ctmvulueravii  Jumbos  meos,  cuacid.i 
ue  vuluere  super  vuinus,  vi,  53. 

Cap.  XIX.  —  25  'ct  ^O.  Credo  enim  quod  Redemptor 
meus  viviL  videbo  Deum  halvaiorem  lueuiu,  vi,  6L 

Cap.  XXI.  —  13.  Diicuoi  io  bonis  diessuos,  ei  subito 
ad  iuferiia  desceiiduui,  vi,  352 ,  3Gl. 

Cap.  XXV I.  —  8.  Qui  suspendli  aquas  iu  nubibussuis,  nt 
non  erumpant  pariter  deorsum,  vi,  597. 

Cap.  XXVIII.  —  2.1.  Sapieniiaui  unde  iiiveuiesT  Laiet 
euim  ab  oculis  hominum,  ei  a  voiucribus  coeli  abecoQsa.iesi» 
VI ,  6.  —  21.  Uiiiversorom  lioem  ip  e  considerat ,  vi  ,  4i5* 

Cap.  XXXilL  — 4.  Ki  quia  Spiriius  Dei  est,  Spirtius 
Domini  recii  uie ,  et  spiraculum  omaipoteuiis  viviacavit 
me  ,  ecce  ei  me  ,  sicui  ei  ie  fccii  Deus ,  vi ,  10.  —  l&ui. 
Spiriius  Domiui  fe  it,4nc,  et  spiraculum  omnipoteuiLi  vi\i- 
licavii  me^  VI,  15i. 

Cap.  XXX IV.  —  30.  Qui  regaare  lacit  liy|>ocrHam  |iro- 
pter  peccaia  populi,  vi,  ^iO. 

Cap.  XXXVil.  —21.  Siibito  aer  c  gittir  ionubibus,  e( 
veuius  irausiens  fugabil  eas^  vii,  47. 

Cap.  XXXVIII.  —  2.  Qiiis  esi  isle  iniolvens  senteniias? 
II,  330.  —  3.  Accinge ,  sicul  vir,  lumfos  iuos ,  iv,  17.  — 
32.  Ei  vesperum  super  filius  homiiiuiu  prodire  fact .  vi 
5«8. 

Cap.  XXXIX.  —  5  Quis  d  misii  ouagrum  libemm?  et 
viucula  e  us  quis  soivit?  vi,  529. 

(>Ap.  XL.  —  12.  Nervi  t  siiculorum  persplexi ,  iv,  521 . 
—  13.  Ossa  ejus  iistula  e]u3 ,  iv,  521.  —  li.  Ipse  est  piio- 
cipiuin  viarum  Dei ,  v: ,  135.  —  15.  Uuic  montes  herbas 
fcruut,  IV,  521.  —  16.  Sub  umbra  dormii  <3  secrela 
cilauii ,  IV  ,  .^21 ;  vi ,  2i3.  —  20.  Ei  fune  iigabis  liaguan 
ejus„iv,  521. 

Cap.  XLI.  —  5  e(  0.  Per  grrum  oculi  ejas,  slrai  patpe- 
brae  dilu^uli,  iv,  521.  —  6.  (W  eju»,  sieui  scuia  fusilui,^ 
IV,  520.  —  10.  De  ofe  ejus  fldmuia  procedil ,  iv,  y21.  — 
11.  Ei  de  nanbus  ejus  funius  prucedii ,  iv,  521.  —  15. 
KiCiem  ejus  pr.iucedit  eguslas,  iv  .  521.  —  14.  Memlra 
cariiium  ejus  cohMreiitia  suni ,  iv,  521.  —  15.  Indurvbitar» 
qunsi  lap  s  ,  v,  366.  —  16.  Cum  sublatus  fuerii ,  iimebtiat 
augeli ,  ei  exterriti  purgabuntur,  vi ,  188.  —  25.  Urane 
Mibiime  videt ;  ei  i|ise  est  rex  super  omnes  liiios  superbise, 
Ti,  301. 

Cap.  XLII.  —  6.  Idclrco  ago  popnitentiam  in  ravilia  et 
cinere ,  vi,  443.  —  Ibid.  IJcirco  ego  me  repreiieodo,  et 
ago  pGBniteniiam,  iii,  243. 

PSALML 

PsiL.  L  —  Vers.  4.  Tanijuaai  pulvis,  quem  projicit  viw- 
ius  a  faiie  ier>£  ,  iv  ,  2 »5.  —  5.  Non  resurguut  uupii  «a 
judicio,  VI,  212. 

Ps.  II.  —  1  rt  2.  Quare  rremueruni  gentes,  el  pofiuii 
mediiail  s:jiii  inaiiia....  A'Lersus  Dominum  ,  ei  idversus 
Chrisiiiui  ejus ,  vi,  55.  —  7.  Domious  dixii  ad  me  :  Fitius 
iiieus  es  iu,  ego  hodieKenuite....  Oiiauditu  auris  obedivli 
mibi,  VI ,  71.  —  Ibid.  Pilius  meus  es  tu,  ego  bodie  geDui 
le,  VI ,  2.  —  8.  Pete  a  me  ,  ei  d^bo  tibi  geuies  baerediu> 
teiii  toam ,  et  possessionem  tuam  terminos  ierre,  vi,  5. 

Ps.  III.  — 6.  Ego  doriiiiviyet  requievi«et  resiirrexi, 
qoia  [Al.  quouiam]  suscilavit  ine,vi,  56.-8.  Denies 
peccatoruni  coalrivisii ,  v,  385. 

.  Ps.  IV.  —  7.  Signaium  est  super  nos  lumen  vuluis  Uii , 
Domioe,vi,  110  el  619.  —  Oet  10.  In pace donniam ,  ei 
requiescam.quoiiiain  iu,  Domioe,  singuljnter  in  spe  oon- 
siiiuisii  me,  vi,  56. 

Ps.  V.  —  7.  Perdes  eos  qoi  loquuutur  iiiendacium  ,  vi, 
232  el  51. 

Ps.  VIIL  — 6.  Miiiuisii  eum  pjolo  miiius  ab  angelis ,  vi, 

Ps.  IX.  —  5.  Scdisli  super  ihroniim,  qoi  judieas  justi- 
ii  /m,  VI,  5HH.—  2L  Laudaiur  peccator  iu  deslderiis  anlttue 
sue,  VI,  245. 

P«.  XI.  —  I.  D(m'ne  ,  salvum  me  fac,  qnooiam  defedt 
8a::cliis ,  V  ,  235.  —  7.  Eloquia  Domiiil ,  eloquia  casia » 
arg**iitiiiii  igne  exaiitiiiatum ,  v,  509. 

Ps.  XIl.  —  6  Qui  iribuiani  me,  exiiliaboui,  si  motiis 
fuero,  V,  282. 

Ps.  XV.  —  5.  Domious  pars  biereditaiis  ineaB  et  ralicis 
mei ,  Y  ,  488 ;  m  ,  413.  —  8.  Domiiius  a  Uextris  est  miki , 
ne  cuiumovear.  v,  282.  —  9.  Caro  oiea  re  iuie-cet  io  spe, 
11 ,  5^.  — 10.  Nec  dabis  Moctum  tuum  videre  corroplio- 


INDKX  S.  SCUIPTUfiifl  LOCOUUM  IN  OPERIBUS  S.  ISIDORI  OCCUURENTIUM. 


iieni,  I,  5f). —  Ibid  S.iluia'e  tniim  exsppctatm,  Domine. 
N'>ii  reliii  |ues  aiiini.iin  nieaiu  iii  itit'orii<i ,  r,  .ViS.  —  ibid. 
Ouia  iion  deriliiiques aiiiiuain  nieam  in  iiitVrno,  uecdaim 
banctum  tiium  >  idere  a>rrupiio.*em,  vi,  23. 

Ps.  XVn.  —  1.  Cuin  eri|)iet  eum  ,  v ,  2i7.  —  8.  Rti- 
spexit,  ei  ccniiiota  esl,  <'t  coniremuU  *erra,  ri  201.  ~  li. 
Teuebras  iatibuluin  suum ,  t,  369.  —  4k  Otnstitiies  me  in 
cacut  geiiiiuui ,  et  popuius ,  quem  nou  cogMovi ,  scrvivit 
miiii....  Ei  cliudieaveruut  a  seiniiis  suis,  u  ,  80. 

Fs.  XVI 11.  —  4.  Non  sunt  ioquola! ,  net{ue  sermones.... 
Et  m  fines  orbis  terrae  verba  coriim  ,  vi ,  5S  ei  6±  -<  ^. 
Sonus  1'oruin  exivit  iu  oionem  terrain  ,  r,  55'.).  —  luid.  Et 
III  uiimo  ii  terrara  exivit  souus  ejits,  ei  iu  liiies  o  bis  tHir» 
verba  ipsius,  v,  3i7,  456.  —  6.  Tanquain  spoiisus  pro  esslt 
de  lbal.imo  suo  ,  vi ,  26.  — 6.  Ipse  lanquain  sponsus  i-ro- 
cedens  de  ilialafflo  suo  exull;(vit...  P.t  orcursus  ejus  us<|uc 
ad  sumiuum  ejus,  ▼! ,  59.  —  Ibid.  In  sole  posuit  taberua- 
culiim  siium,  ▼ ,  559. 

Ps.  XX.  —  13.  (jiioniam  pones  eos  dor^um  ,  v,^!!.  — 
oi»  AitDuutiabitur  Domiuo  geofratin  ^entura,  et  ;iiiDuiitia- 
buhi  caWi  jusiitias  ejus ,  popolo ,  qui  nascelur,  quem  fecit 
Domiuus,  vi,  lOi. 

Ps.  XXI.  —  7.  Kgo  aiitem  sum  vrrmis,  el  non  lioino,  r, 
576.  —  17.  CircuiudeJerunt  ine  caoes  niulli ,  (oncilium 
malignantiuin  ob.se<lii  me ,  ii ,  529.  —  17  el  18.  Koderunt 
iiixnus  mp:is  et  pedes  meos,  dinum  raverunt  oiiiiiia  ossa 
luea ,  n  ,  ^$Q ;  ▼,  513.  —  18.  Fodeiuni  maiius  iiir^as....  Et 
divisf^ruoi  sibi  vestiuieiita  inea,vi,170.  — Ibid.  Fod**- 
runt  uianus  meas  et  pedes  meoa  :  diuiiuieraveruni  oniuia 
cissa  luea,  ipsl  vero  consideraveruut ,  ei  coiist^exeroi  t  nie, 
VI ,  46.  —  19.  Diviserunt  sibi  vesiiiuenta  wea  ,  et  super 
Vf stetii  mearo  mi-terunt  sorteui ,  vt ,  47.  —  2S.  liiuuiiiis- 
centur,  et  converi«'Utur  ad  Doininum  uiiivcrsi  lin^^s  terrap, 
V ,  355.  —  28  pl  2^.  Reiiiinisceutnr,  ut  coiiverL«*iitur  ad 
Duiuiouni....  (^uouiam  Domini  esi  regoiim,  et  iiisedo.iiiiia- 
biliir  gt^uiium,  v,  .^13 ;  vi,  6H. 

P».  XXlli.  —  7.TutlitH  portas,  princi|.es,  vesiras,  et 
elevamini  ^ioriaB  aeteroaips  .  v ,  236.  —  lind.  Tollue.... 
Doniiniis  iiotens  in  pnelio  ,  ▼  ,  495;  vi.  —  10.  Quis  est  iste 
rex  glurisB?  Domiuus  virtuium,  iii,  2!)i. 

Ps,  X.Wl.  — 5.  QiioDiain  abseoiidit  nie  ia  tabernaculo 
siiii  lu  du^  maloruni ,  v  ,  396.  —  12.  liisurrexeruui  iu  me 
lestes  iuit|iii,  e!  mcuiiia  est  iniqniias  sibi ,  vi.  40.  —  1 1. 
Viniiter  «gile,  «aconforielur  cor  vebiruin  ,  v,  331. 

Pm.  XXVIil.  —  1.  AOerle  Domino,  (ilii  Dei ,  aifertn  Do- 
iidiio  tilios  ariotum  ,  ▼,  450.  —  2.  Gloria  ei  liou<  r  Deo , 
u,  .V59.  —  5.  Vox  Domini  coufring  ntis  cedros,  v,  5i0 

/'s.  XXIX.  —  12  et  13.  Couveriisti  luclum  oii  uui  iu  gaii- 
diuin  luihi....  Ut  c;;otet  tibi  gloria  niea,  et  oou  couipun^ar, 

P$.  XXX!.  ~  1  ef  2.  Beati  quortfni  remi^sap  suul  iiii- 
(|uiiaies.  Healus  vir  cui  non  imputavit  Domiiius  peccatuui, 
▼,  331 ,  42i ;  VI ,  46 1.  —  4.  Cuuveisus  siim  In  a>roinua , 
duiu  coiiiigitur  spina....  Quoiiium  tacui ,  inveteraveruiit 
omnia  ossa  mea  ,  dum  chinia.ein  lota  die,  vi,  fH.  —  9.  In 
t  eiio  et  cainu  maiillas  eoruin  ooustriugu,  qui  aoo  appru- 
xiniani  ad  le  ,  vi,  200. 

Ps.  XXXII.  —  6.  VeriMi  Do.nnini  &cli  fl«maii  smit,  et  spi- 
riiu  oris  ejus  onin  s  virtus  eorum,  vi,  11.  —  0.  Dixit,  et 
facta  suDl ;  iiiaiidaTit,  et  creata  suul,  ti,  163. 

Ps.  X.XXIII.  —  1.  Seniper  iaiis  eju^  in  ore  ineo,  v ,  229. 
—  3.  lii  Doniino  iaudabttur  auima  luea,  vi,  51 1. — 8.  Eniil- 
lei  aiigt^luui  Doiuinus  iucircuiiu  tinieuiiuiueum,  et  eripiet 
cos,  I,  6i;  VI,  m.^lbid.  Nou  limebit  doiiiui  suae  a  Irigori- 
bus  ni^is,  omues  enim  domestici  ejus  vesiiti  SQUI  dupjici- 
bus,  I,  6 i  61  65-  —  10.  Quis  obt  iste  rei  glori»?  Do.iiiuti8 
virtMlum,  ii ,  294. 

Ps,  XXXIV.  —  15.  CoDgregaU  tuDt  ia  me  flagelia,  et 
igooravi,  vi,  41. 

Ps.  XXXVr—  10.  lu  lumiue  liio  videbimus  lumen,  ?i, 
75  —  12.  Manus  pfccaioritiu  uon  inoveani  nie,  v,  282. 

P<.  XXXVi.'27.Decliuaau>alu,  et  fac  bouum,  ti, 
613. 

Ps.  XXXYII.  — 18.  Ego  in  fla^ella  paratus  suiii,  yi,  41. 

Ps  XXXVIII.  —  5.  >ox  Doffliniconfriiigeutis  cedros, 
?,  540. 

Ps.  XXXIX.  — 6.  Multiplicati  stini  soper  nomerum ,  vi, 
177  —8  ei  9.  Id  capite  iiiiri  scriptuio  est  de  me,  ut  faciam 
yolauialcm  tuam,  v  ,  1 1. 

Ps.  XL.  —  5.  Bgo  diii :  Domloe,  tntserere  mei :  sana 
animani  nieam,  quia  peccavi  tibl,  v,  279.-9.  Numquidqui 
doniiit,  1100  ffdjiciet,  ut  rcsur^fai?  vi,  56.  —  10.  Qui  ede- 
bat  paoes  meos,  auipliavit  adve rsuro  ine  sup(Uaot9tioDeni , 
▼I,  37.  —  11.  Tu  autem,  Douiiue,  misererc  mei ,  et  rcsu- 
Wi\»  me,  ^t  relriiiuam  ei:»,  vi,  56. 

Ps.  Xkl.  —  K.  Abyssus  aii^fssum  iovocat  ia  voce  caiara- 
clarum,  vi,  226. 


Pt.  XI. III.  —  6.  Inimicos  noslros  in  te  veulilabimus 
cornu,  V,  .S;)5. 

Ps.  XLIV.  —  1  rt  S.  Eruciavit  cor  meum  verbum  br- 
num.  Speciosos  torina  prae  fliiis  bominuro,  n,  527 ;  v,  370 
el  555.  — -  4.  Feniur  ixileiitissime,  v»  554.  —  7.  Sedes  in» 

Deus,  in  saeculuin  saeculi ,  virga  asquitatis Deus  tuiis 

oleo  Isii  lae  prs  coD^orlihus  tuis,  vi,  7  et  29.  — 8.  Di- 
iexistl  juvtitiam,  «t  odisTi  iDiquitatem,  prnpterea  uiixit  le 
Deus.  Deus  tuus  oieo  laeii  vjb  prse  panicipibus  tuis,  v,  420. 
—  10.  Circum.imicta  varietat"  in  ve^titudeanralo,  v,  541. 
— -  H  rt  12.  Filta,  audi,  et  \idp,  ei  iiiclina  anrein  liiam... 

El  i|.se  esi  DomiunR  Deus  tuus,  i,  6;  v,  331 ;  vi,  67. 11 

Kt  a(forabiiiil  eum  lilia)  Tyri  in  muo  ribiis.  Vultotu  lauui 
deprHcal)u.itiir  rimiM*s  divi'es  t^rr^^,  vi,  168. 

Ps.  XLVi.  —  9.  Rtignjliii  Doniiiiiis  super  omnes  gen- 
tes,  Den^  se<>it  super  sedeni  sanclain  tuain,  yi,  60. 

Ps.  XLVIII.  —  5.  liHiiialMi  ad  .simililudiueni  a>irm 
me-irn,  aperiam  in  ^salterio  seuigniata  mea,  vi,  102. 

Fs.  .XI.IX.  — 3.  Deus  iiianifesic  veniet,  Dros  nosier,  et 
D'>n  silebit,  vi.  13  c/ 63. —4.  AdvocabitcuMuiudesursum... 
Qooniam  Deus  judex  est,  ?i,  63. 

Ps.  L.  — 5  Kt  peccatum  meum  antc  me  est  semper,  ti, 
223  el  444.  —  6.  Tibi  soli  peccavi...  viiicas  ,  cuin  jud  cari.s) 
VI,  88.  —  7.  Eccc  in  iiii  iiiltuiibus  concepliis  nuui,  et  iii 
pecoatis  peperlt  me  maler  mea ,  v,  84.  —  9.  Asperges  me 
byssopo,  et  muad.ibor,  vi,  18.  /.*>.  L:ivabit  me,  et  super  ni< 
veni  dealbahor,  >i,  5i.  —  19.  Sa  rificium  euiiii  Deo  spiri-- 
tus  cODiribulatiis,  v,  406  €t  118. 

Ps  LIV.— 1 4.  Tu  vero  homo  unaMimls,  diix  mcus,  el  no- 
tus  iiieiifi,  qiii  s  tnul  mecnm  diilcei  (uipiebas  cibos,  vi,  31, 

Ps.  LVII.  —  1i.  Laetabitiiriuslus,  curn  vidert  vindict-m 
i.npiorum ,  manus  suas  iav^ibit  iu  sanguiiie  peccatorum . 
VI.  365. 

Ps.  LVIII.—  12.  Ne  occideris  eos,  Dequaitdo  oblivlscan- 
lur  [Mipuli  m-i  l^j^is  tu»  :  disperge  itlos  io  viriute  tua,  et 
deiKNie  e^is,  v,  228. 

Ps.  LXl.  —  12.  Seinel  locutus  esl  Deus,  dao  hasc  audivi, 
tii,  392. 

Ps>  LXII.  —  1.  Sitivit  in  te  aaima  mea ,  quam  mnltipli- 
citer  et  raro  me»,  vi,  256. 

Ps.  L\V.  Ne  dederis  in  motum  pedes  meos,  v,  282.  — 
12  Traiisi\imus  pcr  i<;nPin  ,  et  aqoani,  et  indiixtsii  iios  ia 
refrigerium...  QiuMram  Deus  judet  esi,  vi,  6.3. 

Fs.  LX\  I.  — 7.  Dubuiil  ei  cu  li  iuibreni,  et  terra  dabit 
friicium  suum,  vi,  t^  el  588. 

Ps,  LWII.  —  18.  ('iirsus  I>el  decem  minibus  moltiplex 
millia  laBiaiilium,  v,  234.  — 19.  Asivndit  in  alluni,  cepil 
capiiviiatem,  dedit  dona  hominibt»,  vi,  59,  61  et  400  —i\. 
Deus  iioster,  Deus  salvo^  faciet  uos ,  et  Dcniint  mors,  el 
Doiiiiiii  exitus  mortis,  vi,  50. — 25.  Visi  suot  ingressus  tui, 
Deus,  iiigressus  Dei  mei  regis,  vi,  ^  ff  59.  —  32.  i£:iiio- 
piii  ftneveniet  manus  ejtis  Deo,  vi,  76. 

Ps.  LXVIII.  —  8.  Ileneiiicai  nos  Deus,  Deus  noster,  be- 
nedicat  nns  Dous.  vi,  :25.— 19.  I^^opter  inimicos  me«>serip« 
Die,  VI,  286.  —  22.  Dederont  iii  escam  ineam  tel,  et  in  siti 
inea  |)Oiaverunt  ine  aceio,  vi,  162.— 24.  Obscoreuturoculi 
eoruin,  ne  videaiit,  et  dorsum  eortim  semper  Indbrva,  v, 
442.  —  25.  Eflunde  iram  tnain  in  gentes  qua;  fe  non  ih>« 
verunt,  VI,  216. — 27.  Super  dolirein  vttliieniin  iiieorum 
addidenint,  fi,  56. 

Ps.  LXX.  — 15.  Qoia  non  cognovi  titteratoram,  introlbo 
in  poientias  Domitii.  vi,  298.  —  18.  Dunecannunliem  bra- 
cbiuiD  luum  geDeraiioni  cmui,  qua  venlORi  est,  poteutiaif 
iuain,  Deiis,  ?i,  102. 

Ps.  LXXl.  —  7.  Orietur  in  diobus  ejas  jiistiiia  et  alHin- 
daotia  pacis,  donec  extolbtur  luua,  vi,  61.  —  8.  Et  domi» 
Dabiiur  a  mari  usqtie  ad  maie,  et  a  flomlne  usc|ue  ad  ter- 
minos  orbis  lerrR,  vi,  71.  —  11.  Omnes  de  Saba  venleiit, 
et  dabitur  el  de  auro  ArabiSe,  vi,  28.— Anle  solem  penna- 
net  D  >men  ejus ,  et  ante  liinam  sedes  ejus.  Kt  benediceii- 
tur  in  eo  omnes  inbus  terre.  omoes  geotes  iiiagnincabunt 
eom,  Ti,5,  19,71.-19.  linplebitur  gloria  ejtis  omnis 
terra,  v,53H. 

Ps.  LXXIII.  —  11.  Ut  qoid  a?eri1s  faciem  tnam  de  me- 
dio  sinu  tuo?  v.  364.  — 18.  Revela  oculos  nieos ,  et  ronsi- 
derabo  mirabilia  de  lege  tua ,  v,  592.  —  120.  Deus  aiilein 
rex  noster  aote  sxcula  operatus  estsalutem  iu  roedio 
feerr»,  vi,  64. 

Ps.  LXXV.  —  6.  Dormlemnt  sorooitm  snum,  et  oibit  in- 
▼enerunt.  vi,  388. 

Ps.  LXXVIf.  —  1.  Attendite,  popnli  mei,  legem  raeam, 
loquar  propositiones  ab  in:fcio,  vi,  103.  —  2i.  Et  pluit  ilHs 
inanna  ad  roanducandum  :  et  panem  cceli  dedit  ei8,vt,  588. 
—  49.  Iiuissiones  per  aiigetos  malos,  vi,  21  i. 

Ps  LXXIX.  —  2.  Qoi  sedes  soper  Cherul)im,  m  ,  310; 
VI,  587.-4.  Oslende  nobis  faciein  iuain  ,  iii ,  299.  —  14. 
Aper  de  silva,  vi,  87. 
Ps.  LXXX.  —  4.  Tuta  canito  initio  mensls ,  in  die  iosi- 


\ll 


INDESl  S.  SGRIPTUR/E  LOCORUM  IN  OPERIBUS  S.  ISIDOUI  OCCimRlLNTlUlf. 


nu 


giii  snlftmnttalU  veslr»,  iii ,  137,  277.-7.  Manus  ejus  iii 
ooptiino  servicniiil,  iv,  505. 

p«.  LXXXI.  —  1.  Dt*us  steiit  iii  iqruagoga  deornmjQ 
medio  autcm  Deos  disceruit,  \i,  3i7.  —  d.  £go  dixl:  Dii 
esiis,  iit,  51 2. 

p$.  LXXXII.  —6.  Adversam  ke  le&lameuium  disposue- 

mni.  III,  200. 

Fs  LXXXUL  —  5.  Beati  qui  habiuiit  in  domo  lua,  Do- 
mine,  in  ssciila  SKCulonim  laud.>buiii  te,  vi,  287.  —  6. 
Aaceusus  in  corde  suo  disposuil,  iv,  5i0.  —  8.  Aiubulabnnt 
de  virtute  la  virlulem,  et  videbitur  Deus  Deorum  iu  Siou, 

^  Ps.LXXXIV.  —  10  el  teqq.  IJbi  habilet  gloiia  ia  lerra 
Dcstra...  Elljustiliade  coelo  provpexii,  vi,  23. 

Ps.  LXXXV.  —5.  Beati  qui  hab.tnut  iu  domo  tua,  in 
sscuia  aasculorum  laudabunt  te ,  vi,  378.  —  8.  Quis  euim 
fiimilis  tilii  in  diis,  Domiue  ?  v,  270 

Ps.  LXXXVL— 5.  Et  homo  factus  esl  in  ea,  et  ipse  fua- 
davit  eam  Aliissirou!»,  ii,  527. 

Ps.  LXXXVII.  —  4.  Viia  mt«a  iiiremo  appropinquavit, 
siiie  adjulorio  iaier  mortiios  liber,  vi,  55.  —  9.  Umnes 
amici  mei  obliti  sunl  me,  louge  fecisii  aotos  meos  a  me, 

VI,  39. 

p$,  LXXXVIII.  — 7.  Quls  enim  in  oubibus  «quabiiur 
Domino,  aiit  qais  siitiilis  erit  Deo  ioier  Olius  Dei?  v,  536; 
Yi^  4.  _  36  e(  seqq.  Juravit  Domlnus  David  verilatem ,  et 
uon  frustrab  tur  eum...  Et  testis  in  ca^lo  fkii-iis,  vi,  20.  — 
39.  Tu  vero  distulisti  Christum  lauin,  vi,  2i.— 4S.  Memo- 
rare,  qos  mea  subsiaiuia,  v,  87,  el  vt,  136. 

Ps.  XC  — 13.  Super  aspidem  et  basiliscum  aiubulabis, 
et  conciilcabiH  leoneiu  et  draconem,  v,  27(i. 

Ps.  XCI.— 13.  Juslus,  ut  pal  i  a  florebit,  et  sicut  cedrus, 
quae  esi  in  Libano,  mulliplicabitur,  v,  539. 

Ps.  XCIV.  —  1.  Veuite,  exuUemuii  Doiuino,  Juliilemus 
Deo  ailutari,  vi,  18. 

Ps.  XCVII.  —  1.  Cautale  Domiao  caoticom  novum  :  re- 
vebvit  Ji»Hiti»m  suain,  vi,  66. 

Ps.  aCVIII.  — 6.  Moyses,  elAiron  in  sace-dolibu^  ejus, 
II,  523.  ^  Ib,  Mo.vses  ^  et  Aan^n  in  sacerdoiibus  ejus ,  et 
Samuel  inier  eos,'qui  invocani  iiomeu  ejus,  v,  55i. 

i'a.  CI.  — (3.  lu  cDOTeuieodo  populus  in  uuuni,  «'t  re- 
gna,  iil  spnriant  Doiiiiuo,  \i,  67.-28.  Tu  autem  iiiem  ipse 
es,  et  auni  tui  non  deflcient,  ii,  299;  v,  553. 

Hs.  Cll.  —  U.  Ipse  scit  ligin  'niuiu  iioslruni,  v,  87 ;  vi, 
156.— !•).  Domiiius  iu cusio  paravii  sedem  suam,  et  reguum 
ejuii  omitibusi  dumiii  •bitor,  vi,  60. 

Pt.  Cili.  — 3.  Qui  ambulat  super  pennas  veutorum,  ni, 
313.  —  4.  Qui  ftfcis  angelus  tuos  spiri  us,  vi,  5S6.  —  5  e/  6. 

Qui  iuiida^ti  terram  suppr  stabililateui  sum Atuiciui 

eius  super  monies  slabuot  aqu».  m,  2 19;  vi,  600.  —  15. 
Ut  exhiiaret  faciem  in  oleo,  v,  410.—  2i.i:;xiuiideu8  ca*- 
lum,  sicut  pelieui,  \i,  589.  —  25.  Huc  niare  ifSguum,  et 
spaiiosum  :  illic  reptitia,  quoruiu   uon    est    numerus, 

IV,  75. 
Ps.  CIV.  —  15.  Noliie  laiig*  r«>  chri^tos  nieos,  u,  576,  el 

VI,  469. 

Ps.  CV.  —  5.  Beatl  qoi  cosiodiooi  jodxium,  vi,  495.  — 
4.  VisiU  uoo  io  saluuri  tuo,  vi,  26i. 

Ps.  CVIII.  —  4.  Pro  eo,  quod  eos  diligeliam ,  adversa- 
iNiotor  mibi :  ego  aotem  orabam  pro  eis,  vi,  49.  —  9.  Coiu- 
motiooe  moveantur  fllii  ejos,  ei  meadiceut,  vi,  188.  »  29. 
Operiauiur,  sicut  diploide,  coiifiisione  sua,  vi,  263. 

Pa.  CiX. —  1.  Dixit  Domious  Duiuioo  meo:  Sede  a  dex- 
Iris  meis :  dooec  pooam  iMlmicos  tuos  scabelluni  pedum 
luorum,  Y,  348;  vi,  9, 25, 60.  —  3,  4  et  6.  Aole  lueiferum 

Seiioi  te  :  tu  es  sacerdos-io  eternom  secundum  ordioem 
Iplchisedech :  iiidicabit  in  naiiouibus,  implebit  ruinas , 
coniiuassabit  capiia  lo  terra  muttoruiu,  ii ,  527  ;  vi,  2,  15, 
71,711.  —  4.  Tu  f*s  sacerdos  lu  «teroum  secu  dum  ordi- 
aem  Meichisedecli,  v,  298,  40i;  vi,  583.  Ib.  Juravit  Domi- 
uus,  et  noa  poeuitebit  euiu,  vi,  2  )4. 

Ps.  CX.  —  5.  Confes^io,  et  iiiagniOc<  ntia  opus  e)us , 
VI,  193. 

Ps.  CXII.  —  4.  Domioos  exceisu»'',  supra  ca*los  gloiia 
ejus,  111,  295. 

Pi.  CXIII.  —  6.  CiLlum  cceli  Domioo,  lu,  297. 

Ps.  CXV.  —  17.  Dirupisti  viocula  mea,  lili  sacriflcabo 
hosiiaiu  laudi^,  v,  419. 

P$.  CXVIl.  —  14.  Fortitudo  oiea,  et  laudatio  mea  Do- 
niiuus,  V,  5'»6. 

Ps.  CXVlll.  —6.  Tunc  noo  eoiifundar,  dum  respicio  in 
omiiia  maudaia  lua,  vi,  289.  —  II.  lu  corde  m  o  absooodi 
eloquia  toa,  v.  401.  —  IS  Reveia  oculus  uieos,  et  ooa»i- 
der»l)o  mirabllia  de  lege  tua,  v,  392.  —  45.  Et  ambulabam 
iii  laiitudiue,  iv,  520. —  62.  Media  a:M:io  surgebain  ad 
contltendum  tibi  super  judicia  justitiae  tu»,  vi,  .388.  — 
103.  Qiiaui  dulcia  fancihui  meis  ciuqiiia  tua  super  mel  ori 
meo,  v,  41i  el  449.  —  i:8.  Prnveueruot  oculi  mei  ad  te 


diluculo,  ut  medilarer  cloqula  tiia,  vi,  389.  —  162.  Ego 
lietabor  snper  eloqui.i  tua,  v,  151.  —  164.  Septies  lu  ilUi 
laudem  dixi  tibi,  v,  2if.K 

Pt.  CXX.  —  4.  Nou  doroMtabit,  neque  dormiel,  qiii  cus- 
todit  Israel,  vi,  87. 

Pi.  CXXV.  —  2  el  3.  Tuoc  diceul  inter  gentes,  ni.igni- 
cavii  Dominus  fac^^re  com  iitis  :  magiiiricavit  DomiuQi  fi- 
cere  nubisrum,  facti  somos  l«taules,  vi,  83  ei  102. 

Ps.  CXXVI.  —  2.  Surgiie,  |io&tqu  m  sederilis,  v,  55K 
—  4.  Filii  exciissonim,  v,  355. 

Pa.  CXXVIII.  —  3  <»/  4.  Frulongaverunt  Inlquitates  soas, 
Domious  justus  ooucidet  cervices  peccatonim,  vi,  fSS.  — 
8.  Ei  non  dixerunt,  qui  ('raeiertbaot ,  benedietio  Dotutoi 
surper  vos,  v,  451 

Pf.  CXX.VI.  —  2.  Sicut  |uravit  Dumino,  votmu  vovit  Deo 
Jacob,  V,  502.  —3  et  5.  Si  asceudero  in  lectum  slraii  ra^i, 
si  dedero  somoom  oculis  meis,  aui  palpebris  meis  domir- 
lationem,  aut  requi<Mu  temporibus  nieis;  dooee  iuveoimi 
iociim  Douiioo,  lat)eroaculum  Deo  Jacoh,  vi,  .388.  ~  II. 
Juravit  Domious  Da  id  veriutfm,  et  iion  frustrabiiur 
eom,  de  fructu  veiitris  lui  poiiam  super  sedem  tuaiii,  vi^ 
20.  —  15.  Viduam  ejiis  beuediceiis  beui  dicam,  v,  342. 

Ps.  CXXXIl  — 1.  Ecc**  quam  bonum  el  quam  j«  ua^ 
duui  habiUre  fnirps  iu  uouni,  u',  445  el  v,  418. 

Ps.  CXXXVIil.  —  8.  St  aikceudKro  In  cceium,  tu  ibi  es. 
111,299. 

Ps.  CXL.  —2.  Ascei;dal  oraiio  mea  sacriflcium  vesper- 
tinum,  V,  555 ;  vi,  45,  587.  —  4.  Non  decUues  cor  meum 
io  verba  malltl»  ad  ezcu  andas  exiusalioues  io  iieocalis. 
v,  556. 

Ps.  CXLH.  —  3.  Coliocaveruot  me  io  oliacQris,  vi,  54. 

Ps.  CXtVll.— 5.  Quidat  iilveui,  velutlanaiu;  uebuUm, 
si  ut  ciuerem,  spargii.  Miitet  cr>si;*iium,  sicut  buceJlas*: 
ante  ladem  fiigoris  ejus  qui%  MiitineliU?  vi,  597.  —  18. 
Emitiet  verlmin  suum,  et  liquefaciet  ea,  Oabii  spirltus 
ejus,  et  fluent  aquae,  vi,  11  el  597. 

P$.  CXLVIII.—  I.auJate  eum  sol,  et  luna,  laudaie  eom, 
omoes  stellie,  v,  539  —  4.  Laudate  Dominum  de  terra, 
dracoues,  ei  omnes  aby^si,  vi,  588.  —  8.  Laud  4«>  Doini- 
num  de  terra,  d  acuoes,  et  omues  abys^,  ignis,  graudo, 
nix,  giarios,  spiritus  prucellarum,  qiii  lacioui  verbuoi 
eju«,  VI,  596.  —9.  Mootes,  ei  oiuoes  ooUes,  ligna  fruci- 
f<  ra,  et  omnes  cedri,  vi,  596. 

Pt.  CXLIX.  —  4.  Quia  placei  sibl  Doniious  io  popuh> 
•uo.  et  exalUbit  mansuetos  iu  Jesu,  vi,  18. 

Pt.  Ci .  —  4  et  5.  lu  voce  exultaiiouis  ei  jubilaiionls, 
lii  ciiordis,  et  organo,  iu  cymbalia»  beoe  sooaoiibus,  u, 

PROVliRBIA  SALOMONIS. 

Cap.  ^.^Vers.  5.  luteMgens  gutieruacula  (»ossid'ebit,  iv, 
415.  —  16.  Pedes  eorum  iid  iiMlum  curruiit,  iv,520. 

Cap.  11.— 14.Qui  laetautur,  cuin  mae  fecerini,  ei  esxul- 
taut  in  rebus  pessimi^,  vi,  221. 

Cai».  111.  —  IH.  Ligiiuiu  viiae  est  his  qal  apprehfodttot 
illiim,  et  qui  teuuerit  eaiii,  be.iius,  v,  'i&H. 

l^p.  IV.  —8.  Ama  iilam,  et  exaiubit  te,  glorificaberis 
ab  ea,  cum  eam  fueris  amplexaius.  vi,  290. 

Cap.  V.  —  23.  Crluibos  pf  ccatorom  huorum  uiNisquisqoie 
,  coo^irin^itor,  vi,  443. 

Cap.  \  I .  — 13.  Auooit  ocolo,  terit  pede,  digito  loquiliir» 
III,  42. 

Cap.  III.  — 15.  Reges  per  me  regnaot,  et  tvranul  per 
me  terram  tenent,  iu.  423.  —  tet  seqq.  Domiaus  creavit 
nie  io  inltio  viarum  suaruiii;  ordum  eraut  abystl,  et  fgo 
Jam  concepta  enm,  u,  527.  —  24.  Nedum  erani  abyssi,  et 
ego  jam  ooocepu  eram,  nedum  foutea  aqoarum  erape- 
raot...  Com  eo  eram  cuncU  componeiis,  vi.  5. 

Cap.  IX.  —  1  el  keqq.  Sapientia  «dilicavit  sibi  domoni« 
excidii  coiumn  s  sepiem...  Dereliuquite  insipientiaiu,  ei 
vlvetis,  et  amb  lale  per  vias  pruJeniix,  ir'  527,  iti,  3i4>, 

V,  395.  —  7.  Q  i  Oi  uiiit  derisorem,  i|ise  sibi  facit  injuriMi, 

VI,  32i).  —  8.  No!i  arguere  derisurem,  ne  o<lerit  te,  ti, 
SU.  —9.  Doce  jiisti.m,  et  teidiuabit  a^cipere,  vi,  320. — 
17.  Aqu»  furtiv»  duiciores  suut,  et  pauis  alisioodiius  sua- 

.  vior,  V,  273. 

Cap.  XIV.  —  3.  Iu  oie  stulti  virga  superbiae,  vi,  329. 

Cap.  XVII I.  —  I .  Occasiones  qu  i  rit  piger,  ei  dicit,  Leo 
foris,  V,  556.  —  3.  Impius,  duiu  io  |irofundum  uialonmi 
veiierit,  vi,  212.  —  22.  Qui  adulleram  tenet,  stultos,  ei 
impius  rst,  vi,  4^6. 

Cap.  XIX.  —  5.  Os  enlin,  quod  mentitur,  ocridit  ani- 
mam,  vi,  511.  — 9.  Testis  falsos  non  eril  impuaitas,  xi^ 
511. 

(Up.  XX.— 10.  Poodos  magoom,  et  posillum,  el  mpDsorae 
dupltces...  io  adiaveotioaibU!i  suis  oompeditur,  v,  4t$6.  — 
23.  Abominatio  est  Doudno  poodus  dupiex,  et  sutrr^  d» 
loaa  nou  est  bouum  iu  Ciospectu  eiu^,  v,  467.  —  dj.  GIih 
ria  seuutn  caiiiiies,  vi,  426. 


n 


INDCX  S.  SCRIPTURi£  LOCORUM  IN  OFERIBUS  S.  ISIDORI  OCCURRENTIUfif. 


Cap.  XXir.  —  43.  Dbb6l>is  sub  aniiahit  nie,  i>4  mulier 

Cap.  XXVI.  — 27.  Qul  fudil  fo.cam  prox  mo  suo,  i|ise 
iiieidii  ini^ain,  r,  523. 

r.AP.  XXVili.— 9  Qui  avpriit  :«orem  aoam,  oe  aodiat 
]<*ffeiii,  oraiio  ejiis  execaiHlis  piit«  vi,  284. 

Cjip.  XXX.  —  4.  Qiiis  asceodil  in  ctpiiim,  atqii^  deAcrn- 
dil...  Quod  iiomeD  est  eju«,  aul  qooJ  nomea  fllii  ejiis,  si 
noftti?  VI,  3. 

Cap.  XXXr.  —  4.  Potenies  irjiciindi  snnt,  viooin  non 
ItibaDt,  ne,  cum  iiiheriiil,  oblivisoaoiur  sapientiam,  vi, 
25i.  —  13.  Operata  est  linam  et  laiiani,  i,  65.  —  21.  No:i 
tiniel)il  doinui  sus  a  frigoribus  nivis.  otnnes  enini  do- 
mestici  ejos  vesiiti  suiit  dniilicilMis,  i,  6M65.— 22.  Sira- 
gulatam  vestem  fecitstbi,  iv,  461. 

ECCLESIASTKS. 

Cap.  I  —  Vers.  6.  Gyrans  gyrando  vadit  srnritns,  et  in 
nrcnlos  suos  revprtliir,  vn,  42.  —  18.  Qui  a|>[)Oiiii  acieo- 
tiamf  ap|ionit  ct  dolorem,  vi,  307. 

Cap.  II t. — 5.  Teui|.os  aroplexandi,  lempos  longe  6eri  ab 
amplexu,  VI,  447.  —  7.  Tem(ius  tacendi,  et  tempos  lo- 
qiiendi,  VI,  331. 

Cap.  VI.  —  8.  Qiiid  pius  liahei  snpiens  a  slnlto ,  nisi 
qiiod  illoc  perKit,  oiu  vita  (*st?  u,  las. 

(!ap.  VIII.  —  10.  Vidt  inipios  senuitos  qui,  ciim  ad^uc 
vivereot,  in  locn  sancio  erani«  rt  laudabaDtor  in  civiiate 
qua<n  juMorum  oporum,  vi,  201. 

Cap.  X.  —  16.  V>  t  bi,  civitas,  ciijiis  rex  jn\eDis  e*t,  et 
cuios  priiicip«*s  inaue  comediint,  vi,  1.^4. 

Cap.  XI.  —  2.  Da  p:<riem  sepiein.  mcnon  et  octo.  qnia 
igiibras  qui  1  nia'i  fulurum  sit  soper  lerrain,  v,  232,  vi, 

CANTICUM  t:ANTlCORi:M. 

Cap*  I.  —  Ver$.  7.  0  pulciira  inip.r  molieres,  v,  .'07.  — 
9.  Speciose  geii»  iiie.  sicot  tiirtoris,  v,  4il.  —  )0.  Mo- 
ro^nuUs  aureas  ficiemos  tibi,  vermicolatas  argeuto,  iv, 

Cap.  11.  —  i,  Fgo  Riim  flos  campi,  et  lilium  convjll  iio), 

V,  444.  —  8.  Eci:e  hic  veiii4y  salleus  supra  monles,  liaiisi- 
]i«ns  Siifira  colles,  vi,  60. 

Cap.  in.—?^!  8.  Rn  lecliilum  Salomonis  sexagnta 
ffirtes  aiiiliiunl  px  fortisisiinis  Israel...  l'ro|»tPr  liinores 
nncturnos,  i,  58  —11.  Exiie,  et  \idetn.  Hiine  Jeriis.i- 
lem,  r^geiu   in  coroiia,  qua  coronavil  euin  maler  ejus, 

VI,  42. 

Cap.  IV.  —  12.  Hortns  roncliisus  soror  niea,  v,  269. 
Cap.  V.  —  5.  Bgo  dormin,  et  cor  meum  vigiiat,  .v,  522. 

—  S.  Matiu^  mp»  distillivrrunl  uiyrrliaui,  rt  digiti  mel 
plpiii  mvrrlia  probatissima,  \i.  40. 

Cap.  VI.  —7.  Sexa^inta  rfginie,  v.  210.  —8.  Uiia  est 
folamba  mea,  una  perfecia  iiiea,  v,  229,  315. 
C  p.  VII.  —  5.  Sicui  purpnra  jonrta  ranalibiis,  ^-ii,  204. 

—  13.  lo  janui.s  nostris  omiiia  p<.ma  nova  ei  velera,  Iraler 
nieui,  servavi  tibi,  vi,  105. 

Cap.  Vlll.  —  5.  Qii»  pst  ista  qne  asendit  dealbata? 
m,  2S6.  —  6.  Valida  e-it,  ut  ii  ors ,  dileciio,  vi,  194.  —  7. 
Aquas  roult»  nou  poteroot  ex^tinguere  cbaritateio,  vii, 

LIBIiiH  SAPIENTI^. 

Cap.  I.  —  Vers.  11.  Os,  quod  menlitur,  occidit  animam, 
VI,  2.52. 

Cap.  II.— 12«!  18.  Dixeroutinter  se  Impii .  Comprebenda- 
mos  justum...  Ut  sriamus  reverentiam  illius,  et  prot>emns 
paiientiam  i|«iu8,  morte  torpissima  ooodemnemos  eum,  vi, 
58.  — 19.  ('.oiitnmeliis  et  tormentis  inserrogeuius  euin  , 
ut  sciamus  ri*verentlam  illius,  et  probemus  patieDtiiiii 
ipsius«  morie  tnrpi^ima  condemnpmiis  euui,  vi,  52. 

Cap.  IV.  —  7.  Jnslus  qnacuroque  morte  praeoccopalus 
fuerit,  anima  ejusin  refigerio  erii,  vii,  162. 

Cap.  V.  _21.  Regoabit  cum  eo  orbis  terrarum  cootra 
inspnsatos,  vi,  133. 

Cap.  VI.—  6  et  7.  Polemes  aoiem  poienter  tormeota  pa- 
tientur,  vi,  342,  356,  422  et  519. 

Cai*.  IX. —  7.  To  me  elegisti  regem  popiilo  too,  et  drxi- 

tti,  ut  aedi'  carem  templom  in  nomine  sanrto  iiio,  et  in 

rivitate  hal>iiaiioiiis  lo:e,vi,  375. —  15.  Corpos  rorriipti- 

bile  ag{;ra«-at  animam,  et  deprimit  terrena  iubabitatio  sen- 

siim  liiulta  cogitanlem.  vi,  146. 

Cap.  XI.  — Sl.Omnia  io  uumero,  poodere, et meosura. 
VI,  604.  »!--         . 

«AP.  XVr.— 24.Crea'ura  exardpscit  intormeQtum  adv  r- 
ans  iiiiiisios,  et  lenior  est  ad  beoefadeDduai  bis  qui  in  Deo 
eonlidmit,  vi,  133. 

ECCLESIASTICUS. 

Cip.  I.  —  Vers,  4.  Prior  o  nniom  ereaia  ett  sapientia, 
vi,  135.— 6  Kadix  sapleniis  coifevelata  est?  vi,  6. 


Cap.  II.  — 16.  V«  bis  qui  sostineDtiam  perdiilemnl,  vi. 

Cap.  111.-22.  Alliora  te  ne  qnssieris,  v,  556. 

Cap.  VII. —  40.  In  oninibus  operiiras  tois  m<»iiiorare  ne- 
vissima  to.i,  ei  in  9teri>om  non  percabis,  vi,  360. 

Cap.  X.  — 9.  Nlhii  est  scelestios  quam  amare  peco* 
nam,  VI,  249.— 1.5.  iDitium  oninis  peccati  soperbia,  vi. 

Cap.  XI.  —33.  Bona  in  maYom  coiiverUt  impio%  et  ia 
elec  is  imponit  maculam,  vi,  320. 

Cap.  XVIII.  —  1.  Qui  vivit  in  leternum,  creavit  omnia 
simnl,  v^  80  ef  vi,  599. 

Cap.  XXIV.  —  19.  Quasi  plalanos  dilatata  sum  jnita 
aqoam  in  plateis,  iv,  536. —  3H.  Qoi  non  pefecii  primo 
scire  sapiemiam,  et  infirmior  non  investigavit  iilam,  v, 
487. —  45.  Peneinibo  oiniies  inferiores  paries  irrra*,  Pt 
inspiciarii  onines  dormieotes,  et  illoininabo  sperantes  in 
Deoin,  VI  55. 

Cap.  X\X.— 2.  lo  medio  amicorum  glorlaios  est  iti  illo, 
n,  454. 

Cap.  XXXII.— 1.  Ducem  te  crnstitueruot,  noli  extolll, 
seil  psto  fHs  qoasi  onn^  e\  ip<iis.  vi,  339. 

Cap.  XXXIII.— 15.  Coutra  maliim  bonom,  et  ronlra  mor? 
tem  vita  :  slc  conlra  rinm  peccator,  f  t  sic  iotui  re  tn  oii:* 
nia  opp.ra  Altissimi,  bina.  et  hina,  oiioin  cooira  uuoui,  111, 
93.-29.  Oliositat  mulia  mah  docuit,  11,  474. 

Cap.  XXXIV.— 24.  Qiii  oflert  sacriliciom  de  rapina  pan- 
peruro,  tanquam si qiiis  victimel  Uliuiu  in  consptciu  |Miiris 
sui,  VI,  358. 

Cap.  XXXVIlf.— 25.  Sapieniia  scribaB  in  tempore  otii, 
et  qui  m'nnrjiur  acio,  i|>se  percifiipi  earo,  vi.  190. 

t  AP.  XLIV. — 16.  17  et  seqq.  E»  ce  sacefdos  inagnn^,  qui 
in  diebus  suis  placuit  De'>,  et  invenlus  pst  justus,  1,  58. 

Cap.  L. — 13.  Sljuterosacerdoiem  ante  »ram,  et  iu  eir- 
(milo  ejos  coronas  frairuiii,  vi,  367.— 16  Porrex  t  sncer- 
do4  miium  soam  iu  libationes,  el  lii>nvit  de  «anguiiie 
uva»....  Kt  auditam  ftfcerunt  magnam  vocem  io  meuio- 
riam  coraiu  Deo,  111,  284;  vi,  397. 

ISAIAS. 

Cap.  L—Vers.  2.  Audite,  coeli,  et  aoribos  percipe,  terrt^ 
qoia  Domious  locotiis  esi....  Israel  auiem  me  oon  co* 
gnovii,  popolos  aolem  meos  noo  me4ntpllexit,  vi,  35.-7. 
Terra  vesira  deserta,  civliates  veslrae  succensae  igni,  re* 
gionem  vestram  in  ronspectu  veslro  alieut  devoraot,  et 
des  lahitiir,  sicot  in  vastitate  hostJi,  vi,  8K.— 9.  Nisi  Do* 
minos  Sabaoth  reliquisset  nobis  sempn,qiiasl  Sotloma  fuis- 
semus,  et  quaai  Gomorrlia  siroiles  facii  es!»emu8,  vi,  19.— 
11.  Qiio  inibi  mnltiiudiuem  victimaruro  vesirarum  ?... 
Manus  enim  vestr»  sanguine  pleox  sunt,  vi,  99.— 13.  Neo* 
menias  Vt  Sabbata  vesira  odivit  aoima  mea,  v,  .380.-1 1. 
Laboravi  sustineiis ,  si  multiplicaver.iis  orationes,  iioa 
exaiidiam,  m;40n«  poiin  vestrae  sanguine  plen»  sout.  La- 
vamini,  mondi  estute,  vi,  108.— 16.  Auferti*  m:>liinieogi« 
laiionom  vt^strarom  ab ocolis  meis,  vi,  2i4.— ifrtd.  Lava- 
niioi,  iniiiidi  estote....  Quiesciie  agere  pp.rveise,discite 
benefacere,  \i,  224,  238  et  613.— 18.  Tanquam  nix  dual- 
bahootor,  V,  324. 

Cap.  II.  —  5.  Venite ,  ascendamos  ad  montem  Do- 
miui,  V,  447. — Ibid.  De  Sion  egredietur  lex,  et  verbom 
Domini  de  Jeruaalem,  etjiidli-abitgentes,  etarguel  popn- 
I06  multos  usqiie  ad  longin.|iium,  vi,  102.-5.  Domiis  Ja- 
oob,  venite,  et  umbulemos  io  iumioe  Duioioi,  vi,  75. 

Cap.  III.  —  1.  Anferet  Doniiiins  ah  Jiida,  et  alT  Je- 
rusa1»*m  validom,  et  fortrm,  jotlicfm,  et  prophetam.  ei  sa- 
pientem  de  a<chitecti9u  et  prodentem  eloquii  mystici,  vi, 
103.— 8.  Roit  Jero»al«>!m,  et  Judas  concidit,  qoia  liogiia  e»- 
roin  conlra  Doininom,  vi,  40  et  86.-9.  Et  peccaU  sua, 
qua  i  Sodoma,  predicavpruot,  nec  alMconderuol,  vi,  219. 
—Ilnd,  ViB  anima  ipsoruui,  v,  348.-24.  Pro  suavi  odore 
fcBtorem.  et  prozona  fuoiculom,  vi,  554. 

Cap.  V.  —  5.  Et  noiic  osteodain  vobis  qold  factoms 
siiio  vinen  roe»,  aoferam  maceriam  ejos,  vi,  87.-6.  Fl 
diripieiur  ab  adversariis,  destruam  muros  ejos,  ut  inimicis 
geutihus  pateat,  et  oubibiis  maodabo  desuper,  ne  pluant 
SMper  eain  pliiviam,  v,  494;  vi,  87.-7.  Exppctavl,  ui  fn- 
cereot  jodiciom,  fecerontaoiem  iiiiquitati-m,  et  non  |usii- 
liain,  .»ed  clainorero,\i,  40.— 8.  Va?,  qoi  cooiungiiisdomum 
ad  doiiium,  et  aRniin  agro  cupnlatis  usque  ad  terminum 
lori.  Nuiiiquidsoli  vun  habit4>iiis  in  medio  terra?  vi,  250. 
—11.  Vp,  qtii  oooaurgitis mane  ad  ebrietaiem sedanlam,  - 
et  po  BDduin  usque  ad  vesperum,  ut  vinuaBStuetiSt  vi,25i. 
— 14.  rropterea  d.latavit  ioleruns  auiuiain  suam,  et  ape- 
riiii  08  sooro  alisqne  ollu  teroiioo,  ei  descendpot  fories 
pi<i8,  et  sublimes,  gloriosiqoe  ejos  ad  eum,  vi,  250.— 18. 
V»,  ooi  trahitis  ioiqoitaiem  io  funiculis  vaniiatis,  etquasi 
vinculiim  piaostri  percatom,  vi.  22'».- 21.  Vae,  qui  sapiPii- 
tes  estis  in  ocolis  vestris,  et  coram  vobisinctipsis  prudeu- 


XI 


INDEX  S.  SCRIPTURyE  LOCOUUM  IN  OPERIBUS  S.  ISIOORI  OCCURRENTIUM. 


les,  Ti,  M.— 22.  Vae,  qui  potemes  osils  ad  bibendum  vi- 

Dom,  el  ▼iri  fories a4  misceniJjm  ebrielalom,  vi.  25i.— 25. 

Karu  suot  morticinia  eoriim,  quasi  .sicrciis  in  medio  pla- 

leanim,  vi,  99.— 2(i.  Et  levabit    signuin  in  natiouil)USy 

V.,  110. 
Cap.  VI.— 1.  Vidi  Dominum  sedenlem  snper   solium 

excelsum,  et  elevatiim....  Et  duabus  vetabaot  r»edes  ejus, 

et  diiabus  volabaot,  ni,  .^28  et  532;  vi,  12  el  13.-~9  et  10. 

Aiidite,  audientes,  et  nolite  intelligere....  Ii.t  corde  suo  in- 

telligant,  et  oonvefiaotiir,  etsanemillos....  Incrassatum 

est  enim  cor  |iO(Uli  hujus,  vi,  35, 78, 1 13. — 11.  Usc)uei*uo, 

Dfimine?  Donec  drsolentur  civitatps  absqoe  habitatorc.... 
Semen  sanctoni  erit,  quod  steterit  io  ea,  vi,  78. 

CAf.  VII.— 10.  £i  a<ljecit  loqulad  Achaz  Domlniisdi- 
cons....  £t  vocabitur  nomen  ejus  Emmanoel,  quod  esl  iu- 
lerpretatum  nobiscom  Deus,  vi,  24. — 11.  Eccevirgoin 
uiero  conclpiet,  et  pariet  riliom.  Rorate  coeli  desuper,  et 
Diibes  pluant  juslum,  aperiatur  terra,  et  gcrminet  Satva- 
torem,  n.  S27.— 21.1^1  erit  io  d<6  illa,  nuiriet  bomo  vac- 
cam  boom,  et  doas  oves,  ei  pr»  oberiate  lactis  comedel 
buiyrum,  vi,  74. 

Cap.  VIII.-- 8.  Vl  ertt  eitensio  al«rum  ejus,  impleos  la- 
titndiocm  terrx.  o  Emmauuel,  vi,  35. — 16.  Liga  testlmo- 
ninm,  sigua  legem  in  discipulis  meis,  vi,  293. 

Cap.  IX.— 2.  (•entiom  \  opo1us,qui  edettat  iu  lenebris.... 
Habilaotibos  in  regiooe  umbre  mortis  lox  orla  esleis,  vi, 
72. — ^7.  Uuliiplicabitur  ejus  imperium,  et  pacis  non  erit 
liois,  II,  529;  iv.  25;  ? ,  528;  vi,  14,  41  seq.  et  61.— 16. 1 1 
erunt«  qui  beaiiticaiii  pnpulum  istom,  sedocentes,  etqui 
beatifiraiiiur,  piaecip  tati,  vi,  331. 

Cap.  X.— 7.  Ipse  autem  ooo  sic  arbitralar,  sed  adcon- 
trreudum  |)aratnni  est  cor  ejus,  vi,  351. — 21.  Reliqoi» 
salvie  Henl,  v,  509.— 22.  Si  foerit  oomerus  fiiiorom  Israel, 
ipia^i  areo»  maris,  reliquiae  salv;e  fient,  v,  559. — 23.  Qoo- 
iiiam  vcTbom  tHreviatum  laciet  Dominus  super  lerram,  vi, 
161.— /M.  Abbreiialionem  aodivi  a  Domioo  Deo  exerci- 
tuum,  siipor  ooiversam  terram  :  atlendite,  et  aiidite  elo- 
quium  mooin.  vi,  6i,  17  i  ei  461. 

Cap.  XI.— 1.  Egredietur  virga  de  ra  tice  Jesse,  et  flos 
de  radice  ejus  ascendet,  v,  444;  vi,  22.-2  Et  recioiescet 
Spiriius  Domini.  Spirilns  sai  ieni^»  et  iotellectot,  Spiri- 
tus  cniiHilil  et  fortitiidiiiis,  Spiritus  scientl»  et  pietatis, 
et  replel)it  eum  Spiiitos  limoris  Domioi,  iii,  307 ;  v,  230.— 
iO  et  12.  In  die  illa  erii  radix  Jesse,  qili  s4at  iii  signum  po- 
pnlorutii;  i^isum  gentes  deprecabontor....  Levabit  aignn  ii 
In  naiiofiibus  procul,  etsibilabit  eum  de  ttaibus  terr»,  vi. 
54,  71. 

Cap.  XII.— 3.  Uaiirietis  aaoam  com  gaiuliodef'nUbn8 
SMlvatorls,  ▼!,  105.— li.  Ingioriosus  erit  inter  viros  aspe- 
ctna  ejus,  et  fornia  ejns  inter  filios  bomliiuin,  quibiis  noii 
est  aonuniiatum  de  eo,  videbuot,  et  qui  non  audieruiit, 
coniemi  lati  Mini,  vi,  33. 

Cap.  XIII.— 5  et  \\.  Ei disperdum  omnem  terram.  et  vi- 
Bitak)osuper  orltemmala,  vi,  169.-19.  EteritRab>ion  illa 
Kloriosa,  ct  regois  inclyta,  ^icut  subvertit  Doniinus  Sodo- 
mam  et  Gomorrham,  vi,  169. 

Cap.  XIV.— 1  l.Subter  te  sternetur  tinea.  et  opertorium 
toom  ero'i  vtrmp.s  vi,  613. — 12.  Quijnodo  ci  ciWisti  de 
ca>lo,  Lucifpr,  qui  maiie  orieliarisT  vi,  17i. — 13, 1i  e(  In. 
Sedel)0  iooionle  lestanienti,  inlaleribusAqiiiloois.asceii- 
dam  soper  aiiiiudinem  mitmim,  siinilis  ero  Altissimo,  v, 
553. — 20.  Seinen  pessirnuiii,  prseparate  liiios  occistooi  in 
iniquitate  latrum  svioruni,  vi,  41  .—25  Ut  cputer^im  Assy- 
riunrin  terra  niea,  etin  inoiit  11)09  iiie:s  coiK-ulcem  enin, 
n,  169.— 26.  Hoc  esl  cunsilinui,  quod  cogitavit  soperoin- 
nem  terram,  et  h;ec  est  uiaiius  ejuj»  exteuu  super  uuiver» 
sas  gcntes,  vi,  169. 

Cap.  XV.— 9.  Fonam  enim  super  his  qai  fugerint  de 
Moab  leonem,  et  reiiquiis  terrae,  vi,  23. 

Cap.  XVI.— 1.  Emitte  affniim,  Doinme,dominatorem  ter- 
ra;  de  petra  deserti  ad  nioutem  fllia»  Siou.  vi,  i3. 

Cap.  XVIII. — ^7.  In  tempore  illo  defeietur  iiiuoiis  Doml- 
no  exercitoiim  a  pO|)Olo  divnlso,  et  dilacerato,  a  populo 
terrtbili,  {totA  quem  noii  foii  alius,  vi,  28. 

Cap.  XIX.— 2.  £t  coocorrere  faciam  iEgyplios  adversos 
\^yptio9,  regoum  adversus  regoom,  vi,  1U9. 

Cap.  XXII. — 13  et  14.  Ecce  gaudium  et  hetitia  occidere 
vitulof,  et  jogolare  arietes  :  comedere  caroes  et  bibere 
Tioom.  Si  dtmittetor  iniquitas  ha^  voUis,  doiiec  moria- 
minl,  vi,  252. 

Cap.XXIV.-'^^.  Et  congregabunturcongregaiioiie  Doiiis 
fescis  in  lariim,  et  claudenior  ibi  io  carcere :  et  posi  mui- 
tos  oies  visiiabootiir,  vi,  014. 

Cap.  XXV.— I.  Dominiis  Deos  meos  es  tn,  et  exallabo 
te....  Et  fociet  Dbmioos  exprcitaum  omnibos  |)opulisifi 
iiionte  iioc  cuuvivium  piiiguium  madullalorum,  viitdemift 
defan^tae,  vi,  84,  89. 

Cap.  XXVL— 1.  lo  die  ill  i  caiitatii  or  canticom  istod  io 


xn 

terra  Joda....  Et  coneolc.ihit  eum  pes  paoperi*,  gresna 
egeuorum,  vi,  83—9.  De  nncte  vij^ilat  spirituv  meus 
ad  te,  Deus,  qula  lux  praecepta  tua  suut  ^uper  terrani. 
VI,  38S.  • 

Cap.  XXVIfL— 16.  Eoce  mitto  in  fundameotls  Sion  lapi* 
deni  pretiosum,  el^ctum,  anguiarem,  ei  qui  crediderit  in 
eum,  000  coofundetur,  vi,  26. 

Cap.  XXIX.- 11  et\H.  Et  erlt  vobli  visio,  sicui  verha 
Hbn  sigoaiU...  £t  de*  tenf*i)ris,  et  caligine  ocoii  «pctrutn 
videl)uot,  VI,  6i,  105.— 13.  Po|)ulus  hic  bbiis  me  honorat, 
cor  autem  eorum  longe  est  a  me,  v,  327.»  »21.  Qui  peccore 
faciebaot  homioes  ia  verbo,  et  decllnaTeraDt  frustra  a 
jusio,  VI.  81. 

Cap.  XXX. — 2.  V»,  qol  asceodlsiis  eqoos,  ut  desceiidatis 
in  iEejrptom,  IV,  520.— 8.  Scribe  iobnio,  iv,  3.W.— 23ci 
seqq.  Ei  eritio  die  illa,  com  ceciderit  lorris. ..  Et  pemis- 
suram  plags  ejus saoaverit,  vi,  59l.— 30.  Auditam  faci«t 
Dommus  glo  iam  vocis  so».  et  terrorero  bracbii  sui  osien- 
det  in  coniminallone  furoris,  et  flaiiiina  ignis  devoraniis. 
Allidct  in  turbioe,  et  in  lapide  grandia>s,  vi,  65. 

Cap.  XXXII.— 11.  Accingite  loinl)os  ve^trossoper  ub^ra 
vpsira,  VI,  244.-rl3.  SupiT  huinura  popnii  inei  spioc,  fi 
veprps  acceodeniot.  Donios  enim  dimi^sa  est,  iiiuliltoiio 
urbis  relicta  cst,  teoebra^  et  palpatio  facias  suot  super 
s^eluocas  nspie  io  «icoom,  vi.  89. 

Cap.  XXXilL— 10  et  H.  Niinc  exsurgam....  Concipiets 
errorem,  el  parletis.  Spiritus  ve^er,  ut  iguis,  vorabit 
voa,  VI,  56.-21.  Non  trauMbit  per  eaui  trieris  masoa. 
IV,  416.  *    • 

Cap.  XXXIV— i.  Ccelum  plicahitur.  slcut  liber.  v,  26i. 
—5.  Inebriatiis  esl  gladius,  i>,  576.— 17.  Ipse  inisit  eisaor- 
tein,  et  manus  ejus  (iivisii  eis  eam  iu  mensura,  tisqoe  ia 
aeterniim  posvid  bunt  earn.  vi,  2 '4. 

Cap.  XXXV.— 2.  GloriaLibanl  ibta  est  ei,  decorCar- 
mcli,  I,  t)5.— 4.  £cce  Deos  noster,  ip«e  veniet,  et  talvabit 
nos....  Et  plana  erit  lingua  multonim,  vt,  32. 

Cap.  XL.— 3.  £go  som  vox  clamantis  ia  deaerto,  v,  901. 
— 62.  Omnis  caro  fenum,  v,  31 1  .—9.  Super  amotem  excel- 
som  asceode,  qoi  evangeiizas  Sion,  exalta  in  fortitodine 
voceui  toam,  et  ooli  timere,  vi,  332.— f  ^itf.  Saper  ni«i- 
tem  excelsum  asceude  lu,  qui  evaugelizas  Sion....  Stcoi 
patlor  gregem  saum  pa>cit,  ia  l)rachio  soo  coni^regabit 
agoos,  VI,  76.— 12.  t^uis  mensus  est  pogilln  aqua%  ei  «^pIos 
palmo  quis  poiideravii?Quis  appeud.l  iribus  digitis  moleai 
terra!  vi   12 

Cap'.  xLi.  —  27  et  28.  Prius  ad  Sion  dicet :  Adsum  :  *  t 
Jerusalem  Evaogelistuni  dabo  :  et  vidi,  et  oon  erat,  neqne 
ex  islis  quisqnaro,  qui  io  rpt  coo»iliuiii,  et  iiilerrtigatus 
responderet  verbum,  vi,  83,  VM. 

Cap.  XLII.— I  et  seqi.  Ecce,  etc.  Aniiiiiioem qvaaniaai 
non  conteret,  el  linum  fiiinigans  iion  exsUoguet ....  Coo- 
flde,  tilia,  diraittuntur  libi  peocata,  vi,  42.  —  Ibii.  Fatb 
servus  mens,  fuscipiam  eum,  eieciua  nieus,  compiacuit 
&ibi  io  i  lo  auima  inea,  df^di  spiritom  nieom  80(»er  euui, 
judicium  gen  ibus  proferet,  vi,  83  et  150.  -*  /M.  Ecce 
puer  n.ens,  sus  ipiam  eum,  dilecius  uieuK,  compbcoH 
>)ibi  in  illo  aniina  mea,  dedl  spiritum  nieuin  super  eom, 
VI,  12.  —  !bid.  Ecce  serviis  tneus,  suscipiam  eum«  elecius 

mei>s Doiiec  ponai  in  lerra  juilic  um,  et  Ieg4*m  <  jos 

insula*  exspeclabnnt,  \i,  72.—  Ibid,  Noit  claniabit,  neque 
audiet  qiiis  lo  plaieisvocem  ejiis....  Qiioosque  p«)iiam  ia 
trrra  judicinm,  et  in  noroine  ejiis  geutes  sperabiiot,  vi, 
31,  43.  —  5  e<  seqq.  Hsc  dii  il  Dooiiiius  Ueus,  creaiUk  ctr- 
los,  et  exlendcus  eos....  Lgo  DomiinH,  lioi'.  f^t  nomen 
meiim,  vi,  72.  —  13.  Dumlnus,  sicut  fortis,  egredielur,  et 
sicul  vir  prsliator,  suscilabit  zelum.  ..  Dissipabo.  et  at>- 
soibeliO  suiiul,  VI,  62.  — 1  i.  Tacui,  silui,  niimtiuid  semi»er 
tac(>t)0?  VI,  43.  —  16.  Ducam  c«C'>s  iu  viaiii,  vi,  72.  —  i5. 
EOudit  Dominus  super  popiilum  suum  indignaiionem  furo 
ris  siii,  et  forle  bellum,  et  combussit  euin  in  circoito, 
ei  Duu  cogiiovit,  ei  succeudit  euin,  et  uon  iuieHexii, 
VI,  85. 

Cap.  XLIII.  —  8.  Educ  forat  populam  cxcum,  et  ocokis 
baI)tiDipm,  sardum,  et  aures  ei  sunt....  Et  q  «  prina 
suut,  audire  nos  faciet,  vi,  83.  —18.  Ne  nieiiiiueritis  priu- 
rum,  et  anliqua  iie  intuamini....  Adaquare  genits  meuuiy 
electum,  ei  ulebem  ineam,  quam  acqiiisivi,  vi,  9K. 

Cap.  XLI V.  —  1 .  Haec  dicit  Dominus  cbri^o  meo  Cjro, 
cujiis  appretiendi  dexleram....  tt  scias,  quia  ego  Doaii- 
Dus,  qui  voco  uomeu  tnom,  Deus,  Israel,  vi,  7.—  6  el  7. 
£go  Dominos  formans  1  cem,  et  crcans  teuebras,  vi,  12). 
—  f  «'-td.  Ego  boiiiiuus  creaos  niala,  iii,  357.  —  8.  Rorate. 
ca>li,  dcbuper,  et  niibes  pluiut  justnm,  aperiatiir  lerra, 
cl  geniiinet  Siilvaiorem,  et  juslita  oriaiursimul,  ego  |io- 
miuus  creavi  cum,  v,  269,  vi,  25.  —  li.  Viri  subiini»*:»  m\ 
te  transibuiti,  el  tui  «rrunt  servi,  post  te  ambuiaMini  col  i- 
gati  vincolis,  v,  i49.  —  20.  (U>ngre^amiHi ,  et  vei.ue,  ei 
acccditc  siniul,  quia  salviiU  eiti^  ex  geutilms,  ne^icteruui 


i 


Illl 


INDEX  S.  SCRIPTURifi  LOCORUM  JN  OPERIBUS  S.  ISIDORI  OCCURRENTIUIf. 


\iv 


enim,  qui  YpTsnt  si^num  scaipiiinB  sux,  et  rogant  deum 
iion  salv:«iitPin,  vi,  07. —  21.  Lgo  suiii  Dpus,  et  prapter  nie 
non  esi  »lius,  n,  13.  -^"1%  Coiivftriiniiui  ac)  nit",  ei  salvi 
eritis  omiies  lines  liTr.f ,  quia  pgo  Dcus,  ot  non  esl  alius... 
Bl  jurabil  oinnis  linicua  iu  Boniioo,  vi,  67. 

Capi  XLVII.  —  6.  Iratus  snm  super  populum  moiim,  et 
d<«di  eos  in  manu  tua....Veaiet  tuper  te  reiiente  niiseria, 
<|uamneM.-iR,  vi,  590. 

C&p.  XLVni.-- 12  el13.  Kgo  primus,  et  ego  novissimos, 
manus  quoque  mea  fuiidavit  tcrram ,  el  dextera  mea 
mfiisa  est  roelos,  vi,  18.  —  Ibid.  el  I(k  bt  nunc  Uominos 
DeiU  meos  misit  me,  et  SpiiUus  ejns,  vi,  12.—  16.  Acce- 
diie  ad  me,  et  audite  hoc.  Noo  a  principio  in  ab^^comiiio 
loeuiussum,  ex  temppre.  anteqnam  lieret,  ibi  eram,  et 
iiunc  Doniiuns  misU  me,  et  Spiritus  ejiis,  vi,  153. 

Op.  XLIX.  — 21.  Ego  Menlis,  et  non  pariens,  Iransmi* 
grata,  etcaptiva,  et  istosqui  enulri\it?  Ego  destiiuta,  et 
sola  :  isti  ubi  erani?  v,  250.—  25  el  26.  Kos,  qui  juiliiave- 
runt  (e,  ef(0  judicabo,  et  cibaiio  hostes  tuos  caiiiiMia  suis, 
et  qnasi  a  musto,  sanguine  sno  inebriabuntur,  vi,  3Kt. 

Cap.  L.  —  1.  Ouis  est  hic  liber  r<-|>udii  roalns  vestra*, 
quodimisi  eam?  Auiquis  est  crediior  meus,  cui  veuditli 
vosT  Ecce  in  iniquitatibiis  ve&tris  veiiditi  estis,  et  in  sce- 
Itffibus  vestris  diiiitHi  mairem  vestram,  vi,  88. —  5.  Domi- 
nos  Deus  apeniit  inild  aurem,  ogo  autein  non  rontradiro. 
Corpus  meum  dedi  penutieniibus,  vi,  43.  —  6.  Nousum 
coniumax,  neque  coutradico,  corpus  meum  dedi  percu- 
tioniiiius,  et  genas  meas  velloDlilius  :  ricioro  Dieain  non 
averti  ab  iucrepaulibus,  et  conspueotibus  iu  me,  ii,  5i9  tl 
Tl.  41. 

Cap.  LI.  —  4.  Attendile  ad  uie,  popnlus  m^^us,  et  irtbns 
mea,  meaodiie,  quia  lex  a  me  exi<>t,  ei  jiidicinni  meiim  in 
luce  popiilorutn  reqiuesret,  pro|»e  e<l  jusius  ineus,  egre^- 
flus  est  Salvaior  meu«,  vi,  7i.—  9.  Corisurge,  sicut  in  die- 
bus  aniiquis,  iii  generaliunibus  saeruloruni.   Numquil  ma 

Krcnssisti  ^uperbum,  vulnera.sti  dracoueni?  vi,  6'i.  —1 1. 
isuiBti  profunduiu  maris  viam,  ui  traiisireut  liberati,  vi, 
131. 

Cap.  LII.  —  6.  Propler  hoc  sciet  populus  meus  nnmea 
vieum  iti  die  ilia,  quia  ego  i|ise,  qui  loquebar,  ecce  adsum, 
VI,  33.  —  7.  Ecce  super  moiues  pedes  evangelizaniis,  et 
annuntiantis  pacem,  ni,  350.— /frtd.  Quam  speciosi  pedes, 
4\%i\  aniiuiiliaiit  pacem^  qui  annuuliant  t)ona?  in,  52.3.  v, 
168.— 7,  8  et  10.  raravil  Dominus  bracliium  sanitum  8fii:m 
in  conspeciu  omidum  geniiom,  ei  videl^nnt  omnes  liues 
icrrap  saiotare  Dei  noslri,  vi,  oi.—  9.  Gaudele,  el  laiidale 
aimul  desttrla  Jerus^ilem....  Et  vidernot  omues  iintis  terraa 
salulare  Dei  nostri,  vi,  72.  —  11.  Mundamini,  qul  fcriis 
ras:i  Doniini,  vi,  429.  —  13.  Ecce  inielliget  serviis  meus. 
fixattabitur,  et  eievabituf,  tt  sublitnis  erit  valde....  Vi- 
derunt,  etqui  iion  aiidierunt,  conlemplaii  sum,  vi,  60  el 
73.  —  15.  Iste  f  sperget  geules  mult  s,  supQr  ipsum  conli- 
nebunt  reges  os  suuni....  Et  quasi  abscoodilus  vultus  Ojus, 
et  despertus,  unde  uec  reputavimus  eutn,  vi,  50. —  Ibid. 

Cap.  Llll. —  1  et  $eqq.  Domine,  quis  credidit  aiidiioi  uo- 
stro?  Et  brachiuiu  Doiuini  cui  re^elatnin  est?  £i  vidimus 
eum,  et  non  ei^t  flspecius,  vi  80.—  Ibid.  Homo  in  plaga, 
et  sciens  ferre  iolirmilales.  Vere  languores  nusirns  iiise 
liilit,  et  dolores  nosiros  ipse  poriavii,  ti,  529.  —  Ibid.  \'ro 
eo,  qiird  laboravit  aninia  rjus,  videi)it,  et  saturaliiiur.... 
Kt  i|.)se  peccata  multorum  tultt,  et  firo  transgressorlbus 
oravit,  vi,  .^1. —  Ibid.  Unosqoisqoe  in  viaro  suam  dcc  iiia- 
vil,  ei  Domious  pasuil  in  eo  iniquiiatem  omiiium  iiostruin. 
«...  Videbit  semen  lotigapvum,  et  voiunlas  Domini  io 
mano  ejus  dirlgelur,  vi,  30.  —  Ibtd.  Vere  ianguoios  no- 
stros  i(ise  tnlit,  et  dolores  nr«tro8  portavit....  Omiies, 
quasl  •  ves,  erravlmus,  vi,  30.-— 2.  Non  est  species  ei,  ne- 
que  uecor,  ei  vidimua  eum,  et  nou  erat  aspeclus....  Lnde 
nec  repuiavinius  eum,  \i,  34.  —  7.  Oblaius  est,  quia  ifise 
voluiL  i^ro  eo  qood  tradidit  iu  mortem  auiiiiam  suain, 
videbil  semen  lougsvum,  et  voluntas  Domini  in  manu 
efdsdiiigetur,  vi,  58  —  /6i'd. Tanquam  ovls  ad  occisiooem 
ductiis  est,  et  sicut  aguus  coram  tomlente  se,  sic  noii 
aperiiil  os  suum,  vi,  43.  —  Ib  d,  Tanouain  uvis  ad  nccisio- 
nemductus  esL...  Pro  peccaiis  popuii  siii  diictus  est  ad 
morlem,  vi,  51.  —  Ibid»  Taiiquaro  ovis  ad  occisioneiu  du- 
Gtiis  est. ..  Et  diviie^i  pro  morie  eiu.s,  vi,  85.— -8.  tiene- 
ralioueni  ejus  qiii  en&rrabit?  vi,  6  et  26.-9.  Dalio  impios 
pro  sepiillura  ejus,  et  divilea  pro  morte  ejus,  vi,  5i. — 12. 
Et  inter  iniquos  depotalDs  est,  vi,  il.—  lbid.  Ipsp  iieccata 
multorum  tulit.  et  pro  transgr  s^orib  s  oravii,  vi,  V*. 

Cap.  LIV.^i.  LaiHla,  sttrilis,qus  nou  paris.  decaula 
laudem,  et  hmni,  quae  nnn  fiarieba^....  Lt  semeii  tnum 
gente«  baerediiablt,  et  civiiaies  desi>rtas  inbaliiiabit.  vi. 
67. 

Cap.  LV.  — I.  Omnes  silienh  s,  veniio.  ad  aqms.  vi,  lOr». 
^6.  Quaprite  Domlnum,  dum  iuveniri  fiole«<l,  invocate 
euro,  dum  prope  est,  vi,  311.-15.  Ei  erit  Domiuns  nonit- 


natus  in  signum  aeterntim,  qiiod  noo  aureretor,  vi,  lld. 

Cap.  LVl.  —  4  el  5.  iiaec  dicit  Doroinus  euuuchts  :  d>lK» 
eis  in  domo  mea,  et  in  inuris  mei^  lo<uitii ,  et  itonieii 
iiielius  a  Uliis,  et  liliabus.  nomen  sempiloriiuni  datto  ei«, 
qiiod  iion  peribit,  vi,  246.  —7.  Domus  inea,  domiisoratio- 
Dis  voiabitur  cunciis  populls,  Mit  Dominus,  vi,  68.  —  10  et 
teqq,  Ipsi  pasiores  iguoraveriint  inteiiigeoiiaro.  S)»ei'uia- 
tores  cibn  omnes  nesri^runt  uiiiversi,  canes  ntuti  uoii 
valentes  latrare,  v,  4&,  6,  323. 

Cap.  LVII.  —  4.  Su|ii;r  quepn  aperuistis  os  veslrnm?  Et 
adversus  qiiein  Iaxasusiiu-<u:is  vesiras,  vi,  iO.— 1t  et  12. 
Quia  mei  oblitiis  es>,  ecce  ego  aiiiiuniiaiHi  jtKsiiti..m  tunm, 
et  opera  lua  uoo  iroderuiit  tihi,  \i,  tOi  ei  158.  -^  18.  £t 
d.misi  eum,  et  reduxi  euin,  et  reddidi  ei  oonsolatiouem, 
VI,  214.—  19.  Creavi  froctum  laliiorum  paccui,  pacem  ei, 
qui  longe  esi,  et  ei,  qui  prope,  vi,  68. 

Cap.  LVIIl.  —  1.  Clania,  ue  cesses,  quasi  luba  exalia 
voceiu  tuaro,  vi,  430.—  3.  Kcre  in  die  jejutiii  veslri  inve- 
niuir  volupias  vfstra,  vi.  257.  —6.  Solve  labciculos depri- 
menies ;  Irange  esurienti  («anfin  tuum :  tuuc  eruiupet 
mauiiitiuni  luiueu  tuiim,  vi,  200. 

Cap.  LX. — 19.  Non  erit  il)i  am(.lius  sol  ad  luceiidum  per 
diem,  neque  spIen>ior  lucis  illuiiiiua 'it  te,  sed  erit  tibi 
Doroinus  in  lucem  senipiteruam,  et  Deus  tuus  in  glorlaiii 
tnaro,  vi,  018. 

Cap.  LXI.  —  I.  Spiritus  Domini  stiper  me,  eo  quod  un- 
xerit  me,  ad  :inuuiiliau  uin  niaiisuotis  nii«^it  nie,  ut  me- 
deier  coutribulaiis  corde,  pr«*dicare  cajtivis  redemptio- 
ueni,  et  c«>cis  vi^ura,  vi,  29  e<  32.  —  10.  Imluit  n»e  ve»li- 
roenio  saiuiar- ,  quasi  .sponsuro  decoiaium  cTOua ,  el 
quasi  «poi  sam  ornatsm  moiiilibus  suis,  vi,  167. 

Cap.  LXIl.  —  1.  Propler  Sion  uou  laccbo,  el  prop<er  Jts 
rusalem  non  quiescam...  Simul  laudabuut,  quia  oculo  ad 
oculum  videbuut,  vi,  3i. 

Cap.  LXIII. —  1.  Ouis  esl  i^te  qui  venit  de  Edom,  tinctis 
vostibusde  Uosra?  Quare  rubrum  esi  vestiineuluin  tuuin, 
el  liidumei:tum  luum,  tanquatn  calcaniii  m  in  torcul»ri, 
u.  5^,  el  M,  43.  —  4.  Dies  judicii  in  corde  meo,  ui,  36tL 
—  Ibid.  Dies  ultioois  in  corde  meo,  vi,  184.  —  0.  lose 
redomit  eos,  ei  poriavit  eos,  et  levavii  cs  conctis  dieiMis 
saculi....  Et  i|.se  debella\it  eos,  vi,  8L— 17.  Indurasti  oor 
DOMtruin,  ne  tunefemus  le,  vi,  219. 

Cap.LXIV.-  5.  Kcce  lu  iratus  es,  el  uos  peccavimus,  ia 
ipsis  fuituus  semper,  vi,  219. 

Cap.  LXV.  —  1.  Ous.Nierunt  me,  qui  antea  Don  interro- 
giibantviiiVHueruot  me,qui  non  inqui.sierunt  me....Expan- 
di  mauus  meas  tola  die  ad  |  opuliim  incrcdulom,  vi,  68  et 
81. — 2.  £xpan>ii  maiiusmeastota  die  ad  populum  iucredu- 
luui,  \i,  82.  —  Ibia.  Toia  die  expandi  manus  nieas  ad  i)0- 
puium  non  credeuleni,  et  coiitrauiceoiem,  oui  ambciant 
vias  non  liotias,  vi,  81 .  —  5.  Qui  dicuiit :  Keceoti  a  me,  noii 
appropinquas  mihi,  quia  ironiutidos  es,  isli  fumus  eruat  iu 
furore  moo,  ignis  ardeiis  t<>la  die,  vi,  331.  —  10  et  uqif. 
Ei  eruni  cauipasiria  ad  caulas  gregutn,  •  t  vallis.  Achor  iii 
cubile  ariiieutorum  popnio  iiieo,  qui  reqiiisieruot  ui«,  et 
vos,  qui  reliqiiiiis  Deuui,  DumeralK)  ^os  gladio,  et  omuos 
corde  conuelis,  vi,  81.  —  13.  Hi«c  oicit  DomiuusDeus: 
Ecce  servi  mei  comedent,  et  vos  esurietis....  Iii  quo  tiui 
beiiedicius  est  super  lerram,  benedicelur  in  Deo.  Ameu. 
VI,  lli. — 15.  Etdiroi!teiur  uomen  vesiruin  in  juraiueiiti:< 
eleciis  meis....  Et  quijurat  iu  lem,  iunbii  inDeo,  vi« 
8i. — Ibid.  £t  vocabo  servos  roeo  nomiue  alio,  v,  270.— 17. 
Kcce  ego  creo  coelos  novos,  et  terram  iiovain,  et  noii 
eruiit  iu  memoria  priora,  sed  gaudebiiis,  et  exullabiiis  iii 
bis,  qua;  ego  creo,  vi,  609.  —  23.  Serpenii  puivis  panUi 
ejus,  VI,  1  i3. 

Cai'.  LXVI.  —  5.  Qui  immoUt  bovem,  quasi  qui  interli- 
riat  viruni..  .  Qui  recordatur  turis,  quasi  qui  bcnedicat 
idi>Io,  VI ,  99.  —  6.  Vox  Doniini  reddenlis  retrilMitioneni 
iiiiiuicis  sii  s.  Aiilequam  parlurirei,  peperit  iiiasoiilum,  vi, 
4.  —  8.  (juis  audivit  uiiqiiaui  talefaul  quis  vidit  buio  si- 
roile?  VI,  4. —  9.  NuuU|uid  qoi  alios  parere  faco,  i|ise  nou 
|.ariaiii?  dicii  Dominus,  n,  527;  \i,  4. —  1».  Vcuio,  utoon- 
gregein  cum  onmibus  geuiibiis,  ei  liuguis....  lu  mare,  iu 
Afrua:)),  io  Libyani  icuentes  sagittaro,  vi,  '8,  08 

JEREMTAS. 

Cap  I. —  Feri.  5.  Priusquam  te  formareni  in  utero, 
uo>i  te.  et  aniequam  exiresde  vnlva,  saucliliciivi  le,  etc, 
IH,  247 ;  V,  356.—  7  Puer  mi-os  es  lu,  noli  Uinere,  iv,  2ii. 
—  10.  (.onsiiliii  te  siifier  gentes,  ei  regna,  ni.  .529.  —  l.S. 
Ouiues  lUKHHtiones  terr»  ab  Aquilone  venient,  et  ponet 
unus<|uiNquts  soliuin  suum  iu  in  ro.tu  |'oriariim  Jerusalein, 
vt,  ii7. —  17.  Accinge  lumlios  luos,  et  siirge,  loquerc  a>t 
eos.  ne  forniides  a  facie  eorum,  oec  eniiu  timere  te  faciatit 
vultum  ourum,  vi,  332. 

Cap.  II.  — 8.  Sacerdoles  non  dixerunt:  Uhi  est  Domi* 
Dus*^....  Etciim  filiis  vestris  discepiabo,  vi,  41.  —  13.  Duo 


INDEl  S.  SCRIPTURifi  L0C0RI3M  IN  OPEIUBUS  S.  ISIDORI  OCCURR&NTIIjM. 


ntth  fecil  popalus  meus,  me  dereliqQtTunl  fonlem  »ia» 
Tit»,  et  foderuiit  sibi  ci«t(*pnii8  dKNip:iias.  quse  rAiitiiiere 
noii  valent  aqnas.  vi,  157  —  li.  QwdT^  eryo  cst  f:<ctu«  in 
pr:edam?  snper  eiim  rugieniiii  leoiies,  ei  fledenini  vo  eia 
suaiii,  p(»9uerunt  (errain  ejus  tn  aoliuidinein,  rt  civitaies 
efiK  ttvuste  sunt,  et  iiou  est  qui  liabilel  in  eis  ^U  il.  — 
iS.  Si  laveris  te  nitrn,  et  inultiplicaveris  tibi  lierbam  bo- 
riib,  maculata  es  iii  iniqiiiiate  lua,  dicit  Dominns,  iv,  523. 

—  50.  Frustra  percussi  tHi«>s  vesTos,  disciplinain  iiou  re- 
cei^eniot ,  ti.  263.—  36.  \}\um  vills  facia  es  uiiuis,  iieraiis 
Tiastuas?  VI,  il5. 

Cap.  III.  —  6  e/  7.  Adver8:itrix  Israel,  et  pnpTarieatrix 
Jnd  i.  v,  312<— 14.  Coiivertimini,  filii  rev**rteotes,  dicii  Do* 
iiiin'*s,  ftuta  ego  vir  vester,  et  assumam  vos,  uniim  de  ct- 
tltate,  et  dms  de  ci»goai|oae,  et  dabovtrbis  pastorcs.... 
ei  p;iscent  vos  scienlia  et  d  ctrina,  vi,  74.  —  17.  ttcen- 
greirabun'ur  omnps  genles,  in  nomine  Domiui  io  Jeni- 
s;«lem,et  noa  anilralalHjnt  poet  pravitatem  cordis  sui, 
fi,6:). 

Cap.  IV  —  3.  Haec  dicit  Domioos  vlro  Juda,  et  Jenisa. 
lem....  Et  succendatur,  et  non  sii,  qiii  exstlnguat,  vi,  98. 

—  20.  Couirilio  suptfr  roniriliooem,  vi,  26.^. 

Qp.  V.  -.3.  Pi>rcussisii  eos,  et  non  doluerant,  altnvisli 
eos  ei  renuerant  suscipere  disciplinam,  vi,20l. —  7.  Pa- 
tres  nosiri  peccaveruni,  et  non  sunt,  qos  autem  inlquitates 
•oriiin  exsolvimiis,  vi,  41.  —10.  Asoenditti  muros  ejus,  ei 
dissipaie,  aufprte  pro|agines  ejus....  Negaverunt  me,  et 
dixerunt,  non  eH  i(«se,  vi,  80  el  86.  — 11.  PraKTaricatione 
praivaricaia  est  in  me  domus  hrael,  cl  domus  Juda,  ait 
Diininos ;  negaverunt  me,  et  dixeruut:  Kon  esl  ipse,  vi, 
54.—  21.  Audi  bec,  popule  stulte,  et  sine  corde,  oculi  saiit 
illis,  f t  njn  T'dent...  Popiilo  auiem  buic  factum  est  cor 
in«  bediens,  et  incredalum,  vi,  81. 

Cav.  VI.  —  10.  Kcce  sermo  Doroini  facns  esf  in  opi»ro- 
brlnm,  et  non  susci|iiunt  iliud,  vi,  80.—  14.  Ciirant  contri- 
t  onem  6liae  [tO'*u\i  mf^icum  iguomiiiia,  diceotes,  Paz,  pax, 
etnoii  est  pax.  Coofusisunt,  qnia  aboroinaiionero  fecerum, 
VI.  211.  —  17.  Auilite  ^ocem  tiib»,  et  dixerunt:  Nou  au- 
iHemu^.  1'ropter  lioc audite,  gentes,  vi,  69.~  20.  Ut  quid 
niiiii  thns  de  Saln  oireriis,  et  calaiMJm  siiaTeolentein  de 
lerri  longinqua?....  Et  rnent  in  eis  patres,  et  fiiii ,  simul 
viciuus,  et  proxlmns,  et  peribunt,  ti,  100. —  27.  Probato* 
rem  dedi  te  in  populo  meo  robusto,  ut  8<rlas  prob  ire  Tias 
eonim,  vi ,  334.— 30.  Argentum  reprobum  vocate  eos,  quia 
Dominiin  i  rojeiit  illos,  vi,  60. 

Cap.  VII.  —21.  Holocaustomau  ?estra  addlte  Tictimis 
Testns,  comedite  carnes,  vi,  100. 

Cap.  VI II. —8.  Qa  imodo  dicitis  :  Sapienies  nos  samiis , 
et  lex  Domini  nobiscain  est?  ti,  81.  —  16.  A  Dan  audiius 
estfremitos  equorum  ejus,  t,  353. 

Cap.  IX.  —  1.  Ouis  dabii  capiti  meo  aquam,  et  oculis 
meis  foniem  lacrTmarum,  et  plorabodie,  ac  no^^te  inter- 
fect  >s  popuii  mei?  vi,  534.-2.  fit  recedam  ab  eis,  ti,  90. 

—  Ibia.  Quis  dabit  mibi  in  solitiidiae  diversoriuiu  Tiau>« 
rum **....  Ouasi  arcom  meiid.icii,  et  nou  veriuitis,  ti,  82. — 
5.  Docuerunt  linguain  iuatii  lo<pii  mendacium,  et  ut  inique 
agerent,  laboraTeruiit,  \i,  118.  —  26.  Omnes  gentes  tia- 
bcnt  pra^putiuni ,  omnit  autein  domns  Uraei  circamcisas 
est  oor.le,  vi,  99. 

Cap.  X  — 14.  Suillus  factus  est  omnis  hoino  a  acientia 
sua,  VI,  190.  —  15  In  t<  mpore  Tisilatioois  saap.  peribuot, 
VI,  264.  —  23  Scio,  Domine,  quia  non  est  bominla  Tia 
ejiis,  nec  \irl  esi,  ut  ambulet,  et  dirlgat  gressus  auos, 
T. ,  195. 

Cap.  XI.— 15.  Qnid  est,  quod  dii»*ctus  meus  in  domi  mea 
fecit  scelera  iiiulta  ?  Numquiii  carnes  sanctab  aufc rent  a  le 
maliiias  tuas?  vi,  177.  — 19.  Veniie,  miiumus  lignum  in 
pinem  chis,  11,  529 :  vi,  44. 

r>p  XII. —  1.  Qiiare  via  impiorum  prosperatur,  bene 
ist  omniba^i,  qni  prsvaricintur,  et  iniipie  agunt?  vi,  352. 

—  7.  Hcliqtij  domiim  meam,  dimisi  b«redit;ileiu  meam, 
tradidi  dileciam  aiilinam  nieam  in  inaiius  iiiimiconim  ejiis, 
VI,  38,  40  et  88.  —  8.  Faota  e>l  mihi  hairedltas  mea,  quasi 
leo  iu  silva....  Venite,  oongregamini ;  omnes  i>esiiie  lerra*, 
properate  ad  devorandum,  vi,  85. 

Cap.  XIII.— 16.  Date  Domino  Deo  vestro glorian,  ante- 
quaiu  tenebrescai ,  vi,  210.  —  19.  Civitates  Austri  clau<ie 
sunt,  et  non  est  qul  aperiat :  traiislata  est  oiniii^  JiidaBa 
transmigraiione  perfecta,  vi,  90,  332  —25.  Si  mntare  po- 
tesi  ifiihiO(is  pellem  snam ,  aot  pardus  Tarieiates  suas, 
VI .  35. 

Cap.  XIV.  —  7.  Domine,  fac  propter  nomen  lonm,  qu  a 
miit  te  siint  aversiones  nostr»....  Et  iiomen  ttiiira  invoca- 
tuni  est  siiper  iios,  nn  defelinqiiaa  no%  vi,  3  .  —  8.  Ttiil 
pt>ci»vlmii8 ,  exspecti«tto  Israel,  Salvator  ejus«...  Qiiare 
rulurut  es,  qtiasi  vir  vac^tis,  et  qui  non  pOiest  salvan? 
fi,82. 

Cap.  XV.—  1.  Et  dixit  Dominus  ad  me :  Si  sieterit  Mo}- 


IVI 


ses,  et  Samnel  coram  me,  non  est  ani  na  mea  ad  popolom 
istum,  ejice  illosa  lacie  mea,  et  egreJiaotur,  \i,  lOi,  I5H. 
—  0.  Exlerrita  est,  quae  pariurii,  ei  atflicta  esi  aoiini 
^jus....  Reiiquias  eo  um  in  gladium  datio,  vi,  .52.  —  19. 
Sl  separaveris  preiiosum  a  vili,  quaai  os  meum  eris, 
Tj  481. 

Cap.  XVI.  — 16.  Ego  mitlam  pisratores  niultos,  dicit  Dr»- 
miiias,  ei  piical>iiniur  cos,  vi,  57.—  Ibid.  lCl  mittam  ve- 
natores,  et  veiianuutur  eos  de  mouiibus,  »*i  de  collibus,  ei 
decavernis  petraruin,  v*,  58. — 19.  Douiioi',  lortiiudo  mea, 
ad  le  gen*es  venieut  :«b  extrenis  terr»,  ei  diceot :  Vrre 
iueiidac*«iin  possodotuiil  patr^^s  nosm,  vi,  69. 

Cap.  XVII. —  I.  l'cccalum  Juda  Fcrlpiom  est  stilo  ferreo 
in  luigue  adamantino,  vi,  37.— 18.  Duplici  contritioDe  coii- 
ttTi!  eos,  M,  2d>5. 

Cap.  XVlll.  — .  15.  Qu  a  oblitus  mei  populus  meiis.  frns- 
tra  libanies,  <t  impbige.itea  in  Tiis  suls....  Et  movebttca- 
put  suum ;  sicut  Tentus  urens,  dis|>ergam  eos,  ti,  90. 

Cap.  XIX.  —  10.  Et  co:iteres  lagnnculam  io  oeulis  eo- 
rum,  qui  ilmnt  tecum....  Sicul  lonteriinr  tss  flguli,  quoii 
Doii  \ioiehi  ultra  resUnrari ,  \i,  89. 

Cap.  XXI i.  —  22.  Omoes  pastores  tuos  pascit  TentUB, 
Ti,  241. 

Cap.  XXIII.—  2.  Pastores,  qoi  pascitis  fiopalam  nieiim, 
Tos  dispf^rsistis  gregem  meum,  ejecislis,  et  non  TtsitasUs 
eos :  ecce  ego  Tisitabo  siiper  tos  nuilit.a!n  stodiorum  ve- 
stroniffl,  VI,  354.  —  5  ei  6.  Ecce  dies  veninnt,  dirit  Doni- 
Utts,  el  sii8>  italio  Da\id  gerinnn  justum....  Et  lioc  est  mi- 
roen,  quod  vocabunt  euro ,  Dominus  justus  noaler,  vi,  21 
^<  77.  —  39.  £t  derulinf)uam  vofii,  el  civiiaiero  Testr>m, 
quam  dedi  Tobis,  et  pairibos  TeMrls.  Et  dalw  vos  in  op- 
probriuro  sempiiernuui,  et  in  ignominlaiu  aBtemam,  qua 
nomquiim  ob  ivione  dfiebiiur,  vt,  90. 

Cap.  XXIX.  —  23.  Quia  ipse  ebt  et  teslis,  et  jadex,  ti, 

Cap.  XXX.  —  1 4.  Flagello  inimicl  percusait  te  casliga- 
tione  crudeli,  vi,  2t)2.— 15.  Ouid  clamas  ad  me  saper  cun- 
triiione  lua?  insanabils  e:it  dolor  tuiis,  vi,  2ol  —  24.  In 
QOTiasiino  dlernm  cognoseetis  ea,  ti,  78. 

Cap.  XXXI.  —  25.  IneliriaTl  animam  las$am,  et  omopm 
aoimaro  esurientemsaiuravi.  ideo  qua^i  de  aumiio  suscl- 
tatus  8um,  ei  soronus  ineus  dulcis  mibi,  vi,  5i .  —  34.  Nc\ii 
docebit  Tir  proxima.n  suum.  Ofiines  enim  logiioscenl  me 
a  miiiimo  uaque  ad  uiaiorem,  1,  61. 

Cap.  X.XXV1.  —  2.  Tolle  Tolumen  iibri ,  et  scrlbes  in 
eo  omnia....  Et  propitius  ero  iniquitaiilNis  eorura,  ti. 

Gap.  XLVIir.  —  10.  Maledi:  tiis,  qiii  facit  opus  Del  ae- 
gliffenier,  vi,  506. 

1..AP.  Ll.  —  14.  Dominus  exerntuiim  juravit  per  anlaian 
saaiu,  III,  298,  er  vi,  124. 

TilRENI. 

Cap.  I.— Fm.  16.  Filli  mei  perditi,  vi,  86. 

Cap.  IIL  — 12.  Posuit  me  qaaM  signuui  ad  sagltlam,  ti  , 
55.—  30.  Dabit  percuUeuti  se  maxi.lam,  ti,  41.  —  40.  Le- 
Temus  oorda,  ti,  281; 

BARUCH. 

Cap.  IIL— F€rs.  36.  Hic  est  Deus  ooster,  ti,  34. 

EZECHIEL. 

Cap.  L— Km.  1.  Aperti  snnl  oopli ,  et  Tidi  vhiones  D«i , 
iii,3i8.  — 13.  Et  simililudo  auimallum,  et  aspecius  ou- 
ruui,  quaai  carboiium  iguis  ardeniium,  et  qu..si  asptctus 
lamt  adariim,  1,  60. 

Cap.  IIL  —  17.  Speculatorem  dedi  te  doinui  Israel.  Si 
non  tueris  locotus,  ui  se  custodiat  impius  a  via  soa,  iile  in 
iuiquiiat^  sua  morielur,  sanguinem  auteiu  ejus  de  iuauu 
lua  requirara,  ui,  330,  el  vi,  353.  ' 

Cap.  V.— 1.  Tu,  fili  hominis,  snme  libi  gladiuiii  acutum, 
et  ddces  per  caput  tuum,  ei  iKirtiain,  ti,  416. 

Cap.  IX.  —  3  e<  6.  Et  vocavit  viruui  qni  lodulus  eral  11- 
neis,  et  airameniarium  scriptoris  habebat  in  luinbis  sitif.... 
Oinnem  autem,  superqiiem  Tiderttis  Thuu,  ne  oocidaiisi 
VI,  109.  —  4.  Transi  per  mediaro  Jerusdem,  et  slgna 
ThoH  In  frontc  virorum  geroeutium,etdoleuiittm,  m,6; 
V,  29S. 

Cap.  XII.  —  2.  Factus  est  sermo  Domini  ad  me  diceiis : 
Kili  hominis,  in  roedin  do  nus  exasperantis  tu  habitas,  qui 
ocu'os  haueut  ad  videndiim,  et  non  vtdeoty  et  aures  ad  ao* 
dienduin,  ei  iiod  andioot,  vi,  3'). 

(ap.  XVI.—  1,  3<?<  9.  Ei  faciua  est  sermo  Domini  ad  ni« 
Hicen^:  Fiii  bomiois,  uoias  fac  Jertisalem  abomuaiion  9 
sias....  Kt  lavi  te  aqua,  «t  emundavi  s»nguinem  luuin  ex 
le,  cl  unxi  le  oieo,  n,  108.— 49.  Hac  fuit  iuiquitas  Sodo- 
itioniro,  superbia,  saturitas  patiis,  et  aliundaatia,  vi,  2.^1. 

Cap.  XVllL— 19.  Filius  non  portabil  iniquitatem  PatriSk 
ti .  572. 


i 


Mi         INKX  S.  SCIUPTORifi  LOCORUM  IN  OfEllIBUS  S.  I3ID0RI  OC£lmRBNTIUir. 


€ap.  XX,  —  SS.  Dedi  €is  pnefepca  noa  booa,  t,  tOi. 

Op.  aXI.  —9.  Glaliiis exAeAliu  etl,  et  Unatiii,  iit  < 
dat  vfctiinM :  eiacuiut  esi....  Qui  oiovesi  scepnnm  Hiii 
luei,  «icddiiill  ligoum,  et  dedi  eJftm  ad  levigaodum,  ut  te^ 
ndatiir  iBaou,  vs  tlO.-^l(k  Aurer  cidarlm»  toile  coruaam» 

Cap.  XXVT.-^M.  Porro,  eom  dedoro,  liiqnH  DonilaiiSt 
gWiam  in  terra  viveotium,  vi.  89.  — 21.  In  niliiluro  reUi- 
gam  te,  et  uoo  eria,  et  quaesita  ooo  ioveUlcrls  «Itra  iu 
«emplteriium,  vs  8d. 

Cap.  XXVIII.  ^\%tt  1$.  Tu  signainitam  simliiodinta , 

}ile.ios  sspiemia,  nerfecNis  deoore^  io  delicils  (laradisi  Dei 
tiisli,  Ti,  |!B5.  — 13.  Omois  bpls  preiiositt  operimcutum 
iiium,  sardius,  toparims,  jaspls»  cliry.snUt;ios ,  mivi,  Itervl- 
1in,sappbirus,  carlwtnciilus,  8mar.*gdus,  vi,  137  ef  385. — 
f^.  PetTectiiS  decore  io  ddiciis  pandlsi  Oei  fiiisii ,  ? i,  M)i. 

r.Ap  XXXIU. -—11.  Qoia  oon  «ult  mortem  peccatoriis 
se.l  ut  ctnvenatur,  et ▼iv-t,  v,  37.'>. 

Cap.  X.YXVI.  — U.  TolUin  qutp.e  vos  de  gentibus,  ei 
v^  ncregabo  vos  de  voiversis  ierri<..  Ei  judicia  mea  eoAo- 
diaiH,  et  operemiol,  vi,  108.  —  96.  Aormm  ab  eis  eor  la^^ 
liideuns  et  dabo  eis  oor  caroeom,  v,  381. 

Cap.  XX.XVII.  — *  16.  Factos  est  sertno  Di«iioi  ad  me» 
dicpBS  :  Ei  tu,  Pili  h  :miDis,  some  libi  hgoum  «oom»..  Ei 
adjunge  II  la,  unum  ad  alierom  tibi  io  ligiiiimoiioro,  et  eroot 
lii  tttiiofiem  io  roaoo  tua,  vi,  1IO.~2i.  Rei  oiiurerit  om- 
tiibus  imperans,  et  iion  erunt  nlira  diMe  gemes...  Et  ser« 
vus  fflims  Dav;d  rei  super  eos,  et  pastor  uoos  erit  omnibus 
eonim»  vi,  7.^ 

Cap  XXXVIII.  —  8.  Pusi  dies  roolios  visiiaberis ,  ei  ia 
vwvissiino  anoorum  veoies,  \*i.  79. 

C*.  XIJII.-*  17.  Qoatoordeciw  coliliiii  crepido.  v,  SS9. 

Cap.  XLIV.  —  t.  Cooveril  roe  ad  viam  port»;  «anciuarii 
ntcrioriS)  qu«  reepidebai  ad  opieuiero...  Quouiam  Doml- 
tius  Deiis  ingressus  est  per  eam,  eriiqne  claust^  vi,  96. 

Cap.  XLVII.  —  1  €f  ae^.  CoBvvrti  nie  ad  poriam  domos 
Domiui,  et  ecce  aqoa  egredi«;batur  suiiter  liroeo  domus  ad 
torteotem...  et  erunt  fructus  ejos  io  ribiini,  et  folia  ejns  ad 
tnedicamiua,  vi,  106.  — 3.  Com  egredcretur  vir  ab  oriea- 
t«,  ecee  aqo»  redondaotes  a  laiere  de.\tro,  vi,  53. 

DANIEL. 

Cap.  II  -^  Virs.  f&%  To ,  rei,  cogitare  coeplsll  lo  atralti 
tiio,  quid  esset  ftiturom  p(Mit  bsec,  Pt  (|ai  revelat  mvsteria, 
esipoilit  libi  qoae  ruiora  sunt,  ti,  277.  —  M,  Vidi  tapidem 
tle  mootH  alMcissuro  siiie  maoiboj  prsecideotiiim,  et  cum 
«Tnisse\  io  terram,  repievit  ortiem  terr»,  vi,  96.  —  ii.  1« 
fliebusillissnsciiabit  Domlnos  coeli  regHm,qui  lo  clerBum 
Boo  coaunovebiliir,  et  rcgoom  eius  pofiolo  siteri  non  tro^ 
vletur.  Pereotiet,  et  cooteret  oolversa  regoa,  ei  i|isum  sta- 
Iftt  in  aHeroum,  vi,  01. 

Cap.  III.  .^91  Eoee  video  viros  qoatior  solotos  et  am- 
luilantes  In  medio  igols,  et  oihil  corrupiioiiis  io  eis  esi.  ei 
s  rcios  qoarti  similis  Olio  Dei,  vi,  3>  9i.  Ei  luiraliara  eo» 
ruin  Doii  sunt  immutata,  iv,  453.— 10.  Millia  milliiim  mliii^ 
strabant  et,  et  decies  iDlllles  ceoteoB  BiUiaassbidMoi  ei, 
tn»  515. 

Capw  Vlf.-^  !b.  Milliamimommlois^rabaBiel,  v,  931.-- 
ih,  Ei  declcs  mltties  ceoieos  mUlia  assistebaoi  ei,  iii,  515. 
-^  13.  AspicietNim  io  vlso  ooctis  et  ecee  io  mibibus  o[^i... 
Pot'  sias  pjos,  peipslas  sti^nm,  qnm  ooo  a«ren*tur,  et  re- 
l^iim  pjiis,  qiiod  noo  corrumneiur,  vi,  58,  60,  75. 

Cap.  Vill.  —  10.  Gabriely  rac  fbloni  iotelligere  oermo- 
nem,  ti,  587. 

Ca».  IX.  —  93.  Advprte...  Et  oeddetur  Chrislos,  pt  civi- 
iBtem,  ri  saiictoarioto  dissipabit  populos  cuni  duoe  veuto» 
ro,  et  flois  ejos  vasiiias,  et  iiost  linpm  beUi  s  atuia  doaola- 
tlo,  VI,  15  ei  16.  —  25.  Sclio>  et  aBimadvorle,  ab  eiiio 
wnnoBis,  ni  lierom  aHliHcelur  Jeruaalfm...  Et  civliatem , 
^i  sa  ictiiarlom  dissiiiabil  tio;iuliisc«m  duce  veBtaro,  vi,  59 
ef  SHw  -^  90 .  Post  beli  temadas  septiiaginu  diias  oecirietur 
f*Jiriatus...  el  usque  ad  cousomiiiaiiouem,  ei  ttoen  perao* 
vprabit  deaolalio,  vi,  90. 

Cap.  X.  —  3.  Paoem  deslderli  noB  comedi,  vi,  951.  — 19 
«f  13.  Ego  veni,  ot  nimliarem  ttt>i,  aed  pTiaceps  regni  Per^ 
«ariim  resiHii  mibi.  Non  cst,  oui  roe  ad  ovet,  oisi  Micbael 
lirlfieprs  vester,  vt,  138.  -^  13.  Prioceps  regui  Persanmi 
rpstitlt  miht,  m.  SI6. 

Cap.  XII.  —  9.  Cbnsi  Sttoi ,  signaiiqne  sermoBOS  o^qiie 
ad  tempBS  coosaaMnailoBls,  quoiisque  addiscaat  moltl ,  ei 
ia^»leator  viaio,  et  ougooscant  omoia  haec.  vi,  103. 

OSKK. 

C«p.  T.---r«rs.  10.  Et  prit  io  loco,  ubi  dleitnr  pI,  noa  |io- 
po^aH  mctts  dicptar  et  liNi  Dei  vimiiis,  ci  eongregabaoior 
lllii  Juda ,  Pt  flUI  Israel  poriler,  et  puaeni  sbimet  caimt 
ttimm,  \%,  79. 

Cap.  II.  —  9.  Jiidlcate  roalrem  vealram ,  Judicaie .  quo- 
ntoro  Ipsa  noo  eat  oior  mea,  oec  ego  vir  ejus,  vi,  88.«-28. 
Gt  misorelHMT  ikJih,  qiii  ftiit  sim*  mi«ericnr.Jia,  et  diram  Bou 

PiTiiOL.  LXXXIV. 


popalo  mpo,  popoltts  oieas  es  lo^  et  Ipse  dlcU,  Deos  omus 
es  to,  et  ent  lu  iooo,  obi  dlcmm  esi  ei,  bob  plebs  vm  vos 
ibi  voeabooiur  flm  Dai  vivi,  vi,  09. 

Cap.  III.  —  i  ^  5^  SedebiiBt  fltli  IsfaM  Sioo  rege  ,  aiit^ 
principe,  siiie  sacrUicio,  ftiae  altari « siae  sicerdotlo »  aiuo 
maoirestatlootbua,  vi,  90ei77. 

Cap.  IVv— tl.  Foriiicatio  H  ebrietas  auferaai  cor» 
VI,  9»i. 

Cap.  V  —  II.  Ego cipiam,  et  vadam  ;  tuRam,  et  Boa  egi 
qiii  eniat :  vade^is  reveriar  ad  locnin  nieom,  vi,  55. 

Cap.  VI.  —  1  €f  $eiiq,  Venltp,  ei  revertamur  oil  Domi- 
nam,  qoia  ipse  oa|*ii,  el  sanabit  oos,  «t  vivificabit  aos  p«*ai 
d.ios  di«»s,  in  die  trrtia  s  iscitabii  oo4,  ei  viveuius  ia  cuo- 
spectn  ejus,  vi,  57. 

Cap.  VII.  —  8.  Kaclvs  est  Kphraim  paoi^  subeiaericius , 
qui  iion  reversator,  vl,  33i.  —  9.  Comef^roni  alleui  ro« 
bur  ejus,  ei  ipse  igooravft,  v^  908.  —  13.  V»  estis,  quo'^ 
nlam  reces^erimt  a  iiic,  vaslaliuiitu?,  quia  pr»*varicatl  suui 
IB  me...  FacU siMt,  quast  arrus  Jolisus, f i, 59 ei 85.  — 16. 
Facti  aunt  mihi  lu  siKitiam  reciprocam,  vi,  53. 

Cap.  VIII.  —  i.  1'riDclpefe  riatitcriiat,  8«;d  BOBCOgoovl» 
Tt,  3i3.  —  Ib,  I(tsi  reKOaveruiit ,  sed  ooo  ei  me,  vi ,  3iO. 

Cap.  IX.  —  i.  Noo  liboliuni  Dooiioo  vtonm,  nec  placp'^ 
boot  pI  sacriflda  porom,  quajii  paiiis  lu^iiiitium;  oumes,  (|ui 
eomedeoi  eum,  c  lutaBHBabuBiur,  uou  lutr jbaat  iu  dumum 
Domioi,  vi,  tOO. 

Cap.  XI.  —  I.  Poer  meas  es  ta,  IsRiel..  oiredlma»  te, 
VI,  lUO. 

Cap  XIII.  —  9.  Perditio  ei  te  toa,  Israel,  taatom  io  nm 
auiiUum  taom,  jii  pereaay  ioo  mcnlo,  ai  salveris,  bipo 
au%ili«t^  VI,  196.  ^  1 1.  Dabo  tllii  regem  lo  furon)  meo,  vi« 
310.  —  1t.  De  m::au  murtis  liberatio  eos,  de  morte  redi- 
mam  illos.  Ero  uien  ma,  o  nor%  ero  mursas  taus,  luliBroe, 

V,  36(5;  VI,  55. 

JOGL. 

Cap.  I.— rm.  i  ei  5.  Resldoam  emc»  caioedlt  locaau» 
et  residoum  locusl»  eomedlt  bntchus,  ei  residuom  brucM 
cooiedit  robign,  vi,936.-^.  Eipergiscimloi,  ebrUf  et  flete« 
el  ttlolaie  omaes,  qai  bibitb  viotaa  io  da!ced'me,  vi,  955.-« 
13.  iDieriitde  domollel  vesiri  sacrifldum,  et  libatio,  vi,  lOOw 

Cap.  II.  ^  ti.  Va  erit  io  Doviasimls  diebus,  efluudaai  dc 
spiriiu  meo  super  otnoem  caroeoi,  ri  ppophetabimt  fUtf 
vestri,  et  flUe  vesUa;,  vi,  61  el  I5iv  —  39.  £4  erii,  ooMiis 
qni  iovocaverit  noiiieu  Domini.  salvus  erii,  vi,  381. 

Cap.  III.  — 19.  EXntirgaul ,  et  ascondaot  omo;»s  gentes 
10  valle  Josaphat,  iul  sedelio,  ot  jodiciin  onmes  geotes  1« 
drcuitu,  VI,  tii.  — 18.  DisUliabool  oiootps  dalcedioem,  el 
colles  Ouent  lacti*,  et  p  r  omoes  rivos  Joda  ilMmt  aqioe, 
ei  foDs  (le  douio  DomiDi  egredietur,  ei  irrigabiioriiem  ter> 
rcy  VI,  1U5 

AUOS. 

Cap.  III.  —  rers.  9.  TaototiuBodo  vns  eogttovi ,  vi ,  999. 
«^7.  Nou  fadet  Doinhnis  quldqaomf  nisl  revelaveritservis 
siiis  pru|Jietis,  111, 53fl. 

Cap.  IV.  -^  19  ei  aeqq^  Pnrparo  te  io  eccursam  Domkri 
Dei  tui,  Israel,  qoia  eece  ego  flrm  «os  too  truum,  Kcrtmus 
sfiTlium ,  et  «BBttBtiaBS  ia  bomiailMis  ChnstMia  aaom , 

VI,  75. 

Cjip.  V.—  1.  Attdiie  veflMm  hoe ,  qeod  ego  levo  sB|ier 
vos  |ihmcittm.  Domus  Israel  ceridlt,  i*oa  adjiciei.  ei  reaur^ 
gat.  Ytrgo  Israol  pn^eela  rsi  io  tcrram  saans,  aoo  esi  qul 
siisriteteam,  vi,91. 

Cap.  VI.  -» 1.  V»,  qoi  opaleoii  eslis«  vi,  So5. 

Cap.  VII.  —  8.  Ecce  ego  p«*aam  tmllam  io  luedia  rapaU 
Israel,  bob  aiyidam  iiltra,  super  ioducere  eum,  vi,#t. 

Cap.  VIII.  —  9.  Venit  flois  sa|ier  popolom  meum  larm*!, 
Bon  adjidam  olira...  liolti  nNineoiur :  io  omoi  loco  pn^i- 
I ietur  allentNiin,  vi,  91.  — 0.  Et  erii  hi  die illa, dhii  Domi- 
Bus.  iiocidet  vot»is  aol  oipri  lle,  et  ieaebreacere  lacjam  ter* 
rain  in  die  bmioia,  vt«  59. 

Cap.  IX.  —  6.  iEuiiica\lt  Domimts  m  corfo  a9Ceiisa*M 
sottoi,  ei  pollidtotkmem  io  terro  flrmailt,  vi,  141. 

ARDIAS. 

Cap.  I.—  Ver$.  1 1 .  Ei^raoei  ingrediobaiitttr  pcrias  4hS 
eop%T  Jcrosaleui  mitiebant  scirteui,  %i,  9J7. 

MICU/EAS. 

f^AP.  IV.^  Veri.  1.  Ei  eria  io  oovlssimo  dierom  airaif 

domita  Dominl,  |.ra»paratiis  ia  veriice  iiMiiitium Eijndi- 

cahtt  |io|ialut  miilioa,  ei  corripiei  geiiies  fories,  usqiie  «•! 
hmKinquam,  vi,  69. 

t!AP.  V.  —  9  e/  i/g.  Dptblebem  domos  Ephnrta,  ooo  ps 
muNoa io iiKlhiNis  Juda,  ei  te  luihi  proiiiet domioattc  m 
Isriiel,  VI,  27  ^  75.  —  I.  Siabil.  et  pasc*  t  lo-pgi^m  suamie 
virlute  Deinuii,  et  iu  lyuMirero  noiiiinis  Dei  s  I  •  ruui,  «imi* 
iilam  nuiir  maguiiUraiiir  ttS(|ue  ad  temiiiM;e  t«rr#,  ei  mH 
isle  pax.  vi«  7p. 

31 


xsbKX  s.  scRirTURiC:  locohum  in  operidus  s.  isiDdRi  ocdCRRGNTnm. 


*ttx 

Cap.  VI.  —  l.  Auilile,  rores,  Uwllcium  Domiiil,  ef  foflia 
furtdsimenia  lerrje...  0»  **  fe<*'« «""  .  ^ut  qulcl  moff-slu^  ftil 
Ittjl?  respoufle  milM,  vi, fio,—  i  f»« seqq.  Auime.  qu»  Do- 
niSnus  loquilor  :  surge,  ei  coi.loiide  juilirio  adversus  mon- 
le.4,  et  audiaiit  rolifS  vorem  lu  im...  AuhuC  Igiifs  tn  domo 
iuipii,  Ibemri  iniqniialis,  vi,  59. 

J^p.  VII.  __  15 ei  19. Seciinlum  rflem  egressionis  tu® 
de  terra  if^gypii  osteodam  eis  mirablila...  Et  projidel  io 
*|irorundaiB  Inaris  omuia  peccala  veslra,  ti,  1U7. 

NAHUM. 

Cap.  I.  —  Vert  8.  Inlmicos  Dei  perfeqsantdr  ieoebr» , 
VI,  214. 

HABACUC. 

Cap.  II.  —  Ters.  2  ei  4.  Domlnos  loquitnr :  Scrlbe  vlsum 
averie,  et  explaoa  euin  super  labulai...  Ecce  qoi  inrredu- 
ius  esl,  non  fril  rec  a  aoima  ejus  in  semelipso,  vi.  73. 

Cap.  lll. —'i  et  seqq.  In  medio  duorum  auimalium  ro- 
gnusceris.  v,  591;  vk  5^  47,  49,  155.  —  4.  Cornua  in  ma- 
nilitts  ejussuut,  v ,  313;  vi ,  45.  —  11.  EIev:ibitiir  sol  In 
oriu  sno,  el  liina  stab  t  in  orJioe  suo,  vi,  592.-15.  Per- 
cussisii  capul  de  domo  luiiiil,  iv,  520. 

SOPUONIAS. 

Cat*.  1  —  Vers.  S.  Disperdam  homiaes  a  faeie  terr» ,  ei 
«os  qui  avertomur  posi  tergum  Domini,  et  qui  non  qua:-' 
aieruut  Domimim,  nec  iuvttstigaverunt  eum,  vt,  216. 

Cap.  II.  —  11.  Adorabii  eum  vir  de  ioco  suo ,  omoea  ia<< 
sul;e  gendurii,  vi,  69. 

Cap.  III.  —  I.  H»o  »st  civitaa  gloriosa,  IiabiUns  in  con" 
fidcnlia...  CoNimlia  non  audivit  vocem,  et  non  auace.li  dia- 
«tplinam,  w,  89 «(90. —9.  Quia  tiincre«Mam  populia  i.ibiam 
«lecium,  nt  vooent  omnes  in  nomioe  Domini,  et  servlant  ei 
humero  uuo,  vi,  69.  —  19.  lu  tempore  illo  aalvabo  d^ndi-» 
-caiitem,  et  eam,  qun  ejecla  fuerai ,  congregabo...  Cuin 
eouveriero  capiiviiatem  Teatram  coram  ncuiia  veatris,  dicii 
Pouiioua,  VI,  i$» 

AGG.EUS. 

Cap.  11.  —  Vtfs.  6  el  8.  Quia  eeee  ego  eommovelo 
<Q>1um  et  terram  ,  et  veniet  dealderatua  enneiia  geotibns 
Splfltua  meus  erii  in  medto  veatri  i  in ,  3i3 ;  v  ,  515;  vi  , 

ZACBARIAS. 

Cap.  II.  ^  Vers.  5-  Et  ecce  angelos ,  qul  loquebatur  Iil 
me,  egi  ediebatur....  Et  toouere  ad  pueruiu  istum,  dicens: 
Absque  muro  liabita\)itur  Jerusalem  ,  tn  ,  •'(13.  —  8.  llJit 
dicit  Domiuus  Deus  eiercituuin ,  post  gioriam  iulsit  me  ad 

{[eiues ,  qoje  expoliaveruut  voa....  Et  Cognoscetia  quia 
)omi(ius  cxercituum  misit  me,  vi,  9.  ^  10.  Lauda  ,  et 
l.i;lare ,  fllla  Sion  ,  quia  ecce  ego  venlo ,  et  habiiabo  in 
medio  tui....  Et  aciea  quia  Domtuos  exercituum  mlsii  me 
«il  le,  VI,  9  ei  70. 

Cap.  Itl.  —  1  d  se<7^.Ei  oatendit  mihi  Jesum,  s^ieerdotem 
magnum,  stantem  coram  angelo  Domini....  et  iricre{>ei 
i)oiniuns  in  te,  qtiia  elegii  Jenisalem,  iu,  288. 

Cap.  VIII.  --2').  Hscdicii  Dominus  exercituiim,  usita<>- 
-t|uo  veniant  p<>puli,  ut  habllcHtt  In  eivitatibus  niultta....  Et 
Aeuieot  itopuli  multi ,  et  geiiies  robusts  ad  quereoduai 
Domiiimn  exercHuutn  in  Jerusilem,  vt,  70. 

Cip.  IX.  —  9.  Eiuiia  saiis,  ttlia  Sion;  jtibila,  KIU  Jerfi- 
^ein  ...  Ei  poteaias  ejue  a  mari  nsque  ad  mare ,  et  a  Ou- 
iiiiiie  usipitt  ad  ruies  te  riB ,  vi ,  76.  —  II.  Tn  quocpie  ia 
aauguine  teslameatl  tni  eiuiaisti  vinctoi  taos  de  lacu ,  lu 
'qno  non  est  aqua,  vi.  53. 

.  Cap.  XI.  -^  13.  Appeiiderunt  mercedem  meam  iriginia 
•arpenieos,  vi,  36. 

Cap.  XII.  —  10.  Et  elAiQdam  aoper  domum  David.. .  Bt 
nspicient  ad  nie ,  itu^m  oconxerant «  et  plangeni  cum 
piaitftu ,  qiiasi  sur*er  unigeuttum ,  ei  dolebnnt  su|ier  eum, 
iit  deleri  sulet  iu  morte  primogenili,  ii,  529;  vi,  16»  SS, 
«5,64.    . 

t:AP.  Xin.  —  I.  In  d!e  Hla  erll  fona  pateuadomoi  David, 
«t  babitautibns  in  Jerusalem ,  iu  ablulionem  peccaiornm , 
et  iiieasiraatf,  vi ,  105  el  175.  —  7,  Percate  paslorem,  et 
itfisperg^  lur  o.es,  vi,  39. 

£j^p.  XIV.  ^  8.  Et  erit  In  die  llla,  exnmnt  aqnis  viv»  de 

JerusaIem..^Et  reverteiur  omnli  terra  usqtie  addeser- 

lua,  VI,  106.  .  _    ^ 

MAUICHIAS. 

O».  I.  —  VeH.  1.  Asaumfitlo  verld  Dnminl  anper  fwael 
4n  maiiu  angeli  eius,  m  ,  331.  —  2.  Jaoob  dMexi ,  Eaau 
ant>'ni  odlo  nabui ,  v,  102  —  6.  Ad  voa ,  o  sacerdoiea ,  qui 
foMuNtU  noineii  m  uin ,  et  dixlslls  :  In  que  t)oMttiiHU«  ni? 
OITf  rtis  su|fcr  altare  meaui  p;tnem  poHotum.  Noone  si  olie- 
ratis  ciecHim,  et  kinguidom,  nonne  malum  eslY  vi ,  411.  -^ 
\9.  ^iw  est  uitili  milii  vdl  ntas  In  vobla,  didt  DomiQna 
exercitttum....  de  manu  veaira :  ab  orlu  enim  soUsasque 


tr 


ad  oressum  rtisignum  est  noffl«n  meum  lo  gemlUia,  vi ,  82 
et  m. 

Cap  III.  —  I.  fen-et  ad  lemplom  aanftnm  annm  doud- 
n.ilQr,  quem  v^a  uaairitis,  et  anstehi» test «nfenti,  (fiiem  vos 
di*slder.i(is ,  %i ,  9.  —  8.  Sl  aftig<  t  t»mo  l^om  ^  qula  m 
coiifiKilis  me,  eidixistis,  laquo  conflximus  te?  vi,  16.  — 
15.  Si  invaloermu  sup(*r  me  verlia  ves^a ,  dirlt  D«uiiiui , 
ei  dixis  is  :  qnid  looiitl  siimiia  coOtra  te?  vi,  89. 

Ca  .  IV.  ^ 2.  Orieiur  vobia  aol  jtiaintle,  et  tiiilia«  ki 
pemiis  t*jus  ,  v  ,  502  el  561.  —  5.  Ecce  ego  mfltam  vob^a 
E\m  p  optieiam,  anle<tilam  veniatdies  Ekiminl  magnna, 
ei  hufrfbili^,  et  convertet  eor  riairom  ad  ttliea,  ei  eor  lila^ 
rum  ad  patrea  eornm  ,  vi,  77. 

MACMADi£ORLlt  I. 

Cap.  II.  —  Ven.  31.  Ei  noletiaiit  Jttdei  ln  dio  aafaliLiU 
viuditiare  ae  de  alieiiigenfa ,  vi,  95. 

HATTH^US. 

C«p.  I.  -^  Ve^s»  5.  Ab  Abrabam  u^ie  ad  Davtd  geaera- 

liouea  qiRitnordeci  ii Id  est ,  generaiiones  si^nol  (|tt»* 

dr.iginta  el  du» ,  v,  432.  —  21.  Voeabls  nomen  ejns  Jeattniv 
qttia  i{ise  aalvurti  raciel  lopulttm  aUum  ^  jii,  .300. 

('ap.  II.  —  23.  Qui:i  Naaarsus  voeabHar,  v,  957. 

Cap.  III.  —  2.  I*cetiiieniiam  agiie  :  appropiamiavil  entm 
regnum  cuL*l«iriim ,  v  ,  255.  —  5  Ego  snm  vex  daaiaaiia  te 
dcserio ,  v ,  50i.  —  10.  (^mnia  artjor  qoa9  noa  ia<li  fm- 
eiiim  boiiiim  eidtifittr,  el  in  Igoem  miMeinr,  vi ,  615.  — 
ll.Vrnit  |ioal  me,  cu}ii8  iiou  sarn  dignus  ralceainettti  po^ 
lare ,  i|«e  vas  iiaiitzaUi  tn  Spirrtu  aancid  el  igne »  vi, 
6i.1.  —  12.  Cujus  veiitilabrum  io  m«iiu  ^na,  el  pfnwtmla 
hit  aream  siiant,  et  cfmKregHbii  triiieimi  aiium  Id  horrt«my 
VI.  615.  ^  IT.  Hic  esi  Filius  meua,  vi,  466. 

Gap.  IV.  >~  19.  Veaiie  poai  mei  ei  lanam  vos  derl  pb* 
caiores  houiinum,  vi,  57. 

Cap.  V.  -'  5.  Beati  paufier^^a  apkHn ,  qnoniam  Ipaomm 
esi  regnum  co*lorum,  vi ,  614.  ^  4  Bcati  mtte«,  qtt«)ni»nl 
ipsi  posaiilebnnt  lorram ,  v ,  477.  -^  5.  Beaii  Ingt^nies  4 
qnooiam  ipsi  conaol tbuiiiur ,  n,  307;  vi^  S07.  —  |iC 
Beati  qui  perseeiti  onem  potluiiiur  propier  jHStiliam,  qmi* 
niam  ipsoruii  esi  regnmu  eteiuhiin ,  vi,  611.  —  12.  G'.*n^ 
dme,  »'i  exultate,  qu  a  iiomina  vedtra  acri|iti  snnt  m  euJis, 
VI,  614.  —  14.  Non  poteat  civitaa  abaroadi  supra  inouiiitt 
IPMita  ,  V,  4-S2.  —  17.  Non  veni  legem  aolvere ,  aed  Mlim* 
f4ere  1  vi ,  1 13.  — 19.  Qui  aolverlL  umuB  de  nmn  laiia  iHia 
idioimia ,  et  «ie  docuerii,  minimus  erii  lo  regnM  cti  Inruniy 
V,  98 ;  VI 1 324.-22.  Qul  auiem  dixerit  frairi  ani :  Kaiue^ 
reus  «r;t  gishen  m,  vi ,  Hl5.  —  2H.  —  Qni  viderii  mttlierem 
nd  oonfttpi.^^eiidam  eain  ^  Jam  iinechatua  eat  eam  In  corde 
suo,  VI ,  2i5.  —  .'^7.  Esi,  e«i;  non ,  non ,  vi ,  KS,  —  S& 
Oeulttm  pro  cculo ,  deoiem  \*o  deuie ,  ui ,  213»  •*  41- 
Diligice  tniniieos  %P8troA,  lioueriicite  bis  qui  oderimi  «im« 
V ,  249.  ^  48.  E.su^le  perfedi ,  aictti  Pater  vesicr,  4|tti  in 
ea>iis  est,  v,  2KH. 

Cap.  Vi.  —  M  rial  vol.tttUa  tiia  ei  in  terra »  akail  in 
coelo,  VI,  598.  —  12  Di  >  itlc  iiobis  debiia  iioslra ,  aieui  H 
nosdtuii  ihntia  ;lebilorilitts  uatiris»  \i ,  316.  —  li.  Kkttsr- 
mlnanlea  laciea  suja ,  tti  appareani  hominlboa  je|ttoaniea , 

Cap.  Yil.  —  2.  Itt  (|ua  menaara  mensi  fiieriliS)  remi4le- 
tur  vobia,  vi,  355.  --6.  Ne  detleriiiji  Saacinn  caiitlMa, 
neqne  miitaiis  maratarHas  aote  poroos .  oe  coaculce«ii  « «a 
peilibus  suii ,  v ,  421.  —  7.  Petae,  ei  accipitnia .  vi ,  2t6. 
-—  12  Omnla  (iiiSMwmque  vultis  ut  faciam  vobls  b(NMiM*«y 
el  vos  faetie  ibh ,  v^  lii8.  -*  15.  Allen<Hie  a  'aU$ia  profdM*» 
lis ,  qiil  vetiittai  ad  voa  In  ve.si  mentia  oviiiin ,  Kiirittae  tta 
antem  auni  hipi  rapa.  ea ,  1 ,  68.  — 16.  A  frueiilms  efiriMn 
oogaoesetis  eos ,  v  ,  2>)4»  —  22  «f  2».  liulii  diceni  mllu  m 
illa  die:  Domine,  Doiniue«  Dooue  in  tao  nfimine  prophein- 
vittitts?...  Diseediie  a  iiie,  omnea  qut  operamlni  miattita- 
tem ,  iieaeie  qoi  eatis ,  v,  520 ;  vi ,  154»  188.  —  26.  Sinlao 
a.Hliticiiiti  supcr  arenam ,  v,  3G2. 

(^AP.  vij.  ^  8.  Domine  ,  uea  sum  digna  ul  inirea  mdi 
ieetttin  mrwn.  qum  peraecuU  autti  r.cclesiam  iiiam»  v,  ISdb 

—  31.  Si  Boa  eiieia,  uHiie  noa  in  gregem  poreonMi»  vi , 

606» 

Cap.  IX.  —  15.  Numquid  poasiini  fllii  aponal  Ingere  , 
fttamdhi  enm  ilila  esi  apouauaf  Veulct  aiit«ii  11  dlet  ea 
nu^^ertinr  aponai»  ab  eis,  ei  iunc  j^ittttnbttai  » ui|  307 ;  vi , 
407. 

Cap.  X.  —  16.  Simpliceanslote,  siciii  ooiomb« ,  ti,  SOi, 

—  26.  Neii  eaiia  vea,  qni  teqiiimini,  aed  spirilts  Pains  ve- 
alri«  qni  loqHKor  in  voiiia,  vi,  131.  ^  22.  Qni  t»oim  persM^ 
vtfxverii  o^ine  m  iim*tn ,  hlc  KalvMs  erii ,  vi,  199.  ^  iB. 
Noliie  timere  ( Od  qui  occiduiii  corpus,  aniniam  atttem  i><m 
poaatmt  o^jeidi^re ,  it ,  53t.  -^  31.  Non  veni  (lacero  mitler.* 
tn  terram «  aed  gtadium ,  v,  354.  —  40  e(  41 .  Qui  lon  reei< 
plt,  mt  reei,  it»  ei  qui  me  reel«iii,  recifii  iUum  qul  inr»i 


\\1 


INPIilX  S.  SCftlPTUR^  LOCORIUM  IN  OPERIBIS  S.  IS  DORl  OCCVRIiBNTtt)». 


me....  Aii!6u  (lico  vobU » ooQ  p^rddt  mrrcedem  susm ,  ri  ^ 

CUp.  Xf .  —  IS.  Vfii'le  ad  mei  omnes  qnl  bboraiis »  et 
onenti  estif  >  et  ego  r«>Qciam  vos ,  et  iiiTeiueiis  requiem 
aiiinabos  vrstiif ,  t  ,  t03.  ^  29  Disctte  a  ine  .  qni»  niiiU 
sum ,  et  biimilia  corde ,  ei  iut ebluib  requiem  aiiimabua 
veslria,  v,  ^ »  4)8. 

€ap.  \U.  --  28.  In  spiritu  Dei  ejido  (femonia  ,  fn  .  30d. 
-*  3i.  Qtii  poccaverit  in  S(ili  Itum  saiiclum  ,  nou  remiliPtur 
ei ,  DPC  iu  lioc  ssculo ,  aec  iu  fuluro ,  v,  419 ;  vi ,  5  >0.  ^ 
2fi6.  Siciii  pr<i  oiio«o  verbo  ratio  poniiur,  Ua  pru  siermone 
injusio  loeua  exsolvitur ,  vi»  328.  —  iO  lu  corde  tmtt. 
IV,  193. 

Cap.  Xttl.  ^  17.  Quia  miiUi  jusii  et  prophptae  cup^eraot 
vkJc^e  an-jo  ^idetis ,  v,  357.  —  23.  Quod  aulem  cecidit  io 
Spfnii,  hl  suut  qui  audiont  verbum  Dei ,  vi,  20i.  —  43. 
Tuiic  jusii  fulKi-buoi,  sieuisol,  io  regno  patris  eorum  ,  vi. 
017.  -^)$'l  Siinile  csl  rfgnuiii  ccelorum  pairirainllias,  qu| 

Iirort*ri  de  liietturo  siio  ttova  et  vetera ,  vi ,  lOK.  —  ihid. 
Vofprmis  de  ihMiuro  suo  Dova  et  vetera,  v,  140. 

Cap.  XV.  —  4.  Houora  palrem  tuum  et  mairpin  tonm, 
qiiod  est  mauilaittm  primom,v,  380.  — 8.  Populus  bie 
TaUis  uie  lionor;it ,  oor  aulem  eorum  looge  esi  a  me ,  v, 
327.  •—  14.  Cscua  enim  si  c«eo  ducatum  prsbeal ,  amlM)  iu 
r<iveam  ia<lunl ,  r,  323.  — 19, Ex  corde  eieuot  coziiaiio^ 
nps  mnlie ,  vi  ,  2)5.  — ■  24.  Nou  sum  missos ,  iitsi  ad  o>es, 
qu:e  prrieruul  donnns  IsraeL  \i,  150. 

Cap  XVI.  —  18.  Ta  es  Peinis,  ct  snrer  hanc  peiram 
«dilioalK»  Rcclesiam  mcam,  et  |iortaa  in%ri  iiou  viiii^eui 
t;am .  ei  lilii  dabo  claves  regni  coeiorom ,  v,  391 ;    i ,  418. 

—  2f.  Qui  vuK  post  ttie  veiiire ,  abuegct  semeiipsum ,  v, 
442,  490. 

Cap.  XVIT.  ~  20.  Hdc  geous  non  ejicUur,  nisi  per  ora* 
tiourm  et  jejuniiim,  \i,  236. 

Cap.  WKI.  «^  10.  Aineu  dioo  vol>i8 »  i.uia  angeli  eorum 
S«*mi  er  vident  liiciem  Patris  mei,  qui  est  in  CGclis ,  vi,  138. 

—  18.  Qucciuniuo  solverUts  supf  r  lerram,  eruot  soIuU  ei 
iaoai>l(t;  ei  ifmrcuinque  ligaveritis  super  terraro ,  eroni 
ligaia  Pt  iu  C4rlo,  vi ,  614.  ^  22.  Non  soliim  septies,  sed 
etiam  st^ptaagies  septAi*s,  si  pipuitOi-ri',  tnAn  remitteadumi 
▼  •284. 

C4P.  XIX.  —  9.  Qiiicom(|ue  dirotserli  oxorem  snam , 
«xcepta  rornlcailoiiU  causa  ,  oi  aiiam  duxent,  niQ'Cbat4jPy 
▼I ,  4.^6.  ^— 10.  Sl  sic  pst  bomi  is  causa  cuni  muliere ,  oon 
etpedfi  aobere.  Qui  polesl  cappre»  capiat,  vi ,  447.  —  12. 
Si«i  ealfn  spadooes  qui  ila  naii  sunt ,  et  alii  qui  ab  lioiiu- 
Bihi»fiKU  siwi,  oi  sunt  qui  se  ipsos  casiraveruni  proil«r 
rpgmiin  ca^lorum ,  vi,  418.  —  14.  Talium  esi  reguum 
Ou-lorum^vi,  200. 

Cap.  XX.  —  \Sei  19.  Kcce  asoendimus  Jfros«ilymam ,  e4 
roosummabuntor  omiiia  qoai  scripla  sunt...  Ei  fiosquam 
fiagpllaverint.occldeiiieuai»  ei  terUt  dle  resurget,u, 
530, 

Cap.  XXf.  —  19.  Numioam  frncios  ox  ie  naacalur  io 
mternum,  v  ,  608.  •—  45.  Auferelur  a  vobii  regouui  Dci^ 
eidabiiiir  geuii  lacienti  fructuro  ejus,  v,  319. 

Cap.  XXII.  —  2.  Qui  fecll  nuplias  filio  suo  ,  ▼,  143.  •* 
57.  Audl ,  larael ,  Dooimus  Deus  luus  Dvm  uiio^  est;  hoe 
primitB  esi.  Se.-oiidum  vero  siiuile  esl  hulc:  Diltges  |  roxi* 
miim  tiium  sfcut  te  Ipsum ,  v,  108;  vi,  166. 

Cap.  XXni.  -^  3.  Quae  (licnni ,  facke  :  qa9  aotem 
fadunt,  facere  oolitP....  Dicuiit^  et  oon  faciiini,  i,  38;  v, 
327.  —  9.  Ne  volHs  dlcatis  palrem  in  ierra,  mius  est  euitu 
paier  vester,  quf  in  coslia  est ,  v,  308.  —  27.  Ve  voIms  , 
ii.vpocniae  ,  q«ia  simiies  fodl  eatis  seputirts  ilealbatis...* 
lutus  vDfoplcni  esiis  avariiia  et  iuiquilale,  i»  68;  vi,  313» 

Gkp.  XXIV.~21.  CrU  eatiu  tunc  iribulaiio  iiiagua,  qua- 
Um  Mn  ruU  ab  ioitio>  v,  301.  -*-  46.  Beaii  servi  illi,  quos« 
ctiffl  venerii  Dominus,  invcnerU  vi^^ilanies,  m,  389. 

Capw  XXV.  ^  12.  Ameu  dii-o  vobis,  nescio  vos,  vi,  247» 
— r>3.  Statult  oves  addexteram,  v,  323.-^  34.  Veuiie»  be- 
•f*dfcti  Patris  mef .  possidete  regnum,  vi,  61.*^  —  3.5.  Esu- 
rivi,  ei  dedisiia  mihi  mandactfre ;  siiivf,  el  dedistis  niiUi 
riibere....  Diseodito  ame,  matedicU,  ia  igoetn  mieroum, 
f|ui  pra^paraiiis  «sl  diatiolo  ei  angelis  eios,  vi,  337.  —  40. 
Qiiod  feelsiis  uni  ex  mininiis  meis.  mihi  fecistis,  v,  2T2.— 
41 .  lie  lo  Iguein  asttfrnuui,  qiiem  prmparavU  Pater  ineus 
iti.«liolo  ei  aoicelis  ejus,  vh  211,  398,  599  et  613.  —  43. 
llo5(pes  fai,  ei  auscepislis  me»  vi»  424.^  46.  Tunc  ibunt  lii 
in  ignera  a?ieruuai,  vi,  613. 

Cap.  XXVI.— 2.  Sciiis  qiila  pooi  biduam  p:  scba  fiel,  ei 
iliua  lioaiiiiia  traifetur,  ui  crurUigHlur,  vi,  303.  -«-  4.  Ouia 
eimNiliuui  fecerimt,  ui  Jesom  murii  traderput  ▼,  34/.-^ 
26.  Act*e|»ft  ie<u^  pant^mi  ei  calicem,  ei  lien«  diceus  dedU 
pfs,  vt,  3KS.  ^  28.  Saugiiis  hic,  saiiguis  tesiamenii :  his 
est  Miiigiiis  ini'us  nnvi  le-lamenti,  qu|  pro  muliis  pfliiu<t-  • 
lur.  v,  m  —30.  Et  hjmno  dlctOy  eziorunt  la  oioniem  0:1- 
feU,  II,  559. 


Cap.  XXVIT.  —  9.  Et  aceepamoi  mereedem  me  im,  iri^ 
irinta  arffpnieos,  pretium  quo  apprpti^tus  suin  ab  ris,  |ii^ 
337.-^24.  Itinoctfiis  ego  siim  a  saugtilrie  hiijtis  Jusii^  oi^ 
338.  —  23.  Sang  is  pjussuper  iros,  ei  sut»er  llfius  nostmw 
▼,  IfO,  293,  809  el  334 ;  ei  vi.  41.  ->  28.  -  44.  I.aifonS 
qui  cruciflxi  eraiit  ciim  eo,  iin|iropprabaQi  el,  m,  .S7. 

Cap.  XXVTM.—  13.  Veneruiit  disci^iuti  e|us,  «t  abstuh^ 
runt  eom,  v,  319.  —  19.  Iie,  tloeete  omup^  genles,  tttpcf» 
za  tes  eos  tn  nomiiip  P..iiis.  el  Pilil,  el  Spiriiiis  8:iiirti. 
lu,  286  ;  el  VI,  106.  m  et  4G8.  —  tbid.  IIp,  docete  oimi<  4 
genies,  vi,  70.  —  2^^  Krce  p^o  vubiscum  sura  usqae  aj 
consuBunaiionem  saeculi,  i,  5U,  e(  vi,  1^2. 

llAnCl'8. 

Cap.  1.<--Fm.  IK  Tn  es  Pitliis  mens  dilectas,  tii^  .ifts. 

Csp.  III.  —  29.  Qui  aotem  lil.iBpliemare.it  in  S|i|rlium 
saiictunH  non  liabei  redcinpd(iv.;uK...  sedrens  erii  aet^mf 
delfcU,  VI,  «13. 

Cap.  V.  —  9.  Legio  mihi  nenMn  oal)  qofa  ■nki  somuik 
fi,«02. 

Cap.  Vtf.  —  30.  Et  fnYonH  eam  iaeeMem  ia  fe«to,  it, 
820. 

Cap.  Vllf .  — .  34.  81  qufs  vnli  posl  me  veaffC^  abae^ret 
sefiielipsam^  ei  tullai  cracem  soam,  ei  otqaalur  me,  V| 
498. 

Cap.  X.  — -  38.  PoierUis  lillicTe  eaifcom,  qoem  pgo  hiHi* 
iurus  sum,  ei  bapiiBmo,  qao  baptlaor,  bapiicaHt  vi,  408. 

Cap.  Xlt.  —  23.  Et  prmii  sit ui  angelf  ia  cmlo,  vi,  8!i«« 
613  «1617.-29.  Aodi,  IsraeK  DomuwsDeua  iuos  umi 
est,  III»  312,  «I V,  78. 

LLCAS. 

Cap.  L  --^reri.  30.  Marb,  ioTpMsU  grallam  M'e  cohf 
8«>octum  Domlol....  Illc  enin  safvum  faciei  popnliim  suhm 
a  peocails  eoriim>  v,  302.— 18.  Qula  resp«xil  Dominas  tiiiP 
militaiem  aucillm  su»,  i,  415.  —  72.  Moniprarl  iastauieuif 
ooi  sancUf  ni,  S32> 

Cap.  II.  — 14.  Gloria  fo  ei^Hlss  Deo.  et  In  |erra  pat 
bOitiloibus  boQ»  foluniatifk  n,  339;  ei  v^  35K. 

Cap.  111,-^.  rnierts  esl  l)<  os  de  lapiitfbos  isiis  suicltKYl 
fllios  Abrabm,  ra,  441.-—  9.  Eoce  securls  ad  radicem  arlNr 
niro  posita  psi,  v,  316.  —  t7.  I*aheas  auiem  comburvt  igiif 
fnexU  iguibilif  vi,  013.—  23  ef  28.  Qoi  ruit  fleli....  Qui  M 
Dei,  VI,  131. 

Cap.  IV.  — 18.  Evang^^llt.ire  pnoperlbus  mtslt  me,  H 
vocaro  annum  pomiid  acceiium,  et  dieiu  |eupillaiiotiiii^ 
V,  286,  407.  —  24,  Prorheta  iiemd  acc>  pius  est  in  pairli 
sua,  11,  54.-34.  Qoid  itobi.s,  et  tit>i,  leao  lili  Deit  veais|i 
hiic  perdere  nos  anie  ieinpiis,vi,  198. 

Ca».  V  1.-^22.  Curo  exprobrav«:rini  vobis  homtnes,  liea;i 
erilii,  V,  430.— 23.  Vab  votiis,  qai  ndetiS)  qnoniem  Oi^liltia, 
VI)  30. . 

C^p.  VII.  r-  41.  Duo  debitoreo....  fiwatocf  tfpnar:«M 
quingentos,  et  aller  quiuipiagintay  v,  143. 

Cap.  IX.  -*  62.  iNemo  miiteus  iiianum  |iiam  fn  arairO|  «t 
respicieiis  reiro,  apius  e>t  rpgno  Dei,  i,  7. 

Cap.  X.  — 18.  Viiii  Saianaui,  sliui  fulgiir,  de  < opIo  ca- 
dpiiiem,  V!,  SOS.""-^.  Horoo  qaid;im  debCeuJebai  ab  Jera*> 
aalHm  io  Jericbo^  iv^  520. 

Cap.  XI»— 1.  Doiuioe,  doco  n^^s  or.ire,  vi,  370,  —  2  *.  In 
digito  Dei  ejicio  damioaia.  in,  309.  -^  13.  Qoi  mecnm  atm 
Goiigregaty  spargii,  in,  316»  rf  v,  287.-27.  Keapdi^iMS 
veiiier  qui  te  portavit,  et  ubi  ra  qtia;  suxisil,  t,  S3ti.  -p* 
41.  Date  elee.uospaui)  et  ei:ce  omuia  muutia  auut  vu|bi«| 
1,67. 

Cap.  XII.^20.  Siulte,  hac  oocte  aafi*maf  a^lmam  tnam 
abs  le  :  qu»  parasli,  cujus  pruiii  7  v^  1 46.  —  40.  Itatjue  K 
vos  e8!ole  parati.  quu  iiesctts  qa.i  hora  lilius  huiuJuU 
veuturtiB  esi,  vi»  iH9.  —  47.  Servut  scieiis  voluttlalem  Do* 
niiai  aui,  ei  uou  Ittcif^us,  digne  plagis  vapulabit  nioJii«.  \|, 
191.— 49.  Igueiu  veni  ml  (•  re  interrem,  v,  869^  589,  49^. 
— 5i*  Dtto  in  tres  n.Tldenlur.  v,  1 46.  —  rlf.  Fl.ia  adverMti 
maireui  suam.r^  14^1  ^  Iktd^  Filius  Isisua  e«l  adverMis 
fMiirem  suum,  \,  146.  ^  l^tif 7  Nurus  advenus  apcium 
stianii  V.  146. 

Op.  XIII.  —  19.  Semintvit  In  agrn  soa  graiiDm  siiiapi% 
V,  140.— IHd.  Homo.  qiii  sieininaviu  v,  140, 

CAp.  XJV.  —  26.  Pa^ri  mairique,  lriitribiM«  anrorflMis 
uxorlbus,  liliia,  doinHi'  s,  agris,  ei  cuacUSi  qnm  pos^tleit 
renuiiliare  valebii,  u,  53 

Cap.  XU  --  4.  Keiiioltt*  a  viltiratiODe,  v,  4  f7  —  0.  Ho- 
cipi  in  eterna  laliprnaciila,  v,  147.^19.  Dives,  i|Mi  f*- 
dneliatur  porpura  el  bvtiso,  v,  1 17.  -^24.  Qiiia  viil*ie  cnp* 


cior  iu  bae  laaima^  u,  613.  ^  26.  Cbam^  magaum ,  v^ 
329. 

Cap.  XVIH.  — 8  Pntasnr,  venioas  Cliiis  bomiafs,  fata- 
Birt  lUoM  su|icr  icn  oai  ?  v,  2lK 


INDE^  S.  SCftlPTURiC;  LOCORUU  IN  OP^RIBCS  S.  ISlDORI  OGC€RRRMTIUH. 


r.Ar.  XKI.  -^  23.  Vae  prKgnanlibas,  et  nolrieDlilias,  vi, 

li7. 

Cap.  XXIII  —  »1.  Crucifig^  cruclfige.  v,  3J8.  — 3k 
Menior  niisericoriiise  su»  dixil :  Paier,  igtiosce  il  is,  qiiia 
Dcsciunt  qiiid  faciunl.^i,  5(). —  43.  Ameu  dico  libi,  bodie 
nipcani  eris  in  paradiso,  v,  84,  ii  ti,  393, 616. 

fjip.  XXIVT—  49.  Vos  auteui  sedete  in  chrltale,  ■▼,  520. 
— ?S0.  Rt  prodnxU  eos  irans  Beikaiiiam,  el  elevavit  manos 
suas,  et  l)enedixit  eis....  et  ipsi  reversi  suut  in  Jerusalein 
cum  gaudio  uiagno,  vi,  420. 

JOANNBS. 

Cap.  f .  -  ^er9. 9.  Erat  lux  vera,  quae  illiiminai  onniPm 
honiinem  venienleni  in  buuc  miiodam,  vi,  453.  — 10.  Et 
fmiiKJus  per  rum  factus  esi,  iv,  t06.  ^14.  Verbitm  caro 
factum  est....  Et  vidimas  gloriam  quasi  uuigeniii  a  Parrf, 
%i,  I^i5.  —  ^6.  Ego  quidem  liapti/o  iii  aqua,  iiiedius  autem 
yesirum  stetii,  quem  vos  nescitis,  ipse  baplizabii  vos  in 
Spiritu  sancto,  rt  igni,  vi,  465^27.  Cujas  oon  «um  dignus 
solvere  conigiam  raloeamenti,  v,563.  —  29.  Ecc*;  agn>is 
Dei,  ecce  qui  toliit  iieccata  mundi,  v,  570  cl  il  1.  --  33. 
Siiper  qoein  videris  Spiritum  descendeatem,  siciit  coluiii- 
bam,  bic  e&t  iJtus  mea«,  v,  411.  —  Ibid.  Supcr  qucm  vi- 
deris  Spiritum  descendentrm,  el  manoDtem  supcr  eum, 
liic  est,  qui  baptizai  iu  Spiritu  sani-to;  et  cgo  vidi,  et  te- 
stiuioiiiam  periiiboi  :  qoia  h«c  est  fllius  Dei,  vi,  464.^17. 
i:c<  e  vero  iRraelita,  in  (pio  dolus  non  est,  vi ,  4i9. 

Cap.  li.  —  19.  Sulviie  hoc  templam,  et  in  triduo  sn.4ci- 
tabo  illud,  v,  549.  —20.  Quadraginta  et  aex  anois  sedifica- 
tum  est  lemptum,  v,  243. 

L*AP.  ill.— 3.  Amen  dioo  tibi,  nisi  quis  renatos  fuerit  ex 
aqna  et  Spirlta  saiicto,  boii  poiest  inlrare  in  regnum  Dei, 
-vr,  407  a  612.  — 14.  Sicut  exalta\ii  lloyses  serpentem  ia 
desurto,  iia  oportet  rxaliari  filium  liominis«  iv,  522;  el  v, 
SG6  ei  455.  —  18.  Quf  non  rredil  in  Pilioni,  jam  judlcaliis 
est,  \i,  612.  —  2*J.  Qui  babet  sponsam,  sioiisus  est,  v, 
504. 

Cap.  IV.  —  14.  Fons  aiaae  saliemis  in  vitam  aeteroam, 
quaiu  qui  biberit,  b*  n  siliet  in  aDternam.  v.  552. 

Cap.  V.  —  2&.  Spiriius  est  Dcus,  lu,  308  rl  555.  — 45. 
F^  veni  io  Domino  P^tris  Biei,  et  non  recepistis  mn; 
aiiiis  veniet  iu  nomine  hw^  et  redpletts  eumy  vi«  80. — 16. 
Si  rrodereiis  UhjA^  crederetis  forsltan  ei  mibi,  de  me 
enim  ille  scripsit,  v,  560. 

Cap.  VI.-- 20.  Qiwritis  me,  non  qaia  vidislis  slgoa,  sed 
>  qoia  inanducastis  de  p-aibas.  vi,  105.—  52.  Nemo  ascendit 
in  calum,  nisi  qul  descendit  de  coelo,  fillus  hominiSy  ii, 
1S3I.  —  51 .  Efo  sum  panis  viva«y  qai  de  c-uelo  desceadi.  vt, 
583.  —  5^4.  Nisl  oomederitis  carnem  filil  bominiSt  et  bibe- 
'Tiiis  ejtis  sanguinem,  ikni  habebiiis  vitam  io  vobis,  vi, 
585.  —  56.  Qui  maoducaverii  carnem  meam,  et  biberit 
sanguino  n  mcum,  iu  me  manet,  et  ego  in  eo,  vi.  111.— 
71.  Duodedm  voselegi,  sed  auus  ex  vobis  dbdwlus  est, 
%i.  172, 

Cap.  VIT.  —  57.  Rgo  sum  fons  squne  vivs  :  sl  quls  sitit, 

^veniil,  et  bibat,  v.  SIO;ff  vi,  105.  —  38.  Si  quis  sitil, 

veuiat  ad  n:e,  et  bibat.  Qui  credit  tn  me,  fliimfna  aquae 

\ivs  fluent  dc  veotro  ejus.  lloc  amein  d|ceiiat  de  spiritu, 

qiiem  .**rcooiuri  eraut  credentes  In  eum,  ni,  510. 

Cap.TII).  — :25.  Ego  prlncipiuin,  qui  etioquor  vobis,  v, 
-Sfil.  —  44.  Quoniam  ipse  diaiiolus  ao  Sniiio  inendax  es*, 
ct  in  verita^c  non  sielii^vi,  594.  —  50.  Abr^bam  quttsirit 
diciu  iiieiim  viiere,  vidit,  et  gavisiis  est,  v,  505. —57. 
'Qiiifiquagiuta  auoos  Hoiidambabes,  et  Abrabam  nosti?  v, 
«>t4. 

<'ap  IX.  —  *.  I|<u  oprrtet  operari  opera  elns,  qai  me 
fnisit,  donec  dirs  e»l .;  -venieC  attteni  nox^  qaanou  nemo  po« 
't(*st  0|>crari,  vi,  2iO.  —  59.  Ut  qoi  non  vident,  irideaot,  et 
qui   vidcot,  caed  iiant,  v,  572. 

Cap.  X.  -*  1.  Qui  uoii  iiitrat  per  cstium  in  ovile  oviam, 
seil  ascciidit  atiunde,  itle  for  ebt  et  latro,  iv,  520.  —  8. 
Oinnos  quotqnot  aiite  me  veoeronl,  furcs  sont  etljtrones, 
111,525.-17  ^18.  rotestatein  liabeo  poneiidi  aiiimam 
ineam,  et  neino  eani  tolKt  a  me,  sed  ego  pono  eam,  ii, 
S3I;  IV,  2;  v,  97,  319.  —  2\  Facta  siint  auiem  ef:Gaenia 
'Jcrosolymi.s,  vi,  4(f4.  —  30.  Ego  «t  Fater  iiuum  sumas,  ii, 
528,  et  ui,  377. 

Cap.  XII.— 13.  Hos:«nn  ibcnoiKctrs,  qui^venit  in  Donine 
Doniini,  rex  l5!-a<'l,  in,  27T;  et  vi,304. 

Cap.  Xin.  — 1.  Ciim  vid.ssrt  Joaus  quia  venit  lioM  ut 
'IraiMirei  de  lioc  mtindn  ad  Patrem,  vi.  399.  —  .*{.  I*racrn- 
^viis  liiiteo,  bivjt  pedes  dlscipuloriimsuorum,  lu,  490.— .'i5. 
4n  iioc  eognoscf  nt  oiiines,  (pii:i  moi  P8ti>  discipuli,  si  dile* 
«c.ionem  intiT  vos  iMlHiurltifi,  v*i,  294. 

Cap.  XrV.  —  G.  JSgo  biim  via,  et  veriias,  v,  139,  561  — 
16.  Rogabo  Parr<*fn,«t  alium  Paracbtum  dabit  vnbis,  ni, 
3<»3.  —  27*  I'acem  nieam  reliii4|uo  voliis,  v,  ?i37.— 2«J. 
Paiermiijor  iiie  cs!,  n,  52S.— ni,305. 


r»fT 


Cap.  XV.  —  5.  Ego  siim  vitisirera,  v,  550  «  500.  —  20. 
Si  me  persecoti  siint,  Ot  voft  perseqaeiitur,  v,  S21. 

Ca  '.  XVf.  --  7.  Nisi  ego  abiero,  Paracletus  non  veaitfl 
ad  vos,  V,  79.— 12  ei  15.  Halta  adhae  halieo  qn»  vobb  lu- 

Suar,  sed  noo  putestis  iilt  modo  audire.  VeiHet  auti^i 
pfritus  veriiatis,  qai  a  Patre  proeedit,  et  de  nieo  -acfi- 
riei,  i!le  voliis  iniicabit  orania,  lu,  506; t, 487.  ^  13.  Et 
qusveotura  sunl,  aonuatiabit  vobis,  ui,  507. — 28.  ^go 
a  Patre  exivi,  et  veni  in  hunc  muiidani,  us  505;  v,  271. 

Cap.  XVII.— 7.  Omnia  qun  babet  Pater,  mea  suol,ii, 
531.— 1 1.  Ut  slnt unam,  sicat  et  nos  unum  samus,  vi,  152. 

Cap.  XIX.— 6.  Crucifige,  craciOge,  vi,  40.— 1.1.  Si  buiie 
dlmitiis,  non  esamieus  Cesaris,  v,  548.— 13.  Tolle,  ttdle, 
cruc  fige.  Nos  non  halicuias  regem,  nlsi  Carsarem,  v,  35  •; 
VI,  86.— 21.  Noli  scrtb<*re  Rex  Judcorum,  scd  qiiia  ipse 
dixlt  rex  sum  Judcoriim.  Quoi  seripsi,  scripsl,  ti,  49.— 
24.  Non  sdiidamus  eam,*sed  mitianms  'SorteoH  euju<:sis 
VI,  47.— 30.  Et,  inclinato  capite,  eniisitYpiriiwu,  iv,  2.-36. 
Os  ejus  non  oommimietis,  v,  370. 

Cap.  XX.— 5.  Et  vidit  linteamina  sola  postU,  et  ahiit,-et 
secum  mirans  quod  flKtom  fuerat,  \i.  i$10.— 17.  Vade  sd 
fratres  lueos,  et  dic  eis :  Ascendo  ad  Patrem  meun,  e*  ad 
Pain*m  vestrum,  Deam  meum,  et  Deum  vestrum,  ▼,  420. 
—22  el  25.  Sicut  inisit  me  Pater,  et  ego  mitto  vos.  Acdidte 
S(iirituni  sanctum  ;  quo  um  remiseritis  peccata,  remittuii^ 
tur  pis,  et  quorum  retinueritis,  retonia  sniit.  vi,  468. 

Cap.  XXI.— 16.  Siuion  Joannis,  diligis  me?  m,  335. 

ACTA  APOSTOLORUM. 

Cap  I.  — r^rs.  II.  Sic  venipt,  qnemadmndum  viJialis 
eiiin  euntem  iii  ca'him,  vi,  401. 

Cap.  IV.— 27.  Colieni  snot  eoim  io  bae  civitate,  adver- 
siis  sauctum  Filiuin  luum,  queai  unxisti^iUf^CO.—Si.  Erant 
itlis  o  1  iiia  communia,  et  dislribuelialar  uulcutque,  prout 
Ofius  erat,  vi^  541. 

Cap.  \I.— 2-7.  Convocantes  ilaqne  duodecim  ap<>st<*lt 
muliitudinem  discipalorom  dixertinl....  Ei  vi^rbum  Del 
cresvebat.  et  multiplicabatiir  numeruscredenium,  vi,  427. 

Cap.  VII.— ^2  el  55.  Patres  i^eatri,  qnem  nrophptxnin 
noD  snnt  persccuti,  qui  prsiiaittlabaot  de  a«tv(^niu  jusH, 
cojus  vos  naoc  liomiddaB,  et  proditores  fuislls '  n,  55 

Cap.  I.X. — 4.  Saule,  Saule.qnid  me  persequeris?  in,5.\5. 
—50.  Si  fnerit  in  operibus  bonis,  tPStimomum  habeas..., 
Si  omne  opns  lionam  sidisecuta  esi, ?  ,  451. 

Cap.  X.— 13.  Macta,  et  manduca,  v,  387. 

Cap.  XII.— 15.  Non  est  Petras,  sed  aQgclus  eiot  ^. 
VI.  15S. 

Cap.  XIII.— 2.  Segregate  mihi  Bamabtm  et  Saulani.  ad 
opus  ad  qiiod  degi  eos,  ni,  353. 

Cap.  XIV,^2I.  Qportet  nos  per  mnltas  iribttlutioaesio- 
Irarc  In  regaom  Del,  ti,  481. 

Cap.  XV.— 9  Fide  purifieans  torda  eorun,  ti,  9^. 

Cat.  XVI.— 25.  Paalua  et  Silaa  orantea,  vi,  589. 

Cap.  XIX.^I.  Fartom  ekly  dum  Apolln  rss*  t  CorioM, 
at  Pauliis,  persgraiis  saperlnrlbus  partibus,  venirei  Epho- 
Biim...  Tunc  in  onebant  illis  maiia^,«t  aedplet^ant  Spi- 
ritum  saoctum,  vi,  469.-4.  Joanues  lia|ftjaiiio  posaitetttiai 
bapttuvit  popiilum.  vi,  465. 

(Up.  X\^— 28.  ^ldeiefregpm,  in  qiio  vos  Spirilasoaa- 
ctus  episoopos  itrditiavit,  vi,  426.  ISrat  iUls  cor  «io«n,  H 
aiiiiiia  una,  vi,  517. 

ar.  XXtl.--3.  NaltisTarso€iUci»,  it,101. 

^  PAULI   EPISTOLA  AD  ROMANOS. 

Cap.  1.— rers.  5.  Ex  semine  Darid  secvndun  caraem, 
T,  !Kj9.— 8.  Graiias  ago  Deo  meo  |iro  omuiinis  vobis,  qiiia 
l:des  vestra  anitantiaiur  in  iiniverso  mando,  w,  546  — il 
«( 21  Qooniam  cognoscfOtes  Ueum,  non  siciit  Deuiu  glo- 
rillcavertinl,  aut  gratias  egerttot,  aed  eTaiiaenint  in  oogi- 
taiionitnis,  ct  oi/Kura:utn  esi  in>i|iieas  cor  eomm,  v,  ^* 

Cap.'II.-«6.  Secuiiduffl  qoud  quis  operaios  fbenl,  ita  re- 
cipiet.  T,  547. 

Cap.  III.— 25.Quem  propoitiit  Deos  propitiatiOMn  por 
Hdpm  in  sanguine  ipslu^,  v,  .394. 

Cap.  IV.— 2  et  5.  Al)raham  pater  ooatpr  ex  operilm 
JoiAilirjitus  est :  credidit  Deu,  el  repotatum  esl  ol  ad  )ittil- 
liam.  T,  107. 

Cap.  V.— 5.  Charltas  Dei  difliisa  est  in  cordibos  aoiirit 
per  S|)lritum  aauciiim,  qui  datiia  eAr  nub^s,  v,  216  el  287. 
—10.  Sl  enlm  cnm  inunici  «>sseiii0!i,  recondliaii  ■anias 
Deo  |«r  mortein  lilii  ejiis,  n,  531.— 14.  Adam,  qni  est  for- 
ma  ftituri,  T,  270. 

Cap.  VII.— 2.  Viiiua  Uberata  a  le;?e  viri,  t,  542.-1^ 
%'ideo  aliam  legem  lo  uieiiiliris  ineis,  repugnaniem  legi 
men  Is  inee,  et  cai4i«iim  me  dticenieiii  lu  leg«  peceiii. 
V.  458.-24.  Qnis  me  Hberaliit  do  corpore  morli&  bujnst 
V.  556. 

Cap.  VIII.--9.  Qul  aotem  Sfiirilum  Om  isti  iioa  babel. 


llf 


INDEX  S.  SCniPTURifi  LOCOUUM  IN  OPERNHJS  Sk  ISIMRI  OCCURRBNTlljy. 


Uc  noo  est  eiu.  in,  907.— 15.  In  qoo  diaimniSp  Abb»». 
piier,  in, Sil.—VHil. Non  enim 9ec<|iisiis  S()irilimi  aervi- 
tuli^  Iterum  in  Umcire,  sed.accepistis  spiriium  adoplioolsy 
fi,  iOt.— 18.  Non  ^uul  oondtgn«  pessioties^  liujus  teinporis 
ad^futur^m  glurlam,  qQm^  refelsliiiur  in  nobls,  vi,  481.— 
Sl.  (}uando  Ipigi.creaiura  liiierabitur  a  servitute  ooruptio- 
nls  iii  libertatem  gloria  bliortim  Dei,  vi,  S91.— SS.  Quo* 
ntam.oiniiis  oreatura  oongeniiscit,  et  dolet  iisqne  adbuc, 
\t,  5*.)!.— 29.  tt  8tt  ipse  primogenilni  in  multis  fratrilMi^ 
V,  80.'-i50.  Qw»  enim  praedi  stinavit,  illos  et  vocavlt,  il!os 
et  JjistlliGavii,  illos  et  gioriBcaTit,  v,338.— 5i.  Qui  filio  suo 
noa  pttpercit,  sed  pro  oumiims  nolHs  iradidit  lllom,  v,  W. 
— ."SS.  Quls  accusabit  adversot  electos  Dei?  Deusoe,  qul 
justilicat?vi,i.*;0. 

Cav.  IX.— 3.  Optabam  ego  analbema  ese  a  Christo  pro 
fratriims  me'8,  qol  tunt  oogiiali  mei  seeuodum  carnem,qiii 
suiil  hraelita,  ui,  44i  —5.  Quorom  patres,  ct  ex  qiitbus 
Cbriatns  secunduni.caniem,.  qiii  esl  siip«r  omnia  Deus  l)e- 
nedictitt  in.srail9«  v^  78.— 13.  Jacnb  oilexiy  Esan.autfni 
odio  babui,  v,  toi.— 20^  NumqiUd-dlcit  flgmentam  ei^  qui 
se  llngli :  Quare  me  s:clecisti?  iv,  4*18..— 21  •  Sic  ergo,  et  iu 
boc  tetuporfi  reliqiiis  secundiLti  ei  ciiouem  grati«  salv« 
sunt,  V,  509. 

(m,  X.— 10.  Comle  -  creditur  ad  josiitiamt  ore  aoiem 
opnfessio  fliddjsalinem,  v,  i:i4.— 14.  Ouumodo  Invocaboul, 
iaqoem  nun  credideruul?  Aut  quoinodo  credent  ei,  qoem 
uott  audieraot?  v,  103. 

Cap.  X!.r-J2.  IMenliudo  geniium,  v»  518.— 23.  Dedtasi 
exjMe  io  Israeilaeta  est,  v,  312. 

CAf.  J(1U.— J,  Noo  e8l,potcstas,.plsi  o.Deo,.vi,  310.— 
10..  Pienitudo  eoim  legls  cbaritajt  f8i,..Vt  27T.— I^td  Ple- 
oitudo  iegto  dileBtlo,  lu*  348.— ti.  Carnit  eurum  ne  fee»- 
ritls  In  desideriis»  vi,  337. 

Cir.  Xiy.— c2t.  Bopamest.noQ  mandootf.e  eamem,et 
non  bibere  v.nuffl«  Oaikliiflnnus  est,  olera  m^ducf  t,  vi, 
4J2.-A.  OoMe  euim,  quod  oou  esl  ex  fide»  peccatum  est,. 
v,  VJ%. 

Cap.  XV.— 27.  Nam  si  lo  spiriloalibos  parllclpes  faetl 
sQiit  geiiUles.  debent  et  lo  camalibus  miolstrare  cls,  v, 
281. 

AD  CORmHIQS  I< 

Cap.  I.— rers.  13.  Numqpid  P^oloa  pro  vobis  cracinxns 
est?aot  li|  nomine  PaolLbaptixaU  estls7  v,  468.— 20«Noo- 
ne stnllam feolt  Deosjsapientiam  hojns  miindl?  vi,  297.— 
2i-25.  Judaei  signi  petuni,etGraBci  sapientlam  qnaerut.t... 
£t  qiiod  inflrmtim  e>t  Dei,  fortius  est  bominibns,  v,  £92. 
— IMtf.  13.  Quod.stulJium..estJ)ei,  sapienllus  est  qiiam 
bomlnes,  el  qood  Inflmtum  est  Del,  fortius  est  quam  bo- 
nilne%  v,  285.— 2 1.  Judaeis  qnidem  scandalum,  111,  304.— 
27  seijf.  Iiilirmamundi  elegitUeos,  nt  confuuderet  fortes... 
Ut  non  glorietur  omiiis  ca  o  corsm  illo,  u,  529.— ifriJ. 
Nam  quse  stnlta  suntmundi^  eleglt  Deus,  ut  confuudat  sa^ 
pleuteSr  V,  365;'i(56. 

Caf.  IK— 8.  Si  enim  cogoovisseot,  nuoquam  Domnum- 
gloriss  cruciflxiaspnt,  lu,  305^  e$  %t  523.-^.  Quod  oculus 
pon  vidit,  nec  anrls  audivii,  nec  in  cor  hominis  ascendit,. 
qnaB-prteparavltDeustliligeiitibaoso,  vi,  617.-10.  Nobis 
autem  revebivit  Df  us  per  Splritnm  suum,  auia  S,  iriius 
omn:a  serotatur,  et  ea,  qus  suotaba  Del,  v,  400.— 13.  Lo- 

r'  nnr  non  in  doctis  noman»  sapienia  verbi%  sed  in 
rina,  9piritos,.et  virtote,  v,  401.-16.  Qiiis  eoim  co- 
fcnovit  sensom  Domiol-,  aol  quis  oonsillarius  ejua  fuit?« 
VI. -120. 

Cap.  III.— I  et  2.  Non  polni  tobis  loqnl,  qoasi  splritoali^ 
bos,  sed  quosi  caroaliboa  :.taaqaam  4>ar.vaiis  in  Chris'o  lac 
Toliis  potom  dedl.  oon  escam,  vi,  330.— 2.  Lac  vobis  potiim. 
dedi, non estom :  noidum  eniin  |ioieraiis,  sed  nec  adhnt; 
qNtdetii  potestis,  v,  308.— 7«  Neque,  qui  ptani;«t,  est  ali- 
quid,  neqoa  qoi  rigat,  sed  qoi  locremeotum  dai,  J)eus,  m, 
288.-10.  Quasi  jiapiens.  arcliitecius  CundamentumprKiui,. 
IV,  429.-17.  Tem|'lom  enim  Dei  saoc.omeii,  quoU  esUa.' 
vos,  V,  53UI 534. 

Cap.  V.— 5.  Tradere  bojosmodi  Satans  in  Interitumcarr^ 
nin,  ut  siih-itus  salvoast»  vu274. -^7,  rascba.nofitrum 
Jam  immoiatus  esLChi;i8tii8r.vi,  113. 

Cap.  YI.— 11«  iam  abbiti  eslis  sanguioe  Christl,  et  pas-~ 
sioiie  ejus,  v,  446.-13.  Deus  autem  el  huoc  et  banc 
destniel.  vi,25l,4i2. 

Caf.  VI.— 2.  Propter  rumlcationen  oonsqoisqne  saam 
Qxorem  habeat,  vi,  219.— 5.  Abstlnere  vos  ad  lempus,  ot 
vae»*llA  oniiloni,  et  iterum  revertiminf  in  idipyum,  vi,  4(U. 
—10.  Pimcipio  non  ego,  sed  DDroloaf,  uxorem  a  viro  non 
disce^ere,  m,  486.— 25-20.  De  virginibus  autem  pr«- 
ceittum  Dcimini  m  n  babeo,  sed  conalliom  do....  Si  acce- 
peris  uxorem,  nnn  peccasii :  si  nopserlt  virgo,  non  pec- 
ravit,  VI,  447.-29.  Tempos  ]am.io  coileclo  eat;  restit,  nt 
.911  oxurcs bibeat,  taoqaani  ■OBbabeofes sini,  vi,  4i7.--* 


XITI:^ 

3U  Prsterit  enlm  flgora  hujns  mondi,  v,  451.— 31  ef  53.. 
Volo  aotem,  vos  siiie  sullicitoUiue  vsse....  Qul  autem  cuU' 
uiore  e  t.  soUiciius  tf«t,  qu»  suit  niuiidi,  quomo<!o  |ih- 
coat  nxuri,  vi,  419.— 33.  Qui  autem  ruin  uxore  est,  cogi- 
tat,  qujB  mundl  siiut,  vi,  249. — Ibid,  Qiii  aniein  cum  uiora 
est,  Ciigltat,  qii«  suitt  inundi.  Propt<  r  foriiicatiunem  uuus- 
quiSiiue  soam  uxorem  babe-t,  v,  400;  vi,  ^49. 

Cap.  Vlll.— 1  e<  7  Si  quis  auiejn  vobis  Uixerit,  hoc  est 
immolatom  idoIi<,  nolite  inanducare,v,  4tG.— 6.  Nobisau- 
tem  nnus  Deus,  ui,  312;  v,  78. 

Cap.  IX.— 9.  Kon  aliiffabis  00  bovi  triluranti,  v,  463.— 
11.  Si  008  vobis  spiriiualia  acminavimoi*,  maguuin  est^  tit 
carnalia  vestra.metaina8?  v,46i.— ii..Omnes  qiiidemcur- 
cont,  sed  onoraceipit  pabnam,  v.  553.— /6id.  Sic  currlie, 
ot  oomprebendati^,  iv,  5i0.— 27.  Ne  8i  forte  aliis  praedica- 
ret,  reprobns  efliccretur,  11,  470. 

Cap.  X.— I  el  2.  Nolo  V08-  ignorare,  fratres,  quoniam 
p^es  nostri  omnes  siib  nube  fuoruitt,  et  omnes  mairu 
transierunt,.et  omne;»  iii  Moyse  bapiixati  suul  in  uube,  vi 
in  iiiari,  n,  586.-4.  Peira  autem  ««rat  Christus,  v,  452.— 
6.  Omnia  bsec  in  flgora  contin;(ebant  Ulis,  v,  552. 

Cap.  XI.— 1.  Im>titcres  itiei  estute,  sicut  et  ngo  fbrisli,. 
II,  479.— S.Caput  tJiristi  Deus,  vi,  151.— 14.  Virquipjie, 
sicomamnutriut,  iguomiiiia  est  illi.  vi,  443.— 2S.   Frobei 
se  bum'i,  et  sic  de  paoo  iUo  edat,  et-  de  caiice  bibat,  vi, 
177. 

Cap.  XII.— 2.  Quooiam  cum  gentes  essctis,  ui^  375.— 
4  sf^.  Divisiunes  donationum  stml,  idem  autem  spiritiis. 
et  divlsiones  operationum  suot,  idem  vero  Deun,  v,  78. 
— It.Dlvisa  charhunata,  et  dona  Sidrttu^  s-«ncii  gr«ti:A 
distributa,  v,  142.— /Md.  Hase  autem  otnnia  operatur 
0008,  atqne  idem  Spiritiis,  dlvidetis  singulis,  proui  vult,.^ 
II  f  309.— 29.  Numquid  omoes  babeni  douationes  sauatio» 
oom?  VI,  413. 

Cap.XIII.— 1.  Si  lioguis  horoinum  loqaar,et  angelorom, 
II*,  839.-8.  Sive  liitgoaB  cessabuot,  ui,  399.  —  12.  Nuou 
videii.tt4pcr«pceulum  ioaeoigm.tie,  tooc  autem  faeie  ad- 
laciem,  v,  599. 

Cap.  XI V.— 15.  Psallamsp-rito,  psaltam  et  mente.  vi,287.. 
— >21  Llo;;uae  loalgnum  sunt  non  fldolilHis,  sed  intideli* 
bus,  VI,  180. 

Cap..  XV.— O.Egosum  mlnimns  apostftlorum  o  nninm,  vi, 
335.  —  42  et  seqq.  Hoc  curpus  se  ninatur  in  oorruptlono^ 
surgrt  in  iuoorruptione...  Ktmortile  hoc  induere  imiiior- 
taliutem,  vi,  6 10.  —33.  Dom  corroptibile  boc  iiiduerit  in- 
corroptlonem,  vi,  183. 

Cap.  XVI.  — l3.Sute  in  fide,.iv,  5i0. 

AD  CORINTHIOS  II. 

Cap.  II.— Ffrs.  14.  Deo  autem  gratia8,qui  irium  bat  nos 
hi  Cbristo  Jesu,  Pt  oJorem  jnsttti»  sue  maiiirestat  per  nos 
io  omiii  lo(u>,  v,'403. 

Cap.  III. — 5.  Non  in  tabiiits  laplilels,sed  in  tabulis  oordtf 
carnalibus ,  v,  582.  —  5.  Non  sumus  sntflcientos  cogitar<4 
aliqtiiJ  ex  oobis,  qoasi  ex  nohis,  sed  snflicienlia  nostra  ex 
Di'o'est,  v,  102.  —  IG.  Cum  tratisieritis  ad  Chrisinm,  au- 
feretor  vt  laincn,  vt,  417. 

.   Cap.  IV.  —  7.  Ilabemns  tbesaorara  istam  in  vasls  fictlU- 
bus,  VI,  297;. 

Cap.  V.  —  17.  Si  qua  In  Cbrtsio  nova  creaitira  ,  vetcra. 
tcansii>runt,  erce  facta  suiit  nova,  iii,2.39;  v,  101.—  21 .  Qiii:i 
ciim.  peccatum  non  cognovlsset,  Ipse  pro  nobls  peccatum 
lacitts  est,  vt,  50. 

Cap.  VI.  —  2«  Qnia  ecce  nonc  tempus  arceptabirc,  crco 
nunc  di;s  saluU%  vi,  199.— 11.  (ior  nostrum  dilitatutn  est. 
v>.287. 

Cap.  VIU.  —9.  Cum  e^set  dives,  panper  faclus  est,  nt 
iUius  inopia  nos  divites  essemiis,  u,  528. 

Cap.  IX.— 7.Hilarero  enim  datoremdiligit  Dcos,  v,  410» 
5i2r  VI,  ^^,  553. 

•  Cap.  XI.— 2.  Despondi^snim  vos  uni  viro  virginem  casUn» 
exhibere  Cbri«to ,  v,  421.  —  5.  Meiuo ,  ne  sicut  serpens. 
Ev  m  sediixit  astntla  sua,  sic  sensus  vestri  corrumpaotur, 
V;  273.  —  "iO,  SusUnetis  onlm,  si  qnis  irus  acciplt,  iv,  98  ; 
V)  465  —  29.  Qttis  ififirmatur,  et  ego  non  inflrmor?  Quis' 
scaiKlaliratnr ,  et  ego  non  nror?  vi,  2(>5. 

Cap.  XII.— 7.  Angelus  SatanaB,  qui  me  colaphixet,  1,  65 ;.. 
«.  54 ;  ^,  m ;  vi,  265,  274,  598. 

Cap.  XI 11. —5.  Anex|>erimtfnttim  quaDritnr  ciusqui  in  me 
loqtiitnr  ?  Christus  non  iniirmatnr,  sed  potens  est  in  vobi^; 
nam  etai  crnciUxus  esi  ex  mflrmiute  nosira,  aed  vivit  ex 

vlrtute  Dcl,  11,  530* 

AD  GALATAS. 

Cap.  II.  —  Veri.  9.  Dextras  dederunt  mihi,  et  Baroib» 
socieiaUs,  iv  12. 

Cap.  V.—  22.  Fractnsantem  spiritus  esl  chariUs,  fpin» 
diom,  pax,  tongaobnius,  booitaay  mansuetttdo,  conUaenUa, 
casUtaa»  v,  271 


rTti         LM>B\  S. 


.£  iOeOllDli  IN  OKHfDIIS  S^  ISIDODI  OCCUnftENTIL».         x%rm 


AD  ETHRSIOS. 

CAP«tl.—f  €'.<(.  8.  Gratia  ruiiii  \M  8ai««U  eitis  pttr  MefHy 
t.5*SSi.-^H.  I|«e  (*si  (>'  noiira,  lyii  («scil  mraipie  uirtmu 
I  5S.  — 17.  EvangeViravii  pa^em  liis  qiii  h»Hge»  61  p«c«tii 
los  qnf  piQpp,  Yi|  fe.  —  19.  NoB  esiis  pere^riiii  ei  bnsfii- 
t«i»  scd  efttfs  cfves  ^ancianini,  ei  dem-stlci  D-  i,  todiiieaii 
iiiper  fimd.'«inetituin  >|His>ioloruni  el  jiroptiRiarum,  v,  9U. 
«*^*il.  Sttvra  oniiiem  prlDclpaitim,  el  poiesuitvnv  ei  vir.u- 
tM,  et  ioiDiiiaiiotem,  vi,  985. 

CitP.  III.  •-  8.  Ego  eiiiiD  sun  notis  imns  aposiehiruiii..... 
iillii  HkiBliBO  omttiuiki  saiicloritn,  in.  S35. 

Ca>.  iV.x^.  SltMl^iites  servare  a«il!it«  m  si4ritos  fn  vid- 
ffHlo  pacfs,  v^ttii.-i^  H.  AM*eiKJens  in  aHBiu,  capttvam 
«'Bxii  ca^iitvtiaiem.  t,  349.  —  31.  £t  cbmor  Bulertiiuf  B 
fot/ls  ttifli  Domi  flmliiiay^  vi>,,1S0. 

tUy.  V.^8^  Kutsiis  aliquando  lenebr«,  Bonc  BUldm  lox 
h»  Dooiino^v,  ^lSi  — 19.  Impieminispirilu,  Inqnentes  vits 
|a  Miilnits,  et  hjHNiis,  et  caiitttis  spiritifalitiii»,  n,  5-j9  ;  vi, 
iK7.  — 27.  Vt  cxbiberei  sibi  gloilosam  Eccie»iam,  noa  b«- 
beBtetii  Biat^ilBm,  aul  rngaiB,  v,  404.  -—  51.  Socrameiituin 
boc  maguBtn  csl  ^ego  attiem  dico,  tn  Cbristo  «t  ia  Kcd*  sia, 

f,2?1. 

Ckp.  YI.-^12.  Noo  est  DobiscollnclBiioadversBsearnem 
ci  saiiguitiBm,  sed  Bdvtrrsus  principcts  et  fioiesiBies  liujus 
attis,.  adverstis  mondi  reciores  ieiiebranim  harttmi  vi, 
51J5.  _  i5.  Cilceail  pedes  tu  praeparatiouum  Evangelii  pa« 
Cl9^ni»5t5;^f,  45«, 

AD  PHHrPPENSES. 

Gav  I.— ITera.  18. 9iv  e  occasiouB,  live  vBriiale  CbristBS 
asnimitiatur,,  ei  10  boc  gaudeo,  sed  ei  gaudebo,  v,  327. 

Cap.  li.^et  uqq»  Oiii  cuoi  ia  Ibrma  Dei  esset»  doii  ra- 
piiiam  arbitratuii  esi  esse  bb  ssqual  m  Deo...  Ui  faomo  bu« 
m  liafii  semBii|«um,^  factus  olKHJieos  u-Htue  ad  monem, 
noriedi  antem  crncis»  11,  &28,  530 ;  v,  271 ;  yi,,  14. 

Cif.  IV.— 4.  Gaudete  in  Domiiio.  v,  S^liS.— 7.  Pax  Dei, 
i|t0o  ex<tipBeai  omniim  sensmB,  v,  590 ;  vi,  IdO. 

AD  COLOSSENSES. 

Caf.  I.^Kara.  16.  Sive  TbpoBi,  slveDomiaatfones,  sive 
Princi(iat»s,  si\e  Poteslai  a,  vi,  585.  — 17.  PrimogeaiiBS 
«mitis  rreatiiriB,  ipse  est  anie  omues,  *^  otnnia  I11  U!o 
it>iis  ani,  u,  518.  -^13.  Ipse  esl  capttl  cor|K>ii6  Ecclesiae, 
it,  528. 

Ctf .  UL— 5.  MortiftcaTerit  membra  siia,  qu»  soQt  snper 
t  rraiii ,  v»  572.  -^  Ib.  Horiincale  membra  vestra  ,  quae 
rB«<t  super  ierram,  forBicailonem,  fuuuunJiiiam,  luxunam, 
concupBceBliam  malam,^  et  avariiiam,  (itiae  e^t  idoionun 
bervliuf^v„53lf  388. 

AU  YltESSALONfCEKSES  I. 

Capw  IT.  ^  Ver$.  7.  Kacli  sumns  |>arvuli  in  medio  ve* 
auiim,  tao^am  ai  ouUix  Ibveat  puiios  stios,  vt,  526. 

Caf.  Y.  —  2.  Ouia  dieti  DomiHl,  sicut  Tur,  iia  i:i  nocle 
ft^iel».  VS^*.*^  ^-  '''ratres,  rogauiua  vos.  ui  coj^iiosca- 
lis  eot»^tti  in  voIns  ialiorant ,  et  prsesuni  volits  in  1>omi,.o, 
v«  264.  -<- 11.  Uraie  siLe  ioterniissiotie,  1 1,  289;  v,  555. 

AD  TII&^SALONiCENSES  II. 

Cap.  11%  —  Ver$.  4.  Qul  adversaiur.  ei  extolfitar  supra 
emne,  (food  ditltuc  Deits.aut  (|U<d  rolilitr,  vt,  136. — 
tO.  Qi  oBiam  cliaritaiem  \eriiairs  Dei  non  rec<>pernni,  ul 
Balf  i  tlereni,  inim^stt  lUls  Dens  ffpiritum  erroris,  vi,  2i9. 

Cap.  ILI.  —  8.  Neque  lanom  graiis  manducavimus,  sed 
In  laliore  el  fuU^ationc,  nocte  ct  die  operantcs.  Qui  oon 
futt  bliordre,  iion  tnauAticei,  vt,  550.—  12.  Ofierantes 

$itum  paoi^in  Bianduceni SeJ  in  labore  et  faiig;itioiie, 

dle  ac  nocte  oteraiaes,  ne  qucm  vc^utn  gfa\arcmus, 
vs  531,  5;>6. 

AD  TfMOTMELMl. 

Cap.  I.  -*  Ven  S^  OoQa  esienim  lax,  ai  quis  ea  legH 
ilme  otBlitr,  f ,  307. 

Cap.  H.  —  4.  Obsecro  tgiltir  prftmwn  iomniiim  tieri  obse* 
aratfoBPs,  poetBlationes,  gratianm  aciifmca  pro  omnibus 
boBiiiiib^m.  i<ru  regibus.  et  |iroomn*tMis  qui  iu  subiiroitale 
siini,  n,  5^9.  —  2.  Yolo  ergo,  primo  omiiiura  fieri  depre* 
ir^aHotfea,  BdorBtiBBBa...  Uei  omues  bomioe&  vnli  saUos 
U.ri,  e\  ad  agniiioaem  veriteiis  fcnta^e,  v,^5i9L  — 5.  Uee 
eiilm  toiium,.«l  a(;ce|ituiB  eat  cor;im  Saivatore  Bostro  Ueo 
ittii  eniBjps  lioffllBes  vuit  aakoa  fieri,  «t  ad  agniiioQem  ve« 
|itBflsveii«r«%  f .  SU).  *-*  14.  Vir  doii  eai  seitucliMi,  iiiulier 
auiem  seiSucia  ii?  praefaricatioais  fiiit,  vi,  216. 

Cip.  lU.—l.Of  ortet  epiaoopum  irreprebensiiiilem  csae„ 
B,  562.  «-  Ib.  IJiiitts  uxoris  vii um ,  vi,,  4^.  -^  7.  Oportet 
cii^m  tesiimboium  liabere  tiooum  ab  eis  qui  Toris  suni. 
V,  327.  —  8.  Diacoui  simiUter  irrepfebensiblle«,  pudioi 
Biii|uc,^BaD  bfUttttttes...  Et  sic  miolsireot,  oallum  crimou 
luUi^utcs,,  vtj^  428.  —10.  PiObeutBr  priaiUDj^Ct  ^c  iniiii- 


slrent,  nulliuD  eriman  liabeat«  s,  u,  562.  —  15.  E^clrsia 
Dei  vifi,  v|tui  esi  columiia^et  tirnHim<-iitttm  veritatis^  ui» 

Cap.  IV.  -*  I  et  teqq.  Dis^fnleni  quld^m  a  fiile  ai'eadeii« 
tes  ^piril>ljus  errurum...  Quus  Deu:^crcavit  ad  perdfMeB.- 
dum^  v.ilS. 

Cap.  V.  —6.  On»  aulem  Ia  deNeiis  agii,  vlvens  mottaft 
eat,  VI,  452. — 9.  Vidua  eliuatur  itou  inluus  aoiiornm  sexa- 
(;iiiia,  utiius  \ir<  ujiur,  vi,  151.  —  11.  Cum  eniai  luxuriatae 
Cbi'ri'ii  iu  ChriHio,  niiberM  volurii,  lialieiiteii  dainnatfeaem. 
quia  piiinam  lidt^iii  irritarn  fecerunt,  vi,  451.^  13«  Siiiiof 
auiHm  et  otinaa;  dt^cunt  circnire  dcimoe,  vi,  451. — 22.  Ma* 
Bu»ciio  ueniini  iu:po»uori>.  Non  neophytum,  \i,  4fl.-* 
25.  Vino  nKidioo  uie  e,  vi,  253.  --24.  Vuorumdam  bomi^ 
Dum  {leccaia  iiianile&ta  suoi  praeeunlia  ad  Judkium ;  (piuft- 
dam  auiem  ei  subsequiinlur,  \i,  612. 

Cap.  VI.  —  S.  Habentes conteotl  estoie  ,  1, 68.  — 

0.  Oai  voluai  divites  fi  ri,  iuciduot  iii  tetiUiiiouem,  et  ia 
Uquenm  diaboU,  ei  desitieria  muka,  el  noi.lva,  qiic  im* 
inergunt  liomines  in  iuieriluin  et  perdliioaera,  vii,  2t0.  — 
In.  Kadix  uranium  malorum  cupiditas  e^t  t  quaffl  quidank 
appeientes,  erraveruut  a  Ude,  n,  671 ;  fi,  219;  —  10.  Qoi 
solus  Uabei  imniortaliiaiem,  111, 296. 

AD  TIMOTUELM  li. 

Cap.  n.  —  Ferir.  2.  Il»c  commeatfa  bomiaibBa  fliieKhi» 
qul  tdouei  siini  et  atios  docere ,  vi,  551.  —  5.  Meuio  mHi- 
iaiis  Deo,  impiicai  se  negoiiis  saecularibu« ,  ut  ei  pboeai» 
eui  ae  protMvtt,  v,  468.  ~  24.  Scrvum  Domiui  ne&oiNirtei 
lii  igare,  sed  mansuetum  ease  ad  omnee,  doc  liUero,  |iatlna« 
tein,  cum  modesiia  GorriiHentcm  eos  qui  resisiutti  feri- 
lati,  \N.213. 

Cap.  III.— 8.  lannes  et  Maiiibres  resif icrunl  Mojsl,  e| 
lii  resislunt  voritaii;  homlnes  menie  corrupti,  reprot*i 
drca  fldem,  sed  ulira  noo  profleienl.  Dementia  eonim  ma-- 
nitiesta  ei  it  omaibus,siGui  ei  illorum  full,  v,368.— 12  Qm- 
nes  enim  <|ui  in  Chriaie  foluni  pie  v i%ere,  persecutioneBa 
pailuutur,  V,  521. 

Cap.  IV.  —2.  Obseera  in  omnl  paHemia  et  doetriaa,  m\ 
213.  ^  5.  Prurleates  aurilms,  a  f  eritaie  attdituBi  af er« 
ioul,  ad  fabulas  auiem  converteniur,  u,  526. 

AD  TiTUM. 

Cap.  I.  —  V4rt,  5-7.  Hojos  rei  gr.itia  reri(|ai  le  Crelap^ 
ut  e«  qus  desuoi  corrigaa...  Oportet  eoiui  epiMOpuiu  sine 
criiuine  esse,  vi,  126.  -^  18.  Qmnla  munda  inuudis  :  eotu- 
quiuaiis  autem,  et  infidelibus  aihil  esi  mttndum,  quia  poK 
luia  suai  f orum  ct  meus,  ei  conacieuiia ,  vt,  2*;6. 

Cap.  II.  —  5.  Non  criml  latrices ,  non  mutio  fino  S'T- 
vieotus,  sed  parvo  uientea,  beuo  doceotes,  ut  prudentiam 
doceaiit,  vi»  451. 

AD  HEBBiEOS. 

Cap.  f .  —  Fera.  14.  Koaue  omues  aaai  adniiolstralorii 
.fpiriius,  in  minisifrium  mlssi,  propier  eoe  qui  baTediia* 
tiun  cafiimiiaalulialf  vi,  15ri. 

Cap.  iV,  — 15.  Omnia  Buda  ei  aperia  suut  ocuUs  eius. 
1,68. 

Cap.  V.  — 14^  Pef  fectorum  aulcsii  rst  soiyus  cibos»  ft 
SjI. 

i^p.  iX.  ^  17.  Tealametilum  iu  ma  iuis  oooGrmaiur,  m^ 
200. 

Cap.  XL  —  0.  Sioe  fide  aemo  poiesi  plaerre  Deo,  onuia 
enim  qund  noo  eat  ex  lide»  peecatum  osi«  fv,  402. 

JACOBI  EPiSTOlA. 

CAr>.  1.  —  Ver$.  8.  Vir  (!b(4ci  anmio  inconstaas  est  «a 
oinoibtis  vi.ssais,  v. 

•  Cap.  II.  —  tO.  Oui  ia  uno  <  x  hls  offertdt^t,  faeuts  eat 
onmioin  reus.  Oui  enitn  dixit:  Non  nKrdialteriR,  ipse  disit: 
Non  occides.  Quod  si  aon  mcccharis,  dreidvsauiem,  faetiis 
es  legis  iraosgressor,  f  i,  612.  —  19.  N:»m  ei  dxmooes  ti« 
^»•01  et  comretnfscunt,  vi,  59^—20.  Fides  sioe  opertlms 
mortua  esi,  v,  106.  —  21 .  Abraham  pater  ao:A.er  ex  operi* 
bus  Justfflcalas  esi,  v,  107« 

€ap.  III.— 8.  Ltuguam  duHos  hominum  domare  pefeet; 
inquietum  maltim^  pleua  dolore  monirero :  m  ipsa  beae- 
.diQiuins  Deiim,  et  Patrem,  et  in  ipsa  maleiltctrous  hoRii- 
nes,  qiti  in  simiHtudinem  Def  lac:i  sunt :  ex  ipso  ere  pro* 
cedit  Dcncdiclio,  et  m:<lediciio,  vu,  218. 

Cap.  IV.—  9.  VisiTi  estoie,  lugete,  et  |2orBte,  risna 
vesirr  lii  lucuun  coof  eriatur,  et  geudium  lo  Bucroren , 
vi„  307. 

Cap.  Y.— l.  Agile  BUBf,  divites,  |.Ior»te  ululantes  In  mi« 
serii^  quie  adveniuni  vcntis :  divitis  veairje  pairrbcim 
suiit :  ve»tiineDta  veslra  a  tineis  oome^ia  suai  :  auram ,  el 
argenium  vcstrom  SBrugitiavit,  et  kyuiHO  eonmi  fu  teNf 
raontum  vobis  eilt^f  i^  2!l6. 


liit  imETi  nRRUM  KT  V^RPORVM  IS 

PprRI  EPISTOLA  f. 

CAf  I.  —  Ten,  U.  Ib  qiieiD  desliIeraDt  aDgeli  Del  coa- 
spicere.  v>,158. 

Cap.  II.^S.  V<»  e.sti8  lapiiles  vlvl,  aediflcati  ia  doinos 
•piriliialft,  V,  401,  m,  —9.  PielM  sanqu,  rtgtle  ascer- 
flotium,  v,.il09,  Y4, 116 — 21.  Qui  peccau  noslra  periutit 
in  forpore  suo  siiper  iigmim,  tti  peccatis  nu>rtiii ,  jasiiUe 
viveremus,  cujm  iivoro  sanaU  mim^i,  n,  530. 

(Up.  I V.^  1 .  Clkristo  iffiiur  passo  in  carne,  u,  530.— 17. 
JuUiatun^  a  domo  Del  tncipitti,  vi,  260. 

(Up.  V.  ^  5.  Dei^  superbis  resistit^  biuiiUbus  Aaleiii 
dol  gratiaai,  v,  i43. 

PETR!  EPfSTOLA  H. 

r^p.  1.1  .—F^rs.  4.  Aiigeiis  noQ  peperclt,  ii,  576.  —  16. 
Correpilonem  babolt  su:e  vesanue :  sitbjugai^  mutum, 
qiioU  io  bomtnis  voce  luquens»  propbetx  insipieqiiura  prc^ 
hiiiuit,  V,  457. 

Cap.  |U.—  13.  Novus  lv)iQo,  et  aova  terr»,  v,  SoO. 

K>ANiN13  EPISTOLA  L 

Caf.  n. —  Ver^  1.  Advocatuip  babemns  apod  Patrem 
Jesum  Cjiriatum,  iii,  503.  —27.  Et  vos  nnctlonem,  quam 
acceptsiis  ab  eo,  permane.il  in  voiE)is ;  et  nece5.se  non  ba- 
betis,  ut  aliquis  doceat  vos  de  omQl  re,  iii,  510. 

Cap.  IV.  — 12.  Deuin  iicmo  vidit  unquain,  ui,  297. 

JOAKNIS  EPISTOLA  li. 
Cap.  L  —  Vers.  10.  81  quis  vencrit  ad  vos,  aliaro  doetri- 


S.  l^fDORI  OPP,  (JOSTgNTiRUM.  n, 

nam  affcreBS,  non  eum  recipiatis.  nnque  ei  a?o  diicrilis. 
VI,  568.  * 

JUDiE  EPISTOLA. 
Cap.  I.-^-F*r«.  5.  Jesus  populum  de  trrra  iEgypll  li- 
oer jRs,  f ecQBdo  eos,  qui  non  crediderunt,  ijerdtMlit,  vi. 
252. 

APOCA(.YPSH. 

«.^'i?-  '•  —r^'»'  *  Afiocaiypals  Jesu  Cbpisli ,  quaiii  dedit 
illi  Deus  palam  facere  servis  suis,  iii,  218. 

Cap.  IL—  6.  Sed  boc  babes,  qiiia  ddiili  facta  Nicoiaita- 
nun,  ni,  352.— >9.  Ooi  dicunt  se  Judsos  esse»  et  non  suiit, 
sed  suiit  synagoga  SaUn»,  v,  409. 

Caf.  IIL  —  19.  Ego,  quas  amo,  arguo,  ei  cabtigo»  vi, 

Cap.  V.  —  5.  Qocd  4)eque  in  ccbIo,  neqoe  In  tcrra,  ne- 
qiie  subtus  terraiu  inventus  est,  qui  possit  aperire  iibraui, 
«i  solvere  signacula  ejus,  vi ,  613. 

Cap.  X.  —  9  <M  10.  Accipe  Ilbrum,  et  cometle  illum,  H 
erit  in  ore  meo  dulcia,  quasi  mel ,  et  aaiarns  in  veutre^ 
v,253.  ' 

Cap.  XIL  —  10.  Profectus  psl  accusator  fhitnim  noslro- 
ruro,  qui  accusabat  iHos  in  coos|>ectu  Dei  nostri  die  a^ 
noctH,  iu,578. 

Cap.  XIX.  —  10.  Vl«le,  ne  feceris,  conservus  enfni 
.tUMs  sum,  et  (i^rum  tuoruoi.  Deum  adora,  vi,ll0t'4 
401.  ' 

Cap.  XXIL  — 13.  Ego  spm  Alplia  et  Oaiega,  primus  et 
noviasioius,  iii,  303. 


sss 


as 


:;= 


INDEX  HERUM  ET  VERBORUM 

QUiB  SEPTftM  TOMIS  •  UiJJUS  EDITIONIS  OPERUM  S.  ISIDORI  HISPALENSIS  COXTINEXTLR. 


Num$ru$  rQmpnus  fomum  indieat,  arabiciki  paginam,.  Qumdam  vocts  txotieoe  in  Glouart^^ 

tideri  potiunt  hoe  tcm^  Vllf  a  pag.  kk3» 

\  AbTalivns  ossus,  iii,  17. 

Aaron  l^ter  Mofsis, Hi,  3|2;  ».163.    .,f '""^  ^"'^'  ^'  "*^^'"»  *J«'  '' 
S*n^*"v;/^i!i'35  ^*^*  ^**'' *"^'  ^**-       Abmatertera,  m,  448. 
iM«r<jr,  m.  460.  Abnepos.  iii,  41«. 

Abmq^,  et  ofiiiiiff,  v,  9. 
Aborigenes,  iv.  193. 


Abactus,  111,  461. 
Al^aoHia,  Mi,  4i7. 
Abaoeib,  iv,  416. 
Ai>ap^S,  ui ,  408. 
AlKirim,  v,  456. 
Abavuuculos.  iii,  447. 
Ahavns,  ni.  410,  416. 
Al»ba,  III,  54i. 


A))ort[\us,  ni,  ioi. 

Abraham,  ni,  254,  525;  v,  121  $eq. 
Paier  gentitim,  t/;.,  156.  Ejus  egressus 
a  Chalilieis.  ib,.  296.  Circuincisio,  ibid., 

mmmxM         &■  *a.  ■■  •  M       ^^t_  >_  »  ■  A*l*l  ~^  *  -* 


Accaroa  Interpretbtiir  steriliias,  v» 
560. 

Accentoai  et  flgurae  accentnum,  tiu 
29  et  $rq. 

AcceptiQ  personarum,  vf,  5(7. 
Accidens,  iii,  103; 
Accersire,  et  areemre^  vii,  432. 
Aocidens,iu,  103. 

Acci^U.  eontngU,  obtmgiff  et  eveiiU^ 
V,  15. 
Aceipere,  ei  smnere,  v,  65. 
Aalpiier,  iv,  9f(. 


50l.Mors,  f6.,  5l5.0blaiiotilii.  ibid.,       Acoola,  iii,  460.  Aecola,  ineota,  ei 
4I.K.»-  «...  *.i:/«»^  Ai^A«.i.ia    «.      3*'«  Ad  eum  loquitur  Dens  de  futuris,    ot/mia,  v.i,  451. 
^^Abbas  qua  ralione  eligeodiis,  vi,    „j   eJus  «tas,  vii.70.  De  eo,  ibid., 


ibdenago,  v,  17G. 

AlHiLis.propbeta  de  ierra  Sicbemr 
r-iis  liber,  ui,  233,  24|S,  530;  v,  i5i, 
173,  208;  vii.  380. 

Abdo,  ui,  322:  vu,  584. 

Abdou,  lu,  235. 

Adduciiwr,  perdueiUar,  deduc'tur, 
.quU  intf^  se  distent,  v,  6. 

Abel  aUus  A<ltt  paator  pvium,  ul, 
.318;  V,  1|7, 134,  I7l 

Abesau,  ui,  235. 

Abia,  u,  §24, 225;  yii,  76. 

Abies«  tv,  554. 

Atagcus%  lu,  460. 

Abitce$e,  et  ttroiicire,  v,  4. 

Abimelecb,  lu,  235,  ^;  v,  SOt, 
498,521;  vu,  74,  76. 

Abiron,  et  Dallian,  v,  128. 

A^nratlo,  01.211. 

Abjuro,  et  aajuro,  v,  9. 

AblaCtatus,  in,  459. 

AUativad  pr»posiilonee»  I»,  22. 


574. 

Abrogaiity  et  arrogans,  v,  2. 

Aitrogaiio  oOicii  Mozariiblei,  11,^124. 

AbrotaDUin,  iv,  570. 

Absaiom,  lu,  325.  Ejos  liisloria,  v, 
533  seq. 

Abseedere,pA  discedere.  y,  5,  21. 

Abscissio  chiamydis  Saulis,  v,52i. 

A bscandilum^  atqne  ofrscovittDi,  v,  3.    560 ,  53i. 

Absida,  iv,  228. 

Absiiilbium,  iv,  358. 

Abstemios.  i»,  450. 

AI)8t(oeutia,  vi,  255;  vn,  218. 

Abs*u'il^  tubt,  et  sustuiti,  v,  70. 

Abydos,  iv,  174. 

Abyssus,  IV,  151. 

Aeaderoia,  academici,  nt,  562. 

Acaiitbina  vesti.«,  iv,  351. 

Acanthis,  iv,  551  •  Achantus,  ibid* 

Acarnanii,  ui,  40Q. 

Accentor,  ui,281. 

Acatium,  iv,  422. 


Arconmtolare,  atque  eonunodare,  v. 
15. 
Accubare,  et  reeubare,  v,  3. 
Abcitbitum,  iv,  481. 
Aecusnre,  et  ineusarey  v,  40.* 
Aceusativae  pnepo^ititmtis,  ni,  22^ 
Accusativus  casus,  1 1, 17. 
Accusator,.iv,  300. 
Acephaii,et  eorum  hseresis,  ni ,  339» 


Acer.  III,  458.  Arl>or,  iv,  337. 

Acerlus,  el  acervus,  v,  8.  Acerbus, 
qt  i^iiniaturii^  i/n//.  A<'er\us  lapidutQ« 
muJtitudo  credentium,  v,  532. 

Aceiabulom,  iv,  302. 
Acet)ioi,  IV,  493.  AP<^Mina  quj  bibaut, 
V.  437. 

Achab,iN,525. 
Achab  cii|)id  tas,  vf,  2i9. 
Athsi,  lu,  4091 
Acbaia,  iv,  16  >,  203. 
Acbaicam  mare,  iv,  12fk' 


•  ffnftfs  edUims,  Arevall  scillceL  Di  septem  toml  comprehendonlar  tribus  pracodenmioa  PatrolMte:  pniQVs  el 
secundus.  nostro  LXXXI:  tenius  et  quartiis,  ngstro  LXXXtl;  qniutos,  seaios  et  septimus,  nosuo  LXXXIIL  tneruro^ 
uniuscalusqoe  volnminis  servaviaios  Uiulttn  ei  pagiuas  (c r«isloro  iypo  la  texiu  sicpraes^aUUsJ ,  qtMiHiS  respoo- 
deui  uuncri  Ijidicls.  Eoit. 


tllf 


INDCX  RCRU3I  CT  VCRROUUlf  IN  S.  ISIDtmi  OVP.  COiNtCKTURUtf* 


iiin 


Acbaai,  f ».  IS9.  Funtvr  ptlHuin,  ▼, 

Adi»les  bpiB,  et  flUf ios»  if,  119» 
f73. 

Acliai, «.  SSe»  3i4. 

Adinzlas,  III,  524« 

Achiu  proplieii  SMtniles,  m,  935 ; 
t,  t75;fii.Sf^i. 

Arliterei,  f,5tl,  W4|i7. 

Aries»  M,  428.  Gladii»  if,  370.  A^ei 
et  6e/liiai»  f  u.  439. 

Aciiia,  if  •  318. 

Aciadus  wac^jr  ConMibensis ,  fu, 
121. 

Aeoljtiius.  de  aeolythis»  lu»  343;  fi^ 
433 

Acone,  if,  37Q. 

Acoiiita,.if »  352. 

Aeorum,  if ,  &i9« 

Acredula,  if ,  9i. 

AeridiHOK  if ,  S59. 

Acrocerauiiii  mitntes,  if,  18SL 

Acla»  sife  Aetus  A|>osiolornin«  f, 
9tfk  JBa  BiKlam  soBSitt  liiaiurliim^  f i» 

m. 

Acta  translationis  cerporis  S.  Isiilo- 

ri,  V  40^  46  segi. 

Actlo,  et  coutemplatio,  vi,  300.  Ac« 
lift  flnim  regundorum»  ui^  205. 

Adio  prlus  resecands,  postea.  engir 
talie,  ii^  2ii. 

Actita  f  erba,  u,.  20. 

Actifa  viia,  et  contempla'rfs  :  opus- 
cnhim»  f u,  336  Mf^. 

Acsor.  actores,  in,  4SI,  HSS,. 

Adnalia  nomiiia»  ni,  13. 

Aeualis  piiilosophis,  iu«  101« 

Actiiariii»  u%ves^if»  418. 

Attt;s»  mensor»  genus^  nr,  210  seq.^ 

Aclos  bwnani  diabolo  asarilHnilur, 
If,  520^ 
Acu|itela  fesis,  if ,  431. 
Acus,  if ,  472. 
Acotiis  accentns,  ui,  29. 
Acfrologia,  ui,  53. 
Ad,  a  nf»  f,  9.  Ad,  et  k,  ib.»  iO. 

AUami  ui,  235.  317;  f,  116.  Eins 
hi^loria,^  iNd.,  153.  iCUs.  fu,  65.  La- 
psus^  et  peccatum  ki  posieros,  tfrtil . ,  327 
teq. 

Adainas.  nr ,  276.  Hicci  cniore  dls- 
solf  itur^  md. 

Adamltae,  et  adamianl,  ni,  553, 520. 

A4€Un$^  et  mlclrre,  fu.  4&1. 

Addkeie^  damnare,  slf  e  cogere  Isl- 
duro  et  Gregorio,  f ,  473. 

Addo :  eftts  bisturia,  f ,  175. 

AdelpbbM  arcliieplsGOptt&Toletaons» 
f  ti,  179.  ^ 

Adficw^  et  ajPc/o,  f ,.  6. 

Adimere,  aulerre,  et  eripete^  f„  10. 

Adiri»  barreditatem,  ui,  iOi. 

Aili  tti,  et  OftiiciN,  f .  6;  if .  226. 

Adjuralio  iu  mss.  adbikieri  aolita,  n, 
S«5. 

ii/jifro,  eto#;iiro,  v,  9. 

Adioiurii  lapis.  f .  512. 

Adlidere,  et  elidere,  f ,  8. 

Afliiilror,  et  mirar^  f ,  48. 

Admiilo^  et  eitiiKo»  f  ,*  25. 

Admonio^  wueeo^  comnieneo^  «,  47 

Adnepos,  et  adneptis,  w,  410. 

AMim,  nm  xy$t  iMkmxiUf  ei  sfr- 
nixMf,  f.i. 

Adolesceos,  adoltfscenlior,  if»  26, 
20.  Adolescemes,  f » 05. 

Adoieteo^  ei  moleieo^  f  ,  5. 

Adunat,  m,  295. 

A^oper jr#,  el  eaerir^.  fu,  456. 

Adoptio,  ni,  441.  Aitoptivns  filios^ 

Ador,  adorea,  adereem,  h ,  312. 

Adpiitrnas,  in,  447. 

Aifperlsre,  H  psrlare,  fn,  431.  . 

Adrb,  nr,  lifl. 

Adrianns  imper.,  lo,  237^  f  ti»  9(« 


Adrlalicom  mare,  t\\  120. 

Adrmiwitts  cifilas,  iv,  1«  6^ 

A^ribere,  et  conacribere,  \n,  434, 

Adatipulatio,  fu,  43:>. 

Adetruere^  tiruerep  et  eonetmere^ 
fii,  43  i. 

Advena,  et  fonr^iia,  ui,  435;  f ,  6. 
AdrenOt  tncoJD,  et  aecoia,  v ii,  431. 

Ailf  erbhim  :  de  eo,  iii,  20. 

Ailtersilales  iKBne  peci  nii,  v>t  133. 
Adf  ersiiatnm  stiraulis  tangii  be^is  no- 
lentes  volo  proprio  corrigi,  fi,  264. 

^idrersiim  ts,  et  mleerstis  fe,  f ,  6. 

Advoeo,  tnoico,  ei  csoco,,  f  ,6 ;  fii» 
433. 

Adoker,  et  adolterium,  m,  210, 
459.  iifnifrrtKm,  fomicaffo,  sficprtim, 
iNcetfiis ,  quid  differant,  f ,  3, 34,  61. 

ifi<1es,  if ,  2i& 

iGd.iicatio,  if .  450. 

iEdiflcia  publica,  if ,  W.  Biisiica. 
if,  234.  Sacra,  if,  219.  iCdiflcia,  et 
aKri,  if ,  195.  iCdllicia,  et  nia^nla,  iv» 
210.  i£dificionim  instrumenta,  if ,  441. 
rartes,  tf»  218,  430.  Venns*.as,  if» 
434. 

il^Orr,  iTfrofiis,  lu,  459;  f,  10. 

ilCi^eum  mare,  iv,  tiO. 

^glalea  dvitas,  et  iEglalei ,  iti, 
408. 

^gialeos  primns  Sb  joniorum  rex, 
f  u,  70. 

iEgidil  Joannis  opinio,  i,  108. 

^idius,  oomes  Romaiius,  vii,  1 18. 

^gophtbaiuios,  if ,  282. 

jEgrolatw ,  et  ojgriiudo,  f,  11. 
^griludo  carnem  vuiuerat^  tuenteiu 
cnrat,  VI,  503. 

Mgreiue^  vide  Mqrr. 

iEgjptilla,  if,  2.5. 

iEgyptios,  ^gyptii,  lu,  407.  iCgyp- 
tium  uon  sbomliiabert»,  f ,  466. 

ij&gyptil  Geometriam  iufenemnt» 
III,  129.  Astronottiiam,  lu,  143.  Kx  so- 
liscursu  diem  niensis  invencruui,  lu, 
225.  Qoando  mensiiun  priDcipia  iiive- 
neront,  m,  136.  ^gyptiurum  rcgintm 
quando  ccepit,  m,  151.  iEgypiloruiu 
reges  Ptolemsi,  iii,  422.  A^ptiorum 
plagaB  decein,f,  567.  4gyptiorum 
Ihesaori,  f ,  310. 

iCgfpta^,  IV,  149.  Roroani^Bubdita, 
in,  237 .  Errt  re  Dioscori  iurecia,  ibld.^ 
22tf^.  i*eeiias  hitt.  et  empiidari  nequivit, 
fi,  201.Oaaad  daronstioiiem,  vi,  261. 
Figorallier  niaudum  bigni^cat,  f ,  360. 
Auimiilium  nrce  ferberaiur.  f ,  368. 

Miaine  pro  elmns,  lu,  459. 

i^ia,  d\itas  Jerosalem,  if,  191;  vu, 

iElius  PerUoax,  ui,  238. 

^miliaims»  iv,  508.  Vrrcefenste,  i, 
617.  De  mss.  monaaterii  S.  iEmiliaui, 
u,  179. 

iEmulos,  in,  459. 

^neasquaudo  in  Italiam  fenerit,  if , 
204;  VII,  75. 

/Sjat9  Parisiensis  Sententic,  i,  299. 

iEnigroau,  n,  529. 

JEoluB  insalm^if ,  179. 

^ldes  insnlte,  vu,  57. 

^Iis,iu,  403. 

^is,iv,n9. 

iEna  Typhonis  fllins,  if ,  203 

iEqtt8B%as,iii,'459. 

^uisaantts,in,46l. 

iEquinot  tia  duo,  ui,227. 

ifSqttinocUaria  circttlus,  \  u,  1 7 .  iCqui- 
iioi:liom,vii,  15, 11. 

iEqnitas,  lu,  450. 

iCiiiulvoea,  III,  104. 

iEqoor«cquon,  if,  \%X,  491.  JT^mo- 
re,etnimria,f,  10. 

^RqiMis,  m,  450.  Mmfm^  et  fnsftis,  f » 
10.  iff^tfns,  et  egiMs,  ibid.,  27. 

Aerrde eo,  if ,  112» 290; vii,  IS. Aerls 
equi,  if ,  402. 

iCra  rtik  era.  ^ 


^ranis  equus,  hf,  49. 

^ria  iEgyptns,  if ,  149'. 

^rarium,  iv,  tl5, 2H7. 

iErianibiereiicl,  vk  356. 

iEromantia,  vii^  371. 

ifiros  pro  Arres,  m,  4>7. 

^rnl^,  if .  291. 

iEmmnom,  ni,  400. 

iff s,  et  rs,  f » 9.  iEs,  el  ejas  genera» 
if,  290  JS^.  Ma  roblirliiem  ireat,  nisi 
oIpo  perungalur,  iMd.  Liqukla  pice 
serfstur  :  nigore  luelius  fenditor. 
iM.,  201.  iE8  dttcUle,  ibid.  iErls  flos» 
aeroffo,  et  piirgameiiu»  ilnd  »292. 

Acubpttts  fitlminis  icin  interiii.  iiu 
16^. 

^scnhi*,  IV,  333. 

Aopicae  raltulv^  m.  71,  376. 

^stas,  VII,  13  sri|.  ^tas  nova,  sdMl- 
U^ et  prereft^i,  iii,  227.  iEsias q*aiidi» 
flL  if,  111.  iEsias  allegorlce,  i;i.  IGft. 
i&UliS  equi,  ir,  402. 

Mstimarep  ei }  ulare^  f  ii^  439. 

ifistifa,  if .  189, 328. 

iEstus,  lu,  220.  De  vsln  mariB.  if. 
128. 

iEiates  hominis  sei,  f .  02 

AilUtes  muudi,  aot  iveuli  sex  a  pn* 
ma  ad  sextam  receusit»,  m,  231  $eqq.; 
siJ^i  $eqq. 

£*eruus,  vide  Det  non  ins. 

iElher,  iv,  liO.  Mtlur,  eriAro,  c«* 
ftiiii.  f,  ituq. 

^ibiopes,  m,  418. 

iEtliiopia,  ur.  168. 

^tbio|»icus  fspis,  IV,  ti9. 

Aetiani,  u,  356. 

Aetiiisdux  Roiiianonimy  lUylt.^ 

iEtiiae  bpides,  aetitfS,  i«-,  228, 2j» 

i£ina,if,  180;  fii»  160. 

iSrtfNi,  et  Mecn/tmi,  f ,  10. 

Aler,  arrl.  AHrira,  iii^  416:  if,  153^ 
206.  i|/rr,i4rrkMs,jl/rtCffliHs^f,  10. 

Affectio,  et  p/ei/is,  f,  54.  Affectio- 
Dum  qualiutes  quatuoTp  fi,  207. 

Affpctus,  Uf,  445. 

^ficio,  et  adficio,  f ,  0. 

AfiniSf  cogaiMth,  et  propMi^% 
f,  fi. 

AlBoiUs ,  ejusfioe  gradus,  to,  l^ 
De  aflloitatibas,  ibid.,  446. 

Aflirmatio,  ui,  107.  AfBrmaiio,  H 
negaiio  medium  non  h.tl>eni,  in,  118. 

Afilatus  niPS0i>vdius,  i:i,  220. 

AOIuentia,  iv.JHI. 

Afratum,  if ,  480. 

Africa,  iv,  104. 

AfrieamUt  AMeus,  Afer,  f ,  10. 

Airictts,  IV,  118. 

Agag  rex  servatus,  v,  514. 

Agaoo  eplscoptis  Heduensis,  n,  Itt 

Agar,  ri,  320;v,30l,300. 

Agareoi,  lu,  400. 

Agaricuin.  if ,  362. 

Agea,  if,  420. 

Agenor,  if ,  155. 

Ager :  de  aigris,  ager  alluvios,  arci 
flnins,  compascuus,  nuvslis,  squalidiis^ 
oligiiiof  os,  sitbw-esifus,  siadialis ;  mo» 
rum  fines,  meiism*ae,  iv,  193, 255341; 
agrurum  cultura»  iv,  310. 

Agere  caueam,  et  ifirere  saMseai,  f » ' 
10.  A^cre  praedicaiiientum,  m,  105. 

Aggaens  propbeu ,  iii,  243 ;  f ,  131, 
211.  ^s  bislorie,  itid.,  174.  Apefoii 
Triniiatis  sacrameiiUun,  a,  12.  De  e«iw 
Tu,  382. 

Agi(er,  K,  231,  243. 

Agila  rex  Gothotum  bosliscatlKiitoa 
ram,  1. 122.;  vu,  122. 

Agilis,  ui,  4o9. 

AgiUtnv,  if ,  300. 

Agmen,  in,  429. 

Aona,  agnnsy  et  cspre  tn  sacrificio» 
f  ^  411  ieq. 

Agnatt»vi,  443. 

A^ffifio,  ei  cogniiift,  f ,  14. 

Agnoitae,  iu,  560,  534. 


XIIIII 


INDCX  RERUM  ET  VKIKDORIIM  IK  S.  ISIDORI  OPP.  CaNTfiNTORUir. 


iiitt 


A^fcm  n,  Moriini,  prtnHjmen^  rt  oh 

§il9Mfll,  V,  51» 

A^tmacere,  ei  cog.  o<u*a^e,  v,  10, 19. 
Aipiitt,  iT,    10  fiV/^Agra.  Agmis 
rasdialU,  v,  570.  Agnu»  iii  Grawa b- 
qiiibir,  vii,  78. 
Agoii,  afjoiiafo  geDera,  iv,  S9I. 
AKiabalregio,iv,  li8. 

Agraiiles,  tv,  443. 

Agredula,  iv,  88. 

Agretlis,  iv,  13. 

Agricola,  iii,  460.  Agrlfol»,  qttilius 
Tteea  in  Evangeliu  locaiar,  v,  143. 

Agriopbagiic,  iv,  SS. 

AgripfMDUs  coine^,  vn,  118. 

Agroetiiis  an  veniai  scriptorb  no-^ 
nien,  i,  453, 461  any.;  n,  20 1, 385. 

AgroicuH  eonHRdU  Plauti,  i,  463. 

Aiaz  Ariaou9,  tii,  136. 

Ala  bertia,  iunU,  iv,  370.  Tlde 
Al». 

AlabMdicuni  mannor,  iv,  961. 

Alabaiidiiia,  it,  S79. 

Abliajttrlles^iVySGI. 

Alabastrum,  iv,  .'SOi. 

Alaeer^  idacrU,  m,  458. 

Al»  exercitus,  lu,  429.  Al»  pra 
Fttb  bracliiis,  iv,  12.  Alae  aviiiiii,  Hnd., 
88.  Al»  anioialium  in  K/ediiele,  vi» 
196.  Al«  fai  ventis,  et  Iblniiaibus  lin- 
gnniur.  iv,  120. 

Ala^ictt^,  ejns  prvlinm^  et  didaffly 
Tii«l)2.Alter,t6rd.JI9. 

Ahtlores,  w,  499. 

Alba  lottga,  iv,  204. 

Albanla,  iv,  181. 

Allianomro  regesSIIvii,  ni,  422. 

Albatui,  in,  460. 

AtbenSj  et  albeeeem^  v,  7» 

Alliinus,  n.  247. 

Albovarli,  iv,  76. 

Albttgi  itt  octtlo,  V,  423. 

AllMila  fluvins,  iv,  159. 

Albolteaqb«,iv,12l. 

Albttlittm,  iT,  362. 

AlkHm,  et  Mntfulifm  ,  v,  6. 

Albus  i^qni»,  iv,  47. 

Alci^,  1  ,  156. 

AI«nHeon  fabutos  invfnit,  iii,7t. 

Alciinu8,tt,23t,  306. 

Ales,  de  ea,  ejns  flgnris,  et  interdl- 
ctlone.iv,  409,411. 

Aleaume  Joannes,  i,  573. 

ilectrla,  IV,  277. 

Alemanni,  m,  412;  iv,  454. 

Ales,  tkU  Aliies. 

Al^xandrr  imperator,  ni,  257. 

Altfzander  mrittfttts  As  sm  olitinitit, 
Jerosulyiism ce|»il :  e,us Mas,  in, 236, 
238;  ¥11,  87.  Ei.monstrom  re(*eniiiiam 
inlerfectionemsigniBcavit.  iv,  31. 

Alesaoder  Nslalis,  ejus  opinio  ez« 
penss,  I»  486. 

Alesander  Parls  Helenam  rapali, 
m»  254. 

Alexsndrls,  iv,  200. 

Alga,  IV,  36>. 

Aiibrttm,  iv,  467. 

Alira,  iv,  312« 

Alicasiram,  it,  312. 

Alietti  maligni  soiriitts  sanl,  ti,  269. 

Alietiigena,  in,  460. 

A/fl,  et  eateri,  t,  16. 

Allmentnm,  it,  414.  Alimonia.  ibid, 

Aliiesy  IT,  88. 102.  Alilum  ciui,  t, 
374. 

Alitgarias,  n,  288. 

Alitu^  et  alkr,  w,  95 ;  t,  66. 

Atlecnu^ui,  461. 

Allt^gortm  in  Yetns,  elNoTnm  Tes- 
tameiilum  Isldori  Uispalcnsis,  non  sl- 
tprius,  earum  editlones.  Mso,  i,  .^85, 
482,ie^.;  u,  229^  216, 306,  Hq,,  379; 
i^  1 15,  seq*|. 

Allegorl«*diverBamm  rernrayTii,  3 
etseqq. 

Allegorlts  Patres  inteDit  dorendiHi- 
tur»i,5SI. 


J/lr(Hio,it,  S8R;  in,  282,  519. 

Alliierstifne^  rifliculc,  i,  411. 

Allium,  iT»  567. 

Allopbili,  H ,  402. 

Alloqm,  olLqwi.  ei  ehffuf.r^  4. 

Alkivmm,  f t  eoUwnmm^  v,  7. 

Allu\iiis  sger,  it»  236. 

Abno,  T,  &, 

Ali.tts,  iT,  5.^7. 

Aloe,  IV,  345, 855. 

Alogii,  m,  554. 

Alngtts*  w,  56. 
Aloieda,  ii,  179. 
Alp«*s,  IV,  187. 

Alpbs,  et  Umega  fhrislus,  tii,  505. 
Alpha  uiittm  slirniricai  apud  Graeos, 
m.  127. 

Alpliabeta  fsidoro  irilmts,  i*,  \4ieq^ 
83.  Alphabetum  uratl«  nis.  et  |Heniten- 
ti«,  iM.,  424.  475.  Alpltabelum  to- 
cum  ex  Et}nioioglis,  ii,  239.  Vei*uiu 
certariim,  iii,  42n.  Alphalielum,  sen 
lamentuiii  loenitentix  edilur,  tii,  550. 
Aipbsus  OuTiiis.  ly,  171^ 
AlUnu:»  Tenlus,  iv,  il9. 
Allare,  iv,  222.  AKare  ile  (errs,  et 
de  uon  aHcetidendo  ad  aliare  per  gr;4- 
dus.  V,  383  uq.  De  altari,  ibki.,  595. 
Vide  Ara. 
Alfer,  iM,  46*.  AlHr,  et  Aliui,  v,  a 
Aliltea,  IV,  560. 

Alin$,  excelm^  $hMm$,  el  arduue^ 
v.S. 
Aliifflf^n,  tv,  2(7. 
i4/iiiNmis,  iif,4*;8. 
Alvarus  Cordubensis,  i,  659Si 
Alveus,  IV,  501 . 

Alviis,  iv^  22.  Akiu,  veniorf  el  iile> 
rui,  V,  7.  91. 
Amabiiis,  1 1.  458. 
Amnlari  u»,  vii,  tiO. 
AmaUritts,  n,  255. 
Amalecb,  et  ejus  pugna,  v»  127, 
376. 
Atnalthaea  sibvlls,  itt,  568. 
Aiuan,  ui,  216. 

Amsr«ciM«,  Amaradnuro,  ni^  988. 
Amaracus,  lu.  iiH;  iv,  550. 
Amare,  et  diligere^  v,  4. 
Amarui,  in,4to. 
Aiiias  as,  ui,  256,  524. 
AmogfiM,  lu,  458. 
Anmtlueus,  iii,  402. 
Ainsthi,  in,  551. 

Amaor,  iii,  438.  Ama«orvs  mandt, 
VI,  li;5,  310,  355.  Misjriconll»,  ibid. 
555. 
Amaaones,  i:i,  407 ;  vii,  73. 
Ambiguiias  oraliools,  ni,  91.  Legis, 
111, 80. 
Ambire,  et  cwpere,  v,  15. 
ilm6f/ionu,  i>i,  4;fl9. 
Ambiias,  111,  211;iT,  244. 
Ambo,  III,  461.  Ambo,  etdno,  t,  22. 
Arolirosia,  iv,  561. 

Ambrosius  S.,  n,  2i8.  EJos  elogittm, 
vn,  180.  Eiiis  verl)s  restituta  ex  ki- 
doro,  vu,  45. 

Atnbroslos  Morsles :  eius  opialo  ex- 
peiisa,  1,  51. 
Awlmlare,  iv,  520. 
Amburere,  cmalmrere,  et  sepeiire,  v, 
9. 

AfiKii,  vero,  m,  519.  imeii  ei  AIIO' 
Ima  noi»  iranslierHntor,  vi,  3(78. 
Amcnn.  et  demeoi^  in,  468. 
Amontia,  et  dememia,  v,  2IK 
Ameiitum,  it,  5h2. 
Ametbyalisoii  gemma,  it,  278. 
Aiuatbjsius,  iT,  279. 
Arolsntos,  it,  237. 
AmlcHia  fleta.Ti,5l7.  Amldtn  ex 
flsunere  oru,i6td.,  518. 
Amiclos,  IT,  448. 
Amiottium,  it,  460. 
Amicui,  111,  458.  Amiau,  el  socina, 
2. 
AmittOa  uva,  it,  3U.  Araiaoaoi  vi- 


Dum,  iT,  492. 

Anms,  in,  146  teq. 

Amma  avH,  iv,  98. 

Amniofhrrsiis,  iv,  280. 

Ammodytes,  iv,  (9  teq. 

Amuion,  iii,  520,  4U0.  Ammonlta^ 
ibid.  ^ 

Ammoiiisnis  >ocnts,  iv,  550. 

Ammonitriim,  it,  ^. 

Ammonius,  mi,  262. 

Amnis,  iT,  153.  Amiiis,  et  /Vwms 
T  ide  FlmMH. 

Ameami,  t,  8.  Amans,  ti,  189. 

Amohim,  it,  487. 

Aiiiomum,  it,  516. 

Amon,  w,  %y»,  524. 

''imor,  cwpido,  dUectio,  tharim^  t, 
X 107.  Amor  Dei,  etproiimi,  t,  108» 
viu2ll,220.  Amor  feuliieus,  id  est, 
Tebemeus,  it,  28.  Ainor  peccaii,  vi, 
^.  Amor  mnndans  scieutie,  vi.  298. 
Amir  Qirisll,  vi,  509.  Amor  cosll  ap- 
peDtnl  respondet.  vu,  2  0. 

Amorge,  iv,5H. 

Amorrbaei,  iii,  402;  v,  455 

Aims.  III,  255,  330;  v,  135,  178, 
x07 ;  vu,  579. 

Ampeios  leoce,  melttsns.  it,  563^ 

Amphibia,  iv,  75. 

Amphibol  a,  i.t,  54. 

Anipliibrachys,  m,  26. 

Aropbicijou  Grveim  res,  iv,  292. 

Am|*bidoxe,  lu,  98. 

Ampliimaorus,  1 1,  5(d;  iv,  67. 

AmpMiin,  v»,  75. 

Aropbisbiens,  iv,  67. 

Amphiispa,  iv,  462. 

Amphithealrum»  iv,  115.  Do  tmpU- 
Ibeairis,  iv,  406. 
Aiuphora,  iv,  504,  505. 
Amphyias,  iv,  201. 
Amiisaga  fluvitts,  iv,  166. 
AmpuMa,  iv,  500. 
Amurca,  iv,  541. 
ArojgdaU,  iv,  3.52. 
Affl^sUs,  IV,  499. 
Aiia  abneposEssn,  iv,  49. 
Anaboladinro,  i,  415;  iv,  461. 
AnachoreC»,  §:»,  514.  Anachorel» 
•i«ulml,  ?t,  456. 
Aoacreoo,  m,  06. 
Anacreonticuro  mrlrnro,  m,  66. 
Anadipkjsis,  ii,  57. 92; 
Anaglyphs,  tv,  497, 
Analogia,  lu,  47. 
Analogittm,  iv,  22^. 
AaaiDttesis,  iit,  97. 
Attsnchitldes,  m,  289. 
Atisnias,  iii,  531. 
Ananba,  et  Sapphtr»,  t,  t8t. 
Aaapasttts,  m,  25. 
Anaphora,  ii»,  57. 
Anas,  IV,  97. 
Aaasceve,  iii,  86. 
Ansstasius  imp.,  v  i,  191 
Anastrophe,  mi,  61. 
ADSthema  maraiiatb»,  ni,  820l 
Anatole,  vi,  609. 
AoasiUus,  iv,  247. 
Aiieepi,  m,  459. 

Anchttsa,  ni,  360 ;  iv,  55^  ; 

Aucile,  IV,  587.  : 

Am  ilU,  m,  456.  f 

Aocob,  ni,  182. 
Ancora,  iv,  422. 
Aiicos  Manios,  iv,  417;  vn,  9. 
Aiicyromagiis^  iv,  417. 
Andeca  Tyrannus,  vii,  137. 
Andteas  apos'olus ,  v,   182     E|a8 
INiisUlio,  v:i,  98.  De  eo,  ibid.,  389. 
Androdsmas,  iv,  281. 
AoJmnarba,  IV,  157. 
Androuioda,  m,  I66w 
An<'8on,  tv,  509. 
Aneihinum,  m.  188. 
Anethiim,  iv,  570. 
Ang9U«,  IV,  20.Y. 
Augebci  haereiici,  my  SS3 


INBCX  nEnuM  6T  veftBOnu»  i?i  s.  isifHm  orr.  csoNTfiXTonuw. 


AnffPliit  angeli;  de  anK^*li»,  an, 
5U  $g,;  ti,  ISi.  Atigvli  Qaioiiiiis  I  cts 
liTMini,  quare  cum  penois  |»lMgaeiiii ; 
«ni^eli  »po8ial»,  eoruu  orJines  oo- 
vem,  Ki,  31^  Krr-f  Sl«.  Augcloniin, 
deiiKHMMii^  el  booitnunidiftlaGiio  :  an- 
geli  prcvarlcaiores  quare  v*  niam  nou 
liatieaul,  v.85  eli«9*  ABg«'lt  irt^s  in 
Ge.nesi,  v,  121.  Angelus,  cui  Deus  el 

itoiesiaiein  suam,  ei  uoiuen  deitii,  vi, 
i,  Aog»lu8  BBni  aqualem  cum  Deo 
babeal  imagioein,  vi,  8.  ▲niOBlorum 
novem  orditief  reeensiii,  vi,  5h5  seq. 
Borum  oreailo,  aubdilas,  lelieiuts, 
vtilunias  llbera,  vu,523,  332 «e^.  An- 
g<-lus  Chrisius,  ni«  503,  Angeiua  Sui- 
fiius  taacius,  iu«  307.  Aiig^iMi  ubi- 
csHHiiie  40  aeripiiirls  saorls  pro  Deo 
Muiilttr^  auhis  vlm  InleliigiUir ,  vi, 

Anglsiruro,  ui,  183. 
Angriverl,  iii,  413. 

Angues,  oi«uia,  iv,  63:  btbeoi  vi- 
•um  hebelAm,  tbid.,  lU  ARtfiHa,  «er- 
peitf « ei  ^roco,  v»  fll 

Aqguilbi,iH,  214;  n,  81. 

Aiignlus,  IV,  2i8. 

Aiiiiiias,  IV,  28. 

Anima,  aiiim»  :  «iiima  4ttoUibilic  ad 
Imnum,  vel  ad  'maltun  :  ejBS  origo 
nonnullis  ollm  inceru,  i«  298  tetf.;  iv, 
2.  jlniNBi,  emBma,  ei  eptrilNa.  v«  7, 
9.  DilTerenii»  ioier  animam»  oQiamm, 
rorpue»  et  apirilum,  orige  ejus,  dl- 
verea  nomina  firo  efBcieoliis  causa- 
riim :  de  nlbito  coodiia  :  boo  pers, 
S'd  creatura  Dei,  etc,  ibid., 95,  eic. 
JkniflMB  parvulorsim ,  fW. «  03.  De 
aiilma,  tdtif.,  ill:  i!r«U4;  m»  309. 
Anima  bomiBia,  prB^O^pm,  vii,  513. 
Aama bominis  iinago Dei, tMtf., 330. 

Aolinadverflio^  i  ij  218. 

Anlintlversones.  Vide  Bagrer,  Sur- 
riel ,  Cajeianu&,  Ktjmologm,  Uer Bflu- 
dez,  llocciolos,  Thomessinius. 

Animalia  quatuor.  per  mue  fivange- 
lisis  nuflCBoaiiiur^iu,  247.  De  aniflM- 
lihus,  IV,  584^99.  ABiinelimn  4b  aquis 
AkeBiUim  lioaiiBa,  ibid.,  88.  iliwiia- 
lia,  el  munumiiaf  v,  9.  Animall^  qw 
tempestaies,  vel  aereuitaiefl  deouo- 
tiani,  vii,  Sl  ABunalia,  qem  «ob  «ffe- 
rebanlur  In  sacriflcio^  «r,  416. 

Animanila  minuta*  iv,  60  «0199.  MA" 
mAMf/a,  ei  aiiim.i/i/i,  v,  0. 

AnfffiflUia,  lu,  450. 

JiilmoaBf,  111, 459. 

iimmn,  et  mrtwB.  Vide  JHima  : 
Milmi  iorpor,  vn,  238p 

Aniubous,  11«,  lil  i. 

Anna,  m,  325;  v,  130,  fiaberBt  fl- 
llnm  Sfmoel,  i^id.,  {S34. 

Aonona,  iv,  48-1. 

AmiKii.  et  a^^Rnti;  v,  9. 

Annulare  uiigueiituui«  w,  «4 10.  An- 
Dularis  dtgiius,  iM.,  13. 

Anni  Ins :  aBnu'! :  qool  (aBBitlientm 
grnera,  et  qui  cis  iiiebaetiir,  iv,  478 
uqq.  AnnulusTliTuoiiis,  liir^i.  ABUBluSf 
et  orarium,  11, 591 . 

iitnmJiaeMr ,  HMiilieitfr ,  ^rwmliii- 
twr,  V,  5. 

Annu5 :  de  annis  :  annofl  solaiitialia, 
magnus,  el  lunaris,  in,  <^.  Biasestus, 
c(  mmiiutfl,  embolisniBSi  naiunalis,  ma- 
gnus,  «tc,  quol  menelbus  OQustabat 
oKm,  i6trf.,  27i;  mi,  B  flf^. 

Aoomalla,  111, 48. 

itnormii,  lu,  460. 

Anqiilna,  iv,  424» 

AusebiiUM  S.,  ^  2P4 ;  ii,.£ll,  311. 

Aaser,  iv,  98. 

Antm,  tv,  227 

Anianaclasia,  ni,  95* 

Aiiupodosia,  ip,93. 

Antarcltcits  drcahH,  .ic,  .US. 

AuUf  el  oNle/i,  v,  £ 

AttteexBie,  tu  ^*^- 


«ivvr 


AmeNa,  tv,  518. 

AnteBo^,  IV,  430 

AntepcdcSn  ei  circtimpedes,  v,  U. 

Aitteus,  IV,  20H. 

Anihraftites,  tv ,  278. 

Auibropomorpliitjb,  li,  234,  3'>5, 
528. 

Anihro|iO|thagi,  m,  U9. 

A  tis,  IV,  47. 

Aniibachius  pes,  ni,  28. 

Anii  hrisitis:  de  ejus  sigiiis,  H,622; 
111,  379;  VI,  181 ;  vii,  273. 

Aniidiooinariiac,  1«,  317. 

AtiUiloium,  tu,  184. 

Aiiiigrapbu»,  ni,  34. 

Aiuileoa,  iv,  518. 

Aulilibaous,  ni,  40"$;  v,  184. 

AiiCfmetaboie,  iit,  94. 

Aiiiiot ha,  IV.  1.6,  204. 

Aiiiieciius,  tv,  21'^. 

Aitiipastus,  uiy  26. 

Aniipha^esis.  lu,  63. 

Anuphona :  de  aatipb*«uiii  lu,  i81, 
369.  Anlipbona  qu9<iam  e .  vii  4«uUu>'i 
defeiidiiur,  t,  15  seqg, 

Antipbrasii,  iii,  6$. 

Aniipodes,  iii,  410 ;  iv,  33. 

Auliquarias  corrBciiw,  ii,  316.  Ao- 
iiquarii,  tii,  260. 

AmiquUascodlriHn.  n,  !!25. 

AnUquum,  et  tfliu,  v.,  75 

Autisigma,  m,  34. 

Aniisies,  ni,341. 

Auiiihesis,  ui,  55. 

Aniitbeia,  anitibelpo*  «1, 38, 92. 

AuioBius  OracaUa,  Pius,  ui,  2*»7 
seq.  Antoniul  imperatore:»,  vit,  02  seqq. 

AttioBitts  sbbis  sa^ACius,  lu,  238; 
v.i,  95. 

Auioolns  Nicolaus  NlnstrHur,  defeo- 
dltor,  1, 17,  79, 274,  409, 458, 68«. 

Antonoinasia,  in,  60. 

i4n'rifm,  ei  specmy  v«  68. 

Atm^eisenex,  v,  91. 

Aod,Aolb,  111,235;  vis75. 

Apainia,  iv,  196. 

Aparpiias  venuis,  ir  i,  50. 

Apeliotosveoius,  vu.  50. 

Apellije» iii,  353.  52i 

Apftnuinus,  iv,  186. 

Aper,  IV,  43. 

Apes,  IV,  103. 

Apex,  IV,  389,  469. 

Apiteresis,  ut,  55.  Syncqpe  ei  apo- 

eope,  vu,  428. 

Apborisows  iv,  185. 

Aphorus,  IV,  81. 

Aihrouitom,iv,24v1. 

ApbresiailiB ,  ioBuke  Dalearea,  iv, 
181. 

Aphiha»,  .et  oscedo,  «1, 182. 

Aplacon,  tv,  361. 

A|iic'us  coquus.  iv,  483. 

Apisrex,  111,  591. 

Apiiim,  IV.  967.  Silvaiicum,  iv,  301. 

Apienes  stellie,  vu,  35. 

Apluatrto,  iv,  381. 

Apocatania  vestis,  iv,  419. 

ApncaiypsiS  lu,  244;  v,  218. 

Apocope^  vide  apfiieresis. 

Apocrypha  volumioa,  ui,  240. 

AtMMlyterium,  iv,  214. 

Apollioana,  ui,  52  K 

Apuliinarls*Ci  lu,  337. 

Afiolbi  mediolniB,  ei  ciihsrm  i^per* 
tor.  in,  168, 235.  5^. 

A{)olbKlorus  pr»ot-|aor  Augusii,  v  t, 
84. 

Apollooia,  IV,  ^ 

Afiolloiiius  :  bisioris  de  eo  fabulesa, 
n,207. 

Apologeticiun,n,  dol. 

A|io(»h«reia,  tv,  198. 

A|)Oplexia.  tii,  172. 

Apopores,  iv,  308. 

ApesiofffSis,  ni,  96. 

A()OSt»tc,  ni,  575. 
ni,  177. 


Aposiolieits  itoiiiirtti   Romam«s  di- 
ctiis,   n,  48.  ApusioSicl  hsrmio,  bi» 
354. 

AiKMloHis  :  de  spos:ol  %  m.  331. 
AiKSt^li  D''i  sueiores,  rfrid.,519:  V, 
156.  V^riis  lingnis  lo«*mi,  vt,  82.  He- 
ceiis  li,  vn,  388  mqt.^  38tt. 
Aposropbos,  III,  il. 
Apolbeca,  iv,  224. 
Api  arare,  ei  pr«|]fiiar«,  v,.  6 
Apparetf  ei  pon/,  ¥,6. 
Apparitor^  m^  ¥». 
Aftpellatlva  uowtQe,  ui,  19. 
Appciiius  s3Beu|i,  vii,  2J0. 
Appius  ClituliuSv    iH,  tOO.  Appius 
CUmiius   priflMis  sohuam  oraUoneui 
apud  Komautis  exercult,  m,  65. 

Aprioa,  tv,  180.  ApNCuSf  eiopeo»,. 
V,  8. 
Aprilis,  tn,  2^ 
Aprina  vesii^,  tv,  450. 
A|>riiigius  Paceesis»  vii,  IWk 
Apsycios,  IV,  273. 
Aitum,  ei  tfii/e,  v,  2. 
Apud,  et  paiea,  v,  0. 
Apuleius,  lu,  119. 
A|Milia,  IV,  163. 

Aqua  '  de  aquis.  tv.  tSf  seq.  Aqsut, 
£l  igm  iiderdicere ,  iMd.  Aquarm  di- 
vcr>ilas«  ihd.  Fisiulm,  iM.,  434. 
Aqoa,  ibid.,  491 .  ii^mi,  el  mida,  v,ie, 
24.  Aquis  aHier»«te  d.,  573, 573.  Aonis 
sanaii.  ibid.,  515^   Aquc  super  ooJoe, 
M,  5^ ;  vn,  21.  A(|va  ceBvefaa  in  sao- 
guinem,  vn,  365^ 
Aqualiculus.  iv,  22. 
Aquarins  :  squiirli,  m,  16^,  154. 
AquatuSf  eia^uofBf,  v,  7. 
Aquila  iu'erprv8,  111,  237.  AqBile 
lloBcenaiis  lil^rtus,  m,  37. 

Aqutla  Jovl  dicata,  iv,88,8T6.  Aqui- 
I»,  tv,  376.  Aquil»  JMS,vi,362.  Aqul- 
|je  pulli,  tv,  88. 
Aqiulins,  etaqifilia  Iok,  m,  107. 
Aquilo,  IV,  1 19.  Aquiio  lurms  die- 
boli.  vu,  50.  AqBilonlsffegBS  viilsbuat, 
vt,  227. 
Aquiiaoia,  iv.  165. 
AiTuosKf.  vtde-BTvalHf. 
Ara,  IV,  222.  Ara^  ei  oMore,  va.  440. 
Arebes,  iu,  405.  Aurea  peitBBdunt» 
IV,  455. 
Arabia,iv,146. 

Arabicus  lapis,  iv,  256.  Araluel.  1», 
359.  Arabica  gnmHBB,  m,  202.  Arsb:- 
cussinus,  tv.  128. 
Araeaeus,ui,  402. 
Arach  urbs,  tv,  106. 
Araebosta,  IV,  445. 
Aradii,  et  aradius,  tn,  40A. 
Aradus  insule,  in,  402. 
Acam  1811,111,  400. 
Aranea,  IV,  61,  72,78,466. 
ArapeBnia,  iv,  240. 
Araraih,  tv,  184. 

Arare,  uon  araodiim  In  bove-ct  aai- 
00,  quid?  V,  463. 
Araris,  tv,  136. 
Araierrium,  iv,  518. 
Aratio,iv,  510. 
AraknuB,  iv,  615. 
Araxes,  iv,  136,  4M. 
Arbeclvltas,  iv,  108. 
Ai  bes  ikivius,  iv,  l«5. 
Artnter,  «i  ititfer,  v,  0. 
Arbitrari,  ei  existimare^  v,  25. 
Arbiirium,  v,  tOt. 
Aritor  :  arbOFea  :  aabor  lurls,  m, 
44.1.  Arl;or,  ei  orfres»  iv,  622;  v,  8.  De 
«rboribue,  earutmioe  geueritms,  ei  uo- 
•uunilitts,<le  arboribus  areuiatieis,  eie.v 
4v,  512,  j»ic. 
Arb  siimi.  iv,S2. 

Arra,  iv,  2.39,  503.  Aros  ffoe,  f|Uf- 
4|im  afdiHcsiin,  v,  106, 802;  v«,  86.  Ar- 
ca  Te«Uinenii,  et  ejua  cai>ii«iiaa,  v, 
•295, 516. 

Arcadcs,  m,  408.  Goaverfl  ib  4apos 


ilivii 


LNDEX  IIERVM  tl  VFROURUM  IN  S.  ISIDURI  OPP.  COi%T£NTOR(]M« 


BUTUr 


IV,  37.  Oo''>nO(^  Ljcso  imiiioUtaitl, 
ui,  570.  Vitie  Ams. 

Area<tb,  ir,  t61. 

AiraJiiuiinper.,  138;  vii,  100. 

Arcaouni,  v,3. 

Arcas,  111,402  61109. 

Arcas  s»llus,  it^  105. 

Arct's,  IV,  313. 

ArcefiHsos  Cyrenaicnfi,  i|i,  361. 

Arceuire,  ei  aeeernr^  v,  4, 

ArcliaogelttS,  lu,  517. 

Ardildiaconus,  u,  !H6. 

Arctiiepiscopus,  iii,  SiO.  Arcbiepi- 
scopi  Toleiani  veteres,  vii,  178. 

Arcbiloctilum  canneD  tb  Arcbllo- 
clio,  in,  66. 

ArdiHyoJigogl  filia,  v,  159. 

Arcbltecius,  iv,  4iO. 


Arnteliosa,  iv,  (31. 
Atmeiil»,  IV,  151. 

Aruieuii  liJeiu  Chrlsil   suscipiaiU, 
ni,1^9.  Armrnli  phareirail,  iv«  I5i. 
Armeoius  roiufs  Jasoiiis,  a ,  107, 
Ar  hl,  IV,  10,  »3. 
ArmlKer,  lu,  458. 
Armill»,  iv,  471. 
Armoracia,  iv,  368. 
Anioj^ldssos,  IV,  537. 
Aroinaia,  IV,  3i3. 
AroroaUtes,  iv,  967. 
Arpliaxad,  111,  951«  319,  400;  vii, 

Do. 

Arrabo,  et  arra,  ni,  20T. 
Arrogaos,  iii,  439  ;  v,  2;  vi»  512.  ir» 
TogaHs,  et  abrogatu,  v,  t. 


Arrogaoila,  et  supisrbia,  t.  64 ,  vt, 
ArcfattricUous,  v,  149.  Sii.  Arrogaotla!  ralsaopinio,  vi  512. 

Arcblviom  Vaiicaoum,  n,  411.  Vida    Arrogautiam  cm|.-hi  uifiu^,  v,  lli. 


lrci\Qm. 

Arcboo  Hippotteoes,  iv,  39S. 

Arcbontiaci,  u',  355. 

Arclfioius  agpr,  iv,  256. 

Arcivumy  it,  304. 

Arcticds  clrculos,  iv,  III. 

Ardopbilax,  iii,16t.  166. 

Arctos,  arclus  lu,  161, 1G6;  rT,609» 

Arctorus.  in,  161 ;  tii,  38. 

Ardus  Vide  Arcio«. 

Arcnatns  roorhns,  iii,  181. 

Arcuroen«  iv,  519. 

Arcus,  IV,  tt9,383.De  inncuelestv 
i6iVf.114. 

irifMim,  tldetff.Hffl. 

Area,  iv.  237.  Ar«a,  el  Telhis,T, 

Ar<>latum,  Aretas,  iv,  206. 

Arena,  iv,  252,  405. 

Arenata  pila,  iv,  413. 

Aren«)svs.  ii',  494. 

Are  busa,  iT,  179. 

Aretlna  vasa,  iv,  497. 

Aretiumfnunlctpium,  IV,  497. 

ArevaV)  ltoderi<  ns  Saiicliu?,  n,  90. 

Arfa  vlcus,  iv,  147. 

Argenium,  iv,  285.  ^s  genera,  ar* 
genium  vlvum,  ikid.,  288  aeq» 

Argestea,  iT,  118. 

Argilla  in  bpidem  vertilur,  iv,  246a 
497. 

Ar|tilisu\a,iT,  S20. 

AfgiVi,  m,  409. 

Argonauiae,  VII,  71. 

Argos>Tii,7l. 

Arguere^  ei  coarguer^,  t,  4. 

Afgomentum,  iv,5^j0.  Argumentwn, 
et  argumeniath,  v,  2« 

ArgutM,  ui,  4M. 

Argyre,  it,  174. 

Argyrites,  iv,  281. 

Arsf  ros,  IV,  i89. 


1.  Aries  se- 


Ars,  etdisci|.II(ia,  m, 
plem  liberales,  iii,2  $eg.  Ars,  elarti" 
/Ec/ton,  V,  3.  Ari  magica  in  Persia  In- 
venia,  vt.  146.  Ars  in  artificem  retor- 
qoet  lauoem,  vi,  121.  Ars  saeculi  stre-  15. 
ni!OS  amaiores  babet^  ars  diTiui  limo- 
rsbngiUdos.  vi.  2Uf. 

Arsacid»,  ii«,  422. 

Arsare,  v,  7S. 

Arsenicuui,  iv,  433. 

Arsps,  Mi,  82. 

Amls,  ni,  27, 156. 

Ar$:m,  it,  488. 

ArialM,  IV,  306. 

Ailabalyt«yiT,33. 

Arlaxerxes,  1 1,  236. 

Arieroisia,  i\*,  SfM. 


Aiper,  el  lerox,  ui,  173. 

A.Hpergramm.iiicQ«,  u,  5*5. 

A^phal  i  hrtis.  iv,  122.  129  Eiuiihi.- 
lumen,  itid.,  247. 

Ai»phodelu8,  iv,  362. 

Attpieere,  re  picere^  videre,  el  ia-' 
lueri,  V,  5.  75. 

Aspis,  IV,  63. 

Aspteoos,  IV,  361 

A.HpuoJdaniU<  bi  us,  iv,  122. 

Asiecla,  iii,  460. 

Asseqtd,  et  conteqn},  v,  TSl 

As&erere  e(  noii  dlscuiure  caasas 
VI.  346.  • 

AKiPres,  IV,  4i3. 

Amdue,  eiquotidie,  vti^  4(1. 

Assiduitas  in  sacris  (oUo(uilis.  ii. 
290.  »"    •      » 

AssidoUas  l  grtn<Ji,  vi,  290« 
^s^idKus,  m,  460. 
Assis,  ui ,  274. 

AuiUereg  siitere,  et  eonsisteren  v. 
6'J.  '   ' 

Assuere»  emsuere,  el  imuare^  t^ 


Art-  mon,  it.  422. 

Arlerie,  ui,  184:  tv,  10. 

Arteriasis.  iii.  177. 

Artes,  wde  ar^t. 

Arihriiicus,  iit,  178. 

Artitolata  tox,  in.  23. 

Articoli,  lu,  18;  it,  14.  Ariiririi  cie* 
sa,  et  membra,  ui,  6d.  Articulus,  el 
pronomen,  in,  18. 

Artirex,if,4l4. 

Ariifieium,  et  ors.  v.%. 

Artotyrit»,  m,  554,  K2T. 

Artns,  IV,  14. 

Arundo,  iv,  539.  ArwidOf  cl  kirm' 
do^  vu,  431. 

Aruspex^  magiu,  et  incanlaior^  v, 
58. 

AJSsTi^^n1;rSira!lp,u  JSSlJ&^ 

Arva,  iT,  1 41 .  **  Mirologte,  t,  1 1 •• 

Arvina,  iv,  14. 

Asa,  Asaph, iti, 239,  S3i ;  vi,  7G. 

Asarum,  it,  2^. 


Assuesrere,  em  n-^scere^  ei  2mimj- 
se  re,  v,  IS;  t>i,  451. 

Assum,  IV,  188. 

ilssum^re,  ioHere,  et  auferre^  ?» 
65. 

Assumplin,  ui,  84. 

Assor,  III,  400,  163. 

Assurim,  ni,  405. 

Assvria,  it,  143. 

Assviii,  ui,  404.  Aa^yrii  ma2i>*i,  ni, 
569.  Assyrforuni  ri*gnuui,  iii,  234. 

Assjriorom  regnam  io  'Bedas  icaos- 
lalom,  vu,  78. 

Aslabari,  IH,  401. 

AstacoD,  iT,  103. 

Asteriscua,  m,  55.  Com  obelo,  m. 
34.  * 

Anerites,  |T,271. 

Astysmos,  in,  62. 

Aatra  :  de  astris,  in,  113  seQ.;  v4i, 
58.  i.'./r^  ddera^  gtellw^  «t  ii^mi,  y^ 
62. 

Aatritis,  ir,  277« 
Aairixis  aMMw,  |v,  167. 
Asuologb^  T,  lia   rUe  AMmuh 
mla. 
A^Hikigaa^  w^  572 

Aslronomia :  opos  de  ra,  m,  «9.  I^hs 
rjtlo,  iuvoQioreft,  ftfVareni^a 


Argf  ros,  IV,  zoif.  ^ 

ATUtn,  III,  131.  Sermo  colitn  Arla*   860. 


Asbestos  lapis,  iv,  254. 
AscaloQ  ioterpretakur  pende  s. 


V* 


Dosediius.  vu,  511. 

ArianisniQs  Gotboram,  vn.  1 10. 

Arida^  id  est,  terra,  iv,  141. 

Aries  signum,  lu,  164.  Aries  anlnia^ 
IT,  39.  De  arieU  imtrumeoto  bell:oo, 
tiiUf.,  386. 

Ariolt.,  ui,37l. 

Arista,  IV,  313. 
.  Arisiarcbus,  ui,5:^;  vii,  81. 

Ari&tolocliia,  iv,  5h7. 

Aristophaoes,  vii,  81. 

Aristoicies,  quando  perSbermenbs 
scripiitabat,  calamuiu  iu  uiente  iinge- 
tial,  in,  106. 


Asca^onia,  iv,  567. 

Ascanins  Albani  condidil,  ni,  551. 

Asi*ariila*,  iv,  74. 

Ascendere^  tnaonuendere^  vii,  437. 

Asceiisio  Doti>ini,  vi»  400. 

AseensMi,  iv,  520. 

Asclian.iz,  ui,  405. 

Ascb,  IV,  445. 

Asrilla,  IV,  12. 

Asciola,  IV,  44^ 

Aarlepiadf  8,  ui,  189. 

Ascleptadeum  carnem,  m,  67. 

Ascii^pius,  w,  169. 

Ascrihere,  conscriitefe.  excribere. 


Arisioteles,  et  epja  catcgoris,  i\    lraiiscrib.re,  inscribere,   el  deuribe- 
104,236. 
Ariihmetiea 


ejus  vocabtita,  aucio* 
fr%^  in,  119.  Diffnrenila  a  peompiria, 
pl  nuisica,  Hnd  ,  127.  Figura,  ibid., 
1H5  ArUbmetica,v,  110. 

Arlus,  111, 5ol :  vn,  97. 

Amu  :  de  armis,  iv,  878  ie9.iriiu. 
%VHa,  V,  7. 

Armamentsrinm,  iT,  223* 

Arnariuai,iv,2i5i. 


re,  V,  13. 

Aseiltts,jv,  45. 

Astfr,  tf,  5iT ;  T,  12l„  1G0. 

Asia^iT,  142  seq.  Minor,,  ibid.^  l^, 
160. 

Ashia,  11',  103. 

Asion^:fb4V,  v,  45*. 

Asiiia  Biilaam.  •v.  456. 

As»inus,  IV,  45.  Awih  Af^s^dici.  iSAd, 

Asparagus^^Vy  368. 


Aslroiiis,  10,  460. 
A%tura  flovlQs,  lu,  AI6. 
Astures,  lu,  416. 
Astoriceosis  orbs,  vr,  4 17. 
AstnriQS  ToManQa,  th,  168. 
Astotia,  IT,384. 
AmtMe^  ui,  458. 
Asyndetoo,  t  ■#  S4I. 
At\  «t  ad^  T,  9. 

Auces,  rez  WandalerQiii,  vii,  ItSL 
Alavas,  nt,  440,  44  i. 
Athabricus,  Gntbonim  r<*f ,  vn,  80i 
Athatta,  m,  256.  524;  fii,  77. 
Atbaiia/ii  ius,  tii,  122. 
Alhanaildua  tyraniNis,  t  i,  406. 
AthanariCQS,  tq,  110. 
AtliaoaaiQs,  tu.  (97. 
Athaolfua,  vii^  124. 
AtheMs  a  Ceerepe  von<HNB,  iT,  lOt. 
A*beaieQses,  iii,  469.  Athunieitsiuoft 
reges  Ocropkhe,  ui,  A22. 

Aiblf  t»,  iT,  395.  Ficis  alebanlor,  it, 
961. 
Athos  mons,  pr,  185. 
Albs,iv,  186;tu,  71. 
At<  miis :  de  atomls,  it,  IQT. 
Atrainentiim,  it,  439» 
4  rrnlrrs,  .111, 460. 
Atrii  les,  iv.  568. 
Atrium,  iv,  216. 

^ro;»U*3ri«,  tW. 


IKDEX  RCRLH  ET  YEnBOimi  tS  S.  ISIDOnr  OPP.  GONTENTORUUi 


IISII 

V, «. 

Afstfr,  IV,  117, 119.  lulcr  atfslmm, 
et  ottrum^  v,  9. 

Auslrklb  piflciSf  uv80. 

Austrakis  axis,  sive  |K>iiis»  in,.U7. 

AuslroafricuSy.iv,  118. 

itil^  III,  43. 

Autperitts  Aiiilwosiua^ .  duo  biijus.  uo« 
N  liais,  II ,  57  se9. 

Aiiluiiintttalle(sorice,.vn,  14. 

AuUHiHiuSy.ni,  218;.  vu»  13. 

Auienius  bereticiis,  iu,  5i7. 

AuxiUuiH,  prwii4ium,  rt  shbMuM^ 
v^55. 

AuxiHus  presli.,  i.  U\3i, 

Avaritta,  v,  115;  vn,  216,  2'i9. 

AjMirj»,  lu,  1511.  Irari».  ei  ciifrt* 
cottOcta^ex  prima  voce  operiSKiM^.,    tfMs,v,  2.  Avarus  seuiper  eget,  «ii». 
m.  Attdores  de  Numeris.  ibid.,  52J.    250. 
Attctor,  in»  457.  Anclores  Yeteris  Xe-       Ajrellan»,  iv,  ^i. 
stanenti,  elc.«  m,  239.  Psalaiomm^      iloc/dcm,  el  belluin,  vn,.  ISS^ 
iM*4.,21S.  Auelores.reram  nisiicarum.       Avieua,  iv,  5^5.  AviMk,  et  hdbma^ 
if,  S06.  Aneiores,  ex  ouibtts  sacrae    v,  8. 
ilcriplnnB  exjKMitionet  bidonis  de-»      Av^mtislaciis,iv«  131, 161. 


%h 


Alla  poeta,  lu,  250. 
AUalut  rex,  iv,  46"^. 
AtUndere,  et  imemi€r$,  v,  5. 
Aiteum,  ui,  4iiO. 
Atlia  Oruviaai  mater,  ni.  122; 
Attict  Arte  prius  dicu,  iv,  153. 
Alticae  column%  iv,  4^. 
Atiici,  in,  400. 
Anlla,  VII,  117. 
Attit,  III,  409;i<r,,tS8; 
Allofiais,in,4i59. 
AMOfittMt,  iN ,  400. 
AffrtNere,  el  trituer^f  v,  70. 
Attceps,  m,  459. 

Aoeior  libri  de  IflraeolU  tancti  bi- 
dori,i«  76.  Audonim  nomina  scpe 


tomptit,  y,  200  et  $^1^ 

Aodorilat  polesutit^  vi».S29.. 

Aaoioiltate  magitterii  qui  caret,.  t^ 
524. 

Audeiciaf  et  laiierirai,.v.,  70^ 


Avesi  Vide  Avis. 

Avia,  a\ijB  m<*»  soror,,ia,  417,. 448; 

A^iaria,  iv,  325. 

Aajdiit,  in,  VSSk 

Avis,^avet,  iv,  87  ieaa,  Avlnm  multa 


A«4laa;,  111,459.  Andax,  el  feoierar  Domina  a  sono  vociisiM  De  soniiu 

ffMt,  V,  10.  avium,  iv,  523.  Jvft,  ei  vo/iicHt,  v,  8, 

AndeaUtttirebiepiteopasToleUnas».  A^is  diabolttt  dicitur,  vi,,272. 
n*,  178.  Avitnt,  vn,  198 ,  181 . 

Aadtre,  etexaidlrt,  Vk5.  Aviiut  imperalor.  vu,  197. 

Anditnt,  iv,  4;  v,  95.  Ailiaii»  tftitttiti,.a(m'Ni}i,  et  pervium^, 

Attftrre^udimert^  ttttlgre,  ettrtpere,.  vih  410. 
f « 10, 65.  A.vraria.  ir ,  287. 

Ailgttr :  tttgiiret,  m,.S72^ it,  102.         A>nnculu4,  avuneutus  magR]it,.de 

Augoria,  u^  374.  AMgttHa,  et  autpi-  atoacttlit,  ui ,  416  «€9. 
rja ,  ▼,  2.  Attgurla  credere  oerat,  iv,.      Avus,  m,  440,  446. 
96.  Aogttril  tpeciet,  iv,  102.  axIs,  iv,  110«  De  axe  OQdl,  m»  liT;. 

Attgttsu  civiUs,  if,  199.  ns,  21. 

Augttstenm  marmor,  iv,  260.  Axungta,  iv,  488;  vn,  4t2. 

Angostittos  ad  monacbut  Adrumeti-       Azarias,  ni,  321,  532';  v,  175;  vif, 

■os,.et  eootrt  praBdettinatianos  tcri-  ggl. 
ptil,  1, 185  9eqq.  EJut  excerpia  qu«-       Axolus,  v,  S^X). 
dam,  ttjd.,  362.  Augustinus,  ii,  23t,       Azymus  :  cootroversis  de  pane  azy- 

231.  541.  EJus  artes,  et  gramiuatica,  mo,  1,  619  seqq.  Azymut^iaDi»,  iv,  486. 

Md.,^570,  674.Jt9^iittiaat,jii,230,  De  uymi^,  v»  371. 

B 


153.  De  Doctr.  Chrisl.,  f,  2^  EjtH 
f  eriM  de  oraiionibtts  pro  defunctis,  vi» 
386.  Elogium,  vn,  180. 

AttgttSlttt  Cstar,  lu,  422  ;vu,  85^ 
AttgQtlttt  Cetar  coutra  Anlouiirai  bel* 
lom  gettit,  if,  205.  AugiiAtus  Casar 
notit  litlerarum  utut,  n,  41. 

Augttttut  mensb,  ni,  226^ 

Attla,  if ,  216. 

Attl«a,  if ,  463. 
.   Attlttt  Mattliut,  III.  190* 

Aiira,iv,  119, 286;  VI,  51. 

Anraril,  iv ,  287. 

AttratitttTulet. ,  fii,  160. 

Attrttap,  if ,  76. 

AMntfim,  et  aMreiuii,  v,  9. 

Anreliaottt  CbrltliauQt  pertequitar, 
111.238. 

Attrelittt  Aoloniaas,  u'^  258w 

Attret,iv,  8;  v,  89. 

AttreMNi.  Vide  iifralHm. 

Aurichalouui,  ar,  290. 

Attricttlae,  olini  aH^Nia?,  it,  5i6. 
^  -  Attricolaria  digiUit,  iv»  13. 

•Aurieotit  ODOveoUit»  vu»  136. 

AoriliBx,  if  •  414. 

Auricttla  servi  Hebrsi  perf  rau  qttld 
tlgnificet,  f ,  384. 

Aorigt  attmm,  111, 166.  De  aurigis,. 
if ,  398. 

AttripiffmeoiiHii,  iv  |438. 

Auritde  Deo,ni,29S.  fideAuret. 

Attrort,  lu,  224. 

Anrogo,  m,  181. 

Attrum ;  de  eo,  if ,  285  ic^. 

Atttonium  mare,  if ,  126. 

Att<pea;,in,  460. 

A«s|iicinm  :  geoera  duo  totpiclo- 


it.et  P.,Hf,  43. 

Babel  imerprctatiir  ronfosio,  v,  295. 

Babrl  turris,  111 ,  Sl*!);.  vn,  68. 

Hatntrrm,  lu,  462. 

lUb)ioo,  IV,  146, 103. 

l)ali3plonla  regio,  iv,  1 16. 

Babylooix  muri  «tlificanur,  vir,  70. 

Uacauda  arcbiepisco|;us  TolcUnu^» 
fH,  178. 

Bacrea,  iv,  499. 

Bacchius  pes,  111, 502: 

Bacchus,  Uber,  iu,.S83. 

liicillus,  IV,  512. 

Baclria  regio,  iv,  150. 

Bartriani,  m,  401. 

Bacirus  Quviii%  iv.,  136,  150. 

Bactrum  oppidum,  iv,  195. 

Bairuhis,  IV,  512.  liaculus  epitoopib' 
lis,  VI,  4«. 

Ba(iim,,sive  femioalia,  iv,  417. 

Badius  ei|oiis,  iv,  47. 

BsticJi,  IV,  161. 

Bstis,  IV,  136, 161*- 

Baiai,  if,162,190. 

Baioiiola,  if ,  508. 

Bal,  Hi,  380. 

Bala  aociila  Rachel,  iii,  321 ;  f ,  m, 
527. 

BaltM».  m,  .522;  f,  138,  520.  Ba- 
laam  asioa  loquitor,  v,  456 

Balac,  frive  Balaae,  ui,  522;  v,  456. 

BaUnitse,if,281. 

Batare,  Hispaoice  Bai7ar,  iii,  141« 

Balaostra,  if ,  SS8. 

Balbut,iii,.462;if»362. 


Biileares  Insuke,  ivy  181. 

Ilalearicttm  iiure,  iv,  123. 

BalABa>,.ir,.76. 

BadHeum,  ei  balHenm,  v,  II. 

Ballemaiia,  lu,  lil. 

Balleriuii de  c^aotium  colUxionibiis 
dfMie  siTipioniiil,  u,  15)  i^qqi  Eotvih 
Iau4,  ibid,  Noix*  ad  forum  lucttbraiio- 
li(\9.  ibid,,  179. 

Itallista,  IV,  182,  38.*$. 

B  liieum,  IV,  21 1.  Vide  BofianmL 

Balsamum,  iv,  316.  Biiiiomimi,  elr 
opqbattamum,  v,  12. 

ftalteus  11;,  ilti^ 

Baoaiam  iigura  Salvatoris,.v,  562^ 

Baiioisicam,  v,^iaO. 

Baptismiis,  in,  286.  De  eo,  vi,  t7«\ 
465.  Haptismaiis  fous  c|uotaiini'i  aqua- 
'paedigiose  repleiut,  ui,  152.  BapUse 
iiius  inf;intium.  vu,  527.  Qna  raiimie 
eiinferendua,  iotd.,  527.  De  ba|<tisitto». 
et  Commuuiooe,  vi,  175. 

Ba(4itari  non  pos>uol,  qvi  ooo  sont 
Dati,vi,  176.  Bxptiaet  haffMicos,  aa 
lldflis,  nibil  interest,  vi,  4C;8.. 

Bar,  iM,  535.. 

Har^bM  Anliitfaristi  tvpiit,  v,  190. 

Barabbas.  FiVfe  Barabba.. 

Barac,  f,  491. 

BaraQbia,  141, 332^ 

Baralhmm.  iv,  t«U. 

Barlia,  if ,  8;  f,  88.  Bjrba,  et  barbee^ 
iWd.,  11. 

Barbori  HitpaoUm  iartdom,  vii, 
130. 

Barfoaria,  iv,  156. 

Barbarismus,  ni.  51.  Har^aciaHiMS, 
ot  lo/crcismiit^  v ,  li. 

Bari>a8  epi<H»|iut  Arianus,  fii,  lOi; 

Barca,  iv,  417. 

Bartiabas  apost;,  in,  537;  f,  188;  vn, 
102;  596. 

B:ironet|  111,  431. 

Uarooiut :  ejiis  opiniOr  U  «^* 

Barraba,  lu,  358«. 

Barrire,  v,  75. 

Barrus,  iv,  54. 

Barthii  conaiiit,  1,  457: 

Barthol«*m«us  apost.,  in,  336;  f,. 
185;  Mi,  393. 

Bastltes  marmor,  if ,  261 . 

Bases,  if,  230.  Ba»es  coiiimnanim. 
labernacoU ,  bases.  artrpnte;p.  v,  397. 
Bases  sunt  propbeiaf,  md.,  402. 

Basllica.  :.de  coodilor:t>os  ba^ilicatr 
rtim,«u,  593.  Basllic»,  iv,  122: 

Basilica  uva,  nr,  320. 

Basilidos,  1,321:  III,  5|l. 

Basilidiue,  ui,  52t. 

BaSiUscos,  IV,  64. 

Basiliiis  cootul ,  vit,.^l56. 

Ba»iiaH,  asaCumt  et  tttatiMH,  v^ 
51. 

BattM,  et  bauuai  v ,  12; 

Basternt,  if,  512. 

Ballnis»  IV,  rO). 

Baubare,  v,  75v. 

Bavius,  W,  64. 

Baxe«,  IV,  481  $eq. 

Kayerius :  eji-s  opiiiiones,  1. 16, 101»^ 
402.  EJut  varia  lecttones,  foiif.,  301. 
Animadversioops  de  qoano  lUiro  SeiK 
teoi itrani,  iOid  ,551. 

Bilelliuni,  IV,  311 ;  vr,  lOT; 

Beatilndiois  qaoniedu  reminiseimHr;, 
fH  123. 

ire0fHf,.iif4  461.  Baatu$,/etSx,  kbne»» 
fHt,  et  fartmumu,  v,  II. llealtts Otfl,  qu; 
seciindnm  Deuin  »apieas  t* st ,  n .  lOOi 
Beatum  fadtviti  ro.U  cumttde,fi, 
191. 

ile.ifot  l.ielianensis,  i^  i99i 

Bebmia  coiJem,  et  Bitbynit,  in 
252. 

Becmtni  jutlicinm,  1,  411. 

Beda,  II,  2i7,515,3i9,  319. 
martyrologittm,  ibid  ,  561; 

Beelfihegor,  ui|  StfO. 


•Ll 


INWX  HERUH  ET  VBRDORUM  IN  S.  ISIDORI  Of P.  GONTEMTORUM. 


XLN 


BeehAplKMip  I?,  434. 

Beekebub,  iii,  .580. 

Beerooth,  ni,  580. 

Bel.  ni)979. 

Belial,  iii,  580. 

Bergis  civitas ,  !▼,  16^ 

Belisarhis,  vii,  10%  13i. 

Beljoculus,  IV,  272. 

Belleroplioii,  iv,  50. 

Belluin  ,  bella  d )  brllo ,  ((viaiiior 
generibns  belloni-n,  jiisto ,  iiji»le^ 
fivlli,  et  plnsqaam  civUi :  bclla  prliiius 
Nious  Intulit :  de  liello  ,  piigua  ,  et 
pralio  :  de  bellis  iiiternH» ,  exterals , 
s»*rvilibtis,soclalibiis,  ct  piraticis,  iv, 
871,  ctc  De  bellontm  klguis .  liiul., 
596.  Bi  lum ,  prapl  iiiii,  «*l  tumuUus^  v, 
li,  71.  Uelluiu  coiitr4  Madiauiu«s,  itnd.9 
459.  Bell  m,  et  awl  niii,  vii,  438.  Bel- 
him  Trojaiioai  qiio  teuiiHTC,  vu,  75, 

B'  lus  pat*fr  .Niiil,  111.  379;  v-i,  70. 

Beiiacus  lacus,  iv,  131,  102. 

Beu*  agere ,  et  tniciuin  boni  opcris 
noo  liabere,  vi,  31 1.  Benu  vivere  pliis 
est  quam  signa  racere ,  vi ,  180.  Beiie 
pascere,  et  bene  arare,  iv.  310. 

B^nediciione.s  patriariiiurum  ,  t  , 
315,  etc.  De  benediclioiiibus ,  ifrjil., 
484;  vi,5H2. 

BenodictiisS  ,  n,  m 

Beiieneiilia,  111,  461. 

Jfeitf/iois,  1.1,  401. 

Beneola,  iv,  361 

Betteroltnlia  absurduni  sonat  per  e, 
111,461 

Benijumta» ,  et  b  tri/ai,  v,  1 1 . 

Bentgnut,  tii,  461. 

BmutoluSf  beniro'enlla,  ni ,  4ii2. 

Beiija-iilfl,  ut,  328;  v,  ti5, 160. 

Beraldus  Ivudaiias,  1,  213. 

Berenice  urba,  iv,  !^l. 

Beruard  «s  S.  ejus  upera  quaedam,  1, 
97.^ ;  II,  284. 

Beryllus,  IV,  265. 

Bessi,  III.  412. 

Bcstia  :  de  l>ealils,  iv,  50.  Bettke^  et 
ferWt  V,  33. 

Beta,  IV,  3e>7. 

Beiliauoa  rlfilas,  iv,  108. 

Bctbi-I,  IV,  198;  v,  491. 

Betlilebeiii,  iv,  li)8. 

Betbsabee  puteus  septimus  dicitur, 

BUiere^  etibere  «-t  potare  :  bibere^  et 
«jrfre,  V,  11,  ^.'i^vu,  131. 

Bibere ,  quauiuin  sutise^t,  Ti ,  2.^. 
Biliere  inuituin ,  el  non  inebriarl ,  vi , 
254.  Bibere  viuum  iu  dulcedlue,  Ti. 
«55. 

Bibiones,  iv,  105. 

B.blia  sacra  ,  vii ,  179.  Blbliorum 
versioues,  u,  17, 151  Scri|)ton*s.  vi, 
575.  Bililioruui  Go  liicuin  cxeni|i|.ir 
Ttileti  asservaluin  convenit  cum  Tnl- 
Rata  :  ejus  aetas  :  ordo  librorum  :  ver- 
tus  nfo  iKul  s :  llxp  uii  obiinuerant  a 
S.  Hieronjmo  vrrsiourm  Bibliorum, 
unde  boc,  ct  nlia  i^oihica  exeinplaria 
ort.i,  ii,  85  seqq, 

Bit»tio|)ol»,  1 1,  260. 

Bil)>iotii«ca  :  scriplores  qnt  apnd 
Ros  lilblioilicas  iu- tiiu«^runt ,  ui .  232; 
IV,  221.  Bibihtlieca  pro  bibliis  aacris, 
II ,  5.  Bibliothecis  versus  anixi ,  ac 
nomln  alm  tiib*i<itliecae  Isiilori ,  ibid  , 
4,  8;  vn,  179.  Uiiil:othi>ca  ptsto  ieiisis, 
1 ,  593.  Bibliotbeca  Vati<*ana  regiiiae 
tlliristin»  aucta  <*x  bibliotheca  Ploria- 
censi,  io  qua  Hi«pan  ri  libri  e sse  viden- 
lur,  tt,  2.KI  tettq.  Bibliothrce  Vattc 
cniiia  Ubroniin  ums.,  elas.«e.s  qujiiue, 
W  il.,  227.  Rdili  >th«;ca  tJrt)iim.  itid  , 
576  P.ibiina  pretusa,  ibid. ,  340. 
Oi|')l)oniaiia ,  ioid,,  391  Angelica  in 
actlilius  An^iisliiiia  is,ibid,,  418. 

Rilirtis,  IV,  459. 

Bibiiibini.  111,  280. 

Biclarcosis,  seu  Gcraideosis  Joaa- 


nes,  n,  100 

Diclaro  nion.nsleriuin  fii  IIisf*ania, 
VII,  1«0. 

BidelHum,  vii,  407. 

Bidentes  oves,  iv,  59. 

Bidulaueits,  vii,  409. 

Biga;,  iv,  400. 

Bigamiis  :  de  bigamis,  n,  521 ;  ni, 
454. 

Bigenera,  iv,  50. 

Bigiie  :  MangaHiius  de  la  Bigne  |>r'- 
mus  paravlt  eJttiouc*u  omniu;u  o|te-> 
runi  S.  Isidori :  rjns  epistola  dedicato» 
ria  proferiur,  1, 2.*i8. 

BHbilis.  IV,  293. 

Bilex  vestiv,  iv,  451. 

Biliiiris,  iv,  ."^HS. 

BHiosits,  II,  462 

Bilft,  ui,  467. 

Pfn/i,  et  t/fio,  V,  22. 

Biujrius  uumerus>  v,  222 ,  2j5;  vii, 
508. 

niiiio,  iT,  411. 

Bioihanaiutf  lioc  est,  vl  mortuus,  ni, 
462. 

Diponnis,  it,  8. 

Bireme^,  iv,  418. 

Birrus,  iv,  459. 

Bia,  et  vlt,  v,  75.  Bls  bcnc  loqui,  vi, 
230. 

Bisonles  ferse,  iv,  156» 

Bi«extus  anuus  expli  atiir,  iit,  274; 
VH,  12. 

Biihyiiia,  iv,  152,  202. 

B.tumen,  iv,  247. 

Biviuin,  iv,  244. 

Bi7.acena  reo^io,  seu  prv>Tiu<ia,  iv, 
166. 

Blandos,  111,  462. 

BlascusCarolas  :  ejiis  llber,  11, 1 .7. 

Bl.>it«>,  IT,  104. 

Blatteiitn,  iv,  466. 

Blavum,  iv,  466. 

Bleuimi»,  iv,  33. 

Blesus,  lu,  462. 

Blitum.  iT,  368. 

Boas,  IV,  68. 

Boccatil  exemplar  Mannellianum,  n, 
478. 

Bocdtla,  158.  Ejtislaciis(brialis,r^'d., 
121. 

Boeilus,!!,  511. 

Boia,  III,  215. 

Bollandianoriim  Cnminentarlu^  pr«- 
Tiiisde  S.  Isiiloro  edilur,  11.  441. 

Bombycina  Tcstls,  iv,  449. 

Bombyx,  IV,  75. 

Boniraciiis  S«  f)us  e|iisti»be ,  1, 636; 
II,  .573. 

Bouitatf  vide  Benignitas. 

Bofiitus  Toletan  ,  vi ,  179. 

Bono^iaci,  iit,  357,  ISSi. 

Bonum  :  de  bono ,  v ,  515.  Bona  , 
bonoruin  imsseBsio,  in,  205  seq,  Bonu^, 
boni,  ni,  461.  Booi  de  roalis,  vn,  406b 
Bona  nuptialia  tria ,  vi ,  456.  Boaa  ia 
niatum  couTcrtit  bupios,  vi,  320.  Boui 
a  malis  in  hac  Tita  quare  iiidicantor, 
Ti,  551.  Honl  sumus  uattiraliter,  niali 
roiitra  naturam,  vi,  141.  Boul  rur  lau- 
dera  mereaiitur,  vi ,  266.  Bonos  bie 
Deus  |»er  afllictloneiii  )udicat,  et  lllic 
rernanrrat ,  ti  ,  259.  B  •niis  ad  nialimi 
aliquaodo  reflectltur,  ti,198.  Bonum 
bene  loqnl,  ti,  230.  Bontim  inale  ln<|ui, 
Ti ,  230.  Boftuni  ficero  iion  prodcht , 
iiisi  cfirreclum  fuerit  matuin,  vi.  2  N). 

Houiis  Hniiio  li.iratiiis,  1.  3.11. 

Booies,  «ivo  arctuphylax  ,  111,  15t, 
161;  vm,59. 

Boiiz,  V,  130 

Borboiiiiis  cardin.ilis  laiiduttts,  1,  281 
teqq. 

Hireas  iv,  419;  t  1.50. 

Boreiis,  vii,  22.  fioreus  koIus,  iii, 
147;  IV,  III. 

Rorioti  pmmon*oriuin,  tv,  183. 

Burinhcues,  in,  lijO. 


Bos,  iT,  43.  Bss,  et  atniiif,  t,  46$. 
Bos  lK>vein  requlrii,  iv,  43.  B<itm  «r<  i 
io  lemiilo  Saiomools,  t,  839.  B^ixls 
primogeiiilum,  ibid.,  462.  Ikis  tritu- 
rauH,  ^d ,  463. 

Bnsphoriis,  it,  12B. 

Botanirnin  b^rbariuiD,  ni,  185. 

Boirax,  iT,  70. 

BuirusuTae,  v,  442. 

Brac»».  IV,  4^2. 

Bracharius  b|»iscopas  :  cjus  a»tas,  u 
541 ;  11,  40. 

liraehi.i,  iT,  II. 

Bracliil.*,  iT,  479. 

Brachtum  Qirislus,  in,  502 

Bractea,  it,  2S6. 

Bradvpu^,  IV,  89. 

Brancho<,ni,  177. 

Bras^ira.  iv,  368. 

Braulio  :  ejiis  prenolatio  de  S.  Is4- 
doro  diiplex ,  s*  d  uberifMr  iiitertiolata  * 
rthtiir,  1, 16  teqq  Braullo,  iMif.,  138. 
Braulioui  noii  dicatur  opus  de  oidine 
crealuranim,  sed  Bonifacio,  ibid.,  160. 
Braiilio  in  qnot  libros  Esymokigias 
divUerit ,  an  aliqoid  add  d>Tit ,  ibJd.f 
403.  Inepiis,  qu»  viileutnr  iu  Mtymi> 
logiis  occiirrore ,  Braulioni  noii  Iri- 
buendap,  ibd.,  423.  Rrauiionis  hymiius, 
ibid  ,617.  Baiilioliluri^iaiu  illu>trat, 
n,  117.  KJiis  clotflum,  vii,  172. 

Bi*fulius  :  Jacolius  dii  Rruul,  oditnr 
0|)eruiu  S.  Isidori  :  ejus  epivtola  dedi- 
caioria  ,  cum  observaiioinbus  ,  f»iiis 
editionis  ordo  ,  1 ,  276  teqq.  Mwa  a 
Brenlii,  ibid.,  587,  596;  1,  62. 

Rrevi:i  inaris,  iv,  l^. 

Breviaria  Hispaniensia,  qnibos  fsi- 
dori  mciiioria  colitiir,  i,9G.Breviarimn 
Muxarabicum  in  iiorani  forfuain  redac- 
tuui ,  II  ,  135  teq.  Oflicio  Gallicano 
loiige  prxstat,  f£ij/  150  Breviariimi 
Ouitinouiaiiuni ,  ct  ejos  plives  rditio- 
nes,  I,  95,  501.  BrcTiariuiu  Houia  um, 
1,  96* 

Breviatio  vo'u8  roUec'  ioois  cauonum 
auihenti<a  apiM-llita,  u,  t7H. 

BreTlcolum ,  iu  quo  iiiilltum  iioo.lBa 
contiiieliautur,  ra,  5.^1. 

BreTitav  Tila,  ti,  359. 

Briouhi,  iv,  363. 

Britannia,  iv,  170. 

Britones,  in,  41 4. 

Brockie  Mariaois :  ejiis  oliservatio 
crtticv  in  regulam  S.  Isidori,  1, 613. 

Brontia,  iv,  283. 

Bructprl,  ui,  413. 

Bniuda,  it,  205. 

Bruudisium ,  Bronduslniri ,  iv,  I6S . 
205.  •     »        • 

Bratns  Hl^nlam  aubegll,  ui,  t>7. 

BritfiH,  m,  402. 

Bulnli,  iT,  44. 

Biilio,  IV,  95. 

Bucro,  ni,  462. 

Bucina ,  iv,  377.  Budiia,  et  bucmm, 
T,  12.  Bucinum,  iv,  577. 

Bufoticom  carmea,  lu,  08. 

Bugloaaos,  it,  356. 

Bulbi ,  iT,  368. 

Bulbulcus  ni,  486. 

Bulla  :  balUs,  it,  472,  50:^ 

Bu|ihtbalmos,  iv,  563. 

Bupri  sils,  IT,  f04. 

Biircliardua,  1,  204. 

Biirdegalis,  iv,  206. 

Bordo,  IV,  SO. 

Iiur,(arii,  in,  435. 

Rurgi,  ni,  414. 

BurguiHJioiieH,  in,  4!  3. 

Burictts,  tv,  48. 

Buris,  IV.  .M.i. 

Burriel  Amlreas  c]HSslu*Jia.  ot>era, 
app  rMius,  lragm**nt  m,  dpiittola  inte- 
gira  edita ,  aiiiiiiailv<'r8l<ine8  In  bauc 
e|iisiolam ,  etc. ,  1 .  306  teqq.  Ejus  opi- 
nion  s,  iftiil ,  41 4,  51 1;  11,  85,  9i.  Kjus 
Tut4  de  piiblicaudb ,  ut  iaceul    uida. 


SLlll 


INDfeX  REIIUM  ET  VEUDORtlM  IN  S.  ISlDORI  OPP.  CONTem^ORIlM. 


tu% 


Tolelahis  nfficU  Goihlci ,  ibld.  ,  ttS 
Kq  E;u<i  lucubratiom^ft,  fM.»  2£S. 

Buslum  ,  IV,  507.  Bus(i(in,  rogu^»  et 
pt/ra,  V,  57.  BuAux».  ei  tepulcrum^  va, 
440. 

Huliliariuft,  vu,  4(19. 

Buxu<( ,  IV,  558.  B<(XM,  et  biXum^ 
»td,54i;v,  49. 

Byrsj,  IV,  200. 

Byiisioa  vesiis  (v,  150. 

B|ssuni ,  byssus,  iv,  iG4. 

Byzaceiia  reicto,  ir,  tfU). 

By:aciuin  uibs,  iv^  IG6. 

Bjzaiiliun,  iv,  i&i. 


C.  et  (;.,  ri,  45. 

Cabatlus,  iv,  45,  518.  Cal»aUus  sag- 
narius  it,  518. 
Caeahiia,  iv,  505. 
Cacephaioii,  III,  55. 
Cadiesia,  ni,  178. 
Ci<i.iver,  IV,  50;  V.68. 
Cadere  iii  raiiem,  v,  555. 
Cadefi,  V,  ifA. 
Ciclniia,  iv,  292. 
Cadmus,  ii,  255;  vii,  75. 
Ca«luca  passio,  iii,  17  i. 
Cadueeatiirefi.  in,  ."81. 
Caduc.  B,  III,  4G6.  Caduca  h.Tre«fila«, 

Cadus,  IV,  508. 

C«c«  getiims.  IV,  281. 

C»cl:is  veniiis,  vn,  50. 

<>ciliiis  Meteilus  8ct(Mn,  in,  61. 

Cadta"^  ei  ctecitudo,  xii,  4."»2. 

Cwula,  IV,  60. 

C«?ctis,  ni,  466.  Caecnm  iiii«Hilmim, 
w,  21.  Cirm,  et  orhif,  v,  5-3.  Orl  Is 
t^angelio,  caecns,  el  iiiutus,  f*W. , 
«57,  150.  *  ' 

C»1ar,  in,  406. 

r«htimi  IV,  m.  C«!aia  visa,  f  frf., 
429^497.  ' 

fjcinentiim,  iv,  2S8,  430. 

CaHr6r..|iiiin,  iv,  370. 

Caruieug,  eamUemHt  iv,  77,  458. 
EtMTni//mf,  V,  17. 

Cssar  C.  Jntius :  umle  diciiis ,  iii, 
190,  422.  regps  coeiiit  redi;{ore  iu  li- 
bros,  11,  t*)0.  Marcu  Varroui  nt*{;o  ium 
dedii  hibliothocae  cotislrueiHlap,  iii, 
252.  Ca^^r ,  ei  Pom)»otiis,  iv,  371. 
Oesaif.s  dicmm,  vti,  109. 

0*.araii}{ust:i,  iv,  206.  An  Ronia  di^ 
cia,  1,  159.  <:a(»ia,  VH,  119 

Cvsarea  CappadooisB  iirbSy  iv^  201. 

Cassatia  clviias,  iv,  lh7. 

Cesar^es,  iv,  3. 

C«yai  ius  abtias,  i,  502. 

Caeso,  IV,  430. 

CtPieri^  ceteri,  reliqid,  et  atii^  v,  t6; 
VH,  430. 

<>balaiha«  v,  447. 

Caia,  IV,  581 

Caiatii,  ni,  525. 

CaiamtSB,  in,  525,  531. 

Cain,  ni,  317;  v,  117,  277.  Caia  ci- 
viuit-m  Knoch  oondidii,  iv,  10*». 

Caioam,  in,  235,  318;  lu,  65. 

Cai.iani,  tn,  353. 

Caiplias.  iii,  338. 

CaiosCaligoIa  ioper.,  iu»237;  vii, 
87. 

Cajpiaous  Consiantloos  eifttiT  opu- 
Bcuiotum  quorumdam  S.  Isiii<»ri :  ejus 
iiois,  \ari«  lect  oiies  m<>uiia,  i,  11, 
13,  24,  2M  teqq.,  94,  61 1 , 6'i5;  l,  52. 

(^^ffimisiraiiu,  ni,  465. 

CalamUiruni,  iv,  513. 

Caiamttas,  iv,  494. 

Calacnaes,  iv,  362. 

ialafiius«  IV,  346.  ▲rnmaiicus  hi, 
161.  Odaoitts  iu  £zechi4  le,  iv,  2M. 

Calaniie  urbs.  iv,  106. 

Calarc,  »,261. 

Cabihus,  IV,  «67,  (99. 


Calcaneiis,  iv,  19. 

Cal<  aria,  iv,  918. 

Cjilcaiorinii,  iv,  225. 

Calceauieotu,  iv,  180  $eq<l. 

C:>lces,  V,  91. 

Caiceus :  calceis  reges,  f  t  Crnires 
uletiaulur :  calcei  talares ,  lingulati, 
elc  ,  IV,  480  seqq. 

Calcis.  IV,  19. 

Ctdculator,  ni,  461. 

Cakolus  ;  de  calculis,  iv,  410  $rqq» 
Dlculus.  iti,  178;  iv,  251. 

Calilarlurn,  iv,  291. 

Caieb,  III,  322. 

Calendap,  iii,  226;  vii,  9.  De  Cairn«' 
disJaiiuarii,  vi,  409. 

Calendariiim,  ii,  367  $eq.  Dlversa* 
nini  uatiouum.  rticeiis  Gallla!,  vit,  4 
seq. 

<*aHc<'8,  IV,  199. 

Cjili*  ul  r,  IV,  i82. 

Caiigarius,  iv,  480. 

Caligte,  IV,  481 

( atlKo,  IV.  116. 

Caligula,  rf</«  Oius* 

Calislo.  ni,  166. 

Calix  Doiiiinicus  :  de  eo  S.  fyi  rloul 
lo«  us  descripius,  vi,  38 i. 

Callaica,  iv.  2(36. 

CoHidus,  iti,  463.  Cnt'idu*,  reraiffff, 
peritust  ptudeug.  faeundui,  v,  13,  o4. 
Calli  ii  e<tui,  tv,  48. 

CtUlis,  teihitUf  ei  LrameSf  iv,  ifS; 

V  66 

' Caliitri<hidrs.  iv,  91 

Caloues,  tv,  481. 

Cjilor  saiigiiiois  effieii  pulchrii  di- 
ncm,  iif ,  47 1 . 

t  atpr,  IV,  183. 

Cahutuii',  IV,  178. 

Calum .  id  e«l,  li»;Duin,  iv,  180. 

(^lunina,  iii,2t)9. 

C  .fttmfia{»r,  ns  iu4. 

Calvaria,  iv,  5 

CaliiifMs»  ui  rBfSKs,  v,  18. 

f  jilvor,  ni,  M. 

Calvus  oraior,  iti,  96. 

Culcui,  V  d  •  CutvMu». 

CjiIx.  IV.  252.  Calx  viva,  ibid.,  455. 
Oilx  colores  currnmpi*,  iv,  4U).  Aqua 
incenditur,  oleo  eisiioguuur,  iv,  453. 

Ciima,  IV,  b08. 

CanisB,  IV»  451 

Caihxleiin,  vide  (!hamac!eon. 

(auibyses,  iv,  106. 

Catntfli,  IV,  44.  Cainelum  non  mao- 
doi-are,  v.  414. 

(^melupardus,  iv,  ^. 

Dmersp,  iv,  228. 

Caminus,  iv,  427.  Caminvs  tiiom 
ptieroruin  r-ompxraior,  vi,  187. 

Camisia,  iv,  446,  4-52. 

(^npaua,  iv,  297.  Fragmcntum  de 
csmpaolSy  ibid ,  524. 

(Umpaiiia,  iv.  163. 

Caiii|>eius  Toletauus,  vn,  178. 

Campestre,  canpesiria,  iv ,  418, 
478» 

Campus,  IV,  188. 

Cauiur,  IV,  44,  228. 

Caiialis,  iv.  230, 134.  Canalis  r<>»i- 
nioo  genertf  melius  quam  loasi-ulino 
prormur,  iv,  231. 

(jiocer,  lu,  165, 181.  Oocri,  iv,  84, 
C«ao«-er  ouUis  medicauieatjc  sauai.iiis, 
III,  181. 

(Uudela,  IV,  506. 

Candelabrum^  iv,  506;  v,  S95.  C^n- 
debbra  tipoda,  iv,  510.  Oudelabmni 
et  olenm  Juxia  Aream  Teaamonii.  v, 
396.  (^andAbl«rym  cum  scpteni  locer- 
Dis,  V,  402.  Candelabroni  doctrliia  ca- 
cerdoialis,  vel  bonor  potesialb  iotelli* 
gltur,  VI,  565. 

(^iidelum,  IV,  241. 

CaiididaU,  iv,  456. 

Cmid  dMs,  in.  466.  Candidus  0(|008, 
V,  47.  CoMdidhS^  et  alhut,  v,  (i. 


Canere,  et  rofitorf,  v,  18. 

Caoi,  IV,  370. 

Can.cula,  iii ,  1($3:  iv.  817. 

Caniiia  fiiciiotiia,  vi «  S4U.  Ottioi 
dciiips,  IV.  9. 

Cauib  as  rum,  ni,  IfS.  Aolmal,  %'^ 
76.  Canes  <hio  h>berp  detieni,  i>,  .*>t. 
C  nes  in  Alliuuia,  iv,  151.  CaoU  iD  Xts»- 
seris,  iv,  412. 

C^nistrum,  iv.  534. 

C^uiiieS)  IV,  29. 

Catina,  iv,  339. 

(^atiualiiini.  iv,  164. 

(jinou  libirorum  sacfonim,  i|  81 1. 
Otiou  tnis^,  11,  47  (!atioii«?R  ex  lal* 
duro  s«|iis<«hiip  siimiHi,  I,  200.  ( aoi>- 
nes  Mr»nt,  ibid,,  323.  (^noaes  «nR* 
eiiionini  ex  Hi^panla  stiinpll,  n,  SlS. 
Caiiones  Evangi-liorimi,  iih  262.  Ge- 
n  raiiiitn  couriliorum.  tbid..  fU* 

(^anonom  oallectio,  u^^\  n,  262% 
Apud  HiS| '81108  antkiiia  ,  tfpfif  ,  Itiik 
Romaoa,  ihid.t  tS6.  H<Mlriauo-llist<4. 
n.ca  ,  ibid,,  iK).  Polycarp  s  di''ia« 
ffitd.,  .^27.  Coile<'tio  psettdo-lsldori,  0. 
195  s  g.,  206,  217. 

r.aoo|)ea,  iv,  426. 

Otiopea  insula,  iv,  149. 

Ciinoiis,  IV,  149. 

Onopus,  IV,  02. 

Caittaliri,  lu,  416. 

Cjritaiidi  gradus  ires,  lo,  20|.  f^- 
fare,  vi<h*  Canete. 

CaBi):aris.  iv,  75. 

Caothanis,  iv,  50. 

Caothcriiium  ordeom,  iv,  StS. 

Caiitheritis,  tv,  448^ 

Cauthus,  111,  t20. 

Oniicum,  ni,  ttO  srq.  De  Cantlo^ 
V,  372.  De  canticls,  vi,  367. 

Caniic<!in  conviviale,  in,  133.  rottrf* 
eom  iioatoii,  tn.  281.  Canikiim  |Niot 
Itai^lom  mDrfci  Robri,  vi«  am. 

(«aittiroiD  trantiCBeoDi ,  ot  cfno  •'Dn^ 
sltio,  t,  296.  551«  545  9eq.;  ii,  M; 
IV,  219;  v,  200;  vn,  183,  191 

(^n.or,  ni,  343.  CaDiorom  orvlo,  ot 
ofBcitim,  VI,  431. 

Oiitus,  iit.  1S6.  (taotis  H)  wb's  d^ 
vliiis,  VI,  2H7.  Cantns  rott:f«QctiuttHiil 
co  disglgiiii,vi,  287. 

(*atitiis  Ku;;eui.iOtts   ii,  fSI. 

(^tius  e<iU'is,  IV,  47. 

fa;  etla  ilariiantts,  i|  419. 

Dper,  1  ,  40. 

Capere,  ei  decipere,  vh,  242. 

Cape^so^  et  capiOn  v.  16. 

Capiitameuta,  vide  CDpffff. 

CapHiatus^  ei  eaptf'oni<,  v,  18. 

Caiiilli  IV.  5;  V»  88.  l\Eoitettthim. 
vt,  447.  Capmi^  et  apHUuHma,  v,  \% 
Captilus  Yeoeris,  ir,  3'i8. 

Capiilosfs,  vide  CnpUitttm. 

Capisiriim,  tv,  817« 

Cipiial,  tv,  470. 

Capiie  diininulus,  m,  W%  ttT* 

Opiirtla,  capltola,  iv,  230. 

(^liiillavhim,  tn,  277;  v,  S^. 

Opiioliomi  IV,  213.  (jipltiJiiuu  ao- 
oeris  cttrtgore  uerenso.n,  iv,  W 

CapUulariB,  n,  564. 

Capiiulum,  capiiolarei  iv,  47A.   Ti 

Sltola  iria  damnata,  ei  aii  atuiuit»ui 
efenss,  vn,  t03.  Opitula  HadruMO  I 
aOlrta,  II,  197,  2G1. 

Cappia,  IV,  470. 

C^lpaooa,  IV,  234. 

Oppadoces,  oi,  lOf . 

Oppaifocia,  tv,  151 

Cappari^,  iv,  568. 

Capra,  caper,  iv,  40.  Capra  JdvN 
Dutrix,  ui,  16"$.  Capm  in  sac '•^«'■^,  r» 
412.  Capra,  et  raturea,  vu,  415. 

0|iCfoli,  IV,  317. 

Cxpricorous,  m,  163. 

Caprilicus,  iv,S..l. 

Capsa,  IV,  512. 

Capsos,  iv«  512. 


I 


ILV 


im»&  RRAni  ET  IrEll&ORra  IN  S.  BIDORI  m'.  OONTENTORUM. 


tvn 


CaptUiMs,  B«ttraponnn  wpiwgiiitft 
tiMiM,  ni,  856;  t,  5S(k 

Cifilivtui,  11,  468. 

Cspuii,  if ,  204. 

Ctpubtis  seneJ,  if,  SOO. 

Capulos,  if,  4(19,  818,  379. 

C^pur,  if ,  5;  f ,88.  Capul  ifuUerisvfr, 
if ,  460.  OftpulCbrisli  Disus,  vi,  191. 
Cfpot  laoguidum  doctor  sgciis  pecci- 
luin,  VI,  526. 

Capys  iVf  99. 

CaratHis,  IV,  413. 

tarsctitiuiD,  iv,  !SI2. 

Ctrbasus  veiiiiis,  v>i.  51 . 

Carbonculus,  m,  173.  Gemnia,  iVf 
«78. 

Career,  1 1,  915;  iv>  SI3.  De  ctrce- 
r  biis,  ibid,,  96, 307. 

dri-bedoolt,  it,  279. 

Can^hesia,  iv,  421. 

Cardnias,  it,  2S2. 

Cardiace,  in,  171. 

Carritnioniuni,  tv,  S49. 

CjH-do,  cardlnes  coeli,  ii,  148,  171* 
IV,  100,  107,  227;  vu,  21.  In  cardtne 
res  rst,  pniverbiom,  IV|  227. 

Ctrdueiis,  iv,  102. 

r^rdiius,  IV,  368. 

Careclum,  vn,  410. 

Carennm,  iv.  404. 

Carere  mente  eilslhnabaniur,  qnl 
Omilna  ctnel  ant,  m,  6  i. 

Cam,  IV,  59 i. 

Canari^itio,  iv,  13$. 

Caiii>«,  IV,  331. 

r^nnes,  iT,  325. 

Carin.i,  IV,  419. 

CariDus  hnper«i(or,  tn,  96. 

Carrofn,  carmiiia,  n,  9,  2^,  2C6, 
2K6, 505, 3 1 0, 3i0, 526.  Carniina  Isitioro 
a>cripia,n,1  seqq.  Kduntur,  vn.  \19se4fa. 
Carnieo  asirologicom,  s^eo  asirooiMui- 
nim,  I,  658,  663  teqq.  Cjirniiot  relri 
Rig>  nsis  exrernca  rx  Isidnro,  t,  586. 
CdTmcn  io  bujpro  DiMpara»,  n,  10. 
Cftrntiiia  <le  rnnflido  viriuiiim,  Pt  vi- 
tioriim,  ibid,^  62.  S.Eugenli  Toiciani, 
ibiit.t  423.  Carniina  tDtiquiora  apud 
HetHra^os,  qiiaro  apud  gentllrs,  iii,  67. 
I^rmliiiim  cura  autiquior,  quaro  pro- 
se,  III,  65. 

Carroeniis  lilleras  LatinM  reperit, 
ni,  235.  Ivlcostrau  dicia.  ibid  ,  7. 

Carmm^  et  connttt  Ui«pauice,  vii, 
204.  I         •     » 

Carminare,  iii,  66. 

Carnatis  lidem  pro  commudo  lcm- 
porali  qnx^ruiity  vi,  193, 

Cjirnt  s,  vide  Caro. 

Cariiifex,  iii,  46  i. 

Caro,  carnes,  iv,  5,  487.  Cnti,  rt 
€iTpu$  V,  17,  95.  Caro  tx  qiialiior 
elementis  coai^tacta,  iv,  3.  Cariies 
if-^gvpii»,  ?,  112.  De  usu  caruiuni,  vei 
pisciuin,  VI,  412  De  olirniiiaid  cariiis 
hunuioje,  vi,  964j  vii,  555.  I  jiro  Chri- 
•t*iS,  ui,  303.  Caro  qiionH«d>i  Anim:i* 
siihi*'cia  eril,  vi,  154.  Caro  resolut 
mJe  «onsuctufliiii^  leice.  vi,  222.    * 

CJin  lus  II.  III,  IV,  Maftmi^,  M»rie1- 
1i»,  in,  512  seq.  Kabiila  de  Caro<o  Ma- 
f^no,  ccclesia;  S.  iacolii  lu  U  :»|i9uia 
UiStMoraiore,  ii,  392. 

Ijirpasia  navis,  iv,  416. 

Carpaihlnro  nnre,  iv,  126^ 

Cariieniariiis,  in,  4ltf ;  iv,  418. 

Carpcntiim,  iv,  51 1 . 

Cifplialos  itisula,  |v,  ITH. 

CariKtbnlsamum,  iv,  517. 

Carpocratiani,  m,  533,  523. 

Caira  dfHas,  iv,  193. 

Carruea,  IV,  511. 

Carrns,  caftiimm  imM,  iv ,  811.  Gar- 
rum  acoujm,  iMd.,  512.  « 

Carlliada  dvita.s.  Vide  C^rlhoiro. 

Cartliaginen^is  pr(>vli.eia,  iv.  16  i. 

CArihago  a  Oidou.»  coodaa ,  1 1,  235. 


a0#f .;  vif,  78. 

CiirtliaKO  nova,sen  Spart»ria,a  Va»' 
dalis  et  GolUts  eversa,  i,  121;  if,  202 
207. 

Cartilaginet,  iv,  15. 

C^nH  iuiper.  de  Persis  irtttniphavit, 
ni,  238. 

futHS  seu  fcnrits,  in,  4K0. 

Caryotic,  IV,  o26. 

Carystium  maniior,  iv,  2^. 

Casa,  IV,  2.)  4. 

Caseiis,  IV,  190. 

fasla,  IV,  396. 

Casim,  iv,  1S4. 

Cjsloim,  III,  4(*2. 

Casptus  siuus,  IV,  127. 

Cassianos,  v,  :13. 

Cassioiiorus ,  ii,  2!>l. 

Cassiopa  ib9u*a,  iv,  iflO. 

Cas&is,  IV,  388, 425.  CnasM,  et  ^olea, 
T,  17. 

Cassns,  iv,  490. 

Castanea,  iv,  531 

Caslellom,  IV,  210. 

Cfisiigare,  corrigere,  et  obfurgare^ 

V,  1.K 

Casligatus  blande,  H  nou  cerrecins, 
acrius  arguatur,  vi,  335. 

CtslSnus  ToletauMS,  \n,  I7S. 

Casiitai  et  contiuenHa^  ▼,  13.  De 
casiitate,  vi,  491;  vii,  219.  Canii  as  per 
biim.litttem,  vi,  242.  C4>l  ia«  tn-iu» 
pulobiitiido,  VI,  241.  CastitaH  fructiis 
suaviuiiis  esl,  vi,  216.  (jisiiias  s*  niri- 
las  moi  iU,  Gt  sauilascor|H)riM,  vi,  247. 
Casiitaiis  \oium  corde  6i,  vi,  418.  tla- 
Stitaiis  eflertu.«,  vi,  498. 

Casior,  in,  165. 

Ca^ton  s,  IV,  56. 

Casira,  ui,426. 

Casireoftis  Petrns  Kbrario^,  i, '  29. 

Casiro  Petri  epislela,i,325. 

Casirnm,  tv,  210. 

Castiis,  III,  465. 

( asola,  if ,  458. 

(^iius,  m,  16.  Castti  najor,  qunoto 
major  f  irtus,  vi,  5:!3. 

Cata^  VI,  60. 

C^iaclioras,  ni,  150. 

Catachresis,  lu  59. 

Olal  ni  Jeseph.  n,  596. 

Caialogus  epiaeqpomra  lllsptleo- 
slum,  1, 162.  164.  (Jiulogi  vuieres  li- 
lirorum,  Foldeiisis,  I^ristanus,  rocn- 
posse  et  tlii,  fi»'d  ,  590  M^^.  Caiab«gus 
opemm  Isid4*ri  ex  aiitiqttis  scrip  uri- 
bus,  iM.,  5U5.  (^logtts  tliliiium 
CtsMnrnsioin ,  ii,  69,  85.  Caialo^sus 
ItontiOcum,  iJiid.,  3<S8.  (^ltlogusutilis 
exscriptorunu  collaiorum  ei  oorrecio- 
ruiii  Codicum  niss.,  itnd.t  428.  CjUIo- 
giis  virurum  Carilnm  in  ieruo  Re^uni» 
V,  5.16. 

Cata|»irates,  nn  184« 

r.sitplttma,  ui,  184. 

Ctinpotia,  lu.  184. 

Catara,  iv,  222. 

CaUrrlius,  ni,  176. 

( atasceve,  ui,86. 

Catechuraeui,  lu,  545;  vi,4o8;  v*!» 
334. 

Caie|fr>ric,  111, 104. 

r.aieia,  iv,  582. 

Cateile,  IV.  471  leM. 

taieu»,  ui,  215.  (Mena*  Palrum  ex 
Jsi  loro,  ei  aUit,  i,  556;  it,  576. 

(^teuatum,  iv,  515. 

Cjierva,  iii»  427. 

Cailiari,  ni,  35 i. 

Cathartica,  m,  18  L 

C^ilhedrse  do  inrnm,  iv,  510. 

C>iMieiis,  iii.  .\45,  480. 

Oiiuuin,  IV,  5iKK 

Caio,  iv,3U8;  v,i;  vti,84. 

Ciiiochylcs  lapis,  IV,  IHI . 

Oiiill,  IV,  57.  Caitth  leouom,  iv ,  52; 
f ,  349. 

Caitts,  IV,  60. 


Cjtne.iaas,  ir,  184. 

Onda  inbibeturoflbrrl,  vi,  213. 

Cauda  diaboli,  if ,  5f  I. 

Caudes,  m,  201, 206;  iv,3ilt 

(^udice,  if ,  419. 

Caula :  cjolae,  iv,  232,  45S. 

(^uliii,  IV,  565. 

Canma,  if,  427. 

Caupilus,  IV,  419. 

(^upo  pestiiiios,  ui,  466. 

Ourus,  IV,  1 18. 

Causa  :  caustrufn  genera  iria,  sUlos 

femious,  species,  mndi  quinque ,  ui, 
7  s^qq.  Causa,  ei  raia^  f ,  19.  Onisaiii 
rediniegrari ,  1 1,  209.  Caus»  veieres 
ex  phii-ginate  ei  melaocbolia  prece- 
duni,  m,  171. 

Cjiusales  coojoncUones,  lu,  21. 

Ousaiio  posipunenda  propier  dile« 
eiionem,  vt,  349. 

(^usiiiici,  VI,  519. 

Caui«*rium,  iv«  519« 

Cautes,  IV,  250. 

Cantio,  1 1, 203. 

Cauluti,  III,  465. 

Caratum  et  easum,  v,  14. 

Cavus,  IV,  505.  V  de  CSarnfMiii. 

CoiTOpia,  IV,  202. 

CecnjiidiP,  IH,  42 '. 

Cecrops  sinulam  ftoxii,  ii^  377. 

Ceiro|«  io\  ein  adorare  pmceitily 
AiUenas  condiilii,  vu,  72. 

Cedere,  in,  1 18. 

Cedere^  et  dare^  v,  2ri« 

Odria,  IV,  334. 

redriis,  IV ,  534.  Cedri  li}{niim,  v ,  14  !• 

Coilro  digiM  loi*iiius,  iv,  334. 

Olebriiaft,  1 1,  276. 

Ceier,  ni,  465. 

CclerUas,  et  veloeitai,  v,  72 

Celta,iv,  218. 

Ci  llariuiii,  IV,  224. 

Celoces,  iv.  4|8. 

CeloB,  IV,  8i. 

Celsa  artior,  iv,  3.32. 

Celsiis  Toletanus.  vu,  178« 

CrlsiiM,  uii  i62. 

Ceke,  IV,  420. 

Ceiiilie  I,  m,  116. 

Celiici,  Mi,  416. 

C'-iichris,  IV,  68. 

()endfl>ulious,  ui,  5li« 

Cett*ui  opiu>o,  I,  487. 

Ceiisore,  iii,57l. 

Ceifsor,  ct  seiisualis,  v,  16.  Ctmafe^, 
u,  431. 

Cetwialis.  Yidrt  Ceusor. 

Cendu>a  Lo\aui>iisiuiu  a  Norl  i«  re-> 
Jectt,  n,  42  Censura  Bculesis«  vi,  .W. 

Onsus  priinum  tclus,  ui,  334*.  i.ett-* 
sus  per  quiiiqu  >niilum  ageheiiir,  vu, 
12,79. 

Ceniaurea,  iv,  354. 

Cenuuil,  IV, .% 

Ceuionarinni,  iv.  3l)l. 

Ci  nieuum,  ir,  313. 

(^diories,  ni,  170. 

Cen:riim,  ni,  1.^0. 

Ceniniu,  ni,  120. 

OntupNr^la,  v,69. 

Onturia,  iii,  422;  iv,  241. 

CeniurioneSy  in,  424.  C(UHiiri*iMlf 
pter,  V,  138. 

Cepa,  IV,  367. 

Cephalea,  ui,  iTi. 

Ce|ib  ilonM,  IV,  160. 

Ophas,  in,  334. 

Cepfl,  ei  raiiif,  v,  58. 

Cerj:  cerae  Huerarttui  uialeries,  m, 

Cenefolium,  iv,  376. 
Cor  istes,  iv,  60. 
Cm  asum,  cerasiis,  iv,  510. 
OTatom,  IV,  2U8. 
Ceraunii  uioiites,  iv,  1H5. 
Ceraiuiiuro  geunua,  iv,  277. 
(^erberus,  iv,  36. 
Ce.  copitbecusy  iv,  5i. 


tvi%\ 


INDCK  RERUH  BT  VERBORUH  IN  8.  ISlOORI  OPP.  CONTENTOROIL 


XtVtL 


Cerda  Lndovict  pnli<^ ,  ei  epilogl 
id  tflisuritim,  i.  460. 

Cenkiniaiii,  tii.  55 i. 

Cor^^a^is  Casteibnensis,  vii,  14?S. 

Cerelira  aniiiiauliuin  nMrifiaiorm 
ta  augfneuio  liinae  i»lrniura,  m,  32. 

Cereitioalae,  ui  284;  v,  427. 

Ceresi,  m,  5S7;  iv,  5()9,  311. 

Cerpiis,  IV,  SfH>.  Pasclial  s,  ii,  557. 

Coriiiioiilc ,  v»V/e  Cereuioiii». 

Cerlntbtis,  ui,  51*S. 

CeriuUilani,  1 1,  3M. 

Cerncre,  m.  202. 

CAfraui,  iv,  48S. 

Ceroiumi  ri,  188. 

CrrtaiMa  fcrale.iv,  408«  Certamina^ 
tM.,  39i. 

CSer/d,  et  rerfms  tu,  432. 

r^snasa.iv,  4iO. 

Cervi,  iv,  41. 

Cervifali:i,  iv,  4f)S. 

Cervinus  equits ,  iv,  48. 

r<er\isia,  iv,  493. 

r^vix,  cervices,  iv,  11.  Cervix,  et 
(fUum,  Vf  17. 

Ces|Mies,  IV,  323. 

Cessio,  iis  m 

C<>te,  iT,  75,  Meq. 

Cetera,  et  aiia,  v,  16.  Vitle  Cwt4rL 

Ceiliiinv  m.  403. 

r^littra,  m:  52*);  v,  315. 

C<»tra,  IV.  387. 

Cfmiji,  el  ecet  s,  v,  887. 

Ceuiladiix,  vu,  118. 

CI*aooa  Petnis  rfkgulafn  monachoitim 
HUistravit,  i,  272. 

Cliabsilvum  anTuentam,  iii,  188. 

Clialazi>8,  iv,  277. 

Clial:itiiis  lapis,  iv,  260. 

Clialcan  am.  iv,  219, 440. 

Ctialeiidonensis  syiiOilus,  ui,  239. 

Cli:i|«:enlerus,  iii>  233. 

ChalcHes,  IV,  281,292. 

Chaicoplioiins,  IV,  281. 

Chalco^maraisdiis,  iv,  265. 

Clialcus,  IV,  t9H, 

Cli:.id»i,iii,23i,  400,  403.  Cli:il.laei 
primi  asirtilogiaindocueruat,  ii,  143. 

Ciialybs,  iv,  292,  442. 

Chain,  el  ejiw  fliii)  in,  3h.l.  401;  r, 
120.  Cliam  peccantf,  iiOHtvriiaj  ejus 
damnatiir,  v,  iOi. 

(^am  JutaYis  klgiiifl«»t ,  v,  liO* 

Cliam«ilracones,  v,  70. 

Cltanucdrys,  iv,  3^. 

Cliaiiia'loon,  iv,  5-1. 

Cliainipleon  he  lta,  iv,  3C0. 

Cliaiitxiiieios  IV,  510. 

Chamvpitys,  iv.  3 12. 

l'h.iinavi,  III,  413. 

Cha.tas  «v,  517. 

Chan»,  M,  550. 

aiauaju,  et  ejus  ftlii ,  m,  319,  401 

Chananai,  tii,  107  nnninpiH  popn- 
las  n  »0  exstincuis,  v,  4H!I.  rjiaiiaiiasa 
mulirr  in  £vaa,.;clio,  it/ift.,  158.  Clia* 
iiana^um  dccciii  geutcs^  tit,  401* 

CliionHeleni  fraier,  iv,  158. 

f  liaoiiia,  IV,  158. 

Chaos,  V,  83. 

Ch^iracier;  chararleres  trra  direnJi 
apiMl  poetas,ui,567.  CbaraeUr  s  guom, 
1%,  518. 

Charaeterismus,  n,  97. 

(.haradriiis,  iv,  522. 

l'h  irismatiim  dii»tributlo,  ri,  tfO. 

(^rjrieafLstiHM,  m,  63. 

Charitmata,  vei  karimala,  1 1,  480. 

ChariiHa,  vel  4yi  islm,  m,  4^. 

Chtritas.  iii,  3(i8,  348.  CiwrHa»,  seu 
karitoi^  ibid ,  480.  fJirtritas,  tkles  ot 
xii«»M,  v,  107.  Charilas  pleuittnlo  ecin, 
i6id..  553.  De  charilate,  vi.  193  fJia- 
rltaleindonis  Dei  i.ibil  iiiajoH,  in,  5  9» 

ChMro.i,  ni,  585. 

Cuaria ;  chartamm  specics  et  osus : 


charu  Saltica,Aiignalea  Regla«  Tenio- 
tica,  Emporetiva,  Liviana,  Conieliaaa, 
III,  Tk\  uqq. 

rji:ir)-|KiLs,  IV.  128. 

Chased,  tUiaiKliin,  in»  403. 

fhasliiui)  ni,402. 

Chebron  civitas,  iv,  198. 

Cheiidooia  genima,  iv,  271«  Herba, 
IWd.,35t. 

Chelidoaiacoa  gladlus,  iv,  380 

('hcloiiyles  IV,  2S5. 

Cholvdros .  iv,  68. 

Cherniies  lapis,  iv,  258. 

Chersydros,  r ;  GH. 

Chcruliim,  lu,  3';0,  52t);  v,  39  i.  Cbe- 
rubin  paradistm  servaiit.  iv,  144 

Cheth,  Cheih;i'i ,  lu,  402. 

CJiililebmi  decretufu.  n,  320. 

Childericus  rex,  i,  391. 

Chlliarchae,  iii,  42i. 

Chi'iasiae,  iii,  529. 

Chlmera,  ni,  61 ;  iv,  Z6 

Chimrrra  mons,  iv.  15i. 

Chindasuin.hus  rex  Golhornm ,  vii, 
187. 

Chintlla  rox,  vn,  186. 

Ch  os  iiistila,  iv,  178. 

Ciiirographam,  iii,  203. 

Chiron  ljr.i!cb  medicinam  iMvrnit. 
in,  18i«  Cliir.iaceatiuriis,  iv,  35i.  Ghi- 
ron  iiitpr  asira,  iii,  166 

Chirargia,  lu,  188. 

Chlamys,  iv,  456. 

Choaspis  Ouvius ,  iv,  136. 

(^iouspiies  gemma,  iv,  2C8. 

(*h(Puii,  IV,  StiS. 

(^hoe  o;$ryltii8,  vii,  413. 

Chcespites  geOima,  iv,  269. 

(^iolera,  iu,  170. 

Cliomer,  iv,  306. 

Cliora;;ro9,  iv,  233. 

CJi'>rd«,  ni,  140. 

Chorc:i,  ui,  280 

Cliorepiscopl.  n,  542;  vi,  424. 

fhorlambiis,  i>i,  5ti3. 

Chorus,  m,  235,  2^.  De  cburis,  vi, 
56:. 

Ciioos  VII,  21. 

CJireslaion,  lu,  55» 

Chria,  ui,  86. 

Chrisma,  et  b9|ilismosd  osarrain^o- 
ta  ex  Isidori  doctrioa,  t,  19  i.  De  ch  i- 
smate.  iit,  287,  300;  vu.  408. 

Christiaiiiia,  in,  545.  D«  Chriatia«io- 
rum  vocabulo,  vi,  56 i»  Christisinu^  io- 
caiilatlones  vitare  debet,  oi,  574.  Chri- 
stianiis  non  glorietur,  qui  nomeo  ha- 
li'  t.  et  uon  facta,  ii^  545.  Spcctacuhi 
odissA  deb  i,  IV)  406,  402.  Mgnonim 
nliservaiiooea  igiioraredeliet,  in,  16 ». 
(^ristiani  HazariH  per  O|iproliriian  vo- 
c^bautur)  iii,  545.  Qirlsiianoruiii  Imb- 
rcses,  lu,  351.  Cbristianoram  pei-fte- 
cntio,  V I,  88  uqq.^  1 1.  Chrisliaais  lem- 
pl;i  sdillraodi  raciilus  datur ,  vn,  90. 
Clirlsiiaais  privilegia  reddunturi  \n, 
09.  Ciirisiianl,  quaiido  liberales  aries 
discere,  vel  diicere  prohilNtl ,  vii,  98. 
Cbristianl  mtilii  fiJe,  sod  iion  opere, 
\i,  102.  Chrlstianiis  ooa  vocis  miidulo, 
sed  Untuni  verbis  divinis  deliet  Cfim- 
moveri ,  «i,  287.  Non  I  gat  ligmeiiU 
poeuruin,  vi,  296.  CJiristiannm  noo 
deci  t  inortl  otmoxium  prodere ,  vi, 
5 19.  Chrisiianas  eo  modo  agat,  qiio 
ag«>re  vi*let  Sccli*alam»  ad  quani  fbito 
devenerit.  vi,  412. 

rjiri^tiif :  f*hr  sii  da»  natiirs ,  •! , 
526  CJiri.<4ns  nascilur,  cruciltiriiur,  iii« 
237.  Cln>i!itiia  a  chrismnte,  iMr/.,  299. 
Pliira  ejus  oomioa,  iMd.  et  aqq.  Vide 
Deiis,  Filiiis  Dei.  (!brialua  irea  oatoraa 
habet,  iv,  521  teq.  Orislos  quoinnd<i 
nuiic  «qualis  Pairi,  oiiiic  minor  d:ci- 
lur,  V,  79  Varia  ei  iMimiiia  altribuun- 
lur,  ibid.^  80  uqq,  Unlxenltus  et  pri- 
nioiseiiiius,  frater  ctdoniinus,  bomo, 
leo,  viiulus,  aqiiila :  quonnn  nomiua 


alia  aeddontia.  alia  ootarolla,  §bid 
Christl  oalJvitatif •  loortis,  resurreetio* 
ois,  et  oostr«  distioetio,  jMd.,  82  eeq, 
Kjiis  diKciimli ,  tfrid.,  180.  Occiiiilur  in 
occisione  agnl ,  tfr/d.,  %l(k  Ji^iunaviti 
tMd.,  461.  Prliieeiis  niliU:e  vinmoio 
coelestium,  ibid  » 481.  Chrisii  iucaroa- 
tio,  nat'vitJSy  Viia,  gesu,  tiiorv,  mjste^ 
rla  omiiia  multo  aute  a  priinbeti*  prc* 
uiio  iafj,  alliia  dl.aio  te  locls  veloria 
Te>iaineuti,  oontra  Juilcos  prMeriltn, 
VI,  1-64.  De  Qiristo*,  iMd..  118.  Qiri> 
81  os  sot  xdernus ,  vn,  29.  (Ihrlsii  naii^ 
viias,  ifrid.,  86.  Oui  aaquat»»r  bra- 
chia  balmerii,  iM.,  96.  De  ChrisU 
8-icerdi>tio  opiH  apocryphom,  u,24k 
Chriotiis  quoiiiodo  dicltur  iertU  In  Tri- 
nifaie  neraona.  vi,  120;  v,  390.  Cbrsio 
sic  rotiJiincU  est  humana  naturi,  ot  ex 
dnabiia  sulisiaoiiis  flerel  uoa  |»ersona , 
n ,  50).  CJiri.>to  edito  nrohibiloin  eal » 
ut  oemn  natlvitaiem  alicojua  de  eoelo 
interpretaretur,  hi  ,  373.  Uirislttiu  qut 
deserit,  rui  viJeot  vorltatem,  a  louge 
vidot,  VI,  160. 

Cliromaticus,  in,  461. 

Chro.ila,  ni,  174. 

Cbronica,  chronicon,  de  chronlraB 
vocabulo.  II,  2IH.  CJinmicl  Siiensis 
textus,  I,  53.  CJironica  fobolott  negli. 
gen'la,  ibld.,  162.  Cbrooicoram  aocio- 
res  pliirimi  UiJorum  l:«udaiit,tM.,2l8 
$pqq.  Qironica ,  ibid,,  569,  574.  Ch^o* 
oieiio  Bed»,  j6fd.  Chnioiooo  cooiinua- 
tnm,  i>/d.,  411.  (^roiiioon  ma.  Gotiio- 
ram,  ibt/i.,  697.  Chronicnn  fsidori :  de 
po  dissi^Ht  r,  Udd,,  667-091.  MelliU 
chronico-i  iden  at(]oe  laitloriauom  , 
ibid.,  680.  Chronica  laidori  exira  Hl- 
spaniatn  iulerpolau,  u,  376.  Chmnleoo 
Isidorl,  t6ftf..  252,  266  setf.,  295  a^, 
301,  337, 53 1,  3i\  350 ,  362  aeq.,  5(Ja» 
580,  387,  38 1,  390,  407,  410, 117,  126. 
Chron:cou  11ed.-p,  r,  Z^fl.  TJirontcoii 
niemorabfle  fabulosam ,  ibtd.,  401. 
(^peiidium  Chrooici  Etymnlngiis  lo- 
sertum,  i,  067.  ChrOiilooo  Wotoae  ip» 
pe'laiuiM,  I,  696. 

Chrnnici  morbi,  ui,  171. 

t*liroooffraphla  Isltlori,  i,  674. 

Chrofiolfigia  Gbtliorum,  ii,  324* 

Chrysp.  iv,  173. 

Cirysel  dro-,  iv,280.    , 

Chrysfudci^.  iv,  497. 

Chrysitptf  laid^,  iv,  259. 

t^hnmohervllus  iv,  263. 

Chr>so  olla,  IV,  281,458. 

Clirysolam  is,  iv,  280. 

Chrysolith*ia,  iv,  2k0 

Clir)80(ii!i,  nr,  280. 

Chryaotirasus  iv.  2(»8, 279. 

Chrysorhois  nuvlusi  iv,  15  \ 

Ouystislomns ,  u,  i3<\  3t7.  fid4 
J«iann  sChrysoHt* 

Chos,  ui,  319. 

Cliytro|iode8,  vui  4i  1. 

Clhariua  oaois,  iv,  4M. 

Ciliiis,  IV,  484.  Ciiiorum  dlscrolhH  t» 
415.  Delectus,  vn,  333. 

Cibotum,  IV,  S04. 

Gca<lae,  iv,  105.  Cicadieaurex  Athe- 
oicnsium  gealanien^  iv,  409. 
Qcalrlx,  in,  182. 

CiVer,  IV,  315. 

Qccro :  ejtis  toens  expeos»«,  i,  9, 
13.  Dlfrereiiiiar,  Und.^  459.  ililaa,  vu, 
81.  QciTo  libnam  edidit  dn  Joro  dvili 
in  artetn  redigeoio,  iu,  190  Uratio- 
ocm,  qnani  haliuii  eoiilra  eompeii^orei» 
in  10190  codfda  lnacritiall,  iv,  4^  Ci- 
c4>roiiia  foiis,  nr,  121.  Loco««iii«SiOL 
l4irus  emendaiidttft,  iv,  390.  VeMtts»  iv» 
417  Kx  Arato  veraos  w,  198. 

C*rbidob,iv,  I04,80<i. 
Cicooia ,  IV,  89.  losirmoeotos  rosli» 
oom,  fiiicf.,  8f6. 
CicoU,  IV,  339, 


ILII 


INDEX  RERUM  ET  VERBOItDM  IN  S.  tSlDURl  OPP.  CONTEiNmUU. 


€idaris,  iv,IC9:v,  404. 

r.ilia,  if ,  7. 

Cilices,  m,  403. 

Ciiie  ft»  I?.  m.  m. 

Qlicises,  IV,  SOl. 

Cillcium  poe  KeAtlinn,  vi,  445. 

Qlio,  iT,  497. 

Cilii,  IV,  154. 

CUIa.  eitUro,  i,  416. 

Ciibr^iv,  II 

Citlere,  i?,  51!^. 

Cimex,  iv,  74. 

CliDicia,iv,SS8. 

CiD«dia,  IV,  272. 

Ciociiini,  iv,  517. 

Qnciiis,  IV,  477.  Ouctas  g  bious , 
IWd.,436.  " 

Qiierios  equQ!i,  iv,  48. 

Quguluin :  de  ciogulis,  iv,  477  ieq, 
CinsuTum,  t6td  ,  518;  v.  404. 

CiDia,  IV,  245,  310.  Q.  is  «spersl  Jiis, 
v,  415. 

Cinna.  ni,  259. 

Qonabaria,  iv,  457. 

ClttoaiDaAgus,  IV,  91. 

CinuamooiQin,  iv,  5^. 

Qimaniiiai,  IV,  91. 

Circot  ekaUr,  el  dreum,  v.  14,  !9. 

Qrce,  lu,  570. 

GTceiiSfS  ludi,  iv,  395.  Ciri  ensis  in- 
sania,  iv,  409. 

Circiniu^  iv,  444. 

Cireiier^  vi  'e  Cirea. 

Cirdus,  IV,  1 1«. 

Qrcularis  numefvs,  ui,  127. 

Circuluft :  perfectio  circuli ,  vn ,  22. 
Orcttli  t,oioqoe  coell,  lodiacQs,  lao^eus, 
«ie.9  Diy  101  le^.;  iv,  111;  vii«  16 
$eq' 

Cirtma^  vide  Cirea. 

Circumceliiones,  lu,  558, 5:0. 

Qrcomcidere  Ubros,  ui,  250. 

Circumcisio  secunda,  v,  480.  Cir- 
euiiiclsieois  consnmmiile,  vi,  97.  i1r- 
cnmcisloiiis  festum  quan  'ooamcacperil 
iu  Uisponia,  i,  608  uq. 

QrciimflexuH  acceulus,  lu,  29. 

CifriifMforntitftis,  iii,  466. 

rtr^tKNMsptcerc,  v,  5. 

Circumluviuffl,  iv,  190. 

Cireiunpe^es,  ci  aniepedest  v,  14. 

lUrcumtexliim,  iv,  457. 

Qrcos,  IV,  215.  De  cirds,  iMd.,  39j. 
Yida  Qrcensls. 

Qrri,  IV,  6. 

Cistella,  IV,  504. 

Qibara,  iii,  139. 

QilieiOD,  IV,  156. 

Qtittm  nrbs,  iii,  405. 

Citocalia,  iv,  559. 

CUra,  ei  ukra,  v,  72. 

Qtria,  iv,  528. 

Citroea  vestis,  IV,  451. 

Qves :  de  civibus,  lu,  429.  Qves  Ro- 
nianl,  iM.,  458. 

Ctvtcttiii,  et  eivHe,  v,  19. 

Qvis,  rtde  Qves. 

Civitas :  de  dvtutibns,  earuroque  no- 
niiuibtts,  iv,  193, 208  $eq.  CtviKii ,  el 
urb$,  V,  73.  Civiiatis  fntiir»  locussttlco 
deSigttabatur,  iv,  209. 

Ciamor^  et  elmgar^  v,  15. 

CfMOMS,  m,  464. 

ClaagQr^  vide  Ciomor. 

Clarissimi  senatoresy  ui,  431. 

Clarw$t  w,  462. 

Clnsslca,  iv,  378. 

Qassis,  eUuises,  ui,  428;  iv,  416. 

Cbndi  in  Evangelio,  v.  137. 

Qattdieni  versos,  m,  59. 

Claudlttsimp.  GoUios  ab  lllyrico  ex- 
pulit,  ui.  237  eeq,;  vii,  87. 

Qaudius  dux,  vii,  li5. 

Qaudius  Tanrineosis»  i,  535* 

ClaiNtra,  iv,  227. 

Ciansols,  ni,  70. 

CloiiSMii,  et  otoirattifN,  vii,  436. 

Qava,  IV,  582. 

Patrol.  LXXXIY 


Clavati,  iv,  482. 

Qavis,  IV,  513. 

Clavus.  davi,  iv,  421,  443. 

Qeanthes,  vii,  72. 

Cirmens,  iii ,  463.  Clemens  in  sot  in 
tlieuo  peccato  rigorem  non  teiieat,  vi, 
o3b. 

Clemens  disdpuius  apostoloram ,  epi« 
scopus,  pontlfei  Romanus,  vn,  45 
uqq. 

uementia  Dei,vi,2l4.  Clementia 
priacipnro,  vi,  341.  Qementiam  qiil 
addit  Juititim,  bonum  pro  malo  impcr- 
Ut,  VI,  542. 

Qementinus  gpntilis,  vii,  147. 

Qeepatra,  ih,  257 ;  v.i,  81. 

QefMire,  iv,  386. 

Qericaitts  linpedimenta,  vn,  534. 

Clericns :  clerid  :  miilta  de  iis  pre- 
scripu.  u,  521,  56i,  567.  De  clerieis , 
ui,  339. 1)6  eorum  regulis ,  ei  generi- 
bus,  VI,  415  teqq.  Eotum  viU,  et  ofH- 
da,  VII,  255  teq. 

l.lrrus,  deros,  ui,  539. 

ClitMinus,  IV,  225. 

CUentes,  w,  463. 

Qimata,tii,  149S;iv,  219. 

( limax,  m,  92. 

Qitqritts  lacfs,  iv,  121. 

Qilttmntts  lactts,  iv,  122. 

ClivoBttffl  iter,  iv,  214. 

QivttS,  IV,  225. 

Qoae»,  IV,  211.  Cloacas  Roin»  Tir- 
quinius  Priscus  fedt,  ibid. 

CMns,  in,466. 

Qooia,  IV,  542. 

Cluere,  v,  17. 

Qttnabttlum,  iv»  389. 

Qnnes,  iv,  17. 

C/npetis,  et  Cfonpffiis,  v,  17. 

Clypeos,  IV,  386. 

Clyster,  lu,  186. 

Qystbeoes,  iv,  590. 

Co»unens,  iii,  464. 

Coarquere^  et  arpure^  v,  4. 

Coaxare,  v,  75. 

Coccimela,  iv,  329. 

Coccinea  veslis,  tv,  449. 

Coccum ,  V,  4i5.  Cocoo  Homsnoram 
vexllla  deooraotor,  iv,402. 

Cocblea,  de  cocbleis,  iv,  83,  214. 
Vide  Concha. 

rocblear,  iv,  502. 

CodUearet  et  coehieariu»,  v,  18. 

Gocbleos  josnues  :  «jns  pr«lbtio  ad 
Ubpos  de  Oflidis,  i,  578,  580. 

Coctnm,  IV,  488. 

Corula,  IV,  502. 

Cocytn8tiv,19l. 

Codex :  codices  mss.  Valicanl,  cl  alii 
recensiti,  et  descripU,  n,  226-426.  Alil 
codices,  prostiigttlis  operibusjudicaii 
per  distincta  capiia ,  i,  459  ai<  fuiom 
«ofttmtms.  Copia  mss.  oodicom  Homm , 
I,  5.  Codices  praenoUlionem  Brsulioois 
conUneotes,  iM.^  13.  Godlces  librorum 
duorora  de  Fidecatbolica,  i6td.,  146. 
'Codex  MalatesUus,  sive  Cesenas  anti- 
uuissimusdescribiiur.  ibid. ,  375.  Codox 
Albornozbnus  an  coliaUis  ab  ipso  Al- 
bornono  ad  autojrrapbnm  S.  Isidori , 
j^id.,  550  seq.  Codioes  Cbisiani ,  iM.» 
558.  Codices  a  Mculao  Aiitonio ,  et  a 
Bayerio  reoensiU :  codices  EKurialen- 
ses,  im.«  459  seo.,  550.  Codez  insigols 
describitur,  iMd.,  445.  Codexolim  Pal- 
UnUnus,  ibid.,  530.  Codices  e«  Banflt- 
nio,  iM.,  661.  Codex  oiim  Tarraoo- 
nensls,  ii,  141.  Codices  Isidori  ^uan- 
tuin  inter  se  dlscrepent,  ibid.,  206.  Co- 
dex  Hlspaniensis,  tM.,  276.  Qidir^ 
Bobienses  vetnsUasiml.  IH./.,  286.  Co- 
dex  Frandsci  Peiii»,  totd.,^.Codex 
BorgiauttS,  iMd.,  423.  rodlcum  ToleU- 
nornm  variie  tectiones  Roinsm  ad  banc 
ediiionem  iransmiss»,  IM.,  414, 421. 

Codex  Inenendaius  qnid  sit,  i,  412. 
Codex  Tbeodoeianus,  n,  525.  Codiottm 


correeiores,  et  coUatores  recensHi, 
II.  434  teqq.  Codex  Gregarianns,  et 
Hemuigeniaotts .  lu,  191.  Codkesuiu- 
oasteriorom,  \i,  535.  Codices « tabui» 
publicae,  1 1,  201. 

Codex,  III,  26d.  De  codidbos,  vi,  555. 
Codex  iu  utibus,  iv,  516. 

Godidlium,  111,201. 

Codraos,  iv,  299. 

Codrus  Atfaenieosium  rex,  vn,  76. 

CotUbe,  lu.  465. 

Cce^es,  eauiie»,  in,  463. 

Ccniesyria,  iii,  400. 

Cceii  pluraliter  Kaocti  ioteUigaiiUir, 
vel  angeli,  vii ,  19.  Oi;li ,.  el  tevr« 
creatura  quomodo  spirituaiiter  acdpin- 
tor,  V,  261.  Oelos  Dens  noo  eoooiaoe 
fedi,  vu,  19.  Goeloron  de  uumero  oH 
presumat  sibi  bumani  teiBeritas»  va 

Coelia,  iv,  495. 

Coslicola,  n,  465. 

Coelum  :  opusculom  de  coelo,  ii,  69. 
Editom,  vn,  19.  CoeU  oumloa,  celeri- 
iss,  cardlnes,  coovexa,  fades  gemitta, 
Janom,  partes  qnatuor,  drcuU,  ete  , 
m,  146  SSM.;  iv.  107  $eqq.  Cntlum^  et 
«Her,  V,  12.  CoeU  deddehttm,  vu, 
269.  Cdslioii  instrnmentum,  iv,  429. 

Coena,  iv,  486.  Goena  Dumlnica,  ni , 
278;  VI,  595.  CfleniUber  Qrpriano  nf- 
flctus,  u,  256. 

Cainacnlum,  iv,  217. 

CxKnobitie,  ui,  344;  vi,  435. 

Cceiiobiom,  iv,  2i0.  Cieooliium,  ei 
rooaasterium,  vi,  440.  CoBHObU  fBinl- 
narum,  vi,  442. 

Coenosis,  ui,  90. 

Gcennm,  iv,  245. 

CcefAf  et  eepilf  v«  18. 

CoBtus,  ui,  267.  CdsfHS,  ei  ^Mm,  V 

lo, 

Co^tCnllo,  msmoria,  et  mais ,  v,  94. 
De  oogluUone,  vii,  224.  Goffiiatiooes 
Doxiae,  vu,  217.  GogiUliODis  Tnterttum 
peecatnm,  vi,  224. 

Gognaiio,  lu,  444. 

Cognatus :  de  cognaUs,  ui,  443.  Co- 
gnofiis,  afitth,  et  fropiiuiuuo^  v,  16. 

Coiviitlio,  et  ofnilio,  v,  14.  CoguiUo 
sttlinsins,  vii,  512.  Cogn*tio  matur», 
VI,  130.  Divinilaiis,  vi,  190. 

Cogmlorf  etprowolor,  m,  465;  v, 
18. 

Coquomen,  nomeii,  prsmoMien,  et 
a^nomefi,  v,  50. 

rooftoscsre,  et  agtmcere^  v,  10, 10. 

fohors,  ni,  425. 

CoilttS,  ui,  590. 

Gulare,  iv,  456. 

Golen»,  IV,  360. 

Golica,  111, 179. 

CoibUo :  de  ea.  vh  299,  535.  Culla- 
Uo  dodbiUutem  fiidt,  vi,  293. 

GoUaiores  codicnm  veterum,  u  426. 

Collecu  Isidori,  ii,  276. 

C^lecUnea  GoidasU,  i,  578. 

GoUeclio  canonum  genuina  Itlspa- 
nic :  an  Isidorus  ejos  anctor  :  spuria 
canonum  Pseudo-lsidorl  MercaiorU 
.oollecUo  neqne  in  HispanU,  neqne  ab 
Hispsno  conflcta  :  Balleriniorum  fra- 
tram  doctm  de  bis  animadversiones 
com  notis,  ii,  195-219.  CoUecUo  Roma  • 
na  caDonum,  iM.^  155.  GuUecilu  Re- 
medU  Cariensis,  md..  204.  GoUectie- 
nes  canonom  veteram,  tMif.^2S9,2T2. 
GoUecUo  canonum  DionysU,  tM.,599. 
Vide  Cttwmum  eolieeHo. 

GoUecUo  seriptorum,  ii,  38?S.  Gram- 
inaUcorom,  tM.,  570.  Cbronicoroiiii 
veteram  Hispsol» ,  collectore  Liica 
Tudeosl,  tm,  286.  CoUeaio  Siseoan- 
dl,  fWd.,  223. 

Gollectum  de  lacrymis,  sive  0|miscii- 
loin  de  InsUtuiiooe  iionm  vitae,  u,  19. 

Collega,  w,  464. 

CoUeglitas :  ooUeglaU,  ui,453^  466. 

8S 


al 


INOBX  RERIHI  ET  TER»ORttH  IN  S.  ISIDOM  OPP.  OONTENTOROV. 


Uf 


CoMea,  et  monies,  it,  187;  ▼,  4^. 

-ColiisffU  m,  92. 

GolluiD,  IV.  11.  CvlUm,  et  cervtXy 

T,17. 

CaHuvbm,  et  a//ii9Jioii,  v,  7. 

Collyrid»  cibQS,  vti,  415. 

rx>1obiam,  iv,  451. 

Colocasla,  IV,  561« 

Coloeyislhii,  iv,  554. 

GoloiDelli,  IV,  10. 

CotomH,  III,  465^ 

Culon  :  de  eo,  iii,  90. 

Colonia,  iv,  :f09. 

Cotoiins  :  ooloiii,  111,  455. 465.  Colb- 
vl  viiie»  in  Evangelio,  v,  143. 

Colo|*honloiii  carmeii,  111,  67. 

Golor  :  de  coloribus,  iv,  456.  Colo* 
res  equorum,  Hrid.^  401.  Le|>rarum,  v, 
418.  Goloret  calcis  commisiiooe  cor- 
romuontur,  IV,  440.  Colores  vesUum, 

Colotsl  mlnores.  iv,  176. 

Golostrom,  iv,  490. 

Coluber»  iv.  65. 

Golubraria  msula,  iv,  181. 

Geluiii,  Hi,  90. 

Columi>a  :  eolnmbae,  iv,  99.  Colum- 
iMrum  doo  pnlli,  v,  412.  GolumbA 
felie  carenr,  1»,  509. 

Goiorabarit,  iv,  430. 

Golomellay  iv,  509. 

Cokunis.  et  incolumiit  m,  465;  v, 
16. 

Golumna,  eolomD»,  iv,  350,  454; 
V,  403.  Cblumna  iffnis,  v,  571.  Colum- 
D«  tabemacoli,  fti4.,  596.  Column» 
Doric»,  looic»,  Tuscaoice,Corinlhitt, 
Attic»,  iv,  350.  Columoarom  rolunda* 
runi  geoera  quatuor,  it,  455.  Columoa 
bpldea,  qu»  dHuvlom  evaait,  vii,  63. 

Golus,  tv,  467. 

l>>lotliiani,  111, 557. 

Golymbad«»8  ollv»,  iv,54i. 

Golvria,  iii,  184.  Col^rium,  m,  186. 

Gom»,  IV,  6. 

Comalwn,  et  eomoswn,  vii,  453. 

Cmburere,  tmUmrere^  et  sepelire, 
t,  9. 

Cmnetor,  1:1, 465. 

Cometes,  tii,  175;  vn,  4t. 

Coimrum,  eonmeniarium,  ei  eomr 
mmhKm^s,  14. 

Comicus  :  duo  comicorum  seoera, 
III,  566. 

Condnue,  et  «mfniis,  vii»  443. 

Coroitialis  morlius,  111,  175. 

Comitionim  dles  solemnis,  1 1, 175. 

Comma  :  de  eo,  in,  90. 

Commageoa  urbs,  iv,  147. 

Commemmrare^  atque  memwrare,  v, 
46. 

Co(r.mentariom,Gommentarius,  oom- 
neotarii  ia  Etvmologias,  r,  451.  Com- 
nentarius  io  GeBesin.  et  alios  libros 
VeterisTestamenti,  iHd.,  537  seqq. 
Coottmenlarii  liitpnilps,  it,340.  Com- 
DieDtarii  Isldori  in  RegulamS.  Bene- 
dteti  commentitli,  1,  600.  Commenta- 
rius  medd)s,it,366.De  comtneotariis, 
ifi,  314.  Cemineniariwn,  vlde  Com^ 
eum,  Commenlaria,  et  Conmientarii, 
▼it,  431 

Commentum,  vide  Comieunu 

&)mmercinm,  111.  308. 

Codimis^um,  iv,  445. 

Gommisaora,  iv,  445. 

CamnuHiare,  aeeommodafe,  et  mu- 
iman  dore,  v,  15,  47. 

CoroiDodatom,  tii,  306. 

Conimodus  imp.,  ni,  257. 

Cona»ofMre,  monere,  et  admanere, 
V,  48. 

CoiiiiiiHiie,  et  effteotnum^  v,  18.  Camf 
mmi  dividundo,  111,  306.  Comroones 
coq|ooctlones,  ni,  31.  CoDmonia  ver- 
ba.iD,  30. 

Commonieaotes,  iv,  186. 

CBnmuilo :  4e  ea,.  vi,  17«. 


ComoBdi,  IV,  404. 

ConoBdia  ubi  inveota^  iv,  179. 

CofNOSMii,  vide  Comalum, 

CoropagA,  I?,  15. 

Comparatio,  et  comparalioois  gra- 
dos,  III,  16.  Comparatto  crimiois,  111, 
79.  Comparationis  otilitas,  vi,  399. 

Comparativos,  m,  16. 

Compascoos  ager,  iv,  356. 

Compedes,  ni,  313. 

GompeDdtom  :  comtieodia  Kbrorom 
olilla,  1. 438  seqq,  Compendiora  Ciiro- 
Dici  Istidoriani  ab  Isidoro  ractum,  tW., 
570,  676  seqq.  Compeodium  libri  de 
Ortu,  et  Obftu  Patrum,  t,  575;  11. 556. 
Compendium  metriciim  libri  Coniiictus 
virt.  et  vit.,  n,  44.  Gompendiom  mo- 
tricom  lilirl  de  Natora  rerom  fortas&e 
S.  Engeoii  Toletani,  1,  658.  Compen- 
diom  operis  advorsos  Jud»os  Itaiice, 
II,  387.  Competidiiim,  proida,  et  lii- 
criim,  V,  60. 

Competeos :  de  eompetentibos,  m, 
545;  VI,  459. 

Compilalor,  111,  46i. 

Cooipita,  IV,  210,  344. 

Complet»  ;  de  eis,  vi,  588» 

Complex.ni,  465. 

Compluviuffl,  IV,  350. 

Comportare,  dtporiare,  eiexporta" 
re,  V,  31. 

Composita,  m,  188. 

Composiiio  pedum,  m,  501. 

Conipovlum,  et  eomptum,  v,  I61 
Compositi  numeri,  lu,  1». 

Complm,  ni,  465.  Yide  Compori- 
tum. 

Componctio  :  de  compuDctlooe  cor- 
dis.  VI,  307. 

Omantius  PaleoliDoa,  n,60l;  vii,  71 

CooantiusToletanos,Tii,  178. 

Conatos  qoornmdam  ad  novam  ope- 
rom  S.  Isidori  editiooem  perfideodam, 
I,  505. 

Dmcentor,  m,  5i5. 

Concha,  et  cochlea  :  coBcharum  mul- 
ta  cenera,  iv,  83. 

CoDchleatias,  nr,  451. 

Conchuia,  iv,  503. 

Coochyiia,  iv,  84, 165. 

Conefdere,  et  eoneidere^y,  17. 

Concfdit,  el  eeeidit,  v,  17. 

Conciiiabola,  iv,  310. 

CoDciliari  Deo,  in,  393. 

CoDCiliatrls,  iii,4()6. 

CoDciliom  :  conciliorom  qnallas,  vel 
qoare,  aot  qoaodo  6a»l,  11,  555.  De 
coocthorum  canonibus,  lu,  3^.  Cooci- 
lis,  quibtis  Isidoros  prsftiit,  1,  lii 
seqq.  Cx>Dcilia,  qo»  Isidorom  lauda- 
rooi,  ibid,,  201  seqq.  Afric»,  Gaiti», 
Hispani».  u,  166.  S»culi  sexti,  Orid,, 
100.  Conciiium  de  paschate  celebran- 
do,  iMd.,  593.  Goncilium  EliapaleDse 
secundom,  coi  Isidorus  prsfuit,  edi- 
tur.  ti,  518.  Toletanum  qoartum,  cul 
Uidorus  prsfuit,  editor,  wid,,  547. 

CoDCionator,ni,465. 

Conclave  eplscoporom,  a,  56<>. 

Coocluslo,  111,81,  83. 

Concordia  bonorum,  vii,  360.  Con- 
cordia  malonim  et  bouorum  cootraria , 
VI,  519. 

CoDcordiaRegolarom,  1,  6i4. 

Coneordios  Toletanos,  vii,  179. 

Coocors,  Ai,  4^i5. 

Coocoba,  ui,491. 

GoDCObiii»  David,  v,  555. 

CoocupisceDtia  caruis,  et  spiritos, 
v^99. 

Coocupiscibile,  v,  96. 

Cooditio  testia,  iv,  590. 

r^yDditiooes,  ni,  304. 

Coudltum,  IV,  495.  rondftom,  ooo 
coiunm,  V,  5. 

Conductio,  lii.  306. 

Couferre  meliQ8,qQam  legere,  vi, 
399. 


Coofeflsio,  Mf,  3^  Deea,  vr,  3061 
Confessio  bomiDis,  vi,  195. 

CoofideDS«  in,  465. 

CoR/ldenfia,  ei  hduda,  v,  39. 

Conflnalls,  iii,  465. 

Confiteri,  et  faieri,  v,  51. 

Contirmatlo.  seo  maiioom  impost- 
tio,  VI,  469.  A  solis  episcopis  fii,  vi, 
471. 

Gooflictos  virtotom,  et  vitloram,  n, 
305.  Opuaculom,  n,  44. 

Coofractio  tabobrum,  v»  588 
Goofragps,  iv,  188. 
fx^ofusa  voi,  III,  35. 
Coofusio,  coiifosos.iii,  460. 
Confoslo  liiiguarum,  v,  395 
Coogemioalio,  m,93. 
CADgiariom,  iv,  2m)4. 
Coogios,  IV,  50  i. 

CoDgratulatio  fraleroa  loridi»  re« 
•poodet,  vu,  310. 

Coogregare,  m,  546. 
CoDgrus,  IV,  83. 
Conirer»  cy|)arissi,  iv,  555. 
Cooimbria  orbs,  vo,  136. 
CoDjogati :  de  eis,  ti,  45iL 
GoD|ogaao,  ni,  19. 
CoDjuges,  m,  453. 

CoDjogiom  :  de  coojagiis.  m,  USSt^ 
455.  Coojugia  taotom  per  se  liooa  soot, 
VI.  348»  453.  Coojogii  io&tliolio,  vi^ 
45^ 

CoiiloDcilo  :  de  ea,  nr,  31. 

Comunciivos  dmxIus,  m,  19. 

Coiijuratio,  m,  438. 

Coonobiom,  1 1,  455.  Coonobla  a  io- 
eerdote  benedicuDtur,  vi,  455. 

Coiiopeum,  iv,  435. 

Cooradus  primus,  secoodos,  el  ter- 
this,  lii,  5U. 

Coosangoloel,  in,  4i4. 

Coosjogaioitas,  ui,  449. 

Conseendo,  ei  aseendo,  vi^  457 

Coasdeotia,  vi,  324,  513.  Cooadeir- 
tia  interios  accusai,  vi,  388.  Co.iSfieu- 
tia  humilis.  vi,506.  CoosdeDti»  stimo- 
los,  VI,  513. 

Conscrilfere,  extribere,  Mnsfrite- 
re,  ascribere,  describere,  v,  15. 

CoD8cri|»ti  milites,  111,  476. 

Consensio,  vi,  3 15. 

Comequi^  et  osse^  v^  15.  El  oise- 
qui,  VD,  430. 

Coobideo,  IV,  510;  V,  67. 

Coosideratio  hojus  vit»»  vi,  135. 

Considioro,  111,  266. 

Cofist/iiun,  et  semenliat  vii.  433. 

Consistere,  sistere,  et  osnsferf,  v, 
66.  ConsiUum  immoudorum  spiritouoi, 
VI,  315. 

Coosobrioi,-  m,  445. 

CoDsolsUo  Cicerooi»,  et  Boelil,  ?, 
589. 

ConsoUOor,  m,  465.  l^oaolaler  Spi- 
ritua  saoctua,  ibid.,  507. 

Consors,  m,  465. 

Conspmos^  tide  Zacearia . 

Coiisper^io  coqioris.  vi,  371  jof. 

Conspicere,  etaiplcer«,  v,  5. 

Constans  imper.,  i:i,  465 ;  vti^  97. 

Constanlia,  et  perlinadtt,  vu,  134. 

Couifttaulinopolis,  iv,  303. 

Constantinus,  11»,  338.  Do  ejoo  ba- 
ptlstno,  vu,  96  seq, 

CoDBiantios  iioper.,  vii,  97. 

Coosiantios  episcopos,  ?ii,  I40>. 

CoDStellatioffes,  iii,  .T75. 

CoDsiipiitatio,  vn,  456« 

Cdustitutio,  III,  190.Aoliqocromra- 
trum,  II,  595.  Constitotio  jujridiciolls, 
et  negotialis,  11-,  79«  CoostlUtiO  aa- 
suoq>iiva,  nr,  79. 

CoostrucUo  »diflcionim,  iv,  450. 

Constmere,  et  destruere^  v,  15. 

Conmere^  euere,  et  assuere,  r,  15 

CoRsiiesomus,  osnieidfims,m3ifsn- 
mus,  V,.  15;  VII,  45  i. 


tin 


INDeX  ReRVM  CT  VERBQRUM  tN  S.  ISIDOIII  OPP.  CONTENTORDM. 


tA\ 


Cottiiuhido^  d  rih»,  ▼,  18.  Con>ne- 
ludo,  III,  89,  192.  CounieMido  |  eccan- 

Consiiles,  m,  490.  ron^ulos  suflrerti, 
in,  196  Goanilis  dictum  in  evocatione, 

Hi,  m. 

Gonsoltus,  m,  485* 

Coitt timmaiifrn,  et  perfeeim,  ?,  96. 

Co^iitfiiipms,  ni,  48d. 

fsimarfeit,  et  mrgere^  «,  68. 

Coniaguiro,  in,  171. 

Contf  mplaiiio,  ti,  50. 

Contemptibilis,  m,  462.  Coritempti* 
bUis  mundo,  vi,  503. 

Coniemplores  niniHl!,  vi,  304.  Con- 
lempiores  dbmiulci  precepti,  vi,  21  i. 

Conlemutus  mundl,  vii,  SiS- 

Contentio  vitanda,  vi,  S06.  Conten- 
llo  lites  generat.et  Deum  blaspbemat, 
VI,  ttO.  CoDteutio  bsreses  generai, 
VI,  999. 

Confs.'ilH»f(S,  ni,  464.  CoateBtlosl, 
VI,  299. 

CSofifeslor,  iMfer,  et  ebteiter^  v,  71. 

Coiiteitus  orationis,  ui,  12. 

Cooticeseere,  m,  80,  225.  Centi" 
teseere,  et  obliceacere^  vn,  440. 

Couticinlom.  iii,  223 ;  vn,  6. 

CottlittMs,  m,  465.  Cofinens  nmne- 
ms,  111 ,  128.  Continens,  qut  ttundanis 
desiderlis  non  subirabitnr,  i\ ,  247. 
Continentes  senes,  qni  luzoriooe  vixe- 
roul,  Ti,  245. 

Contioeniia  ,  ti,  246 ;  m,  555.  Con- 
iHuitia,  etriuftfas.  v.  13  ConUaentia 
non  prscipiiur,  Sf>d  suadefur,  ?f,  447. 

Contingit^  obtingit,  enmll,  et  aeeUiU, 
▼,  l.*) ;  VII,  430. 

Cootinuatio  Chronl  I  Inidorbni  per 
8.  Iltlefonsnm  ab  alio  luterpoiata ,  i , 
70,  73,  570. 

Contradictio,  in,  107* 

Contraposlla,  m,  92. 

Cntrariornm  genera  quatnor,  iii, 
116. 

rontritio  soper  eonlrltloocm ,  vi , 
S63. 

Controversia  trtpartita  est,  in,  80. 

Contubeminm,  ni.  438. 

Contumax,  ui,  464. 

CoDtumelis  quoinodo  fiorendfe,  vi, 
230. 

CoiifHnieltos''s,  m,  404. 

Ohiiiis,  IV,  381. 

Coiios,  IV,  889. 

Coaeottee,  et  mI/os,  v,  74. 

ConvAio,  et  advena,  v,  6. 

Conveoamm  nrb^.  ni,  485. 

Conveotns,  m,  287. 

Conversio  remissa,  vi,  204.  Cx>nver- 
slo  mirabHls  Eucbaristie,  l  195. 

Conversio  gentium  veteri  populo 
latebat ,  vi ,  153.  Conversio  a  timore 
incipit,  VI,  202.  Conversio  ad  Denm  ad 
finem  differfnda  nOn  est,  vi,  415  Con- 
versbquando  Deo  placet,  vi,  J99. 

Converstts:  de  conversis,  vi,  199, 
52B.  De  eornm  primordiis,  ifrtd.,  201. 
Coovrrsl,  qni  ad  mooasterlum  veoiunt, 
VI,  528.  Gonversos  prius  in  actione  ae 
exercoat,  qnam  ad  oontemplationem 
aaeendat,  vi,  301. 

Convexa,  iv,  111.  Ccbll,  vn,  7i. 

f  jonviclum  patientia  vincilur ,  vi . 
230. 

Convivhtm,  iv,  484.  Coovivla  sum- 
ptnosa  argunntnr,  ti,  252.  Convlvium 
antiquomm  poblice  llebaf,  vi,  217. 

Convorare,  ui,  347. 

COHVUltw^  ui,  466. 

Coos  iiisula,  IV,  174. 

Copto,  et  copue,  vii,  432. 

Cophitios,  IV,  5j4. 

CoJHib  proximi,  vel  defbnell  fratris, 
Vy557. 

Copnlativ»  eonittncileDf  s,  ni,  21. 

Coqoinm  apparatam  Ipl^tis  quldun 
eomposttil ,  iv »  485.  Coqotts  muros 


Jenisalem  subveriit.  vi,  252, 

Cor,  tv,  19.  Cor  dlaboli .  iv,  t».  COi 
uoum,  ei  anima  iina,  vi,  517.  Cor  com 
inaiiibtis  ad  Deum  levare «  vi,  HM.  Gor 
origo  bonm ,  vel  mnltB  rei,  vi,  225.  Cor 
soum  homo  fogera  uou  potest,  vi,  ^5. 
Corde  male,  vel  bene  qoi  loqultar,  vi, 
230.  Corde  saiilmus,  iv,  21. 

Cora.  IV.  506. 

Coraliticum  marmor.  nr,  861. 

Coralliom,  nr,  268, ». 

Cora»n,  et  paiam,  v,  14. 

CoraDus  lapis,  iv,  259. 

C»rl>e9,  IV,  5(15. 

Cordubensis  Isidonie  lacartni  ,  i , 
106. 

Gore,  Dathan,  et  AbironeicidittB,  v, 
415. 

Coredolus,  iv,  94. 

CiOriandram,  iv,  370. 

Corinthium  mannor,  iv,  200.  JEs , 
ibid. ,  290.  Coriothia  van  ,  iv,  291 
Corinihiae  column»i  av,  433. 

Corinihos  eivitas ,  iv,  160 ,  202;  vii, 
72. 

Coriti,  rr.  583. 

Corium,  IV,  14. 

Corwi,  et  eomua,  v,  (8. 

CQraelis  leges,  m,  196. 

Coraelii  dumos,  iv,  197. 

Cornellus  CelsoSi  iv,  308.  Cornenus 
Scipio,  IV,  574. 

Gornlx,  iv,  96. 

Gornue,  lu,  429;  iv,  421.Vide  Corna. 
Cornua  exervitus,  m,  428. 

Cornum  :  coraus,  iv,  550. 

Corolia,  IV,  468. 

Corona ,  rv ,  468.  Insigne  regnm  , 
ibid,  m.  In  dericis,  it,  867;  vi,  418. 
Vide  Tonsnra.  Gorona  ttnea,  et  lauea, 

IV,  468. 

Corooarium  es,  iv,  288. 

C^onis-idis,  iti,  56. 

Gorporalia  qoare  iinea  habaat  Ro- 
mana  Ecciesia ,  Orieatalia  vem  wrica, 
VI,  570. 

Corporei  quo  sensn  angoli  a  nonnnl- 
iis  dicti  fuerliit,  vu.  823. 

Corpnlenltts,  im»  405. 

Corpns ,  IV,  3 .  80;  v,  8T.  Corpiis, 
coro,  et  anima,  tm. ,  17, 80.  De  cor- 
poris  bttmani  habitn ,  iv.  5i0.  Ejus 
desoiptio,  vn,  598.  Corporis  neceaslta* 
tibus  qno  pacto  subvaniendom ,  vii, 
239.  Corporis  «gritndo,  iM.,  277. 
Corpora  coeiestia ,  et  terrestria ,  v,  9k 
Corpus  pro  cadavere ,  tv,  30.  Corpus 
qoKdam  habet  ntiiitatiacaosa,  qnmdim 
venustatls,  v,  24.CorpQs  onme  nmbram 
facit  •  vu  ,  42.  Corpus  cedente  anlma , 

V,  95.  Corpns  morinam  sine  snima  e^t, 

VI,  144.  Corpns  ioeo,  et  tempore  muta- 
bile  est,  VI,  145.  Corporis  parles  qnse- 
dam  Duminibas  eonsecral»,  v«  281. 

Corptts  Joris  Gothioi  Isidoro  posie- 
rlos  :  varia  ejos  vocabola ,  ediliones , 
n,  220. 

Correcllo  Vide  Correptio. 

Correciores  mss.  codieum  In  eatalo- 

Eim  referendi ,  ii ,  4i8  eeqq.  Nonnttlil 
eptiffMd.,  437. 

Correptio ,  de  correptionp  fraterna , 
VI,  519;  vu,  213  seqq,  De  correpUooe, 
im,285. 
Corrtjgie,  iv,  482. 
Corrtgere,  objur^are^  et  eaedqare^ 

V,  13.  Gorrigere  viua  qul  nondebet, 

VI,  319. 

Gorraptor  synonjmoram  hnreticns 
dlvino  Jiidiclo  punilus,  i,  587.  Gorrup- 
tores  morum,  vi,  328. 

Cors«iv,2SI. 

Corsa  molier  Ligor,  iv^  181 

Corsica,  iv,  180. 

GorleXfiv,  525. 

Gortlnm,  iv.  405.  Gortlnii  uberucail 
de  em,  v,  598. 

Goros,  IV,  118, 300. 


Co-nscatio,  v,  491. 

Gorvos,  IV,  88, 96.  Corvi  marlol ,  tv, 
77.  orvi  cnm  ptttlos  albos  vldent .  vi . 
330.  •      • 

Corybantes,  vn,72. 

Corjcus  oppidiim,  iv,  184. 

Gorymbi,  iv.  318. 

Corjza,  lu.  176. 

Ces,tv,25l. 

Costae,  lY,  15. 

Costi,  IV,  74. 

Costri :  crH»tro9,  iv,  105. 

Coslom,  IV,  318. 

Cotbttroi,  IV,  481« 

Coticula,  II ,  186. 

Colopitae  hereticl,  m,  588« 

Gotnrolces  ,  iv,  100.  Cotttrnieea  fn 
ereino,  v,  574. 

Gotjia ,  IV,  sa^. 

Gottx  clvius,  IV,  203. 

Covus,  IV,  505. 

Coxm,  IV,  18. 

Crabrones,  iv,  104. 

Cranaus,  m,  409. 

Crapula,  iv,  483. 

Gras,  III,  222.  Cros,  et  croifiMiuii,  v, 
13. 

Crassus  doos  in  aenactnte  annulos 
habttlt,  IV,  476.  Captoa,  iM.,  195. 

Crauus,  grossiis,  el  otosics,  ui«  465 
V,  16. 

Cra$  imum.  Vide  Cras. 

Cratera,  iv,  499. 

Crateres,  v,  4(^2. 

Crates.iT,  432. 

Creaiio  caslL  ei  terrmqiildsigmficei, 

V,  261. 

Creator  Del  nomen,  m,  298.  Creator 
ex  pulcbriludine  creaiur»  agnoscUur, 

VI,  120. 
Creatores,  in,  439. 

Creaiura :  de  creatora  aplritnaK ,  vi, 
184.  Creatnr»  mttiabllitaa,  rt,  532. 
Creaturc  toiittsorigosimttl  exstitit,  v. 
83.  fxeatura  bonom,  sed  ooo  summom, 
VI ,  115.  Greatttra  nnlveraaliter  valde 
bona  vocator,  singularUer  Untnm  bona, 
VI,  131.  CiTealnr»  nniversm  qui  iniu- 
rlam  ficit,  vi,  163. 

OrmlaMaB,  Splrltu  sancto  repleii, 
Ifnfula  omtf.um  gantinm  loquebantnr, 
ni ,  508.  Gredentea  per  cnicia  signnm 
salvi,  VI,  109. 

Credere  jani  noo  poosttmtts,  qood 
videmos,  iii,  348.  Cradere  in  Gbriatttin 
cttnctis  gtntlbos  jasaoin,  vi»  70. 

Crediu  res,  in,  206. 

Cremeotom,  ui,  459. 

Crep»,  lY,  41. 

Crepare,  iii,  468. 

Creperom,  vo,  6. 

Creplds,  iv,  480. 

Crepido,  iv,  250. 

Crepisculum,  in,  223;  vu,  0. 

Creu  ioaola,  tv,  173. 

Greu ,  creu  cimoiU ,  al  argenuna, 
IV,  246.  Greta »  id  esl ,  iudiclom  >  iv, 
400. 

Greteosea  iagiilm  loveoiorea,  iv 
584. 

CretlGttm  mare ,  np«  160. 

Cretio  ei  deflretio  lo  ttitanianlia,  ni, 
202. 

Cribrom,  iv,  805. 

Crimto :  de  cvimloiboa  io  lege  con- 
scriplis,  tn,  200.  OlaiMi  Mtt  in  rebua, 
sttd  lo  oao  ageotlsv  vi«  SSO^  OrUoeo,  ei 
peocatum,  vi,  218. 

Crimtnmm^  eriminalor,  al  «r^invio- 
stts,  V,  15. 

Grioes ,  iv,  6.  Grioia  Veocria ,  i^f^., 
274.  Grioea  vifgiBnm  oroaltta,  iv,  455. 

Crinltm  stellm .  m,  i^% 

CfiemUt  nt,  408. 

CriUcl  dies.  ni,  184. 

Croaeasia  moos,  iv,  184. 

Crocltare,  v,  78. 

Crooodiltts,  iv,  75, 78. 


<T 


INDEX  RERUM  ET  YIDRBORUU  IN  S.  ISIOORI  OPP.  GONTBfirrOROM. 


Lfl 


rrooom&gnia,  i\%  3ia 

CroeaSy  !▼,  348. 

Cruciarius.  iii,  46i. 

CTUdeUs,  el  «poiu,  in,  464;  v,  65. 

Cnidelius,  t,  67. 

Cmdiim,  IV,  488. 

Crifor,  et  umguis^  v,  67 ;  vn,  417. 

Crun,  iT,  18. 

Onsu :  de  croiUs,  i?,  435  uq,  Cra- 
su.  J6id.,  487. 

Crustomb  pyrs,  it,  530. 

Craslamia  otfvs ,  iv,  S&t. 

Gmx ,  in,  217.  Crux  Ghristi  reperu. 
VII.  97.  Crax  tempesuium  bajus  sbcuIi 
Tefugiam ,  vi ,  309.  Crocem  poruos , 
del^t  moodo  mori,  vi,  195.  Crocis 
titolas  cDrroplas  noa  est,  vi,  49.  Cmels 
flgora  In  froDte  •  vi ,  109.  Crucis  Isti- 
tndo,  loogitudo,  altitudo  et  proftiadam, 
Ti,  300. 

Crjphls,ni,  34. 

Crytullus,  IV,  976.  De  crjsuUls 
Ignllis,  JMd.,  178. 

Cretics  Domlnt,  ni,  18. 

Gteslphon  orhs,  iv,  105. 

Cuslns,  IV,  502. 

Cobicvium,  iv,  218. 

Coblie,  IV,  218, 508. 

CuMUtis  Ittsos,  IV,  415. 

Cobitos,  iT,  11. 

Cnbas  flgors,  m,  543. 

Coculla,  IV,  458. 

Oiculus,  IV,  88. 

Cucurb«,iv,  415. 

Cncumeres»  iv,  505. 

Cocarbiu,  iv,  568.  Agrestls,  iv,  554. 
Levls,  m.  185. 

Cucurbitularls.  iv,  302. 

Cndore.iv,  418. 

Culcltae,  IV,  462. 

Culex,iv,  105. 

Cullna,iv,  505. 

Cttlleus,  m,  217. 

Ctalmeo,  cumoa,  iv,  228;  v,  16. 

Colmiis,  IV,  513. 

Calpa  iodnlgenda ,  ti  ,  805.  Calot 
prlral  homiois  oos  de  Psradlso  repoiit, 
V,  84.  Cutpa  elto  oorrigitor,  qnae  cito 
digoOseitor,  vi,  211.  Colp»  mijoris 
est ,  sclre ,  qood  seqiil  debest  qoem- 
^oam ,  et  seqol  oollo ,  vi,  191.  Colpas» 
■00  persooss  odlsse ,  vi ,  194.  Culpom 
agnoscere,  oec  deflero,  nlhil  pejos,  vi, 

Coltoni.  IV,  514. 

Coltara  aRTorom,  iv,  510  scM. 

Ciiltos  sacerdoils,  v,  421.  (UilUi,  nr, 
448.  Colto  pretioso  qol  iocodant ,  vi , 
354. 

Cnm  prmpositio,  et  adverbtam,  q«o- 
modo  scrilienda ,  m,  42. 

Curoba,  iv,  419. 

Cuminum,  iv,  570. 

Cnnabala,  iv,  509. 

Cioicli,  et  onoMs,  v,  16. 

Cnneos,  tii,  428. 

Cnnlcoti,  ir.  42. 

Capap,copi,  iv,501. 

CioMro,  et  ani6tro,  t,  15. 

Copldiias,  V,  ill ;  vi,  249 :  vn,  2l5i 
315.  Copiditu  socaU ,  vi,  309.  Qipidi- 
tas  omoium  crlminom  mater  est ,  ti  , 
249.  Copiditts  000  uUstor,  vi,  250. 
Cnpidltss  Christnm  TOodidit,  ti»  249. 
Copiditis  eomrt  maodi  contemptum , 
Tn,  215.  ^Copiditss  carois  domaoda  , 
prioi  qoom  beUa.  spiritiialia  sasclpiaB- 
tdr,  Ti,  249. 

Copldo  teoMM  fenilcaUoais,  u,  590. 

Ciipfdo«  et  onwr,  v,  2. 

CniiJdKi,  et  otartis,  ui,  464 ;  t,  2. 

Cmimo,  «ofo,  et  opfO,  T,  75. 

Coplm,iT  44S.. 

Capretsosqosre  (onerttws  adhUietar, 
11^,355. 

Cwna,  etaoUiclAii/o,  t,  15.  Cwra.  et 
^tfiifMik,  Tu,  477.  Caraeduai,  ti,  508. 
Cous  mnndi  occnpttos,  ti,  538. 


Corslio,  III,  185. 

Curttor,  ui,  468.  CartUres,  m,  4.54. 

Curetos,  %u«  71. 

Curia,  IV,  212. 

Curialis,  et  carulis,  in,  451;  t,  16. 

Goriatlos  P.,  iii,  190. 

Curiosl,  Ti,  229. 

Cariositas,  ti,  815;  tii,  542. 

Correre.  it,  520. 

Gorrlcult  snni,  ni,  227. 

Cnrros,  it,  599. 

Cursns,  it,  593. 

CortU  hUtoria  de  Alexaodro,  u, 
259. 

CurwiiM.  Vide  Cmoltf. 

Corules  sell«,  it,  510. 

Cio^OHS,  ni,  466. 

Cuspis,  iT,  585. 

Costodet  sscroram,  vi,  429. 

Custodlf  ori  ponitur,  vi,  ti8. 

CoUs,iv,14. 

Ciatet  goinmt,  iv,  2T1. 

Cyathos,  iT,  302  sog.,  489;  vii, 
415. 

Qrdsdes  hiffal»,  iv,  174. 

Gyclamioas,  iv,  565. 

Cjclopes,  IV,  55.  Qfciops,  w.  482. 

Cydhs  :  de  pyclls,  u,  515, 550.  Cy- 
dos  psscfatUs,  u,  267  SS9.  Cjcios  lamB, 


Cjdous  Oavlot,  iT.  175. 

GjdonU  urbs,  iv»  527. 

Cygons  sstmm»  »,  168.  Avis,  iv, 

(,  90.  Qrgoat  Btntis  bOMm  aaga- 
riam.  iv.  90. 

CiUndrnt,  v,  150;  nr,  515. 

Qfmt,  ui,  506.  Qoaai  oomt,  iv,  524. 

Cjrmbt,  iT,  419. 

'^  rmbtla,  Bi,  141. 
rmbla.  IV.  499. 
jnabola,  iv,  509. 

CynaMlia,  iv,  272. 

Cynld,  m,  565. 

(^yniphet,  iv,  105. 

CyniphJi,  IV,  40. 

^noooiJiaU,  iv,  53, 88. 

C^oodootes,  IV,  31. 

Cyooaiyis,  iv»  105. 

CsrptritMis,  IV,  555. 

Cyperas,  iv,  549. 

Cvprlanas  episoopos  an  olim  magos, 
u,  15.  Mariyrio  oorooatus,  lu,  230; 

TUflOl. 

vypriaom  oagueotom,  lu,  188. 

Cypriam,  «s,  it,  200.  Cypriom,  tj* 
prla,  color,  it,  458. 

Cypros  arbor,  vo,  197. 

C^pms  insola,  iv,  175. 

Cyrenensis  Lybia,  iv,  208. 

urrne  insoia,  it,  181. 

Cyrnos  Herciitls  fillus,  it,  181. 
^  CyriUi  eplstolm  doc  iosertae  coodllo 
Epbeslno,  u,  166.  G^IU  llierosolymi- 
Uui  vtrbs  ab  laid.  excerpu.  ti,  565. 
QrriUus  AlexaBdrlaos,  ui,  268;  vii, 

Cyrrha  Psmasi  Jogom,  iv,  185. 
Gyms,  IV,  206. 
^hera  insalt,  iv,  177. 
Cypressos,  iv,  354. 
Cypris,  iv,  4.%. 
It^prii,  m,  405. 
(^iid  foas,  iT,  121. 


DseherU  pnrfitio  ad  llbram  de  Or* 
dioo  creatoramm,  ii,  27. 

Dad,  ir,  412. 

Dada,  ni,  412. 

Dactylosa,  IV,  386. 

Dsctylicom  carmeo,  ni.  66. 

Daolylut,  ni,  25;  nr,  526. 

Dadam,  lu,  401. 

DiBdalos  menssm,  ot  seUsm  lecit 
orimat,  it,  485.  Qoaro  rdegtto%  it, 

DiNDOD,  dwmoBloffl :  dwBOMm  nt- 


tora,  in,  588;  ti,  896.  ObtesUo,  tii, 
335.  Vide  Disbolus.  DaBmooam.  an- 

gelororo,  et  liominom  diatluaiA,  f^ 
5.  Dsmottos  ssoffaiuem  amare  dicoo- 
tar,  111 9  370.  llmmooea  susdpiuot 
qu«m  Deus  deserit,  vi,  215.  Dmmoot^ 
loiorioais,  et  superbis  plus  fivent,  vi, 
215.  Dffimones  sUquos  corporaUter  cru- 
clant,  ut  poenileant,  vi,  274.  Dmmooes 
homl.iom  meoies  per  visiooes  In  som- 
nis  coatnrbant,  vi,276.  Dmoioaes  in 
multis  ralluiit,  ioterdum  ven  pmoun- 
tiaiil ,  VI,  278.  Dsmouiom  luboBO  car- 
cus  et  mutos,  v,  159. 

Da>moaiaciis  io  EvnngeUo,  v,  158. 

Dagobertus,  n,  524. 

Daniel,  v,  206;  vu,  578. 

Daiila,  ui,  512;  v,  130. 

DalmaUa,  iv,  157,  440. 

DalmaUca,iv,  448. 

Dalinaticum  BMre,  iv,  116. 

DaoMacena,  iv,  519. 

Daanscos  urbH,  iv,  196;  tn,  409. 

Damasot  Hlsptnut,n,  4»  261  SM., 
558,577. 

Daiiinsbilis,in,468. 

DsnmtUo  qoUNitdam  hic  lochoot.  ti, 
184. 

Damoom,  m,  215.  DonmMBi.  foaarB, 
et  delrimifiinm,  v,  23 ;  vu,  458. 

Damoatos»  ni.  468. 

Damula,  iv,  42. 

Dao,  in,  527;  v,  160.  Quid  slgnift. 
cet,T,124,552. 

Oan»,  ui,  582. 

Danauieioo  grammoo  flgnra,  n,  843i. 

Danaos,  Danai,  lu,  400. 

Daniel  propheU,  tu,  245;  t,  15^, 
172, 206.  Tempors  io  orationo  obsor- 
Tavit,  m,  289.  dimitttodosaBCtorum,  t, 
155. 

DaBObios,  IV,  138. 

Dspes,  IV,  485. 

DsrdsBl,  u,  408. 

Dardaoia,  Dardaoos,  iv,  203. 

Dart,  et  adert^  v,  23. 

Darlus,  ni,  136;  vn,  82. 

Datiiao,  et  Abiroo,  v,  128. 

DaUvos,  m,  16. 

Daucus,  IV,  359. 

Davld,  m,  935,  325.  £ius  hislorit, 

V,  166;  VII,  576.  De  eo,  v,  521 ;  vi , 
76.  l^us  oBctio,  T.  5t5.  Certtoeoa  eon 
Gollath,  Md.^  516.  Pogoa  com  Ati«- 
lechitis,  jfrtd.,  5S0.  Peocalom  io  BoH»- 
sabee,  t,  551.  Alia  de  eo,  Ml.,  5!ll, 
624,  554.  558  uq. 

De  praBpositio,  in.  466. 

Debbors,  m,  255^  321 ;  t,  150,  481 ; 

Tll,7l. 

Dcdtiia,  n*,  467. 

Debttores  doo  hi  ETaogelio,  t«  153. 

Decades  psabnoram  S.  Augtttfaii, 

VI,  561 
Docalogos,  T,  578. 
Deratootes,  et  diodsalor,  t,  18. 
Decani,  ui,  424.  Decaol  mooosterU  , 

Ti,441. 

Decidiri,  et  ditadsri,  t,  21. 

Doceni,  w,  120.  Ocio,  t,  146. 

December,  m,  226. 

Decemviri  teges  cooseripserBBl«  ni, 
190. 

HiccBS,  in,  467.  Itaflms,  ycfioSBij 
et  [armotm,  v,  22. 

ltOMMor,vi,515. 

ScS^  m,  467. 

Dedfflts  fmgom ,  et  rdmltist  popB. 
lus  larael  oflierre  debelMl ,  v,  385. 

Deeipertf  et  capere^  tu,  4UL 

Dedos  Iniper.,  vii ,  95. 

DediosUo,  iu,  48. 

DecHHe^  et  deeti^e^  vii,  43t. 

JEMtvMa,  et  prociirM»  v,  57. 

Decolor,  m,467. 

Dioer,  et  dims,  V,  li. 

Decorus,  ia,  467. 

MsripiUSi  0»  461. 


L^ll 


IXDEX  RERUM  ET  VERRORUM  IN  S-  ISfDORI  OPP.  CUr^TEiNTORUM. 


Deereiales  I^idorlao»  ordinem  dlft- 
ri|»tin«  ecclesi«sikae  non  pertarba* 
ruDt,  ui,  I55w 

Decretam  regis  Giindemari ,  i,  113, 
S05. 

Decnhare,  ei  m^ori',  ▼,  5. 

neromaotts,  iy,  239. 

Decorlo,  in,  43i. 

DecorsQS,  iv,  133. 

/)a*itt,  V,  2!t;ni,  429. 

Dedicaiiones  ecclesiarum,  vi,  101. 

Detlitio,  III,  437. 

DedUittl  senrl,  m,  437. 

Dedolstl  oodiees,  ii,  288. 

D^dncere,  et  perdueere.  t,  6,  21, 
23. 

JV/<fKior,  ei  Mw^it  19.  Derensor 
peccatortuD^  ▼(»  223. 

Defessos,  iii,  467. 

Deficere  cur  Ukaniar  Uiter»  liqai- 
dae,  III,  0. 

Deiioitionam  divisio  ex  Mario  Yic- 
torino,  iii,  110.  Deflnitio  iegaiis,  iii, 
80. 

hefeeti,  et  ffMlf,  ▼,  30. 

De/fnra,  et  /ii'ere,  ▼,  51 . 

Defomiis^  ct  turpn,  v,  19,  22. 

Defrtitiiin  vinom,  iv,  494. 

Defunctl,iv.  30.  Eorum  memoris, 
■if  117.  An  dehinctial)  liominilms  tint 
judicandi,  vu,  146. 

OefMigt,  et  fuwai,  vn,  434. 

Degentsr,  iii,  467. 

Deffiilator,  lu,  468. 

Dehiscens,  ni.  468. 

Delero,  ni,  490. 

Deipara  sempffr  virgo,  vu,  321,  333. 
Qiio  seiiso  in  oorde  roocepiase  dicainr, 
n,  116.  Dei|jar«  epislols  ad  Gioasium 
confiru,  n,  169.  Vide  Maria. 

Delapidata  via,  iv,  242. 

DeUuor^  lu,  46S.  DiUHor,  v,  22. 

Delecutioni  resislen»,  vi,  243. 

DeUctnm^  et  deUetum,  v,  21,  23. 

Delgsdi  Card.  elogiam,  i,  333. 

DetwalMt  lUf  ^- 
Deliberativnm  genos,  m,  78. 

Delibutus,  m,  467. 

DeSiraus,  in,  467. 

Delid»,  iv,  483. 

DelicU :  de  eis,  vi,  516.  Delietum^ 
iHJuiiiiia^  ei  peeeaium,  v,  23. 

Deiigere^  et  diUgere,  vii,  438. 

Delinquens  quooioJlo  oorripiendus, 
VI,  355,  544. 

DeliruM,  ui,  468.  Demens,  v,  20. 

Deiitum^  el  in/aMm.  vn,  435. 

Delosiiisola,iv,  175. 

Delpliines,  iv,  77.  Tempestates  pras- 
videm,  VII,  52. 

Delnora,  iv,  2il.  Delutra,  ei  ora- 
cula^  V,  52. 

DetHetef  et  diluere,  v,  21. 

D€meiiSf  III,  468.  Delirut,  v,  20.  De- 
mrffs,  et  ameiiv»  vu.  427. 

Demensuraiio  provindarum  Hiero- 
njmi  nomine,  n,  566. 

DemenUa,  el  amentia,  v,  20. 

Demitiere,  hi  dimittere.  vn,  410. 

Democrilus  magicam  artem  amplia- 

vil,  iHf  369.  _ 

Demosllienes,  m,  236;  iv,  308;  vu, 
81.  Qus  fabnla  adversus  Philippum, 
III ,  72. 

Donarios  oameriis,  v,  234.  Denarius 
l«»roarius,  et  densrius  qaaiemarlaa» 
itid  ,  238.  Denarios  senarlus,  v,  2i0. 

Denominativa,  ut,  104. 

Denule,  iv,  514. 

Dentes,  iv,  9;  v,  89.  Piures  in  viris 

Saam  ia  feminis,  iv,  10.  Deniem  pro 
sme.ni,  115. 
Dentis,iv,79. 
Demdtere,  vu,  436.  ^ 
PomnCiore,  et  moiliar#,  v,  5.. 
Depheca,  v,  435. 
Dopooenlit  verba,  ui,  20. 
Deporiare^  et  exporiare,  v.  21. 


DeporUtus.  ni,  216.  Deporiaiu»^  et 
relfgatue,  v,  z6. 
Deiiosilum,  ui,  207. 
Dwrteari^  preeai^  et  impreearif  v, 

bepretiatos,  in.  468. 

Dereetum,  et  dtrectum,  v,  tl,  24. 

Derigere,  et  dirigere,  v,  21. 

Deripere^  et  diripere,  vii,  440. 

Derivailva  nomina,  ui,  14. 

Descensos,  iv,  520. 

Deecribere^  comeribere^  ete.  Vlde 
ids^ftere. 

DescriptioGodiettm  mss.  Romanomm, 
qoi  Isidoriana  opera  eiliibeut,  iv,  226, 
eic.  FMeCodei,Godice8. 

Deseru.  Ff«ls  Desertom. 

DesertoreSf  in,  428. 

Desertum,  deserU,  iv,  189.  Deeer- 
iian,  et  eremiis,  v,  27. 

DesertuM^  el  ifiieriici,  vu,  432.  De- 
seril  a  Deo,  vi,  213. 

Desidere»  m,468. 

Desiderinm  supern»  gralic,  vi,  804. 
Desiderils  terrenis  cstuare,  vi,  304, 
354. 

Desidla  in  boooopere  fonriidanda, 
VI,  204. 

2)est(^ioiiis,  in,  468. 

DedpieHi^  in,  468. 

Desperare  nullus  debet ,  vi,  212. 

Desperatio  oontra  spel  lidociam ,  vi , 
2l2;vii9  2i5. 

DespernlifS,  ni,467. 

Detpkoret  et  agpicere,  v,  5,  vu, 
428. 

Deepicieut^  m,  468. 

Desiios  quid  siguiflcet,  vi,  247. 

Deeiruere^  coauruere^  v,  15. 

Desttltores,  iv«  401 . 

Deterior,  m,  483. 

Deierrere,  et  ierrert^  ni,  428. 

Detractlo  vitaoda^  vi,  810:  vn,  211, 
266, 5i2. 

Deirectare  correctoram  viiam,vi, 
319. 

Detrimenium,  tXjjaelwa^  v,  23. 

DeocalioD,  vn,  72. 

Deus :  de  Deo,  u,  512:  m,  293.  Dei 
nomioa,  Saddai,  immoruiis,  iocorrup- 
tibilis,  sooime  bonus.  iooorporens, 
simplex,  ineommaubllis,  immensos, 
invisibilis,  impassibilis,  perfeclus,  etc, 
ttid.^  294,  296  $eq,  Dei  promissiones, 
V,  299;  fn,  332.  Del  unius,  v,  553; 
vn,  597.  Deus  omnipoieos  s  Patre  om- 
nlpotente  se  mbisuin  tesUtor,  vj ,  9. 
Deos  est  Paier,  Filios,  ei  Spirltus 
sanctus,  t6f<f.,  10.  Deos,  fllias  Doi, 
homo  fsctus,  t6fd.,  14.  lu  corpore  vl- 
dOBdas  prieDautiatos,  tdiif.,  53.  Noa 
Judicti  bls  idipsnni,  tfri4.,  61  Summus» 
el  incommutabilis,  Ond.^  115.  Immen- 
sos,  ei  omnlfiotenB,  Ufid.^  117.  Invisi- 
bilis,  IM.,  119.  Dei  nulls  successio 
temporum  sscrlMtnr,  ibiid.,  126.  Plura 
de  Deo.  tMtf.  cf  se^g.  Deus  unus  In 
subsuntia,  trlous  iu  personis.  Filins 
Dei  humaiism  suscepit  carnem ,  ibiif., 
563.  Viite  Ghriaius  Filius  Dei. 

Deus,  qnosensn  inclosus  Id  olero 
Yirginis,  n,  115.  Becem  nominibos 
apud  HebrtBOS  vocaiur,  iii,  294.  Qua 
liogaa  locutus,  ui,  398.  Dens,  sique 
BSiurs,  IV,  31.  Deom  negat,  qul  thea- 
trl  insaniam  probai,  iv*  409.  Dew, 
iftviis,  ei  f/omdtiis,  v,  23, 77.  Deos  non 
omnia  ei  nlbilo  ooodldlt,  v,  83.  Ooan* 
do  aogelos,  et  informem  maierlam 
creavit,  v,  83.  Spiritos  esl,  ei  non  anl- 
ma,  V,  97.  inaius,  ei  misericors,  v, 
102.  Cresinras  sex  diebus  formavit, 
vn,  60.  Deus  slcat  praeicivit  bominem 
peerainram,  iu  priBscivii,  qpoaiodo 
eum  reparsrel,  vi,  141.  Alia.  de  Deo, 
Urid,  et  $eqq.  Deus  quomodo  dicatar 
obcaBcare,  et  iodorare,  vi,  197  teqg, 
De  soo  One  aauuiqQomque  jadicai,  vi. 


Lvim 

212  uqq,  Quem  diligiT.  corrlRlt,  v^ 
266  teqq.  Deim  io  i-oluinna  iguis,  v,. 
433.  De  Deo  philosopborum  opioiones. 
ui,  3:3.  Deo  oiliil  oocnitam,  vi,  512. 
Tres  Dcos  credere  profannm,  ni,  lOK 

Deus  dedit  poniiflcis  episiola  ad  Gor- 
dianum  an  sapposltiiia,  i,  168. 

Deuteronomium,  in,  242;  v,  195. 
Prscedentium  quatuor  librorum  lecit 
repetitio,  iM.,  460.  ^ 

Devla,  IV,  180.  Heniics,  jnstics,  mttns. 
ei  pervttts ,  vn,  410. 

Dextera,  deitra,  iv,  12,  415,  473. 
Dextera  Cbristas,  ui,  302.  Nequa  atf 
dexieram,  neque  ad  einisiram^  vi,  310. 
D^itera,  ei  dejU-n,  vii,  440. 

Dextralitf  iv,  415. 

Diabolos :  de  eo.  ni,  378;  vi,  898. 
Diaboli  os,  Ciicies,  caroes,  ossa,  ctrtle 
Isgo,  naras,  lingos,  pascere,  elr., 
qoid  aigniOcenl,  iv,  521.  Diabofom  la^ 
tent  cogiutiones  bominom,  vn,  338. 
E]us  artes,  Ufid. ,  244.  Vide  Dsemoo. 

Disbolus  Judtais  spparuit  ID  Crets, 
ni.  101 .  CJuscres  io,  et  lapsus,  vi,  136 
$eqq.  Ki  dietiim,  terram  msoducabls, 
VI,  143.  Disbolus  ilhiyus  morie  Dominl, 
VI,  150.  Crudenor  erit  sub  Anllehrisiow 
VI,  182.  llomiDes  tenut,  vi,  212.  Ejus 
potesus  justs,  ei  voluous  tnjusia,  vi, 
267.  Dialiolus  locentnr  vitioram,  vi, 
268  se^.  Anlmal,  avls,  et  serpensdi0< 
lur,  VI,  273.  Quos  viveotes  sccendlitd 
vitit,  morirntes  perirahit  td  &orme»^ 
ts,  VI,  361. 

Ditcodion,  lu,  181. 

Ditcon  :diaconas :  de  dUcoBibus,  ni, 
339;  VI,  427.  Diacooos  io  coacililseo- 
dieem  canonum  legebti,  n,  586. 

Diadema,  iv,  470. 

Dlteresis,  lu,  55. 

Diteta,  m,  IsS. 

Dialectica  :  de  ea,  m,  98  eeq, 

Dialogns,  m,  253. 

Dialyton,  lu,  58. 

Ditmoron,  ni,  184. 

Dltmeirt,  iii,  544. 

Ditna,  m,  386. 

DitDttbeion  grtmmon,  m,  130«. 

DiaphoDla,  ni,  135. 

Diaptalma,  10,281,519. 

Diarrhsa,  m,  179. 

Diaspermatoo,  m,  184. 

Diasiems,  iii,  1.55. 

Dlastole,  ni,  31. 

Diasyrmos,  10,97«. 

Dibongad,  v,  455. 

Dicere,  et  agere  eaiissm,  v,  10.  Di- 
eere,  et  memorare,^,  21 .  Dieare  es  ssn^ 
ienlia,yi,  299.  Dicendi  Uois,  et  peritisi, 
III»  79.  Dicendi  trimodom  genns,  m,  S^J. 
Dieendi  rstio  qnadniplex,  vi,  229. 

DicU,  in,  421.  Dicu  pro  fhciis  dlvi- 
Dis  pleromqae  poDoator,  vt^  165..  Vld« 
Difitum, 

Dict;itores,  in»  421/ 

DicUturt  qusiido  cretU,  m,  42 L 

Dicuan,  et  UadUfriiUH,  vi,  217.  Vide 
Dicfo. 

Dido«m,417:iv,199. 

Didueere,  Yide  Dedueere. 

Didyme  insuls,  iv,  179. 

Didymiis,  i,  500;  m,  336. 

Didymns  ei  Versoiamas,  vii,  130. 

Dies,  de  diebus,  trlbus  diel  ptrtibus, 
fupremt  psrte  diel,  m,  219  se^.;  vi,  2 
$eq,  Dlerum  hebdomsdiB  nomiot,  iHif ., 
7.  Dlet  critici,  m,  184.  Interettares, 
n<,275.  Diei  spttit  doo,  in,  219.  Dlet 
DomloieuSf  ni,  278;  vi,  390.  Ptlmt- 
rom,  m,  277.  Die»  mssenUni  et  femi- 
nini  geoeris,  v,  36.  Dies  Ihaii  ei  ne- 
fasti,  feriaii,  l(eaii«  airl,  eie.,  v,  33;  vn, 
4.  Dies  propheiiee,  m,  151.  IMes  ea* 
Bfcolares,  vii,  41.  Dies  prosperiutem. 
significat,  v,  68.  Diet  prior  racUis  aa- 
g^i  sunl,  VI,  130.  Dies,  et  lax  eretto* 
rae  cognitio  in  Deo  dldtar,  vi,  i5a 


LII 


INDEI  RERUM  ET  VERBORUU  IN  S.  ISIDCmi  OW.  GONTENTORQII. 


is 


f>let  sei  operum  Del ,  r,  t63.  Diei 
ioitia  qooaiodo  onropuieDtur,  fn,  t. 

Diesli,  tii,  155. 

Uiespiter,  in,  585. 

DiiTerentia :  de  (lifnBireDtii^  m,  91. 
Dlirert^ntla  dialecticae,  et  rhetorioe 
artis,  Md..  99.  Diflereiiti«  Isidori  ca- 
Ibolice  Mei«  u,  109.  Dlffereniiarttni 
Isidurl  librt  duo,  an  tres,  i»  455.  T)if- 
rpreutiae  Terboruoi,  et  rerum,  i,  iS\ 
Di(rerentl«  rerom«  n,  379.  Yerbiorum 
per  ordinem  alphabeil,  et  sioe  eo,  n, 
S7I;  V,  1.  Differentiae,  u,  265.  Diffe- 
renli«  Terborom,  n,  S39,  263,  270, 
9B5  sr^.,  iO).  ttfferentise  rerum,  i, 
464  9eqq,;  n,  559, 359.  De  differeutiis 
rerum,  t,  77.  DiliWreQtiae  de  vita  ac- 
tlTa,  et  co  temptatiTa,  ii.  67,  Sl3. 

Diflidentia  Impetrandl  orata ,  ti  » 
9B3. 

Dlfl^igere,  et  fitgere,  v«  51. 

Di||;aiiima.  ni.  9. 

Digili :  digitus  Impudicus,  salntaris, 
ete.,  K,  ISse^.  Digliorum  numerus, 
T,  90.  DlMiU  pedum,  md.,  95.  Pigm 
M  Spirkus  sanctus,  m,  509.  Digitu 
Det  acrlpu  lex,  iii,  509.  Digilns  qua- 
dratnsi  ir,  451.  Dlgitus  roluadus,  it, 
454. 

Dii  genUnm,  m,  375.  Dli  prtmom  ado- 
taoiur,  III,  934;  tn,  69. 

Diiembos,  n,  96. 

Mator,  in.  468.  DebUar,  t,  2S. 

Dilpctio,  cbaritas,  et  amor,  v,  107. 
De  dilecllone,  ti,  516.  Diiectio  inter 
•0,  Ti,  293.  Dilectio  minus,  quani  Inter 
Aiosesse  noo  potest,  ti,  516.  Dilectio 
contra  odiom  respondet,  tu.  211. 

DUeeiKm,  et  /edo,  tii,  441. 

DHecma,  in,  4(».  Deiectu»,  t,  21. 

DiligenUa,  et  eora,  th,  437. 

Diligere,  et  amare,  t,  4.  DiUgere, 
et  deligere,  tii,  435.  Dlligere»  quod  in 
te  odit,  Ti,  3!7. 

Diloculum,  III,  224. 

Dilmi,  etdeliiif,T,2t. 

DlluTium  primuro,  serondom,  et 
tertium,  it,  140.  Dlluvium  muodl,  t, 
285. 

Dinddimtm,  et  dfmidiwn,  t,  20. 

DlminuU  numerl,  iii.  123. 

Diminullo  poeiUoQis  genus  Indlcat, 
w,  46. 

DiminoUTS  Bomlna,  m ,  14. 

Dimktere^  et  l>«iiifllere,  \  ii,  440.  Dl- 
mitiere  debiu  in  oraUone  Dominica, 
VI,  516. 

Dina  fllia  Jacob,  t,  196;  ti,  355. 

Dioeietianns,  lihris  dlTlnis  adusUs, 
mertyrit  Mt,  ui,  258;  vii,  96. 

Dlomedes  grammatlcus,  ti,  594. 

Diomedis  socii  lo  STes  oooTersi,  it, 
57. 

DionysiaelDsola,  it,  177. 

Dioimias  iapls,  it,  255.  Gemma. 
tbid.,  274. 

Dionysios  S.,  ii,  529.  Rot,  m,  237. 
Baccbtti,  iT,  194. 

Diooyiltts  Lintitts,  ni,  21. 

Dioscoria  urbs,  it,  201. 

Diosooms  baeresiareba  ooDdemtta- 
tns.  nv  2657  m,  101. 

IHpbiboDgaB  syllabo,  m,  25. 

Dlple,  lu,  54,  55. 

Diploi8^tT,487;Tii,4t5. 

Dipoodiom,  iT,  297. 

IMpeat,  if ,  66, 99. 

DipioU  nomina.  m,  17. 

MriMfut,  lu,  467.  Dhreem^  r,  21, 

DMffere,  et  dtrtgere,  ▼,  21. 
Dhnpere,  et  Onperet  ▼ii,J40. 
Dhmere,  et  emere,  tii,  457. 
Dinm,  ii,  468.  Airox,  t,  20. 
Diecedere,  et  al^eeedere,  t,  5»  21 . 
Diiceplare  Jnre,  lu,  451. 
Deeere^  et  docere,  t,  94. 
Diseamere,  et  ascentere,  t,  2r. 


Diaeemlcttlttro,  iv,  427. 

Dladplina,  et  ars,  lu,  1  icq.,  466. 
Se|ttem  saeenlariiim  discipllnarum  or- 
do,  m,  167.  Disciplina  ett^lesiastlca 
ImiiUlau  noQ  est  ex  Isidoriana  colie- 
ctione,  ii,  200.  De  disciplioa  saccrdo- 
tum  io  lils,  qoi  dellDquuut,  vi,  333. 

Diseijmiu»^  ui,  466.  Dlsciputi  se- 
ptnaginta  duo,  t,  136.  Discipoii  se- 
ptem,  cum  quibus  Doroious  post  re- 
KurTecUonem  suam  oooviTasse  descrl- 
bittir,  T,  151. 

Discordia,  vii,  258,  403. 

Discretiouis  Tirttis,  vu,  24 1.  Discre- 
tio  saiiclorum ,  \i,  268. 

Discrettts,  et  diseriiis,y,  19.  Discretus 
numerus,  in,  127. 

Dlscrimina  vocum ,  lu,  139. 

Discrimio&lia,  iv,  472. 

Diserms,  m,  '4^  Vide  Discretui,  et 
Deserlus, 

Di^Junctivae  conjuncliones,  ni,  21. 

DispaTf  el  tmpar,  v,  22. 

Dispensatlva  pbiiosopbia,  iii,  102. 

Dis|)ODdeus,  m,  503. 

Dispensator,  ui,  466.  Prodigns,  t, 
117. 

Dlspositio  aediflciomm,  iv,  430. 

Disseptum,  iT,  21. 

Dissimnlare,  et  mwlare,  t,  63,  69. 

Di:isors,  m,  465. 

Dissyllabl  pedos,  iii,  50t, 

DistaoUa  Novl  et  Yeterls  Tf  stame  ntl, 
opusculum,  I,  5^5. 

DisUsbon  ordeum,  iv,  513. 

Distincllo,  et  subdisUoctlo,  t,  20. 
Variorom  nominum,  qiiae  filio  Dei, 
altribuuntur,  t.  80.  DisUnciio  notabf- 
lis  codicum  collectionls  canonum  ex 
origine  Hispanica,  et  GalUcaoa,  ii, 

lol. 

Distriliotio  librornm  Ktymologiaram 
Taria  est  in  diver^ls  codicibus,  i,  531. 

DlUt  paler,  m,  385. 

Di:rocbaeu8,  ui,26. 

Diwrna,  diul'mi,  et  diutuma,  t,  19. 

Diversius  Ticiimariim^  t,  426. 

Diversoriom,  it,  218. 

Diversom,  iv,  87. 

Direriere.  et  dtvortere,  y,  20. 

DiTerUcula,  it,  243. 

Vtoes,  loeuples,  poiens,  prtunatus, 
et  honestuSt  m,  407;  v,  19,  23.  Dives, 

8il  induebatur  purpura,  iljid.,  156, 
ives  In  inferno,  ti,  252,  357.  DiTf^s 
eum  camelo  comparatur,  v,  141.  Di- 
ves,  cutus  ager  uberes  rmcius  .tttulit, 
T,1 16.  Divitiim  vilU,  ti,  250, 351  uq,, 
361« 

DiTlnalis  phllosopbla,  ni,  101. 

DivinaUo,  quaiuor  ejos  geoera,  m, 
571. 

DlTinttas,  H  diTfnatio,  vn,  458. 

Divinus  morbns  mania,  iii,  176. 

Divlous,  ariolus,  ni.  571. 

Divislo  maris,  t,  372.  DtvislodefiQl- 
ttooom,  ni,  110.  Divislo  terrae  promls- 
tlonis,  T,  486. 

DiTltiae  Chaldaeis  ostensc,  ▼,  548. 
DiTitiae  antlquomm  bene  pascere,  et 
liene  arsre,  it,  510.  DiTitiae  noceot 
per  ea  qn»  slbi  iuncu  sunt,  non  per 
se,  Ti,  249.  DivlUls  qui  male  uiuntQr, 
Ti,  5SK5. 

Ditorle-e.  Vlde  Dieertere. 

Divortlom,  ra,  455.  DiTortia  viamm, 
iT,24S.  Diwtio,  aot  dioorfnim,  t,  20. 

IHvics,  etDm,  T,  21. 

Do,  et  eedo,  t,  25. 

Docentes  bene ,  et  Tiventes  maie 
rejirehendontttr,  ti.  525.  Docere.  Vide 
Dtscere,  Docere  derlsorem,  ti,  517. 
Docere  qoi  nescit,  vi,  525. 

Docitis,  m,  466. 

Doctor  :  aoatttor  Eeclesise  Lailni 
doetores,  i,  181.  Dotes  docloris  catbo* 
iid,  I,  58 ;  Tt,  524.  De  doctorlbus  sn- 
perbis^  et.iracundif»  t^  550.  Doctores 


erroraro,  Mt,  294. 

DocUioa,  III,  441 ;  vi,  514;  m,  SiS 
De  doctriua  sioe  gratia,  vi,  291.  De 
discretioDo  doetrinr,  ti;id.,  353. 

Doctrinalis  pbllooophia,  lu,  102. 

Doctut,  m,  466.  Ducttts,  et  iiidoettts, 
Ti,  185. 

Dodanim,  m,  405. 

Dogma,  ui,  347. 

Dobbra,  it,  445. 

Doiia,  dolium,  iv,  497, 501. 

Doloo  veium  nivis,  iv,  442. 

Dolooes,  IV,  585. 

Dolopes,  iH,  409. 

Dolor,  T.  3.  Dolor,  et  dohu,  iW«, 
SO,  23.  Dolor  boB wum  trauquillus,  ti. 
259. 

Dolnsus,  m,  468.  /nmtcia,  t,  25. 

Dolus  bonus,  et  malu«,  i|i,  209.  H»- 
lus,  insidim,  et  Iraus,  t,  20.  Vkle  Do* 
lor, 

Dominationes,  iii,  515« 

Dom/mtfus,  et  domtntiim,  vn.  436. 

Dominica  Palmarum,  vi,  594. 

Domiulcus  dies  :  de  eo,  m,  278;  ti, 
590.  Kst  ferla  prfmt,  vn,  6. 

Z)oi»itnics,  ui,  466.  Deiis,  t,  77. 

Dauiitianus  imper.,  ui,  257 ;  tii,  90. 

DomuSy  ui,  429;  iv,  216.  Doiiiics, 
HotpiUum,  T,  22. 

Dona.  Vide  Dnnum. 

Donaria,  iv.  225.  Donarla  dtversa  ad 
oonstmctionem  Ubernacall,  v,  4C0. 

Donatiani,  ui,  530. 

DonaUo,  dooaUo  direcU,  nsufiructiia- 
ria,  III,  203  seq  DonaUones  regum,  i, 
178 

Dontllstae,  m,  557,  5T0. 

Dooatus,  III,  21, 51, 56.Dooat(if  de- 
cem  tropos  Untum  iradidiiy  lu,  59.  Do- 
oatos  grammaticua  quando  claroll , 

TD,98. 

Donatus  Epirl  episoopus,  vn,  lOQ. 

Douatns  mouacbus,  vii,  169. 

DoDom  :  dona,  ui,  283.  Danum  et 
mtoites,  T,  23, 47.  Dona  Spirltus  sancti, 
ni,  508 :  vi,  154.  Dona  Dei ,  et jper»'- 
\crantia  dool,  iirti/.,  196  seq.  DoDuro 

fcratiae  qoibuscumque  •latur^non  aeqiio-* 
iter  conceditur,  vi,  244. 

Dor  urbs,  iv,  197. 

Dorcades,  iv,  41. 

Doricae  columuae,  iv,  135» 

Dormieoles  ntil  somniis  f^Ugantor, 
qui  non,  ti,  976. 

DormiUDS  qui  exwgere  con^itur, 
Ti,  309. 

Dorsom,  iv,  16. 

Doras,  dori,  in,  409. 

Dos,  Mi,  201. 

Dosinus,  iT.  48. 

Drabus  fluviiis,  it,  161. 

Dracaena,  it,  51. 

Dracbma,  tv,  298. 

Draoo,  it,  64.  Marlnas,  iv,  82.  Dr^ 
ro,  anguis,  serpens,  et  traeo,  t.  9 ,  25. 
Dracones  slgna  mihUria,  iv,  .^76.  Dra- 
co  anrea  nuMa  servtns ,  it,  172.  Draen 
ingens,  Tn,  100.  Draco  caudam  mor- 
dens  snnum  si^nlfical,  iii,  2i7. 

Dracon.  it,  67. 

Draconis  leges,  in,  211. 

DracoDtea,  it,  551. 

DracoDtites,  it,  297. 

DracooUtts,  tii,  158, 175. 

Drome,  it,  416. 

Dromeda,  it,  44. 

Dromo,  iv,  416. 

Droselytus,  iv,  275. 

Drueotitts  fluTios,  td,  120. 

Dryades,  ui,  595. 

Dua  ubulae  legis ,  t,  582.  Tule 
Duo. 

Dutfius,  V,  468. 

Ducere  axorem  meHuSf  quam  url,. 
VI,  218. 

Dttctim,  IT,  499. 

DueilttO,,iTyS71 


■ 

i 


INDEX  RER«II  ET  VERBORUM  IN  S.  ISIDORI  OPP,  CONTENTORUM. 


ui 

.  Dulcn,  III,  M,  Dulcia,  iv,  487. 

DoasaK  liori,  i,  S93. 

Dw,  ambo^  ei  otna.  v,  tS.  Duo  exci 
ia  EvanKelio,  v,  159.  Duo  lapides; 
ibid.,  405.  Ouo  bijull,  Urid,^  44t.Doo- 
rum  socleias,  m,  125. 

Dooleciio  foutes,  v,  574.  Duodeeim 
exploraiores  lo  lerramaacum ,  ibid.t 
lil. 

nuodenartui  euniertts,  v,  236. 

Duodevicesimus  numerus,  v,  Sil. 

/Hip/tcamfit|  et  ^mmalum,  vu,  4SL 

Durcoo,  IV,  416. 

Dnritia  mentls,  ni,  595. 

Durius  flnvius,  iv,  159. 

Dusil,  111,  595. 

DuuDivirales  magisiratitt,  iii,  455. 

Dui,  lu,  435. 

DfCtamon8,4V,  383. 

Dyaamidla,  iit,  185. 

Dyiiamioa  scrlptor  qutanam  fneril, 
11,571,575. 

DTSenteria,  iii,  179 

iys^  IV,  609. 

B 

Ebenus,  iv,  538. 
Sbibere^ei  bibere,  vii,  431. 
Kbion ,  Ebionil»,  m.  555,  825. 
Ebosus  losula,  iv,  181 . 
EbrieUs :  de  ea,  vi,  S84;  vii,  105. 
EbrieiaKt  et  ebriotitat^  v,  24. 
BbrioiUaef  vlde  Sbrietai. 
Ebriatmi,  ei  e^rtiia,  v,  27. 
Ebur,  IV,  144.  Ebur  marmer,  ibid.^ 


ix» 


Ecdesia  :  Ecdesia  catholica,  Dei 
vivi,  una  onm  sit,  cur  seplem  a  Joanne 
scribunlur?  Sion  dicitur,  iii,  516  eeg, 
De  «a,  V ,  S6i,  580.  Ecclesta  lun«  com- 
fiarata,  vu,51.  In  Cantids  delineata, 
tbid.f  191  teq.  De  varlo  osu  ecclesia- 
rum,  VI,  411.  Ecclesia  anllaiiltos  pascba 
dedma  quarta  Inna  com  Jndcls  cele- 
brabat,  m,  272.  Eodesia  ooelum  spiri- 
tualiier  eat,  vtt,  19.  Ecclesia  per  mar- 
tTrum  sanguinem  refulget,  vi,  54. 
£ccleaia  per  arcturom  InLelllgliur,  vii, 
59.  Kcdeida  ei  flde  TrbiiUtls,  et  qua- 
tnor  virtntibna  coMUBmatur,  vn,  59. 
Sfiiritum  sancinn  pigous  aecepit,  vi, 
155.  Canaa  praviutia  bmretica  prope- 
gata,  ti,  186.  Ex  quibus  completur,  vi, 
185.  Hcretlcos  ad  ae  vanieotes  beni- 
ene  amplectitur,  vi,  316.  Orienialis,  et 
Occideutalis,  vi,  570.  OrieoUlb,  quare 
in  fermenuto  pane,  Orienulis  in  aaj- 
u»  Sacramento  n  conflclt,  fi»  570. 

Ecclesiastes  libiT,  v,  200. 

Ecdesias  icus  liber,  m,  246;  v,  202. 

Ecbeneia,  iv,  81. 

Ecbinus,  iv,  88. 

Ediites,  IV,  282. 

Ecbo,  IV.  251. 

Edlptkls  solis,  et  lun».  vii,  53  teq.  De 
edlpai  lun«  carmen  edllum,  ibid.  183. 

Ecioga  Theodoli,  a,  556. 

Ectaaia,  m,  85. 

Eeiblipsis,  lu,  58. 

Edadias,  in,  146. 

Edere,  iv.  40. 

Edessa,  iv,  195  teq^ 

Edjctum  qtild,  in,  198. 

Editlo  openim  S.  Isldon  dilBdllima, 
I,  1  uq.  Editio  Bignaeaoa,  tfrid.,  288. 
Breuliana,  iHd.,  278.  Editlo  regia  Ma- 
tritensis  tirialiaua,  ibid.,  268.  Edilio 
uova  Matritensis  tjrpis  lIlkNe,  ibid.. 

Editiones  VelerU  ac  Novi  Testamen- 
li,  V,  482.  Ouinu  edltio  Jerosoljmis 
iovenia,in,258. 

Edomy  m,  401. 

EdoHmn,  iv,  40. 

Eftrre^  et  efTerre,  v,  25. 

3fratut.  ui,  479. 
me.  yide  B[err£, 


XKcar,  in,  469. 

Ejmcient,  m,  469. 

Ettbdere^  et  pdere,  v,  51. 

Effata,  ui,  470. 

Effjractor^  ui,  479. 

hjfirenam,  m,  470. 
igent,  iii,  470. 

Eqfnut,  in,  470. 

Egetiat,  et  paupertat ,  v ,  25.  Ege- 
siatem  diabolua  mentlbiis  oppooit,  vi, 
509. 

E((ica  rex  Gotboro  n,  vti,  190. 

Eieie  Dei  nomen,  ui,  29S. 

El  Dci  nomen,  lu,  294. 

Elamoli,  iv.  529. 

Elam,  111,  400. 

Elamit»,  tii,  400. 

EUtio,  vu,  210. 

Ela  tts,  ui,  469. 

Elbidom,  iv,  466. 

Elbum,  IV,  4('6. 

Elcaua  exponitur  pesseasio  Dei ,  v 
933. 

Eleas  vicus,  iv,  U^. 

Eleazar,  ui,  322.  Eleazams  sacerdos, 
v,448. 

liiecUriuiQ,  ni,  184. 

Electi  inter  reprobos,  vii,  240  ae/. 
Eorom  spes,  ei  formido,  tMit,  268. 

Eiector,  iv,  269. 

Eleclrum,  iv,  288,  298.  Yenennm 
prodit,  ibid.,  296. 

Electi  perire  non  possnnt,  vi,  181. 
In  Judiclo  coiicuUeoJi  sunt,  iv,  188.  Ao* 
clpiunt  et  oonversionis  dooom,  et  per- 
severantiam  doni,  vt,  197.  Electi  qnl- 
dam  in  errorem  ioddant,  et  denno 
cooveriuntur,  «i,  900.  Electi  non  nnn* 
quam  oorruuut,  vi ,  244.  Elecii  malo- 
rum  desideriua  explere  a  Deo  non 
permittonUir,  vi,  249.  Electl  viiae  bu- 
jps  adversiuUbns  probantur,  vi,  260. 
ElecU  exterlus,  vi,  584. 

EieeoMmna  commendatur^  vii ,  266, 
554, 5i0.  EleemoMna  ,  et  Jeiunlom  iu 
abscondito ,  vi ,  256.  be  eieeaionua. 
vi,  556,  558. 

Elegiacom  carmen,  v,  68. 

ElemeoU,  iv,  108;  vu,  18.  ElemenU 
rerum  maierla,  iv,  442. 

Eleoiis  abbaa,  u,  127. 

Elepbaniia  aerpena,  iv,  76i 

ElepbanUacua  morbna,  lu,  181. 

Elephanins,  elephaa,  iv,  85. 

Eiif  lu,  525. 

Eliacbim,  in,  524. 

Sliaa,  m,  255  eeq.,  828;  v,  151,  167 
ae|.;  vu,  576.  De  ejus  virUUbua,  v, 

Elidere,  et  oiiideri,  v,  8^ 

Eligo,  ni,  348. 

Eiion  Di'i  nomen,  vi,  294. 

Elipendus,  u,  112. 

Eliseivlus,  ui,230. 

Ellsa,  tn,  403. 

EUsabeUi,  et  Zacbariag,  m,537;  v, 
178. 

Elisei  Graed,  ni,  405. 

Kliaaras,  lu,  235  aeg.,  529;  v.  168, 
848 ;  vu,  576.  Qttsdam  cyus  gesia,  v, 
842, 815  seo.  ^jua  puer,  v,  132. 

Eliud,  V,  126. 

Elixum,  iv«  488. 

Elleburnm,  iv,  552. 

Ellopis,  111,  409. 

Elljchuinm,  iv,  506,  442. 

Elocnliu,  de  ef ,  ui,  88. 

Eloe,  Eloim  Dei  nomen,  ui,  294. 

Eiaquent,  et  toquaj^ ,  iii,  469;  v,  24. 

ffto^uetifi'?,  et  fepieitia,  v,  109.  Elo- 
qnentia  sacra,  vi,  297. 

Eloqm,  flUegut,  ei  obloqm,  v,  9. 

ElpiJius,  VII,  157. 

Siueere,  et  itlueeref  vn,  455. 

Elvidiaoi,  ui,  350. 

An,  et  en,  v,  27. 

Eman,  ui,  532. 

fimandpaUo^  iii,  441. 


Emannel,  iii,  301. 

Emaihia,  iv,  160. 

Emathii,  lu,  409. 

Emathion,  lu,  409. 

Emendatio  josU  correpii,  vi,  319. 
Emeodatio  piarimoruaa  correptio  unius 
eat,  VI,  535. 

Embolismns  annos,  n<,  274;.  vn,  12. 

Emere,  ei  radimere.  v,  28. 

Emerita  nrba,  iv,  207. 

EmeriU,  lu,  428. 

Endliere^  el  admittere,  v,  25. 

Emmanuel,  ui,  301. 

Emor,  III,  407. 

Fffior<tctmi,  et  mortmmi,  v,  49. 

Emphasis,  m,  91. 

Emplastrum,  m,  184. 

EmpUo,  \eDditio,  ui,  203.  EmpUit 
mariU  et  uxoris,  lu,  203, 

Empye,  ui,  177. 

Bmuncioria,  v,  402« 

Eui  viJe  Em. 

Ena,  ui,  76. 

EnascUur^  et  natcHwr^  v,  61« 

Eocblridium,  iii,  185. 

EnCQenl%  iu,  277  |vi,  404. 

EncraiiUe  hasreticl,  vu,  92. 

Enema,  m,  184. 

Eoergia,ui,91,96. 

Enhydris,  iv,  67. 

Bohf droa,  iv,  89, 278. 

Enjundia  Hispaoice,  vn,  412. 

Knnius,  vii,  85.  Eonius  vulgares  no* 
tas  inventt,  ui,  56.  Primos  hexametroa 
LaUnos  fecit,  iii,  66. 

Enoch  filius  Caiu,  u,  234,  518:  v. 
1 17 ;  vn,  66.  Filius  Jared,  v,  15k  Enocli 
civitas,  IV,  193. 

Knomiitt  m,  460,  469. 

Enos  lilius  Setb,  ui,  233,  518:  v. 
118;  VII,  65,  •   • 

Enrit,  et  giadiut,  v,  26. 

Eotheca,  iv,  224. 

Enthyroema,  ei  eins  apedes,  tn,  65, 

Enubere,  vu,  436. 

Enueaatio,  lu,  107. 

Eoua,  lu,  224. 

Epacia  :  de  epactis,  ii,  561,  564; »« 
275;  VII,  8. 

Epanalipsia,  iii,  87,96. 

Epanaphora,  iii,  57. 

Epangelia,  lu,  97. 

fipanodoft,  w,  95. 

l£paphoa,  nr,  16i. 

Bpeiniheais,  ui,  55. 

Ephemerif,  m,  74. 

Epliesius  ijpis,  iv,  269. 

Epheaus  dvius,  iv,  201 . 

Kphod,  IV,  447. 

EphGebas,iv,  21.' 

Ephraim,iu,  528;  v.  128, 160,853. 

Ephrau  civius,  iv,  196. 

Epibata,  iv,  415. 

Epjcbirema,  et  ejus  speeies,  ni,  65. 

Epiectnum^  et  ^mmifiie,  v,  18. 

Epiciirei,  ui,  ."^65, 526. 

Epidromus,  iv,  422. 

Epignmima,  iii^  69. 

Epigri,  fv,  Ai^. 

Epile|isia,  iii,  174,  176. 

Epilogus  de  oonfllotu  vlrUitum,  ei 
vitiorum,  n,  54. 

Epimelas,  iv,  273. 

Epimelia,  iv,  350. 

Epimone,  m,  97. 

Epiphanes,  lu,  257. 

Epiphauia  Domini,  vi,  593.  TMtm  ep4- 
phani»,  m,  276. 

EpbH)lie,  ui,  409« 

Epirotleum  mare.  iv,  126. 

Epirue  orba,  iv,  157,  992.  Ei«ft«t, 
IV,  122. 

Episoepatus,  m,  541. 

Episoopns :  epiSGoporoai  nnnie ,  n, 
165  aeq.;  m,  550,  541.  Epieoopi  sez 
Galli»,  II,  519,  521.  Episcoporum  To- 
letaoorum  booor  a  Deo  vindicatns,  vu, 
166.  EpisGopi  aoU  cLrisma  ceiifldnttt. 


LXlll 


INDEX  RERUM  ET  VERBORUM  IN  S.  ISIDORI  OPP-  CONTENTORBM. 


VST9 


ei  Pararletom  dint,  iti,  S4?;  vi,  935. 
Kpiseopis  ooo  Hcebei  \m  uoom  coove- 
Dire  uaque  ad  Cooslanlioi  imperaioris 
tempus,  ni.  S6I.  Episoopia  llceotia  da- 
ta,  ut  ad  Toletaoam  orbem  ooveoi- 
reotfVii,  121.  Kpboopl  imperiti,  v», 
8t7.  Episcopl  s»calare<i  coras  iose- 
cuoies*  ibid.,  SfT.  Episoopus  servna 
plebls,  000  oomiDus,  vi,  929.  Episoo- 
MNroro  iostltDllOt  el  eiymoo,  vi,  419. 
£pi8Copos«  et  quid  ad  enm  pcrtloeat, 
VI,  IKh.  Bpisoopl  qaomodo  Eeelesi» 
prcsiot,  VI,  5G7. 

Epistola,  iiiy  SSS. 

Eplslolse  Isidorl  qomnam  geouio», 
qumnam  spuri»,  i,  6tt  S099.  Editae, 
VI,  SS7  ieqq.  Epistola  ad  Hassooam,  i, 
586;  ns  S88,  593,  599.  Ad  Leudefre- 
dom,  1, 543;  11, 161.  Epistols  ad  Brao- 
Jiooem,  1, 444.  Epiatola  medica  Isidori 
nomioei  1,  ^;  11,  S77.  Epistota  ad 
8.  Gregoriom  Magoom,  1, 654.  Epislola 
de  bcreticiSt  1,  654.  De  institotlooe 
boo»  vilSt  658. 

Epi^tol»  PootiOcnm  a  S.  Silveatro 
panim  sporim,  partim  aiacene,  partim 
intferpolat»,  n,  StO  seqq.  Epistolm  ad 
vstios,  u,  475.  Epistolae  qoaedam  siip- 
i|Osititi»,  n,  915,  291,  3(6.  Eplstof» 
Patrum,  n,  350.  Epinol» ,  quc  dice- 
iMoinr  de  eoelo  ceeidisse,  vii,  162. 

Kplfltjlla,  IV,  251,  433. 

Bpithalamiom,  in,  69. 

lipiihapbium .  Isidori  S.  Udefooso 
ascripium,  i,  54  uq. 

Epuhema,  111, 184. 

Epitbeta  nomina.  lu,  tS. 

Epitbeton,  ui,  60 

Bpithymum,  iv,  550. 

Kpitriti.  ni,  96. 

Epitroclueos,  ui,  97. 

Epirrope,  m,  96. 

Epizeuxis,  in,  87. 

Kpo  Boetins  :  eius  epistola  dedlca- 
toria  editur,  i.  585. 

Epul»,  VI,  484.  Epalas  qnl  mminal 
in  oogitaiione,  vi.  987. 

Bques  :de  equiiibusi  iv,  410.  Equei^ 
eqtiAtrii,  et  tequeUriit  v,  96.  Equitffs 
Uomani  in  uoa  iribu  treeenti.in,  497. 

Kqneslres  milites,  ni,  495.    Vide 

iiqatferi,  iv,  48. 

Equus  :  de  equls,  iv,  45  see.  Eomm 
«tss,  vlvacitas,  trla  genera,  ibid.  £0- 
rumoolores,  imd.,  40i.  Instrumenia, 
t6td.,  817.  B^Mis,  et  aroinit,  v,  97.  Equi 
marinl,  iv,  77.  Bqui  Favooli  dicti,  in, 
449.  Equi  babiles,  iv,  817. 

Eqnuleus.  ni,  915. 

Kra,  vn,  15. 

Eradius  imper.,  in,  959. 

Eratostbenes,  iii,  409. 

Krebus,  iv,  191. 

Erembertasn,  54f. 

Rremit»,  ni,  514. 

Bromrs,  et  aeserfum,  v,  97. 

Krgasterinm,  iv,  994. 

Krgastula,  iv,  924. 


uav"'''^- 


75. 


Ibonius,  ni,  958;  iv,  44;  vii. 


Erlcodes  Insula,  tv,  179. 

Krlcuaa  insala.  iv,  179. 

Kridanns,  iv,  162.  Kridanns  solis  fl- 
lins,  qui  et  Pbaeloo ,  iv,  158. 

EHgere^  nfene^  ei  lufmiere,  v,  10. 

Krigeroo,  iv,  557. 

Errantia  sidera,  ui,  159. 

Kf¥ores  io  librorom  tiioll^  quibos 
•X  eausls  Irrepseriot,  1,  485.  Krrorom 
doelores,  vi,  994. 

Rrue)i,  IV,  75. 

Erudiius,  in.  469. 

Eruere,  et  dimere,  vn,  457. 

Brvigius  rei  Gothorum,  m,  186. 

Brvnm,  iv,  516. 

Erymanthus  flavios,  ei  mois,  1?, 


i7S,  161. 

Brjsipelss,  in,  180. 

RrythreaSybitts,  m,  568« 

Bs,  et  m,  V.  9. 

Bsau  trinomius,  bispidus,  rufus,  pri- 
mogenita  vendidlt,  m,  590;  v,  122, 
318;  vii,  70. 

Ksea  :  de  escis.  iv,  484;  v,  112;  vi, 
101.  Esca  crapufam  geiierji,  VI,  281. 
Ksca  electa  diaboli,  vi,  975.  liae»  ve- 
teris  Testamenil ,  vi,  101. 

Eteenderet  ateendere ,  et  eoRsrefi- 
dere,  vn,  437. 

Kscutus,  IV,  555. 

Ksdras  Sscerdos.  v,  176,  915,  880; 
vn,  81.  Incensam  fegem  renovat,  iii, 
956.  E]us  liber,  iM.,  948.  Esdras  bi- 
bliotbecam  reparavit.  et  vetus  Tesu- 
mentum  in  viginti  duos  libros  consU- 
tuit,  VI,  949.  Esdr»  secundus,  tertiiis, 
et  quartus  liber  non  habenlur  apud 
Hebneos,  m,  945. 

Kssent.  iti,  551, 520. 

BteniM,  ei  wfrsfcifrfta,  v,  79. 

Kst  est,  et  non  non,  vi,  953. 

&ther,  V,  154, 177. 

Etesie,  iv,  119.  Karum  tempus,  ni, 
168. 

Ethan,  v,  453. 

Ktherianus  Dgn,  n,  589. 

Kthica,  V,  109  se^. 

Kihid.  111,561 

Kihlcus,  ioierprete  S.  Hieronimo, 
n,  101,  551. 

Ktbnici,  lu,  578. 

Kihopoe  a,  lu,  88,  96. 

Ktmrla,  iv,  162.  Tages  Etrori» 
aruspicinam  pr.mns  dedit,  lu,  574. 

Ktymologi»,  iit,  49. 

Kijmologi»  opos  predpoum  Is'- 
dori  :  de  earuni  editionibus ,  mss., 
vcrsionibus,  elogiis,  defensiooe  fuse 
agitur,  I,  400  se^f .  llss.  variant  in  or- 
dine,  et  numero  librorum  Etymologia- 
mm  :  alicubl  la  dnas  partos  sunt  di- 
vlse,  IMd.,  408  teq,  An  Siselmlo  nun- 
eapat»,  aoBraiiliooi.tMif.,  408.  Etv. 
moloffias  qoiiiam  emendarnnt,  fMa., 
968.  Etymoiogie  cormpt»,  im.,  410. 
loterpolat»,  IMif.,  499.  Etymologia- 
mm  plara  exempla  msa.  describaniur, 
n,  959  teqq.  pusstm.  Bivmologi»  io- 
terpolat»,  n,  92ft,  935.  *Varta  earani 
divisio,  iMd.,  938.  526,  416.  Sisebolo 
nuocupst»,  iMd.,  399.  Eiymologiaram 
excerpu,  i,  450.  Ktjrmologi»  Grec», 
1, 419.  Rtvmologi»  Rabani,  i,  43S. 

Bu,  et  Aeus,  v,  96. 

Kncbaristi»  sacramentum,  vi,  111; 
VII,  531,  554.  Sermo  editns  de  enoha- 
ristia,  jUif.,  516.  Kucharistia  qoaudo, 
et  quomodo  somnnds,  vi,  584. 

Rucberins  Lngduoeosls,  tii,  158. 

Kogeoios  primus  Tolet..  n  ,  598. 
Secundus,  vn,  162.  Tres  Rugeoii  To- 
let.,iWd.,  172, 175,179. 

Raglpios  abbas,  vn,  155. 

Kulalla  Kmerltensis,  vn,  118. 

Kulogius  S.  Cordnbensis,  n,  191. 

Enmenides,  m,  594. 

Kumerius  Tarraeonensis,  vn,  148. 

Emdem  Gotbiclsmiis,  n,  513. 

Knnomios,  Konomiani,  ra,  {SSI. 

KoouchuSy  m.  470;  vi,  448. 

Ruphimius  Toletanus,  vii,  178. 

Kuphonia.  in,  158. 

Kuiiborbium,  iv.  889. 

Euplirates,  iv,  158. 

Euricus  rex,  vii,  108. 

Knripidea,  111,  956. 

Kuroanster,  iv,  117. 

Koropa  Ageoorls  fllls,  et  moodi  re- 
gio,  IV,  188. 

Kuras,  nr,  117. 

Rusebiua  I>orolitsBus,  vn,  148.  Cae- 
ssriensis,  m,  982.  Qos  chroalcoo  siip- 
posltitiam,  1, 805. 

EatropiasValeMimis,  vn,  163. 


Kutjrbesi  et  Kaivchiaol,  v,  3.*0. 
853;  vu,  101. 
Kuxinum  m»re,  iv,  126. 
Evs,  m,  517;v,  116. 
Evagrius  monarhns^  n,  59. 
Evander,  iv,  195. 
Rvaogelist»,  V,  156.    Rvangefi^il» 

Suatuor  slgBificati  per  qnatuur  aolqu- 
a,  m,  247. 

Evangeliom,  m,  948.  Emufelimm^ 
et  fex,  V,  105.  Quatoor  Kvangelia,  nt, 
916;  V,  915.  Evaogeliorum  canones, 
lu,  962  teq.  Kvaogelium  Mattbxi  re- 
pertum,  vii,  109.  Evaogelia  Anastavos 
imperator  reprebrndit ,  el  emendai, 
vu,  109.  Kvsngelii  gritia  temperafii 
legis  austeritatem,  v,  103. 

Baentl,  eoidingU^  oblmqU^  aeeidii,  v, 
15. 

Fw  *»m,  el  eeenWt,  v,  95. 

Kvergeles,  m,  937. 

Evocari,  advocari,  et  tiirocon,  v.  6^ 

Kvocatio,  in,  498. 

Kvooymos  iosula,  iv,  179. 

Ex  pro  valde.  111,  496 ;  v,  57 

Kxsctor,  ui ,  470. 

Rxamen,  iv,  997.  Eiamen  cujusdaa 
veteris  meinbran»,  11,  922. 

ExanqfttSt  in,  470. 

Ka^ammiiin,  inanimum;  H  examaut' 
twn,  lu,  470;  v,  96:  vit,  427. 

Exandire,  et  otrtfire,  v.  8. 

Exceltut,  aUut,  ei  tublvnit^  m,  469 ; 

V,  5;  v.i,  438. 
Kxceplor,  in,  455.         ^ 
Kxcerpta,  iii,  955.  Kxcerpta  ex  Isi- 

dori  sententiis,  1, 879,  874.  Kx  libris 
de  eedesiastlcis  officiis ,  ibid. ,  878. 
Kx  synonjmis,  ibid.,  899.  Alia  excer- 
Pta  ex  ejus  operibos,  n,  \9teqg.,  930, 
268  teqq.,  500  teqq.^  545  teq.,  5!SS 
teqq.,  566  Uqq.,  595,  419,  491.  £1- 
ceriiu  Theodori,  ibid.^  289. 

Bxcetra,  iv,  36,  67. 

Kxcodicare  vites,  iv,  591. 

Rxcommunicatto,  vi,  847. 

Kiconsnles.  tn,  491. 

Excribere.  Vide  Atcribere. 

Kxcripiores  oodicam  lodicati,  o, 
499  se^^. 

Kxcubi»,  in,  496. 

Exciibitores,  m,  426. 

Excusalio  de  reatu  nulla,  vi,  lOS. 
Rxcusatio  perversoram,  vi ,  517. 

Rxebenus,  iv,  973. 

Execralio,  eijwiom^  v,  S7. 

Kxeculor,  ui,  470. 

Kxempla  qoaedam  operis  de  orto, 
ct  obitu  Patrum  interpolata,  et  ron- 
traeia,  i,  486.  Kxemplom,  m,  112. 
Rxemplum,  et  slmilitudo,  vi,  212. 
Exempla  sanctorain  quid  prosint,  vi, 
905.  Kxempla  pravoram  sacerdotam, 

VI,  396. 

Kxemplar  exposiUoois  io  Vetua  Te- 
stamentum,  u,  958.  Exemplaria  mss.y 
vide  Codices. 

Exequi^  perteqm^  et  protequi^  v. 


ExoreiuaiUf  et  exerellut,  v,  94. 

Exercitia  spU^itualfa,  u,  512. 
Kxercitium  virtulutoi,  vii,  914. 

Rxercitns,  in,  498.  Vide  Exerciba^ 
liis :  exercitos  aot  loteroeci 'be»  aot 
desperstiooe  deletur^  iv,  STS. 

Exerere^  exerlut,  ui,  4^. 

Exeeut,  m,  470. 

Exhmuire,  et  haurlre^  v,  57. 

BoEAiiiulin,  ift,  470. 

Rxhebenus.  iv,  273. 

Kxhortatio  humiliutis  alicnbi  S.  Isi- 
doro  ascrlpta,  n,  44,  51.  Kditor,  \m, 
987. 

Rxhortstlo  peeoiteodi  rhythaica.  % 
1, 19.  KdHor,  vn,  546. 

Bxiffoas,  ui,  470. 

f xifis,  ni,  470. 

BxMnf,  m»  469. 


I 


IKV 


INDEI  RERUM  CT  VERBORUM  IN  S.  ISIDORI  OPP.  COiNTENTORUIL 


MUowt,  III,  470. 

Eiilus  vtUe,  Ti.  SGO 
.    £siatfnar€,  et  artritrwi^  v,  25. 

Eiocfae»  III,  91. 

EiodttS,  iii,  SU;  ▼,  194. 

XxoUteeref  moUiure,  et  adoUeeere. 
tii.  434. 

Kiomologesis,  iii,  991. 

Bxorare^  et  «riirt,  t,  5S.  Eiorare, 
m,  tt9. 

Kiordsmiis,  in,  388;  ti,  458. 

Eiorcistse»  ui,  .<»9,  545;  v,  451 

Kiordiaoi,  ni,  81. 

Kgornaiuit  ni,  4<{9. 

^OHMtis,  et  odioitM,  lu,  470;  V,  94. 

KioUcsTestis,  iv,451. 

Exueetare,  speetare,  et  tperare,  t, 
25, 65, 

Expervi^  ^tpoit,  vii,  459. 

Krpe'  iemia,  et  srt€ii|ta,  v,  25. 

Sxperrectum,  et  expertmn,  v,  27. 

Kspertas,  el  eipers,  iii,  469 ;  v,  24. 
ViJe  BxperreetuM, 

Bxperi.  Yide  ^xpertus. 

Bsqifeiire,  et  peterOt  t,  57. 

Ar)iirar<,  ei  spcrore,  v,  66. 

Kipbastio  io  sscrsni  Ser||iiu  sm,  i^ 
5^5;  11,549. 

Eipletiva  con|nnetiones,  iii,  21. 

Eiplorstores  Josue,  ▼,  158  $00.^ 
411. 

E  prtare,  et  deporlare,  ▼,  21;  vn, 
434; 

Bxpoicere,  et  poicere,  v,  56. 

Eipositio  iiiiss»  editnr,  vn,  221. 
De  es,  el  de  sliis  mtsse  eiposttionl- 
bus.  I,  586;  n,  U,252,  %U,  557.  £i- 

Iiositio  figurarum,  iii,  544.  Eiposiiio 
»ibriorom,  ii,  506sS9.,  355;  v,  272. 
Kipo»itio  Isidori  In  vetus  Tesiamen- 
inm,  sive  eipositiones,  et  qncstiones 
mysticomm  sscrsmentomm ,  i ,  270 
§eqq,  Eduntur,  ▼,  399.  De  his  eiuosi- 
Uooibus,  n,  241,  515,  3I8,.S94. 

Mxp^o^arOf  et  o6pro6rars,  viiy  452. 

Bx*or$,  mp  469. 

Eisaium,  ni,  216. 

Bxipee,  m,  569. 

Eilsles,  vn,  420. 

Bxtempio,  et  iiiieo,  v^  25. 

BxUrmhmior,  extermtMUi*i,  ni,  469. 

Bxlermie,  ttremm,  et  Iteiteruat,  v, 
24,69. 

BxHnelui,  et  retHnetutf  v»  26« 

Kslorris,  ui,  469. 

Extremitas,  ni,  151. 

Bxtruere,  et  tiruere,  vn,  434. 

Bxut^  et  profugus,  iii,  469;  ▼,  58. 
Bxul,  so  exeul  teribendum,  w,  43. 

Exuttare,  lu,  469. 

Bxutiatio,  et  tieHtia,  ▼»  43. 

Exnngif,  ▼n,  412. 

Eiuperios  Toletsoos»  vu,  178. 

Bxur§eret  ct  surgere,  v,  66. 

Anisftif ,  III,  470. 

Kiuviae,  v,  68.  Bxuvite,  ct  tpoUa, 
iifid.,  26. 

Esechias,  ni,  256;  ▼,  133.  Vita  anni 
qninderitn  ei  a«Jdiii,  Wid.,  546.  Divi- 
lias  oslendit,  tlpjtf.,  5i8. 

Eiechiel,  iii,  245,  329 ;  ▼,  170.  De 
eo,  ▼,  205;  vu,  578.  £jus  expoiltio,  i, 
837. 

F 

Fsbs  communis,  Agypliaca,  fresss, 
iv,  5Usei7.,517. 

Pabs  Syriaea,  iv,  529. 

Faber,  bbrornm  instrumenta ,  nr» 
827  se^. 

Fsbrica  :  de  bbrids  perietnm,  iv, 
429. 

Fsbridos  :  ^s  not»,  i,  454. 

Ff  bola,  ni,  71.  Fabula  quo  tempore 
eonflcUB,  ▼]!,  72  le^^. 

Faeetut,  w,  471. 

Facies,  !▼,  6.  Fndes,  et  sn/lns,  v, 
74,  88.  Fades  gcmina  carli,  m,  149. 


Fades  Del,  ihid.,  298. 

Faeiiit,  iit  471. 

Fartnorosirs,  in,  475. 

Fsciuus,  111,  2(^.  Fndiiiif,  et  /fnjj- 
tium,  V,  38. 

Fddsterginm,  iv.  465* 

Faetiotat,  m.  473. 

Fsctis  bene  loqni ,  n,  250. 

Facii^  male  loqui,  ▼i,  230. 

Faculus  msle  sgen>ii,  vi,  539. 

Faenndia  canios,  ▼!,  349. 

Fscuis,  i^,  414. 

FacuncHis  Afer,  ▼!!,  136. 

Facundttt,  iii,  471.  Fac»mfm,  peri^ 
tut,  prudem,  et  ealiidut,  ▼,  5i. 

Fecinis  u^s,  !▼,  519. 

Feeula,  i^.  494. 

Faei,  !▼,  495. 

Faffus,  IV,  555. 

Fsicsstriim,  !▼,  514. 

Fslcidia  lei,  Falcidius,  in,  19«5. 

Fsloo  a^is,  !▼,  99. 

Fslernum,  !▼,  492. 

Faliax,  m,  472.  Fatias,  fattariut, 
pellax,  mendax^  ▼,  27,  29 :  vn,  431. 

Faitent,  et  menr^ens.  v,  49. 

Fattarm.  Vide  Fatiai. 

Falsitss,  m,  210.  Ftttiitat,  et  men^ 
dadum,  v,  29.  Fakitas  nonnunquatn 
▼eriloquio  adjnngitur ,  vi,  251 . 

Fattum,  et  fieium,  ▼,  50. 

Fali,t^,514. 

Fama,  et  ^toria,  in,  26;  ▼,  29.  Fa- 
maui  malevolentes  toltunt,  benevalen- 
tes  glorism,  ▼,  29.  Famam  appetere,  vi, 
510. 

Familia  :  familia  er(iacQnda,ni,  206, 
4(0.  Familia  oraur  a  patre,  terniiaa- 
tur  8  iriuvo,  tii,  440. 

Famonn,  et  infandt,  ▼,  27. 

Famutari,  el  obtequit  v.  51. 

Fsmiilns :  fsmnli,  ni,  435.  Fanw.'iii, 
etserms,  ▼,  67;  ▼,  343. 

Fsns«  !▼,  521. 

Fsr,  IV,  512. 

Fsrcimen,  iv.  489. 

Fsrcire,  !▼,  4fc9. 

Faretum,  et  pm^fum,  v,  52. 

Fari,  toaui,  termociitari,  et  narrare, 
vn,428. 

Fsrina,  iv,  487. 

Farrago,  tv,  513. 

Fas,  III,  191. 

Fasces,  lu,  254. 

Fssdcnlos  pro  veiillis  mililes  ha- 
bneruot,iv,  577. 

Fascia,  bsciola,  iv,  479  teq. 

Faseliis,  iv,  315. 

FoslMs ,  et  fosit,  V,  54.  Fasti  tftes, 
ibid.f  55;  vii,  4. 

Fsu.  Ftde  Fatnm. 

Fateri,  et  eonfiteri,  v,  51. 

Fatigam  quasi  satis  agitur,  ni,  472. 
Fatigatur,  (ettut,  et  tatxut,  v,  52.  Fa- 
.  tigatui,  et  foeialMs,  Und.,  41. 

Fama  Fanni  uior,  ui,  472. 

Fatum-.fau  Iria  cooHcU,  in,  392. 
Fatum,  et  fortuna ,  v,  29.  Fomm,  et 
/artnmtytMa.,  54. 

Faliciis,  III.  472.  Falims,  tlultut,  et 
sfnpulMS,  V,  63.  Vide  Falfim. 

Fsnoes,  tv,  10, 188;  v,  90. 

Fsooi,  ^1(591.  Fsuol  ficsrii,  iv, 34. 
Fsnnus,  ni.370.  Fsunns  fliitaim  inven- 
ior,  lU,  138. 

Fsusiinus  episoopos,  n,  282. 

Fanfor,  ni.  472. 

Fsvills,  245, 427. 

Fa^ooius :  FaYonll,  iii,  442;  !▼,  117. 

Fovor,  et  fnvut,  ▼,  ISi. 

Fa^us,  IV,  491.  Favutt  et  fasor.  Yide 
Faoor.  Faiut  eilrsctus  ei  ore  leouls, 
▼,505. 

Fm,  IV,  807.  Fas  oa|)idinls,  ni, 
590. 

FajEO  pro  faeio,  iv,  41  i. 

Febris,  tii,  171. 

Febroa  sacrs,  vii,  9. 


Fe!raarius,m,225. 
Fed ,  et  mtnqM  fect  ?  qnld  diflTe- 
runt,  ▼,  31. 
Federicus,  in,  514. 
Feidis,  id  est,  deformis  per  e,  ui^ 

Fel,  nr,  21.  Fel  lerr»,iv,  554.  FeOe 
iraseimur,  i^,2l. 

Frlidtss  sgrestiom.  !▼,  256.  JFelref- 
lat,  et  fortuna,  fu,  441.  Felidtss  prs- 
▼oruro,  VI,  Vi^, 

Feliz  Toletsnns,  vn,  179. 

Feiix,m,  471.  Fehx,  el  bom,  v^ 
11. 

Femelisrins^  tn,  475. 

Femeii,  iv,  17. 

Femins,  IV,  18,  27,  590 ;  v,  75,  91. 
Femma  pliir.  pro  femoribns,  ▼,  54.  De 
fenriinis  iv,  28,  25,  50,  455,  476. 

Feroinalis,  v,  404. 

Feimirs,  iv,  17. 

Femorslia,  iv,  452. 

Femur,  u,  440. 

Fenestrae,  tv,  227. 

Fers  :  fer» ,  iv,  51.  Earuro  pnnia, 
ibid.,  408.  Fer«,  et  beuiee,  v,  53. 

Ferdinandiis  I  res  petit  a  rege  ma- 
homcUno'Hispalensi  corpns  S.  Jostc, 
enjns  loro  obtinnit  corpus  S.  Isidori.  t. 
41;  II.  497««/. 

Fereirum,  iv,  509.  ' 

Feris  ^eiU  Ps^cbae  spnd  Gothos. 
n.  5.i6.  Feri»,  m,  2Jl.  LeKitimap,  snt 
iodici»,  tMd.,  293.  De  feriis,  vt,  859. 
Feris  pro  sabliato,  seo  reqoie,  v|t,  4. 
Feri»  monacborum,  in  quibusjejnuia 
conqoiescnnt,  vt,  839. 

Feriati  dies,  vit,  4. 

Feriiat,  et  ferocUat,  v,  28. 

FermenUlius ,  tv,  486. 

Fermentum ,  iv ,  487.  Fermentnm 
corraptio  cresturte.  v,  571. 

Ferodtat.  Vide  terHat. 

Ferox,  ni,  473.  Ferox,  aeper,  ferut, 
▼,  27  teq.;  vii,  426.  * 

Ferramemnm,  tr,  379. 

Ferrandus,  diaconus  Cartbaginensls, 
▼II,  148. 

Ferreiet^ere,^,  55. 

Ferrogo,  iv,  466. 

Ferrom  ,  iv,  285,  292.  Ferri  sdes, 
dilTerentiay  simnlacrnm  in  aere  pen- 
dens,  fMil.,  292  se^.  Ferram  evilleBs 
e  fluroine,  v,  546.  Ferrum  inventtim, 
vtt,  75.  Ferram  vlvnm,  iv,  253.  FbT' 
ruin,  nlsi  candeii^  tingatur,  eobarere 
non  |>otest,  t^,  430.  Ferram  sangniaa 
eontactum  celerins  rubiginem  trahh, 
!▼,  295.  Ferroeidnduntur,qn»me- 
dicamenlnm  non  senseranl,  m,  18'». 

Fertitit,  et  /rnrfnostis,  v,  50. 

Femdat,  ni,  473. 

Peruls,  !▼,  563. 

Fer^or,  m,  471. 

Ferns,  et  ferox,  v,  27. 

Fessns  qusiii  flssus,  tn,  472.  Fettut^ 
fatigmut,  et  Inssns,  ▼,  82. 

Festinare,  ct  properare,  ▼,  87. 

Festivius,  tu,  275.  De  fintiviiatibits 
diversis,  ibid.  Festiviutes  spcatolo- 
ram  scu  martyrum,  vi,  402. 

Festocs  in  ocnlo  slieno ,  vi,  536. 

Festus :  de  festis  diebus ,  tu ,  846. 
Fesii  dies  Hebreoram,  i  i^Jii^;  ni,  5« 
Fesli  et  tolemnet  die»,  v,  53. 

Feslns  :  eiui  locus  reotitutos .  iv  • 
49. 

Fist  lui,  vt,  135. 

FibriB,  IV,  21. 

Fibri,  iv,56,  464. 

Fihrina  vestis,  iv,  450. 

Fibriiinm,  ir,  86,  464. 

Fibula :  iibnlae,  iv,  474,  479. 

Ficarina  FaunuH,  m,  5U8. 

Ficpdula,  i^,  102. 

Fictiiia  vasa,  iv,  496. 

Ffctor^  w,  472. 

Fictttin,  et  fatsmn,  v,  30. 


IXVII 


1N»E\  HKKtM  ET  VERBORUM  LN  S.  ISIDORI  OPP.  CONTENTORUM. 


LXVIU 


Plous,  i¥,  331.  PiQUS  JCnrpiia,  iv, 
331*  Ploot  nigta  wnam  distoaUuni,  iv, 
531.  Flcus  curo  bolro  sliaU,  v,  4ii. 

FideicoiBiniMom,  in,  )0t. 

Fiddlis,  iK,  471«  Fidilii  et  /Mni,  v, 
27. 

Fid««  Cbri^tiaMiruio,  i,  377.  Fidei 
cs  holics  veril»8  ,  n,  5i»  351.  Fides, 

III,  m,  8i1.  4^^.  F<<t«i  et  /Mis,  v,54. 
f td^f  ei  reJgiQ,  tM. ,  6i.  Fides  ei 
opo^;  fldes,  spes  et  cbsriUs,  i//td., 
106, 192.  Fides  terosrio  «e  deosrio 
fiunioio,  i^id.,  473.  Ue  lide,  vi,  192. 
Fides  aDQd  Gr»cos  da  Triniiale,  iii, 
312.  Fides  a  lonneDlij,  iiiy  116.  Fides 
vcl  (idiiula  ciiliara,  m,  139.  FiJe  el 
operikKis  bomo  jatliiicaiur,  vu,  39.  Fi« 
des  in  Dei  virlule ,  oqo  in  arffumentis 
humaiiis  coasistit,  vi,  297.  Fidem  leffi- 
bus  reges  praQdicaiit,  vi,  344.  PlJes 
en  io  conversiooe ,  v,  462.  Fidei  re- 
gula,  VI,  461. 

Fidicui»,  lu,  114. 

Ftdts.  Vide  Fid«s. 

Fiducia,  lu,  2i)7.  Ftdiicia  et  coii/i- 
dffnUay  V,  29.  Fiducia  ooulra  despero- 
lionem,  vn,  215. 

Fttfns.  Vide  Fideli$. 

Fieri  aliquid  potse,  et  fieri  neeesse 
«st,  VI,  128. 

Figulus,  IV,  196. 

Figura  :  flgurs,  ui,  30.  Verborum  et 
tenleoUarum,  ibid  ,  91.  De  flguris  so- 
1idi<.  etc,  ibld  .543.  FiMta^foma^  it 
mtmiHudo,  v.  32,  07.  Figora  iiuera- 
rum,  III,  11.  Figura  sjllabnrum,  ui,  29. 
Figurn  accenluam,  ui,  30.  Figurm 
^granimalices,  iii.  56.  Figurj»  roultum 
prosuni  io  toliaiioae ,  v,  299.  Figurae 
iioslium,  V,  iOH. 

1' lU ,  IV,  467. 

Fileotulas :  oarraUo  de  eo,  n.  6S. 

Filia.  fliiiis.  fllii :  filius  ooii  portabit 
iiuqnitatem  patris,  et  pater  oon  porta- 
bit  iniquiUtein  filii,  ii,  572.  Fiid  qut- 
tiior  modis.  oatara,  imiiaiiooe,  ado- 
piione,  ei  do^Hrioa,  filiaroin  ordo,  in, 
440  seq.  Filii  doo  roissi  ad  operaodnm 
vioeaio,  v,  142.  Fi  iis  nnximo,  et  mi- 
uimo  collat»  benedictiones,tdt(i.,292. 
Filiae  ex  roateroo  temioe  nascuiitur, 

IV,  24.  Filii  ez  libcro,  et  aocilla,  ui, 
4il.  Filii  qoare  siot  simlles  pairibot, 
aut  mairibut,  iv,  25.  FilU,  et  iiberi, 
VII.  438.  Fiiii  Dei  quando  flliat  bomi- 
num  roncuplerttnt.  vu,  66.  Filii  Dei 
qui  voeantur,  v  ,  159.  Filii  doq  solom 
Baiivilate,  sed  etlam  imiiatiooe  vo- 
GMiiar.  VI,  159.  Filii  Deces8iUti&,  ?, 
45  L  Filius  dot,  cujot  doctrinam  te- 
quitiir,  Ti,  159. 

Filius  Dei  Deos,  imago,  flgura,  aguus; 
lapis,  oiitnipoteos,  mediator,  perfectot, 
liraciiiam,  petra,  apedet,  sacerdos, 
splenilor,  sapieotia,  virlus,  etc,  v,  81. 
Aute  omnia  taecula  a  Patre  genliut, 
^i,  6.  De  fllio  Dei,  iii,  299.  Filiut  ex 
jiDO  oaaciiur,  Spirilussanciut  ex  uiro- 
4iue  procodil,  m,  307.  Fide  Cbrittut, 
lOeus. 

Filix ,  IV,  365. 

Fimbria,  iv,  365. 

Piudi  solida  poasant,  tolidariscissa 
«000  poisunt,  lu,  29. 

Fines,  iv,  238.  Fioem  vilc  retpicit 
Deut,  VI,  445. 

Fiiiis  Cbristus,  III,  302.  Fiiiis,  et  ter- 
■mtntis,  vif,  426  Fini^  vitm  ineerias,  vi, 
500.  Pinis  in  vita  bominis  qoereodus, 
VI,  213.  Fiuium  regondo.  nm  actio,  lu, 

Fingere,  iv,  496. 

Firmamenlum  cceli  sapra  igoem,  vi, 
aSQ  aeq.  Firma.uenium,  iv,  109;  vi, 
436;  vn,  25.  Flrinameolom  qoid  tpiri- 
4uj1  ter  signiflcet,  v,  262. 

Ftrmus,  m,  171.  Ftrmiu,  et  valens, 

«^  32. 


Fiscella,  iv,  616.  Pitcellai ,  et  Osi!!- 
Dip,  IV,  504. 

Fiselutn,  flsculuoi,  it^  516. 

Fiscus,  IV,  504. 

Fislulii,  vi,i3l.  Pistals  aqnarum,  iv, 
231 ,  431.  Fistul»  in  collo  daae,  v,  90. 

Flageila,  tii,  214.  Vitium  ,  iv,  .S17. 
Arborum,  ibid.^  5ii.  FUtgeliaf  ei  ver- 
bera.  v,  72.  Ue  flagellis  Uei,  vi,  258. 
Fiagella  quadraffint«,  v,  475. 

Flagilare,  et  Jla^tKtre^  v,  51. 

FlugUiosus,  lu,  473. 

Flagiiiiim,  lu,  209.  FUigkiwm,  et  fo- 
omis,  V,  28. 

Fia^ra,  lu,  214. 

Flagrare,  eifragare^  v.  31,  3 i. 

Flameo,  lu,  471.'Flara:uet,  ii,  542; 
IV,  4(J8. 

Flamma,  iv,  i27. 

Flamroeut  color,  iv,  463. 

Fl>tu9,  IV,  119. 

Flavl^n^is  urb$,  vr,  136. 

Flavum^  et  furmm,  vii,  4.^5. 

Fecti,  el  d€/lec/i,  V,  30. 

Flemtna,  eih'emma,  vii,  435. 

Flew,  III,  473. 

Flere,  et  plorare,  v,  30.  Fiere  pro 
4efunciit  fltieilbus,  vi,  362. 

Fleiue,  ploratio,  et  planc^ut,  v,  55. 

Florf^ntbia  boror  Isidori,  i,  118, 5i9; 
vii,  161. 

Fiores,  IV,  32  i.  Floret  doctoruro,  ex 
Isidoro,  et  allis  collecii ,  i,  247,  576; 
H,  356,  413.  Flores  roalorum,  iv,  5i8. 
ft>  lores  ausiro  soUimtur,  Zepliyro  tioot, 

IV,  118,  324.  1*103  Cbrislus ,  iii,  304. 
Pros  aeris,  iv,  249, 292.  Flos  tbyrai,  iv, 
350. 

Florez  Uenricus :  ejot  varitt  lectio- 
oes,  I,  33.  Opiuio,  t^id„.507. 

Floriaol  bare.ici,  ui,  357. 

FtorJdici,  ct  fbrmetuuSf  v,  35. 

Florut  presb. ,  n,  41. 

FUtciuo,  et  ftuctuor,  vu,  4Z6. 

Fluaus,  IV,  131. 

Fluduius  i-raooorum  priDoept.vu, 
119. 

Fluere,  et  difiuere,  v,  31. 

Flumon  :  de  flumiuibut .  iv  ,  132. 
Flumen,  /luv/tis,  lorrene,  rtiws,  amnie, 
et  foM,  V,  32,  62.  Fluminain  uomioa , 
vii ,  57.  Fiumina  doo  iu  Tbetsaiia ,  iv, 
121.  Fiumioa  Paradisi  quatuor,  v»  270. 
Fluvlus  de  Paradiso  exiens »  tbid. , 
269. 

Fluviot.  Ftde  Flomea. 

Floxi  projiciuotur  de  cattriti  v,  437. 

Focarix,  vu.  421. 

Foout ,  IV,  505.  Foeus,  et  i^ntt ,  v, 
41. 

Fodere,  iv,  322.  Fodere,  tieffiHiere, 

V,  31. 
Fa9cialet,iv,  373. 
Foecundaf  iii,  475. 

Fcedus ,  lu,  471.  Fmdu»,  H  pax ,  t« 
52.  FiBdut^  et  fedui,  tM.,  54. 

Fomerator,  iii,  471. 

Foeaiculum,  iv,  869. 

Foeiium ,  iv,  365.  Foniion,  ei  famuM, 
v,  34.  Fuenum  iu  oculit  Dei  qiu  suot, 

VI,  273. 

Fanut,  ni,  471.  Yide  Fieffwii. 

Feeta,  ui,  473. 

Fwtutf  IV.  23. 

Folia  librorum ,  folium  ,  in«  262 ;  iv, 
324  ,  3i7.  Folia  siogulari  oumero,  iv, 
365. 

Folles,  IV,  288. 

Follicare,  iv,  88. 

Folliculut,iv,3l3. 

Fomet,  IV,  3^. 

PooUdooiut,  1, 270. 

Foos,  footes :  foos  scieotiarom,  i,  1, 
418.  De  fontibot,  iv,  121  lea.  Foos 
Ciceroois,  Job  io  Idumaea,  io  Chio 
insula,  Cyzid  amorem  toUeos^fontes 
duo  Sicilie,  calidi  in  Sardiuia ,  ibid» 
FoQS  io  dcluliris^  ibld.,  221.  Fone, 


/htvins,  ete.  Vide  FtaitN.  Do  fMtlbot 
duodecim .  v,  373  teq.  Pods  Chrisiut, 
m,  30.1.  Foos  Aooius  io  Bceotia,  iv, 
IdJ.  Pons  de  pelra  Oreb.  v,  456.  Foo- 
tes  duo  io  Bccotia,  iv,  121. 

Foroiy  et  forie,  vii,  426. 

Forcipes ,  IV,  428,  511  Forcpet^  eC 
forficett  V,  34. 

rorts,  Vf  41.  Poret,  el  valvm,  iv, 
227. 

Farfie't.  Yide  Fordpes. 

Foris.  Yide  Forat. 

Forma,  ei  figura,  v,  32.  FonBt  poe- 
oiuidiois  :  opusculom,  i ,  605.  Fona« 
verboram,  u,  19. 

Formatuffl,  tive  formalloui,  IT,S31. 

Formica,  iv,  62. 

Formtcoleoo,  iv,  63. 

Fornddo,  pattor,  utetut,  ei  Iteor,  t, 
28. 

Formidolosot,  lu,  472.  Pormidolosnt 
lion  egreJieliir  ad  lieilaro,  v,  468. 

Formosut^  m,  i75.  Deeeut^  v,  22. 

Formula  honesi£  vita  :  opoaeoia 
hoc  tiiulo,  n,  21.  Formula  tpwitoslia 
iotelligeDli»,  ibid,  69. 7.V 

Forimm,  lu,  471, 472 ;  iv,  513. 

Foroacft  fabrorum,  iv,  4JS. 

ForQicariiit,  m,  475. 

Formcatio ,  el  aiif/leriiaN,  v,  5 .  51. 
De  foroicailone ,  tH  /. ,  1 12 ;  vi ,  242 » 
498.  Fornicatio  in  Scr  »piura  pro  onuit 
illicila  corroptione  usurpatur,  t,  34. 
Fornicaiio  spiriloalis ,  vii ,  ^.  Fumi- 
cationis  aflectot,  vi,  498. 

Fomicafris,  ui,  473- 

Forni  et,  vi,  473;  iv,  2i0. 

Forpicept|  iv,  513. 

Fort,  et  fortttna,  vu,  442. 

ForsiUo,  ui,  43. 

Fortior,  id  est,  nnjor,  w,  153. 

Fortit,m,  471. 

PortitoJo,  lu,  lsa.Ftrliis,  v,  72 ;  ii. 

Fortona^  ui,  392.  Foriuna,  oi  fmnnt» 
T,  29.  Furtuna,  ei  feticitat,  th,  4il. 

Forlunat»  iutulje ,  vi,  172. 

Fortwmtut,  beatUMt  ei  tonetfnt,  t, 
11.  Vide  Dim. 

FortuDJtus  epltoopot,  Tu,  ISI. 

Forum .  forus ,  fora ,  lori  :  iomm 
iiuiicom  Hispaoic  deooo  odondora .  i , 
818.  JLJut  vertio  Hitpaoica  Jaasn  S.  Fer- 
dlDaodi ,  H .  224.  Forut ,  iv,  211,  SB. 
I>e  bro,  ibid..  3119.  Fori  io  DtTi,  md.^ 
420. 

Forvum,  iv,  428. 

Fostorium,  iv,  514. 

Fovea,  iv,  514. 

Fovessorium,  iv,  514. 

Fragilis,  ui,  472. 

FragiueDta  ,  iv,  487.  IildorUnorim 

Serum ,  i ,  350, 55i,  585 ;  u.  80. 8i, 
6,S92se9.;ui,  509,555,  545;  iv, 
525.  FragmenU  |>iura  Utulo  onerum 
ioslgoiu,  II,  75  Fragmentaro  caleiMl»- 
rii  gotbiii ,  iMd.,  12ti,  Fragmeniam 
chronoiogiai  de  anno  aaUvitaUs  Salva* 
lorit,  ibid.,  238. 

Pragor»  iv,  W. 

Fragrare,  oifagrmre,  v,  31, 34 

Pramet ,  iv.  379.  Fremea^  ei  ma- 
cheM »  T ,  32.  Pramea  versatilit ,  v, 
277. 

Praoei,  ui ,  414.  Franoorum  oxerci- 
tot  a  Gothis  superains,  vu,  120. 

PraocitCB,iT,  381. 

FranUoes  rex,  vu,  133. 

Frater,  fratres  :  quatuor  inodit  di- 
eoDinr  in  diTiols  Sdriptaris «  naiura , 
geote  ,  cognatlone  ,  aflectu  :  Hralres 
patraelet ,  iii,  444  teq.  Frater,  ei  ger- 
manut,  v,  51.  Frater  jussus  est  duoero 
oxorem  fratris,  M.,  468.  Frairet 
tepiea,  qui  uoi  malieri  uopterant, 
v.  144.  Fralres  quloque  divitit,  v,  148. 
Fratri  quotiet  remitteodum ,  v,  284. 

Frateroa  oougratulaUo^  vu»  210«* 

FratrUsSi  lu,  454. 


tllX 


INDeX  i^Uli  £T  f  ERBORUII  IM  S  ISUNNU  OPF.  COMTKMTOROII. 


tix 


rratfnelii.  iii,  4tS. 

FriiidQlaiiUa,  vi,  315. 

Fraus ,  doiui ,  ei  V'$'dieB ,  t,  SO. 
Fraas,  vu,  217  «e^.  Frtmleft  h»retifo- 
ruin,  I,  597.  Praos  in  onmi  booo  opere 
fonnideiida ,  ?i ,  20i.  Fraa«  SaUr  m 
s«pe  senclts  aperiiar,  vi .  268.  Fraus 
contra  inoocemiani ,  vii,  S17. 

Fraxinus,  iv,  S39. 

Frement,  uiy  473.  Fremers,  et  freih 
d$re,  V»  50. 

Fremor,  et  fremi^os,  vn,  435. 

Frena,  iv,  517;  v,  30. 

Freudem.  ui,  171,  473,  477.  Fr«i- 
dere.  Yide  Fremere. 

Freoom.  Vide  Frena. 

FreDQScali,  ui,  182. 

Frequentaliva  verba,  lu,  19. 

Frpium  :  de  fretis,  nr,  128. 

Frictum,  ei  frixum,  vii,  435. 

Fridigernas  rex,  vii,99,  ItO. 

Frivolum,  iii,  4t;5. 

Fnxum,  iv,  488.  Yide  Frielum. 

Frondes,  iv,  523. 

Froudeu»,  et  frimdam^  v,  30. 

Froiis,  IV,  6. 

Fmefiiofitt,  et  ferltfii.  v,  30. 

Fructus  IV,  32  i. 

Frugalis,  m,  471. 

Fruges,  iv,  311.  Fruget,  el  fru- 
fivenfii,  V,  35.  Fruges  aquaa  glgnunt, 

IV,  120.  Fruges  ludia  bii  luetit,  iv, 
U4. 

Frirf,  et  ttli,  v,  30. 

Fruinarius  rex,  vii,  136. 

Friimpn,  iv,  312 ;  v,  542. 

Frumentum :  de  fnimeBlis,  iv,  31t. 
Frumenla,  Vide  Frugu» 

Frumere,  iv,  312. 

Frustum,  iv,  489. 

FruteiL,  IV,  322. 

Fttcals,  IV,  333. 

Fucus,  IV,  104,  364. 

Fuga  ,  IV,  573.  Fuga  Jacob ,  v,  330. 

Fugere,  et  digwieret  v,  51. 

Fii^tftPttf,  in,  473. 

Fulcra,  it,  462. 

Falgeniius  Ibkdori  fraler,  1. 118  seq. 
Fulgeniio  Isiiiorus  libros  Oniciorum 
iedicst,  VI,  363. 

Fulgentius  Rvspensis»  vii,  154. 

Folgetrs.  IV,  113. 

Fulgor,  fulffur,  ei  fiUmtn,  iv,  141; 
^,133  seq.  De  fulgoribus ,  md. ,  378. 

Fulica,  IV,  96. 

Falmen  :  de  fulminibas ,  iv,  1  li ; 
VII,  44.  Vide  Ftii^or. 

Fulvum ,  ftacum ,  el  AirviiM ,  yu  , 
435. 

Fnnalia,  nr,  506  eeo. 

Funarii,  iv,  399. 

Funcii,  in,  432. 

Funda  :  de  ftindls,  iv,  385, 415. 

Fundameniam,  m,  304;  iv,  430. 

Fandatores  Ecclesiarum  sufliragio  ab 
Eccleslis  adiuvaiidi«  u,  566. 

Fundibuius.  fundibslus,  iv,  386. 

Fundus,  urbaDum  ediflciomt  el  ros- 
tkum,  IV,  256. 

Funelfre,  fimereum,  el  funetttm,  ▼, 

91. 

Foneslus  bmulas,  t,  31. 

Funqi,  et  defungi,  vu,  454. 

Fuiiis,  de  funibus.  iv,  423,  507. 
Funis  Ubernaculi  Iripfex,  v,  597. 

Fnnus ,  iv,  30. 

Fur,  m,  473.  Fnr,  el  latro,  v,  45. 
.  Ftiroiiim,  et  furtatum,  v,  31. 

Furctrex,  tii,  473. 

Furclllae,  iv^  515. 

Furem,  furtatus,  /Hrioitis,  et  trtffiu, 

V,  28. 

Furitnmdus,  et /iirm,  v,  70. 
Furi»  (res,  ui,  592 
Furfures,  iv,  487. 
Furfurto,  iv,  101. 
Fornas,  iv,  225. 
Furo,  iv^OO. 


Furtedum.  Vlde  FnniAcm. 

Fvrtwii ,  m ,  210.  Furium  oonlra 

iuDocentiam,  vu,  217. 

Furuueulus,  ii,  182. 

Fiirviwi.  Vidc  Fulium, 

Fuscina  soror  Aviti  episcopi ,  vn , 
138.  r    ^  f       3 

Fttste8,m,2l4;  iv,  512. 
Fusus,  IV,  467. 
Ftin7fs,m.475. 

Folura  qttssi  facia  sepe  lo  Scripta* 
ris  sacris  narraolur,  vi,  162* 


Gabaon  elvitas,  ui,  402. 

Gsbsonlts  metu  perdilioois  pertar- 
riii,  V,  485. 

Gabaia,  iv,  498. 

Gabinus  cinclus,  iv,  45d. 

Gabriel,  iii,  313. 

Gad,  m,  235,  527;  v,  124,  IC.O. 

Gad6s,iv,17l,207. 

Gadffad,  v,  150. 

Gaditaiium  fretum,  lu,  402;  iv,  121. 

Gagates,  iv,  234. 

Gaianit»,  lu,  360,  53i. 

Galacliies  lapis,  iv,  2  *7,  272. 

Galat»,  ni,  408. 

Gstaiia,  iv,  153. 

Galatics,  iv,  489. 

Galaticum  bordeum,  iv,  5! 3. 

GaUtanam,  iv.  355. 

Galea  :  de  gaiels ,  iv,  388.  GMa,  et 
caMm,  V,  17. 

Galoiios,  IV,  491.  Romie  ilaruil,  vn, 
92.  Ejus  libri  de  medlcina,  iii,  185. 

(;aleria,  iv,447. 

Galerlus  imper.,  m,  238. 

Galerus,  iv,  469. 

Galilsa,  iv,  1 18. 

Galiisi .  iii,  5i0.  Soper  quos  ceeidii 
lurris  in  Siloe,  v,  146. 

Galla,  IV,  445. 

G>li.f  cl,iii,  4t5s09. 

Gsliccla,  IV,  164. 

Gf  llacus  venlus,  iv,  118. 

Gslli :  Galloram  ob|ectiooes  de  gra- 
tia  Cbristi,  i,  188.  GalU,  fsndidi,  seno* 
nes,  etc. ,  iii,  414  leo.  Galli,  iv,  904. 

Gallis,  IV,  t63.  Galliie  regf^s,  ii,  M9. 

6c.'(ici0ivs,  Galiieust  Galtuif  v,  36. 
Galiica  arbor,  iv,  534.  Gallicuin  mare, 
ir,  126. 

Gallidmom,  iu,124;  rn,  6. 

Gallienus  imper.,  vn,  96. 

Gallins,  IV,  97.  Gailinae  a  ventocon- 
cipere  credli«,  iii,  442 

Gallogrsci,  ui,  408;  iv,  133. 

Gallus  imper.,  uk  258* 

Gallusavis,iv,  97. 

Gaitus^  Galikus^  Vide  Go//tMRiis. 

Galoapis,  iv,  462. 

Ganea,  gaoeo,  m.  474. 

Gangarids,  ni.  404. 

Gaoges,  iv,  134, 144. 

Gaoolre,  ¥,  75. 

Garamantes ,  ui,  411.  Soram  regio, 
iv«  168.  Garamaotnm  fons,  tv,  123. 

Garrire.  et  toqui,  v,  35 

Gurrulus,  ni,  474. 

Gsrum,  iv,  495. 

Gath,  Gsd,  ni,  235. 

Gaiidtiaii,  el  Ueiititt,  v,  55.  Gau* 
dium^tbid.  ,111.  Splriluale ,  vu,  214. 
Gaudium  majus  esl  Deo,  et  angslisde 
eo,  qui  a  periculo  liberator,  quam  de 
eo ,  qui  nunquam  Bovit  peccaii  pericu- 
culum.  VI,  212. 

Gaulalum  regio,  ni  418;  iv,  167. 

Gauloe  insula,  iii,  418. 

Gauranls  equu^,  iv,  48. 

Gaza ,  IV,  fm.  Oppiduro ,  ibid.,  19C. 
Interprelatar  fDrtitu  .'o,  v,  560. 

Gazophylacium,  iv,  503. 

Gebamundus,  >n,  134. 

GedeoQ  ,  ii,  2.!»5 ,  322 ;  v,  129 ,  161 ; 
\ii,  74.  KjtB  sacriHcium,  prsliuai,  vio- 


lorla,  V,  492  seqq. 

Gebeoua ,  Gebenooo ,  iv,  192;  vi, 
186.  t     t        »     . 

Gelasii  decretum  de  libns  spocrv* 
phis,  II,  258,  260,  509. 

Gclatia,  vi,  359. 

Gelunium  hUgnaD^  iv,  122. 

Gelu,  IV,  115. 

Gsmtnoiiis,  funoiw,  et  iliipltMliu, 
\ii,431. 

Geminl ,  m ,  441.  Gemioi  doo  Tba- 
mar,  v,  125. 

Gemma» :  genera  gemmanim  :  gem- 
me  viridiores,  rubr»,  purpurem,  cau- 
didae,  nlgia,  vari»,  aure»,  caeee,  ab 
animalibus  nominate,  etc,  iv,  265* 
284.  Gemma  VeienUna ,  idid.,  274. 
Sofitica,  ilrid.,  275.  Gemm»  in  suiier- 
siitiooibi»,  tdtd.,  28i.  Verm  a  iabls 
difficiie  discernuotur,  iv,  283. 

Gen»,  IV,  8;  v,  89. 

Geueaiogia  regnm  Hispanorum,  ii, 
407,412. 

Geiier,  lu,  446. 

Genera.  vide  Genus. 

Generaiia  nomina,  iti,  14. 

Generure,  el  pailnrire,  v,  36. 

Generationes  mundi,  iii,  232.  Geoe- 
rationes  viginti  du»  ab  Adam  usque 
ad  Jacob,  iv,  305.  Generationes  se> 
ptuaginia  septem,  v,  283.  Gonersiio- 
nes  quadraginU  du»,  v,  432. 

Generoeus,  ei  mflrilis,  vu,  417. 

Genesar  lacus,  iv,  130. 

Gcnesis,  m,  241;  v,  194.  Expocilio 
in  Genesin,  itrid.,  259,  eic. 

Genetbliaci,  ui,  372. 

Genialis  lisclus,  w,  391. 

GeuitMlia,  iv,  17 ;  v,  91. 

Geniii\us.  m,  16.  Geniiivus  lu  os 
irirnK,  IV,  190. 

Gemtor,  el  piKer,  v,  36.  Genltores, 
ui,  520.  ' 

Genisla,  111,351,520. 

Gentum.  m,  391. 

Gennadius  non  fuil  episoopas  Tole- 
tanus,  II,  40.  De  eo,  ni,  252. 

Gens  gentes,  gentium  voeabuh,  iii, 
369,  444.  Geiiti^s  habitn,  et  lingua  di- 
gooscaolmr,  iv,  454.i;eiis,  gentes,  et 
oemis,  V,  36.  De  eentium  vocaiiooe  11- 
ber,  VI,  66,  elc  Genlibos  euoctisjat' 
sum  esi  in  Cliristo  credere,  t^d.,  70. 
Genles,  etJudsei  ad  Christom  vocao- 
tiir,  tMd.,  73.  Gentiom  vocatio  adfl- 
dem  aote  Hebrsos,  t6td.,  76.  Ouod 
^enies  chrismate  sanctiflcarl  dobeaot, 
drid.,  109.  De  gentibus,  ibtd.,  160. 
Gentot,  quibos  lerra  divisa  fuii,  se- 
ptuaginu  tres,  m,  440.  Geolhun  dli, 
in.  375. 

GeQsericos  vn,  isl  seq. 

Geniiana,  iv,  356. 

Genliles,  lu,  575.  Vide  Gens  Geo- 
tiles  ex  septem  steills  nomina  dlebos 
dederuni,  vu,  6.  Gemitis  popalus 
quare  non  obtemperavit  legi,  v.  105. 
Geotiliomlibri,  VI.296. 

Geotiiilas,  iii,  399 :  v,  36. 

Genoa  urlis.  iv,  125. 

Geoufl.  IV,  18;  v,  91. 

Gonouro  inflexio  pobnitonlhe  indi- 
elnm,  vi,  402.  Genaa  qaaro  Ungui^l, 
qoi  alicujus  iacrjmas  elieere  copiuai, 
v,89. 

Genos  :  genera  qosstiooom,  u,  88, 
Opposiu,  totd.,  11 D.  Genos,  m,  429; 
IV,  1.  Genus,  vide  Crens  :  geous  ex  di- 
minotioDe  colligitnr,  iii,  48. 

Geographia  Hispanic,  ii,  425 

Geomantia,  m,  571. 

Genmetria  :  ejus  loventores,  figura^ 
nuroerl,  prlndpls,  lu ,  129  Hqq.;  v. 
110. 

Geon,  IV,  133. 

Gepid»  exsUnguuDlor  a  Loogotias^ 
dis,  vu,  104. 

6'fiere,  et  ferre,  v,  35. 


&SXI 


INDEX  R€RUIt  ET  VERBOMJM  IN  S.  ISIDORI  OTP.  CQNTENTORUII. 


t.SXIT 


rfergeacut^  ei  Gerges«>l»  iii.  ios. 

Genitaoa,  germaous,  iii,  AH  Meq. 

Germana,  et  mror,  v,  36.  Germa^i^ 
•l  fraUr,  v,  51. 

tiennaal  iii,  415.  Gernuni  drraii, 
IV,  4.*S5. 

GeriDinlj,  it,  1S5.  Genntni».  ni. 
415. 

Geraiiao-Francos  •aetor  eollecUo- 
Bis  caoonnm  Isidorlana,  ii,  2o4. 

GerBSBua.  Vide  Gerinana. 

Gennen,  iv,  324. 

GeroilMtio,  i? ,  Si4. 

Gecfasios,  n,  3il. 

Gerjoo,  iv,  55. 

Geue,  III,  412;  iv,  4S5. 

Getber,  lu,  400. 

Getuli.  lu,  401, 417. 

Gelolia,  it,  168. 

Geso  abbas,  n,  251 . 

Glgaotes,  i?,  55.  Quando  nati»  vn, 
66. 

Gilimer  tmnon^,  vii,  154. 

Glinibs  Goiborum  epiacopos,  ?n. 


GilTOS  eqoos,  iv,  47. 

Giogiber,  iv,  549. 

Gingivtt,  iVy  10;  v,  90. 

Gip<*des,  ui,  412 

Gl  gillos.  Vide  GyrfliHns. 

Gisaleicos  rex,  vu.  110,  186. 

(lisela  regina,  i,  591. 

Gisericus.  Vide  Gcnserleos. 

Ulacies,  iv,115. 

Gladlatorius  lodos,  tr,  407. 

Ghidlolos,  IV,  562. 

Gladioa,  iv,  78.  l>e  gladlls,  Und., 
879  leg.  Giadius  Cbelldoiiiacus,  iind. 
GladikM,  ei  eniti,  ? ,  26.  Gladios  pis- 
cis.  iT,  78. 

GUode  antiqpi  vlxeront,  iv,  355. 

Glaocos,  IV,  80, 466.  GUocos  eqoos, 
ibid.^  47.  Glaucus  pisds,  iv,  80. 

Gleba,  de  glebis  terra,  et  ex  aqua, 
iv,  2iSse99. 

Glires,  IV,  62. 

Gliscere,  iv,  62. 

Globellam,  iv,  466. 

GloDos,  IV,  452. 

Gtaria,  et  /kmo,  t,  29.  Gloria  Tsoa, 
Tii,209.  Glorij  sanctorom,  vt,  189. 
Glorla  qaorum  magna  esi,  vi,  20i. 
i;ioria  qoos  exspectat,  vi,  245.  GloriaB 
temporalis  aequaces.  vi,  2K19. 

GlorU,  et  honor  Patri,  etc.,  ia  offl- 
eto  Goibico,  n,  .%59. 

Gl>riantes,  de  luxoris,  etflagitite, 
\i,  243. 

Glorificato  Movsis,  v,  891. 

Gloriom,  ni,  473. 

GloK,  111,  455. 

GkMsa  :  ejua  sigoiflcatlo,  in,  472. 
Gloesa  ordlnaria,  an  Uidoros  ejus  ao- 
ctor,  aut  llteriaa  non  tum  edtle,  tM., 
527, 657, 530  ieq.;  ii,  415.  Gloaas  ex 
Rtymologiia,  ii,  316.  De  gloesis,  m,  50. 
Glossm  edlte,  vii,  407. 

Giooiariuin  Ducangii,  i,  471.  Glossa- 
rium  Isidorianuro  :  an  Isidoras  ejus 
aiictor,  Cerd«  monilnm,  prologus  ad 
Qotas,  epilogus,  gloisarii  eflitlones, 
rommentatore«  t  codices  n  js. ,  locus 
glooM^io  in  liac  editione,  <M.,  406 
s«99.*480  S099.  Glosaariom  Etymolo- 
giaram,  flbrtasse  ex  aiio  uberiori,  1, 
481;  11,  265.  Glossaria,  11,  265,  265, 
306. 

Gloaaopetra,  it,  282. 

Gltaio,  10. 474. 

Glycjfrrliiza ,  iv,  884. 

Gljcysida»,  iv,  556. 

GrMrifi,  iti,  475. 

Gnam,  w,  440.  JToiiii,  vn,  429. 

Goostici,  et  eoram  b«reaia,  ni,  381 
812  Mff. 
'  GoMaati  moaitinn,  1,  877. 

Gntiath,  T^ISl. 

Goraer  iilii,  ui.  4O5. 


Gomor,  iv,  805. 

Gordianaa  de  Parthia ,  et  Persis 
trlampbavit,  nt,  258. 

Gorgadea.  iv,  172. 

Gorgias  rbetor,  m,  236;  Ttt,  81. 

Gorgon,  vn,  75.  Gorgones,  iv,  55. 
Gorgoiiis  capat,  iii,  589. 

C»otbesral(Bus,  1, 188. 

Gotbi  :  eorom  gloria  renovata.  1, 
41.Gothorom  epiicopornm  obseqaium 
in  quibusdam  ardata  regum  factis. 
tMd.,691.  Goihonim  historln,  codioes» 
mss.,  editiones,  tM.,  571,  694  $eq, 
Gothorom  historia  nondum  ediia,  11, 
31 1 .  Gothl  irimuin  Ariani,  deinde  ca- 
tholici,  lu,  238  eeq,  Gothornm  geris, 
tM.,  412.  Gotboram  bistorla,  conver- 
sio,  et  Uodes,  vii,  109,  12i,  128.  Go- 
thorum  regom  series,  et  cbrooologia 
edita,  Urid.,  188  $etf.  Goibi  graoos,  et 
dooshzr  geraot,  iv,  485.  Gotboram 
reges,  qoaodo  rpsali  bahitu  incedere 
ciBperant,  vir,  124.  Gothus  ad  nomen 
Petri  apostoli  perlerrituf,  vii,  115. 

Goihid  Juris  origo,  n,  222  ieq.  Go- 
thicum  oraiioosle  Veroneose,  1,  545, 
569;  II,  158. 

Gothorredos  Glossaril  editor,  1, 479. 


Grabatnni,  iv.  806. 
GracHii,  m,  474. 


Gracolus,  iv,  96. 

Grad»tio,  III,  92. 

Gradivns  Mars,  nt,  588. 

Gradus  septem  ooosaogainitstis.  n, 
69.  Grados  ffeoeris  hotnsni,  in,  480. 
Gognationls  »id.,  838.  Reram  s*  1,  v, 
88.  Grados  Ecclesie,  iii,  887. 

Gr.Tci,  iit,  408.  GrwcH»,  Grweanica*, 
Gracentis,  v,  56.  Grmd  leves,  m, 
418. 

Gnecla,  iv.  157.  Segetes  habere 
cnepit,  lu ,  254.  Gneei«  proTlnda  se- 
ptem,  iT,  157.  Reges  incipiaot,  Tn, 
82. 

Gramen,  it,  564. 

CramifieMm,  et  grammoiom,  t,  30. 

Gramma,  it,  298. 

Grammatica  :  de  ea,  in ,  12.  Gram- 
matlca,  et  rbetorlca  Dynamii,  et  8.  Ja- 
liaoi  arcbiepiaoopi  ToleUoi,  11,  105, 
579. 

Grammatid  TOteres,  1,  417 ;  11, 234, 
567,  588.  Grammatld  mellores,  qoam 
hmreiid,  ui,  110. 

Graadfevui,  111, 474. 

Grandii,  magnui,  et  MMKdniMi,  t, 
86,47. 

Graodo,  iv,  118;  vn,  49.  Grando 
perfldi»  dariiia  est,  ibid. 

Grapbiom,  ui,  2Si6. 

Graasari,  T,  16. 

Graaoi,  et  craum,  v,  16. 

Graiei,  et  f^alto;,  t,  55« 

Grstia  Spifitos  saocti,  prmTeniens, 
et  subaeqin^ns,  ni,  308:  t,  101;  ti, 
195;  vn,  524  leg^.  Graiim,  vMe  Gra- 
iei.  Gratia,  el  lex,  ti,  168.  Gratia  san- 
cti  Spiritus  non  in  paods,  vi,  185. 
Gratla  Dei  Jastitiam  meremor,  ti, 
196. 

Gratiaoos  imper.,  m,  258;  tu,  99. 

Gratianns  :  canooes  ex  Isidori  ope- 
rlbus  ab  eo  cotlevti,  et  a  Cardo  Sebt- 
aliauo  Berardo  correcti,  1, 2041099. 

GralificMM,  m,  474. 

Gfalawi,  in,  474. 

Gratissimns,  in,  474. 

Graiutari,  et  loftari,  ▼,  44 

Gravare,  et  ingravare,  t,  36. 

Grsvari  malo  lemporali,  ti,  588 

Gravis  accentut,  iii,  29. 

Gravida,  el  prinimiiii,  t,  88. 

Grandtu,  et  grmi,  v,  88. 

Gram,  m,  473.  Fanderom^  tu, 
457. 

GraTiias,  iv,  24.  Gfamludo,  t,  38. 

Greges,  iv,  59. 

Gregoriani,  et  Ueroiogeaiani  codcxi 


iir,  191. 

Gregorius  hsretinisab  Tsidoro  oon» 
Tirttts,  1, 01. 

Grewrins  Magnus,  n,  256, 516;  tii, 
189, 166,  181. 

Gregorfoa  EliberiUmts  tii,  1 17. 

Gregorios  NaxianKemis,  11, 89S.  Gre- 
gorii  n azianzeni  verbt  ab  Isldoro  ex« 
cerpu,  VI,  465. 

«reniiHm,  et  stniii,  t,  67. 

Grial  Joanaes  operam  Isldori  edi- 
tor^.  erratmn  C||as.edi!lonia  aliis  oqea- 
slonem  errandi  nneboit,  1,  26  aeq, 
E|us  ejDisiola  dedicatoria,  et  prnUiio^ 
iirid,,flS&uqq,  Jadicium  de  ejas  edi- 
tiooe.  ibid.,  275  ieq.  Ejusdem  pnefa- 
tioadEtymologias  enm  Iiidcri  defon- 
aione,  ilnd.^  420. 

Grillus,  iT,  62. 

Grunire,  t,  78. 

Gras,  grue«,  it,  88  neq, 

Gryphos,  it,  508.  Grypbl,  m,  806. 

Gryphs,  it,  85. 

Gualterii  vari»  lectiooes,  1, 58icf. 

Guha.  m,  188. 

Gubeilum,  iv,  468. 

Gnbemalar,  et  mnira,  v.  36.  Gobor- 
nator.  iv,  414. 

Gobernio.  414. 

Guitmooaas  misssle  Gothicom  bl- 
doro  trilMilt,  n,  143. 

Guls,  ?i,2M;vii,28l,513ieo. 

GoiaUs,  VII,  110. 

Gomen,  iv,542. 

Gumesindos  Toletanus,  t  i,  179. 

Gumml,  IV,  502. 

Gutidebsdas  rex,  tii,  119. 

Gondemaras,  tii,  126. 

Gondericu%  vn,  131. 

GuuUniondus,  vn,  153. 

Guotemirns,  VII,  154. 

Ganiericus  Toleuoas,  tm,  179* 

Gorges,  m,  596. 

Gnrgulio,  it,  lu,  105. 

Gustus,  IV,  4;  v,  95. 

GutU,  IV,  152.  Gmta,  et  HHia,  t» 
68. 

GntUtus  eqons,  it,  47. 

Gova,  ni,  188. 

GuTia,  IV.  448. 

Gymnasia  insnb,  it,  181. 

Gymaicua  lodoa,  et  ejoi  genera 
quinque,  it,  892. 

Gymnos,  iv,  214. 

Gymnosopliists,  m,  868. 

Gyu«c»um,  iv,  225. 

Gypsum,  iv,  282^  453« 

Gyrgillos,  iv,  816. 

H 

H  Itttera,  m,  10, 44. 

Habaeuc,  m,  245,  530;  v,  134.  f^s 
historia,  ibid.,  174,  210;  tii,381. 

Haben»,  iv,  817.  Hfltemi,  et  aaem, 
T,8. 

Babeo,  et  ab  eo,  t,  57. 

fffl^tlis.  m,  475.  Ihibiles  eqni,  v,  8: 

HabitacuU,  babiUllo,  iv.  111,216. 
Habitacula  LevitU  ablosoe  decerann- 
lor,  T,  448. 

Habitiis,iii,108;  it.418.  Proprlin 
dlTcrssram  genliom.  tM.,  453.  Uabi- 
tos,  vd  orbstfc),  m,  117. 

Hadriaoo  I  pootifld  capituU  aasertt 
an  genuioa,  u,  198. 

Beee  diei,  et  Mc  diei,  v,  37. 

Hsmathltea  Upi«,  iv,  257.  Gemma, 
ibid.,  209. 

Hamioptois,  ni,  177. 

HmmorrboU,  iv,66. 

HerediUSi  n*,  205.  IntesUU,  HM», 

206. 

Hcreiicot,  n,SS2. 

Hxres,  in,  458. 

Heresis :  dicU  de  iMerPsl,  n,  231.  D« 
lisrrsi,  et  bsreslbus  Jud»orum,  m, 
519  teq,  Useieses  sioe  auctore,  Cbria- 


tSSIII 


IND£X  RfiRllM  £T  VBRBORUU  IN  S.  ISIDORI  OFP.  GOMTEMTORUM. 


LSSI? 


lUnoriiiii,  QODtra  eathoiicam  fkleni, 
iM.,  360  »eq.,  5X0»  etc.  Harem  et 
acAfama,  v,  57.  £>e  b»resikMi«.  vi,  1S5. 
IVeresis  praedesiiDaUaiia,  i.  189.  Haty 
resto,  velut  qosdaiD  bjdra,  iv,  36.  Hap- 
resls  praecaveDila,  vi,  568.  IkBreses 
medi<oroin  tres,  iu,  168. 

Ucretici  eorruptores  codicum,  et 
uUarii,  i,  597.  Hcreiictts  Syaoaviiio 
rum  enrruptor  puoitus  a  Deo,  $bid., 
598.  Hnretici  sub  caiholicoruin  do- 
mioe  aua  ooiiscribuntt  vi,  29i.  Hdere- 
tioorum  callidilas.  VI,  i94.  Uaretiro- 
nioi  coQaortium  fugieudum,  vi,  568. 
H«reticusqul  sppe Tari  potest,  ui,  561. 
Hrreiieas,  et  iMganus,  vi«  158. 

HalcjrOii,iv,  91. 

Halec,  iv,  81. 

Haliseios,  vii,  413. 

Halitusdiaboli,iv,521. 

Haljs  ■»  ois,  IV,  152. 

Haiiia.iv,  517. 

Hamadrya>les,  iii,  595. 

Hamia,  seu  bamio  aaxatilis,  iv«  81. 

Hammites  iapis,  iv,  J9S. 

Uamos,  ui,  458. 

Harada,  v,447. 

Harmooia,  ui,  134. 

Harpai,  iv,  M9,  547. 

Harduioi  delina  coutra  vetemm  ple- 
raaue  «cripU,  i,  717. 

liarmooia.  et  musiea  ceelestis  :  op«* 
tcujum,  u,  68.  Ediiur,  vii,  S5. 

Hasta :  de  ha^siia,  iv»  581. 

Uastile,  IV»  581. 

Haslula,  iv,  335 

Bttud,  m^ii. 

aaunrg^  et  exhaurire,  v,  57. 

Haustra.  iv,  516. 

UebJomaa,  lu,  221  lea.  Hebdomas 
dierum,  et  aonorum,  ui,  6. 

Heber,  m,  254, 319;  v,  120;  %u.  68. 
Redemptorem  uosirum  iusinuat.  v', 
29i>. 

Ueboricus  rez,  vii,  157. 

Hebraei,  w,  235,  519,  550,  405.  De 
Hebrao  sex  anuia  s»^rviente.  v,  384. 
Hebrci  D:i«lierio  decacbordo  usi  siint, 
ui,  140.  Hebr«i  (|uot  egressi  de  JEgs- 
pU>»  quotaue  ininiveruai  in  terram 
proaiiasionis,  v,  458.  HebraBorum  cap- 
tivitas,ui,  356;  vu,80. 

Uebrelmus,  i,  46. 

Uebrona,  v,  451. 

Hecateus  Milesius,  ui,  67. 

Uedera,  vi,  331. 

B.  I,  ui,  22. 

Ue  ena  CoosUntini  maUr,  vu,  97. 

Uelenus,  iv,  158. 

Wu.  vu,  130.  507. 

Uelicoii,  IV,  186. 

Uelim,  v,454. 

Ueiiopolis.iv^aOO. 

Ueliolropliim,  iv,  267,  555. 

UelUdius  Toleu,  vu,  166, 170. 

HelUs,  IV,  158. 

.Hellenea  rex,  if,  138. 

Helles,  IV,  Itt;  vu,  75. 

Hellespootus,  ui,  150. 

Hellespootiacom  mare,  iv,  126. 

Uelmott  Deblatalm,  v,  455. 

Helvidiani,  ni,  527. 

Helvolae  uv»,  belvum,  iv,  520. 

Uem^  ui,  22. 

Uemerobaptist»,  ui,  551. 

Uemicadiom,  iv,  502. 

HeBicraneos,  iv,  74. 

Hemlsphaertum,iii,  150.  De  hemi- 
sphaertis  diversis,  vi.  596. 

Uenoch,  v,  119.  Civitas,  t^td. 

Henriei  plures  imperatores,  lu,  514 
•eq. 

HepaticQS  morbos,  u,  177 
Hepbiestias  insula,  iv,  179. 
Hepb«sUtes,  iv,  282. 
Her  iiide  filius,  v,  555. 
UencUus  hnper.,  vn,  103. 


Herba  :  de  herbis  eommaoibos,  et 
aromatieis,  iv,  347,  etc.  Herba  geoi- 
cularis,  Kiiil.,  552.  HerU  puiicaris, 
la  aria,  lucernalis,  saluUris,  sangoi- 
naria,  ilrid.,  557  se^.,  560  teg. 

Herbidust  et  hertesiu,  v»  27, 57. 

Uerbituro,  iv,  559. 

Hercuies,  ui,  235;  vn»  74.  Hercoles 
Thebaous  iv,  159.  Hercules  kydraro 
vieit,  IV,  36.  Se  flaiurois  injeeii,  ui, 
235;  vu.  75.  Herculis  coluiuo»,  iv, 
124.  ' 

UercyDlae  aves,  iv,  93. 

Uerimaiittus,  u,  385. 

Heritius,  iv,  62. 

UermaphrcdiUe,  iv,  35. 

Hermeoe^dus  msrtyr  :  ejus  ooo- 
versio.  1,  128  ieq,  D«^  ejus  mariyrio 
late  diaseriiur,  ei  eur  Patres  Ifcclesiae 


vu,  123. 

Hermerieus,  vu,  154. 

Hermes.  ui,  581. 

lleniK  geuiauus,  lu,  553.  Uermo- 
geuiaui ,  el  Gregoriani  codex  •  m , 
191. 

Uermus  fluvius,  iv,  157,  201. 

Hernandez  Petros  Em.nauuel :  ejus 
animadveraioued  in  Zaeciri»  coospec- 
tom  eduntur,  i,  534,  ete.  Ejus  lau% 
ibid.,  545.  Ejus  opiuio  de  reguk  mo- 
nachorum  Isidoriaoa  expendilur,  iind., 
600  eeq.  Ejus  disaertaiio  de  Brachario 
auelore  kbrl  de  Eccleiiasticis  dogma- 
tibuseditur,ii,27,  58. 

Uerodes,  ni.  358;  v.  157.  Herodes  et 
Pilatua  amicitia  foederantur,  v,  150. 

Uerodotos  huitoricus  post  Dareiem, 
ni,  73. 

Ueroicom  earmen,  lu,  67. 

Heroldus,  lu ,  513. 

Bero»,  IV,  474-  Heroes,  m,  593. 

Herpiiiui,  iv,  517. 

Uesebon ,  ui»  522. 

Uesiodus,  iv,  308;  vii,  78. 

Hesmooa,  v,  419. 

HesperisB  Ju-la,  el  Hispania  quare, 
IV,  165. 

Uesperides,  iv,  173. 

Uesperli,  iii,  418. 

Uesperuceras    promoatoriiun ,    iv, 

Uesperus,  ui,  164. 

Uester  iiber.  iii,  2i6.  Hester  Eccle- 
si«  figors,  IV,  246. 

Hester  librum  Esdras  eredliur  scri- 
psiste,  IV,  245. 

Hesteriius.  in,  222.  He^tertm,  et 
ejrleriiitt,  v,  24. 

UethBus,  V,  532. 

Ui  triiria.  Vide  Etmria. 

ITetti,  ei  en,  v,  26. 

Hevcus,  et  UevseL  m,  401 

Uevila,  m,  401. 

Uexagooa,  ui,  544. 

Hexametrum,  ui,  66. 

Uezaptota  oomlua,  ui,  17. 

Uexasjrllabi  pedes,  ui,  24. 

Hexaticum  bordeuro,  513. 

HexecooUlithus»  iv«  275. 

Biatus,  IV,  191. 

Hiberia,  iv,  152.  Vide  Uieria. 

Uiberous,  lu.  228. 

Bjc  dies,  et  hae  dies,  v,  37. 

Uiems,  m,  228;  v,  15.  Uiemis  equi 
albi,  IV,  402. 

Hiera  medicamioa,  iii,  184. 

Uiera  iosula,  iv,  179. 

Hierabotaoe,  iv,  557. 

Hieraeit»,  m,  SiKj  iv,  281 

Uierarehiie,  lu,  555. 

Uierooymus  S.,  u,  264, 294, 321 ;  m, 
253.  KJus  iotiTpreutlj  nouiiuum  He- 
braeoruin,  Utid.^  295. 

Hieronymus  scriplores  loto  orbe 
quvsivit,  w,  255.  Triom  Ibiguarum  pe- 


ritos  In  Lailnum  sertptaras  transtulit. 
111,251.  Ejusloeus.  IV,  5  i. 

Uierosoljma,  Ulerusalem,  vide  Je- 
rusalem. 

J7i7arti,  in,  475. 

Hilarius  PicUvieoifis,  vn.  97.  180. 
EJus  -operum  editio,  u,  427.  Uiladus 
Aretaifusis,  vu,  155. 

Hilum,  Hi,  4CSI. 

Hio  mensora,  vu,  412. 

Hiocmari  Reroeosis  jodidnm  conlra 
Isidorum  refellilur,  i,  183  setf ;. 

Binnire,  et  rudere.  v,  75. 

Ilippo  urbs,  IV,  167. 

HippocenUuri,  ui,  71;  iv,  57;  vu, 
75. 

Hippocrates  medlens,  lu,  169;  iv. 
174. 

Hippolytus  episcopos,  lu,  267. 

Uippoue  eivitas,  iv,  199. 

HippagoRUS,  IV,  418. 

Hippopodes,  iv,  55. 

Hlppopotami,iv,  75. 

HippopoUmus,  IV,  79. 

Hipposelinoo,  iv,  569. 

Hiras  Udolamites  pastor,  r,  517. 

Hircus,  IV,  40, 473.  Uirci  duo,  v,  4i5w 
Hirci,  quipost  saeerJolis  emuudaiij<- 
nem  oflereDaoipr,  ilnd. 

Hirmos,  m,  5i3. 

Hirqui ,  iv,  40. 

Hirstflifs,  111, 475. 

Hirundo,  iv,  101.  Bvnmdo^  et  tfruit- 
do,  VH,  454. 

nispaleosis  Gordubensis  Bccleslae  sa- 
eerdos,  vi,  566. 

Hispalia,  iv,  207. 

Hiipalus,  111, 415. 

Uispania  a  Saracenls  vaststa,  i,  40. 
E]us  eversio  ab  Isidoro  prsnuntiaiay 
tfttd.,  167.  Elosium,  im.\  vu,  107, 
1.99.  Recuperatio,  u,  495.  Uispauiio 
duae,  citei1»r,  et  ulterior,  iv,  163  eeq, 
Hispaoi»  res  io  Eiyiiiologiis  expiicaie, 
1, 213  uq.  Hispania  mioto  abuodai,  iv, 
437.  Ejus  plagSB  quatuor,  vii^  151. 

Uispanicus,  Uispaiius  :  Hispaoi  sae- 
culo  XIII.  Isidori  taudes  eeiebraot ,  i, 
64.  Uispani  veteres  Patres,  t^id.,917. 
Hispsfie  religloois  vetera  mooomen- 
ta,  veueraiio  erga  apostolicam  «edem 
perpetiio  coniinuata,  iMd.,  519  uq. 
HiuMnicB  res,  ii,  316.  Hispani,  lu, 

Bkpamu,  et  llls;flii*eittls,  vu. 

Uisleroo  proteron,  ui,  61. 

Uistoria,  ejus  otilitus,  priml  aocto- 
res.  geoeRa,  m,  72,  eic;  iv,  178.  His^ 
torla  de  regibos  Goihoruin,  Wandalu- 
rom,  et  Suevorom  Isidoro  viodieatur  : 
alia  mutila  ab  Is.dori  tempore,  et 
cnr,  1, 691.  Utsiori»  interpobtae  iuier 
Tudeo^ls  cbrooica  exeuiplar,  t&id. 
Uistoria  HlspaoiaB,  ii ,  295.  Ee<:lesiaft. 
tica,  ibiiL,  280.  Miseella  dicu.  ibld.^ 
Wl,  412.  Apostolorum,  v,  218.  Ublorui 
saera:  legis,  v,  2S9. 

Ulstrioues,  405. 

Histrix,  iv,  59. 

Uodie,  ili,  222.  ITodte,  et  hoe  die, 
V,  57. 

Ucedus,  IV,  10.  Peccatorb  fignra,  t» 
461. 

Uo^ee  signom  ponderis,  tv,  507. 

UolocMstaiD,  Doiocaustoma,  ui,  281; 
v,411 

Holof^raphnm,  in,  200. 

Holop6rphyra  vestkSy  iv,  450. 

Uoloserica,  iv,450. 

Uomerus,  in,  255;  vn,  75.  Homerf 
eentones,  ui,  70.  Ejus  patria,  iv,  201. 

Homefus  moltos  versns  sitiyllm  Del- 
phlc»  suo  operi  iuseruit,  m,  568. 

Uomicidium  et  parrieidium,  m,  210, 
491. 

Homilia  homlUe,  it.287;  ui,  253. 
Veterura  patnim,  n,  275, 5il>,  .W.  M- 
dori » ibid.,  541 ;  fti,  315.  Ayuionis, 


%.\w 


INBEX  REHUM  ET  VEHBORU»  IN  &  ISIDOltl  OPP.  CONTENTOliail. 


LIXVI 


Uoaiiliarinm,  n,  S36,  2S8,  ttO.  At- 
«Hni.i,  613.  Bomiliaria  amlqua,  ii, 
2$2.  Homiiiaria  copiosa,  ibid.,  271 

liommey  iacobu%  i,  503. 

Honio :  nomiDes :  bofnioes,  qiH  quo- 
dam  prssaglo  nomen  accepeniot,iB, 
517.  flonio,  bomodapleXy  bomioispar** 
le*!,  IV,  1.  Hominissez  eutes,  t&t(<.,2l. 
Hom,  et  rir,  ▼,  75, 92.  ITomo.  et  pecWf 
ib*d,,  87.  DiciQs  ab  kumo,  md.  Homo 
prndens,  tMd.,  t57.  Maniim  habeiis 
aridam,  tfrtrf.,  139.  Qoi  vineam  plan- 
tftvit,  ibid.^  tii.  Qui  arborem  (lci  plan- 
tivil,  ibid.^  146.  Duos  filios  habens, 
ibid  y  147.  Hominis  conditio,  ibid.^ 
269.  Hono  iasanus.tMd.,  457.  De  ho- 
mioe,  Ti,  t41.  Hominum  pOHt  pecca- 
lum  DHiira,  ibid..  610.  Homiuls  duae 
8ut»tantie,  vii,  323.  Voluiilas  post  ba- 
ptismum,  md.yt  530.  Honio  triuiii  lltte- 
rarum,  v,  45.  Uomo  mitior  muiidus,  vi, 
128;  vn,  16.  Hoino,  munduSi  et  annus, 
vii ,  57.  Fig.  quai  ta  :  qoare  veniam 
coDsequitur,  v,  86;  vi,  136.  Soa  spoote 
divertit  a  Deo,  et  cr(*dendo  recurrit 
adeum,  vi,  192.  Nifa»!  stbi  arroget, 
prrler  peccatum.  vi,  310.  Nullus  sine 
peecato,  vi^  361.  Homo,  Pt  raiio  d:spu« 
lantes,  vi ,  472.  Homiues  qoaliier  se 
habere  debeni  in  honoribus,  vi ,  519. 
Oua  iu  re  aairaalibus  ezcellUQt,  vi,  148. 
(raare  alii  servi,  alli  domini.  vi,  350. 
Uomiflum,  angelorum,  et  diemonom 
distioctio,  V,  86.  iGuies  sex,  iv,  24. 
6enera  inutitia  duo,  v,  535. 

Homogiru9,  iv,  309. 

Uomousion,  iii,  501;  vii,  52t. 

Ifofiesfttx.  ni,  474.  Uone$tu$,  bea(ui, 
diHi^  tocutdei^  potens^  (ortunatM,  v, 
11,25. 

Uoaor^  honos :  honoSy  et  xmus,  v,37. 
In  lionoribus  quallter  se  se  quis<iue  iia- 
bere  debeat,  vi,  519.  Honor  quanio 
m.<Jor,  tanio  laboriosior,  vi ,  53/.  Uo- 
nores  mutaat  morus,  vi,  318.  Hooores 
sscnll  qt]{  appotunt,  vi,  535. 

Bonorabilis^  m,  474. 

Bonoralusy  ni,  47.*;. 

Honorjtus  episcopus,  vn,  155. 

Honoriacf  n>e  monjsterium,  i,  613. 

Hoiiorius  iipper.,  m,  239,  515;  vti, 
100  M^. 

Bmun^osus,  iii,  475. 

Hoooulpbus,  vu,  120. 

Kotiniliis.  Vide  Oneraus. 

Uora :  de  boris,  ui,  218.  Hora^  et 
Aora,  V,  57.  Uora  prlma ,  t»^rtia,  setU, 
ooua,  ultima,  UAd..  141.  Uora:  oraiidi, 
ui,  289. 

Horatins,  VII,  81. 

Hordeolus,  III.  182. 

Hordeum,  orueum,  et  e]us  tria  ge- 
nera,  iv,  514. 

UoriiiesioDy  IV,  280. 

Hnrologiuin,  iv,  515. 

Horosoopus,  i^i,  575. 

Horrea,  iv,  224. 

Iforii»,  et  ortus^  v,  53. 

Jfos,  et  os,  V,  57. 

Hobitts,  «ide  Osios. 

Hospes,  V,  22.  De  hospitlbus,  vi, 
554. 

Hospitatls,  in,  486. 

HospiUlitas,  vn,  2G6. 

HospHium,  iv,  218.  Hospilium^  et 
damus,  V,  22. 

Hostes,  VI,  516. 

Ho^tia  :  hostiarum ,  seo  particula- 
nim  forma  velus,  i,  652.  Ho;lia,  et  sa- 
erificium ,  v,  66.  Eostia ,  ei  osltttm, 
ilnd.,  55.  nostia,  flguriB  hostiarum,  ui, 
284;  V,  408,  411.  //osflo,  et  rirfwia, 
vii,  4S7.  Hostiaram  varieias,  v,  436. 

Hamana  membra  quooHHlo  ascrib^m- 
ar  dtabolo,  iv.  S20. 

Homanius,  humanas,  lu,  474. 

ffmnolMS,  m,  475. 


Hoiperi,  IV,  1i. 

HunHdum,  el  rinVvm,  v,  74. 

Hu.iii<las,  IV,  102,  237,  518. 

HwuiHs,  III,  474.  Humitibos  penetra- 
lia  Scriptttr»  patent,  vi,  292. 

Humiliussuperflua,  vi,  520.  UoroiH- 
Us  suadetur,  vi,  501.  Cootra  snper- 
biam,  vu,  206.  Ejus  sununus  hooor, 
VI,  519. 

Humitius  nraepositorom,  vi,  553.  De 
homiiitntet  ifrid.,  501 ;  vii|,  208  setfq, 
264.  F.xhortaiio  hamiliiatis  oposeulum 
editum,  idid.,  287  seqq. 

Humores  qnataor  oon  oris,  tn,  170. 

Jfuirois ,  ferra,  eiletfas,  v,  70.  Hu- 
mus,  IV,  49i. 

Huoni  deletl,  vn,  116  sea. 

Hjaciolhina  vestis,  iv,  419. 

llyacinthizoD,  iv,  270. 

Hyaclnthus,  iv,  270, 550;  v,  4vt4. 

Hyades,  m,  162. 

Hjai-na,  iv,  285. 

Uybridie,  iv,  50. 

Uydas{>es,  iv,  155. 

Hydra  ,  iv,  36,  07.  Hydra  hapresom 
similitudo,  IV,  36. 

Hydria,  iv,  500. 

Uydr«>mantiii,  in,  371. 

Uydromelum,  iv,  493. 

Uydropbobia,  iii,  23. 

Hydropieus  apud  Lttcaro,  r,  1 17« 

Uydro|>s,  ni,  177. 

Hydroe,  iv,  67. 

Hyaioos  ii,  550. 

Hylas  fluvius,  iv,  157. 

Hyle,  IV,  108. 

Hymenaras»  n ,  485.  Hyraenxo  ver- 
•os.  n,  153. 

Hymnariam  6othlcum,ii,  131. 

Uvmnus  :  de  hymnis,  i ,  95.  Hjmni 
offlcli  Hi>paieasi8  ia  festoS.  Ibidorf, 
ioid.j  100  uqq.  Hymni  S.  Agatb» ,  et 
alit  isidoro  ascrlpli,  n,  1  seqq.  Hyinni 
aliqoi  in  officlo  Goihico  noa  Gotbici , 
ibid.,  152.  Hvmnus  exscrtptus,  i>id., 
375.  Hymiii  Te  Deum  laudamus  aa  Si- 
tebotus  auctor.  Und.,  591.  De  hymnis 
cauendis  concilii  quaiil  Toletani  sen- 
tentia,  ibid.,  558  seq.  Mymoosqoid? 
III,  282.  De  hymnis,  vi,  568. 

Uyosclasiiios,  iv,  555. 

Hypailage,  iii,  58. 

U^-pasis  fluvius,  iv,  1 14. 

Hyperbaion,  iii,61,  91. 

Hyperbole,  in,  61 

Uyperborel  moote9,  iv,  185. 

Uyperlydius  ioous,  in,  155. 

Hypoalis,  iv,  66. 

Uypocrisis,  vi,  312;  vii,  312. 

HypocriU,  lu,  475. 

Hypodiaconi,  iii,  342. 

Uypodorios  lonus.  i:i,  135. 

Hypogeuni,  iv,  219. 

Uyporimniscus,  iii,  35. 

Hypoilieo»,  m,  207. 

Hypotbes  s,  iii,  88. 

Hypozeuxis,  m,  56. 

Uyrcania,  iv,  151. 

Hyrcaui,ui,  404. 

Uyrcauus  princeps  Jodsorum,  iv, 
219. 

Uyssopos,  IV,  255;  v,  415. 


1 


/,  et  Vf  in,  8. 

1  inler  daas  vocttes,  ni,  41. 

lamliicnm  carmen,  iii,  66. 

lambus,  ni,  102. 

Iberi,  iii,  405, 415. 

Iberia,  iv,  l6. 

Ibericum  mare,  iv,  125. 

Iberus  fluvius,  iV,  159,  164. 

Ibices,  IV,  41. 

Ibis.  IV,  94. 

tcaria  insula,  iv,  177. 

Icariam  niare,  nr,  12^. 


Ictrus,  tv,  177. 

lchnoumoD,  iv,  59. 

Ichthyophagl,  m,  418. 

fooo,  in,  6i. 

lcosiom  oppidiim ,  i?,  208. 

Icterls,  III,  181. 

Ictus,  lu,  214. 

fd,  ettf,  in.  44;  V,  42. 

Idacios.  ffifiplucius. 

Idacus  dactylus,  iv,  821. 

IdioU,  ni,  478. 

Mls  pastor  Qstula  iovofttor,  m,  153. 

Idlthum,  III,  352. 

Idololauria,  tii,  577. 

Idolom,  in,  577.  Idoli  destraere  ad- 
monetur  populus,  v,  459. 

idooeus,  iiu  476.  Idonei ,  qoi  euram 
aDimarum  refugiuot,  vi,  519. 

Iduere,  ni,  455. 

Mnltum,  vn,  9. 

Idunuei,  ni,  401. 

Idus,  111,  226 ;  vii,  9. 

Idyiioo,  iit,  69. 

Ignarus,  iii.  478.  rfRarvs,  et  tmmf- 
mor,  V,  59.  Vide  IgtMms. 

Ipunui,  m,  478. 

Ignicnli,  vu,  37. 

IgBis,  IV,  427;  vn,  18.  De  Igne  in 
rnlK),  V,  562.  Ignls  snper  aerem,  vi, 
890.  Ignis ,  et  aqua ,  UAd.,  ISl.  /jjiis, 
elfoctts,  V,  41.  IgalB  sacriflcii,  Sid., 
409.  Iguis  sacer,  iii,  180.  Ignis  natora, 
in,  509.  Effeotas,iv,  427.  fom,  etajva 
imerdicere  qoid  slt,  tv,  120.  Ignis  Spi- 
ritus  saoctas,  in,  509.  Ignis  fulminis, 
IV,  1 14.  Ignis  qualitas,  vn ,  19.  Ign  s  in 
Jecore,  v,  90.  Ignis  ab  aluri  svblatus 
post  septoagHsimtnn  anoom  repfrtus 
vivus,  in,  256.  Ignis  gehennae,  vt,  1K7. 
f|^iS  trium  pueronim  IHglJas,  vr,  28.5. 

Ignoblli*8,  in,  478. 

f^ffOfNf/tia,  et  tn/hima,  v,  40. 

Ignominiuin,  m,  215. 

Iguorantia  mater  cnnetorum  vltio- 
rum,  II,  591 .  De  ea,  vi ,  514.  Ignorantla 
mundi  uibil  obest  sclentlbos  Deain,  vi, 
191.  IgoorsDtis  non  excosaos,  vi,  216. 
Vituperator,  v«,5il. 

ignorare,  «t nescire,  vii,  429. 

Iqnoiftt,  m,  479.  Pro  ignaro,  i,  t.Y. 

Ildefuosus  Isidori  discipulus ,  i,  138, 
Ejos  textus  de  S.  Isidoro  editus,  el  il- 
lustratus,  tintf^  24  seqq.  Elus  traiisla- 
«io,  II,  425.  EJus  liber  de  Viris  iltiistri- 
bus  ediias,  vii ,  165  seq.  Ejai  elogiom, 
iind.,  173.  Cootiauavit  Chroaiooo  S. 
hidorl,  1,  75. 

Itdericus  Wandaivjram  rex,  vn,  133. 

Ileos,  in,  175. 

Ilex,  IV,  533.  liex^  et  tffor,  v,  42. 

Ilienses  aves,  iv,9S. 

Ilium  eivitas,  iv,  17.  Ab  To  eondita, 
IV,  201.  Ab  Uercule  vasuu,  vn.  74. 

Illatlo,  III,  8i.  Cur  oratio  qocdam  in 
misst  Gothica  appeUator  litado,  vi, 
380. 

Uiaiidabitis,  m,  477. 

iVex.  Vide  itex. 

Itiico,  et  extempto,  v,  25. 

/f  mr,  pt  tifmf,  V,  42. 

itlucere,  ei  elucere,  x\i,  453 

iitud.  Vide  lUuc.  ^ 

Iliusioaes  lo  somois,  vi,  277;  vii» 
244. 

lilostris,  ui,476.  lliustrei senalores, 
m.  431. 

Illyricum  mare,  iv,  12S. 

Im:igo :  imaghies  serlploram  In  pH- 
mls  optTom  litteris,  i,  560;  n.  362, 406 
seq.  Imago  mundi,  liiier,  i,  343:  Uy  69, 
565. 

Imago  Chrislns,  in,  501  f  mogo  vocis 
tv,  251 .  Imagiaes  per  somoii,  vi,  277. 

imtfeciUiSf  iii,  476. 

Imber,  imlves,  iv,  115.  Imber^el 
laUx,  y,  10.  fm^,  ittmta,  et  pfofta» 
vii,  427. 

Imboli,  IV,  212    > 


LSIflt 


1NDEX  RRRUM  ET  VERBOHUU  IN  S.  ISIDORl  OPP.  GONTENTORUM. 


LXXVtll 


Imbrm.  Ttde  tmbpr. 

Imbrlces,  it,  432.: 

Iiijbriinia  i,  iii,  2i8. 

Imilalto  boiiorum  SQidelur,  ti,  507 

imnumis,  m,  478. 

ImmareeteibitiSt  iti,  476. 

Inunalurus,  w,  523.  InumluruSf  el 
octfrdKs,  T,  8. 

immemor^  iii,  478.  Jgnarns^  ▼,  59. 

Iromeiisi  as  Uei,  vi,  |]8. 

Inmiemus  Dei  DoiDen,  ui,  298. 

tmmirUuSt  v,  47. 

Ifomodei  ailo»  iii,  188. 

§mnu>lare,  iibare,  ei  nmtare^  v,  4t]. 

Imuioiaiio^  ni,28(. 

ImmoiUdis  Dei  oomeD,  m,  S96. 

Immuuditia  partus,  ? ,  416. 

ImmanUitia  carnis,  vn,  219. 

Immuodus  :  imuiundi  projiciQD'.ur  de 
castris,  eltsque  pra  cipiiur,  ut  secun^lo 
meose  conYeuiant,  v,  43T.  ImmuHdus^ 
eipeualor,Y,  54. 

tnwmist  in»  478.  Imomnem  ciTCs 
edore  sui,  iii,  478. 

I.nmutalnle  quid,  vi,  116. 

Jiirai,  ettfi/Sfma,  vii,  4>7. 

Impar  nuraerus,  ? ,  i20.  Imput^  el 
dtnar,  v,  22. 

impariter  par  ottmcras,  Imparier 
Iwpar,  III,  122. 

impassibUis  Dci  iiomco,  m.  297. 

impendeo^  et  impendo,  v,  42. 

Impeosa,  iv,  467. 

Iiiiperaus  prave,  tmperans  beoe,  vi, 
358. 

imperare,  et  iubire,  v,  40. 

Imperatiuus  modus,  ut,  19. 

Imperaiiires  Caesares,  in,  422.  Im 
Mriiiores  pooiiiices   dicebauiur,  im, 

Imperfecti  in  Dei  amore,  vt,  194. 

/mperfius,  in,  478. 

Imperium  Roinanum  divisum,  vu, 
9Sb 

Impersonalis  modns,  ni,  19. 

lojpetigo,  in,  180. 

ImjNiis,  m,  477.  Peecolor,  v,  59 
Impius  qoaodo  a  Deo  consuoiiiar,  vi, 
185.  Impiu»  lo  prosperiiatibus,  vi, 
tJB,  luipiiH  booa  lo  malum  converiii, 
VI,  519.  Impios  gravius  torqueiur 
inaodi  exagtceraodo  commofia,  quam 
jusius  tolerando  adversa,)  vu,  566.  lin- 
piorum  dolor  de  gloria  jostorum,  vv 
189. 

ImporlQoas  Janior  consul,  vu,  154» 

linporlttfitts,  III,  477. 

ImiKteiUo  mauuum,  vi,  469. 

Impossibiie,  u«,  87. 

Impoitor,  Hi.  479. 

Impteeari,  deprecarif  et  precari,  v, 
46,56. 

Improbus,  m,  477. 

Imt  rovisus,  iu,  479. 

impiK/siis,  w,  479. 

IiDputJicas,  ui,  479.  hnpurus,  v,  59. 
knriudlras  digiliis,  iv,  15. 

Impiiriif.  vide  Impudieue. 

In  fbrum  ire,  etod  forum  ire,  v,  16. 

loachas  flavius,  et  rex,  iv,  138 
160. 

Incqoales  oameri,  in,  124. 

Jmmtmiim,  et  ejcatmtam,  vii,  427. 

Inan  s,  m,  476.  loaois  glorla  qua- 
draples,  v,  115. 

Inaures,  iv,  422.  Inaures  poell»  In 
otraque  aure,  puerl  io  uoa  taniam  ia 
Gracia  gerebaot,  iv,  472. 

Incaniationes,  m,  571. 

iDcsttiaiores,  lu,  371.  Ineaniator, 
HumuSf  et  aruspeXf  v,  5l. 

locarnatio  Ciiristi,  vu,  520. 

Incassum,  iv,  425;  v,  465. 

Incensio  stipularain,  tv,  510. 

Inceosam  composltam,  ni,  185:  v, 
405. 

/nren/er,  ni,  476. 

inMrtiis,  III»  479. 


IncestQs,  II',  479.  Ineestus,  stuprum, 
tladuUerium,  v,64.  Incfsti  judh:iuiu, 
lu,  212. 

lochoato  boni  operi^,  vi^  511. 

Inchoaliva  \erba,  iii,  19. 

Incineta,  itt,  479. 

inciti,  IV,  415. 

Iiiclytus,  lu,  476. 

lueola,  111,  455.  Incofa,  et  inqu'H' 
nus,  V,  42.  Ineola,  ae  ola,  el  advena, 
vii»  451. 

/itco/imiis,  ni,  476.  Columis,  v,  16. 

luoommutabilis,  ui,  297, 

locorponilia  noraiua,  ui,  14. 

lucorporeus  soius  Deus,  vii,  521. 

Incorrigibiles  ab  £ccie«;a  separeo 
lur,  VI,  554. 

looorrupiibilis  Del  nomen,  ui,  2V0. 

Incorraptio  carois,  vi,  247. 

Ineomlans,  iii,  476. 

inconsMi/tfS,  iti,  478. 

Incouveniens,  ni,  86. 

locredibile,  lu,  87. 

lucubl,  lu,  591. 

Jncus,  IV,  428. 

Incttsare,  v\  accusare,  v,  40. 

Indagatores,  iu,499. 

I(/ef>mi5,iii,  478. 

Index,  iiidices :  mdex,  it,  479.  In« 
dex  operum  Isidori    iu  edilione  Bi-> 

ffixaoa,  I,  262.  In  Breuliaiia,  ibid,^ 
)6.  Vide  Bdilio.  lodex  scrlpiorum  in 
Ibidori  Eiymologiis  laudatorum,  ibid., 
431.  I  dices  libroruffl,  Und,,  591  In- 
dex  dtgitus,  seu  salotaris,  iv,  12. 

Indi,  ii^  234,  404.  Lioteatl.  iv,  4:S4. 

India,  iv,  144.  Keqae  ^ihimbum,  ne- 
qae  «s  habet,  iv,  295«  Elepbautoe 
ereal,  iv,  84. 

Indicaiivns  roodut,  in,  19. 

ludictio :  lodiciiooes ,  ui,  511;  vn, 

15. 

Indiculus  oomine  S.  Hyeronjrmt  de 
b»resibus,  ii,  77  ieq,^  135,  417»  425; 
lu,  520. 

Indictttn,  iv,  439* 

Indicus  Mous,  iv,  127. 

Indigetia,  ui|  435,  479.  Indigena,  et 
induiens,  r,  42. 

Indigiii  prepositi  Eoclesitef  vt,  522. 

In  ioctms,  et  indocUis,  v,  58. 

Indoles,  ii,  4.36. 

Induci»,  IV,  575. 

laductio,  ui,  82^ 

Indulgentia  peccatorum,  vi,  199.  In- 
diilgentia  furmam  Deus  nobis  hnpo- 
suit,  VI,  316. 

Indumentam.  iv,  447.  InJamcnta 
Ponti6cis,v,404. 

Indur^tio  peecatonmi,  vi,  219. 

Indttvite,  IV,  72. 

Indus  Oovius,  iv,  155, 114. 

loebrs  aves,  iv,  102. 

IneptuSr  m,  478. 

Inermis,  iii,  47S. 

Iners,  et  segnis,  ni,  478;  v,  50. 

Inerticola  uva,  iv,  320. 

InexpiabHis^  ui,  476. 

infamiaf  et  tjyftonmitit,  v,  40. 

Infmu,  et  /ammiM,  ui,  477;  v,  27. 

Inbmium,  lu,  216. 

Infans,  iv,  VS.  InfanSy  et  puer,  v, 
gs.  Infantero  in  baptismale  seiuel,  vef 
ter  mergere  uoo  est  reprehensibile, 
vn,  160.  Inrantes  si  baptizjti  nen  fue- 
riDt,  VI,  176.  loraaies  inuoxii  opere, 
oon  cogitaliooe,  vi,  149. 

Infantia,ivy  24.  Infantia,  tipwritia^ 

v,9i. 
Inferiora  terra^,  iv,  192. 
luferiii  d^'0,  vti,  402. 
Infernus,  et  inferus,  iv,  192;  v,  58. 
Inferre,  et  offerre,  v,  55. 
Inreroro  mare,  iv^  125. 
inferus,  Vide  fnfernus, 
Infieere,  eiofpeere,  v,  41,  52. 
Inlkiatio,  111,21 1. 
In/ieialor,  m,  479. 


/ii^elii,etm/lifi»,v,27. 

Infinms.  Vide  Imus, 

Intiuiti  numeri,  ui,  129. 

IntiniUva  sine  verbo,  i,  427. 

lolioitus  modus,  lu,  19. 

iDUnuitas  carius,  vi,  264.  /it/imf- 
tas,  ei  valetudo,  v,  72. 

inlirmu6,iu,  476.  De  iiiflrmls  mo- 
oachis,  VI,  SSa. 

Inlodcri^,  v,  31. 

Infornds,  et  acformis,  tu,  477;  v,  22. 

Infrendens,  jii,  477. 

Infrenis,  v,  477. 

loluia,  IV,  4b9. 

lugemosus,  m,  47.*s. 

Jnge^Hus,  m,  502. 

Inueoium  argumenUe  coovincitur, 
m,  116.  lugentum  inlelligemi»  uui 
oegligit,  reus,  vi,  291. 

tngenui,  lu,  456. 

Ingtorius,  iii.  477. 

tnuluvies,  et  iiUuvies,  vii,  433.  In- 

filuvies  veutr.s  restriugenda,  vi,  252. 
Dgluvies  veuiris  cootra  parcinaouiam» 
vii,  218. 

ingiumsuSf  iii,  477. 

Ingruvari,  et  g-  atari,  v,  56. 

loguinaria  pe^tis,  tii,  174. 

Imibere^  et  pruhibere,  vii,  459. 

InUooesta  raembra,  iv,  17. 

lobouesium,  lu,  86. 

Inimicus,  et  dolosus,  m,  177;  v,  25. 

Imquiias^  et  peccatum,  v,  39.  lni* 
qoius,  ei  InjustiUay  \i,  224.  loiquitas 
naaxima,  vi,  157.  inic|uitas  habet  al«- 
quemusum,  v,  551. 

Iniqiius,  m,  477.  lolquos  pest  roor- 
tem  VI,  t&.  iuiqutts  luorteos,  vi,  56t. 
luiqui  quumodo  deterioraotur,vi,  210. 
luiqut  mala,  qa«  concopiscuot,  sj»pe 
assuquuotur,  vi,  240.  loiqui  Ubes- 
cuot,  vf,  551. 

Initium,  ei  prineipium.  v,  5S,  60. 

lujuria,  tu.  210.  iujurtam  creatiitm 
ooivers»  qui  facit,  vi,  153.  lojuriaB  do- 
loremqut  legit,  251. 

Injui  ius^  111,  SIO. 

Infusmui,  et  deHclmn,  v,  25.  Vide 
Imquias. 

/itit/wN,  et  dethwn,  vn,  435. 

luiuvies.  Vide  Ingiuvies. 

Innixus,  aniuxus,  ^ubnixus,  et  o6- 
mxui,  V,  4. 

Innocens,  immvut,  el  tuiioxiiis,  ut, 
476;  V,  59. 

lunoceotla  forto,  et  Ibmdi  rcqtoodety 
vn^  217. 

looocenUas  tertia«,  i,  695. 

loiiocentii  primi  episiol»  a  sappo* 
siUonis  no.a  viudicate,  it,  163,  172. 
.    i^.iiociiiis.  Vide  /imoreits. 

Inn  X,  lu,  476. 

Innoiiu*.  \  Ide.  Innocens^ 

loDuba,  in,  455. 

louuU,  IV,  41. 

Ioou,ta,  ui,  456.  looaptae  lD.liMe!a 
eraot,  lu,  456. 

Inoieseere,  ei  adolescere^  v,  5w 

Inoperhre,  et  adoperire,  vii,  656. 

loopiae  roeius,  vi,  509. 

Inops,  111,  478.  loope»  oasciroar^  el 
moviuiur,  vi,  231. 

/n  quid,  ei  inipdi,  v,  42. 
luqullious,  m,  435.  InquUinus,  et 
ineula,  v,  42. 

Inquirere,  et  quarere,  v,  42.. 
inquu.  Vide  Inquid, 
Insjnia,  et  furor,  vii,  428. 
Inumiens,  et  fftsimiu,  v,  59. 
Itiscius,  III,  468. 

/itfcrtfrere,  et  eonscribere^  v,  XH, 
Inseqtd,  ei  eonseqm,  vii.  450. 
Insertus^  et  insUus,  v,  42. 
inservire,  el  i^mre,  v,  66. 
lusiJere,  ui,  479. 
iDsidi».  di.  479.  insidiee,  dtlus.  e» 
lirmii,  V,  20.  Insidie  diaboll,  vi,  tSi. 


lAMK               INdEI  ttEROU  ET  VfiHRORUM  IN  S.  ISIDORI  OPP.  CONTEMTORUIU  txxt 

loslditiores  Saol  propheuatos,  v»  75.  Invidia  oontra  fraterainicoomiu-  eanonuiii«  u,  M,adlhtem. 

yftf  lalionem,  vu«  itO.  Invidi»  mala,  vi,  Isidorus  Gregorii  Magiii  discipulus 

lasidiosvs»  m.  479.  ^-  >k>o  fuit,  i,  12.  An  monaciius»  i^t</.,  ISf. 

Inspealva  pliilosopliia.  ui,  101 .  iiuwlioiiis,  at  InvkhUp  ui;477;v,  itn   amicos  (>riaci   Oesaraui^usuni, 

riiaitc€r«,et  oifn^tf,  v,  5;  vii,  40.  iM,168.  Mufu  io  suls operibus re- 

4Sg,  luTidus  quid  alienis  Tinntibits  pre-  peiit,  n,  17.  An  aoctor  sit  colleeUoius 

loslar,  iT,  450.  stet,  ti,5IS.  canonum,  u,  155.  Ejus  prudentia,  ^ 

laoanrare,  iv,  450.  Iiiwstdtits  Dei  nemen,  ni,  237.  715.  In  negotlo  triom  capiiulorom  de~ 

Ittsuuratio  canooicorum,  i,  199.  lo»  InmtUMf  m,  477.  fi:nsus,  vu  ,141.    Qusdara  gus  fFa* 

stituiio  cquiutis  doplex,  iii,  85.  /noiioR,  et  oviioii,  TH,  440.  Invla,  gmenu  notis  Tironb  exaraia,  u.  511. 

Jnstructus,  iii,  206.  i^,  370,  469.  Monasterium  et  sepulcrum  S.  Isidori 

/nslmere,  et  Btruire,  vu,  434.  itwoearej  advoeare,  et  evoeare,  t,  6.  Legione  in  Hispeoia,  i,  75,  179.  Se- 

Instrumentum  :  instnimenu  lega-  /iiooralMS,  oilvocttlMS,  etevocalus,  |>ulcrum  Buooni»  atterius    I&idorl« 

lia,  lu,  199.  Domestica,  iv,  483,  512.  vu,  435.  i6tU,  174. 

llustlca,  tUd.,  515.  Instmmenium,  ni,  luvelire,  ir,  541.  Isidori  conii  ssio  qnid  sil,  u,  1.  Liber 

208.  lustrumenta  TOiera,  i.  177.  In-  lOTclucrum,  it,  504.  de  fide  eaibolica,  u.  51.  Isidori  brevi- 

strumenU  ndiflciorumy  iv,  441.  Eaoo-  IotoItuIus,  it,  75.  culum,  n,  69,  72.  Tractatus  Ue  hjruMH 

rum,  iT.  517.  Fabrorom,  it,  428.  Hor-  loncs,  iii,  403,  409.  nia,  u.  551    Vute  Opera,  Seruionee, 

torum,  iT,  516.  Vestium,  it,  4()5.  looicae  column»,  iv,  435.  lonici  pe-  Epistol»,     Bibliotbeca.     Cbroaicon, 

Insubuli,  iT,  467.  des  lu,  26.  Glossaria,  Conatos,  Liber,  Prooania, 

Insae$cere,  etussii^srm,  t,  15.  loulum  mare,  lu,  405:  it,  126.  Codices,  Versio. 

liisnle :  de  eis,  it,  170.  Ira,  vii,  211  Iraeundiu,  t,  40.  Ira  Isidorus  miriOee  voces  distingnlt,  «t 

JnsMraere,  et  surqere  v,  66.  Inllanuuat,  lu,  475.  Contra  patienliam  regulas  cantns  exponit,  n,  151.  E\  Isi- 

Integri  refcUiutio,  iii,  208.  dicit,  vii,  212.  Iram  temperat  patien-  dori  schola  Ildefoosus,  an  etiam  Bran- 

Initigritas  carnis  immuudili«    re-  tU,  v,  lU.IramsacraleciiosBquiUtem  lio,  i,  141.  Isidoi us  de  septem  gradi- 

spoodet,  Tii,  219.  JostiUc  neminat,  vi,  112.  Iram  Dei  busaffiniutis,  ui,  539.  Deoom^uiOy  it, 

inUUaautf  et  temtUj  t,  65.  lotel-  proTocare  qoid  sit.  %i,  219.  584.  De  septem  gradibus  oooaauguiui» 

leeius  brutis  non  est,  %i,  148.  Ouid-  Iracundia,  ti,  504;  vn,  212.  IrMun-  Utis,  |i,  415.  Isidonis  su  auc^or  quart^ 

qoid  supra  bominis  inteilectum  est,  dia  in  felle,  v,  61.  edliionis  psalterii,  u,  92.  Hlspaaiarum 

qucreudum  iion  est,  vi,  191.  iracmduSj  iii,  476;  t,  40.  legi^latur,  Und,,  221.  Sua  opera  se- 

intelUgibilia,  1 1  aemibiiia^  t,  95.  iratne,  A<r/oiMS.  ot  fitren$t  v^  28.  pius  edebat  diTerso  ordiue,  i,  610.  De 

/nlenieraMs,  lii,  476.  Iratue,  et  iracuudut,  t,  40.  oillcio  Gotbico  optime  meritus,  u,  105 

InCempwUve,  m,  225.  /rcoiMS,  biroosos,  lu,  479.  ^eqq,  Nnlli  oertc  versioni  aUigaius,  u, 

lotempestum,  lu,  225;  vu,  6.  Iris  equi,  iv,  402.  96.  IsiOori  imago  io  niss.,  i,  445;  u, 

liikn  iere,  et  aUendere,  t,  5.  Iris.  tii,  45.  Iris  gemma,  it,  277.  405. 

Intentio  mentls ,  ti.  il6.  lotenlio  Irii  illTrica,  it,  549.  Isidoros  Cordabeosit,  i,  408.  Seia- 

oraUools,  ti,  i86.  Ironla,  u,  65,  97.  biUuus.  iNd.,  485.  Siculus,  iM.,  178. 

imer  prepositio,  ui,  21 1  •  Irrlgare,  ui,  596.  Isis  iKgyiiUorom  regina,  ui.  591 . 

Inierc4lares  dles,  Ttt,  4,  10.  Irrisor,  non  pcenitens,  ti,  214.  Ismael,  m,  5:20,  400;  t,  12i;  tu, 

Inierceptut,  m,  479.  Isaae,  et  cjus  bistoria,  lu,  254,  526;  70. 

Intercessor  Cbrislus,  ni,  503.  f » 157, 508, 518  teq.;  tu.  70.  574.  Ismielit«,  lu,  400. 

Intercilium,  IV,  8.  Isaias,  v,  202;  vii,  577.  Mjsteriam  Isoces,  iv,  489. 

InUrdkere.yki^  ianit.  Triniutis  sgnovit,  vi,  U.  De  eo,  1 1,  Isopleuros,  lu,  515. 

Interdictum,  ui,  218.  244,  529;  t,  122. 155,  168.  Isrsei,  ui,  526;  tu,  70.    Poiiolui 

/jtferea,  t,  77.  Isaias  Exechieli   langueoU  aliquid  Idrsel  transii  cum    arca   lestauienU 

InteremplLio  sppiem    geiiUnm ,  t,  medlcinale  mandaTit,  i!i,  185.  Evange-  trana  Jordanem,  v,  47^  480. 

489.  iVium  miUiiim  homioum,  v,  588.  listas  et  apoetolos  expressii,  v,  155.  IsraeliU',  lu,  406. 

Interllolom,  iv,  9.  Issgoga,  Isaaos»  Forphjfrii,  i:i,  102.  Issachar,  u,  327;  t,  121,  tCO. 

Interiectio,  ui,  22.  Isauria,  iv,  154.  Isler,  iv,  161. 

lilieiinuium  lunm.  u,  156.  Iscbias,  m,  178.  Istri,  lu,  410. 

luterroissio,  iv,  3(0.  Iscorra,  iii,  479.  IsUia,  iv,  161. 

imamecida,  lu,  470.  Iscus,  iv,  497.  it,  el  id,  v,  42. 

Interuecivum,  lu,  210.  Isicia,  it,  480.  /M»  ei  ^,  vii,  459. 

Inierpola  Tesiis,  iv,  451.  Isicius  ToleUnos,  tii,  178.  lUcius,  vu,  144.  Ilacii  plures.  iMd., 

InterpoUtio :  exempU  Interpolatlo-  Isidoros  Uispelensis  ejus  viu ,  et  148. 

Bum,  u,  191, 2S8, 234  teq,,  355, 579,  eesu per  dlstincU  cspiu  ex  S.  Lean-  lull,  iii,  411 . 

581,510.  dro,  brauliooe,  lidefonso,  Redemiito,  luHs,  it,  161. 

Interpres.  ni,  475.  Interpretes  Scri-  Anoiiymo,  Luca  Todensi  apud  BoUao-  italus^  et  lialicus,  th,  440. 

ptursrum,  iii,  250.  dianos,  Roderico  Cerratensi,  i,  5,  40,  Iter,  et  iHner,  n\,  458.  Iter,  vel 

loterpreutio,  ni,  100.  Interpretatio  76  teqq.  Isjus  epiUpbium,  acu  traiisla-  itus,  it,  243. 

In  Joh,  1,  545.  Uonis,  sennones  8.  MarUoi  de  eodem,  Itiuera  :  de  itiueribus,  iv,  241. 

interrigatio,  et  pereunetatiOt  t,  56.  ibid.,  40.  Lectiooes  et  hvmni :  meioo-  Itinerariom  Aotouioi,  ii,  69. 

luterscalplum,  iv.  16.  ria  iu  aliis  libris  liturgicis,  ibid.,  95  Itjisi,  iv,556. 

loiervslls,  iv,  251.  teqq.  Senes  Tita  ex  monomentis  an- 

Intervenur  reprebeosus,  Tu,  183.  ti^^uis  ordioau,  cnr  modo  JMnior,  niodo  J 

/Rfeslafri/ii,  iii«  477.  Senior  nuncupeiur  :  diversi  Isido:i  dl- 

liiiesUna,  it,  21 ;  t,  91.  sUngountur  :  ejus  pueriUa :  osientum  la  Del  nomen,  iii,  296|  519 

Intro,  et inlut,  vu,  426.  examhiis  apum:  qucdam  de  eo  com-  Jaceo,  et  iaeio,  v,  41. 

InUtNluctlo    ad  philo^hiam,  lu.  mi^nu,  eic.,  iM.,  112  le^a.  Uuibus  Jaoob,  fllius  Iiaac:de  eo,  ui,  234, 

102.  condliU  prsftierit,  Idid.,  Ui  An  Ro-  526;  v,  122, 157,  518,  552;  u,  7o, 

IntroiUis,  et  exitus  anni,  ni.  22^.  mam  Tenerii,  IMd.,  154.  Annus  ejus  574.  Jaoob  testamentnni  fecii,  ui,  2i0. 

In:ubu8,  it,  567.  lutubtis  siivaticus,  obiius,  iM  i.,  169.    Viia  ejusdem  in  Oiutra  natnraln  eolorum  simittlndinem 

IT,  555.  snas  epoehas  distributa ,  ihid,,  172.  procuraTit,  t,  826.  Jaoob,  el  Ksau 

Intueri,  tidere,  ei  oMpkore ,  t,  73;  Eios  corpos  Legione  asserTauim,  ilid.  cxemplum,  t,  112.  Figura,  iottf.  Jacob 

vn,  428.  175.  Tidens  pasiorefi,  eie.l'lura  de  eo  in 

/Mf Ms,  Tide  f  Nlro.  Isidori  doetrina  defenss,  iUd.,  185.  exposiUone  Genesis ,  t^*d.  et  teqg.  Ja- 

Inui,  1 1,  594.  Laudata  a  suromis  pootiflcibus,  a  con-  eob  ChrlsU  flgura,  v,  122.  Scala  Jaoob, 

Inveuire,  ui,  475.  invemre,  et  re-  cilils,  a  collectorilus  cauonum,  a  vfte-  v,  522. 

IMrtre,  T,  41.  ribus,  etrecentibusscriptoribus,tM.,  Jacobus  Major:  ejus  predicatio  in 

InveoUculi  de  pedlbns,  opuscnlum,  198  teqq.  EJus  operum  ediiioues.  ibid.,  HlspaoiA,  i,  488  teqq  ;  ii,  525;  vu,  58(1. 

II,  69,  71, 2*30;  ui,  501.  278  leaa.  Upera  recensita,  ibid.,  .^89.  Sepulcruin  ex  hisu^ris  Coiuposiellana, 

IjiveuUr,  in.  475.  Ii»ventores  liue-  teqq.  tfooumenU  ad  eum  spectsoiia,  i,  488.  Jacobus  Majr^r,  sive  ZebeU«i : 

rsrum,  m,  4.  Geomeu-ias,  m,  129.  Boll.indiaaorum  ad  vitam   ejiis  com-  de  eo,  in,  556;  v,  182, 

luTrsUgare,  it,  224.  ineuUrius  previus,  vila  ejn^em,  an-  Jacobus  Minor :  de  ejus  E(»is(oIa  t, 

iHpettis,  ui,  470.  ciore  canonico  legioueoais  mooaslerii  217.  Jacobus  Miiior,  sive  Alpbaei;  d« 

Inveteralor,  lu,  478.  S.  Isiduri,  histoiia  Tranaaiioois,  Coo-  eo,  iii,  556;  t«  165. 

Inv4d|a,  T,  113;  Ti,  514,  506,  vii,  cilium  Hispalense  u  et  Toleunum  iv,  Jactans,  iii,  470. 

2|U,  282,  i')Oteq.  iwidia,  ct  2'/«%,  v,  quibns  pr»ftiit,  pnefatio  col  evtiouis  Jactsniia,  vi,  510. 


VAMl 


INDEX  REflUM  ET  VERBORUM  IN  S.  ISIDORi  OfP.  CONTIilNTORUM. 


LSIIII 


JeetarK  ei  f^'*9^f  ▼>  ^^- 

JuctMta ,  tfmJmiM,  el  delrvnetilifm, 

v,25. 

Jactiis  :  dejaelii,  iv,  595,  4il. 

Jaculamy  iv,  &il. 

Jarulus,  U,  68. 

Jahel,  V,  492. 

Jair,  111,355,532;  vii,74. 

Jamduaum,  el  ipiamdudum^  v,  61. 

Janiiies  Yide  Jamies,  v,  368. 

Janiculooi,  iv,  205. 

Janiirices,  ui,  454. 

Jaiines,  iii,  52t.  Jannes,  elMMiibres» 
v,368. 

Janua,  iv,  226.  Janna^  et  iMftiimy  v, 
41.  JaniMB  coph,  lu,  149;  iv,  107. 

Janiiarius,  iii,  225. 

Japbet :  gMiles  cJe  ejus  Fiirpe  quam 


ierrain   iiossedernnt,  n,  402  uq.  Ja-    ▼!!,  580* 


chore la,  id,  258.  Diiiconos  HispsDnSi 
11,  429.  Ciesaraiigosianus,  ilnd,^  170. 
Biclareusis,  seu  Gerundeusis,  ibid^^ 
162.  Hispateiisis,  Ht  40. 

Joannes  archiep.  Toietanos,  vii,  179. 

Joas.  lu,  256,  5 .4. 

JoallMn,  ui,  236,  524. 

Job^  ejus  libor,  iixor,  et  amlci,  m, 
521 ;  V,  126, 161, 196;  vii,  575.  luter- 
prelallo  in  Job,  i,  527. 

Jocosus,  ui,  476. 

Jocinidiu,  iiiy  476. 

Joel,  III,  235,  245,  529, 135;  v,  153, 
172,  207;  %ii,  579. 

Joiaiia,  vu,  77. 

Jon,  rex,  lu,  400. 

Jonadab  sacerdos,  in,  256. 

Jonas,  III,  245;  v,  134,  175,  209; 


phei  Hgura  KeDtiuin,  v,  120.  Jupbel,  et 
Seiii,  V,  294. 

Jared,  ui,  234;  vn,  65. 

Jof,  id  est,  viride,  iv,266. 

Jasius  Dardani  rraier»  in,  408. 

Jaspis,  IV,  266. 

Jasoo,  ui,  405. 

Javan,  in,  403» 

Jeabiriiii,  v,  4.54. 

Jebus,  ni,  402,  Jebns,elSal«iii,iv.l94. 

Jebusaei,  lu,  402;  iv,  194. 

Jecliouias,  iii,  324. 

Jecur,  IV,  20;  V,  90. 

Jehu  proptieia,  iii,S3S. 


Jonathas,  ni,  525;  v,  112.  ^jus 
mors,  itnd.,  130. 

Joppe,  IV,  197. 

Jorau,  n,  131,  324. 

Jordanis  fliivius,  iv,  137.  Jordanis 
divisio,  V,  477. 

Jo»aphai,  1 1,  255,  524. 

Josepb,  ni,  254,  527.  Jnseph  spoo- 
sos  Virgiois  iv,  577;  vu,  58. 

Josepb  filius  Jacob  :  ^ua  bisioria 
et  mors,  125,  137, 158;  v,  339,  360; 
vii,  71. 

Josias  rex,  iii,  236,  324;  v,  133.      . 

Josue  hisiuita,  v,  196;  vu,  75.  Alia 


Jejunioin  indictuin  a  Saule,  v,  515.  de  eo,  ui.  235;  v,  164»  576,  486.  Vide 

De  jejunio   quadragesiro» ,   septimi  Jesu. 

Bienais,  Penie<*osl<*s,  kalendarom  No-  J*^iacismo8,  in,  51. 

vembrinro,  kaleoilarum  Januariarum,  Joviaous  iieium   Cbristianus,    iiiy 

Iridoano,  divHrsorum  dlHroro,  ac  lem-  238;  vn,  98. 

po  om,  VI,  405  «^97.  JovlDumistae,  i:i,  558. 

Jejiininm  dieruin  ,  et  temporuro  ,  Juviniauus,  ni,  527. 

qiiariff,  et  seiliB  rtTl»  ex  veteri  lege  Jovis,  ni,  b82  »eq.  Jovi  javeocus 

f.raecf*pium,  ni,  2>l.  Jejunlum  beoe,  immolabaiur,  iion  taurus,  n,  43.  Jovis 

el  male  peractain,J<Jooiumperrecium,  stella,  iii,  164. 

ie  uuium  quod  replelione  et  delieiis  Joba  rex,  iii,  376;  iii,  208. 

compoosainr,  vi,  257.  Jejuiiium  soa-  Jobal  rousices  reoertor,  m,  132.  Ci- 

deuir,  VI,  499.  Jejuuium  moaocborum,  tbarae  inventor,  ibid.^  159. 

VH540.  Jubar,  III.  loo. 

Jpjunom  Intestinum,  iv,  21.  Jubat^  et  juvai,  v,  42. 

Jeniaculum,  iv,  485.  Jutere,  et  imperare,  v,  40. 

Jeplile,  et  ejus  tilia,  ni,  522;  v,  130,  Jnbilatio,  v,  43. 

1&5,  501;  VII,  75.  Jubil«us,  vii,  12.  l)e  JubUaeis,  in, 

Jeremia.s  v,  170,  201;  vn,  577.  Je-  250  ieq, 

rcniias  Regom  libros  in  unum  volunien  Jubilum,  vii,  274. 

coegii,  III,  244.  'Iraiis  Jortaiieni  lulit  Jucuodus,  ut,  476. 

luutbare  suum.  iv,  452.  Mortem,  ei  Judaea,  iv,  147.  Jad«ae  qoidam  ri- 

iiossionem  DoiAini  tlgur^vii,  v,  135.  vus  sabbaiis  omnihus  slcdbatar,  iv, 

Ejus  libirr,  ui,  2ii.  (Juld  contineal,  v,  124. 

20  i.  Jodaeus:  Judaeorum  inter  Cbristia- 

Jerirho,  iv,  197;  v,  481  Uif.  nos  leges,  n,  570  $eq.  De  eis,  lu,  239, 

J*  roboam    ui ,  324.  Puccare  fecii  550,  515.  Jiid.-ei  Christum  abneganles, 

Israel,  ni,  312.  vi,  2, 54  seq^  Posteritaiem  susm  daui- 

Jerus  itom,  sive  Hierosotyma,  a  Tiio  noveront,  tdia. ,  41.  Ad  Iklemcum  geii- 

Bubveriiiur,  us  2»7.  De  ea,  iv,  194.  De  tibus  voeautur,  ibid.,  73.  In  fine  roun- 

ejus  ruinis  perpptuls,  vi,  86,  88.  Ec-  di  eonvertendi,  tMd.,  77.  Plarimi  ob- 

elesk  prliice|«  ot.m  JtrwaUm  diceba-  stloati,  itnd.^  bO.  Propter  peccaiom  in 

lur,  ly  145.  Cbrisiom  dispersi,  ibid.^  84.  Spretiy 

Jeasai,  m,  823.  <ftfd.,  88.  Eoruio  desotatio  irreparabi- 

Jesu,  sive  Josue,  v,  129;  vn,  576.  lis,  <6t(f.,  90.  CaeciUs,  ^id.^  103  ieq. 

Jeso  Nave  snccedit  Mojsi,  v,  458.  So-  Jodd  decepil  a  diabolo,  vu,  101.  Ko- 

l<>in  sitre  recli,v,  48t5.  Ftde  Josne.  rora  eonversio  in  lioe  nioiidi,  tl/.d., 

J»'Sos  Chrislos,  iii,  500;  \ii,  597.  De  275.  Captivitis,  v,  550  le^. 

n<»mioe  Jeso,  vi,  17.  Vid/e  Cbristiis.  Judaicus  lapis,  vi,  236. 

Jesus  blius  Num,  v,  161.  Judaita  haerelici,  iii.  525. 

Jesiislitius  Sirach  Sapientiae  librom  iudas  (liius  Jacob,  ui,  525;  v,  124, 

composuit,  lu,  257.  Libnim  Ecolesiatti-  199.  Qmando  dorniivit  cum  uuru  ftua, 

curo,  III,  216.  V,  335. 

Jesus  sac«*rdos  magniit  Bgaram  ge-  Judas  Taddcns  aposi.  :  ejos  Epi- 


reliat  Qtrlsti,  v.  134. 
Jetebau,  v,  451. 
ielhro,  socer  Mo|8is,  v,  577. 
Jezal>el,  mi,  525. 
Joaehae,  ni,  324. 
Joadiini,  lu,  236,  324. 
loannie  papissae  ralietia,  n,  412. 


tlAla,  V,  186,  'ilM. 

Jndas  lacarioies,  iu,357. 

Jiidex  :  de  Judiriiiiis,  in,  451;  iv, 
300;  IV,  547.  Judex^  et  or^tler,  v,  6. 

Judictale,  genus,  iii,  77. 

Jiidicium  :  de  jiidicio,  vi,  185.  Jodi- 
eia  Dei,  v:i,  270.  Judiciuin  extreroom. 


Joonni^s  BaplisU,  v,  179;  vn,  385.  ibid.^  32*.  Ktcium,  tlrid.,  315.  Judi- 

KvaogdllsUy  III,  S56  le^.,  247 ;  v,  185,  cium,  iv,  589.  Judiciwn,  et  jH9tiiia,  v, 

218;  VII,  90,  585.  Ctirysostoraus,  vii,  38.  Jmiicia  Dei  silii  propoiiens,   vi, 

150, 180.  Jflyonaior,  iliiif.,  1.19.  Aua-  545.  Judicia  siue  pcr  .oiiarum  acce- 

Patrol.  LXXXIV. 


plione,  VI,  315.  Judiciom  duptex,  vk 
226.  Judicium  secundum  consdenliam 
noiiiscujusqne,  vi,  1K6.  Judicium  Dfi 
jiisium,  VI,  510.  Judiriitro  quainor  mo. 
dis  perverlilur,  vi ,  346.  In  judicio 
omni  sex  persanae  quierunlur,  iv,  590. 
Judicuro  bisioria,  v,  490.  Libcr,  lu, 
212.  Ouid  couliiieat,  v,  19(T. 

Juiiiih,m,  236,296;  v,  131, 177 ;  vii, 
80. 
Ju.'a  montium,  iv,  187, 
Ju^^eruin,  iv,2il, 
Jugire,  V,  75. 
Jnglans,  iv,  552. 
JuKula,  V,  162. 
Julia  Komula  cviUs,  iv,  207. 
Jutiades  vicus,  iv,  147. 
Juli;e  leges,  iii,  196. 
-   Jutianus  episc.  Caithag,  vii,  175. 
Jutt^nus  imper.,  ui,  23S;  vn,  96. 
Juli  iniis  Pomerios  vii,  l.')3. 
Julianus  Toletaiius,  i,  686;  ii,  112, 
149,  245,  509,  572:   vii,   175.   E)us 
coromenUrius  lu  Nahum  Uereusus,  i, 
495  seq. 

Jutius  >EnejB  filius,  lu,  422.  Alticus, 
IV,  508.    Caesar  primus   nioii.ircliiani 
lenuii,  lu,  257.  Julius  Arricaous,  lu, 
252. 
Jollus  mpnsis,  vii,  8. 
Jumeata,  iv,  59. 
Jiioctura  verborom,  ni,  91 
JtfficUa,  ^eiNmofiis,  ei  dvptic  fMs, 
vn,  541. 
Juncus,  IV,  56  i. 
Juoior,  IV,  :8. 
Junipcriis,  iv,  555. 
Juniiis,  III,  225. 
Juuiiis  Urulus,  ui,  4C2 
Juuo,  III,  588.  Terram  et  aqoam  ti* 
gnilical»  t6td. 
Jopiter,  ui,  382,  38^. 
Jura.  V  Ide  Jms,  et  L  qes, 
Jorameotom ,  lu ,  45.  De  eo,  n . 
233.  Juraroriiiuui    Dcus    iu    arcipii 
sicui  ilte  cui  juraiur  iniijligit.  vi. 
134.  . 

Jurulio^  t>t  extecraiiOf  v,  27. 
Jurgiuiii,  IV,  38). 

Jundicus,  lu,  476.  Juridicae  noi», 
n,  38. 
Jurisconsulil  ce1et>r<*s,  vii,  18). 
Jus  civlle,  gentium,  miliure,  qniri 
lium,  iiaiumle,  etc.«  ui,  191  teq.  Vidi 
Lex.  Jus,  IV,  490;  liberoruin,  lu, 
201. 

Jiis^ioiiibus  malis  uoQ  esi  obiempe- 
randuin.  vi,  515. 
Jiisii  dies,  vii,  4.  Fi^e  Jiisiiiff. 
Jiislininnus  iui|ier.,  iii,  250;  vii,  103, 
156.  Jusiiuiaiiiis  eid-^c.,  vn,  I5H. 

Jusiiuus   imiierjtor,  lu,  2.^9:  vn , 
54If. 
Jiislitij,  v,  111;  vn,  545. 
Ju.stiis  Tolelsiuus,  vit,  166, 171.  IJr- 
gelliianus,  vn,  157. 

JmslH»,  el  ccqmu,  ui,  476;  v,  10.  Do 
tribulatioue  jusior.im,  vi,  5ri2.  Jusiorutu 
duo  genera,  vii,  405.  Vide  Juali. 
Juvat,  et  jubat,  v,  42. 
Juveui  iis,  IV,  45. 
Juv»  ncus  poela,  vn.  181. 
Juvents,  iv,26;  v,  93. 
Juvenla,  et^MMiu,  v,  41. 

K 

Vide  in  liitera  C  Caleudarmm^  Ca- 
lendoi,  Ctiarimata,  CkarittiOf  ClmHias, 
CAoriii,  Catlwtictif. 


L  liitera,  m,  44. 

LalNiim,  ni,  402.  , 

Labaii  lestameiitum  (edl,  tn,  tOO ; 
iDter|)retator  dealbatio,  vi,  146. 
Labao  legis  et  diubott  typot,  v,  12J. 
Labat,  et  torof,  v,  45. 

83 


LX^XXIir 


INDCX  RCRUM  ET  VERBORUM  IN  S.  ISIDORI  OPf .  CONTENTORUM> 


LXlltV 


I.abellum,  IV.  501. 

labens,  iii.  481 . 

Labini,  iv,  2l.\ 

Labiiiiii,  labia,  iv,  9;  v,  8J.  labiwn, 
et  Ittbrum,  ibid.,  iiteq, 

Lableriiis,  JabeUus,  vii;  4 1 1». 

Lalior  declinandiis,  vi ,  1()8. 

Laibram,  it,  5«)t ;  vii,  412.  Vide  La- 
1>  tim. 

Labruaea,  iv,  303. 

Labyrinlhi  qnaiuor,  iv,  215. 

Lac,1v,  13,  400. 

Lac  sirpicum,  iv^  333. 

Laeedaemoii  el  Lacedaemoiies ,  m, 
410. 

Lacedsemonia,  iv,  205. 

Lacedsmonuiin  marmor,  iv,  260.  Re- 
gnum,  vu,  7fS. 

Laeerare.  Vide  Lancinare. 

Lacern.i,  iv,  438. 

Lacerti,  iv,  19. 

Lacertiis  replile,  w,  69. 

Laeetnior^  iii,  481. 

Laci^ma  oleastri,  iv,  310. 

LacryrnsB  Falsse,  iv,  233. 

Lacrymx,  iv,  7;  v,  30;  vn,  404. 

•Latbir,  IV,  3*)2. 

Lacians^  et  lactens,  v,  44. 

Laciauiius»  v,  K7. 

Lactaius,  iv,  493. 

Lariea  via,  r),  X^i, 

Lacteus  circuius,  iv,  11 1. 

Liciuc^i,  IV,  .^7. 

Laculaia,  \e8tis,  iv,  449. 

Lacanar,  lacanaria,  iv,  229,  431, 
306. 

Lacus,  IV,  126.  De  laca,  ibid.,  129. 
Lacug  et  atagnum,  ibid.,  131.  Lacus, 
f&tf.,  513.  Lacas  1n  Baeolia  fiirialis. 
1  acus  Ciiiorius,  in  ^tbiopla,  iu  Troglo- 
dvtis,  if ,  121. 

Ljpna.  Vide  Lena. 

L.Ttamen,  iv,  510. 

LwCari^  et  gratulari,  v,  41. 

Ueii.ia,  gaudiwn,  «t  rx.ni/(alfo,  v, 
6i,  43.  Laiiiia  inepta,  vu ,  ils.  Laeti- 
(la.  in,  4i.  Laelitia  in  splene,  v,  01. 

L«lus  episcopu!»  Ncfneusis,  vn , 
13"^. 

LoituB,  III ,  ^''O.  Uetuif  el  lethum,  v, 

Lafva,  IV,  12. 

Lagauum,  iv,  287. 

/.agena,  tv,  500. 

Lugeos  uva,  iv,  318. 

Lagois,  lagos,  iv,  98. 

Laicos,  111,  34d. 

Lambda  Uitera  impuritiam  signHioal, 
m,  40. 

Lamech,  m,  274, 318;  v,  119 ;  vii,66. 

Lameniari,  v,  SO. 

Lamontatio  tniinx  peccalricis,  vt , 
472. 

Lamenturo  poenitentiae  opnsculiim 
rbjtbmicam ,  ii ,  1 L  Kditur,  vii ,  350 
uaq, 

Lam*ae,  ui,  304. 

•Lampas,  iv,  5J7.  Lampas  solstitium 
aestivale,  vr,  15. 

I.amp«acas  civiias,  iii,  380. 

Lana,  iv,  46i:  v,  464. 

Laocea,  iv,  381. 

Laneiiuxre^  iacerare,  et  taniare,  vri, 
431. 

Landeberti  (S.)Vita,  n,  3i2. 

Langmdus,  ui,  481. 

Laiif^or  aniin:!',  vi,  263. 

Lamare,  VlJe  l.ancittare. 

Lanificii  inventio,  iv,  416. 

LaiiisUi.ni,  481. 

Laiios  duvius  m,  ilL 

Laodicea,  LauJicia,  iv,  196. 

Lapis»  varia  lapiiluin  gene'':i,  iv, 
243.  Lapides  vulgares,  ibid.,  2o0.  La- 
pides  insigiiioros ,  ibd-,  253.  Lapis 
Tiiracius,  Sv rius .  riirvgitis,  laiiaHs 
belenitesy  ioiti.,  233.  Saiiiius    ibid.t 


236:  Schistos,  ibid.,  247;  Smyris,  ibid., 
238;  Tuscul»nus,  Tbjftes,  Sabinus,  Si- 
plinius,  ibid.,  259.  Lsipides,  pt  roar- 
mora,  lapis  specularls,  ibid.^  J60;  pre- 
tiosus,  ibid.,  26 L  Sardius,  ibid.,  2ti8. 
Lapi  tes  structuris  aptl,  albns,  molarfs, 
piperinus,  tophas,  i*olitnibinii.s,  arena- 
tius,  Tiburtinus,  ibiU. ,  430  seq.  Lapides 
et  saxa,  v,  68.  Lapldibus  ouo  sectis  fa- 
ciendum  altare,  ibid.,  383.  Lapides  vrvi 
el  pretiosi  in  sacris  litteris,  ibid.,  401. 
Lapisoflen^ioiiis,  in,  304;  adjutorii.v, 
512, 

Lapistu<t,  IV,  368. 

Laplthae,  lu,  i08. 

Lappa,  IV,  359,  .362. 

Lappago,  lapetla,  iv,  562. 

Lapsana,  iv,  368. 

Lajisi  a  bono  in  deterins,  vi,  309. 

Laquearia,  iv,  228,  408,  43  i* 

Larduiq,  iv,  488. 

Lares,  iv,  488. 

Larex,  iv,  377. 

Largitas  et  largitio,  v,  4i.  Largiias 
prodiga,  vi,  359. 

Lar^us,  iii,  480. 

Laricioum  castelluni,  iv,  357. 

Larius  bciis,  iv,  12). 

Larum  avis,  vn,  413. 

Larv«,  III,  394. 

La.^vm,  i.i,  481.  Lascivus  vi  pe  u- 
lans,  V,  43. 

Laser,  rv,  3o2. 

-Laserpiiitim,  iv,  353. 

Lassus,  fews,  et  faligatrs,  v,  32. 

Laterculi  el  Uieres,  iv,  230, 432.  La- 
teres  yEgypiii,  V,  4^7. 

Lalerna,  iv.  507. 

Laiex,  IV,  132.  Latex  et  mi^er,  v,  10, 
74. 

Latinas  liueraa  rarmentis  Italis  ira- 
dilli,  ir,  7. 

Laiine  1  miiiI  ,  in,  89. 

Laiiiii,  lu  411. 

Laiir  i  liberti,  iii,  436. 

Latinus  rex,  iii,  411. 

Latium,  IV,  161,  203. 

Latomia,  m,  21.5. 

Latona,  ui,  3x6;  iv,  176. 

Latrare,  v,  73. 

la/ro,  111,  481.  Latro  H  fkr,i,  45. 
Lairo  <es  duo  cum  Clirislo  cruciAxl, 
vii,  406.  Lauronibus  crura  conrraLta, 
111,217. 

Lalum,  pro  datum,  in,  44. 

Latus,  iVy  15. 

Lauda,  seu  laudes,  in  ollicio  Gothi- 
co,  u,  589  seq. ;  vi,  377. 

La  (dabdis  et  laudandus,  v,  43. 

Laudiire  se  vere  sine  ar>ogaiilia,  vi, 
5tl.  Laudarlqui  affectaut  desapientia, 
VI,  2i8.  Laudari  veraciier,  vi,  233. 
Landari  in  Deo,  non  in  sp,  vr,  310. 

Laudatio  et  laus,  v,  44. 

Laodea,  iv,  526. 

Laurea  inslgne  «ictoriae,  iv,  .374. 

Laureiitios  episcopus,  ii.  282. 

Laiirus,  iv,  323.  Laurus  ei  iaurea, 
vii,  4.T7. 

Laiis.  Vide  Laudatio.  Laudis  liu- 
manae  appetitus,  vr,  272.  Laus,  pro 
conteiiiptu  lauflis,  vi,  311 ;  anie  curre- 
ctione.n,  vi,  331. 

Lavat  et  labat,  ▼,  45. 

Lavatus  mundos  el  immaDdas,  vi . 
215. 

Lavinii]m,iv,  20i. 

Lazarus,  iii ,  338.  Percussus  est  ad 
purgaiionem,  vi,  261.  Qiiem  Dominus 
susdtavit,  v,  1  *JS. 

Lea,  Leaena.  iv,  51. 

Leaiider  (S.)f  ater  1  idori  hortaiiir 
sororem  ad  perseveroninni;  pmis  patna 
stieciem  perdiderat,  i,  5  seq.  Kj  is  ox- 
silium,  ibid.,  123;  doclrina,  t'>m.,  129. 
A  quo  Consianlinopolim  ii  issus,  rM(/., 

130.  Exsnl  aJ  Isidorum  scnbil,  r7;fd., 

131.  Ejus  monachatus  qoalis,  ibii.j 


136  uq.  Quo  anno  oldit.  iMii.,  158. 
Congressus  cum  saiicto  Grcgorin,  ii, 
457.  Uidorom  celle  includti,  ibid,^ 
463.  Ejos  obilus,  Ubri  acnpti,  ibsd.^ 
463;  elogiuro,  vii,  160, 181. 

Lebetes,  iv,  503. 

Lebitovarium,  iv,  232. 

Lebna,  v,  447. 

Lecti.  Tide  Lectus. 

Lecticx,iv,  508  ae^. 

Lectio,  ui,  280.  Leetio  et  acnpficra, 
V,  70.  De  leciiooe,  vi ,  288.  Let*llones 
sancti  isidori  in  breviariis  i*  93  seqq* 
Leciiones  variae  ad  l^tymologias ,  iv, 
526.  De  lectionibus  ta  officio  ecclesia- 
stico,  VI,  371.  Lecliones  prnniiittiare 
auliquae  institutionis  est ,  vi,  371. 

Lectiouaria  anliqua,  u,  232. 

Leclisiernia,  iv,  223. 

LeciHare  et  legere^  v,  44. 

Lector,  lectcres,  m,  339,  343,  480. 
De  lectorlbus  superbis,  carnalitws,  et 
haeretiris,  tfrtd.,292  seq.  Lectorum  oi do 
et  officium,  \i,  450. 

Leclus.  Lccti  geoiales,  Panicaui,  iv, 
508  se^. 

Legare  et  ligare,  v,  43. 

Lepti  Uispaliin  missi,  qoi  eorf^ia 
sancti  Isidori  traitstulerunt,  t,  54. 

Legatio  sancti  Lpandri,  i,  123. 

Legatus  n  orator^  vii,  4^9. 

Legendarium,  ii,  301. 

Legendi  assidu'us,  vi,  290. 

Legere.  Vide  Leetitare. 

Leges.  Vide  Lei. 

Legio,  iti,  426.  Legio  et  dilselwn^ 
VII,  441. 

Legio  orbs;  ecclesia  in  honoreui 
saiicti  Isidorl  in  ea  ooiisecraia,  i»  56. 

Lfguia  labelli,  vti,  4(6. 

Leg  imioa,  iv,  51  i  seqq, 

Lemanus  fluviiis,  ui,  412. 

Leinbus,  iv,  418. 

Lena,  vestis,  iv,  453. 

Leudes,  iv,  74. 

Leno,  iu,  481. 

Leos,  IV,  315. 

Lenticula,  IV,  314,502. 

Lentigo,  ni,  180. 

Leoti^cus,  IV,  358. 

Lentas,  lentae  vites,  iv,  338. 

Leo  Hagnns,  ii,  534. 

Leo  imper.,  iii,  S3'L 

Leo  astraro,  iii,  165. 

Leo.  Leooum  n.itara.  Anlmne  rniij 
et  ctuda  indicant,  iv;  51.  Leo  ires  oa- 
turas  babet,  ibid.,  521. 

Leogoras  Syraciisauus,  in,  3i. 

Leonidae  filctum,  iv,  483. 

Leooiopbottos,  iv,  59. 

Leopardus,  iv,  52. 

Leovigildus,  vii,  123. 

Leporiua,  iv,  356. 

Lepra,  iii,  181 ;  v,  417. 

Leprosos.  Lepiosi,  ni,  481;  v,  138, 
417,  437. 

Leplis  magna  civitas,  iv,  16.5,  199. 

Lepos,  IV,  42. 

Lerna,  iv,  67. 

Letbtum  marmor,  iv,  202. 

Lesleus  Alexander.  Kjus  praeCalionis 
ad  Missale  Mocai  abicum  sumina,  n,  14i 
seq.,  ZiS. 

Lethargia,  in,  172. 

Lethvm  ei  mora,  v,  43 

Leiica,  IV,  2i2. 

Leucate  promootorium,  iv,  205. 

Leucius  apocrypbus,  ii,  25.*». 

Leucoclirysus,  iv,  2^. 

Leuderre<lii«  episc.,  i,  6i9. 

Leufredi  viti,  ii,  3i3. 

Lovi ,  sncerdoialis  .nuctor  origifiis, 
10,  3ii>.  V,  124. 

Lcviathao,  iii,  380. 

L*'vidMnsis  vesti-,  iv,  450. 

L(*m^  III,  i81.  Leves  contempUbllei, 
ni .  474. 

Lcvila'^  ui,  312;  V,  438.  Aecepenifct 


Lixxv  INDEX  RERLM  hT  VEnBORUM  IN  S.  ISIDORI  OPP.  CONTENTORUM.  mivi 


quadraglnU  diias  urbfs,  iMrf.,  (STsr^. 
Levifcaruni  csreiuoDix  ubi  praci^iuii- 
Uir,  V,  436. 

Leviticiis,  111,212;  ▼,  195. 

LevoiifS,  iT,  514. 

Lex,  leges  ci^il  s,  ii,  529.  De  1r>e, 
111,  85.  Leges,  ei  quid  iiiler  se  d  ffe- 
]  raat,  ibid.,  189  $eqq.  Legrs  aolii|U» 
ei  Do\u\  divinap,  auciores  legum,  ibid, 
Lez  quid  bil,  ibtd.^  194.  Lef^^es  conso 
Mjres,  tribuniiiae,  Cornelia,  ibid,,  1?6; 
liaiyra,  Rbodiae,  ibid.,  1*j7.  Lex  qualis 
licri  debvat,  qnid  posbil,  el  quure 
rjcui  sit,  ibid,,  198.  Lex,  iura  et  »iiores, 
V,  4i  teq.  Lex  et  EvaDgeliuni,  ibid.f 
103.  Lex  Mo}ai  da<a,  ibid  ,  578.  Cur 
in  duiibtis  tabulis  S(ri|ila,  ihid.,  582. 
I)e  lcge  veleri,  vi,  161.  Lex  ei  pro- 

fbeiK,  ibid.f  174.  L'  ges  Gotbieae,  vii, 
19.  Lex  siippUfandi  legem  slatnit 
credendi ,  tW.,325.  Legibus  prtucipes 
leneniur,  vi,  543. 

Lexicographi  et  granimatici  vete- 
res,  I,  429,  474,  476. 

J.exicon  vetustuoi,  ii,  270. 

Lexis,  III,  55. 

Lia,  III,  520.  Typus  Synagog»,  v, 
122.323. 

Libanus,  libanum,  iv,  18i,  345. 

Libare  et  immoUtre^  v,  46. 

Libatio,  ni,  284. 

Ltbt-iiusofficialis,  11,501. 

Liber,  pro  Baccho,  iii,  382. 

Liber  libri.  Libri  medicinales ,  iii, 
185;  fasiorum,  ibid.,  254.  Ratio  eonfl. 
cii^ndi  liiiros,  de  vocabuiis  librorum. 
Llbri  elephamiui,  fbfd.,259  Sfi/.  Uber 
cOrtics  pars  inlerijr,  iv,  323.  Libri 
geotiliuio,  VI,  29(1. 

Liber  Eiymologiarum  etnlli  genuini 
Isilori,  UifTereoiie  verboraiii,  Glos- 
i»aria,Allegori»  Veleris  et  Novilesta- 
meoti,  de  Oriu  et  Obilu  Pairum,  Iro- 
Q'mi»,  de  Nuneris,  Quaestiones  de 
Veieri  el  Novo  Testamento,  cotniiieu- 
tarii  iii  llbro?  Veteris  Testamenii,  libri 
duo  conira  Judsos,  libri  Seiiteolia- 
riira,  de  ecclesiasticis  Otlictis,  Synony- 
ma,  regula  inooucho^^um,  sermones, 
epistolap,  de  Natura  rerum,  Chronicou, 
Historta  Guihorum,  de  Viris  illustri- 
bus,  lodicaiis  E<liiiunibas,  mss.  CoJi- 
cibus,  et  contioversiis  per  disiiocta  ca  • 

8iu,  1,  58  J.  Ad  fitiem  loini,  liberde 
^rtu,  etc,  II,  229,  24i,  303,  314  $eq,, 
310,  350,  569,  571,  586  ieq.  Literde 
Noineris,  u,  252,  30i.— Libri  Seuten- 
tiarum,  seu  de  suinmo  Booo,  n,  307, 
509,  33  i,  3i0,  346  seq  ,  352,  360,  583, 
391,  306  seqq,,  400.  410,  418  seq,, 
425  $fq.  Libri  cootra  Judseos,  u,  2.7, 
379,  551  seq  .  379,  i09;  de  Offlciis,  ii, 
248,  292,  502, 7m;  de  Naiura  rerum» 
u,  30S,  330,  361,  5(i8,  378,  400,  420 
$eq. ;  de  Viris  illoslribus,  u,  318,  521 , 
37  i,  m,  406,  410.— Libri  Isidori  sap- 
|K)Siti(li,  autdubii,  .utex  libris isidori 
excerpli  II,  1  seqq.  Liber  de  ecd^- 
siasticis  Dogmaiibus,  n,  27  $eqq.  Bra- 
cliario  reslitutosab  Heniandezio,ti^f//., 
43  Editur,  vii,  320.  De  Ordio»  crea- 
lararum  ao  sit  lsi<lori,  i,  15i,  i6i,  296, 
86i ;  11,  27,  31.  De  Coiitemtitu  muiidi, 
II.  22  $eq,  De  CouQlrtu  virtulum  ct  vi- 
itoruro,  ibid.,  52.  -Ki.  361.  Dc  Harc- 
sibus,  ibid  ,  69,  7d,  407.  De  adver&a 
Foriuiia,  ibid.,  69,  8i.  De  duodrcim 
Abtisivis,  de  Geucalogiis,  de  Ecclesia, 
de  Vita  acti\a  et  coiilemplaiiva,  de 
Stalu  perfectiools,  de  quodam  Filn- 
lulo,  etc,  ibid  ,  6i  seqq.  De  (culesii 
Miisioa,  de  <  aio,  lYitd.,  70  se^.  Libri 
de  MiiMca,  ibitl.,  70  $eq.  Libri  de  Mii- 
stca,  ibid.^  531.  Liber  Spermologon 
ftuid  slt.  II,  309.  Liber  de  Virginitate, 
1*1//.,  228.  Liber  Philosophiae.  t  irf., 
366.  De  Avibus,  ibid.,  72.  De  Nalura 
•viuuj,  ibid.f  69.  Dj  disunila  verbo- 


riim,  1, 461.  De  Conversis,  i,  574«  De 
Pr«latis,  t6irf.,  576.  De  ^ornia  viven- 
di,  1 ,  19.  De  liibtilutioiie  iiou»  vita^, 
ibid.,  24  $eq.  De  quibusd;<in  ADimali- 
biis,  I,  446.  Liber  Sciniillurum,  t6rc/., 
246.  Liber  de  Sapi  otia,  dc  liistliuiio- 
ue  jejunil  quadragesimali.«y  ii,  19  seq. 
Liberde  Miraeuiissancii  Isidori  Hisp- 
nice  redditus,  i,  84 — ^ljbri  s^cri  Nu- 
merorum.  Joiiu^,  Judicuui,  Job,  Psal- 
morom,  duodeciiii  prophetaruro,  Ma- 
chabeorum,  eic,  ui,  232  $eqq.;s,\9(i 
$eaq.  Liber  Jercmis,  i,  5i9. 

Liber:ili:i,  iv,  r.9l. 

Liberalis,  iii.  480. 

LiberalHu$  ei  libertas,  v,  43. 

Liberatiu  populi,  v,  4ViO« 

Libeii,  lilii,  ui,  441. 

Liberias.  Yide  Liberaliias.  Libertas 
juslae  correptiouis,  vu,  211. 

Liberiini,  iii,  436. 

Libertus.  Lalioi  liberti,  lu.  436  seq, 
De  libertis  Erclesiarum,  u.  575  seq. 

Liberum  arbilrium,  vii,  52 i  seqq. 

Libiiinostt$t  ui,  4^1. 

Libitio  et  iiddo,  v,  45.  Lii)i«Io,  in, 
393.  (Jaoroodo  caveiid»,  \i,  2i2.  Libi- 
diois  moius,  vi,  205. 

Liboiiotus,  IV,  118;  VII,  50. 

Ltbra,  m,  164  $eq. ;  iv,  300. 

Llbrarius  Imroo,  u,  148.  Librarli  Co- 
dicum  vi  teruiu  mss  ,tiM(l.,426.  Ui.^pa- 
ni,  ibid.^  470.  Oliui  puerl,  ibid.,  436. 
De  Iibrahht  et  eoruui  iustruiuentis,  in, 
iOOieq. 

Uun.  Vide  Liber. 

Libs  veutus,  iv,  118;  vn,  51. 

Llburnse  naves,  iv,  4IU. 

Libya,  iv,  164  $eq. 

Libya.  Ageaons  niater,  tv,  155. 

Libyi.  lu,  402. 

Libysiicae  fabulap,  ni,  71. 

Licia  textorum.  iv,  468. 

Liciuum,  IV,  4'i2. 

Lieausis,  lu,  177. 

lienteria,  iii,  179. 

Lgare,  el  letiare,  v,  45. 

Lignarius,  iv,  442. 

Liguum,  IV,  525,  442.  Llgoa  Sc:him, 
V,  4ul.  Ligoum  uon  plantaodum  juxta 
altare,  tfrid.,  461.  Ligua  fruciirera  sunt 
saucii,  V,  270.  Liguum  ovo  perfusum 
uun  ardet,  iv,  103.  L-'goum  scieuti» 
boni  et  roali,  v,  270.  Viia;,  Christus. 
ibid. 

Ligones,  IV,  514. 

Ligula,  TU.  416. 

Lifiubiicum  luare,  iv,  569. 

Lilia.iv,  551. 

Lilybaeuui  promnulorium,  iv.  183. 

Uma,  id  e^t,  traosversa,  iv,  ^. 

Lima,  iv,  428. 

Llmax,  IV,  13. 

Limbus,  iv,  4  iO. 

Litiieo,  liuilu:i,  iv,  227.  Limen  et  li- 
mes,  V,  46. 

Llmes,  lu,  407.  Limlles  maxtmi, 
c;irdu,  et  decuroanus,  iv,  2.^  $eq.  Yide 
Limeo. 

Liiiiniscus.  ui.  33. 

Limus,  IV,  245.  In  Syria,  t6td.,2i7. 
Limus,  1  IU.S,  f^fd.,  4i8.  Lin.us  ciii- 
cius,  ibid  ,  478. 

Linea,  iv,  iil. 

Linea,  vebiis,  iv,  4.56. 

Liiie.ilis  ouroerus,  iii.  127. 

Lioearoeniuin,  lu,  12^^. 

Lingua.  De  liiiguis  geuiium.  T.ingua 
Hebrara.  Lingu»  sacraB  tres.  Lingua 
Greca  quotupiex.  Lingu.i  Latina  quo- 
tupiex.  Lioguarum  diversitas  unde  or- 
ta,  lu,  595  $eqq.  Liogiia,  iv,  9 ;  v,  89. 
De  lingua,  v,  508. 

Liugulail,  IV.  482. 

Linius  foos,  iv,  121. 

Limislema  ve^tis,  iv,  450. 

Liiiter,  iv,  419. 

LiDum,  IV,  46i;  v,  404. 


Lions,  Tbrax  musieuSy  vii,  75  sef, 

Liniis  Thebjeus,  iti,  152. 

Liiaria,  iv,  282. 

Liparu«,  IV,  179. 

Liqusmen,  iv,  496. 

LiqnidsB  liltere,  iu.  9. 

Lira.  iii.  468;  iv,  281. 

Lis,  IV,  590.  Li$  ei  rixcr,  v,  45.  Lites 
vitand.-e,  iv,  456. 

Litania;  veteres,  i,  105.  De  lilauii'^, 
lii,  292. 

Lilliostro'a,  iv,  435. 

Litigator  et  lUigiosu$,  v,  43. 

Lilorius  dux  Uumauorum,  vii,  116. 

Liitera.  Liuene  communes,  ui,.^. 
Latiuse.  etc,  i^td.,  7  seq.  Liiter«.  iv, 
441.  Litieraruui  elemeiila  vigeoti  duu, 

IV,  505.  Litteram  legis  qui  iutPi.duui , 
VI,  293.  Litter»  cuiiimuaes  meliu.ef, 
quaro  s  inpiiciores.  vi,  298. 

Littorarix  oaves,  iv,  419. 

Llilus,  IV.  190. 

Liiurgia  Rumaaa  an  io  Hispaaia  olini 
vigueril,  ii,  46. 

Liturga  Gotliica  IUustratiir,  i,  I3i 
teqq.,  316  seq.  De  ca  copiusA  disserii- 
tur,  II,  97  ad  155.  LUurglee,  Mi$8ati$  eC 
Brenarii  disiioctlo,  itid.,  143. 

Livido  et  iUndo,  \.,  43. 

Livius  ex  Anaaiibus  et  Historia  con- 
stat,  ui,  75. 

Livoa,  vu,  126. 

Lix  eivitas,  iv,  208. 

Lixa,  IV.  488. 

Lixus  Ouvius,  iv,  208. 

Louisa  Garzia  SenteotlM  ei  Cbroiii- 
cou  saucti  isidori  noiis  illusiravii ;  eju« 
dedicuiio,  et  proi(>gus,  i,  573,  669, 
680.  €87. 

Locatio,  ni,  206. 

Loculus.  iv.  505. 

LocupleSf  dnes,  poUn$,  fortsuialui,  f  t 
lme$tus,  111, 480;  v,  19,  23. 

Locus,  111,  105;  IV,  169.  Loeus  fiitn- 
rs  civiUtis,  iv,  209.  Lod  noroiiia,  lu, 
15. 

Locasta.  iv,  104.  Locosts  iEgypiio- 
rum,  V,  369. 

Locutio  perversa,  vu,  237. 

Lodlces,  IV,  461. 

Logica  et  e]u>  paries,  v,  9  seq. 

Logici,  in,  362. 

Logioo,  IV,  447. 

Lollgo,  IV,  83. 

Lotiuro,  IV,  365. 

Lombardus  Peirus,  i,  566. 

Longevus,  m,  480. 

Longaniuiis,  ii,  480. 

Loiiginus.  Ousstio  de  co  ex  Isidoro 
et  aliifi,  i,  522:  vu,  40.%. 

Longobardf  Itallam  eauluiit,  m,  239, 
412.  Eoram  historia,  u.  81. 

JLongus,  111,  450;  iv,  331. 

Uqwa,  lu,  480.  Ljquax  et  eloquens, 
V.55. 

Loqaelares  prspposiiiooes,  iii,  22. 

Loquendl  ratio  quadruplex,  iv  .320 

Loquens  quae  ad  Deum  pe.tineui, 
nec  faciens,  vi,  228. 

Loqui  et  fSrt,  \i*,  428.  Loqui,  alto* 
qui,  eloqui,  et  oOiu^ttt,  \ii,  455.  Bene 
ei  itiale  loitu!,  vi.  230.  Loqui  ei  garrire, 

V,  33. 

Lora,  IV,  517. 

Luraodrum,  iv,  538. 

Lorea,  iv,  494. 

Lorenzaiia  Pranc.  rard.  Eins  laos 
etdocta  prsfalio,  u,  151.  LtiterdC  ad 
Zaccaruin,  i,  337. 

Lorica.  De  loricis,  iv,  388. 

Lot.  Ulius  Arani.  v.  158,305,320. 
Ejiis  iixor,  {6fd.,  12^.  Qus  doft  liibe, 
ioid.,  m,  305. 

Lolharius,  lu.  513  seq. 

Lotlum,  IV.  A 

Lotoo,  IV,  529. 

Loius,  III,  4^2. 

Lubricus,  iii,  481 ;  iv,  IbO. 


LIMVII 


INDEX  RERUM  ET  VERBORUM  l.N  S.  ISIDORl  OPP.  CONTENTOKUM. 


Lsxz?ni 


LiiCflB  el<^pli.iiU<'s,  IV,  51. 
I.ucanlc»,  IV,  iR9. 
T.ucaiiiM  in  niuiicro  poeiaruin  non 
ponilur,  ni,  367.  A  Neroae  inierflei- 
iiir,  Tii,  93. 

Lucas  evangelisia  in  Graacia  scri- 
psil,  111,  Si7  teq.,  ZVI;  v,  136,  |H7; 
VII,  305.  Lneas  per  vilulum  quiJ  signl* 
ncat,  V,  156. 

Lucaa  Tut1^ns<s  defenditnr,  i,  71, 
81  seqq.,  680.  Non  est  anclor  contiuna- 
lionia  Chronicl  lsid<»rhui,  ibid.,  78. 
Scripst de mlraca'b sanctt  Isidori, seJ 
no!i  eslcen8'MK]usauctor  Viiae  el  tratts- 
U.ionis,  ibid.,  k5. 

I.ucensis  conventiis.  vii.  156. 

Lticerna,  iv,  506.  Liicern»  inexslin* 
gmbiles  an  ab  i<>l  (oro  inveiiie,  aa  un- 
i][uani  exsUterint,  i,  105  $effq. 

Lucibiie  ci  incidwn,  v,  56. 

Lucida,  iv.  2i8. 

LucidittS  Uia  onus,  \ii,  166 

Loci<la4  Prsd4*siiu:itijinus,  i,  187. 

Lucifer  stelia,  ui,  165;  vit,  40. 

Luciferiaiii,  ni,  35"!,  32S. 

Lucillus,  III,  55.  Ceiiiuan  genrrdSfi- 
lcccismoruui  dixii,  ni,  53. 

Lacina,  iii,  386. 

Lucinianus  episc.,  vn,  162 

Ldclas,  Leucius,  a^rypliorum  au- 
ctor,  ir,  251 

Lacretiiispo^^ta,  ia,350.  Reprehen- 
diiur,  III,  350.  Ejus  locus  emendatur, 
Mi»  458. 

Lucrinus  lacus,  iv,  131, 163. 

iMerum,  prctdti  ei  cmnpmidiim,  v, 
60.  tnora  seciaiite^,  vi,  553. 

I.ttoialio,  IV,  503 

Luc  U4,  v,30. 

Lucul>ros,  IV,  300. 

Liiculiram,  iv,  5)7. 

LneuleniuB,  iii,  180. 

Liiculleum  Diannor,  iv,  263. 

LucuUus,  lu,  151 ;  iv,  330. 

Lacus,  IV,  188,  523;  v,  451. 

Ludi  Oliiis  Som,  in,  VOO. 

Ludibrimu  el  iiidiertim,  vii,  441. 

Ludices,  IV,  461. 

Ludicra,  iv,  331.  Vide  Lndibrium. 

Ludovicus  primus,  sccuudus,  ter- 
tliifl,  poer,  III,  513  $eqq, 

LiiJu«.  De  ludo  equesiri,  iv,  407 ; 
gl  idiaio  lo,  t/i/rf.  De  ludis,  t/iifL,  571; 
clrceasibus,  ibid.,  595. 

Lues,  ni,  174. 

Lugere  et  mxrere,  iv,  30.  Lugere 
o|)ortet,  VI,  507. 

LuUigo,  IV,  8>. 

Lumbare,  iv,  i^i. 

Lumbl,  IV,  16.  Luniboa  acciugere 
i|iild  sil,  VI,  200. 

Lambricus,  iv,  7  i. 
X    Lumeo,  iv.  116.  Chrislus  in,  30i. 

Luua,  ui,  161 ,  366.  tS^n*  magniiudo, 
ikid.,  155:  figara,  Inmen,  forma:  variaB, 
carsuf.  vlcinius  ad  terram,  eclipsis, 
ibid.,  \iSSi$eqq.;  vu,  27,  30 ieqq.  Liin» 
cresceatls  et  mluuentis  eflec.UH,  ibid., 
32.  Lnna  inundi ,  v,  481.  De  luna.  Sol 
elloiia  multo  lucidiora  ante  prlmum 
litiiniuis  peoeaion;  luii»  decremeata 
et  ioeremeola  uude  itrovpoiaut,  vi,  190 
isqq,  Luoa,  calcei,  iv,  481. 

Luoaris  lapU,  iv,  255. 

Lunatid,  iii,  174,  466. 

Luoeose  marmor,  iv,  263. 

LonuUb,  IV.  474. 

Lupi,  III,  481;  iv,  403.  Lapse,  lopa* 
nar,  iv,  403. 

Lupaia,  IV,  517. 

Lupinas,  iv.  515. 

Lupos,  IV,  86,  517.  Lopus  plads,  iv, 
79.  Lopoa  lo  fabula,  lu,  64. 

Lurtdus,  ui,  481. 

Lnscinia,  iv,  94 

^.Kacirtouia,  m,  481. 

Xksocs,  III,  481. 

Lusiiiius,  VII»  156. 


Luaiianla,  iv,  164. 

luitra  et  luura,  vii,  426. 

Liislram,  lu.  210  sefi.;  vu,  12.  Lu 
stra,  IV,  188.  Vile  Luiia. 

Lnteus,  iv,  46ii. 

Loium,  IV,  %i\  412. 

Lux,  IV,  116  I^ui  angeli,  vi,  15S. 
Cbristiis,  ui,  302.  Lux  iiuu  i.ileili^iliir, 
nisi  cum  videtur,  vi,  200.  Inli  in  socu-* 
lis  ooxia,  cuin  sit.  boiia,  vi,  133. 

Luxa  tnembra,  iii,  481;  iv,  488; 
V,  45. 

Luxtiria,  vii,  219,  257.  Lnxuris  iroa- 
giaea  durm  eniinus,  vi,  279. 

Lnx.irtostfs,  III,  481.  Luxuriosa  et 
prodigus,  v,  43 

Luxus,  IV,  488. 

LuES  oppiduin,  iv,  198. 

Lysus,  III,  383;  iv,  491. 

Lycaeos  Arca  Mm  Deiis,  1 1,  370. 

Lyeaon.  iv,  hl. 

Ljcaoola,  iv,  1.H5. 

Lycba:tes,  iv,  278. 

Lychous,  IV  .*506. 

Lycia,  iv,  1§4. 

Lycinte  oltv«e,  iv,  340. 

Lycisci,  IV.  5 1 

LycophihMlmos.  iv,  282. 

Lycurgus,  III,  189;  v  i,  78. 

Lydia,  iv,  155. 

Lydti,  tii,  400.  Primaui  navim  faliri* 
caverunt,  iv,  415. 

Lydus  et  Tyrrhenos  fralre^,  iv,  154. 

Lygdinum  marm  ir,  iv,  261. 

Lyropha,  iv,  491  Ei  ntfmuha,  v,  45. 

limphatieus,  iii,  481.  Lymjiluiticus 
norbus,  ui,  175. 

Lyocurius  lapist  >v,  55,  270. 

Lynx,  IV.  55. 

Lypare  iusula,  iv,  179. 

Lyra,  m.  166.  Lyra,  vel  clthara,  in 
cooviviis,  ui,  155.  Lyra  Orphei  iuier 
sidera  coilocala,  ui,  140. 

Lyrici  poel«,  iii,  366. 

M 

M  liitera,  in,  01. 

Mabillooii  opinio  expeosa,  i,  638. 

Macaronesum  insula,  iv,  175. 

Macedo  Deo^alionis  iiepos,  iv,  160. 

Macedones,  iii,  409. 

Macedonia,  iv,  160. 

Macedoiiiaoi,  ui,  357. 

Macedonius,  111,265. 

Macpltum,  iv,  115. 

Macelotb,  v,  448. 

Macer  poeta,  iv,  68. 

Maeer,  lu,  4SL 

Maceria,  iv,  251. 

Machabsl,  eoruni  bistnria  ac  libri , 
I,  530 ;  lu,  237,  2;6 ;  v.  135,  213. 

Macbaera,  iv,  379.  Maelmra  el  fVa- 
VMsa,  V,  52. 

Machina,  iv,  441. 

Macliiones,  iv,  429. 

Macrinns  imper.,  ui,  238. 

M«(:rol>ii,  iv,  35. 

M  icrolilus,  di.icoous  scrliitor,  vu  , 
liO. 

Maerol^gia,  ni,  51. 

Uttclare  et  immoiare,  vii,  437. 

Mactatio,  iii,  2S4. 

Mactatus  vi',  457. 

MaciuM^  II,  482. 

Madai,  lu,  405. 

Mcander  fluvios,  iv,  137. 

Mftceoag-,  iii,  57. 

NaB8tit'a.  rtdtf  MoesUUa. 

M«vios,  III,  64. 

Maffeus  Scipio  marchio.  Ejas  opi- 

nlo  ei  jodieium,  i,  551 :  k,  159.  Ejus 

antmadversiones  de  Oratiooall  Golbieo, 
II  97 

'MagaHa,  iv.  235. 
Magar.  iv,23i. 

Magdalena,  lu,  557.  Vide  Martha. 
Magi.  De  inagis  eornnttae  muneri- 


bos,  lu,  369  $eq.,  373;  v,  137:  vi,  28. 
Maqu$  et  ineanlator,  v,  38.  Magi  Ptaae 
raonl.s,  iii,  570;  v,  567. 

Magica  ei  traditione  aogelorum ,  in, 
569.  Quo  ieropore  Inventa,  vti,  TO. 

MagiM  ci  po!itts,  v,  49. 
Magister,  111,  483.  PotOll,  iii,  W. 
Magistri  docenles,  bene  ei  naie  viven- 
tes  v^  324  $eq. 

Magi.ster  Cbrislos.  iii,  304 

Magistrains,  lu,  4o5. 

Magna  Grncia,  iv,  161. 

MuffnanUmu^  ui,  482. 

M^gnes  el  ejus  cum  ferro  ooncoidi», 
IV,  253,  276. 

Magnificu$,  iii,  4H2. 

Magnitudines  raiionales,  in,  129. 

Ilaguiiodo  nomerabilH,  iii,  129. 

Maffliui  et  grandU,  w,  4H2:  v,  47. 

Mago  Cariliagineosl%  iv,  308. 

MajjOg,  in,  402. 

Magos.  Vide  Magl. 

Mabil,  IV,  447. 

Mabofneitus.  Fabola  de  eo  ab  b»- 
dciro  ex  Hispania  e|ecto,  i,  91. 165  se^ 

Maia,  Mercurli  niater,  lu,  223. 

Majestaiis  realus,  iii,  212. 

Major,  ui,  483.  Major  morbiH,  nt, 
175.  Majores  nomerl,  lu,  124.  Maiomm 
solertla  in  dlvisione,  iv,  2iO. 

Majoriaous  imperator,  v.i,  132. 

Maiorica  insulay  iv,  181. 

Maius  mensls,  ni,  225. 

Mala  Cydooia,  iv,  327.  Mala  pomo- 
rum,  f^ii^M  503.  Mala  Pouic»,  v^  401. 
Vide  Mal»  ei  Malum,  frocius. 

Malatbias,if,245;v,  134,  174, 21 S; 
vii.  885. 

Hale,  IV,  8.  Maks  et  imto,  v,  I8L 

Malsgma,  ni,  184. 

Malaleel,  ui,  254;  vo,  65. 

Matdras,  viiy  118, 155. 

Maledictio  io  sacra  Scriptora,  «1% 
275.  MaledicUo  serpentis,  v,  27S.  Ma« 
ledicUones,  v,  484. 

Male^eus,  v,  58.  Maleficui  el  inemk^ 
M  r,  V,  58. 

Mali^om  promontoriom,  iv,  182. 

MidignUa$  ei  maiUia,  v,  47. 

Maiigmu,  m,  485. 

MaUtia,  vn,  253.  Vide  MaligoitaA. 

Mn/tltofiis,  ui,  485. 

Matle  ei  malo,  ir,  45. 

Malleolus,  IV,  317. 

Malleus,  iv,  428. 

Mali  apod  principes  magis  necooi^ 
tate  quaro  voto.  vi,  3i3.  Qaare  M^es- 
sarii,  vi,  551.  Malis  weridie  nox  est, 
VII,  21). 

ilf  nlo.  Vide  MaUe. 

Malogranatttin,  iv,  518.  Mo/o^raaa- 
flim,  et  Malogrm  tata,  v,  49. 

Malum,  lu^  212.  Uude  sH,  %i,  132. 
Noa  esi  a  Deo,  niliil  esi  oatnra,  vii» 
332  neq. 

Malurog  friicius,  pomuro;  mahun  Ma- 
lianom.  Puuicmuv  prcooi,  aesUmm, 
duracioum ,  Armenicoffl  ,  PeDUcniu , 
^tc.a  IV,  327  $eq, 

Matui ,  lu,  4KI.  De  cooconKn  malo- 
rotii,  VI,  319.  MaU  de  boAis,et  boui  d« 
mai  s,  VM,  406. 

Malus  arbor,  iv,  411 . 
Malva,  IV,  .566  ;  agrevtis,  iv,  360. 
Malva  flovios,  iv,  167. 
M.tlvelo  vestis,  iv,  449. 
Malveviacos,  iv,  i(%. 
Mambre  quercus,  iv,  550.  Urbf »  •«, 
198. 

Mambres,  in,  521. 
MamUlB,  tv,  13.  MamiUm^ 
et  ubea,  v,  48. 
Mamms,  v,  90.  Vide  MaailU». 
Mammona,  in,  520. 
Mammotrecias,  i,  510 
Mamser,  vii,  415. 
Manabew,  ni»  S25r 


LllCtll 


INDEl  RERUM  ET  VLRBORUM    KN  S.  ISIDORI  OI»P.  CONTENTORUH. 


xc 


Manaves,  iii»  256, 32i,  T»;  v,  ifS, 
161. 

Maiidfsatio,  iv,  S06. 

Mancipium,  iii,  456;  ▼,  67. 

aanciiSf  III,  484. 

Maodalam,  iii,  203.  Maodala  Deca- 
lo;;i,  Ti,  166. 

MaoUibule,  iv,8;v,90. 

Maiidragora»,  iv,  553 ;  vu,  460. 

Mane,  ir,  221.  Maae  poal  vespeniin 
ll«Uat,  VI,  130. 

Maiies^ui,  221,5:5,  478. 

M.->ii|3,iii,  175. 

Manicx.  ii,  213. 

Mauidiael,  iii,  238,  355, 522;  vii,  96. 

MauideaU  luoica,  iv,  418. 

Manifutmtt,  lu,  484. 

Maoipularea,  tii,  427. 

Maiiipolaa,  u,  427;  iv,  363.  Maoi- 
pull,  IV,  377. 

Maoiiergion,  iv,  465. 

Maolltts  A.,  m,  190. 

ManQa,v,  lii,974. 

Maonus  equos,  iv,  48. 

Maosiooes  In  oeseno  singillatloi  ex- 
plicatft,  V,  433  ieq. 

Mansios.  Ejttsjudlcluin,  i,5S2. 

Mansuetudo,  vu,  213, 264. 

MaiUMelMt  el  mod^ifiif ,  m,  48i ;  v, 

46 

Maotelia,  iv,  463. 

Maoto,  IV,  205. 

Manloa  civitas,  iv,  205. 

Maotns,  iv,  458. 

Manut>i3e,  iv,  375. 

Maooltrio,  iv,  445. 

Mjooleuta  vestis,  iv,  447. 

M anHni.  id  est,  lx)nani  lu,  22i,47& 

Mauuiiiishio,  III,  4il. 

Manumissus,  in,  436 

M  loupreilum.  iv,  12. 

Maoos,  IV,  12;  V,  90.  MaoQS  imposi- 
Cio,  m,  288.  Maoos  Mojsi  leprosa ,  v, 
SlH.  Maoos  Dei  Chrislus,  ui,  502.  Ma- 
uos  iiiterior,  iv,  15;  oppaosa  palma  di« 
clmr,  III,  25.  Manus,  rarus,  iii,  221 

Mappe,  mappell»,  iv,  463. 

Maroh,  v,  451.  Foos,  v,  375. 

Mafaoaiba,  ni.  520. 

Maratiionlua  canpos,  iv,  138. 

Marceliaoom,  inardainm  ongiien- 
liim,  iH,  188. 

Marcellious  preslijlef ,  vii,  146 

Marcellos  eonsul,  vu,  85« 

MarelaoQS  Imper.,  VII,  101. 

Maicloolt»,  lu,  354,  522. 

Marcomaoi,  i:i,  415. 

Harcossius  Prateolus,  i,  582. 

MarculttS,  marcas,  iv.  428. 

Marcus  evaogell9la  Gnece  scripsit, 
«1,  236, 247, 337 ;  v,  136, 187 ;  vii,  88, 
S9S. 

||are«  De  mari ;  maria  diversa ;  roar«A 
Magiium,  sive  Medilerraneum;  Tjr- 
rhenum ,  Galllcom,  Helleapontlacom , 
infenim,  soperom,  Myrioom,  iooiom, 
Liguatienm,  Creiicttm,  lcarittm,  Ikilea- 
ricum,  Siculum,  Ibericum,  Hubrum^ 
Salioarom,  iv,  123  je^^.  Maris  sinus, 
i(rid.,  127;  nomloa,  vh,  ^.  Maris  Ru« 
kiri  divisio,  v,  .Vl  Mare  cur  noo  cre- 
licat  Martf  marem,  maria^  et  wquora, 
V»  10, 49.  Mare  silel  Alcyone  excu- 
luinle,  IV,  99.  Maris  divlsio,  iv,  123 ; 
equi,  IV,  402. 

Mareolicm  nv»,  iv,  520. 

MargariU,  iv,  271.  Margarita  iu 
ostrei&,  rr,  A. 

Margaritom,  ui,  141. 

Margo,  IV,  190. 

Maria  Deipora,  lu,  517.  De  ea,  v, 
179;  vH,  380.  Vide  Delpara, 

Maria  soror  Mopit,  v,  127.  Magda- 
leoo.  Vida  M.:rlba. 

Marla  Alf«Hi8ils  de  S.  liaiidattts,  ii, 

m 

Mariana.  IQus  ooln  el  vari»  lectio- 
fie^  In  Isidoram,  i,  107,  272,  322, 46^, 


518 ;  II,  93. 

Mariandyna  urbs,  iv,  20i. 

Msritiuia,  iv,  190. 

Maritinmm^  et  marm/oii,  vn,  431. 

Marito^,  m,  i52.  Mariius  et  usur 
emebant  se  invlcem,  ni,  201.  Qualii 
ellgendus,  vi,  l^i. 

Marius  Victoriotts,  el  ejus  liber  de 
Syllogisrois,  ii,  110. 

Mafmor.  Marmorum  oo'ores  et  ge- 
nera.  Marnior  Thasittro  ,  Luculleuru , 
'J'iberium  ,  Tbel  aicuro ,  l^arium ,  Tbe- 
pbria,  Lesbittm.  iv,  260  seqq. 

Maro.  Vide  Yirgilius. 

Mirruliiuro,  iv,  338. 

Mars,  lu,  41 1.  Mars.  slve  P]^ro?s,  in, 
lo9.  —  Manis  etiui  ro^ei,  iv,  102.  Siel- 
la,  111,  161.  Teuipla  duo  Uomx,  ni, 

3:^5. 

Marsi  et  Marsla,  iii,  3S5. 
Mjisid»  fons,  iv,  122. 
Marsopium,  iv,  504. 
Marlelltts,  IV,  42^,  411. 
Martba  ei  Maria,  ui,  3C7:  v,  105, 
554. 
Martlalls,  i,  324. 

Marllanus ,  episc.  dcpositus,  i,  146. 
Martiatum,  ni,  188. 
Mxrtioil  lexicou,  i,  477. 
Mdrllims  (S.)  Dumionsis,  vii,  136, 
l.*i7.  Legioneiibis  (S.).  Ejus  scientia  a 
Deo  infu>a,  depiecanle  sancto  Isldoro, 
I,  64,  69;  H,  452.  Kjus  sermooes  de 
saacto  Isidoro  ediii  cum  notis,  i,  57. 
Martlnos    archiepsropos  ToletaDUs, 
vu,  178.  Dracareusis  eiiiscopus,  vu^ 
104. 

Martisia,  iv,  489. 

Martitts  lueiisis,  ni,  225.  Harlius 
aoni  prlncipiuro,  iii,  164. 

Mariyr.  De  martyrit>U8 , 1 1, 338.  Eo- 
rum  fe&tivitas ,  vi,  402.  Mirtyres  Orio- 
ois  «tella  sigoilLanlor,  vii,  40. 

Martyrium.  Duo  ejos  genera ,  iii , 
339;iv,222;v,3i9;  VI,  177.. 

Marlirologium  :  Aomauum .  i ,  11 ; 
diversorttm  ( rdiuttm,  ibid.,  104;  Fer- 
rariense,  ti ;  332. 

Jf ot  et  imire,  v,  49. 

Masbothsi  bafreticl,  im,  551,  520. 

MaMCulM  et  tir,  mi,  438.  Mascuios 
rharao  occldlt,  v,  360. 

Masdra  Sueyorum  rex,  v.i,  11& 

Ma  80,  IV.  28><. 

Massag  t».  iii,  407. 

Massllia  urbs,  iv,  206. 

Massllienses  trilmj^ues,  iv,  206. 

Massylla,  iii,  417. 

Mas^vlli,  vel  Ma&u'i,  iv,  417. 

Masiicina  vestis,  iv,  4.H0. 

Ma  licluum,  iv,  465. 

Mastlx,  IV,  345. 

Mastrttca,iu,  454. 

Maiaxa,  IV,  467. 

Mater,  matris  me»  llrater,  matris 
mee  soror,  ni ,  447.  MaferfamitiaSf  et 
matrona,  ni,  439;  v,  48.  M&ler  roagoa, 
teiltts,  111,  587. 

M:«teria ,  iv  ,  442.  Materia  ioformls , 
VI.  129. 

Materlera,  maierterae  soror,  mater- 
tera  magna,  iii,  416  lef  7. 

Mathemailca,  111, 51. 

Moihematici ,  111 ,  372.  Matbemailcl 
in  Memphi  optimi  iv,  200. 

Malhusalem ,  111 ,  234,  318 ;  ni,  66. 

Matrimoul  iles  labutsp,  m,  1^9. 

Mairimooium,  111,  455. 

Matrisaulmula,  iv,  337. 

Malrlx,  IV,  22. 

Matrooa  111,  440,  458.  Vide  Maler. 
Malrpns  In  adulierio  comprebens« 
auiiculo  lAdoebantQr,  iv,  401. 

Maiihstts  evangeiista  Hebraice  scri- 
psit ,  111, 237, 246 ;  v,  136, 1S5 ;  vn,  87, 
S94. 

Matthias  apcslolus,  lu,  537;  v,  186; 
vu,  391. 


Matiiram ,  iv,  324. 

Mniotiduffl.  De  matollnls ,  la  ,  224. 
VI,  3H ). 

Mauri ,  111, 417.  Mauri  invadunl  lli- 
8|iafiiaiu,  VII ,  170. 

Ma.iricius  imper.,  iii,  239;  \u,  104, 

Hauriuorum  opinio,  11,  57. 

Mauriiania  Cesarlensls ,  Silifensis- 
Tingtlaiia,  iv.  167. 

Maurus  eguus,  lv,  48. 

Mausolea,  iv,  233. 

Mavors,  iv,  415.  VclaiiieB  femioa^ 
rum,  IV,  4G0. 

MaxillA,  IV,  8. 

Maximianus  Imper.,  vii,  96. 

Maxhnilla  hsriHica,  1 1,  354. 

Ifaxtmttf  et  groni/if,  ui,  483 :  v,  36. 

Haximus  iiniier.  Germaoos  vicit,  111, 
238.  Osaraugostanos,  1, 693 ;  vii,  165 
teq. 

Mavan^lus  prsnotationem  BrattlionU 
temere  abjndicat,  1, 17. 

Mazaca  urbs,  ui,  403. 

Meare,  mratns,  iv,  17. 

Mechanica,  v,  110. 

Mecooites,  iv,  2S2. 

Medea,  gemma,  iv,  274. 

Merli.  VtdeUednu 

Media  major  et  minor,  iv,  145.  lirbSi 
ni,405;iv,  145,  19i. 

Medica  urbor,  iv,  1  iti,  515, 328. 

Medicauiina,  111^  183. 

Medicina,  ejus  inliiom  ,  inveutores, 
111, 167  ieq.,  188;  v,  110.  Mediclna  tri- 
plex,  medicloa  antlquior,  111, 160, 183. 

Meiticinalisdif^tos,  iv,  W 

Medictts.  Medicorum  Ii«r<'se8 ,  ui , 
169.  Instrumenta ,  tfrirf . ,  185.  Medlcui 
seplem  liberales  discipinas  intelligat , 
m,  188. 

Medimna,  iv^  306. 

Mediocres  numeri,  111, 125. 

iredtocHa,iii,4H3. 

Mediolaoom,  iv,  2(Ki. 

Meditaoda  caole  qu»  leguatur,  vi,, 

Meditari  et  veUtari,  vu,  442. 

MediUtio  et  lecUo,  vi,  288. 

Mediutiva  f erba,  ni,  19. 

Mediierraneum  mare,  iii,  124. 

Medius«  ui,  410.  Digitus,  v,  90. 

Medull^,  IV,  15. 

Mediis,  nottts,  quasi  meltts,  iv,  494^ 

Medtts,  Hedi,  in,  405,  417. 

Mel,  IV,  490.  lo  sacrlQcio  noa  offere* 
balttr,  V.  409. 

Mflacbim,  ui,242. 

Meiancholia,  ui«  170. 

MeUnllus  Toletmitts,  th,  178. 

Meianttrtts,  iv,  80. 

Melchisedech  rex ;  ejtts  vicioria,  m, 
3l9;v,  12l,155,»)7ie4. 

Melchlsedecfiiani,  in,  353. 

Helea  fluyitts,  iv,  eo^  151. 

Melesius  grammaiicus,  v,  48. 

Mellchloros,  gemma ,  iv,  268. 

MelichrTfttS,  iv,  280. 

M^llcratimi,  iv,  404. 

Melimelttm,  iv,  327. 

Melimim  vngttentum,  iv,  410. 

Meiior^  iii,  484.  . 

MeliUltes  lapls  iv,  258.       * 

Mella  arbor,  iv,  529. 

Mellitus  quisoam  fuerit;  ctironi«'uni. 
eitts  idem  atque  fsidoriaaom  ooonibil 
iuierpubtam,  1, 680  ee^q, 

Mclo  flavioa,  iv,  60. 

Melopos,  IV,  330. 

Melos  iosola ,  iv,  177,  410. 

Melotes,  iv,  459. 

Meltioas  possessio,  v4i,  152. 

Membra  cprporis'bomani,  iv,  14;  v,. 
87.  Membra  homiois  diabolo  ascribao- 
lur  ,  IV ,  5i0.  Hembra  dlscretioiiii. 
causa ,  IV,  24. 

lUmbraDa,  Hi,  S58. 

M*iiiHoo,  IV,  93. 

M^Miuonid  •">  uve^,  iv,.03. 


ICI 


INDEX  RfiRUM  ET  VERBORIM  IN  S.  ISIDORI  OPP.  GOiNTENTORUN. 


sc<i 


JfiiRor  ei  memm<m$,  w»  4S5 ;  ▼, 

16. 
Mpm^rans  Deas,  tn,  198. 
Memoraiet  dicere^  tii*mnemoraref 

f,  «I.  46. 
McmoHa,  meni,  cogiKHw,  et  s^stu, 

V,  9i.  Memoria  commnnis  boniinl  et 
aiiinialibus,  vi,  148;  praeterilorumfael- 
itoru'1»,  VI,  207. 

Memonosm.  Virie  Memor. 
Mem|ihis  ciTilss^  iv,  !N)0. 
Mem|«biiis  la|>is,  iv,  ^» 
Mena  vestis,  iv,  4oO. 
Menaoder  comicus  ,  vii,  82.  Magus, 

Mtinandriini,  iii,  5S2. 

Menardus.  Efus  Krlillo  CoBCordiae 
vpffularum,  i,  614;  ii,  78. 

Mendactum  ,  vi,  t^\,  510 ;  vn,  io9, 
H45.  Mendaeium,  faiiitai  et  mendum, 

Mendax  et  faltax,  ni.  483 ;  v,  27. 

Mendiciis ,  iii ,  483.  Mendicus  ulce- 
rosns,  V,  IIK. 

Mendum.  Vide  Mendaclum. 

Mens ,  IV,  2.  Men»  ei  raffo,  v,  94. 
Vide  Mt*oioria,  Animus  el  Spiritus. 
Men^  apia  ad  bonnm  in  sua  natura , 
n,  281.  lo  caplte  liominls,  lanquam  in 
cA^lo  Deos ,  T,  88.  QunnJo  Deum  iiene 
oimleniplator,  vi,  281.  t}ua  cupiditaii- 
bus  inliiat,  ti  ,  2i9.  Soluta  io  JiversiSy 

VI ,  52S. 

Mensa.  De  in«nsis,  iv,  485.  D '  roen- 
sis  monachornm ,  vi,  S36.  Men<ia  ta- 
liernaculi,  v,  598. 

Mensi.s.  De  mensibus;  mei;sium  no- 
min»;  inl  ia  apod  varias  gente8,i:i, 
224;  vii,  7  irq, 

Men^^troi  naliira,  iv,  23.  Menslruum 
BMilieris  biliimeu  rumpit,  iv,  247. 

Mensura.  Mensnrx  \iariiro,  et  a^ro- 
riim,  IV,  259,2(1,302,525.  Mcnsura 
corporis  aui  temporis,  iv,  502. 

Meiitba ,  iv,  561 ,  370. 

Memiens  et  faUem ,  v,  49. 

Mentiri  pro  laluie  bomiuum,  vi, 
2")2. 

Mentum,  iv,  10. 

Mennm  in  oolore ,  iv,  466. 

Merart  poiio,  meracum  \iniim,  v,  7. 

Mercatns,  in,  208:  iv,  215. 

Mercedem  booi  operis  qui  percipit, 
vt,  220. 

Mprcenarli,  ni,  45  i. 

Mercorln^ ,  l}Tff  condiior,  iii,  235. 
883;  VII,  71.  74.  Mercuriq^  Trismegi- 
)»ier,  111, 189.  Morciirli  slella,  ui,  l^, 
164,  189. 

Mercin-iut  prffsUgium  iaveult ,  lu, 
574. 

Merenda,  iv,  488. 

Merei,  mereiur,  nuerel,  promerelnr^ 
V,  47  seq.  Mereri,  m,  4ti4.  Iferert  »ii- 
pendia,v,55. 

Merarix,  meretrkei,  ni,  484;  v, 
5\ 

Mergere  et  mersare^  vn,  4it. 

Mergi.  De  roergis,  iv,  89. 

Meridiare,  iv,  492. 

Meridies,  in,  222;  iv,  107.  Merid^es 
idim  me^fdies ,  iv,  526. 

Meristaei,  lu,  551,  520. 

Mertiorum  initium,  vu,  330.  Meriia 
siticiorum,  t^f(f.,  5i4. 

Meropes,  iv,  94 

Mersio  trina  et  sim.Ja  In  bapllsmo, 

II  m. 

Meriila,  iv,  tOI. 

Merum  ,  lu,  150, 222,  iv,  107,  466, 
492. 
Mes,  in,  400. 
Meslmbris,  vi,  609. : 
Mp8.>mebs,  iv,  274. 
Mesofiontus,  ui,  loO. 
Mesopotamia,  iv,  116. 
Kesphres  rei,  iv,  597. 
•\e:.pilus,  IV,  350. 


Hesraim,  in.  404 

Me&^apia  civil«<<,  iv,  205. 

MesMas,  iit,  500. 

Metsis,  IV,  311. 

Messorlum ,  iv,  497. 

Mestlcium,  iv,  466. 

Mela.  Deme.is,tv,397.Meia,tv,468. 

Mctacismn^,  iii,*51. 

Metalepsis,  ni,  60. 

Metailuro.  De  metallis,  ui,  216;  iv, 
245^  285. 

Meiangismonits,  ni,  557. 

Mela|ihora  ex  quibusmodisB^it,  iu,50. 

Melaplasmi,  iii,  tiy. 

Metaihe^is,  in,  lio,  93. 

Metatores,  iii.  484. 

Metalum,  iv,  218. 

Melhea,  v,  449. 

Melhodiiis  (IJ.),  u.  3(>7. 

Meihodui  in  pr«  If^goinf^n^s  hoius 
Editionis  adhibila,  i,  1 ;  in  Ediiione, 
n,  4, 9. 

Meliri  pedes  liorarum  ,  iv,  502. 

Meionymia,  iii,  60. 

Mclreta,  iv,  50 i. 

Meirica  music»,  iii,  15i 

Meiropuliiani,  1 1,  3i0. 

Metrum.  I)c  melri«,  iii,  G3;  iv,  30 i. 

Metns ,  V,  III.  Mf!us ,  form-do,  pa- 
vor  ei  dmiar,  v,  2S.  Meius  et  navor,  vu, 
429. 

Meu,  IV,  549. 

Mi  et  milu,  v,  48. 

Micx  de  roensa,  v,  I3H. 

Micheas ,  iii,  230,  235,  253;  v,  176, 
209;  vn,  381. 

Michael,  m,  514. 

Michoi  coonubiuro,  v,  517. 

Ifuiro  et  mqro,  v,  51. 

Mm.  V\dem. 

Milf  8  ordinariiis  et  extraordioarins, 
ui,  42i.  Vide  Milites. 

Milimiudruin,  iv,  556. 

Miliies  nnnquam  immemoressacra- 
menii  magis  staiionibus  parent,  in, 
29).  Mililes  qualuor,  qni  vestlnieuta 
Chrisii  diviseruoi  ,  v,  151.  Togati  et 
lacernriti,  iv,  458.  Vigitni  quinqne  an- 
nisteneoiur,  iii,  428.  vide  Mile^. 

Militia.  Kjus  vocabula,  t^euera  tria, 
lu,  419  seqq. 

Mille.  ni,  120. 

Milleuarii ,  ni,  352, 4ii. 

Millia,  in,  120. 

Milliarium,  iv,  242. 

Mi  1  um,  IV,  313. 

Milvago,  IV,  81. 

Milvus,  IV,  88,  «)9. 

Mimus.  De  inimis,  i",  405. 

Ifinofor,  II ,  48 i. 

Mmax,  111,  i8i. 

Miner\a  Trito  lia ,  de  capite  Jovis 
naia,  lanilUil,  olivatet  artiuiu  iuven- 
trix,  ni,  389;  iv,  4i6;  vu,  71. 

Mimmm,  lu,  4^3. 

Miiiister.  De  origine  minisirorum 
Ecclesiae,  vi,  413. 

Hlnium,  iv,  437.  Minlum  juxta  mare 
Rubnim,  iv,  127. 

Mlnius  fluvius,  iv,  159, 164. 

Jftnor,  III,  483.  Minores,  ni,447. 
Minores  nnnnfri,  lu,  12i. 

Mioorica  insula,  iv,  1K2. 

Minolauriis,  iv,  32,  57;  v:i,  74. 

Miiiutal,  IV,  489. 

Miracula  sanciorum,  vi,  179.  Mira- 
cula  quarel  in  Eoclesia  nunc  non  fliini, 
VI,  180.  Sub  Aniichrisio  ab  Ecclesia 
cessalHint,  ilnd. 

Mirari  et  admirari,  v,  48. 

Miro  rex,  vii,  136. 

Misael,  tii,  332;  v,  176;  vii,  80. 

MiscHllanea  in  n>ss.,  i,  574;  n,  259, 
268, 285,  288,  293  seq.,  29^  3U;  317, 
SSS.^^^O,  556,  368.  Misceilaneasacia, 
n.360.  Kx  PairiboMm,259.  Kx  l^ii- 
doro,  ibid,,  392.  Aslrolugica,  ii,  383. 

MiseUus  ct  miscr,  iii,  185;  v,  40^ 


Miserabilis  et  miserandns,  iit,  If'^;  v, 
46.  •       »    • 

Miseran  et  mhtereri ,  vn,  428. 

Miserato  et  miterieirdia,  v,  46.  Ht- 
seralio  Dei,  vi,  258. 

Miteremur  et  wisTOtcimur,  v,  48. 

Miserett  Vide  Miserari. 

Miseria,  ubi  est,  vi,  275. 

Misericordia,  iii,  48i;  vn,  217.  Eiis 
amatores,  vi,  556.  Vide  Miseraiio.  Mi- 
sericordia  el  jn.uiiia  ln  judice,  v<,  545; 
oonira  otKJiiratoupm,  vn,  217. 

Misericors ,  n»,  482;  vi.  35<4. 

Missa,  lu,  279;  vt,  379.  M  ssa  Go- 
Ibica  saiicti  Pelagii,  it,  12^.  Missse  de 
feriis,  n,  249.  Miss»  Gothic»  oralio- 
nes,  n,  106  seq.  Missis  exposiiio,  ir, 
44,  49.  Editur,  vn,  221  seqq.  Vide  Ex- 
positio  miss».  Missa  i  ro  defunciis  ab 
aposlolis  tradiia,  vi.  586.  Missie  onln 
a  bealo  Petro  1051110108*,  vi,  579.  Sa- 
crificium  qoid  co  tliieat*  vi,  383. 

Missale  Gothicu:»  ,  scu  MozaralH- 
cnm,  multoruro  opits,  u,  147  seqq. 

Missos  Cbristus,  lu,  303. 

MUis,  III,  482. 

Mitra,  IV,  42i,  471. 

Mitridaxlapis,iv,  £38,  274. 

Moa,  IV,  500. 

Mnemia  Timoilio:\  n*, '  9. 

Moab,  MosbitaB,  ni,320,  400. 

Modestia  snadeiur,  vi,  504. 

Moderatus,  ui,  483. 

Modestust^imansuelus^n^kSi:  v,4f;. 

Modi  causarum  quimjoe,  v,  95;  ver- 
boniiu,  III,  19. 

MoJicus,  in,  485. 

Hodiiis,  IV,  304,  421.  Hodios  diver- 
sns  noo  bahcndus.  v,  466. 

Hpdus  iii  rebiis,  vu,  54i.  FAfe  Hodi. 

Mcechia,  111,  484. 

Mteoia,  IV,  210.  Mamta  et  erdificia, 
VII,  439. 

Mfleniana,  a  Ifasnio,  collegi  CrasM, 
invcna,  iv,  218. 

Hucones,  1 1, 400. 

Mceonia,  iv,  185. 

Moereri.  mtcrere,  nuBtlus,  moerei,  el 
me  H,  V,  30,  48,  71. 

Haeror  moderatiis  ioeptiae  Urlitis 
respoodel,  vii,  219. 

H  i^sia,  iv,  156. 

Meetl^ia^x  iristilift,  v.  7f . 

Ha^stus,  III,  483.  Vide  Mfercnt. 

Mola,  IV,  505.  Mola  looo  pignoris 
noo  est  acciplenda,  v,  465.  HoUb  apud 
anliquos  non  eraol,  iv,  5i2. 

Molares  deotes,  iv,  10. 

Molaris  lapis,  iv,  431. 

Holenies  du«,  v,  1 44 

MoUis,  m,  48i. 

Holliiips,  IV,  406. 

Molochiiiia  veslis,  iv,  4i9. 

Holochiles  lapis,  iv,  267. 

Holossia,  IV,  157. 

Holossus,  III,  502. 

Holossus,  Ryrrlii  fllius,  iv,  157. 

Holotiiis  lapis,  tv,  259. 

Homentana,  iv,  297. 

Home  iium,  lu,  207.  De  moro<»ntis, 
in,  218  M'>nienta  et  \t0r9,  ni,  218. 

Monacfaus.  De  inonacbis,  eorum  vMa 
et  regula,  iii,  544;  vt,  505  seqq.,  A^i^ 
52 i  seqq.;  vu,257  seqq  Honachi  va^i, 
II,  569.  Monacbi  periti  scrijieodl  ot 
Gorrigeodi  recensentur,YMd.,  437.  Mo- 
nachorum  genera  sex,  iria  <  ptima,  tria 
pessima,  vi,  434. 

Monarcha,  moiiircbia,  m,  423. 

Hooas,  1:1,  423. 

Honasterium.  De  monasteriis.  i\, 
220;  VI,  525.  De  monasieriis  non  coii- 
veiiendis,  de  mooasterils  virgioum,  11, 
824  seq,  Monaslerium  Onieiise,  1,  569. 
1 1  ••  l'raiicbeota II,  11, 5 16.  Honasternm 
1*1  roeiiiibittiii,  vi.  4iO 

Monatius,  lu.  488 

Moucduta,  IV,  94. 


xcin 


INDEl  RERUM  ET  YERBORUH  IN  S.  iSIDORl  OPr«  GONTENTORUH. 


mw 


Monere,  adnmere  ei  cmnumeret 
t,  47 ;  T«,  435. 
Moneia,  iv,  287. 
Moniley  iv,  472  seq, ;  el  mtini/e,  v, 

Mwiitor,  m,  I8i. 

Mooiiuai  ei  fidiiioae  Patruu  Tole- 
laiiorum,  i|  670,691. 

Mouoceros,  iv,  53. 

MonoJia,  iH)  m 

Monogamas,  iii,454. 

MoDoplota  Domioa,  lu,  17. 

MoDOS,  iv,220. 

Moas.  De  montibas.  monles  Hyper- 
horei,  iv,  184  seq.  Mons  emioeus,  v, 
4n2i  Mmuei  el  coflei,  v.  49. 

Monstrare  et  demonslrare,  vn,  247. 

MoDSlrQS»  facies  gentiuro  in  Orien- 
le,  IV,  Si. 

Monstrutn,  iv,  52.  Et  porlenlum, 
V,  S9.  Monstra  diu  non  vivunt,  iv,  52. 

Montani,  m,  5^S. 

Montanu8Tolel..vn,  166,  168. 

MonleD8(*s,  iii,  S^O. 

Mouumeatum ,  iv,  233;  el  sepul- 
rrum,  v,  66. 

Mora  et  tarditas,  v,  47. 

Morales  Amlirosius.  Ejus  opiaio  ex- 
pensa,  i,  132,  531. 

Muralis  philosophia,  ni,  102. 

Morbos.  Morbi  ca<luci  et  acali,  iii, 
170  seq-;  ciirouici.  ibid,,  174;  ia  su- 
perflcie  corporis,  ibid.,  179. 

Mor^s  bominuin.  diviti&,  vi,  326. 
Vide  Mos. 

Mnri  rouiida,  vi,  3r,0. 

Moribundus.  1 1,  48i. 

Morio,  III,  484. 

Morilunts,  ni,  484. 

Murs.  Morti^  geoera,  iv,  29.  Mors, 
leihum,  V,  43.  Mo  s  'aoiroae,  vi,  212. 
Mors  iiiccrta.  vi,  5bl.  A  prfmo  boniine 
in  omues  transiil,vi,  143.  Mortis  Cbri- 
61  i  et  D0»tr»  distinciio,  v,  82. 

Mortarium,  in,  186. 

Moriuus,  IV,  50;  eiemortms,  v,49. 
Mortuus  resuscitalus,  V}  546.  Mortuum 
qui  teiigcrit,  v,  415. 

Morus,  IV,  531. 

Mos  et  lex»  ni,  192;  v,  45.  Mores 

anid  ioter  se  difTerant,  ui,  191.  Vido 
lores.  Mos  nubendi   antiquitus,  in, 
433. 

Moschorns  flovius,  iv,  151. 

Moserolb,  v,  449. 

Mosocb,  lu,  403. 

Molos,  V,  88;  oorpors.  vn,  42. 

Mo)ses,  ifi,  189,  235,  zil,  521 ;  vn, 
72,  575.  Plofa  de  rebus  geslis  Moysis, 
¥,  126  seqq.,  361  seqq,,  452.  Moyses 
etElia8,qui  apparuerum  cum  Doniino, 
<|uid  sigahlcaiKinl,  v,  141.  Moyses  be- 
ruicum  carmen  Inveuit,  ui,  67.  De  ini- 
tio  maodi  bisioriam  scripsil,  ni,  75. 
Modiiim  eifecit,  iv,  503.  Ouaodiu  po- 
palnm  rexit  ia  eremo,  ui,  235;  vii,  72. 
Prlmus  divioas  lcges  expiicavii,  iii, 
189. 

Mozarabfcam  olBcium  allcubi  in  Hi- 
spaniis  retentum.  EJus  descriptio,  ii, 
1x5  seq.  R]us  conc  >rdia  com  operibus 
saoctilsidori,  tM(/.,  154. 

Mozicia,  iv.  504. 

Mucdoli  onservatioaes,  i,  580 ;  ii, 
77. 

Mucro,  IV,  579  Mucro,  giadiui  et 
cmis,  V.  26. 

Mogilis,  IV,  80. 

Muqire  el  vagire,  v,  75. 

BlufiUus,  III,  482. 

Muiasagmaria,  iv,5l8. 

Muicaior,  lu,  484. 

Mulciber,  iii,  4S4. 

Mulcirum,  iv,  5:)l. 

Muljfariam,  IV,  hOI. 

Muttebris  et  nmlier^hts»  v.i,  4^. 

Muiier,  iv,  27;  v.  94,  \%0.  Uuiier  et 
vir,  f,95.  Muherdeccm  ei  oclo  annos 


inflrniiiatcm  babens,  v,  146.  Malier 
decora  capta  in  bello,  v,  47i ;  adulle- 
Td,  V,  149.  Mull^r  Deo  et  maritosuk)- 
jccta  sit,  VI,  458.  Ad  imaginem  viri  et 
ob  ejusadjulorium  creaia,  vi,  1 42.  Qux 
proOuvlo  sangiiinls  Uborabat,  v,  146. 
Ouae  uuguento  Domini  capat  uoxit,  v, 
149.  Mulieres  qu»  apostolis  Doniini 
resurreclionem  nontlant,  v,  151.  Mu- 
lieres  redundant  crinibns,  iv,  455. 

irtiij«raritts,ni,  473.  Vide  Muliebris. 

Muiio,  ni,  484. 

Mullei  calcei,  iv,  482. 

Mullus  piscis,  IV,  79.  Mullos  fn  viuo 
necatus  lauiium  viui  alTert,  ibid. 

Mulsum,  IV,  495. 

Mtdtaih,  poena  et  suppticium,  w, 

Mulliloqoiuni,  vii,  219,  2^. 

Multipes,  IV,  75. 

Mutiijilex,  superpartiens  et  super- 
parlicularisnoroerus,  lu,  126. 

MuUitudo  et  numtrus,  v,  43. 

MoDditia  inieroa  exteriuK  responde- 
re  debet,  i,  67.  Muaditia  cordis,  vu, 
220. 

Mandus,  lavatus,  vi,  215. 

Muodos.  De  muodo,  ejas  ronna,  par- 
tlbus,  elementis,  iii,  145;  iv,  106;  vii, 
16,  534.  Muudi  creatio,  tbid,^  522.  De 
muudo,  sea  ssecolo,  ejus  amatoribus, 
cnntemptu,  percussiooibtis,  vi-,  128, 
505,  509,  555;  vii,  216,  275.  Mundus, 
annus  et  homo,  vu,  57.  Fig.  4.  In  sier- 
no  consilio  scmper  erat,  vi,  128.  Ad 
insUr  Ecclesl»  rabricatus,vii,  iO.  Mul- 
lis  inoriuus,  cui  ipsi  moriui  non  sunt, 
VI,  554.  Mystice  bomiueni  signiiicat, 
vii,  16.  Peccatores  aiiquaiido  sigoifi- 
cat,  VII,  16.  Unde  crescere  vhletur, 
iiide  mlnoitur,  vi,  128.  Mundi  canut 
Oriens,  ultlma  pars  Septenlrlo,  l:i,«^45. 
MiinJo  nibil  pulcliriui  aspicimus,  iv, 

Munera  diversa  ad  coostructionem 
isberuaculi,  v,  400.  Munera,  qu»  dau- 
tur  judiiibus,  VI,  548.  Ftcf <*Munus. 

Munia^  munium,  iv,  210;  v  i,  428. 

Mwiictpalcs  ct  nwnicipes,  iii,  432 , 

V,  »o. 

Munici|num,  iv,  210. 

Miioifex,  ni,482. 

Munificus,  ni,  382. 

Munile.  Vide  MonPe^ 

Munimentum,  iv,  251. 

Miiiiiiiones,  iv,  251. 

Munitum,  iv,  231. 

Munium,  munia«  uf,  432,  210. 

MuuDOz  Josepb,  i,  294. 

Muitos.  De  muneribus,  in,  285;  vi, 
547.  Munus  ct  donum,  v,  23,  47;  vn, 
428.  Vide  Munera. 

Maraeiia,  et  murseoula,  iv,  82,  475. 

Mures,  sive  lacerii,  iv,  19. 

Murex,  murices,  iv,  84,  250. 

Muria,  iv,  4)6. 

Mormuratlo,  vii,  259. 

Murrbioa,  iv,  275. 

Murus,  IV,  211 ;  et  vattum^  v,  75. 

Mus,  Id  est,  stercus,  iv,  510.  Terra, 
IV,  492.  Mures,  musaraneus,  iv,  61. 
Mus  longus,  IV,  5Hi. 

Mus£,  ni,  152, 595. 

Musaraneus.  Vide  Mus. 

Mosca,  IV,  105.  Musca;  iEgyplise,  v, 
368. 

Muscalus,  musculi,  iv,  84, 586.. 

Mgsica,  ejus  partes.  iuventores,  di^ 
fercntiae,  divlsio  trilormis,  organica, 
barmonica,  rbytbmica;  quid  muslca 
|Ossit«  in,  \^iseqq.\  v,  110.  Seoico- 
tixdemoslra,  i,  451. 

Musio,  IV,  60. 

Musmo,  IV,  50. 

Musieia,  iv,  01,  516.  Musieiac  ruia 
armqniur,  cum  dimicant  cum  serpeote, 
IV,  570. 

Mulionos,  IV,  105. 


Mu<;liim,  IV,  492. 

Mutabile  quid  noo  cst,  Tt,  1 16. 

Muubiritas,  vi,  145.  Antincp,  vi, 
U3.  ' 

Mutalio  corporis,  vi,  145,  loci  eou- 
vcrsis  valet,  vi,  2U5. 

Muti  in  Evaugelio,  v,  157. 

Mutus,  111. 48i;  el  cecusdaHnonlum 
babeiis,  v,  139. 

Mutuum,  tii,  2U7.  ilfitftttfm  dare,  et 
commodare,  v,  47 ;  vu,  451. 

MycenflD  civilas,  iv,  203. 

Mygaie,  vi',  413. 

Mygdouia  Biiliyuia  appellata,  iVf 
152. 

Myoparo,  iv,  418. 

Myricae,  iv,  538. 

Myrinicites,  iv,  282. 

Myrmidooes,  iii,  409 

Myrobalanum,  in,  187;  iv,  562. 

Myrrba,  iv,  545.  Troglodytici,  ibid., 

344. 

Myrrbites  gemma,  iv,  267. 

Mjrteus  equas,  iv,  48.  Myrtei  paa- 
oi,  ti,  258. 

Myrtilus,  iv,  126. 

Myrioum  mare,  iv.  126. 

M>rtus,  IV,  558.  MalienjnL  necessi- 
tatiims  apta,  ibid. 

Mysieria  per  jejoaiam  rcvelaotur» 
VI,  2.5.  Occulta  legis.  vi,  299, 

Mysteriuni,  ui,  286. 

N 

Naaman  Syros,  v,  132 

Nabaiotli,  lu,  400. 

Nabatbxa,  iv,  149« 

Nabo,  V,  456. 

Nabiicbodouosor,  ui,  256,  5i5:  ▼. 
135.  »      .         .         »     ► 

Nacbor,  in,254;  ui,69. 

J^«(tN0,  V,  51. 

Naevii  versus  ex  Tareatilla,  ui,  41. 

Ns\iuspoeu,iii,  211. 

Nahum,  111, 530;  V,  174.fea.  Doeo» 
ffri(/.,2i0. 

Nalades,  ui,  595. 

Naid,  IV,  1*93. 

Nani,  IV,  32» 

Napocaulis,  tv,  506. 

Napus,  IV,  566. 

Narbona,  iv,  206. 

Narcisius,  iv,  551. 

Narcuisus  episcopufli  vity  95 

Nardus,  iv,  348. 

Nares,iv,  8;  v,  89. 

Nanare  vi  fari,  vk,  428. 

Narses  liomanug,  vn,  105. 

Nasci  et  etutsci,  v,  51 ;  vti,  455. 

Nassa,  iv,  425. 

Nusturtium,  iv,  568. 

Nalaie  Doinini  reslom,  yi,  902. 

Nalalis  Toletanui,  vn^  178. 

Nattian,  iHr52dw 

Nalliauael,  ni,  558. 

Naibinxi,  iii,  342. 

Natio,  III,  399. 

Naiivitatis  Christif  et  nostrae  distin- 
ctio,  V,  82. 

Natrix,  iv,  68. 

Naiura,  iii,  441,  444;  iv,  1.  Natara 
bona  damnatur  propier  voluDtaiera 
nialam,  vi,  132.  Natura  omnisaut  coni- 
mutal/ilis,  aut  Imniutabilis,  vi,  151 
Laudis  ainica,  vi,  310.  Sufltcit,  uU 
adhuc  liber  aflfectus  est,  vi,  213.  Na- 
turse  auctoritas,  i.i,  1  f5.  Naturam  t)o- 
nam  et  maiam  polant  bcreticit  vi, 
152. 

Naiuralesfilii,  11,441. 

Nainralls  phitosopbia,  pbrsica,  v, 
109. 

Natos,  iii,  441.  If a(uf  ot  (^ai»s,  vii, 

Nauclerns,  iv,  414. 
Nauta  ( t  gubernator,  v,  30    nautis. 
Cygnu8  bonutn  sigiiuin,  iv,  90.^ 
Navali»,iv,  189* 


Xr.¥ 


INDEX  RCfilM  CT  Y£RUORUM  IN  S.  ISIDORI  OPP.  CONTENTORUIt. 


SCTI 


Navtciilariu.s,  iv.  4i9. 

Njvis,  (Id  iiavibus,  fiaviuoi  parles, 
ortiaiivnta,  nivfs  aciuaa«,  lrib:iri«, 
liuurari»,  car|>a8ia$,  ros  rai»,  elc.,  iv, 

JVtfrSa  et  n^fild,  iv,  il!S;  v,  51. 

Naxosinsitla,  iv,  177. 

Na«arcus,  «le  Na/arn  is ,  ui ,  .^5i« 
48^  NaJiarte  »,  sive  Haxarasut  Chri- 
^us,  Md.«  30i.— Naiarais  jul>eiur  ut 
omf>e  quod  inelMriare  pott^sl  nou  bi- 
\m\i,  V,  iS^.—Nazarsi  lizeretici,  m, 
51 

NaKiaozentis  Greg.»  u,  577. 

Jie.  Videfim. 

Neaputis,  iv,  205. 

N^apolis  cititas  Samaritauoruin,  iv, 

Nehridius,  v  i,  157. 

Neivula,  IV,  116.  Nelwla  cil>us,  vii, 
413.  Nebui»  iina  petunt,  cum  sereiii- 
i:is  est ;  sumiiia,  cum  niibilum ,  iv, 
ilH. 

HeceuilM  et  neee^dluAo,  v,  50.  Ne- 
^essltatibUH  corporis  quo  pacto  subve- 
Memlttm,  vii,259s«44  NecessiUs  pec- 

camli,  VI.  2SI. 

Necriuiiantia  et  nccrom;iDtii,  ui  571. 

Sefanduif  profanm  et  tiefuriut,  u^, 
A  5;v.Ui. 

W/orius.  Vide  Nefanilt  s. 

Neiiisti  ilies,  v,  53;  vu,  4. 

Netreuiies,  iv.  517. 

Negarc  ciabiiegMre^  v,  :;0. 

Negaiio^  ui,  05. 

NeKligens,  lu,  486. 

Negotiatio,  negotiura,  iv«  380. 

Nohemias  el  Zorobabel,  v,  177. 

Neiubrod,  Nemrod,  w,  519;  iv,  fdS; 
V,  liO,  295;  v!i,  69. 

Nem  et  imaiff,  iii,  485;  v,  50;  vii, 

426. 
Neawod.  Vide  Nerobrnd. 

Nemus,  iv,  322  ;et  itiva,  v»  8. 

Neomeoia,  ju,  277. 

Neopfaytus.  in,  5i5. 

Nepa,  in,  486. 

Nepeia,  iv,  561. 

Nttplirilis  III,  177. 

Nephulim,  iii,  527 ;  v.  121,  160. 

Nepoft,  III,  486.    ir«po8  utriusqoe 

lexoi  est,  iH,  442. 

Nepolatio.  Luxuria,  lu,  486. 

Nepotianus  Suevorum  dux,  vii,  1 18 

Neplis,  III,  4i2. 

Neptuous,  ui,  382;  iv,  113. 

Nequmn^  m,  485. 

Nequaquam^  ui,  485. 

Ne  quid  niani8,vi,  257. 

Nequidnuam^  et  lugKif^iiam,  vii, 

438« 

Nereides,  ui«  593. 

Nero  imp^rator,  m,  237 ;  vii,  88. 

Nerva  Imp  ,  u,  237  ;  vii,  90. 

Nerviis.  Nervi,  iii,  213 ;  iv,  li. 

Netdre  et  IfTtiorara,  vu,  429.  Nesci- 
re  ioterduffl  cnnvenit,  vi,  191.  Nesc  re 
iiiiiior  pflBO*  esi  quam  e*  quae  ooveri» 
iioii  adimpiere,  vi.  2K9.Nesclie  et  iio- 
luisse  aclre,  vi,  216. 

Nesioriaui,  Nestorlus,  iu,  239. 350, 
532;  VII.  101. 

Netum,  IV,  467. 

NetUer  ^i  netUralU,  ui,  485;  v,  51. 

NeutralVi  verba,  iu,  20. 

Nex  mascuioniin,  v,  360.  Necis  ge- 
ocra,  lu,  217 . 

Nicauam  coneiliiim,  mi»  1)8,  261; 

VII.  97. 

Nieolai  dactyli,  iv,  326. 

Nicolaiiae,  iii,  353,  531. 

Niculausprimuspoiilirex  num  pseii- 
do-(sidori  colicctioneui  aiiprubav«rit, 

11,192 

Nicoiausdi.^eonus^  lu,  352. 

NicomaclHis  arithmelicuiu  di<potiuil, 
r,  1 19. 

tiicumedia,  tv,*^!. 


Nicopolis,  IV,  205 

Niger,  lu,  486. 

Iff flro  et  nii^ra,  v,  51. 

NinU  etNi/iril,  lu,  485;  v,  50. 

Nilus,  IV,  149.  vu,  57. 

Nimbata  femina,  iv,  470. 

NhiOius,  IV,  115, 470 ;  et  tmfrer,  vu, 

427. 
Ninus  primus  belis  Intulil,  if ,  571 ; 

viiJO. 

If fsifs  et  nixii»,  vii,  456. 

Nitria,  IV.  52V 

Niirum,  iv,  2i9. 

Niz,  IV.  1 15:  vit,  48.  Nix  quomodn 
tiat,  IV,  112.  Nix  homines  iucreduii 
suiil,  vii,  49. 

Ar.rifs  et  insu*,  vii,  456. 

Nobilis,  lu,  455;  v,  51 ;  et  genero- 
stM.  VII,  4i7. 

Noeie  et  /tocfti,  vu,  427. 

Noctua,  iv,  95. 

Nodiis,  iH,  429.  Nodum  in  scirpo 
quasrere^i^,  56 i. 

Nue,  ei  ejus  iieoedictioncs,  lu,  234, 
318;  V.  110.  159.  292;  vu,  66. 

Noema  nilii  L^inecb,  v,  28  j. 

Noeuii,  iti,  322. 

Noetiaui,  iii,  350. 

Noio,  per  u  u  u  l;  nolle,  per  duo  ii, 
ui,  45. 

No!i)e?i,  III,  13.  Nomen,  prem^mufi, 
agtwmen  ei  eoghamen,  v,  50.  Nemen 
ei  nufii^n,  tdtd.,  51.  Nomina  auctorum 

3II0S  Isidorus  altegal,  i,  420.  i£a  intcr- 
iim  e  inargitie  exci<ii8:»e  arscuitiir,  i, 
42 i.  Nomina  que  occurriini  in  sacra 
Sifipiura,  iii.  517  seqq.  Non-rina  ve- 
stiuin,  IV,  4i7.  Nomeu  pecoribiis  prius 
iiiditum  quam  piscibiis,  iv,  75.  Noml- 
na  appeliativa,  et  eorum  species,  ni, 

13.  Ad  sliquid  aliqualiter  se  babentla. 
ui,  15.  llebrsica  cur  aliter  aique  atitej* 
inlerpreuotur,  ni,  317.  Fixa  et  mobi- 
lia,  IV,  44.  Media,  lu,  14.  Tola  Grxca, 
in,  14.  Tota  Latius,  iii,  14«  Nollia,  ui, 

14.  Secuudum  naluram  unposita,  iii, 
49.  Propria,  lu,  13. 

Ncminativus,  iii,  16. 

Nomitta>ivu8,  i>ro  al>laiivo,  vii,  102. 

Nomisma,  iv.  2s8,  299. 

Nonae,  iii,  2^. 

Nonius  Marcelliis,  n,  2  5,  38i. 

Noiiltus  Geruiulensis,  ii,  60i. 

Noourbs,  IV,  201. 

Nuricus  ager.  iv,  15fi. 

Noruia,  iv,  iil.  Norma  vivimli  edi- 
tur,  vu,  541. 

Nosocomium,  iv,  219. 

Notte  et  tcire,  v,  65. 

Not»  Tiroois,  ii,325.  Nole  mss.  in- 
certi  aactori*,  i,  452.  Noti*  ad  coo- 
bpecium  EUitioois  Isidorian»  a  Zaecaris 
%ul;;aium,  i,  5i0.  Notse  Juridicse  H 
iiiusicse  qu»  in  nonnullis  mfs.  Isidori 
reperiuntur,  ii,  226, 233.  De  nntis  sen* 
tontiarum,  vulKaribus,  militaribus,  |o- 
ridicis.  digilorum,  et  litteraltbus,  ui, 
ZZteqq.,  41. 

Noiaio,  lu,  49. 

Noibiis,  111.  4  »2. 

Notio,  lu,  111. 

Aroiis  et  wolMs,  V,  51.  Notut,  id  esl» 
peiliiis,  VI,  562. 

Noiusveiilus,  IV,  IIS;  vu,  50. 
Novocula,  IV,  513. 

Novalia,  iiovalis  a^er,  iv,  256. 

Nov.itiaoi  hsietici,  Novatiauus,  iii, 
355,  530. 

Novatqs  hsresim  coiididit»  ui,  238 ; 

vi|,  95. 

Novem,  n ,  120. 

Noveinber,  ui,  226. 

Noveiiarius  numoriis,  v,  233,  235. 

Novissimus,  lu,  4iO.  Novi&»imus 
Christus,  iu,o03. 

Novuiii  re-tamentnm,  iii,  210. 

iVouimi  el  recens,  v.  61. 

Nox.  Ntctis  paites,  m,  t%%  $eq., 


273;  VII.  5  seq,,  42.  Vide  supra.  Noctt». 
Naxa,  et  Rosta,  vn,  436. 
Nobentes,  vi,  455. 
Nubeodi  mos,  iii,  4.13. 
NUbere,  enubere  et    enubere^  vit, 

436. 
Nttbes.  Nnbiom  effcctos,   iv,   112 

teqq,;   vii,  47.  Nubes  deserti.  v,  571 

tcq. 

Nubila  prius,  deinde  igoes,  iv,  III. 
Qui  tiaiit,  III,  452. 

.VttHits.  i*i>  48^- 

Nocaies,  iv,  326. 

Niicicla,  IV,  532. 

Niiclei,  IV,  552. 

JV^udtts  et  tiudalHt,  m,  428;  v,  50. 

if  M^iis,  111, 486. 

NumgenUus,  n,  486. 

Nuimt.  Vide  Nemo. 

i^um  et  nuffc,  v,  51. 

Niiina,  III,  190;  vii,  79. 

Nwnen.  Vide  Nomcn. 

Nuuierarii,  iti,  432. 

Numeriaous  imperator,  vii,  96. 

Numeros.  Nfsteris  nanierorum,  i, 
517  teqii.  Liber  de  Numeris  Isiclnri, 
ibid..  Ediiur,  v,  220.  Atius  imperfii- 
ctus  liber  de  Numerfci  rorusse  Isi<l4iri 
editur,  vii,  317.  Nwnerkt  et  mffftfitc  #, 
V,  48.  Niiroeri  in  sacris  ltUeri«,  ib  d  , 
246.  Numerus  quld  rt;  qoid  prwsleiM 
uomeri;  dlvisi'>oes  numerorum.  ui. 
119  seqq  •  510  ser/o.  Numeri  geooi  - 
tri»,  ibtd.,  151,  5i4  Nuineri»  inusiri, 
tHd.,  142.  Numeri  vigesimi  secunii 
laus,  IV.  305.— Nuii.erorum  likHir  ^* 
er^  Scriptur»,  m.  212;  v,  451  Quid 
cooiineai,  v,  195.  i%. 

Numidae,  iii,  417. 

Numidicum  maruior,  ir,  262. 

Nutiiisnna,  vi,  52 i. 

Numitor,  iv,20i. 

Nummi,  iv,  288.  Argeitei  primnm 
Rooiae  cuduotor,  vit,  83.  Nommus 
ereus  a  Saturno  iaveutiis,  iv,  K6. 

itfidic.  rtf/eNum. 

Nttocopare,  DiincopsUo,  1 1,  201. 

Nundiiiae.  vii,  9. 

Nmuiuid  feci  ?  ei  feci,  v,  51. 

Nuniiwe^  reawUnae,  dmuaiart,  ei 
iStJltfriiiiire,  v,  ^  vii,  435. 

Nuntius  el  nuiiiium,  ii*,  485* 

Nopts,  lu,  455;  iv,  113;  vii,  47.  U- 
men  oon  taogebsnt,  lu,  455. 

Nuptiae,  vii,  533;  et  virfii  lias,  vi, 
446.  Peccatum  non  su»*,  vi,  447.  Se- 
cond»,  VI,  451.  Noptiarttm  rilus  soU- 
qoos,  III,  204. 

Nulrire,  et  iiutricare,  vti,  431. 

Ntilrifor,  III,  485. 

Nui,  IV,  552. 

Nux  lonj<a,  aimygdsl.t,  iv,  5^2. 

Nycisges,  lu,  5-^. 

Nyctalmus,  ui,  180. 

Nycticorax,iv,95. 

Nympha.  Nymplim,  m.  50^,  455; 
Numpha  et  i^mpm,  v,  45. 

Nysa  civius,  iv,  IHi. 

N>sos  M  ons,  ni,  583. 

Ny:iSB.  Paniasi  juguin,  iv,  180. 

o 

Ofrmtdim,  tu,  4{j6. 
Oiidurati  peccatores,  vu.  271. 
Obdor.«iio  oootra  misericordiaa  *ii- 

cit,  vu,  217. 
Obedientia,  vn,  257,  263. 
Obelici,  iv,  507. 
Obelus,  01,  53.  Superiie  od|unciua, 

OftesT  et  o/}|ril,  V,  52. 
Obesa^  et  f^riusiis,  v,  16* 
Obitus  ssocli  Isidori,  auctore  we- 
deinpio,  editiir,  1,  27. 
O^nargare,  corrigtre,  ei  cosrtsf  r«, 

'  Ubiaqueare  vites,  iv,  321. 


tCVf 


INDEX  RCRUN  £T  VeRBORUM  IN  S.  ISIDOKI  OPP.  GONTENTORUtf. 


xcvm 


OtiiUo,  lu,  SH3.  OblatiooQBi  qna- 
tuvr  gettera,  v,  410.  Oblalio  |«ro  sa- 
cerilulls  ileiido,  v,  42  i. 

Obleciaior^  111,  ib7. 

ObiiL>$  ri  06/ims,  Vy  53. 

Ot>tivio,  yi,  147. 

Olfliviaceits  Ueua,  in,  S98. 

06lo,iii,  a/io^\  ci  elo^iii,  v,  4. 

06nixiis,  adnixui,  et  mMxiis,  m, 
487;  V,  4. 

06iMurtiis,  m,  487. 

Olinubere,  lu,  453. 

OlK»lus,  IV,  298.  Oboli  duo,  Irrs, 
qu-iluur,  quiotiue,  ei  sex,  iv,  507. 

OlKMh,  V,  454. 

Obp*o&rare  ei  txprobraret  vii,  4r)2. 

Obrjinm  aurum,  iv,  388. 

06sr«iiMS,  in,  4H7. 

Oli.>ciire  nalua,  lu,  478. 

Ob^ruin  coufereiulo  clarescii,  viy 

»>. 

06s  ^ut  et  famulari^  v,  31. 

Ol«equlum  erga  alios,  vii,  5ii. 

O^servmifia  eio6scrvolio,  v,  53. 

itlNiervallo  signorum  siipersiiliosa , 
lu,  168.  Observaiioues  in  i>r»rauooeni 
Eivmologiarum,  1,  427.  Observationes 
Balteriniorura,  n,  1(^0.  Observailoiirs 
bibliCJB,  Urid.,  347.  Vide  Observautia. 

Obftlilianus  lapls,  iv,  285 

Obaldius  lapls,  iv,  9£»7. 

Ofrsiliis,  n-,  487. 

Obailnatio  siuili  adnionili,  vi,  319. 

01  stringillare,  111,  487. 

Obstriugilli,  iv,  481. 

Obtergere,  vi,  50O. 

Obleuor,  ieetor^  et  eonieuor,  v,  71. 

Oblkeecero  ei  ronliresccre,  \ii,  410. 

ObtmgUf  emdmgiU  evenU,  et  accidit, 
v»lS. 

OtHrectiOor^  m,  487. 

OMmisiis,  III,  487. 

OMnrodmi  et  (iousniN,  vii,  436. 

Oecasio  et  oviioff  mloif  v,  52. 

Oecaiio,  iv,  310. 

Ocd  Jens,  ni,  140;  iv,  107. 

Occideulls  nentes  veibn  deatibof 
frsoguiit.  ui,  308. 

OcrJdif  et  ccriiitl,  v,  53. 

Oicipiiiuro,  IV,  5. 

Occulerc,  lu,  217;  v,  3. 

Oceanus,  ejus  cur&us,  diverss  mndI- 
nt,  IV,  124;  vi,  602;  vu,  55. 

Ochoiias.  ni,236,  524. 

Ochra,  iv,  458. 

Ocbus  fluvius,  1V9 150. 

Oi^res,  IV,  481. 

Ocuviaous  imperat.,  m.  237,  511. 
Indeeurasadiilationesrepres8it,ni,  422. 

OcAo,  lu,  120.  Geaera  pceuarun,  in, 
212. 

October  neosls,  ni,  226. 

Octouarius  unnerus,  v,  232«  235. 

Oculos  Oei  oonen,  111, 208.  Do  ocu- 
lis,  IV,  6  sp^.;  V,  88  ;  vi,  500.  Oeulo- 
mn  cuncu|iisreutia,  vii,  !&4.  Ocnli  ar- 
borun,  IV,  323,  Duo  in  fade  quid  si- 
gniflceiil,  \i,  302.  Primatela  libidinis, 
VI.  500.  Ociilorum  luniiua,  v,  481. 
Sensus cseUrts  iiraeceUit,  viJiO. Oeu- 
Imn  pro  ocuto,  m,  115.  Corvosocnlos 
primuin  (letit  m  cadavere,  iv,  00. 

Oculus  Dei  nomen ,  lu.  298.  Csatera 
vid  t,  ae  nou  videl,  v,  26i.  Desier 
acandalizans ,  vi,  302.  NoD  polM  alta 
ooMplcere ,  quen  pulvis  daudli ,  vi^ 
219. 

Ocynun,  iv,  368. 

Ode,  nt,  29. 

Oiliiiiis,  tti.  486. 

OdiosMs  ei  «xosms  ,  v,  2i.  Odknus 
eum ,  ui,  470. 

Ofjlttm.  De  eo,  vi,  516;  vn,  21  i,  254. 

Odo.  Ejus  veraus,  u,  232. 

0  loilanites  pasior,  v,  537. 

Odor.  Da  odoribus,  ni,  187. 

OdoratUii,  odoridut,  odorifer,  et 
9dvru$t  V,  53. 


Odoratos,  sen<iis,  iv,  4 ;  v,  93. 

Od<  uscrus,  Optrugotiiorum  ret,  vn, 
12». 

Oes  dvitas.  iv.  164. 

Or  cooomi  kcclesise,  u,  525,  568:  vi, 
560. 

OKnonauv ,  iv,  126. 

OSCuumelun,  iv,  493. 

OCitopborus,  IV,  500L 

OEslrus,  IV,  103. 

Ofla,  ofetla,  iv,  488. 

Oflarii,  iv,  488. 

Oflaiim,  IV,  488. 

Offterre  et  inferrf,  v,  53. 

OoerUiria,  ui,  285 ;  vi,  579. 

Ogicere  et  inficere,  iv,  52.  fiae  Ob- 
esl. 

Oflicliim.  ORicia  ecclestas  ira,i,  272; 
m,  279 ;  vi,  5:^.  Ollidl  Komnoi ,  aeu 
Gallicani,  receplio  io  Hispania,  n,  124, 
598.  Oflidi  Guthici  Otdices  deticripli, 
11,  127.  Ofliciuni  terlis,seiue  et  oou»*, 
\i,  586.  De  oflicioruni  origine,  vi,  S63 
$eqq,  Oflidfim  pastorale  qui  refiigiuut 
idouei,  VI,  ^17. 

Og  rez  Bssan,  et  in  enm  lieltum,  v, 
435. 

OgyKius.  IV,  175 

Ola,  IV,  II. 

Oldas,  1.1,332;  vh.  79. 

Olea ,  IV,  540.  0^trrlti«N  et  oliro,  v, 
53;  VI,  430. 

Oleaster.  Ejus  lacryma,  iv,  370. 

Oleoselinon,  iv,  369. 

Olera.  Vide  Olus. 

Olet  et  redoi€t,  v,  ^. 

Olenm,  iv,  3ilp  396;  in  sacriflcio,  v, 
410.  Oleum  et  otneta^  vu,  430.  Oleun 
et  caindelabrum  juxia  trcim  Tesia- 
nienti ,  v,  396.  Oleuiu  Hispannm,  tv, 
3il.  Oleum  et  ignis  supericra  tppe 
lunt,  VI,  130.  Olenm  in  sacriflcioui  of- 
feriar,  v,  410:  iu  vasis  non  Labere,  vk 
247. 

0'faeere  pro  eehre,  ei,  478. 

Oiradoriola,  iv,  474. 

Olisainnn,  iv,  368. 

011  va.  Oliva  volenis,cnHtunila«  etc., 
IV,  540  teq.  Vide  Olea. 

OIU,  IV,  502.  Oito  et  «0(1 ,  V,  75. 
OllsB  iegyptisB,  V,  430. 

OlogiUs  civilas,  vn,  128. 

Olographun ,  lu,  200. 

Olor,  IV.  90. 

Oloserica  vestis,  iv,  450. 

Olus.  De  olerlbos.  iv,365seif9. 

Olynpias.  O^rnpiades,  m,  250, 256; 
vti,  12, 78. 

Olympicom  certamen,  vii,  12. 

Oljniaa  Arisnus,  vii,  102. 

Olynpus  nons,  IV,  160,  185;  v«i, 
45. 

Olysdpo  nrbs,  iv,  207;  vii,  136. 

Oneniun,  iv,  21. 

Otnne  et  totumf  v,  52.  Omnes  el 
cnnrli,  V,  16.  Omnla  ex  aqua  rreaiitur, 
IV,  115.  Ez  atomisoriri  philo&ophi  pu- 
tsverunl,  iv,  107.  Onnia  siib  C(£lo  pro- 
pter  bominem  lacta,  vi,  lil.  Omnia 
subjiduntur  nobis ,  si  nos  Deo  subjid- 
cimur,  vi,  13  i. 

Omnimorbia,  iv,  358. 

Omuipotens  Deus,  iii,  493. 

O.iioipoteiitia  dWlna,  111, 6. 

OiiM)naios,  iii,  302. 

Oinri,  ni,  325. 

Onager,  iv,48.  Onager  contennit 
civitateiu,  lu,  .505. 

Oiian ,  fllitts  Jud»,  v,  835. 

Oneraliis  el  omisriis,  v,  37. 

Onocentaorus,  iv,  37. 

Ou*)crutalus,  iv,  94 j  vii,  413. 

Onomatopceia,  1.1,  61. 

0»m$  et  hono$,  v,  37. 

OnuiiUB  Fide  Oneratus. 

Ouyx  fndica  et  Arabica,  iv,  268. 

Opacn$  et  apricas^  v,  8.  Opaca,  iv, 
180. 


Opahis,  IV,  275. 
Opna  et  opu^,  v,  53. 
Operari  liooum  tantum  in  bac  vita 
licet,  \i,59. 
Operaria,  iv,  22  i. 
Operarius.  De  operariis,  iv,  221;  v, 

OperatM  et  oiws,  v,  52.  Operalio 
oraitone  fblcienda,  vi,  28i. 

Operire,  adaperire,  et  inoperire,  vn, 
436. 

Ophaf,  IV,  246. 

Ophilie,  ni,  ZiS5. 

Ophiles  naimor,  iv,  260. 

Oplmi,  III,  32.1. 

Opifei,  m,  487. 

Opillo,  ni,  487. 

Opinari  et  pttfore,  vii,  439. 

Opinalio,  ni,  99. 

Opis,  III,  887,  478. 

Opisphora,  iv,  42i. 

Opitolsri,iv,  48i. 

Opium,  IV,  454. 

Opobatsamum  et  bateamumf  v,  12. 

O^iocema,  IV,  496. 

Oppidum,  IV,  209.  Oppidonim  origo, 

IV,  195, 209.  Oppidum,  urbs,  el  eirslos, 

V,  75. 

Opportmdtas.  rtcfe  Occasio. 
Opposita  et  eoiumgenera,  111,  116. 
Opt^ressores   pauperum  repreben- 
duutur,  VI,  350. 

Opprobria  quomodo  fiereiida .  vi. 
230.  • 

Ops,  IV,  141. 
Optare,  111, 426. 
Optimus,  ni,  461. 

Optiones  milites  vocaliaotur.  ri. 
126.  ' 

Oplo,  raio,  et  ennio,  v,  73 

Opuleolia ,  iv,  484. 

Opos,  Opera.  Opus  et  fldts,  v,  106. 
Vide  Opers  et  Oper.itio.  De  sei  die- 
run  operibuis  v,  265.  Opera  nosir», 

VI,  511.  Oiera  noiversaba  io  Editiooo 
Isidofl  praemltiunlur,  i,  400.  Opera 
interpobiU  Isidori.  1, 502.  Opus  de  Nu- 
meris  nondum  edituin  an  sil  Ul  iori,  1, 
517.  Opos  lsid«ri ile distantia  Novl  ei 
Veterls  Tesumenti  quid  sit,  1,  523. 
Vide  Editlones,  Codicesmss.  Op  riiiu 
Isidcri  fragmenta  diversb  titulis,», 
69.  0|>era  Isldori  dubia  et  sopposiia, 
II,  19, 17,  44.  60,  81,  84.  Opos  de  ca- 
none  mystici  libaminls  Isidoro  recen- 
tius,  n,  44.  Opei^a  fsidori  ei  aliis  fere 
excer|Ha;  inde  quaedam  secom  pu- 
gnantia,  1,  272  srg.  —  Oi*era  varia  de 
efiactts,  cyclis,  eic,  n.  326,  556, 370. 
Opera  qoardain  cootra  JodsBOs,  11,  2d6. 
0|iera  plora  gramnnticonim,  n,  V^ 
Opera  non  vnlgo  nou  indlcaniur,  if, 
238.  Opera  diversa,  n,  ^.  278  SM- 
286,312,321.  ^^ 

OpuS)  iion  consHiun  notari,  apud 
Deom,  VI,  116.  Opos  et  Ikles,  v,  106. 
Opus  sttum  «nuaquisque  proiiet,  vi. 
252.  • 

Onuculam  de  septen  gradibu^  n, 
73,  407.  Opusrula  spiritu  ili;i .  n,  151. 
Opuflcula  vari  1,  n,  219,  302,357.  Opu- 
sciilum  de  Perfectioue  et  dn  Rede- 
sia,  11,  67;  de  coelo ,  11,  376;  de  Ercle** 
sia;  de  varlls  \it»  mooastic»  geaeri« 
bos,  et  de  iierclplende  sscra  fiurba- 
ristia,  I,  878.  Opuscula  plura  Isidori, 
I,  365.  Opuscula  varia,  11,  100,  214, 
311,322.  De  generUMis  opttseulorwu. 
ni,  255.  • 

Ora  et  Aora,  v,  37.  Ono  vestlun,  iv. 
468. 

Oracttla,  iv.  220.  Kt  detubra,  v,  «2. 

Orantea  can  Deo  loquiumr.  vi. 
331  --^  »      , 

Ofdfe  et  exorare,\,  52.  Orare  a>rde 
et  voce,  VI,  287.  Oiore  rt  precari,  vii, 
429.   QuonoJo  debeanua  ofiiru,  vi, 


CC1I 


INDGX  RERUM  KT  VERBORUM  IN  S.  ISIOORI  OPP.  CONTENTORUai. 


2S0,  281.  Melios  est  orare  quam  le- 
l,'C-t5,  VI,  2S8. 

Orariis  d  obiis  npc  ephropo  quidem 
nU  licet,  n,  998.  Orarium  et  iniialus, 
ib:d.,  S91. 

Oraiio  in  gp^ammatica ;  ejus  p-irtes» 
m,  15,81.  D*  oratione,  seu  prece,  m, 
t89;  VI,  175,  279,  579,  499.  Oralio  Do- 
minlca.n,  557,  58S.  Oralio  synodatis, 
II,  83.  Oratio  pro  oorrepiione  vil«i*,  ii, 
16.  Editur,  vii,  oTM.  Oraiio  coaira  iiisi- 
dias  dial)Oli ,  u,  18.  Edilor,  vu,  575. 
Orallon«*s  sancti  Isidori  apod  Alcuinum, 
II,  1  $eqq.  Spccimen  oralioniim,  ibid  , 
Ul.  Oraiionps  saDCtorum  graliam 
oeiendunt,  vii,  526. 

Oratio  cum  jejunio  et  eleemosyna, 
111«  189;  VI,  255.  Oratio  JuJsl  et  li«- 
retid,  vi,  288.  De  oraiione  et  ejus  ef- 
fectibus,  et  quomodo  facienda  sit,  vi, 
279,  282,286.  Oralioopsmissae,  vi,  579. 

OrationMe  Golbicom  Veroaeiise  de- 
Sf^riljiiiir,  ii,  159. 

Oraior,  u,  486.  De  oratoris  nomine 
et  partibos  rbetoricx,  n%  77.  Orator 
et  legatui,  vii,  429. 

Oratorium,  iv,  220. 

Orbi,  orpbaiii,  iv,  2S. 

Orbiciilos,  IV,  1(2. 

Orbis,  111. 429;  iv,  76,  142,  216;  di- 
visio,  IV,  142, 259.  Qutrta  pars,  iv,  t68. 

OriiitJfiv,  244. 

Ordiif  et  eeeau.  iii,  487;  v,  55.  Vide 
Obl. 

Orca,  IV,  S01. 

Orcbades  iosola^,  iv,  Ul.  OUva?, 
7n'd.,4S0. 

Orcbcatra.  iv,  404. 

Orcbis,  IV,  556. 

OrcibeU,  iv  562. 

OrcuSf  ui,  585. 

Ordeun.  Hordeom  galaticom,  disti- 
rbom ,  trlmestre,  caotberinum,  bexa- 
ticom.  IV,  515. 

Ordiri,  iv,  468. 

Ordo  episcoporom,  sacerdotum  et 
levlUrom,!!,  861  •  ut,  340 ;  v,  478.  Ordo 
in mlnisteriis  et  officils  Ecclesis,  ii,  55f . 
Uiius  ordo  oraodl  prsscribiliir,  u,  552. 
Ordo  Eoclesi8Roman«,ffrid.,255.  Ordo 
operura  Isidorl,  ibid..  459.  De  Ordine 
creaturarum  liber  edltur,  vi.  582.  Or- 
dlne^  iojudlclo  qiiatuor,  vt,  186. 

Ordo  damaationis  iu  foturo  suppli- 
cio,  VI ,  188. 

Ore  bene  loqui,  vi,  250. 

Oreades  nymplie,  lu,  595. 

Oreb,  petra,  v,  456. 

Orestes,  iv,  157. 

Organum,  iii,  157. 

Orffi»,  ni,  284. 

Orlens  Cbristus  dicltor,  ni,  502. 

Orieos,»,  liT,  149;  iv,  107. 

Orleolls  geotes  io  gottiire  verba  col- 
lidonl,  III,  507. 

Origanum,  iv,  560. 
^   Urlgeoes,  m,  258, 289;  vii,  94, 180. 

Orlgeniani,  ni,  356. 

Origo.  Originum  sive  Etymologla- 
rom  liiacriptio.  i,  407. 

Orlon,  III,  162;  vn,  40. 

OrDanBeota,  ni,  468;  iv,  596.  Capitis 
feminarDm  deseribontur,  iv,  470. 

Orootes  flovios,  iv,  136. 

Oroeios,!,  48t;  ii,  267  scg.,  561 ; 
TII,  181. 

Orphaoos,  iv,  27. 

Orpheos,  vn,  74.  Orpheus  a  Mercu- 
rlo  Ijram  accepit,  in,  140. 

Ortbodoxos,  ni,  548, 486. 

OrthogoDluffl,  Dgora,  iii,  845. 

Onhographla,  ii,  271.  De  ea,  in,  42. 

Ortbographia  Isldorl,  ortliographia 
•ecooda,u,69, 71,3}0.Edi(ar,  iu,803. 

OrlKs  et  horhu,  v,  85  Liber  de 
Ortu  et  obilo  Patrum,  ibid,,  152.  Ortus 
dpterloris  pare.itis  nartem  sumil,  iii, 
441. 


Ortygia  insula  Delos,  iv,  178. 

On^gomeira,  iv,  100. 

Os,  IV,  9;  V,  89.  Os  De&.  tu,  303.  Os 
bovi  irituranli  non  alligaiidom,  v,  463. 
Os  et  Aos,  V,  57.  Os  duboli,  vi,  27 i. 

Osaiina,  lu,  2H2,  519;  vi,  581. 

Oscedo,  111,  182. 

Oscen,  oscines,  iv,  102. 

Oscilla,  IV,  12,  815. 

OiCttlum  ei  pax^  v,  51. 

Osee ,  Oseas ,  iii ,  215,  529;  v,  135, 
172,207;  VII,  379. 

Osia,  III,  519. 

Osianna.  Vide  Oannt. 

Osiris,  IV,  309. 

Osius  et  ejus  apologia,  i,  2')9;  vn, 
1  i2,  1  (6. 

Osor,  III,  487. 

Ospes,  ospitalis.  Vide  Hospcs,  eic. 

Oss«,  IV.  18. 

Ossae  caiccaiucntum ,  iv,  4*^2. 

OssidiuA  Geta,  ir,  70. 

Ossirragiis,  iv.  91). 

Oslenlum  ei  po,lenltmi,  v,  59.  Osten- 
la,  IV,  31.  Osteiilum,  proMqiumf  et 
monilrum^  vn,  439. 

Ostia  urbs.  tv,  201. 

Ostia,iv,  190. 

Osliarii,  III,  539,  5U;  vi,  434. 

Os/ttim,  /an  ta,  adt  ifs,  el  hjUiOj  v, 
6,41,53;  iv,2itf.  Oatium  CbrUtus, 
lu,  304. 

Ostraciles,  iv,  257  Hf{^  SSl 

Osiracus^  iv,  230,  453. 

Ostrea,  iv,  84. 

Ostrum,  IV,  465;  et  aust  mn,^  v,  9. 

Otbo  imp.  Olbones,  iii,  514  ae^. 

Otboniei,  iii,  23.*S ;  v:i,  73. 

Otium ,  VI,  500.  Spii  ituale,  vi,  290. 
Otium  vltaudum,  vi,  499. 

Oudinl  consiiia,  i,  30i. 

Ova  fitrutbio  non  fovet,  iv,  01.  Vide 
Ovum. 

Oveci  libpr,  i,  391^. 

Ovis,  iVy  39.  Oves  Jacob,  iv,  49.  Ovis 
Cbristus,  ui,  501.  Pro  asini  primoge< 
nito  Jussa  offerri ,  vi ,  215.  Ovium  p:  i- 
mogeoila  dod  tondeoda,  v,  462. 

Ovum,  ovorum  vis  et  genera,  iv,  102 
seq,  Ova  Casiuri  et  PoUuei  dicata ,  iv, 
596. 

Oxea,  III,  171. 

Oxi,  IV,  585. 

Oxybaphun,  iv,  502. 

Oiymeii,  iv,  494. 

Oza,  v,561. 

0»as,iii,236,  324;  V,  131 


Pachynus,  iv,  183. 

Pactolus  fluvius,  iv,  137, 154. 

Pactum,  lu,  203. 

Pados,  IV,  138. 

Paeamis  lapis,  iv.  160. 

Paedagngas,  iu,  483. 

Psderos,  iv,  271. 

Pxdor,  ui«  479. 

Pa-nula,  iv,  133. 

Pseon  medicos,  iv,  586.  Peones  pe- 
des,  lu,  503. 

Paeonia  herba,  iv,  586. 

Pagani,  ii,374  Uq.  Paganus,  etbae- 
reticus,  vi,  158. 

Pigioas,  iu,261. 

fago^  pepigi,  m,  203. 

Pagrus,  IV,  79. 

Pagus,  IV,  210. 

Pala,  IV,  818  Palae,  ibid.,  16. 

P;il;emon  gramm  iticus,  v,  68. 

Palaestina,  iv,  147. 

Paiaestini,  lu,  402. 

Palsstra,  iv,  394. 

Palam  et  coram^  r,  14;  vii,  247. 

Palatium,  iv,  217. 

Palatum,  iv,  10. 

Palea,  I.,  314. 


Palearia,  iv,  43. 

P.iles,  IV,  238,  51 4. 

Pali,  lostes,  iv,  512. 

Paliuriis,  iv,  358. 

Palla,  IV,  460. 

pMllaotenm  oppidum,  iv,  217. 

Pallas  giga^,  lu.  389 ;  iv,  594. 460. 

Palleoe  iosula,  iu,  389. 

Pillium,  pallia  virorum,  iv,4.S8.  Fe- 
minaruin,  imd.j  4o9.  Pallium  archiepi- 
scopis  mitti  sobium,  an  etiam  Isidoro, 
1, 151  seq. 

Palma,  iv,  326;  v,  491.  Palmi  mt- 
mi<s,  IV,  12;  V,  90.  Palmarum  dies,  ni, 
277;  VI,  594.  Palma  anrea,  iv,  574. 
Ptitma  el  palmus ,  vn,  436.  Palma;  se- 
pluagiDla  ia  deserto,  v,  574,  432. 

Palmerius,  it,  340. 

Palmes,  iv,  317. 

Palmula,  iv,  420. 

Paimus,  IV,  240.  Vide  Palma. 

Palomarlos,  ii,  89. 

Palpebrae,  iv,  7 ;  v,  89. 

Paliidaifienium,  iv,  487. 

Palumbes,  iv,  9t). 

Palus,  paludes,  iv,  238.  Vide  Pall 

Pamphagi.m,  418. 

Pampbiliis  niatyr,  iii,  251 

l*arophyli:i,  iv,  154. 

Pampilon.1  civiias  c^kpta,  vii,  118. 

Patnpintui  el  pampiiiotHs,  v,  88. 

Pampinus,  iv,  468. 

P.in,  deuspasiorom,  iii,  138,  390. 

Paoare,  iv,  3o3. 

Pancbrus,  iv,  274. 

Pandiira,  ui,  138. 

Panegyricnm,  iii,  281. 

Panicium,  iv,  3! 5. 

PaniUciom,  iv,  513. 

Panls ,  genera  plura,  iv,  496.  Panit 
Dosier  quotidiaous.  vi,  384.  Panis  azy- 
mus,  V,  483 ;  vi ,  870.  Panls  desiderii , 
VI,  282.  Pants  Christns,  in,  504.  Pauem 
aiiomodo  coatineotes  eduiit ,  vi ,  288. 
Paiies  alienigenae  non  offcrebaDiur  ia 
sacriflcio,  v,  427. 

Pauitae,  ui,  394. 

Pannonia,  iv,  186. 

Paniiucia  veatls,  iv,  481. 

PauormiuoD ,  Domea  oorroptum  ,  i , 

PaDOtil,  IV  33. 

PaniheoD  RomaB,  ii,  239. 

Paotber,  iv,  82.  Paotherae  malris 
oterum  iaocinant,  ibid. 

Paniinus,  annotalor  IsiJori .  i ,  269. 

Paouliae,  paoulae,  vel  paouclae,  iv, 
468. 

Papates,  iv,  464. 

Papaver,  iv,  514. 

Papbiae  oliva;,  iv,  540. 

Paphlagones,  lu,  405. 

Papbos  civitas,  iv,  205. 

Papiliooes,  IV,  104,  232. 

Papillae,  iv,  13.  FapiHai  et  ubera^  ▼, 
4o.  90. 

Papius  coDSul,  III,  196. 

Papula,  II,  182. 

Papyros,  iv,  564.  Papyrus  bibola,  iti» 
236. 

Par  Dumeros,  v,  220. 

Parabola,  in,  255. 

Parabolae  Salomonls,  iii,  245. 

Pjraclesis,  iii,  38,  507. 

Paracletus  Christus,  ni,  505.  Spiritos 
saoctua,  Ofid.,  et  307. 

Paradiastole,  iii,  95. 

Parjdigma,  lu,  64. 

Paradisus,  iv,  143;  v,  605.  Ejos  con- 
ditio,  V,  269.  Paradisos  Civli,  vi,  8^v3. 
Paradisufi  doplex,  terreoua  et  ca*'.e* 
siis,  V,  84. 

Paradoxon,  tii,  96. 

Paragoge,  iii,  55. 

Parai^apbus,  in,  54. 

Parali(<omena,  m,  242;. v,  196  teq. 

Paralysis,  m,  178.. 

Paralyticus,  v,  138. 


Cl 


INDEX  ReRUH  ET  VERBOIllll  IN  S.  ISIDORl  OrP.  CONTENTORDM. 


Pnranympha,  iii,  452. 

Par  psif,  iv,  498. 

Parare,  iv,  ilS. 

Par.saii}:»,  iv,  M, 

P.iras<-eve,  vi,  59  . 

raraMai»,  iv,  421. 

Paraihesis,  iii,  98. 

Parc«  irci,  iii,  592. 

ParciiDonia  conira  venlris  inglii- 
flem,  VII,  ai8. 

Pardus,  iv,  OT. 

Parcanta<,  Jasonis  nepos,  iv,  178. 

Parenles,  ni,  459;  et  vi,  508. 

P'*rt.'i»lbe$ls,  III,  6f. 

Parel  ei  apparel,  v,  6;  vii,  439. 

Parias  sernens,  iv,  68. 

Paricida.  Vide  Parrkida, 

Parie*.  iv,  228.  Parieles  ( rusiali,  iv, 
4^5.  P;srietuui  fabrice,  iv,  4i9.  luslru- 
iuenta,  iv,  441. 

Parielinae,  iv,  218. 

Pariter  iinpar  numcms,  ui,  122.  Pa- 
riier  par  numerus,  ibid. 

Parium  oiannor,  iv,  261. 

Pamia,  IV,  587. 

Parnasus,  iv,  15^,  185. 

Paro  navl«,  iv,  417. 

Paroemia,  iii,  63. 

Paroroeoii,  ui,  57. 

Paroiiomasia,  iii,  hl. 

PiiropanUus,  iv,  130. 

Pjros  insula,  et  oppidum,  it,  178. 

Parotides,  ui,  i79. 

Parracidj,  iii,  491. 

Parrhesia,  ui,  96. 

Pa  rieida  et  parieidaf  ui,  491;  v, 
58«  i'arricidarum  supplicium  ,  iii,  217. 

Parricidium,iii,  210;  ei  honucidium, 
lu,  491. 

Partm  et  parlm,  v,  60. 

Paites,  IV,  .^73.  Orationis,  m,  15; 
rlietoric»,  iti,  76, 81. 

Partkeiill  populi,  iv,  205. 

Paribenope,  iv,  205. 

Parllii,  111,  404. 

Partbia,  iv,  141. 

Pariii!ipialia  nomina,  ni,  15. 

Partici|jiom,  iii,  15,  21. 

Pariim.  Vide  Partem. 

Partwrire  et  generare,  ▼.  56. 

PariuieifarctuSf  ▼,  52.  Partuom 
Immnnditia  in  l^^ge,  v,  416. 

Parvuli  maleJirii,  v,  515.  Parvuli, 
etsi  non  habcnt  peccatum,  inest  ta- 
men  illis  orlginaliter,  v,  84. 

Pascna,  111,  272  $eq.,  276;  ▼,  570, 
410;  vn,  556.  Paachae  annuniiatio  aiite 
Epi|>haniam  inter  episcopos  exquire- 
bator,  II,  .■S54.  De  die  Muclo  paacbe, 
ti,  598. 

Pascbalis  cyclus,  iii,  267. 

Pascbasinus,  vii,  152. 

Pasi^bae,  iv,  52. 

Passeres,  iv,  101. 

Possfd  et  propasdo,  v,  55. 

Passio  Cbristi  trci  habet  rationos, 
Ti,  896. 

Passiones  arute,  iii,  171. 

Pasriva  ferba.  in»  20. 

Passum,  IT,  49  &. 

Passos,  tv,  2i0. 

Pastioom,  IV,  515. 

Pastinaca,  iv,  566. 

Paslor  bonos  et  f.ravos,  vi,  333.  Pa- 
stor  rbristos,  lu ,  303.  Pastores  boiii, 
Ti,  554.  Elatl,  vi,  528. 

Pastores  porcorum;,  t,  158. 

Patella,  1T,  503. 

Patem  el  pa/ti/tim,  t,  56;  vii,  43t.* 

Pater,  iii,  511,  438;  v,  146.  Pater 
magnns,  patria  frater,  in.  446  $  tf.  Pa- 
terfamilias,  lu,  459 ;  v,  140,  500.  Pa- 
ter  et  qemliior,  v,  56. 

Pater  slertms  quomodo  genuerft 
Filium  non  est  manifesuim,  vi,  5  nq. 
Vide  Palres.— Paterfamilias  proferens 
delhesaurosuo  nova  et  vetera,v,  140. 
Qui  o|»€rarios  ad  \incain  conducit,  v, 


141.  Pater  monasterii,  vi,  441,  5(0. 

Palera.  iv,  i99. 

Faterniani,  ui,  559. 

Pateruitas,  m,  444. 

Palernus  et  patrius^  v,  58 ;  vii,  430. 

Paii,  IV,  .%0;  et  experiri,  vii,  439. 
Poft  pradicamentDm,  lu,  10 i.  Pati  nia- 
la,  VI,  265,  267. 

Patibulum,  in,  217. 

PatienSt  in,  487. 

Palientia,  vt,  504;  vii,  212,  265,511. 
Patientiat  et  toteranita,  v,  54. 

Palina,  iv,  498. 

Patratio.  iii,  459. 

Patrcs  Ecclesi»  slngilliitim  errare 
poinerunt;  abi  ex  aliis  illiisiratilur,  i, 
297.  Patres  veUres,  ii,  SC6.  Patres 
senatores  conscripti,  iii,  450. 

Palria,  iv,  l(i9. 

Palrise  nomina,  ni,  15. 

Patriarch.v,  lu,  525,  540. 

ratriciani,  m,  557. 

Patricii,  ui,  424. 

•Patrimonium  grande  ,  vi ,  555;  re- 
teutum  et  erogaium.  Tt,  556. 

Pairius.  Vide  Paiernus. 

Patronns ,  iii ,  488.  Quid  qiio  patro- 
00  agalur,  ir,  406. 

Patronymica  nomlna,  ri,  15. 

Patrueles  ff.  tres,  palruiis,  patrul 
pater,  fraier,  etc,  ni,  415  seqq. 

Pairunos  Toletanus,  vu,  178. 

Patulum.  Vide  Pateiis. 

Paulaius  Toletanus,  vn,  178. 

Pauliani  hcrelici,  m,  354. 

Panlinus  Nobnus,  vu,  148.  Alii  Pau- 
lini,  ilnd* 

Paulus  apo^tolus.  EJns  Episi<'l»,  vi» 
ta  et  martvrium,  ni,  248,  535;  t,  181 , 
215;vn,  88,  388. 

I^aiilus  ad  O  riiilbio>  lo  nens  a  l«iu- 
dlbus  inchoat,  vi,  330.  Oninibus  omiiia 
fartus ,  Ti ,  334.  Timollioo  |>rscipit 
ctim  omni  impcrio  docerc,  vi,  524.  Vi- 
Dummodicum  prodesse  dicii ,  iii,  183. 

l*ao(i)s  Samosateoiis,  o,  529 ;  vii, 
95;*diaoooos,  II,  236,  2(5. 

Pau|Ter.  Dc  oppres  oribus  pau|  e- 
rnm,  n,  550.  Paupnr  .superbus,  ti, 
355.  Pauperes  gr»vius  liceraoiur  a 
pravis  Jndicibus  quam  a  (Tueulis&imis 
bosiibos  Ti,  345. 

Pdnperies,  paupertm ,  et  egesins^  t, 
25,  57.  Paupcrlatis  voiuin,  tii,  216. 

Pansiaoliva,  iv,  340. 

Paoens  et  pnvidtti,  lu,  491 ;  t,  70. 

PaTi,  pisces,  iv,  75. 

Pamdtcf.  Ftde  Paveos. 

Pavimenta,  iv,  219,  433. 

Pavire,  iii,  487.  491 ;  iv,  230,  540. 

Pavitensis.  iv.  450. 

Pavo,  IT,  88,  97.  Vide  PaTi. 

PsTor.  IV,  230, 453.  Timort  [wmdo, 
el  nteiui,  t,  28;  vii,  429. 

Pax,  iT,  575;  secunda ,  ti,  506;  tii, 
541.  Pax  et  discordia,f&tr/.,403.  Pax, 
fxdus^  et  osetdum,  v,  52,  5l. 

Paxillus  egredicnlis  ad  requisita,  v, 
475. 

Peocans,  peccaior,  iii,  491  Pcccator, 
impiu»  et  immundus ,  v,  39,  54.  De 
peccanie  ^ieplu^r  ti,  544.  De  peccan 
tium  dlTersilate,  td/tf.,  bll.  1'eccator 
est  omnis  bomo,  tii,  527.  Peccire  ad 
moriem  perllnei,  vi,  212.  Nnn  peccare 
amore  Dt>i,  et  timore  soppHcii,  vi.  220. 
Percandi  necesbitas,  vi,  221.  Peccans 
omnis  superbus,  vi,  241.  Pcccatordu- 
plicem  flelum  tiabere  deliot,  vi,209. 
Non  debel  murrourare  in  flageliis  Dei, 
VI,  265.  Tanlo  major  quaiiio  minore 
excehior,  vt,  342.  Peccatoribus  quid 
ulile  est,  vi,  274. 

Peccattmt  ei  in^mUi'.  v,30.  De  peo- 
caio.vi,2l5.Depeccaiis(evioribrts,gra- 
vioribus,  mauitVstis,  el  orul  is,  itnd. ,217 
te^^q.  De  peccato  primortiin  horoinnm, 
v,  274.  Peccalorutn  coufe&iio  ct  pu.'ni- 


Cll 

tentla,  ti,  208;  recordaiio,  76tif.,22^ ; 
liKtus,  ibid.,  502;  amor,  cor.suetiido , 
necessiias.  f6d.,  220  seq.;  modl,  tu, 
260;  rrmissio  el  vcnia,  vi,  105;  vii, 
355.  Peccatum  peccati  ixBna,  vi ,  218- 
Tanto  majus  quantn  major  qni  peccal , 
vr,  218.  Lnum  alterius  causa,  vi,  21^, 
Non  est  sine  arroganiia  facta  sua  pro- 
noniiare,  m.  3i9.  Poccali  meiito  pro- 
spera  in  adversa  maUintur,  vi,  133. 
Peccata  ante  conversiouem,  ti,  202. 
Minora  aliqaanJo  eRiciunt  ne  ni.tioi*a 
perpetreiitur,  vi,  256.  Qusdam  videu- 
tor,  ous  si  liono  animo  (iaiit,  nnn  suni, 
VI,  317.  Qun  iiicii)ieniibus  loTia  9iini , 

Rerfeclis  grsTia  oepoiantur,  vi,  217. 
[on  po«sunt  dimitti  ei  qut  non  diinit- 
tit,  VI,  316.  Manifesta  non  sttnt  occulia 
correpiione  piirganda,  vi.  555.  Peccata 
aqii»  abluuni,  t,  151.  Misericordi» 
3peribas  pnrgantT*r,  vi,  556. 

Picora.  FliePecus. 

Pecten,  peciines,  it,  467,  5l3k 

Pectoraiis  tunica ,  it,  448. 

Pectus,  IV,  13;  v ,  88,  90. 

Pecoarius,  it,  287. 

Peculator,  ni,  490. 

Perulatns,  i:i,  211. 

Peculiain,  in,  206;  iv,  287. 

Pecunia,  iv,  286.  Pecunia  antiquitim 
appeudebatur,  ni,  467 ;  iv,  287.  ^rea 
phus  in  usu  fuit,  post  argeoiea,  deiiide 
aurea,  iv.  287. 

Peciiftroit»,  in,  488;  iv,  287 ;  et  dl- 
ves,  VH,  427. 

Pecus,  de  neeoribus,  iv,  38.  Peens 
et  homo ,  v,  87.  Pecora  et  pecudes, 
ibid.,  .%;  vit,  427.  Pecoribus  prius 
qa.im  piscibns  nomen  ioditiim,  iv,  75. 

Pedes.  Vide  Pedites,  ei  Pes, 

Pedic»,  lu,  213. 

Pediculi ,  pediculosi,  iv,  74. 

Podites,  IV,  401. 

Pt^duni  diKiti,  v,  91. 


Pejero,  iii,  4n0. 
P»jor,  m,  484. 


Pelagiani,  iii,  559. 

P^-lagiiis  haercsiareha,  vit,  101. 

Pelagius  rex,  i,  40.  Pelagios  Ore- 
tensis  fabulosus.  i,  81,  671. 675. 

Pelagins  Toletanos,  vii,  178. 

Pelagiis ,  iT,  l27. 

Pel.isgi,iu,  409. 

Pelias,  ui,  405. 

Peliranus,  iv,  92. 

Peltax,  tu,  488,  491. 

Pelttix  et  faUax,  vu,  457. 

Prllex,  111,491. 

Pellis,  IV,  14. 

Pellizerii  opiniones,  t,  18.  691. 

Peloponnensis  urbs,  iv,  203. 

Petopnnnesos,  iv,  15S. 

Pf^iordes,  iT,  84. 

Peiorum  promontoriuin,  iv,  84, 17S, 
185. 

Pelia,  IV,  387. 

PelTes,iv,  501. 

Penalos,  U',  595 

Pendent  et  peiulunt ,  t,  60. 

Pendere ,  it,  88. 

Pene  et  Pene,  t,  61. 

P^ies  et  apud^  v,  9. 

Peifrirabite,  penetraie^  et  pntetraVm, 
IV,  220;  V,  56. 

Peneus  fluviiis,  lu,  408. 

Peniciili ,  peonii  uli,  iv,  86. 

Peniia,  1 1,  2Gi ;  iv,  88  Pcfm.P,  pw- 
WB  et  pemnm,  t,  00.  Penn»  symbO' 
lum,  III,  261. 

Peiinine  Alpes,  it,  186. 

Penniim,  k-,  44 L  Vide  Pennap. 

Pensom,  it,  467. 

Peniametnim,  iii,  66. 

PenlaphTllon,  it.  3.*S5. 

PeDtapolis,  it,  148, 165. 

Pentaptoia  noniina ,  ui,  17. 

Peutasyllahi  pedes,  iii,  24. 

Penlateucburn,  II,  211. 


cni 


INDEX  RERUil  ET  VER60RUM  IN  S.  ISIDORI  O^P;  CONTENTORUST. 


ci? 


PaolceoBie,  ni,  376;  f,  847:  n, 
101.  »        .    f       »     f 

PenUMn4K»,  iv,  886. 

Feous,  if » 4iB5. 

Peplttav  >▼•  466. 

Papo,  IV,  369. 

Para,  it,  459. 

Pemllere,  it,  120. 

PercuUu$  el  percMgsui,  v,  99. 

PeremtckUio  el  nUerroqQlio^  v,  S6. 

PerCQSsio  virg»  ,  v,  576.  Percassio 
gemiaa  Dei,  vi,  S60. 

PeraaMwe.  Vide  Percolsos. 

Perdii  serra  ioveotor,  iv,  4i4. 

Perdix .  IV,  100. 

P€r<firdliir.  Mbduetur,  et  dedueUur, 
V»  6 ;  vB,  455. 

Peregrious,  ni,  i36,  489. 

Pereodie,  lu,  232. 

Peremii$ ,  in,  488. 

Peres  Joao.  Bept.  taoolaior  hldori, 
I,  370;  n,  184.  SJos  ootae  aJ  Brjiulio- 
nem,  i^  10 ;  prasfatio  ad  ooUectiooem 
cooeiUoram,  ii,  187  eeq, 

Perrectio,  v,  118, 352. 

Perfeem%  el  eoiuummaiue ,  m,  487 ; 
V,  56.  Perfecti,  vi,  SS3.  Perteeiu:),  vi, 
506.  Del  ootneo,  lu,  398.  Numerua,  iii, 
131.  Noo  reeipit  comparationero,  ni , 
487.  Perfectus  aua  et  ^eiptinm  abne- 
get,  VI.  500.  Perfectorum  esl  Justiiiam 
operarl,  v,  526.  Ordioea  duo,  vi,  U6. 

Perfuius,  ui«  490. 

Pergameuat  ni,  357. 

Periculo  proTimos,  vi,  504.  Pericn- 
luiii  maiuf  (|iianio  qtiisque  ia  supeiicirl 
loeo  est,  VI,  338. 

Perihenn  oiis,  lu,  100. 

Periodos,  ni,  90. 

Peripaietiri ,  iii,  !(65,  530. 

Periphrasis,  iii,  61. 

Pi*ri)iaeunionis,  ni,  173, 177. 

Perisi  elides,  iv,  474. 

Pei  Issologia,  lu,  51, 91. 

Feririis,  pruttmt  etdiidue^  et  focHH- 
du»^  V»  54. 

Perlaoioa,  iv,  148. 

Perjnrare,  vi,  2SKS. 

Peilurtoai,  vi.  333. 

Perjurui,  111,  490. 

Perulcitas,  in,  489. 

Peraiii,  ni,  489. 

PemiXf  lu,  489. 

Pernoi,ui,  489. 

Perooes,  iv,  48i 

Perpeodleulum,  iv«  441. 

Perpeftnlot  el  sempftiniitaf ,  v,  63. 

Perpetuus,  iii,  488.  Perpeloa  qum 
suot,  Ti,  1 45. 

Persa,  Persa,  m«  405.  Perss  aote 
r>nim  igaoliilf^f ,  ni,  405.  Gemmati,  nr, 
4.H4.  Igoemcolebant,  vu,6il.  Perst- 
nim  reges  Arsacidae,  ni,  4x3.  Regnum 
qiiomlia  slPtit,  vn,  83. 

Pertecotiones  Christianoram ,  vti, 
90.  Piorum,  t6Jd.,  207. 

Persecttior ,  ni,  491.  Persecotores 
Christl:.oorum,  vi,  351. 

Persecutus,  ni,  491« 

Persepoils,  urbs,  iv,  194. 

Perseqtd^  exsi';iij,  et  prasrgai,  v, 
95. 

Perteus,  n-,  4jS6. 

Persetvrons,  lu,  489. 

PiruteroMda  et  oerfiiMda,  v,  55. 

Pa-sjcms  et  Peruooii,  V,  49.  Perai- 
CHS  sious,  IV,  137. 

Persis,  re gio,  iv,  145  uq, 

Perslus  poels,  ui,  3718. 

Peraooc  Patris,  et  Filii,  et  Spiriius 
■neti,  V,  78, 80. 

Peraonaram  acceplio,  vi,  547. 

Persjfcar,  lu,  488. 

PerUcs,  IV,  240. 

Pe/iiNocja.  Ylde  Pereeeermuia, 

PerUuax,  m,  489. 

Periinai  Imper.,  vn,  93. 

PerfaslOfiii,  211. 


Pertfkax,  m,  488. 

Perrimn ,  mvtam,  aw om,  et  dennm, 
VII,  410. 

Pes.  pcdes,  iv,  18,  310.  Pedcs  In 
versu,  1 1,  34.  Pcs  vtili,  iv,  423. 

Pessarla,  iii,  184. 

Pestllentis ,  iii,  175;  vn,  55;  eipe- 
stis,  V,  55.  Pestilentls  tres  modl,f6td., 
peiiiileniiam  auster  gignlt,  aquilo  re- 
pellit,iv,  118. 

Peisiltim,  IV,  447. 

Peiepbres  sacerdos,  iv,  20J. 

Petere  et  expetere,  v,  57. 

Petili  equi,  iv,  48. 

Peloritum.iv,  512. 

Petra,  iv,  230,  491.  Pelra  deserti,  v, 
376.  Pelra  buroilis,  ibid.,  412.  Peira 
Christus ,  lu,  304,  531.  Petra  focaris, 
IV,  255;  scandali ,  ui,  30  i. 

Petronius,  lu,  309. 

Petroselinon,  iv,  369. 

Petrus  primus  To^etanus ,  vn,  178 ; 
secundus,  vii,  ibid.  Ircavicensis.vn.iOS. 

Peirus  aposiolus.  E|us  epistol»  et 
martyrlum  .  in,  237!,  248,  534 ;  v,  136, 
216 ;  vu,  88,  388.  Kiu3  sxrrus,  v,  158. 
Gonira  Simoneui  Magum,  vii,  89.  Pec- 
cavit  Inftrmiiate,  vi«  216.  Persooam 
Ecclesae  gesUt,  v,  136.  Princeps  apo- 
stulorum,  VI,  573. 

Peirus  Casisinensis,  i,  601.  Clunta» 
cen:iis,  n,  356.  Ilerdensis,  vii,  146. 

Pelutoiu  ei  laseinu,  iii,  489;  v,  43. 

Pelulcust  III,  492. 

Ptfucelia  clvi:as,  iv,  205. 

Peocetius,  iv,  305. 

Peusis,  ui,  98. 

Pexus,  IV,  513. 

Pliaceas,  ni,  325. 

Phsnicodes,  Pbaeoicusa,  Insulje,  iv, 
179. 

Pbenon,  ni,  164. 

Pbaeloniis  sorores,  iv,  269.  Stella» 
ui,  164 ;  vn,  72. 

Plial»,  IV,  383. 

Pbalantus,  iv,  205. 

Philanx,  iiv,  427. 

Phalarlca,  iv,  583. 

Phaieg,  m ,  33i,  319;  vn,  60. 

Pbaler»,  iv,  517 

Pkaatam  ei  phaniama^  v,  29. 

Pbarao,  iii,  521.  Kjus  blia,  v,  liO. 
Obduratio,  ilad..  366. 

Pbares,  ui,  531.  Pbares  et  Z»r.i,  v, 
338. 

Pharelr»,  iv,  584. 

Pbarismi ,  1 1, 350,  520. 

Pbarisu^us  jactanier  orau%  vi,  38a. 

Pharmacia,  lu,  183. 

Pharaalica  pngna ,  vii,  100. 

Pbarus,  IV,  313,507. 

Pbaselus,  iv,  417. 

Phasianus,  iv ,  97. 

Phasis,  IV,  137,551. 

Pliasls  fiuvius,  IV,  97. 

Phenenna,  v,  557. 

Pbengiirs,  iv,  258. 

Pborecvdes ,  vu,  80.  Apnd  Grmcos 
priums  solula  oratione  scri|>sii,  lu,  65. 

Piiereirum,  fereirum,  iv,  50i*. 

Pbiabirotb,  v,  451. 

Pbiale,  iv,  499 ;  v,  402. 

Pbidon  Argivtts,  iv,  397 ;  vii,  78. 

Pbiladelpbia,  iv,  196. 

Philadelphus,  viu  337. 

Pbiiasirius,  lu,  149. 

Pbilemon,  vr,  74. 

Philippi  edlcul«>9  iv,  167. 

Pbillppus  spost.  ui,  536;  v,  181;  vii, 
593.  Phtlippas  imper.,  primos  Chari- 
siianos,  ni,  338 ;  vii,  94. 

Pbilipptts  telrarcha,  lu,  423. 

Pbilistffl,  111, 408.  Pbilisi£l  ca|iiont 
aream,  v,  810. 

Philisiblm  urbs,  iv,  197. 

Philomeltts,  iv,  178. 

Pbilometor,  Pbilopalor,  iii,  2  »7. 

PbiloHfUi,  2i6. 


Pbilusophl  geniium,  aopblsi.T,  phy- 
sici,  eibid.  logid,  eoruin  opiniuni^a  d 
seri».  ni,  561  seqq. 

Pbilosopbi  sei»iem  enelos  eese  inlro- 
duxernni,  iii,  146.  Sophists  apf.ellaii, 
lu,  361.  Philosophorum  error,  vi«  1(U). 
Nomen  a  Pythagora,  ui,  361 . 

Philooopbi»  definifio,  ni.  99.  Pbllo- 
sopbia  uiplex,  v,  109.  Phtlosophia  et 
medidna  tolttin  bomioem  sibi  ana- 
quaeque  vloJieaL  in,  189. 

Pbinees,  iii,  S33  seq.is,  138,458. 
Dtto,  i£rtd.,  554.  Pbiof  es  JJgura  sancio- 
rum  doctorum ,  v,  168. 

Pbisoo  flttvius,  IV,  154. 

Pjilascx,  IV,  500. 

Plileliolomttm,  in,  185. 

Pblegma,  phlegmone,  m,  171  se^ 

Phlogites,  iv,370. 

Phiomos,  IV,  560.  563. 

Pbocse,  IV,  75, 77. 

Pbocas  imper.,  in,  339 ;  vn,  105. 

Pboebos,  in,  586. 

Phocnicea  veatls,  iv,  449. 

Phoenices ,  iv,  199.  GraM^as  litleras 
Inveaeruni,  ui,  4. 

Pboeniceum,  iv,  437. 

Phoenida,  m,  406 ;  iv,  1 47. 

PhoBiilcodes.  ftde  Phaenioodes. 

PhcBaix,iii,406;  iv,  91. 

Phoenix  arbor,  iv,  336. 

Pboenix,  Cad.nl  fraier,  iv,  147. 

Pboroni*tts,  primus  Grzcias  legi>la- 
tor,  ui,  189,  354 ;  vu,  71. 

Phos,  in,  138. 

Pbospboros,  iv,  214. 

Pbolinisai,  Pbuiiuus,  m»  556,  S3t. 

Plirasto,  in,  55. 

Phrenesis,  m,  171. 

Phreneiici,  v,  SO. 

Pbryges,  1 1,  403.  Augoria  invene- 
riini,  ui,  574. 

Pbrygia,  iv,  155.  VesUs,  451. 

^'hryglones,  iv,  451. 

Phrygius  l.tpis,  iv,  255. 

Phryxus  et  Hplles,  iv,  126;  n,  73. 

Pliihisis,  m,  171, 177. 

Pbut ,  Phuteosis  regio,  Phaiel»  u^ 
iOI  seq. 

Pii>licleria,  n,  383 ;  iv,  849. 

Pbysica,  v,  109  seq. 

Pbysid,  m,  561. 

Piaeulum,  lu,  313;  v,  39. 

Picte  aves,  iv,  96. 

Plcea,  IV,  .^4. 

Piruviuin,  iv,  306. 

Picil  boaiines,  vi,  456. 

Pictura.  Eius  orlgo,  iv,  436. 

Pictts  rex,  vn,  74. 

P.cua  avis,  iv,  97. 

Pieria,  iv,  \tb. 

Pietas  et  affecUo,  v,  87.  Pietts  de»- 
niae,  iv,  90. 

Piger^  in,  489.  rarrfvs»  iiiers,  ai  se- 
gmSf  VII,  429. 

Pigmeotaril  tiiulus  vi ,  181. 

Pigous,  ni.  207  ;  v,  4C5.  Pignora  et 
piguera,  iM.,  58, 

Pigrit a,  vn,  359.  Piqrta  el tospor, 

*  Pila  a  plosendo,  ni,  186  Pilarnro  ia 
lado  spedes,  pila  trlgouaria,  areuaia, 
IV,  415.  FtdePilum. 

Pilams,  in,  338.  PilaUis  ei  Umdao 
amiei  Ouoi,  v,  150. 

Pileotum,  IV,  513. 

Plleum,  pUeus,  iv,  447,  4S4,  4' 1. 

Pili,  IV,  5. 

Pllosi  iocubi,  iii,  594. 

Pilum,  plla,  m,  186;  iv,  5,  576,  583- 

Pilumiius,  III,  Ib6. 

Pioea,  IV.  532. 

Pinius.  Ejus  dissertalio  de  offlcio 
GUbioo,  II,  97  seqq 

Ptmtm.  Vide  PeoMe.  Pinna,  iv,  8, 
3(36.  445. 

Plnnula,  iv.  8. 

Piauun,  iv,  8,  334. 


cv 


INDEX  RERUM  ET  TERRORUM  IN  S.  ISIDORl  OPP.  CONTENTORl  H. 


Cfl 


Pinns,  I?,  331. 

1'iper,  iT,  513. 

Pirat»,  III,  490 ;  it,  372. 

IMrub,  I?,  9. 

Pisa,  i^isuni,  i?,3t6. 

PisrarttM  el  piteator,  t,60. 

Piscis.  De  ^scUtus,  iv,  73.  Plsces 
niliis,  m,  163.  Pisciuro  ilsiis,  vi,  41i. 

Pisiniius,  ni,  493. 

Pisistralos,  in,  290. 

Pbiacia,  iv,  335. 

Pistores,  iit,  186;  iVy  223. 

Pislrtnuin,  it,  225. 

PiStuiD,  iT,  313. 

Pisoro,  iT,  316. 

Pliacciuro.  Tti,  416. 

Pllys,  iT,  531. 

Pii,  iT,  334,  342. 

Placenue,  iv,  481. 

Placidla,  Tii,  114. 

Placitum,  iii,  203. 

riarium,  it,  465. 

PLigflp,  III,  214.  De  plagis  decem 
^yp:i,  V,  367.  Plaga^  i*ii/ni»,ettticiu, 
Tii,  430. 

Plagiator,  m,  490. 

Pianctm,  pforatui  ei  /f«fu.<,  t,  33. 

Plwmere  ei  imnenlarifV,  30.  Plaugere 
prsierita,  Tt,  215. 

Planeu,  iv,  458.  Pbnets,  iii,  159; 
vii,  23. 25. 

Plaiiis  et  plantaria,  it,  333;  t,  60. 
Planis  peUou),  iv,  18;  v,  91. 

Planlago,  iv,  557. 

Plrmiu,  iT,  412. 

Plasiae,  plastice,  it,  433. 

Platamis,  it.  335. 

riaica,  iT,  211.  Plalea,  vicus,  etv/n, 
T,  74. 

Plalo  in,  167, 27,6,  362;  t  i,  81.  Phy- 
sicamdistribuii,  111,  100.  Ejiis  Acade- 
niia,  lu,  362. 

Platooid,  m,  502,  526. 

Plaustra;n,.iv,  511.  Plaustruro  cobli, 
iiiy  1 47;  VI!,  3*8. 

Plebiscitum,  ui,  194. 

Pt€'i  et  populus,  V,  37, 60.  PlcliSy 
ni,  430. 

Plectruro,  iv,  9. 

Plei.ides,  Hi,  162;  t:i,  39. 

Pleninui  et  /lemma,  vii,  433. 

Plenitat  et  plenitudo,  vii,  441.  Plo- 
Dituilo  legis  dileaio,  111,  348. 

Pleonasmos,  ni,  54. 

Pleuritis,  pleuresis,  ni,  171  srq. 

Plfnii  focus  eroondatus,  111,  530. 

Pliniiis  coinmendatus,  1,  419. 

Piornre  el  flere,  piornius^  planetuSf 
et /7e<ui,  T,  30,  55. 

Plotius  Gallus  rhetor,  vii,  84. 

Pluma,  IT,  88. 

Plumbum,  iv ,  285,  294. 

Pliir€i  et  plttrti,  t,  75. 

PluieiiSy  IT,  386. 

Pluto,  III,  383.  Pluto  Febrnus  appel- 
latus,  ni,  215. 

Pluvia,  IV,  115:  vn^  48.  In  sacra 
Scripiura,  v,  512.  rlnvia  ei  imber,  vii, 
427.  Pluvis,  eloquia  Apostolorum,  vn, 
48. 

Pneomatomachi,  in,  529. 

Pocolum,  iT,  499. 

Pudagra,  ni,  171,  178. 

Puderis,  iv,  446 ;  v,  404 

Poema,  m,  69. 

Poena.  Popiis  in  legibus  constituts ; 
odo  pcenaruro  genera,  in,  212.  Pma^ 
tmUimio  et  supplidum,  t,  47.  De  poe- 
nis  inpionim,  %i,  187.  De  looo  ptvu^ 
rnm,  ibid.,  611.  Pcena  damnatomm 
dni>lex,  VI,  186;  derunctornm  de  sup- 
pllciis  cbaroruro  suoruro,  vi,  188.  Pce* 
oa  peccati,  a>h  ersilates,  vi,  153.  Pop- 
na  peccati  a  primo  horoine,  ti,  1.53. 
Siinilis  pecrato,  vi,  343.  Temporalis, 

Ti,  185.P>rnsquaii]uslus  tclerat,  vi, 
26G. 
Pwni,  tti,  117. 


Posnitentes.  De  eorom  discrefione, 
n,  .H70.  De  poeoitentibns,  iv,  445. 

Poeniteotia,  vi,  208;  vii,  211,  271, 
353.  Poeniteniia  perfecl»,  111,  201.  Duo 
poenilentis  geiiera,  vu,  404. 

Popniteotiale  Tlieod.  ri,  11,  360.  Ro« 
nanom,  .bid,,  287.  PoRuiteutialla  ve- 
tera,  tfrtd,  286,  359. 

Pccniiere  Deum  quid  slt,  ti,  234. 

Poesis,  iit,  69. 

PoeUe.  Eorum  otDciom,  m,  365  se^f, 
Pueis  necessitate  roetrica  confode* 
ront  serinonis  proprieiaiem,  v,  1.  Poe- 
tarum  t<giueuta  Qiristiani  ue  legaut, 
Yi,  296. 

Poleiuro,  ptt'eg'um  Martis,  iv,  35S. 

Polrnta,  tu,  416. 

Poll  co^lfstes,  iii,  148;  it,  111,  vn, 
22.  Poli  Cf  leritas,  vii,  25. 

Polios,  IV,  358.  . 

Pollex  digitus,  iv,  M;  t,  00. 

PoUiceri  et  promiiiere^  v,  56;Tiiy 

Pollio,  ui,  252. 

Pollis,  IV,  487. 

Pollutio  soninli  nocturnl,  v,  474:  fi, 
215. 

Pollux,  ni,  tr;5.  ' 

Polonus  Martinus,  i,  182. 

Polus.  YideViAi. 

Polygonos,  vi,  561. 

Pi.lymita  vest  s,  iv,  451. 

Polymilarius,  vii,  413. 

Pulypodion,  i\,  148. 

Pulypus,  IV,  82. 

Polysyntheion.  iii,  58. 

Poma,  IV,  524.  Pomum  eerasomy 
tM.,  330.  Poma  neulrius  geueris, 
ibidn,  342.  Poina,  qus  germiuanl,  t, 
462.  Poma  la  Peutapoll  nasceotia,  it, 
148. 

Pomarvm,  pomerwm  et  pofnerimt, 
V,  60;  vu,  43|l,  436. 

roinpa,  IV,  574. 

Pomneia  ci\ita.«,  it,  204.  Pompeia, 
Puropelaoa,  PoroDeii  porticus,  t,60. 

Poropeios,  m^  415;  it,  372.  Ca|iu 
Jerosolyma,  Judsos  tribotarios  fecit, 
ui,  357;  Tii,  84.  Leges  redigere  in  li- 
bros  Toluit.  III,  190.  Yincere  noo 
iiovit,  Tii,  109.  Ejos  exercilus,  \u, 
iM. 

Pomponins  poeta,  ni,  70. 

Punaeroitti»  et  ^axe,  t  i.  137. 

Pondo  et  pondus,  vu,  41  f.  Poodera, 
ponderoro  ioveotures,  sigoa,  iv,  i96 
seq. 

rondera  diversa  non  habebis,  ?, 
466. 

Pone  et  poil.  v,  5!). 

Poiis,  iT,  422. 

PuiiUca,  IT,  436. 

Pontica  geinnia,  iv,  2i^. 

Ponticns  siniLS,  iv,  125. 

Puntifex,  n<,  341.  PoiHifex  et  vatex^ 
T.  58.  Pontiflcis  Horoani  auctor.ias  in 
Ecclesia  Gothica  roaxime  vigoit,  1, 
645:  n,  164. 

PoQtlfex  tanto  cantius  agat,quaBto 
durius  a  Christo  jodlcari  formidat,  ti, 
338.  Thiirlbulo  armaios,  v,  441.  Pon- 
tificis  vesiis,  t,  404.  PuntiUci  Homano 
obedieodom,  ti,  567,  5T4. 

PoDlios  lU,  538. 

Puntoninm,  1?,  418. 

Pontos  fluTius,  iT,  238. 

Poploa,  iT,  215. 

Poplites  et  soffiragines,  tii,  436. 

Poppsns  cooaul,  in,  196. 

Populatns,  ni«  50. 

PopMiw.  et  vuiaus,  et  plebs,  m,  429 
seq»;  y,  60.  Populus  et  f  opii|i.  ibid,, 
58.  Ptpoitts  admonetur,  ibid.f  451. 
Popoliis  ex  circumctslone  po«iios , 
iM.,  463.  De  a  t  lciloDe  popoli,  ibid., 
360.  Popolus  arbor,  alia  alba,  alia  nl- 
gra,  IV,  337. 

Populus  Israel  mormorat,  v,  435, 


442.  Popnli  Israrl  ainictio.  ? ,  300. 

Porca,  IV,  241. 

Porcus,  IV,  45;  marinus,  77. 

Porphyrion  a^is,  vii,41S. 

Porphyris  iniula,  iv,  177. 

Porphyrites  iuarmor,  iv,  261. 

Porphyrlus.  miis  Isagoge,  ui,  102. 

Porrum,  it,  .567. 

Porta,  iT,  21;  t,  41.  Porfn»,  vaivte, 
foros,  ostium,  et  tamin,  v,  41. 

Portemia,  iv,  4l9. 

Porieftiosumt  et  portenhm,  iv,  32; 
T,  88.  PorleiiliffH,  moitilriim,  et  o$ten' 
tumf  ibid.,  88  seq.  De  poitentlt,  it» 

Porticus,  iT,  226. 

Portitores  duO|  v,  128. 

Porliscolos,  1^421. 

Por  ocale  locos,  th,  118.  • 

Poitulaca,  IV,  361. 

Portus,  IV,  190;  et  slato,  v  09. 

Po  us.  Pori,  IV,  14.  Puriis  lapl»,  iv, 
288. 

Poscere  et  exfoseere,  v,  56.  Posierg 
eipostutare,  vii.  438. 

PosiilTus  grados,  m,  16. 

Poniiura.  De  ea.  111,  31. 

Possessio,  IV,  235.  Posseaslo  bono- 
mm,  m,  206;  ti,  396. 

Pusseasiva  nomina,  in,  15. 

Possidere  jure,  m,  205. 

Possidius,  vn,  151. 

Post.  FtaePone. 

Poetella,  iv,  518. 

Posterior  et  ptstremns,  v,  60;  Tit, 
432.  Posteriora,  it,  17. 

Posterius,  111,  442. 

Po^tes,  IV,  227. 

Postumus,  III,  441. 

Postlcum,  vu,  417. 

Postliiiiiulum,  ni.  416. 

PosireiiiuH,  III,  488.  vide  Posterlor. 

Postreiiios dicas ,  primis laceas,  iti« 
285.  P<  slremi  in  o:diue  sjepe  iiuut  pi4* 
oil  io  certamine,  vi,  177. 

Posmiare  et  poscere,  vii,  438. 

Pofor^  et/t^m,  v,  11. 

Potens  et  tfiret,  111,  488;  t,  23 

PoieiiSy  qiii  veritatem  toitui  pavesclC, 
vt,  332.  Poteiites,  qui  misericordes 
Don  siint,  VI,  250. 

Polentatus  ei  polenlia,  v,  55. 

Potentia  quaoto  nnnor,  tanlo  h  mo 
magis  niier  a  (leccato  esl,  \i,  355. 

Potero  et  poftfero,  vn,  437. 

Potestas,  fot**slates,  in,  514,  48R. 
Pote&tas  booa  et  niala,  vi,  340.  Potes- 
tas  non  nisi  a  Deo,  vi,  340.  Quomoclo 
iitilis,  VI,  538.  Poteataies  ssculi,  is 
343,344. 

Pc»tio,  IT,  491. 

Pitti.s  et moois,  v,  49. 

Polus,  IV,  491. 

Prscentor,  iii,  343. 

Piscepia,  ni,  255.  Del,  t,  372. 

Prscepia  It*^is  ETangelio  infarkira, 
T,  104.  Prscepta  altiora  mooncborom, 
▼i,  308.  Prsceptom  Dei  ad  Adam  quid 
signiflcet,  t,  272. 

Prcecinctus,  in,  490. 

Prscisores  dentes,  it,  9. 

Pra^eordia,  iv,  19.  > 

Prsfox  malaiii,  iv,  328. 

Prsda,  IV,  375.  In^rwii  et  eompefH* 
dimn,  v,6(^ 

Prsdaior,  ni,  490. 

PrsBdestinati  qoidam  ad  poenro,  q!ii9 
senso,  ▼,  102. 

Prsdestinatlanl,  iii,  852. 

Prsdestinatlo  geroina.  vi^  198. 

Prsdicamema ,  ui,  104.  Arislotelii 
hiteute  legenda  sum,  11, 106. 

PrsJicatio  EvaogMii,  t,  215. 

Pra-dicatores  in  nnlilbns  ligurantnr^ 
VII,  47.  Qui  bene  dicuut,  et  male  ope« 
rantur,  vi,  324. 

Prsdictio  eversioois  UtsptolSg  b 
168. 


CVll 


INDEX  RERUM  £T  VERBORIJM  IN  S.  ISIDORI  OPP.  CONTENTORUM. 


€V||| 


Praediom,  iv,  256. 

Predn,  iii,  490. 

Prsfatio  secun<la  EJUiooiji  Mairi- 
teiisis  sancti  Isidori,  i,  28S.  Alia  ad 
eaindem  parala,  ibid.^  29i  Prxralio- 
nes  ia  iibros  Senlenliarum,  ibi(l,,fi^2; 
iii  Excerpta  Seiitontiarum,  t/u/.,  57i. 
Prsraiio  Leslei  ad  Missale  GuUiicum, 
II,  1  \± 

PraEiratio,  iii ,  VSSi;  Mailiemaiica- 
rum,  III,  118,  ibid,,  Periliermeuiarum, 
106. 

Ptapfecli.  III,  424.  Praefectus  eccle- 
siaslicus  aliter  se  cuin  suis  siil>dili^, 
aliier  cum  eis  qui  noo  suul,  dekiel  ge- 
rere,  vi,  529.  Praefectus  e&se  qui  non 
det)ei,  VI,  322. 

PriBpnam  <'t  fframda,  v,  88. 

Praijudicium,  iii,  545. 

Prslail,  VI,  557,  5t6.  Prslaii  ac  £ul)- 
dili  quoinodo  se  gcrcre  debenl,  vi, 
519.  Prslatis  pravts  obedicijJuui  iu 
prsceiiiis  bonis,  vi,  567. 

Prcllarea  dies.  vii,  4. 

PrKlium.  pra^lia,  iv,  572  $e{f.  Prm- 
linn  ei  beUum,  v,  12;  vii,  439.  l^rsiium 
iu  Gabaon,  v,  485« 

PrjpDua  viUB  futur»  qui  spcctat,  vi, 
353. 

Prsnomen,  iii,  13. 

PriBnomeH  et  agnomen,  v,  50. 

Prsuotatio  Braulionis,  i,  8,  16. 

pi  aeopimus,  m,  488. 

Fraeparare  et  apparare,  vii,  439. 

Prsepetes  aves,  iv,  102. 

Praepositio,  w,  22. 

Fra:po$Utu,  in,  i88.  De  preitosilfs 
E>;cle8i;r,  de  praepositis  inaignis,  in- 
doctis,  de  dorti  ina,  ei  exeniplis  prspo- 
siloruin ,  VI,  5il  teiiq.  Praepositi  mo- 
navterii,  vi,  ti^A, 

Prappuiia  ligni  riomiferi  auferenda, 
V,  46i. 

IVsscriptio,  III,  i^9. 

PriB$eriplus^  iii,  489. 

Praesegniina,  iv,  450. 

Frtesens,  ni,  4M8. 

Praesenlla,  iv,  4. 

Praesides,  in,  4i4.  431. 

Prcesidium  ei  auxiliwn,  v,  55;  vii, 
430. 

Frwtiare,  pro  prodesse,  usurpat  Isi- 
dorus,  VI,  348.  i 

Praestisium,  ni,  574. 

Prtesui,  ui,  488.  Praesuluni  ignoran- 
lia,  VI,  523. 

Prssnltfs  qui  peccantes  non  ar- 
gnunt,  VI,  525. 

Frasierea,  iii,  45. 

Praetpxu,  praetextati,  iv,  458. 

Praeiores,  lu.  421,  431. 

Praetorium,  iv,  212. 

Prsvaricaiio  angelica  et  humana,  v, 
8b. 

Prcevarieator,  prmaruiu ,  pnBvari- 
ealio,  lu,  49i). 

l*r:igma,  praj^maticus,  m,  199. 

Prandiuin,  praulere,  iv,  485.  Pwan- 
dia  apod  aoiiquos  uon  erant,  iv,  485. 

Prasiua,  cr^ta,  iv,  437. 

Praslut  etVeneti  dvile  bellum  fa- 
ciunt,  VII,  103. 

Prasions  color,  iv,  402. 

Prasiom,  iv,  358. 

Prasius  lapis,  iv,  265. 

Pratum,  prau,  iv,  238. 

Praumatus  Toleianus  arctiiepisco- 
pus,  vn,  178. 

PiaviUs  perversorum  inler.Ium  pro- 
dest  otiliUii  justorum,  vi,  351. 

Pravorum  non  felicitas ,  sed  novitsi- 
nia  iiitendenda,  vi,  352. 

Freeari  et  deprecari,  et  imi)reeari , 
V,  56;  vn.  441;  Qlorare,  v.i,  429. 

Pr^-cariuin,  iii,  207. 

Precaiio,  lu,  80. 

Preces  in  divino  officio,  vi,  5T0. 

Prelum,  iv,  5i5. 


Premere,  ii<,  499. 

Presbyier,  iii,  339.  Iliem  olim  pre- 
sbyteri  et  episcopi,  ibid.,  5 12.  De  pre- 
st)yteris,  ii,521  seq.,  586,  593;  vi, 
425.  Prpsbyter  hsresiarcha,  vm,  95. 
Qui  peccaiuin  moriale  admiserit,  vi, 
4i22. 

Pressores,  iii,  499. 

Pressorium,  iv,  515. 

Pres  er,  serpeos,  iv,  66. 

Pretiosi  lapides,  preUosum  rarum, 

IV,  264. 
Pretium,  III,  208. 
Priamus  rex,  m,  235;  mi,  74. 
Priapus,  ui,  580, 

Pridie,  u',  222. 

Primarias,  primus,  et  priofj  v,  57 

Primasius,  vu,  151. 

Primalus  Hispani;r,  i,  80,  153. 

Priinlcerius  vi,  559. 

PriinitiaF!  offcrend  e ,  iv,  512;  v,  58."$. 

Primogenita,  v,  452.  PrimogeuiU 
^JOPiiorum  deieta,  v,  369. 

Priinogeoltas,  lu,  4  iO. 

Primus,  iii,  4K8.  Vide  Piimariiis. 

Priiiceps,  iii,  423.  De  priiicipiim  ju- 
slilia,  utpaiieuiis,  f>t  quod  legibus  le- 
neantiir,  vi,  3i0  seq.  Dc  tidelitaie  erga 
principes,  ii,  576.  l^rtuceps  co(|Uoruin, 

V,  155.  Priiiceps  sacerdotum,  qui  scidit 
vesiimentuin,  v,  15). 

Principal:a  iioiuina,  lu,  14. 

Prin(-i,»ale4i  inagistraius,  in,  433. 

Principalis  Spiritus,  iii,  508. 

Priuclpatus,  ui,  515.  * 

Priiicipes  ex  merilo  plebis  ma!i ,  vi, 
527.  Prittclpes  elregea  quare  sunl,  vi, 
536. 

Principium,  vi,  127.  Chriaius,  iii, 
502;  et  initiwn,  v,  58,  60. 

Frior  veiiii,  et  anle  venit,  vu,  430. 
Vidj  Primarius. 

Prisca  hxreiica,  ui,  7)54. 

Pri&nlliaoiis  et  PrUcilliauisiae,  in, 
238,  558 

Privaii  cives,  lu,  434. 

Privatio  et  ejus  species,  iii,  1 17. 

Privigoos,  iu,  441. 

Prlviregia,  iii,  198. 

Proamita,  iii.  447. 

Praavia,  proaviae  soror,  ni ,  447  seq. 

Proavus,  proavunculus,  lu,  440,  4 16 
seq. 

Proba.  Kjus  conto,  vii.  UO. 

Probatio,  iv,  3 :0. 

Problemata,  ui,  255. 

Proboscls,  IV,  54. 

Probus,  ui,  238. 

Probos  imperaior,  vu,  96. 

Procare,  ui,  452. 

Procatalecsis,  iii,  95. 

Procax,  II',  4S9. 

Proceleu:naiicu<(  pes,  ui,  20. 

Procella,  iv,  110;  ei  tempe*las,  v, 
59. 

Proceres,  ui,  431. 

.Pr  'cessio  Spiriius  saucti  px  Patrc  et 
Pilio,  1, 203,  642  le^/}. ;  u',  305.  Vide 
Spiritus  sanciiis. 

Proci,  ni,  452, 489. 

FroctHclus,  ni,  490. 

FrclioKS  *fl  declivus,  v,  57. 

Proclytus,  vii,  72. 

Proconsules,  iii,  4|l. 

Procurator,  iii,  45*;  et  cognitor,  v, 
18. 

Froeunms,  m,  401 . 

Procus.  Vide  Proci. 

Prodigia,  iv,  51.  ProJigium,  v,  59. 
OstetUum  et  monjlrto»,  vii,  439. 

Prodi|$iu  quxdam,  vu,  116,  119. 

ProJtgus^  III,  489;  ei  luxurio6W,  v, 
43.Prodi^us01iu8.vi,  212. 

Proditor,  iii,  430. 

Productus,  ui,  492. 

Profaiios,  ui,  491. 

Profecius  religiosoram,  i,  346. 

Prol^oclus  homiuis  doi.um  Dei  cst. 


n,  195.  Profectos  omnis  ex  leetionc  «t 
meditatione,  vi,  288. 

Profe^io  noo  perfpcu.  vi,  307. 

Profesiio  Odei ,  iii,  531.  Professlo 
Th*'Otardi,  ii,  162. 

Prof«»sti  dics,  vii.  4. 

Frofugtu,  exsul,  relegatus,  el  Ira^i- 
fuga,  lu,  489;  v,58;  \u,  438. 

Profundum,  iv,  191. 

Profniurus  Bracarensis,  n,  90. 

Progenies,  progcnitores,  ui,  443. 

Prognosiica  praevisio,  iii,  185. 

Protiaeres,  ui,  438. 

Frohibere  et  iiihibere,  vii,  439.    . 

Projeetus,  m,  489. 

Frojicere  et  abjicere^  v,  4. 

Prolepsis,  iii,  56. 

Prologomenon  melho>las,  i,  5. 

Prol  >gus  ad  nutas  Baribii  et  alio- 
nim,  I,  466. 

Promaiertera,  iii,  418. 

Fromerere,  inerere,ei  promeritsu^ 

V,  47. 

Piomelheus,  vn,  71.  Primitg  lapi- 
dem  annulo  inclusii,  iv,  475.  Prume- 
theus  primus  siiuulacrmn  tlnxit,  iii. 
377. 

Promioere,  iv,  182. 

Prnmlssa  adimplenda,  sed  oon  mala, 

VI,  511  seq. 

Pranuitere.  Vide  Poliiceri. 

Prouiontoria  diversa,  iv,  182. 

Proroptuarium,  iv,  224 

Promuraie,  iv«  211. 

Prnmuscts,  prut>osci5,  iv,  55. 

Pronepos,  liroucptis,  etc;  ui,  113 
seq. 

Pronomen.  De  eo,  ui,  17. 

Pronuba,  ii ,  452. 

Procemia,  proccmium,  in,  254. 

PrcKBmia  Isidori  in  Veius  et  Novuai 
TesUmentum.  Pose  de  eis,  i,  511 
seqq.  mss.  Godd.;  u,  245,  249,  316, 
331,  550,  578.  Eduninr,  v,  190. 

Propagare ,  propaginare  vites,  pro- 
pagines,  iv,  521,  seq, 

Fropassio  ei  pas.  t  ?,  v,  55. 

Propalruus,  iii,  447. 

Froperare  ei  festinare,  v,  57. 

Prupes,  IV,  424. 

Prophel»,  III,  528.  Eorom  cUs,  vii« 
77  seqq.  Propheu  ad  Helidestinatus,  v, 
850.  Propbeta  Christns ,  iii,  503.  Pro- 
phela  videntes  appellati,  m,  328.  Pro- 
phetae  mloores,  ui,  245. 

Prophetia,  vi,  162.  Ifophetiae  «e- 
ptem  genera,  iii,  553.  Pro|iheliam  h»- 
bere  non  solum  boous,  sed  eilaio  ma* 
lus  potest,  itfid, 

Propina,  iv,  215. 

Propiiiare,  iv.  215. 

Propinqous  vir  spiritualis,  n,  306; 
et  nfiliitf ,  V,  16. 

Propitiatio,  iv,  220. 

Propiliatoriom,  iv,  220;  T,  ^^94. 

Fiopius  et  proprtitt  ,  v,  58;  vn, 
158. 

Propontis,  iv,  126. 

Propositio,  ni,  82.  Proposili  ues,  ai, 

235. 

Propria  noinina,  iii,  15 

l*ropripus  sennonis,  ii,  586. 

Proprittoi,  lu,  105. 

Froprius.  Vide  Propius. 

Propugnacula,  iv,  2ll. 

Prora,  iv,  419. 

Prorostra,  iv,  389.  Prorostris,  iv, 
212. 

Prosa.  De  ea,  lu,  03. 

Pru^icissio,  iv,  311. 

Proscripilo,  ni,  216. 

Proscriplus,  ui,  489. 

Proselytus,  m,  543. 

Proiequi  et  exseqtd,  v,  25. 

Pi  oserpina,  lu,  587. 

Prosodia,  lu,  29. 

ProsopopiKia,  iti,  87. 

Prosper(S.),  ii,  514. 


CIX 


INDEX  RBRUM  ET  VERBOFCDll  IN  S.  ISIDOIU  o:  P.  CONTENTORUM. 


cx 


Prosfncere  et  asjjflcere,  tu,  4i8. 

Prosiibulum,  iv,  495. 

ProstilQl»,  III,  491. 

Prosum,  1 1,  65. 

Protectio  sacerdotalis  pnBbenda  ple- 
bi,  ?i,  531 

Protenus  et  proiinns,  vh,  440. 

Prolerius,  vii,  151 

Protervia  coutra  mansuetodinem 
vii  :8l3. 

Protliesis,  in,  ^. 

Prolinm,  Fiae  Protenus. 

Protoplastas,  iv,  455. 

Proverbia  Saloinonks,  ui,  2i5 

Provinije  diversae  unde  ooinen  ha- 
bent,  iv,tri9. 

Ptoiimus,  III,  415.  Proximls  carna- 
liler  priCSiaiur  quod  exiraneis  pie,  vi, 
508. 

Prndens.  Prudentes  ealidi  suntaan- 
gutnis,  IV,  iS. 

Prudens,  eaUidus  et  «apfm,  in, 
487 ;  V,  54, 65. 

Pru<Jentia,  v,  110;  vn,  3 15;  et  sa- 
pienlin,  v,  51,  li^9.  Nihil  prodest  cuui 
ignoranila  Dei,  vi,  191. 

Pru'lenlius  iioeia,  vii,  181. 

Pruina,  iv,  115. 

Pruna,  iv,  427.  Prunum,  iv^  529. 

Prurigo,  iii,  480. 

Prymnesium,  iv.  424. 

PsallenJi  utHilas,  vi,  287. 

Psalmistae,  iii,  339 ;  vi,  431 . 

Psalraas.  De  psalmfs,  m,  280;  vi, 
568.  Psalmorum  liber,  auctures,  iii, 
243.  Psalmus  decimus  septimus  rur 
solus  in  libris  Rt*gum,  v,  535.  Psalmus 
cantici,  ni,  281.  Psalmi  melro  compo- 
siti.  II,  2i5. 

Psaltertum,  v,  198.  Psalterii  deacrl- 

£110,11.390.  Psalierlum  Gotliicum  et 
omanum,  doae  Psal.erii  Ediiiones  io 
Hispania,  ii.  95  seqq.,  129.  Psailerii  ei 
eitliara  diflTereniiie,  iii,  140. 

Pseudo-lsldorus,  et  ejus  coUectio 
canonum,  ii,  193»  200, 276. 

Pseudo-Luilpranfliis,  i,  183. 

Psila  tapeta,  iv,  462. 

Pslltacns,  IV,  92. 

Psvllios,  IV,  557. 

Ptisana,  iv,  496. 

Plolemaei  plures  reges,  ni,  256  se^.; 
vn,  82  $eq, 

PiolemaiM  civitas,  iv,  165,  201. 

Puberes,  iv,  26. 

PuberUu  et  puerUia,  v,  50. 

Pubes,  IV,  26. 

Public^nus,  111,  434,  491. 

Pubticanus  oraus  in  templo  cujus  fi- 
gura,  V.  148. 

Publicare  qols  debeat  bonum  quod 
facit,  VI,  511. 

PulUius  Curtatlus,  Publius  Seitius, 
III,  190. 

Pudenda,  iv,  17. 

Pttdens  et  vereeitndus,  v,  5i. 

Pudor  et  pudieiiia^  v,  5i. 

PueUa  et  puerp  ra ,  iv ,  26 ;  v,  95 , 
57. 

Puer  et  infayis,  iv,25;  v,  95  Puer 
UebraRtts  serviat  auiiis  sex,  v,  .384. 

Pueritia  et  tnfa/tiia,  v,  92.  Vide  Po- 
bertas. 

Puerpera.  Vide  Puella. 

Pugiitaior,  iii,  490. 

Pugio,  IV,  580. 

Pugiia,  IV,.  573;  virtutum  et  vilio- 
rum,  VI,  2^9.  Puana  et  preeiiim,  v, 
li;  vn,  459. 

Puguus,  IV,  12. 

Pttleher,  in,  487.  Pulclinim,  vi,18l. 

Pulchritodo  hoinifiis,  v,  4»8. 

Pulegium,  i  ,  5t8. 

Pulices,  IV,  74. 

P4illa  vestis,  iv,  88. 

PuUi,  iv,  88.  Pu  lus  Jovis,  iv,  26. 

Putmeotarium,  iv,  iHX 

Pulmcnium,  iv,  4S5,  4^9. 


Puimo,  IV,  20. 

Pulpa,  IV,  489. 

Piitpiium,  IV,  2i2. 

PuN,  IV,  489. 

Pulsus,  IV,  2^. 

Pulveres.  De  pu!veribu<i,  iv,  2 15. 

Pulvereut  et  puirerulenius,  v,  60. 

Pulviilus,  IV,  46i,  5C8. 

Putvioar,  iv,  508. 

Pulvioi,  IV,  421. 

Putvis  Puteolaous,  iv,  2[i6. 

Pumex,  pumicare  libros,  iii,  259; 

IV,  231. 
Punctns,  iii,  151. 
Punicarii  lecli,  iv,  508. 

PupilisB,  pupilli,  IV,  t:6;  v.  89,  95. 
Puplllas  moriiuri  triduo  aute  uou  tia- 
beiit,  IV,  7. 

Puppis,  IV,  419. 

Purgaiio,  ui,  80.  Purgationes  mo- 
tesl»  in  caniculariiiusdiebus,  ui,  163. 

Purgalorius  iguis,  vi,  oti. 

Purpiira,  iv,  466  Purpura,  insigne 
reguin,  iii,  300.  Jn  Assvrta  inveuta,  iv, 
143.  Tyria,  iv,  199. 

Purpureae  vt-stes,  iv,  20. 

Purpuris^iiniim,  iv.  439. 

Pusillanimis,  hi,  481,  482,  492. 

Pustula,  m,  182. 

Putare  vites,  iv,  3il.  Pulare,  tesli- 
mare,  Oijinari,  arbiirari,  swipicari,  vii, 
439. 

Puteolanus.  Vide  Pulvis. 

Puteus,  IV,  333. 

Pygmaei,  iv,  62. 

Pyra,  iv,  507 :  et  ro^ics ,  et  pyrum, 

V,  57,70;  vii,438. 

Pyra  vehementer  oneros  >,  iv,  550. 

Pyrumis  iv,  234.  Figura,iii,  513. 

Pyrcnsus,  w,  186. 

Pyreihron,  iv,  360. 

Pyrgiis.  1'yrgi,  iv,  409. 

Pyriies,  iv,  234. 

Pyrois,  iii,  184,  iv .  274.  Pyrois,  nUe 
Mars  stella,  quindecim  annis  cursum 
explet,  lu,  159. 

Pyromauiia,  ui,  371. 

Pyropum  es,  iv,  291. 

Pyrrhiihius,  pcs.  ui,  501. 

Pyrrhidae,  iii,  409. 

Pyrrhus,  iii,  409 ;  iv,  5i. 

Pyrum  et  pyrus,  iv,  530.  Vide  Pyra. 

Pylha^oras,  in,  36i;  iv,  72, 178;  vii, 
80.  Discipliiiaiu  nuiueri  invenit ,  lu, 
119.  Musicie  invenlor,  iti,  !32.  Primus 
phi!osoptius  appetiatu^ ,  ii,  361.  Gr»- 
cum  y  inventt,  ni,  5. 

Pythia  sacra,  ui,  386. 

Pyihtuin  caimen ,  lu,  68. 

Pythios  Apolto,iii,  386. 

Pyiho  serpeus.  Pythones,iii,68,  .370, 
572, 386. 

Pythoniwa,  quam  Saul  consuluit,  v, 
526. 

Pyxides,  iv,  502. 


Q,  littera,  U',  43. 

Qoacium,  iv,  490. 

Quadl,  lu,  413. 

Oaadragenarius  nuinerus,  v,  2ii , 
2i7. 

Quadragesim»  jejuuium ,  vi,  403  ; 
observatio,  ui,  290. 

Quadragesimus  sextus  uu  :  erus,  v, 
245. 

Quadraginta  dies,  quos  Moyses,  Klias 
et  Domtnus  jejunaveruni ,  ui,  121 ;  v, 
589. 

Quadraglata  anni  in  deserio  quid  si- 
ffniflreni,  v,  460.  Quadragiiila  flagelta, 
Tbid.,  475. 

Quadrans,  lu,  S75 ;  iv,  229. 

Quadrifinium,  iv,  259. 

Quadrigae.  Eurom  cuisus,  iv,  399 
$eq, 

QaadriUtcra  flgura,  m,  5:5. 


Quadrupedia  aniiiialia ,  ir,  58. 
Qnadrupli  pa}iia,iit,  2i2. 
Quteei  ^e.  v,  61. 

Quwri  ur,  tnquiriiurt  qmritur,  v,  42 
61. 

Quaestio ,  iii,  535.  Qusstionam  ge- 
nera,  tMd.,  88.  Quaesiiones  sacrc ,  ii 
33  i.  Quapsii  ops  secretoruni  in  quos- 
dam  titiros  Yeteris  Testamenli,  i,  5iS, 
55ii,  527  seqq.  Qutestiones  ati;e  biblic» 
etim  Isidori ,  itnd.,  514  seq,;  u,  550. 
Eduniur,  v,  249. 

Q  ae.^tor,  iii,  292.  Questores,  vel 
quaesiiores,  u!,45l. 

Quauuosus,  m,  492. 

Qumtus  et  queslus,  ▼,  61. 

QualiUs,  ut,  104.  Qualiutis  nomina, 
ui,  111. 

Qiialitativa  deflDtlio,  lu,  3. 

Qualus;  IV,  515. 

Qmmdudwn  eljamdudtm,  v,  61. 

Quamvis,  eUi,  vi,  279. 

Quantilas,  iii,  101.  Aiistracu,  iii, 
118.  Quautiiaiis  nouiin«i,  ui,  15. 

Quanius,  iu,46. 

Uuasiilum,  iv,  467. 

Quatenus  et  quatihus,  v,  61. 

Quaternarius  numerus,  v.  2il, 
235. 

Qualernlo  regularum ,  i,  600. 

Qualiinu.  Tide  Quaieuui. 

Quairio,  iv,  411. 

Quatrivie.  iv,  244. 

Qnatuor  diligeuda,  v,  108.  Hillia 
septem  panibas  aluntur,  v,  141. 

Que  ei  ve,  v,  74.  Vide  Qu». 

Quercus,  quernus,  iv,  536. 

Querulus,  ni,  492. 

QuesUis.  Yide  Qutestus. 

Quia  et  quoniam,  v,  61. 

Quibusdam  tiicmale  es(,elillicbene, 
quilMisdam  oontra,  vi.  265. 

Quid  et  quit,  in,  45. 

Quietus,  111,493. 

Quinaiia,  iv,  454. 

Quinaris,  nr,  503. 

Qulnarius  nameros,  v,  226, 2.35. 

Quiudenarias  namerus ,  v,  239. 

Quitiio,  IV,  411. 

Quinquagenarius  numerus ,  v,  24^^. 
Ad  poenileul'am  refertur,  ibid.,  5ii. 
Quinqqagenarii  combusii,  ibid. 

Quinque  panes ,  et  duo  pisces,  v, 
140.  Quiiique  reges,  ibid..  486.  Quin- 
que  iiiiltia,  ib,d.,  140.  Qulnqiie,  ui, 
120.  Quiuque  lu  uua  domo,  v,  14U. 

Quinquefoliura,  iv,  335. 

Quiiiu  £dilio  Jerosolymis  iovenia, 
ui,  238. 

Qulnuna,  IV,  211. 

Quinlilis,  lu,  226. 

Quintus  ToleUnus,  vii.  178. 

Quintus  Curtius,  u,  266. 

Quiricus  Barcinonensis,  ii,  116. 

Quiricus  Toleiauus,  vii,  1 79. 

Quiriiiiis,  in,  376,  411. 

Quirites,  ^ttirts,  hasu,  iii,  411 

Quiritur.  Vide  Quaeritur. 

Quiroga  Ga.Hparis  epi!»lo!a  ad  Gre- 
gorium  deciinum  tertium,  ii,  186. 

Quisque,6T0  quietmque,  usorpat  Isl* 
doriis,  V,  260;  VI,  247. 

Quisquili»,  iv,  325. 

Quoa  et  quot ,  in,  46 ;  v,  61. 

Ottotriain.  vide  Quia. 

Qiiof.  Vide  Quod. 

Quotidie,  lu,  46,  ^2,  et  asstdue^ 
vn,  441. 

R 

R,  lUtera,  m,  46. 
Kaab,  iii,  522 ;  v,  129. 
Kal)bi ,  III,  250. 
Racemus,  iv.  318. 
Kaclia,  111,  520. 

Kachel,  ui,  521:  v,  323.  SimUliijIi 
Ecclesi» ,  ibid.,  122.   Furau  est  deo^ 


INntX  RERUM  ET  VERBORUM  IN  9   ISIDOIU  OPP.  CONTENTOROIi. 


CII 

iiatrlssul, tM., 550.  E^us pariiis,  ibid.t 
355. 

Raeliel  el  Lia  a<*Uv»iii  f>t  ronleni' 
iiUUvaDi  viiam  siguiiicanty  v«  lOS;  ti, 
501. 

ftaHimruB  rex,  vii,  12K. 

Itadagaisiis  rex  (ioihonim,  ot  ejiis 
exercittts  fiine  cousiiiii|)tus,  vii,  11). 

Kadii,  IV,  467. 

Ra(li<il.e,  iv,  540. 

Ratfix,  iv,5i3.  R;idix  criiuinum  snc- 
Gi!euda,Ti,2i9. 

Ragadcs ,  Raffalia, iii,  179. 

Ragau,  III,  25l. 

Uaffire,  v,  75. 

Raria  vestis,  iv,  451. 

Raroa,  ih,  519. 

Ramesses,  t,  455. 

Rauii,  IV,  524. 

Ramotb,  v,  446. 

Rau»,  iT,  85.  Ran»  iEgyptiae,  v, 
567. 

Raneidnm  ^  iT,  48^. 

Rapbael,  in,  514. 

Raphaim,  it,  196. 

R:iptianus,  iT,  506. 

Raphidim ,  t,  45(i. 

Xoptdiis,  III,  492. 

Rapla,  raptor,  iii,  492. 

Raplus,  ui,  210.   * 

Rinim ,  iVf  2(>4. 

Rasirs,  iv,  514. 

Ratari«  naTes,  it,  410. 

Ratesi,  iTt  415  se<y. 

Railo  ei  eaitfa.  et  ratiockvU^  ei 
niriu,  T,  19,  62, 91.  Raiio  emeuitiiudi 
I  odiies  nias.,  i.  2.  Ralio  numcri,  iii, 
M\.  Ra!io  et  homo  dispulaiites ,  vi, 
472-495.  R»tio  bomioem  bortalur  ui 
Aei|>^uin  cogn<H$cat,  vi,  496.  De  verbis 
utiosis  reddt  nda,  vi,  561.  Vivendi  nor- 
maiii  ijr»Bcriliit  homini,  ti,  4H6. 

nmoematio,  Vitie  Ratio.  Ratioctna- 
iio,  111, 80.  KJus  merohra  duo,  ui,  85. 

kalionabiie  et  ratiijnale,  v,  62,  64. 

Rsiiooale  summi  sftcerdotis,  t,  405. 
Virfe  Raiionabile. 

Rationale ,  iv,  447  ;  t,  96. 

Rationales  ooniunctiones,  hi,  21. 

imicnaior,  ui,  492. 

Ratiim.  11%  205. 

Raucedo,  iit,  177. 

RaatitiK  patudes,  it.  122. 

Reatus,  iit,  492;  m»)*-8.ati8,  ii%  2t2i 

Rebecca,ni,  520:t,  514. 

RecapiUilatio,Ti,  171. 

Recaredus,  tii,  121  sffqf.,  287. 

Reccensuiulbus  rci  Gotiiortmi,  vn, 

287. 
ReechiariuB,  vn,  135. 
Reocbila,  tu,  155. 
]letiiimun«iiis  rex,  vii,  155. 
Beeem  et  fiorrfm,  t,  61 . 
Recensio  i:oJicuni  niss.,  u,  258, 

Receptui  canere,  iv,  578. 
ReciJiva,  recidivum,  iv,  5i5.  Reci- 
divi  peccaiores,  \i,  214. 
Reeipere  et  tuseipere,  tii,  454. 
Recuiialoria,  iv.  4(i5. 
Recoociliari  Deo,  in.  292. 
Reconciiiatio  ,  lu,  292 ;  vi,  505 ;  vii, 

841. 

Recopolis  rixiias,  vii,  lii. 

Recordalio  futurarum  pceiiarum,  vi, 
207.  Peccati,Ti,  225. 

RerU  linea,  lU,  151. 

Recta  Testis,  it,  450. 

RedorQiii  ofBcia,  vii.  252^  Rector 
qtialis  esse  debeat,  vi,  526.  Rectortss  a 
Doo,  Bnn  a  subdttls  judiraodi  suiit,  vi, 
827.  Eeclesl»,  Vi,  526.  Reciorum  viiia 
pro  nieritls  plebiom,  vi,  527. 

Reettbmi  et  aceubuil,  v,  5. 

Reddere  malum  pro  maln,  vi,  512. 

Redemptos  scrip^it  de  obiiu  saoctl 
Isidori,  i,  50,  35, 51, 15H.  Kjus  textiis, 
fM</.,27. 


Redimere  et  rmere,  v,  25. 

Redlmicula.  iv,  471,  479. 

Reditus  Jud^eoram  in  ierusalein  v, 
551. 

Redivi  iim  oi  fedibidum,  vii,  430. 

Redolet  et  olei,  v,  52. 

Resalis  domus  ei  regia,  v,  62. 

RegMs,  in,  iitseq.  Regam  Ithri,  iv, 
6.5.  Vide  Rex.  Hegf s  Albanoruni,  iv, 
20i;apuin,  iv,  105.  VisigoUtoruiu  in 
His|iania,  vu,  185. 

Regia.  Ffcfe  Regalis. 

Rei^itlum,  tv,  459. 

Regina  Atisiri ,  v,  151,  '40. 

Rej^iol.  Rbegini,  lu,  4  5. 

Rcgioiies  urbis,  ii,  272.  Regiooes  di- 
ver«ie,  iv,  166  seqq. 

Regiitm,  Rhegtitin  fretum,  iv,  128. 

Reffiu«,  regiae  virtutes,  tu,  420  Vide 
Rejnle.  Regius  inorlius,  ii,  181. 

Regma  et  cjiis  filii,  ui,  4'Jl. 

Rfgnuin,  regna,  ui,  419.  Regnnm 
Israel  et  Juda  divisum,  m,  255. 

Reguum  bellis  cpisritur,  vlctoriit 
propagatur,  iv,  575.  Regnuro  ciclfsie 
stepe  per  tt^rrenum  proQcit,  vi,  544. 

Regula,  n,  2ii3;  iv,  441.  Regula 
fldei,  vi,  461.  Regola  «urea,  vit,  416. 
Regula  Isidoriaoa  moiiachorom ;  de  ea 
et  ejus  Kditionibas  i«  600  eeqq.^  Bdi- 
tur.  VI,  524.  Regula  devotarum^  tbid,, 
615.  Rcgula  can  •niconitn ,  <frm.,  67, 
612.  Regula  Pairum,  i,  6il2  Sauctl 
BeDedicti,  n,  55.  Sancii  Leandri  ad 
Floreniiiiam.  Ejus  capot  ultimuui  fdi- 
tur ,  1,  5.  Reguia:  se,  teui  loi-uiionuiii 
Scripiitrarum ,  vi,  16*. 

Regulareass,  tv,  291. 

Reguli ,  IV,  1)5. 

Reno.  vn,  69. 

Reiatio,  ui,  lO^;  crimlnls,  ifi,79. 

Relatlva,m,  117.  ^oinioa,  iii,  18. 
Simul  iiicipiUDt,  iii,  105. 

Reiegaius  et  deporiatu^ ,  iit.  216 ;  v, 
26.  Reiegatu$  et  ex$ui,  vit,  458. 

Rtfligio ,  ejus  tria  genera ,  iti ,  .547 
seg  Religio  vera ,  vu,  210.  Religio  et 
fiaes,  V.  62.  Religio  vera  simubiioni 
resiionaet,  vii,  2.0. 

Religiosiis,  ui,  192 ;  sob  ovina  pelle, 
1,  68.  Reiigios  i  locuSf  et  sacer,  v.  45, 
05. 

ReliMfuere  et  deterere,  vu,  128. 

Reiiqui  et  ewteri,  vii,  4r>U. 

Rt^liquiae,  VII,  531. 

Reine^iitim.  I)e  remediis,  iii,  183. 

Rfmex,  IV,  415. 

Reinisiiiundus,  vu,  193. 

ReroiSMo,  m,  292 ;  |>eccatomm  fu- 
tura  per  baiiiismoiu,  vi,  105. 

Retiiura,  iv,  81. 

Reittoliu  cf  iiuiuts,  iii,  79. 

Roinolcum,  iv,  421. 

Remiiueratlo  major  qiianto  majora 
llaxell^,  VI,  259. 

nemus  nascitiir,  vu,  78. 

Renale,  iv,  452. 

Reoes,  IV,  16. 

Reiiovatio  temptl,  v»  5*^0. 

ReauDtians  »eculo,  si  votum  muta- 
verit,  VI,  510. 

Renuniiare  et  nif}iltar«,v,  5;  vn, 
453;  perfe  te  vitio,  vi,  254. 

Rrpasilnari,  iv,  515. 

Repalriare,  iv,  51. 

Rejifetts  et  repemimis,  iii,  402.  ffe- 
pentia  et  repiiUa,  v,  62. 

Rtperire  tsiinvemre,  v,  41. 

Repetnad»,  ui,  211. 

Repositoria,  iv,  225. 

Renroboram  qaalls  prosperitas,  vii, 
271.  Reprobi  «xterias  nitidi,  vi,  S8i. 
Mulii  reprobi  apud  bomhios^  apud 
Deum  elecil,  tM.,  201.  MulU  qui  car- 
Dalis  corruptelae  coatagiiira  nesciaat, 
•Md.,  247,  Doa  attendunt  documeiita 
Ixiaorum,  sed  exempla  malorua,tM., 
205.  Qoidam  iu  poieatatem  dafmoBum 


CSIt 

rediguntor,  vi,211.  Sappe  eiira  flagelli 
CiirrepiioaHm  suni,  ibid  ,  2^>.  Re|«t»- 
boruin  corda ,  vi,  519:  ordines  duu. 
i«rf.,  185. 

Re|4llia,  iv,  75.  fide  Rer>eutia. 

Repudiu:u,  in,  4  5.  ReLaJiimos,  v, 
565.505. 

Res.  De  relnis,  lu,  205.  De  reliis 
sacris,  ii,  518;  rnftiics,  iv,  SOi.  R«- 
rum  gradus  «ex,  v,  84.  Res  crediiae, 
III,  208 ;  dilects  najofera  dotoff  m  tii- 
geruut  ablat»,  vi,  554.  Res  M  cardiue 
esif  IV,  227.  ResreJiategraoiar,  III, 
209. 

Reses,  ui,  46^ 

Rehlna,  iiinalls,  lereblnthlaa,  li*n- 
tiscina,  iv,  54'i. 

Resipiseeust  ^f  492. 

Resistemes  Del  «oluiUti,  v,  ."^1. 
Resisiit  operi,  qui  lllillanii  se  uou  ac* 
oonunodatdeleciationi,  vi,  243. 

Reepicere  et  aepieere^  v,  5. 

Respooia  prudeotaui,  m,  196. 

Responsoria»  respoosoril ,  oi,  280. ; 

VI,  47, 

Ressa,  v,  417. 

Restes,  iv,  423. 

Rentiicliaii  et  exsiiuetum,  v,  26. 

R^fCf^iilalio  ei  sff>ailofJo,  vu,  496. 

R&iiltotlo  iu  iniegrooit  m,  208. 

Resurgere  a  lapsa,  ti,  222. 

Resurreciio,  vi,  185;  tu.  522,  55$^ 
Cbrisii  etao&tra,  t,  83.  Re<uiTecifto 
Domini  triduaaa,  iii,  273;  moriooraiD 
qoa  aetate  futura,  ti,  185. 

Reta,  tiTo  rheda,  it,  81 1 . 

Retes.  De  RetHuis,  iv,  225. 

Retbma,  v,  44a 

Reiiarii,  IV,  407. 

Reiieeseere  et  eosdkeseereM&rwm^ 

VII.  440. 
Retinacula,  it,  517. 
Reiinlum,  iv,  471. 
Relractaior,  m,  492. 

^Retribotio  sapieoiis  oi  stoUi ,  vi, 

Retrograds  stells,  m,  159. 

Reus.  Reus  majestaiis,  m,  490  §eq* 

Reverentia  sanctitatis,  vi,  555. 

Revereor,  et  v  rror,  vi|,  458. 

Rex  qiil  fecit  nuptias,  v,  145.  Vide 
Reges.  Hex  Babylouis,  vi,  235.  Iratus, 
qui  emisit  exercitiis  suo%  v,  115.  He« 
aus,  vt,538.  Hex  ei  reoiiM,  vii.  427. 

Rbabanus  Maurus,  i,  509,  514. 

Rhamnus,  iv.  539;  v,  501. 

Rheda,  iv,  511. 

RhHginl.  Vide  Reginf. 

Rbegium  orbs,  iv,  167.  Vide  Re- 
gium. 

RhenoDOS,  iv,  455. 

RbeoQS  fluvlus,  iv,  159. 

Rbeiia  Galia,  iv,  165. 

Rheticiia  ager,  iv,  156. 

Rbetor,  rlieiorica,  ejus  pafles,  in* 
ventores,  mi,  76,  273.  Rbetorira  Dy* 
namii,  ei  ajucti  Juiiaai  Toletani,  v, 
556. 

Rhetorlca  Roomb  qaaodo  coRpit,  in, 
237. 

Rbea,  Rheobarbarttui,  iv,  55^ 

Rheumi,  tii,  176. 

Rheupoiiticum,  iv,  555. 

Rhiuoceroe  quouiudo  ca|Salur,  iv» 


Rbodanus,  m,  159. 
Rhodiae  leges,  lu,  197. 
Rbodii,  ui,  405. 
Rliodltes,  V,  271. 
Rhododepirou,  iv,  358. 
Rbodomf  11.  iv,  494. 
Rbodosinsula,  iv,  176. 
Rhodos  nrbs,  iii,  150;  iv,  205. 
Rbfxlus  0|)pidum,  iv,  139. 
Ricininm,  iv,  460. 
Hiclnus,  IV,  74. 
Rlcula,iv,  471. 
Riculfus  MoguDtiDus,  n,  203. 


jixni 


INDEX  RERUM  ET  VEEiBQRCM  IN  S.  ISIDORl  OPP.  CONTENTOIWM. 


cm 


Rlpluei  DiDotes»  it,  185. 

Hipliatb,  in,  403. 

Kit»,  tti,  203. 

Rhu$  ei  eonnuludo.  v«  18.  Rilus  de 
misss,  u»  310.  Plura  de  riiibus  eccle- 
«iasUcis,  ffrid.,S!H.  Rilos  Golbicuscoo- 
youaltts,  ibid.f  (92. 

ilinis  ei  fovpSf  ▼•  62.  RlTi,  ui,  596. 

Wxa  el  llu  V,  45.  Rix»  rugieod^, 
\i,  S06. 

iiiiosus,  in,  495. 

P.ohoain,  in,  255, 324;  tii,  76. 

Mo^or,  ronir.,  rubor,  ▼,  §2. 

Robur,  IV,  337«  .^05. 

Rroliur  ODiie  IjgtMun  vocatur,  iv, 
305. 

Roktttiu»,  in«  492. 

Rocca  Angelus,  i,  532. 

RiSJericua  Toleianus.  i.  78, 80. 

Kdef.Vus  rexy  vii,  190. 

liodri.-iiez  Peirus,  i,  4il,  443. 

Roilttlpbus  Saxoiiicus,  lu,  514. 

Rogeiius,  ret,iii,5i4. 

iiogus,  IV,  507;  pyra,  v,  57;  vii,  483. 

Roma  a  Romuio  coodila,  m,  236;  iv, 
20i;  vii,  78  seq,  ▲  Golbis  direpla,  vii, 
415. 

iiofiia  Occideoiis  caput^  iv,  202. 
1li)fttam  uiiaqueqn6  gea«  vilia  ver- 
t>orum  et  morum  transmisit,  lu,  51. 
Romae  muri  rediolegrati,  vu,  iiO. 

'Romanl,  in,  411.  Grscos  obtinue- 
miii,  ibid.,  tXJ.  Deduolur  a  Persis, 
iAid.,  239.  Romaoai  curi»  digoiias,  u, 
2^2.  Romaoi  graves,  in,  415.  In  pace 
toga  otebaoiur,  paludamenlis  io  bello, 
-^,  456^Soli  mares  pogoaot,  iii,  385. 
^iellas  UHs  suis  sacraveruot^  ui,  16  i. 
Yictos  Gracos  liberos  ease  jusseruni, 
▼11.  83.  Romanorum  regoum,  ii,  419. 

iiejiilitts  (T.),  m,  190 

Roinphsa,  iv,  379. 

Itomuios,  ui,  236;  iT,  204.  7ide 
lioiiia. 

Ros,  IV,  116. 

•Rosa,  IV,  351« 

Kosacpum  nngaentom,  lu,  188. 

Rosmarinus,  iv,  361« 

Rbsira,  iv,  389.  RjpfJ»,  iv,  212. 

Roslrum,  iv,  51;  v,  45. 

Roia,  iv,511,5i6. 

Roiabulum,  iv,  503.  . 

Jioinnius,  a  roia,  iv,  511. 

4i4ibc'n  prtmogenilus  n,  526;  v,  150, 
459,  473.  De  ejus  iiicpstu,  ibiiL,  553. 

Rubrtae  ranc,  iv,  85. 

Kut)ia.  IV,  399. 

Imbidus,  IV,  485. 

Rut>igo  uuare  ferramenta  iioo  viliet, 
av,  294. 

Jtubor.  Yide  Rotor. 

Rui>rica,  iv,  436. 

Rubrom,  iv,  464;  mare,  iv,  127. 

Rnbus,  IV,  330.  Ardeus,  et  ooo  ui  eos, 

n  3ii2. 

liudeotes,  IV,  423. 
Riutirt  et  himire^  v,  75. 
Rmlericus.  rex  Goihorum,  vii,  190. 
Rodos,  rudera,  rodi,  iv,  251«  434. 
Ruffiiius,  vu,  143. 
Rugire,  v,  75. 

liUUHm,  IV,  11« 

Uwttinare  el  rumouirf,  v,  90. 

Rominatio,  iv,  45. 

Ruoraiio,  IV,  311. 

Roneooes,  iv,  514. 

Rupes  et  petra,  in,  491. 

Kura,  rus,  iv,  'iSB. 

Rusifada  urbs,  iv,  167. 

Russata  vestis,  russati,  iv,  449. 

Kttslicanus,  et  riisrtCtfs,  v,  62. 

Iliultcatio  et  mifidlai.  62. 

Ru$iicus  111,  493;  v,  6i.  Hustlcarom 
reruni  auciores,  iv,  3<)8. 

RuU,  IV,  370. 

RuUUulum.  IV,  503. 

Rnih,  ei  ejus  iiber,  m,  522;  v,  130, 
f96,50i. 

PATliOL.  LXXXIV. 


s 

Saba,  ni,401. 
Satiei,  ui,  403. 
Sabonum,  iv,  463. 

Sabaolb  l)ei  nomen,  lu,  294. 
S..bailia,  SabathaBi,  Sabatbeul,  ui, 
401. 

Sabbalum«  iii,  278;  vi.  391.  Sabba- 
lum  PascbiB,  ibid.,  598.  —  Sabiiali 
cessalio,  in,  278.  Saiibato  4igoa  col- 
ligens  quidam  neeatur  a  popuio,  v, 
413. 

Sabelliani,  SabelUua,  ui,  238,  356, 
528. 

Sabinus,  Sabioi,  ui,411. 

Sabinus  lapit,  iv,  259. 

SabraU  civius,  iv,  163. 

Salmlom,  iv,  146. 

Sabns  Quvias,  iv,  161. 

Saocatum,  iv,  494. 

Saccus,  IV,  504. 

Sacer.  Fid«  Sacra  et  sacrum. 

Sacerdos,  jii,  341,  Sacerdotum  mu- 
nera,  ii,  563  uq.  Sacecdos  maximus, 
v«  420.  Sacerdos  ingrediens  in  uber- 
nacuium,  v,  406.  Sacerdotes  ooi  ooa 
olTerunt  sacrlfidom,  tdtd.,  423.  De 
exemplis  pravorom  sacerdotom,  vi, 
326.  Sacerdoles  geotiliuro  flamioes 
dicti,  lu,  342.  Sacerdoe  Christus,  ni, 
5(KS.  Sacerdos  com  colpa  reatum  culp» 
gemioat,  vi,  322.  PeocaU  plebis,  tmi- 
quam  propria,  fiere  debel,  ibid.,  334. 
Qui  sacerdos  oooteodit  esse,  ibid.. 
522.  Qui  diffoe  se  agit,  ibid.,  325.  Qui 
non  8at,  tHd.,  422.  Qui  corruit,  iM., 
566.  Qoaiis  «6  debeat,  ibid.,  423. 
Aut  monogamas,  aut  de  virginiute 
Oat,  ibid,,  420.  A  trigesimo  aooo, 
tMd.,  420.  Sacerdotis  mioisteriom  qul 
assequi  probibeotar,  f6ti<.,  323.  Sa- 
cerdotum  ordo  post  Christura  a  Petro 
ooepit,  iM.,  418;  protecUo,  ibid,,  332. 
Sacerdotes  pro  populorum  ioiquiute 
damoanlar,  tfrid.,  533.  Quare  eomam 
ootriuot,  ibid.,  417.  Qui  ooo  offeruut 
ncrilicium,  v,  423.  Qui  peer^otem  noo 
recipiuot,  vi,  331.  Qui  peocautes  de- 
eipiaoi,  vi,  530.  Yeteris  Tesumeoti 
Dolla  debiiiute  insigoes  esse  debe- 
baot,  VI,  423.  Sacerdutis  delictura  qua 
oblatione  pargabator  io  lege,  v.  424. 
Praedicatio  opeiibus  cootirmaoaa,  vi, 
324.  Sermo,  vi.  423.  SacerJotum  c»- 
remooic.  v,  436. 

Sacerdoiiom,  vi,  417. 

Sacra  loca,  iv,  219.  Sacrs  res,  tii, 
295. 

Sacrameotariam  velos,  ii,  356. 

Sacrameutum,  ui,  29.5,  285, 428.  De 
sacrameutis  lidei  ChrisUanv,  ti,  101. 

Sacramentum  EucliarisUa!  quotiio- 
do  |ira*figuraium ,  vi,  111.  Sacraiiiun- 
tum  niiUure,  ui,  42S;  iuter  coujugaios, 
VI,  456. 

Sarrarium,  iv,  223. 

Sacrinciom.  De  hacriUciis,  iii,  210, 
283,  285;  vi.99,  382.  SacrificiuMei 
fiotlia,  Vf  66.  Sacriflciorum  vciersim 
reprohatio,  vi,  99. 

Sacrilegiuui,  ui.  210. 

Sacrilegus,  lu,  495« 

Sacrttm,  reUqiosum,  et  sonc/iim,  v, 
63.  Vide  Sacra. 

Saddai  D^i  nomen,  ii%  297. 

Sadducei,  1 1,  550,  520. 

Sxpes,  IV,  2-T2. 

Saepia.  Vide  Sepia. 

Scevit  et  sertl,  v,  69. 

Sa!vu$  et  crudelu,  v,  63;  vii,  459. 

Sagda  geinma,  iv,  267. 

Sagitu.  De  sagilils,  iv,  384.  ."(agiua 
viti^  pars,  ibid,^  517.  Sagitta,  iiola,  i:i, 
51.  Sagitla  cupidiois,  ui,  390. 

Sagiltarius  tv,  165. 

Sagma,  iv,  518;  vu,  417. 

Sa«nuen,  iv,  5tw. 


Sagum,  IV,  458. 

Sa^uotum  clvitts,  ir,  207.  ^ 

Saio,  «n,  496. 

Sal,  K  ejus  natora.  Sal  anunoiiiacnm, 
Agrigentinum ,  MemphMicom  ,  Tra- 
gaasom,  commone,  Arablcum,  pic.« 

IV,  248.  Sale  et  aole  nllul  otilius,  f6td., 
250.  Sai  in  sacrificiis,  v,  410.  De  saie, 
¥1,  ^.■SS.  Sal  in  «sxorcismo,  vi,  459.  lu 
darum  in  Arabia ,  ut  ex  ejus  massis 
muros  faciant,  iv,  248. 

Saia,  ui,  234;  vn,68.  Salaeivilas,  it« 
208. 

Salamaodra,  iv,  70. 

Salamina  urbs,  tii.  4:6. 

Sale,  in,  400. 

Salem  nrbs,  iv,  191. 

Salfnum,  iv,  504 

Sallsatores.  m,  573. 

Salix,  IV,  347. 

SaiUnes  legahis,  vn,  118. 

SaUusUus  historiograpbus  nasrHor, 
Tii,84.  Ex  historla  tautuni  coustai,  m.TSS. 

Salma,  iv,  518. 

S<lomon  trinomius,  m,  247,  323; 

V.  131,  166,  573:  vii,  76.  Kjus  t.iii. 
plum,  Hi,  235.  bjus  libri,  satieutia, 

Sarabola:,  carmina,  v,  200,  539  eeqti. 
udicium,  v,  540.570. 

Salomon  Cbristi  flgora,  •r,  151.  Per 
amorem  idola  adoravit,  vi,  250.  Per 
otiom  fornicationibus  iuvoloiu^,  %i« 
306..  Salom^nem  veheineuter  arguit 
sacra  Scriptura,  v,  541. 

Salpbaad  filiaf ,  v,  458. 

Salsugo,  IV,  496. 

Salsum,  iv,  488. 

Saltaiores,  ni,  373;  iv,  405. 

Saliua,  IV,  188, 223;  de  snKo,  tWif., 
592.  '       ^ 

Satubri*  et  sa/iis,  ni,  496;  v,  65. 

Salus  a  sale,  iv,  2i8.  eorum  qiii  alf- 
qaid  terrenom  sapiuiit  desperauda  nou 
est,  VI,  314. 

Saluiaris  digilus,  v,  486. 

Salvator,  1 1,  300. 

Salvia,  IV,  370. 

Salvus  Aibeldensis  raooachus.  ii. 
123,  vu,  178. 

Saroaraeus,  m,  402. 

Samaria,  iv,  148, 198.  Samarta  rc- 
ges  habere  cceplt,  vu.  76. 

Sainarit8e,in,  351, 520. 

Samariuni,  in,  406  Samariiana  roo- 
lier,  V,  149.  Samaritanus  desceudeos, 
qui  vuluera  i-uravi*,  v,  145. 

Samtmca,  iv,  359. 

.Samia  vasa,  iv,  4'J7. 

Saniius  lupis,  iv,  2o6. 

Samos  iUbUla,  et  urbs,  iv,  178,  205. 

Samothracins  annuius,  -v,  478. 

SainpiruSy  episcopus  Asturicensis,  i, 
675. 

Sampsochus,  iv,  350. 

SamsoD,  m,  235, 522;  v,  130.  De  eo, 
t6td..  502. 

Samuei,  ni,  235.  Piora  de  e»,  v, 
130,  16",  508,  511,  562;  VII.  75,  376. 
Samuci  primam  fiarlem  litiri  %ui  scri- 
psit,  lu,  212.  Novi  sacerdoUi  suoce^- 
sionem,  abjecio  veteri,  preiiuutiavii, 
v,l>0. 

Samuf  civiUs  iv,  203. 

Sancire,  iv,  2i0. 

Sancius,  m,  493.  Sanctum,  sancta 
sanctorum,  iv,  219.  Vide  utfra,  Sa- 
crum.  —  Sanctorom  gloria,  vi,  189. 
Infernos,  vu,  401.Exempla,  ti,  205. 
SepjraUo  a  saeculo,  ibid.,  304.  Saocti 
curas  smculares  tion  appetunt,  sed  sibi 
imposius  feniot,  vi,  317.  Dei  di«post- 
liooe  diu  io  bae  vita  versaotur,  tfrtrf., 
360.  Ab  elaiiooe  humiliute  purgantur, 
iidj.,  311.  A  cootemplatione  ad  aciio- 
iieni  aliqoando  reOeclantor,  ilrtif.,  302. 
Corpus  airidum  portaiit,  tMd.,  2S6.  Das 
tnoouro  iosidias  prxcognoseiinl,  rMf/.» 
271.  Ma'U  Ottoc  vldeiiiur,  qui  iu  dio 

34 


cit 


INDETX  RfiRUM  ET  VERBOROHlN  S.  IS  DORI  OPP.  CC^TENTORUH. 


indidi  reprobabantar,  Wht.^  188. 
Q;i:in(So  bene  de  ae  judifAnt,  iMrf., 
268.  Plus  gaudent  ndversitutibus  qaam 
iH-osperitaiibas,  Und.^  303.  Peregriai 
10  hoc  sscolo,  ibid,^  S03.  Qttando  pria- 
cipurn  Titia  redarguerunt',  bamilita- 
lem  et  auctorltatem  8ervaveruot,f(^'<<., 
321).  Stella  inteiligunlur,  vii«  38  ieq. 
Statlm  ut  e  corpore  exeont,  ad  cqb- 
lum  ascenduot,  iv,  151.  Sauclitatem 
qui  prsienduDt,  ut  aliis  praesni,  vi, 
307.  Sanctornih  discretio,  w,  268.  In 
hacvita  pacis  inchoitio  est,  noo  per- 
fectio,  VI,  183.  Sortes,  v,  S»t.  Splen- 
dor  ifl  comparatlone  glorlfleCbristi  quo- 
d^mmodo  obscuraiur,  vti,  37. 

Saodaracha ,  iv,  4j8. 

Sandasirns  gemma,  iv,  278. 

Saiidyx,  iv,  4^8. 

Sanguis,  iii,  176;  iv,20.  SmsWs, 
iaittes,  el  eruor,,  v,  67  ;  vii,  427.  San- 
guis  aerem  imllatur ,  lu,  170.  Anime 
.fU)ssessio,  IV,  20.  Sangois  et  aquade 
ijilere  Christi,  vi,  55.  SanguJs  humanus 
a  ferro  se  ulciscitnr,  dam  rub*gtoem 
citiiis  trahit,  iv,  293.  Sanguls  ioteger 
in  Jovenlbus ,  iv,  20.  Sanguis  et  lac, 
"▼,  4<J0.  Sanguis  upopae,  iv,  100. 

Sangni8aga,iv,73. 

Sanien,  in,  182.  Vide  Sangnis. 

Sanitas,  ui,  170.  Sanit»  pernidosn, 
^,265.  Saiiitati  quaecondocnot,  iv,  491. 

Sanu$,  in.  496. 

Sapa,  IV,  495. 

Sapere  quis  dicalor,  vi,  2i8. 

Saphon,  funis,  iv,  42 i. 

Sitpiens  et  prvtdeni,  m,  493:  v,  63. 
Sapiens  et  stultus,  4^id.,  463.  Sapiens 
secunduro  saBcalum,et  stuitus  secun- 
dum  Deum,  vi,  290.  Sapientes  qnl  vi- 
4}eri  voliint,  vi,  328.  Sapientls  est  con- 
ira  OBinia  adversa  meditarl%  vi»  353. 

Sapienda  eiprudenlia,  v,  5i.  Sa- 
pienila,  scienini,  et  eloqnenlla,  et 
philosophia ,  ibid.,  103.  Sapieotia,  vi, 
190, 514.  SapieoUs  liber,  v,  201, 2i6, 
539.  Sapientia  aogeli  dicuolur,  vi, 
135.  Qiristos,  ni,  502.  Eloquentla,  v, 
109.  Laudatur,  vi,  514.  Imperfecta,  vi, 
160.  Horret  spuraeum  verborom  ambi- 
turo,  VI,  S39.  Et  pruderttia,  ▼,  54.  Sa- 
pientiae  Itber  apod  Hebreos  non  est, 
iii ,  2i6.  Saploniiam  Dei  qui  piene  re- 
cepit,  VI,  190. 

Sapor,  rez  Peraarum,  vi,  95. 

Sappbicum  carmen,  iii,  66. 

Sapphlrus,  iv,  70. 

Sappho,  Hi,  236 ;  vii,  80. 

Sar,  IV,  81. 

Sara,  v,  307.  Sara  Abrahe  soror  di- 
«ta  quid  slgniflcet,  v,  507.  Panes  sub- 
clnericios  ex  trlbiis  satis  fecit,  v,  30 i. 
In  sepnlcro  dupUd  sepeliiur ,  v,  31  i. 
Sars  risus,  v,  50 i.  Sleriiitafi,  v,  312. 

Sarabaiiae  monachi,  vi,4i0. 

Sarabara,  iv,  453. 

Saraceni ,  it,  406.  Saracenoniro  rex 
Hispalensis,  i,  48. 

Sariii,  ui,  520. 

Sarcasmos,  lu,  6i. 

S^arcia,  iii,  178. 

Sareinalor  et  Sartor,  v,  69. 

Sarcitector,  iv,  Ai% 

Sarcophagus,  iv,  253;  lapis,  U^id,, 
936. 

SercuU,  iv,  515 

Sarda,  IV,  81,  178. 

Sardanapalos,  fn,  78. 

SanF.si» ,  IV,  81. 

Sardinla  herba,  et  Insola,  iv,  180. 
Sardina  fontes,  iv,  122. 

Sardius  lapit,  iv,268. 
i      Sardonyx.  iv,  269. 

Sardus,  HerculU  flltus,  iv,  180. 

Sarmai«,  111,412. 

Sarmenturo,  iv,  317. 

Sarn»,  m,  180. 

Sammitas^iv»8i. 


Sartago,  iv,  t05. 

Sartor.  Ktitfe  Sarcinator. 

Salanas,  iii,  578.  Ejus  argumentatio- 
ne»  muKimodiB  rccensentur,  vii,  2i4. 

Satanas,  dnm  nitltur  eiectos  decipc- 
re,  detegitor ,  atqne  GoatemoUur,  vi, 
268.     . 

Satelles,  iii,  495. 

Satietas ,  k,  4S?S.  Sa!ie'as  et  iatUri- 
tas,  V,  64;  Tu,  456. 

Satio,  IV,  311. 

Satisdalio,  III,  496. 

Saiisfactio,  iii,  292.  Satisftictio  bumi- 
lis  tumori  respoodei ,  vii,  213.  Poeol- 
teotias  divioo  pensator  judido,  vi,  211. 

Salor,  ui,  495. 

Satum,  IV,  305. 

Saiureia,  iv,  556. 

Saturiias.  Vide  Sttletas.  SJturias 
panis  prima  luxarie  materla,  vi,  251. 

Saturnia,  iv,  161.  Italia,  ibid.,  203. 

Saturnii,  Romani,  iii,  411. 

Satorrius,  »ii,  38t.  Saturnt  stelb,  i:i, 
159, 161.  SJtnrno  llberos  geiitiles  iin- 
niolabaBt,  iii,  581. 

Satumns  Coelo  patri  genitalia  absci- 
dtt,  ni,  390. 

Satyra,  iv,  485.  Lanv,  in,  367.  Lex, 
•m,  387.  Salyram  scrlbere,  ih,  197. 

Satyrl,  tv,  53,58. 

Satjrriasis;  ri,  179  seq, 

Satyrlel,  in,  367. 

Satyrion,  iv,  556. 

Seul,  m,  325 ;  vir,  75.  Qus  nnctio  et 
ftlia  gesta,  v,  512  seqq.  Qno  sensn  filius 
uolus  aoai,  vii,  423. 

Saiilus,  ui,  ISS^. 

Sanra,  iv,  70. 

Saxa.  FtaeSaxnm. 

Saxifraga,  iv,  356. 

Saxones,  m,  414. 

Saxum,  saxa,  iv,  250 ;  et  Uipides,  v, 


Scabellum,  iv,  510. 

Scabies,  m,  180. 

Scabra,  iv,  188. 

Seeetm,  ni,  495. 

Scalse,  IV,  441 ,  499.  Scala  qaam  vidit 
lacob.  V,  522. 

Scalpellaf,  ir,  445. 

Scalprns,  iv,  415. 

Scamroooia ,  iv,  359. 

Scamna ,  iv,  500. 

Scandula,iv,  315. 

Scansilla,iv.  510. 

Scapba,  iv,  417. 

Scaptos,  IV,  584. 

Scapula,  tv,  16. 

Scarabsei,  iv^  10  i.  Scarabnorum 
tergo  nibil  virldios,  in,  258. 

Scarus,  iv,  88. 

Seeieratus.sceieroius^  et  scetestus,  in, 
475,  495;  V,  04;  TH,  430. 

Scelui  et  facinus,  v.i,  428. 

Scena,  iv,  405. 

ScenUtu,  ni,  495. 

Scenopegia,  ui,  277 ;  iv,  405. 

Scheda,  iii,  262. 

Sehemata,  in,  56. 

Sehlsma,  ni,  349 ;  et  fnvreris,  v,  37. 

Scblstos  iapis,  iv,  257. 

Schoasis  onomaton,  m,  57. 

Scholia  in  Priscianum,  i,  255. 

Seiefis  et  seioku,  v,  64. 

Scieniia  et  experieniia,  v,  25.  Vide 
Sapientia.  Scientia  p!erique  noo  ad  Del 
glorlam,  sed  ad  suam  laudem  utuaiur, 
VI,  292.  Sclenti»  mundan»  amor,  vi, 
S98.  Scienilae  prlmum  siudium  qnx- 
rere  Deum,  vi.  198.  Scienliam,  quam 
negllgnnt,  qoidam  acciplunt,  iit  dorios 
de  fpbos  creditis  poniantur,  vi,  291 . 
Scientiam  qui  appoBil,  apponlt  et  do- 
lorem,  vi,  307. 

Scltla,  hertM,  i?,  562 

SdndulsB,  IV,  445. 

Scioliu.  Vide  Sctens. 

SciQiiodes»  IV,  5i. 


Silpio  Africam  viclt ,  m ,  257 :  iv  . 
574. 

Sdre  et  nosse^  v,  ^.  Scire  inalta,  et 
'recte  vlvere,  «,191. 
Scirpns,  iv,  361. 
Scita  plebtom  ,  m,  195 
Sciavi ,  vn,  105. 

Scobina,  iv,  415. 
Soolaces,  tt,  507. 
Scolop^ndrios,  iv,  562. 
Soopulns,  fv,  250. 

Sc(>rla,iv,  391. 

Scorplo ,  scorplus  .  iv ,  75,  73,  38i. 
Scorpius  stella,  ni,  165. 

SoorpKis ,  IV,  292. 

Scorta,  ui,  495. 

Seortea,  iv,  502. 

Scoti,  iii,  414 ;  iv,  454. 

Scotla,  IV,  171." 

Srotona,  m,  17i. 

Scriba,  ni,  261.  Scriba  repodiator^ 
V,  138.  ^ 

Scribere,  v  i,  4  jI. 

Scrinia,  iv,  504. 

Scriptor.  Scriptoraro,  qoos  Isidoma 
iandat,  index,  i,  451.  Scriplores  de 
nomerls,  tliiU,  517  seq,  adversua  io- 
daeos ,  Und.,  518.  Scripiores  quidam 
e»  Mss.  Indlcall,  ii,  238.  De  miiaica, 
ibid.,  526.  Scriptores  sacrorum  iibro- 
rum  ,  ni,  29, 215.  Qui  mulU  scrinse- 
ront,  ibid.,  215. 

Scriptorii  UtolasL  ini,  182. 

Sertptura  et  lecuot  ▼,  70.  Seripiora 
Hebraeorom,  vii,  418j  sacra  tribos  mo- 
dis  intelligenda,  VI,  102,606.  ScriptonB 
sacr»  librorqm  vocabola,  in,  241. 

Scriptora  sacra  fastidlosis  et  loqna- 
dbas  minos  propter  sermonem  siropii* 
cem  placet, vi,297.  Infirmis  buniilts 
videtur  in  verbts,com  exrellentiopi- 
basaltios  Incedit,  tbid.,  16l.Noa  so- 
lom  historialiler ,  sed  ellaui  mvsticii 
intelligenda,  Ufid,,  102.  Non  idctrco 
vauas  approbat  fabnlas,  quoJ  nomiai- 
bns  genijlium  utatur,  ibid.,  292.  Quara 
graromaticae  locotlonis  Incongrua  sit, 
tbid,^  fii72.  Scripiuramro  aUltudo,  quatt 
nontes  pascuae,t^'d.,  181.  Quinu  cdi- 
tio  inventa,  vn,  93.  la  S^ripturis  san« 
ctis  seplem  regulae  observaode,  ^i» 
166. 

Scrupea  8axa,-iv,  251. 

Scrupnlosos  ,m,  495. 

ScropoKis,  IV,  251,  298. 

Scropus,  ni,  495. 

Scodicia,  iv,  514. 

ScolpooeaB ,  iv,  482. 

Scurra,  iit,  495. 

Scutella ,  IV,  497. 

Scatiea,in,  114. 

Scat.ulatus  eqnns ,  iv,  47. 

Scutnro,  IV,  587.  Scutum  et  cigpeuM^ 
viL,  441 . 

Scylla,  nr,  56, 128.  Sc^lla  berba»  it 
562. 

Scynipties  iEgvptiorum,  t,  567. 

Scyphu8,Tv,  SOi. 

Seyule,  IV,  67. 

Scylh»,  ni,  407.  Seythae  viri  et  fe- 
minas  pugnant,  ui,  585.  Scytharaoi  re- 
gnum  quando  ea?pit,  in,  234. 

Scythia,  ir,  180.  Inferlor,  ibid.,  1S5. 

Se  significat  WM,  ni,  491. 

Sebastia  nrbs,  iv,  148,  19J. 

Sebom,  iv,  488. 

Secare,  iv,  414. 

Secedere,  diseedere ,  abscedere,  ei 
decedere,  v,  21. 

Secernere  et  diseemere,  v,  21. 

Secessus,  iv,  218. 

Seereta  missae, »,  122. 

Secreta  divioorom  uandatoram  qui^ 
acrutaliitar,  vt,  290. 

Seota,  V,  57,  549. 

Sectio,  IV,  4 15. 

Saecobre^  neqnaqoam  ad  minisic^ 
riiua  £cciesie  admlttendi,  vi,  421. 


mt\  RERbM  Et  VERBOilbtt  iN  S.  ISIbOttl  OVt^.  CONTENTOIiblt. 


Sxcuium  ct  ffitim,  ▼,  10.  De  ssculis, 
iit,  231. 

Sefundug,  secundae  res,  lu,  495. 

SecQris,  seciires,  iv,  444.  Securis 
manum  f^igiens,  v,  473.  Secures  signa 
ronsulari»,  iv,  380. 

Securitas  inalorum  pericnlosa ,  vi, 
2S9.  Securitalem  babere  de  pectatis 
nonqnam,  \i,  211. 

Securos,  ni,  46. 

Srcutores  tn  tudo,  iv,  407. 

Std,  aniiqui  Sfdum  direbant,  iii,  46. 

Sedecias,  lii,  836,  S2i;  v,  133i  vii, 

Sedes,  iv,  510;  et  thrcnm^  v,  67. 

Sedilio,  in,  210;  iv,  372;  v,  71. 

SedUiosus,  iii.  491. 

^eduliuS  poeta,  VII,  131, 181. 

ISednhaf  lu.  494. 

Kpgrs,  IV,  236,511. 

Scgmentau  veslis^  iv,  450^ 

Segmentum,MV,  473. 

Segms,  in,  494;  et  ineri,  v,  59 ;  Vi>, 
i29. 

Selion,  V,  12t. 

Sehoo,  rex  Amorrhsotom,  v,  455. 

Seir,  ni,  5i0. 

Sejuga,iv,  400. 

Sela,  Judae  Qlius,  v,  536. 

Selenitffe  lapis,  iv,  272. 

Seleiicia.iv,  196,201, 

Sf  leuciis,  IV,  196. 

Scleucus  Krcanor,  iii,  25D. 

Selingut,  vii,  151. 

Seiln.iv. 308^517.  Sells  ciirales, 
W,  510. 

Sem  et  ejus  fflil  qttlnnue  ^  iit,  234^ 
319 ,  400;  IV,  194 ;  vii,  67.  S«m  pro- 
t>lietarum  et  apostolorom  tebuil  lypum, 
%,  UO. 

Seineia,  nt,  532. 

Semel  mate  ,  vel  i)ene  loqui,  vi , 
230. 

Semel  et  simtU,  v,  66. 

Semen,  iv,  23.  Semen  viri,  ni,  444. 

Semlciiictium,  iV,  477. 

Semiobolus,  iv,  2:)8. 

Semiramis,  vii,  70. 

S^mispatblum,  iv,  380. 

Semit»,  IV,  245.5emf/a,  Cfl//if ,  el  tta- 
intfs,  V,  68. 

Semleros  Joan.  Saloroon.  Ejus  notff*» 
iinmadversiones  et  opiniones,  i,  583, 
402,  427  scqq,^  470  seqq.-,  479  ^q, 

Sempiierna  quae  sunt,  Vl,  145. 

SfmpHeimtas  pt  ptrpetuUas,  v,  63. 

Senarinfl,  iH,5i4.  Seuariiis  numerus, 
t,  226,  235.  Senariiis  numerns  perfe- 
Ctionem  dedamt,  iii,  lii.  Senarius 
versus,  sive  triniPter,  ni,  66. 

Senatores  iDiiio  ccniuui,  iv,  481. 
ODando  elecil.  vu,  79. 
,  Senatorom  bomas  tres  Ordines ,  lii , 
l3i. 

_  Senatns.  senatusconsuUum,  iii,  105. 
136, 430.  •    '       » 

Seneca .  ii,  260.  A  Netone  interflci- 
tur,  vii,  88. 

Senecio,  herba,  iv,  557. 

Senecta,  senectus.  et  semfim,  iv,  29 ; 
V,  68,93. 

Senex,  iv,  28.  Capolaris,  iv,  tm. 
smes,  et  anus,  v,  94;  et  seniofi  ibid., 
68.  Senes,  qui  in  jutentute  iuxuriose 
tixemnt.  et  in  seDeciote  coniinpntes 
Csse  volunt,  vu  245. 

Sebior,  iv,  28,  et  senex,  v,  &<. 

Senior«  iv^  28.  Fttfi^Seoex.  Seniorei 
docendi  prius,  vi,  331. 

Seooacberib,  rex  Assvriorum)  iv, 
198'  vli  79. 

Sensibilia  et  intelliglbllia,  v,  95. 

Sensas  oorporis  quinqne,  sensiis 
drnis,  IV,  4;  vi,  Miseqq.  227.  Sensus^ 
mieUecius,  eimemoria,  s,  63,  9i;  vii, 
427.  Seufinis  alli  aliis  vlrtule  prjecel- 
tiint,  VI,  1 16.  Sensiis  sacrae  Scriptur»  a 
q*io  poiest  cognosci,  vi,  290.  Sensus 


txm 


UDde  provenil,  v,  88. 

Sententia.  De  sentenlia,  in,  86. 
Sententlarum,.  sive  de  ftuinmo  Bono 
libri  tres  Isidoii ,  i ,  551  feqq.  Seuten- 
tiae  ex  fsidoro,  n,  269,  Z^^i]  ex  Palri. 
bus,  I,  216 ;  de  diversis  caubis,  n,  326. 
Senteniiarum  liber  quartus  nomine 
Isidori  editur,  vti,  231  seqq.  Sententia- 
rum  aotloresalii  Taio,  JuliauusT<tle- 
taous,  Petrus  LombarJus,  etc,  i,  560 

Senteniia,  ei  corutliffm,  vii,  422.  Ex 
sententii  dicere ,  vi ,  219.  Una  quare 
bis  repetitor  in  Scripturis  sa<tiSi  vi, 
163.  Sentenliarum  doIsb^,  ni ,  35.  Spe- 
cies,  ni,  94. 

Seotix  nrsina,  iv,  5&0. 

Sepelire,  iv«  50. 

Sepelire  et  comtntrere,  v,  9. 

Sepia,  IV,  83. 

Seps,  ivi  56,  09. 

Sepla  oppidum,  Iv,  207. 

Septem  genles.  v,  470.  Septem  pa^ 
nes,  V,  141.  Septem  flratres^  qui  unaro 
uxoretn  dbxeruni,  v,  Ui.Septem  mil- 
lla  qtai  noh  curvaverunl  genua  ame 
Baal,  V,  132.  Septem  spatia,  iv,  400. 

Sepiember,  m,  226. 

Septenarius  numerus ,  ?*,  228»  235'; 
universitatem  saepe  sigoiucat,  ni,  274. 

Sepienirio,  lu,  161$  iv,  iiS  seii. 

Septentrio,venlUs,  vii,  50. 

Septilbnnis  Spiritus,  m,  507. 

Septimaoa,  n,  224. 

Septuagiota  viri  electiifjsuper  qnos 
descendit  Spiritus,  v,  440. 

Sepluaginta  anima^,  v,  359 ;  inter- 
pretes,  iti,  237.  Sepluagluta  duo  senlo- 
res^  V,  127;  discipuli,  wid,,  136. 

Si^lenonetinofitimefi/iwi,  v,  66- 
vn,  440.  De  sepulcris,  iv,  233. 

Sepultus,  lu,  496;  iv,  50;  v,  66. 

Sequesier,  ui,  496. 

SequeslriSf  eques ,  ^i  equesris  f  v, 
96. 

Serapbio,  ui,  315  seq.,  520. 

Serapis,  iii,.39t;  vh,  71. 

Serebitaiis  et  lempesiatis  signa,  vli, 
52. 

Serenum  et  iranquUlum^  v,  68.  Se- 
tenum  qui  Oat,  iv,  112. 

Serere,  iv,  51 1. 

Seres,  iv,  190.  Oppidiim ,  lii ,  404. 
Serum  regio,  ni,  419. 

8  rica,  sericum,  iv»  437,  449,  465. 

Series,  iv,  386. 

Seriola,  iv,  501. 

Sermo,  iii ,  254;  et  verbum,  v,  72. 
De  seirmone,  vi,  228.  Sermo  otiosu!*, 
vh,  342.  Sermo  Dei  quaodo  ad  eordis 
iniima  pervenit,  ^i^  292.  Sermo  epi- 
scopi  et  presbyteri,  vi,  42).  Qualis  esse 
debeat,  vi,  228.  Simplex  in  Scripiuris 
sacris,  vi,  297.  Sermo  impudicus  fu- 
giendus,  vi,  509 ;  vanus,  vi,  tss. 
Setmocinari,  el  fdri.  vu,  428. 

Sermones  sancti  Isioori  quioam  dn- 
bii,  quinam  gtfniiini,  i,  542, 615  seqa.: 
11,255,  259,281,  501,  512^  3661^99. 
409.  Sermo  editus  ad  carocs  tollendas, 
VII,  308;  oooira  Arianos,  ilnd.,i{{, 
De  eucbarlstia,  Und.^  136. 

Sermooes  saocti  Aogustini,  n,  281. 
Sermones  contra  Judcos,  1,  516«  Ser- 
mones  in  lectiones  divisi ,  n,  274, 282. 
Tide  Sermo. 
Ser|iedo,  ili,  180. 

Serpens.  De  serpenlibos ,  iv,  65 
seog.  Serpentum  natura  :  vivaritate  ox- 
ceflunt,  bomioem  nudom  non  andent 
coDtiMere,  de  medulia  homiois  crean- 
tur,  md.,  71  seq.  Serpenssueus  exal- 
Uitus,  V,  453  seq.  Serpeotis  consensio, 
tfrid., 272.  Serperts,  anquis  «t  drmo,^, 
9.  Serpens  Cbristus ,  lu,  504.  Ser^iens 
diaboltts,  vi,  143.  Serpens  iiwretioo- 
min  versotiam  deslgnat ,  v,  273.  Ser- 
pentem  mulier  peper^i,  tv,  33. 


Serpentnm,  iv,  475. 

Serpilium,  111, 120;  iv,  357. 

Serra,  iv,  444.  Scrrula,  ibid.,  514. 
Scrra  I  iscis,  iv^  78. 

Sorucb,  II,  '234;  vii,  €9. 

Serum,  sero,  ni,  222.  Serom  ez  la- 
de,  IV,  490.  Scrnm  regio,  111,  419. 

Servandus  pnssessor  bibliorum  To- 
ieianorum,  u,  89. 

Servi  in  Caonensi  pugna  militave- 
ruDt,  m,  425.  Servi  caput  vindicta  per^ 
CQtiebatur,  !ii,  436.  Senis  Dei  cuucia 
hujus  mundi  contrariaj  vi,  303.  Servi 
Dei  mulla  certamlna  carnis  babent,  vi^ 
244.  Servi  interfecii  a  colonis,  v,  142. 
Servi,  qui  talenta  Domino  tradideruuii 

V,  144. 

Servire  et  inserrAre,  V,  C6.  Servire 
dttobus.domiois  nemo  potest,  vi,  5J8. 

Servilanum  monasterium,  vn.  163. 

S^rvilttim  et  servilits,  v,  67;  vu. 
426. 

Serxilos,  ni,  217.  Israel,  v,  490.        / 
Servilus  propter  peccatum.  vi,  .3.%.  *> 
Sul)jecta  meiior  qtiam  elaia  liliertas  -, 

VI,  337. 

Servios  Solpicius,  in,  190. 

Servii  Hoooraii  locus  ex  Isidoro  re» 
sUuiius»  ui,  74. 

Settux  et  famulusi  v,  67.  Servi ,  uii 
425.  Vide  Servi. 

Serviis,  nij  217.  Cui  Pelrus  ampuia- 
vit  auriculam,  v,  150.  Servus  Dei  dd 
suis  meritis  dod  debei  aitolli,  vi,  306i 
SerVos  mooacbus  esse  non  pbiest,  oisi 
libeHate  doneiur,  vi,  529.  Scrviis  ipil 
mnam  uoam  accipiens^  decem  acquisi- 
vit,  et  qui  qninque,  et  qui  unam  Ipsam 
Gonservavit,  v,  148. 

Sesamum,  iv,  513. 

SeMiSf  ui,  496. 

Seiae,  IV,  43. 

Seih,  III,  233,  518;  v,  118;  vit,  65. 

Sethiani,  1:1,  355,  526. 

Severianij  SeverianistS9 ,  ui,  534| 
927. 

Severl juus»  n»  255.  Pater  Isidnri ,  i) 
111. 

SiireHtt,!!!,  491. 

Severus,  imn.,  ui»  238;  epiFC.  Ma-> 
lacitanus,  viii  16i. 

Sevit,  KtdeSsevit. 

Sex^ui,  120. 

Sexageiiarius  oumerus,  v,  216. 

Seltarius,  iv^  303. 

Sextiiis  mensis,  111,  226. 

Sextius(iM,  ni,  190. 

Sextttla,  IV,' 299. 

Sibilare,  v«  75. 

Sibilus,  IV,  65. 

Sibyjta  Cumana  novem  libros  aitulit 
Tarquioio  Prisco,  111,  368.  £ritbrtti 
quaudo  claruit.  vn,  76.  Samia  quando 
claruijt,  tit,  236. 

Sibyllae  decem  muUa  de  Deo  et  Chri« 
sto  scripseruDi,  Pepsica,  Libyasa,  Cim'* 
meria,  £rithr»a,  Ciimana,  Del|>hica, 
Samiai  Pbrvgia,  HelleSDOntia,  Tibur-' 
llna,  ui)  367  seqq.  Sibylla  Saniia,  ibxd.^ 
236. 

Sic  et  i7a,  vii,  439. 

Sica,iu,  4g5jiv,38. 

Sicaui,  Sicauus,  tu,  411. 

Slcauttsrex,  iv,  178. 

Sicarius,  ni^  495. 

Sioeitas  propria  terra^  iv,  142i   . 

.Slccos,  Wi  496. 

Sicel,  IV,  299. 

Sicera,  IV,  495;  V,  457. 

Sifhem,  Sicbima  urbs,  iv,  l97. 

SiciMa,  w,  17K.EJUS  rreinm,  iv,  f  2Si 
Sicilia  Italiae  anto  couiuncta,  iv,  179« 
Sieiliffi  fooiea  duo  diversae  uaturai,  iv^ 
121, 

SicHicus,  in,  47. 

Sicilienses,  lu,  411. 

Sichis,  IV,  299. 

Sicuiai  Stcile/  xii  900^ 


:ftt 


IN0EX  RGRUM  CT  VCRBOAPM  1N  S.  ISTDOni  OPP.  CONTENTORUM. 


Ctf 


Siculi,  tii,  iU. 

Slcolam  mare.  iv,  ISS. 

Siculus  Itali  rraler,  iv,  178. 

SicyoQii.  Sii^la,  iii,  334,  408;  it, 
161 ;  VII,  75. 

Sldera,  in,  19B  te^^.  An  sinl  anima- 
la,  fii,  41.  Sidera,  sfma,  oMira,  steita^ 
v/  6i;  vii,  440.  Sidera  erraoUa,  vu, 

Siderales  diet,  vii,  4. 

SMtirltia^iT,  »t. 

SM«n  Plueniers  plseero  Tocanl ,  iv^ 
193.  Sidon  urbsi,  jii,  402 ;  iv,  199. 

^i'J(>nes,  111,  406. 

!<ieiie,  in,  130. 

Sigehrrius,  i,  484. 

Sigericus,  tii.  115. 

Sigeum  promontoriiim,  it,  182. 

Higtlla.  IV,  475. 

SiKna  ccetpstia,  in,  164.  Ytde  S'de- 
ta.  Siitna  et  Tirlutes,  vn ,  536.  Si^na 
l<oiiderum ,  it,  507 ;  liellorum  ,  ibid  , 
376.Stgna.  seu  sij^illa,  ffrid.,  475.  Vide 
Serciiitaa. 

Siy^na  cceli  el  terrae,  qux  bellom 
crudele  prsecesseniat ,  vii.  116.  Bste* 
YxvLh  llebant,  at  inlerius  fldes  roborare- 
tur,  Ti.  180. 

Signare  leaiamentaro,  ni,  200. 

S^gnatores,  iii,  199,  497. 

Signoruiu  auperslitioss  observalio- 
Ee%  in.  14(^572. 

Siffonius  Carolus,  i,  500. 

SMentium,  iv,tl6. 

SDentrnm  doctorum,  vi,  551. 

Silere  et  lacere^n^  430. 

Silei ,  iT,  250.  Snices,  pallidos ,  al- 
biM,  euThtilis,  ibid.,  452. 

Siligiocus  panls.  iv,  486. 

Sillgo,iT«312,486. 

Siliqua,  iT,  298. 

Siloa  foos,  iT,  U3. 

Siluro,  V,  554. 

SilTS,  IV,  522 ;  et  IMIIIM,  V,  S. 

Silmn  poet»  materiam  Deminaiit, 
IV,  106. 

SilvanQS,  iii,  800. 

Silvcster  (S.),  n,  286. 

.saCloola,  III,  460. 

Sinieon,  iii,526;  v,  125, 159.  Simeon 
quiJ  signiflcet,  V9  347. 

Siiiii:!',  yv,  58. 

Simila ,  iv,  487.  Slmila  in  sacriflcio, 
f,41l. 

Siuiile,  III,  188.  SMHt  iUi ,  et  itmi- 
iii  iUiuij  V,  41 ;  vii,  432.  Similes  sibi 
inaii  ddenduot,  vi,  521.  SimHin  eta/^ 
muiant.  v.  69. 

SimUudo  et  fgwra^  v,  67.;  vn,  458. 

Simon  Bariooa,  Simon  Peiru«,  ui, 
888;  T,  180.  Cananaeas,  Zelotes,  lu, 
586:t,1^;v  1,594. 

Sifflon  Cleopbas,  vn ,  91.  Cyrenaeos, 
Ty  150.  Leprosos,  v,  149. 

SimoQ  magoi,  SlmooiaDi,  ni,  352, 
821:  vn,88. 

SiDMMies,  iT,  77. 

SimoDidos  poeta  Threoos  scripslt , 
lu,^,  89. 

SimoDidlom  carmen,  in^  67. 

Simplaglam,  it,  428. 

SlmiAei  Dei  uomen,  ni,  297.  Slm- 
plei  Tostis,  Hr,  481.  SimiAices  Dumeri, 
III,  128. 

Simplicii,  «1,188. 

Simplicttas  cum  pradenHa,  ti,  268; 
aamma  apod  Deiim^  ti,  117. 

Stmiil.  Vide  Semel.  Simiff  et  simi- 
fDm,  vu.  450. 

yimolacra  et  eopam  usos,  iii,  376. 

^^itDiDtu.  Vide  Siinilis.  Stmiiiffrf  et 
diuhmdare,  v,  69:  vii.  4.^. 

Simalitio,  vi,  515.  Slmulalio  contra 
Tenm  religiooem,  vii,  210* 

Simulaior.  ui,  494. 

Sio,  V,  458. 

SinauB,  et  Sin»i«  iii,  402. 

SlDil,  V,  436. 


Sinapis.  iv,  366. 

Sincerutf  ui,  49'^. 

Sincininra,  in,  280. 

Sind^relus  Toleisuos,  vn,  179' 

Sindon,  it,  461. 

Sin^ericus  dox,  vu,  1  !8. 

Sinlstra,  it,  12. 

Slnopis,  iT,  436. 

Sialitio,  arcbieptscopas  ToietaDus , 
vn,  178. 

Sioos  Siniis  Aralncos,  Caspios,  tn- 
dicus,  Persicus,  Pontirus,  iv,  li5, 127. 
Sinus  Al)ralise,  vii,  335.  Sinus  et  gre- 
miirm,  t,67;  vii,435. 

Sion,  111,  5(7;iT,  m. 

Siparuiii,  su,  parum.  iv,  422. 

Siphoius  lapis,iT,  259. 

Slphon,  IV,  501 . 

Sipla,  pstta,  iv,  462. 

Sirenes,  it,  55;  th,  416. 

Siri»  limus,  iv,  247. 

Siriclus  pipa,  tii,  148. 

Sirimpio,  iii,  182. 

Sirius,  III,  163;  vn,  41. 

Sisara  typns  diaboli,  v,  129. 

Sisebertus  Toletanus,  v|t,  179. 

Sisebutus  rei.  i.  638;  vn,  126.  Ejns 
elogiom,  tfrid.,  1. 

Sisenandus  rux,  i,  71. 

Sisier^,  emsiMere,  et  aswkre,  v, 
66. 

Srarcie,  iv^-SOt. 

SiiiQ  oppidum,  iv,  167. 

Siiula,  IV,  800. 

Situs  orbis,  VI,  609. 

Smaragdus,  tv,  264.  Mero  et  oleo 
prodest,  ibid, 

Smyris  lapis,  iv,  288. 

Sroyma,  Homeri  patria,  iv,  201. 

Soboles,  m,  440. 

Si  brietas,  vii,  405. 

Sobrlol.  ni,  415. 

Soccelli,  IV,  482. 

Socel,  IV,  482. 

Socer  et  eocnu,  m,  446;  v,  67. 

Societas^triplei,  iv,  208.  Societas 
bonorum,  vii,  542. 

Societas  duorum,  aolma  una,  vi, 
517. 

Socm  et  amicue,  v,  2. 

Socoth,  V,  455. 

Socrates,  vu ,  81.  Socrates  cicotam 
blbil,  IV,  560.  Etbicam  iii5li:uit,  in, 
100. 

Socriis.  Vide  Sooer,  et  Petri  so- 
crus. 

Sodales,  ni,  49t. 

Sodoma  versa  in  cincrem,  v,  535. 

Sodoiita&,vi,251. 

Sol,  soiis  Datura,  iter,  magnitodo, 
cursus,  effectus,  eclipsis,  tii,  152  aqq., 
161 ;  vn,  26  eeqq.  Solis  cqoi  rosei ,  vel 
crocei,  iv,  402.  sol  aiua  nniritur,  ni , 
155.  Solis  radios  ocnlos  bebetat.  vi, 
312.  De  aole^  sol  et  lona  moHo  lucid»o- 
ra  aote  prlinam  bominls  pcccatum,  vi, 
580  teq,  Solts  gemma ,  iv,  272.  Sol 
Chrstus  Tocator,  lu,  502.  Sol  Jastiti» 
Christos,  tii,  26, 29.  Lingna  Persica  sol 
El  dicitor,  quem  ipsl  cofunt,  it,  146.  A 
|)oetis  eloctor  dicitur,  iv,  296.  Quaodo 
«equiooctium  facit,  iv,  111.  Retrocedit 
decein  grados ,  v,  547.  Sietlt  in  Ga- 
baon ,  T,  486.  Utrnm  per  seipsom  mo- 
veatur,  vii,  28.  Solls  diversi  corsas,  iu, 
154. 

Solariuro,  iv,  219. 

Solatitim,  iii,  463. 

Seiea  piscis,  iv,  76. 

Sole»  inatprtaies,  iv,  482. 

Solemnes  dies,  v,  33  Soloomta  pre- 
stare.  v,  8i. 

Solemnilas,  in,  276. 

Solers.  in,  493. 

SolidDS,  IV,  299, 507. 

Soliloquia  Isidori,  u,  2:0,  260,  28 i, 
508, 317,  576,  579. 

Soliseqtiia,  tv,  355. 


Sollum,  IV,  510;  v,  67. 

SolliciiuiJo.  De  ea,  vi,  503.  SolUci' 
indo  Pt  cura,  v,  1  i. 

Sonicilus,  111,  491. 

Solluiii,  soIom,ii  esi  firmiim,  tii. 
271». 

SoIqc  url  s  Puiufieiopoltii,  iii,  li%. 

Solopeismus,  ni,  52;  ci  frar6ansimca, 
V  12;  VII,  42H. 

S«'ion,  vu,80.  S(>lonis!eges,iii,  189. 

Soloriiis  mons,  iv,  186. 

Snlfttmga,  iv,G't. 

Stiislitia,  ii.  :2(j;  vii,  13. 

SolHui,  iT,  19,  188. 

Solus  et  iiNifS,  V,  73;  vu,428. 

SoKma  urbs,  iv,  194. 

Somniwn  v.ieomnus.  \\BX SomniaB- 
t<-s.  Somoiorum  lcntauienia ,  vi,  27.1. 
Genpri,  vu,  213.  S«imnia  similia  augti- 
riis,  souini.8  lidcs  babcnda  noo  esi,  vi« 
278. 

Sonipes,  iv,  45. 

SenUus  ct  sotms,  v,  68. 

Sotnu  Ht  vox,  V,  74.  ride  Sooitus 

Sopbocles,  ui,  256. 

Sophooia',  m,  313, 350 ;  v,  131, 174, 
210. 

Sorex,  IV,  61. 

Soror,  soror  paUis,  ni,  443,  447. S»> 
ror  et  germani,  v,  36. 

Sors,  lu,  465. 

Sortilegi,  i:i,  373. 

So%pcs,  in,  496. 

Sotadeiim  carmeo,  m,  67. 

Soipr,  ui,  237. 

Spadii  equus,  nr,  47. 

Spadooes,  IV,  317. 

Sparla,  it,  203. 

Spartaui,  iti,  410. 

Spartus  Pborooei  fiUas,  it,  203. 

Spartos,  iT,  564. 

Sparos,  IV,  80. 

Spasmus,  III,  175 

Spatha,  IT,  379. 

Spatiom.  Spatium  snperias  vi,505. 
Inrerios,  ibid.,  596.  Spatium  oiei,  vii, 
2  seq.  Spaila  septeo^  iv,  400. 

Spforoele,  1 1, 185. 

Spauila,  IV,  580.  Spatulx,  vn,  414. 

Specialia  nomina,  lu,  li. 

Species  qusdam  qnod  ei  nsa  noatro 
ad  upam  referaoiur,  vi,  122.  Species, 
ni,  10-';  corporalium  rerum,  v,  85^ 
Dominam  propriorom  qoatoor,  m,  13, 

SpecimeD  giossarii  Isidoriaoi ,  d, 
296. 

Speclosus  et  decens^  m,  495 ;  v,  22. 

Speetabiles  seoatores,  in,  431. 

Spectacula,  iv,  391.  isorum  eisecra- 

tio,  fMi.,  409. 

Spectare,  tperare^  et  mpecf are,  v, 
25.65.      '   *"     *•  •--       ^ 

Spcenlarislapis,  IV,  260. 

Speculum,  iv,  474.  Specalum,  liber, 
I,  247.  Speculom  bumanitails,  opaacD« 
lum,  II,  19.  Specuia  sianno  temperao- 
tQr,tv,295. 

Specus,  IV,  191;  et  antrum,  v,  68 

Spt-laea,  iv,250. 

Speliinca,  iv,250. 

Sperare  et  exepectare^  v,  65. 

Spes,  ui,  548;  v,  465;  vi,  195;  vii« 
215.  Spes,  fldes  et  charitas,  v,  107. 
Spe  veui»  non  esl  peocaDdum,  #i» 
195. 

Sphsra,  iv,  490.  Sphcra  figura,  in, 
843.  Sphspra  oa-1i,  pjus  motos,  species, 
sitos,  cursQS,  ni,  146  se^.;  iv,  116. 

Sphioges,  iT,  58. 

Spii^a,  iT,  515. 

Spicula,  iT,  584. 

Spiaa,  iT,  16;  splna  sacra,  i6id. 

Spingae,  it.  508. 

Spira,  .iT,  42^. 

Spiracula,  it,  191. 

Spirameota,  iv,  14. 

Spirare  et  mptrare,  v,  66;  vi^ 

454. 


im)BX  REnUH  ET  VERdOAUM  L1  S.  ISlDOftl  OPP:  CONTfiflTOfWM. 


cilu. 


SfHrHui  et  aNi/i;ay  t,  97.  Spvritum 
envuere,  iv,  2.  Spiriitts  immoDdus,  v, 
159.  Malus  Domtni  qiiid  sit,  vi,  267. 
Malignus,  Mi,^  271.  SpirUus  et  rnem, 

Spiri(i:s  sanetus,  ejos  nomiaa  et  ai- 
f  ribufSy  prccessio  ei  Patre  et  Fiiio ; 
iiuD  dicitur  geniliis,  aot  iogenitos,  iii, 
TMseq.;  v,  Fo? ;  vi,  152.  Spiritus sepli« 
fbrmis,  vii,  274.  Spiritus  saoctos  hora 
if-ftia  iiifiisus,  III,  2S9.  Pignos  Eccle- 
mx,  VI,  152.  Quere  io  Geoesi  Domina- 
tur,  VI,  120.  Iirspeeie  oolumtMB,  v,  290. 
In  Spiritu  saiicto  onmis  grat  a  dono- 
riini ,  VI ,  153.  Palris  et  Filii  est,  vi, 
l^.  Creator,  sicut  Pater»  et  Yerbum , 
VI,  152  (Juincinagesima  die  pos^  pa^ 
sionem  UtfscenJii,  v,  57S. 

Spleu,  splcoe  ridemos,  iv,  21 ;  v,  dO 
feq, 

i(|>lendor  Chrl^tos,  1 1,  502. 

Sjilenes,  iv,  558. 

Spoiia ,  IV,  375  uq^  StfOiia  et  extt- 
W<r,  V,  26,  68. 

Spooda,  IV,  509. 

S|.ondere,  in,  452. 

Sjxinitcus  pes,  ii»,  24. 

Spoudiaies,  lu,  24. 

SiiOiigia,  IV,  85  $eq. ,  487.  Spongia 
lapiit,  ibid,,  451.  Spoogia  acelo  pleiia, 
V4,  itJ. 

Spoosa,  III,  452.  Qoalis  eligenda,  vi, 
4^5. 

Sponsio,  111,  204. 

Sponsu^,  in,  452. 

Sponsus  Christus,  in,.303;  v,  149. 

Spona,  IV,  505. 

Sponia,  IV,  132.  Spoma  «rgenii ,  iv, 
289;  nilrl,  iv,  249. 

SJHiiiieus,  IV,  489. 

Spurcitia,  iv,  43. 

Spureus  et  tpwiuii  iii,  495;  v,  64. 

Spurius  Pusiomius,  Spurius  Veui- 
riufl^  m,  190. 

Spurius,  III,  442.  Vide  Sporcus. 

Spolum,  IV,  132. 

Sqiialidus  ager,  iv,  257. 

Squania,  iv,  588.  Squam»  in  oculis 
Pauli,  VI,  265. 

Squatus,  iv,  81. 

Squinuro,  iv,  550. 

Siabililas  nrma,  vn,  214. 

Stsbularius.  v,  145. 

Stacle,  ui,  187. 

SudiaJis  ager,  iv,  241. 

Stadium,  siadia,  iv,  241  seq, 

Stagnuiu,  iv,  129. 

Slaiiien,  iv,4eS;  v,  419. 

Stannuin.  Dc  eo,  iv,  295» 

Suiphysagria,  iv,  362. 

Stat  li>eus,  iii.  29S* 

Slater,  iv,  299. 

Siatera,  iv,  297. 

Statio,  lu,  291;  iv,  190.  Portus,  v, 
C8. 

Statios,  Ni,  165. 

Slotue  togal»,  iv,  450. 

SfoCiira  ei  status,  v,  69. 

Siaius  cansarom  dno,  rationalis ,  et 
legalis,  II*,  79;  legis  cootrari»,  iii,  80. 
Qoibustlam  decem  et  o"to,  iii,  80  Se- 
ciiQtlum  rhetoricos  Tullii  .«ndeugiuti, 
m,  80. 

Slella,  asteriscos,  m,  33. 

Stellte,  sidera,  astra,  signa,  stella- 
rum  luoien,  siios,  motos,  sta  us,  in- 
lervalla,  antegradatio,  remotio,  vel  re- 
trogradaiio,  numrrus  circiilaris,  nomi- 
IM,  cursus,  posiiio,  lapsus,  otc,  in, 
157  seqq,;  vu,  HtiseqQ.  Vide  Sidera. 

Steliae  iodici^  Cbnsti  oativitas  moob. 
stratur,  vi ,  27.  Sauetl  viri  siclinram 
noniine  inieiligunlar.  vii,  39.  Uiide 
habeant  lumeo,  vu,  37.  Utruio  aoiman- 
tes,  necne,  vu,  41. 

Sicllio,  IV,  70. 

Sttfmmata  stirpis  bumansa,  in,  451. 

SLeyhaiJUs  prolomat  tyr,  w,  338 ;  vii. 


396.  Stephanos  Rmpriteosts,  it,  60i. 

Sterces, Stercutus, iv,  310. 

Stercoratio,  iv,  510. 

Stercotios,  iv,  30D  seq, 

Steresii,  iv,  32. 

Sterilis  unde  liat.  iv,  23. 

Sterion,  iv,  220. 

Stibadiom,  iv,  484. 

StilbOD,  lu,  iV4. 

Slilicoo  dox  Romanorum,  vii,  115. 

Stilla,  IV,  132:  et  quUa^  v,  68;  \ti, 
430  441.  »      .-I      »    F      »      f 

S^llicidiom,  iv,  132. 

Stimuli,  IV,  518.  Stiauli  libldinis, 
VI,  2*4. 

Stiocus,  IV,  .550. 

Stipa,  stippa,  iv,  359. 

Stipatores,  iv,  464.  f 

Stipaodium,  iv,  287. 

Slips,  vi>,  495. 

S  ipi'.:a,  IV,  314. 

Siipulari,  stipulator,  ui,  495. 

Stipulatio  et  reslipulatiOf  vu,  436. 

Stipulatl  s  !>tipulaiores.  iii,  i04. 

Snpuium  tirmom,  iii,  205. 

Stiria,  iv,  132. 

Stirps,  ifi,  440. 

Staxliadts  insolae,  iv,  180,  563. 
Stoechas  uva,  ibid.,  363. 

Sloici,  01,  562,  525. 

Stola,  iv,460;v,.147. 

Storax,  IV,  344. 

Storea.  storeatus.  iv,  508. 

Stragulum^  iv,  4ol. 

Siranguri»,  ir,  178. 


Strat&.  IV,  242.  De  stratu,  ibid  ,  461 .    prpUtes,  vii,  436. 


Sul)$e1lia,  IV,  510. 

SubddimH  et  a»ari/iiim,  v,  5^» 

Subsolaous  ventus,  iv,  i  17». 

Sutsuntia  et  esseotia  Dei,.v>  0« 
Substaotia  duplex  hominis,  vii,  39P. 
SubsisDtia  apud  Graecos  persooaiiite.- 
ligitur,  uon  oatora,  ir,  512.  Subsiau- 
tip  secuntJae  lu,  10 i. 

SuLstaotiaiis  defioitio.  iii,  110. 

Subter  et  subtus,  v,  65 ;  vu,  435. 

Sublilis,iii,  49H. 

Subtilitas  artiflciosa  caveoda  io  dis- 
potatione  Gdeliom.  vi,  300. 

SulHolares,  iv,  481. 

Subim.  Vide  Subter. 

Subulcus,  ni,  496. 

Suburbaiia,  iv,  219. 

Sucr».ilor,  111,281,  343. 

Succeoturiaii ,  iit,  327. 

Soocidia,  iv,  488. 

Siiccioctoriom,  iv,  448,  479. 

Succioom ,  succioa  gemina,  iv,  269, 
334. 

Succipere  et  suscipere,  v,  69. 
Succula ,  in,  162. 
Succus,  socci,  IV,  496. 
Socronensis  veritus,  vn,  51 
Suere  et  assuere^  %,  15. 
Sucvi,  ui,  413.  Eiirum  hlstoria,  v», 
134. 

SuevosmoDs,  iii,  413. 

SufTecu  cousoles,  ui,  196,  495 

Suffeclus,  lu,  495. 

Suffragare,  vu,  1. 

Suflfragines,  iv,  18.  SulPragiuas  et 


Straius,  i6u/.,508. 
Strameota,  vi,  512. 
Siremm  et  extemus,  v,  69. 
Strlctiira,  iv,  2j5,  430. 
Striges,  iv,  57. 
Strigiles,  iv,  518. 
Striflcs,  vH,  412. 
Strix,  IV,  95. 
Sirooe^Ie  iusula,  iv,  17J. 
Stropuium,  iv,  478. 
Struciio,  if,  I3'K 
Struppi,  IV,  124. 
Struthio,  IV,.  91. 
Struihius,  iv,  358. 
Slrychnos,  iv,  361. 
Sliidio^us,  iii,  493, 495. 


Siiggerius  abbas,  ii,  324. 

Suiilus  IV,  60. 

Suinthila  rex.  Ejos  damoatio,et  Uos 
dclt.'ia,  I,  703  siO,;  ii,  597  ;  vii,  127. 

Sutcos,  IV,  311. 

Siilphur ,  ejus  quatuor  gencra,  lv, 
216  scq. 

Sulptciaoi  prxfalio,  i,  100. 

Sulpicii  chron  con,  i,  79. 

Solpicius.  Vide  Servius. 

Sitm  ct  suiim,  V,  09. 

Sumereeiacclpere,  v,  65;  cUenere, 
VII,  428. 

Suoime  bonus  Dfi  nomcn ,  iii,  297. 

Snmmus  sai-erdos,  ui,  541. 

Sunamitis  fllius  mortuus,  v,  132 


Stultus,  fatuus,  et  stupidus,  m,  194 ,  Sunamiiis  et  Submitis,  v,  132;  vii, 

V,  63.  Stulii  contra  bonos  siudiuui  irs-  202. 

sumunt,  VI,  3j2.  Frigidi  sanguiuis  sunt,  Sooieredos  archiep.  Tolctaoos,  vii, 

IV,  28.  197. 

Stupa,  stuppa,  stipa,  iv,  161.  Super  et  supra,  v,  65 

Stupidus.  Vide Sualiw.  Superbia,  vi,  240 :  vii, 208,  213,218, 

Sttiprum,  III,  219.  lnceUus  et  aduite-  513,  400  seq.  Superbia  trlplex,  v,  1*13. 

riumf  V,  63.  Superlfia  et  arrogantia,  v,  64.  Soper- 

Stjmplialidei  aves,  iv,  02.  biu  ^umnium  vilium  roooachl,  vi,  tM)6. 

Suarez  Cypnanus,  aaaoialar  Uido.  i,  Triplex,  v,  113. 


^  271;  V,  116. 
Soasor,  iii,  495. 
Stittve  et  dulce,  vii,  458. 
Suavium  et  basimn,  v,  51. 
SulwiDerlcius  pau»»iv,  481). 
Subcisivus,  subceaivus;  subseciius 

•|{<^t  <v,  237. 

Sttbdiaconi,  ii,  339;  vi,  429. 

Subdistinctio  et  distinctio,  v,  20 

Subditi,  VI,  336,  516.  Invidi  el  pro- 
lervi,  vii,  256  seq.  Subditi  et  prselati 
qoooiodo  se  gererc  debeant,  vi,  519. 

Subducere  el  deducere^  v,  22. 

SuberifS,  iv,  533. 

SHbtibuliini,iv,  479. 

Subliirci,  i%,  12. 

Sidfiii  t  et  supponl,  v,  66 

Subjuiictivse  conjuiiciiunes,  lii,  21 

Siibligaculiim,  iv,  479. 

Sublimis  et  a/fui,  ni,  493;  v,  3. 

Subliiigniuni,  iv,  U. 

Submissio  vera  elatioot  ros[)oudet , 
Tu,  210. 

Submiiltip'ex  nunierus,  ni,  125. 

Subnixum  et  ndnixuin,  v,  4. 

Subscciva.  ViUc  ^ubcisivus. 


Superbus,  iii,  494.  Superbis  dlvlu  n 
logis  penetraUa  claodoniur .  vi,  29i. 
Snp^roieiu.et  superbus,  v,  70.  Soper- 
bus  memt)ruro  est  diaboli,  vi,  314. 

Siipercitia  ,  iv,  8 ;  v,  89. 

Superflcialis  nomeros,  tii,  127. 

Superiiciei  Unes  lines  suut,  m,  131. 

Superflui  oomeri,  in,  113. 

Superburoerale,  v,  408. 

Sup  rlalivos  gradus,  nt,  2ft. 

Superpartlcolarls  nomerus,  m.  U5. 

Superpartiens  oumeros,  m,  125. 

Superstites,  iv,  590. 

SuperstHio  et  reiiaio,  v,  «52. 

Superstitio,  ui,  519.  Superstilio  tio 
tanda,  ii,  325. 

Superstitioms,  ni,  49?. 

Superum  mare,  iv,  126. 

Sopparonri,  iv,  423. 

Soppedaneom,  tv,  510. 

Suppiicare,  in,  212. 

Sopplicia,  111.  2a>.  Pnmomoi  h«Hi% 
num,  V,  294.  Supplicinm  et  ms^ialio,. 

V,  47. 
'sntmni  FttfeSubjlei, 
Supprimi  et  suprenii^  v,  65. 


«iMIII 


INDEl  RERUIi  ET  VEHBORUM  IN  S.  ISiDORI  OPP.  GONTENTORCM. 


oiiw 


Supfo,  Fide  Syper. 

Sujfrmmu,  iii,i03.  Fltfe  biipprfroi. 
Hupreroa  pars  diei,  ui,  923. 

Suram  dare^  i¥,  413.  Sura  ct  Syrn, 
r,  09. 

Soreitli,  i?,  321. 

Sardos,  in,  490.  Sardl  io  Evangelio, 
r,   157. 

fiurg^re  et  exwrgere^  y,  66. 

Sus,  IV,  42 ;  et  swtt,  v,  09. 

Stna  fluviii),  Susa  oppidnm,  iv,  195. 

8usanDa,(lgura  Ecclesi»  fuit,  v,  135. 

Sutcipere  ei  suipicere,  v,  09. 

Susis  oppidum,  iv,  140. 

^«ajff^art  et  fmlare,  vii,  439. 

iusfricere  et  asffUere^  v,  09 ;  vii,  128. 

Suspirfam,  lu,  177. 

Stftriflfl  et  abstuUl,  ? ,  70. 

Sosurro,  lu,  49  L 

Sutor,  surores,  ui,  406;  iv,  400. 

fwoH,  stfftt.  Vide  Sum,  Sus 
jckmia.  Vide  Sicyooii. 

Sycomoros,  iv,  832. 

Syenites  mannor,  iv,  269. 

Sylla  et  Marias,  iv,  571. 

SyilalKi.  De  sylbbis,  m,  23. 

Syltepsis,  ui,  50. 

Sylloge  disserialionnm ,  ii,  199. 

Syllugismi.  De  syllo^ismis,  lu,  82, 
Po  nrliogi«mis  dialecticis,  ibid.,  107. 

Sylva.  Vide  Silva. 

Symbolum,  iii,  288.  De  syml)olo,  vi, 
173,460.  De  symbolo  Nicaeno,  tMd.« 
S82.  Svmbolum  Athannsii,  ii,  307,  Oiij. 
^ymbolum  fllei,  vi.  173.  Quod  compe- 
tenies  aciipiunt,  vi,  450. 

Syinroachus  inturpres,  iii,  238  ;  vti, 

.Symphonia,  v,  147. 

Symphyton ,  iv«  358. 

Symplagium,  iv,  4i5. 

Sympsalma,  nu  281. 

Synaigoga,  ui,  340, 597.  De  ojus  rc« 
Brorialiooe,  vi,  88.  Synagoga  gravius 
fiessviet  io  Antlehristi  tempore',  vi, 
182. 

S|QakRiiht,  ni,  55. 

Synancne,  iii,  172. 

SynchesiU,  iii,  02. 

Synchoresis,  iii,  98. 

Syooope,  ui,  55 :  vii,  428. 

Synecdoche,  iii.Ol. 

Syoocitis,  iv,  283. 

Syaodus,  de  synodis,  Nicaena,  CP., 
Kphvsioa,  Chalcedonensi,  ni,  204  seqq, 
Syuodus  CesarieDsis  de  pasdiate  edi- 
tur,  iH,  515.  Synodus  Nicaena  congre- 

Slar,tMd.,238.  Chalcedonensia,  iKd., 
9.  Synodus  CP.,  et  eplstol»  adnezae 
vlQdicaotur ,  n,  178.  Synodi  da»  sub 
Symmacho  apocryphte ,  u,  190.  Svuodl 
du»  Toleuna  vindicatae,  u,  180.  moo* 
dus  Toletana ,  in  qua  Syntuarius  dam- 
natas  foil,  i,  147  se/.  Synodus  Emeri- 
teosis  nuum  psallendi  modam  praer 
scribit,  ii,  109.  Synodi  Gallicans  apud 
llispeMe  quanil  habits,  u,  101.  Vide 
Conciliom. 

Synooyma  Isidori,  Ediiiones,  mss. 
Codices  .  versionea ,  excerpta  ,  i,  587 
l^.  Eduntur,  vi,  496.  ExeinpUria 
mse.,  I,  400;  u,  243,  2)0.  280,  408, 
420.  Excerpta  ez  Synonymis,  u,25 

Synonyina  Hdeflbnid,  i,  59Q.  Cicero- 
Diia,  Fatil  et  aliorun,  ii,  269  teq,,  294, 
407,  413»  458, 400,  m 

Synonyma  nomina,  ui,  14. 

Synonyiitla,  w,  93. 

SiyoibaridB  quisnam  fuerii,  i,  149. 

Syra,  Vide  Snra. 

Syracasae  urbs,  iv,  179, 

Syri,  m,  405. 

Syria,  iv»  147.  Eomanis  subjecta, 
w,  237.  Syrla  oliva,  iv,  341-  Shm  cUi- 
tas.  ly.  81.  Fhivius,  iv,  W  Syrte  li- 
lupe,  IV,  ^. 

^Uicum,  IV,  437, 


Syrios  lapis  iv,  255. 
Syrtes,  iv,  129. 

Syrtites  lapiV  >▼«  ^- 
Syrus  et  Chardcas  vicinus  Hebraeo 
est  in  sennone,  in,  SOft. 
S)rus,  ventus,  vii,  01 
Syttole,  ni,  55. 
SyzigiaB,  m,  20. 


T  pro  Z,  ui,  40.  Nota  lo  eapite  ver« 
siculi  superstitem  designabat ,  ni,  40. 
Treeentorum  imago,  v,  400. 

TabaDos,  iv,  105. 

Tabell«rii,  iq,  200,  255. 

Tabellio,  ni,  453. 

Taberoae,  iv,  210. 

Tabernacula,  iv,  232.  Tabernaoolum 
Judaeoruro,  iv,  404 ;  v,  300.  Prioris  ta- 
bernacoli  flgora  etcoHaUo,  ibid.,  4C0. 

Tabernariae,  iv,  215. 

Tabes,ni,  182. 

Tahlth^,vidaa,  VI,  450. 

Tabula.  Tabulae,  iv,  443.  Tabula  al* 
phabelica  .  i.  447.  Tabiila  vetas  geo- 
mpbica,  iM.,  502.  TabuUe  ceraiae, 
fOttf.,  09.  Tabubs  Teslamenti,  iii,  200. 
TabultB  deaurat»,  v,  597.  Tabalas  slve 
tenu>ria,  t6td.,  402.  Taboto  legis  la^i* 
deae,  et  earum  confiractio ,  ibid,,  582, 
388.  Tabolae  sacrae  digito  Dei  scriBiaD, 
Y,  379. 

Tabuhla,  iv,  219. 

Tacere  et  siYer^,  vii,  430, 

Tacitarnitas  laudaia,  vii,  250. 

Tacitunuis,  lu,  497. 

Tacilos,  imp.,  111/238. 

TaGlus,iv,5:  v,95. 

Taenia,  iv,  471. 

Tages,  aruspicinxlnvenlor,  in,  574. 

Tagus  flovius,  iv,  104. 

Tahath,  v,  44S. 

Taionis  opos  a  Risco  editum,  i,  3(9. 

Talaris  tuoica ,  ui,  418.  Taiures  cal- 
cei,iv,  481.  # 

Talentum,  iv,  303,  521.  Taleolum 
trinlez,  iv,  501. 

Talio,ni,215;v,585. 

Talpa ,  IV,  02. 

Talos,  IV,  18. 

Tamarix,  iv,  358. 

Taoais  fluvius,  iv,  155. 

Tanis  civiias,  iv,  198,  200. 

Tantalusavis,  tv,  91. 

Tamumdem  pro  Umum,  sappe ,  iii , 
192. 

Tantos,  in,  40. 

Tanus  rex,  iv,  138. 

Taos,  IV,  282. 

TapeU,  IV,  402. 

Tapinosis,  in,  54. 

Taprobana,  iv,  173. 

T.ipsus  iusuia,  iv,  179. 

Taraa,  iv,  445. 

TaraUrum,  iv,  415. 

Tarla  avn,  iv,  89. 

Tarditas  et  niara,  v,  47. 

Tardus  et  se^nts,  vii,  429,  Tardus 
ingeoio  pro  iotenlioue  praemiam  per- 
cipit,  VI,  ^91. 

Tarentuin,  iv,  203. 

Tanuus,  iv,  74- 

Tarquinius  rez,  i|i,  115, 421. I* riscos, 
IV,  811. 

Tarraco,iv,200. 

Tarraoonensis  provincia,  iv,  104. 

Tarbos  civitas,  iv,  iOI.  Tarsos  ur- 
bium  mater,  iv,  154. 

Tartarusiv«191. 

Taliaoi,  TMliamis ,  iii,  S'v4. 

Tauros,  iv,4).Tauri«Bcaraliaei,t6rd , 
104.  Taurus  fnons,  ibid.,  184.  Taurl 
ad  Ocuin  arborem  eotllgati  repenie 
mansuescunt,  iv,  331.  Tauri  Indrci,  iv, 

43. 
Tautologia,  iti,  54. 
Taxea,  iv,  488. 


Tazos,  IV,  330. 

Tegmen,  iv,  447. 

Tegubv,  IV,  320,  432* 

reffuriiifm,  iv,  ^. 

Tela,  telae,  iv,  407.  ConswniDaiaf 
filiS  VI,  360.  ruie  Tehim. 

Telarla,  iv,  407. 

Telinum  nngoentnro,  ni,  187. 

TeUerlna  a  calumnia  vindicalQs ,  h, 
420. 

Tellus,  Mater  magna,  ro,  587.  fellut 
ei  ierrUf  v,  70 ;  vu,  430. 

Teloinsata,iu,  187. 

Telon,  IV,  510. 

Telonium,iv,  215« 

Telum.  iii,  175 ;  iv,3B3.  Teiaeiarmat 
y,  7  ;  vii,  438.  Telum  laieris,  iii,  1731 

Temerarius  et  mutax,  v,  tO. 

Temeriias  et  audaciif,  v,  70;  vii. 
433. 

Temelum,  i:i,  450,  497. 

Tcmpermifta,  femperjes,  et  Umpera- 
do,  V,  70, 111 ;  vii.  43. 

Teiupeuas  et  ffroceHa,  v,  00.  TeuK 
pestas,.  IV,.  119,  Ejus  signa,  vu,  Si. 
Tempeslates  vere  et  auiarono  Qiazime 
fiuoi,  IV,  119. 

Teroplom.  De  temtJis ,  iv,  110 ;  vi, 
300.  Templi  ieroaolym;tani  incensio. 
lu,  230.  iEdifleaiio ,  v,  537.  Templa 
geniiiim  per  totum  orbem  subvertun-t 
tur,  VII,  00.  Qoando  priroum  aBdiOcsia, 
vii,  09.  Teroplaro  coeli ,  iv,  220.  DeU 
pliicam,  quando  aediflcatom,  vu,  72. 

Temporalla ,  vi,  14!f,  304. 

Tempus.  De  temporibos,  lemponinB 
discrelio ,  tem^iora  anni  qaatoor ,  iii. 
189,218,  227,253;  vi,  127;  vii,  13. 
Tempora  capilis.  vi,  0.  Tempoia  cmh- 
n|a  in  Deo  prsseoiia,  n,  120.  raii- 
pore  et  tempori,  v,  11.  De  temijorihus, 
VI,  127.  Teroporis  aucUMrUas,  ni,  110. 
Teropus  dictionis,  ni,  12\.  TemfNia 
juzta  Hebraeos  integer  annus,  vn,  13  ; 
practerituin  et  (^turum  ntrom  sint , 
sicut  praesens,  et  ubi  sint ,  vi,  127 . 
Tempus  primuro  ante  legem,  seeun- 
dum  sob  lege,  tertiam  sub  gratia,  lu, 
273.  A  substitatione  creatnre  incoepii, 
Dou  creatura  a  tempore,  vi,  128.  Tem- 
pns  tacendi  et  loquendi ,  vi,  331. 

Temulentus,  m,  497. 

Tenax,  ni,  407. 

Tenebrae ,  ir,  223;  iv,  110;  in  jnas* 
siooe  Christi,  vi,  52.  Tenebrae  iEgy-^ 
ptiorum,  V,  .%9. 

Tenedos,  iv,  170. 

Tenere  et  iiroiere,  vn,  428« 

Tenes  qnldam ,  iv,  170. 

TentameDia  aoronionim,  vt«  275. 

Tenlari  oportet  Justum  leniationa 
plagae,  non  loznriae ,  vi,  259.  Teotart 
|i06t  conversiooem ,  vi,  203. 

Teniatlo,  dum  speratur,  miniis  grn- 
vat,  VI,  353.  Tentationes  initio  fragiles. 
VI,  270.  Diaboli,  vi,  2R0 ;  vn,  428. 

Tentoria«  iv,  232.  Tentoria  laberan- 
culi,  V,  397. 

Tephria  marinor,  iv,  203. 

Tepor  eomm  qui  Deo  vacare  v«h 
lunt,  el  pTOpinqnoraro  ultliiates  cu* 
rant,  vi,  306. 

Terebra,  iv,  443. 

Terebyothus,  ur,  338. 

Teredo,  iv,  74  seq. 

Tereniiaous  Maurus,  lu,  08. 

Terentius,  iv,  308. 

Trres,tv,  211. 

Terga,  iv,  10;  et  i^gora,  v,  71;  tv, 
427. 

Tergora,  Vlde  7#roa. 

T(  rmini,  iv,  239.  l^iittitrff,  et  puis^ 
vw  426. 

f  ermites,  iv,  74. 

Teruarius  numcriis,  v,  225,  235. 

Terra,  ejus  posltio,  itartes,  temrp- 
nes,iv,  141,  inO;  vii,  18,  57,61.  Df 
ejus  TQcabuUs^  iv^  184.  De  \oc;ibu&s 


MI* 


INDEX  RERUM  ET  VERBORUM  IN  S.  ISIDORI  OPP.  GONTENTORUM. 


OLxn 


inrerioribos»  Und.,  191.  Terri  omoioin 
gravissifiia,  vi,  689.  Vide  Tellui.  Ter- 
re  molus,  m,  00.  Terra  cceli  teaipe- 
rie  distiocta,  v»  87.  Ejus  partes,  iv, 
141.  In  medio  iDiindi  sit«,  ■?•  tll. 
lerra  profflissionis,  t,uam  Jodaei  pnta- 
veraat«  iv,  148.  Terra  quibuadam  tan- 
fum  partibus  babltatur,  v,  87.  Terra 
Samia,  v,  i46.  Terre,  iv,  169;  v,  49. 
Terra  veotis  moveiur,  iv,  142.  Terre 
eaui  prastoi,  n,  402;  hiatus,  iv,  191; 
inieriora,  iv,  192.  Terr»  et  OGeii  crea- 
tora  qoid  spiriloiliter  signiricei,  v.tGl. 

Terramn,  terrestre.  et  ferrostim ,  ▼. 
Tl. 

TerribUU,  m,  497. 

Territorium,  iv»  169. 

Terror,  i.i,  477. 

rerrotnni.  Viae  Terrenum. 

Tertullianist»,  tn,  SS9. 

Tertullianos,  iu,  359.  TerluUiaoi  lo- 
cos  resUtutus  ex  Isid.,  vi.  453. 

Tesqua,  iv,  235. 

Tessarescaedecaiil»,  lu,  550. 

Tessell»,  iv,230. 

TesseUi,  iv,  435. 

Tessera.De  tesseris,  teiserariim  voe 
cabulis  et  jactu,  iv»  410  teq. 

Testa,  IV,  497. 

Testamentum.  Tesumentum  Jttris 
Civilis,  ittoflBciosum,  irritumt  mptumy 
suppressum,  lu,  199  M^^.  Tebtamentum 
VetuSp  et  Movum,  ni,  200.  239  teq. 
Utriusque  differeotia,  tMd.,  vi,  173; 
«ilegoriae  ediie,  v,  152  ee^r,  aocto* 
rts«,  ui,  240  s^qq,  Quod,  Vetert  TesUk 
iiienio  evacuato,  novum  futuruin  eraty 

VI,  9t. 

Tesles,  De  testibus,  m,  199,  590, 
407;  V,  467;  vi,  548.  Testes  aliigui, 
111.  19P.  'Iestit)us  separatii  niendacii 
I3i|lsiias  reperitur,  vi,  549.  Testis  falfi- 
dicus  tribus  personis  est  obnoxius,  vi, 
548.  Testiuoi  in  ore  duoram  vel  trium 
itat  omiie  verbom,  V|,  467. 

Testieull,  iv,  17;  diaboli,  Utid^,  tm. 

Testimouium  «qunm,  vu,  315.  Te- 
Sllmonia  sacrje  &criptur»,  u,  27.  £di- 
ta,  vii,  290.  Testimouium  folsum.  vi, 
548. 

Tetlor,  et  eonleslort  v,  71. 

Testiulo,  et  ejus  auatuor  genera,  iy, 
81  eeq,  TestuUo,  camera  templi,  iv, 
219. 

Tetaoos,  ui,  !75« 
^  Teur,  teterrmm,  lctrum,  va„  497. 
Tcter  dies,  m,  486. 

Teiragona,  lu,  544. 

TetragrammatOQ  nomen  Dei  ni, 
196:  vu,  418. 

Tetraidos  locensom,  m»  187 

Tetraptota  Domloa.  in,  17. 

Tetrarch»,  in,  423. 

Tetricos,  iii,  497. 

Teucer,  n,  416. 

Teachita  urbs,  iv,  165. 

Teotooi,  IV,  581. 

Texere,  iv,  468. 

Textrioum,  iv,  189. 

Textus  canooic»  preds,  u,  116. 

Tbaiamus,  iv,217. 

Tbalassio,  iv,2t7. 

Tbales  miesios,  iii,  236;  vh,  79; 
phfBicam  nerscrutatus,  iii,  100. 

Tbamar,  III,  521;  V,  125.  Thamarfl- 
lii  ffemini  in  utero  qutd  figuraverunt, 
V,  123. 

Tlianatos,  iv,  170. 

Thara,  Tbare,  tii,  231,  519;  v,  148; 

VII,  70. 

Tharsis,  Tbarsus»  ni,  403. 

Thas'.uro  marmor,  iv,  262. 

Theatrum.  De  eo,  iv,  213,  401 

Thel)ae,  iv,  199.  boioliaf,  yEgSptiT, 
ibid,,  201  seg. 

Thebaici  dactvli,  tv,  526.  Thebaicum 
marnior,  v,  '261.  TliebaicQS  lapis,  iv, 
260, 


Thebais  regio,  iv,  201. 
Thebaidus  OcUfiaiii,  i,  416. 
Theca,  iv,  585. 
Theilim,  m,  213. 
Themiscirii  campi,  iv,  152. 
TheobBlii(S.)Vita,ii,523. 
Theodericus..  Vide  Tbeudeiicus. 
Theodisclus  confictus   ante   Lucam 
Tudensem,  i,  72, 153, 657. 

Theodoms  Moraoestonns,  vn,  111. 

Theodosiani,  Theodosius  baeresi.r- 
cha,  tii.  560,  554. 

Thodosianus  Codpx,  iii,  191. 

Theodosius,  imp.,  ni,  238  seq.,  512; 
VII,  iOO.  Theodosios  et  Houorius,  lu, 
515. 

Theodotion  loterpret,  w,  237;  vii, 
"*• 

Theodalphos  MuUcibnus,  u,  520« 
Anreiianeosis,  ibid,,  551. 

Theologi  philosophi,  i|i,  363;  poel» 
ibid.,  367. 

Theophilus  episcopns,  vii,  100. 

Theoplirastus,  vit,  82. 

Theotonia,  m,  512. 

TherapUla,  i:i,  520. 

Theriaca,  ni,  184. 

Theristrum,  iv,  461;  vii,  409. 

Thermae,  iv,  214. 

Thesauraritts,  e(  qttld  ad  eom  per- 
lineat,  vi,  560. 

Thesaurus.  iv,  287.  Thesaqri  ^j- 
pliorum,  V,  370. 

Theseus,  iv,  201 

Thessati,  m,  408. 

Thessaiia,  iv,  159. 

Thessalooica,  iv,  203, 

e  Thela  graecum  ad  defoncti  noroen 
apponebatur,  lu,  40. 

rheudemirus,  vif,  136. 

ThettJeredos,  vq,  115. 

Theudericns,  Tii,  117.  Jttnior,  sMrf., 
120. 

fheodis,  va,  121. 

Theudisclns,  vii.  122. 

Thiras  Japhet  fiiUis,  iu,  403:  iv,  150. 

Thios,  iH,  445. 

Thogorma,  in,  405. 

Thola,  m,  255. 

Thoiah,  ni,  522. 

Tholus,  iv,  18,  413. 

Thomas  apost.,  lu,  556;  v,  186;  vii, 
591. 

Tbomassinii  ardmadversio,  i,  713. 

Thoraz,  tv,  13. 

Thraces,  m,  410.  Romanis  sobjiciun- 
tur,  ibid.,  237  > 

Thracia,  iv,  156. 

Tbracios  lapis,  iv,  255. 

Thrasdas  ventus,  vn,  51. 

Threnus,  ui,  282. 

Tbrooi,  ni,  514  seff.;  el  s§de$t  v,  57. 

Thobai.  Vide  Tubal. 

Thuribula,  v,  402. 

rAifS.  FMtfttts. 

Tbykes  laiiis,  iv,  259. 

Tbyie  insula,  iv,  170. 

Thymallus,  iv,  80. 

Thymele,  tbymelid,  iv,  401. 

Thymlama,  iii,  187. 

Thymom,  thymus,  iv,  80,  550 

Thynna  olim  Bithynia,  iv,  476. 

Tbynoi,  iv,  78. 

Thynnius  aanubis,  iv,  476. 

Thyrsus,  iv,  365. 

Tiara^  iv,  469.  Tiaram  re^es  geront 
rectam,  satrapa  incurvam,  tbid,  Tiara 
in  capite  sacerdotis,  vi,  416. 

Tiljeriadis  iacos,  iv,  130.  Oppidom, 
ibid.,  195. 

Tiberis,  Tiberinos  rex ,  iv,  138, 
102. 

Tiberiom  marmor,  iv,  260. 

Tiberius,  imp.,  iii,  237, 259;  vii.  87, 
104.  Vilri  arlillcem  Jossit  inlerlict,  iv, 
285. 

f  jl)ii?,  IV,  18 ;  V,  01, 


Tibicen,  in,  157. 

Tigillum,iv,432. 

Tigfia,  tignarius,  iv,  442  seq. 

Tigris  animal,  iv,  52. 

Tigris  et  Eophrates  mo  foule  nia 
nare  rreduntur,  iv,  135. 

Tiichius,  IV,  201. 

Tilia,  IV,  537. 

Tiios  insula,  iv,  173. 

Time9is  et  limtdits,  in,  497;  v,  70, 
Timentes  Deum,  v.i,  29. 

Timor,  vi,  503;  Doniinl,  vn,  209. 
Timor  boiius  et  malu^,  v,  28.  Favor^ 
limidilas,  metus,  et  formido^  v,  i»; 
vn,  429.  Timoris  saiicii  eirectus,  vi. 
503. 

Timotheani  Timutheus  luereticus. 
tii,  553. 

Timotheos  (S.),  v,  188;  vii,  396. 

fioctura,  iv,  4^. 

linea,  iv,74. 

Tiogis  civita^,  iv,  208. 

Tingitania,  tv,  164. 

TiBtiimabula,  v,  404. 

Tiraso,  iv,  193. 

Tiro  Ciceronis  litiertas,  iii,  37. 

Tirones,  ni,  425. 

Titan,iii,386;iv,361. 

TiUnes,  iii,  419. 

Tithymailum,  iv,  561. 

Titi  aves,  iv,  100. 

Titio,  IV,  513. 

Titulus  crucis  Cbristi  corruptus  non 
est  vt  49 

f  itus  Paoli  dfsetp.,  v,  189;  vii,  89, 
596.  Tilus  Liviiis,  iii,  75.  Geiiutius  et 
Romillus,  iH,  190. 

Titus  imperator,  iii,  237.  Jerosoly- 
man  capit,  vn,  89.  BIjs  prcciarum 
dicium,  Hrid, 

Tityonis  raagniludo,  iv,  32. 

Tiiyrus,  iv,  50. 

Tmesls,  ui,  6i. 

Tobias  paier,  et  flllus.  Tobise  liljer, 
m,  246,  v,  154  seq,,  176;  vn,  384. 

Toga,  et  ejus  mensura,  toga  candi- 
da,  cretata,  paimata,  iv,  456.  Toga 
meretricum,  iv,  460.  Purpiirea,  iv, 
574;  et  luga,  vii,  432.  Togis  depositis 
ire  ad  saga,  iv,  457. 

Toierantia,  vi,  504;  et  patienUa,  v, 
54.  Toieraniia  divine  correiHiunis,  vi, 
263.  Toleiantia  suadetur,  vi/504 

Toles,  tv,  10. 

Toietanoram  prmsolom  veieram  ca- 
talogus,  VII,  178.  Vide  Concilium. 

Tollere  et  atiferre,  v,  65. 

Tolosates,  iii,  41.^. 

Tomentum,  tv,  464. 

Tomi,  ni,  253. 

Tonitraa.  iv,  115;  vit.  45.  De  toni- 
tmis,  cnm  dau  est  lex  lloysi,  v,  578. 

Tousae,  iv,  420. 

TonsUla,  IV,  412. 

Tonsores,  iv,  429* 

Tonsura  clericoram,  rii  419* 

ToQOs,  lu,  448. 

Topazion,  et  ejos  doo  geoera,  iv» 
466. 

Topbos,  IV,  431. 

Topica.  De  topicis,  in,  113. 

Toralia,  iv,  463. 

Torannios.  Vide  Rolflnos. 

Toreolar,  tv,  225. 

Torl.  IV,  11, 19. 

Toroienta,  lu,  215.  Tormenlum,  fo- 
ois  in  navibus,  iv.  424. 

Torminosi,  nvj73 

Torpedo,  iv,  82. 

Torpor  et  ignavia,  vii,  211;  etpigri- 
lia.v,  55;  IV,  472. 

Torques,  iv,  472. 

Torrens,  iv,  152;  et  fons,  et  fluvius, 
Vf  52, 62;  vii,  426. 
-Torris,  iv,  525. 

Toros,  IV,  483. 

Tqtvus^  in  497. 


CIITII 


mEJL  HERU&I  ET  VERBORUM  IN  S.  ISiOORl  OPP.  CONTENTORUir: 


CtllVfll 


Tolih,  VII,  103. 
Toium  et  ontne,  v,  S3;  vii,  439. 
Toiicay  IV,  352. 
Trabarix  n.tves,  iv,  419. 
Trabea,  iv,  4OT. 

Trabes,  iv,  A-iS.  Tralies  ifi  ociilo 
|ir  oprio,  vi,  536. 

Traeo  et  (/raco,  v,  23. 
Traconitis  civKas,  iv,  iOO. 
Tractatiis,  in,  25'1.  De  seiaem  viiiis 
capitalibus,  n,  407. 
Traducere  vites,  v,  521. 
Tragelaphi,  IV,  41. 
Tragici,  ui,  366. 
Tragsdi,  iv»  404. 
Tragnm,  iv,  425. 
Trajanus  imper.,  iii,  237;  vh,  00. 
Trajectus,  iv,  418. 
Trama,  iv,  468. 

Trames,  i? ,  245;  et  ealtiSf  v,  69. 
Tramoserlca  veslis,  iv,  450. 
TranquiUum  et  sereniMi,  v,  68. 
Transcriberef  eonscriUeret  et  icri- 
tere,  v,  15;  vii,  434. 
Transcripti  mililes,  m,  426. 
Transenna,  iv,  418. 
Transrormata,  transformatio,  iv,  57. 
Trausfuga,  vn,  438. 
Transiatio  caus»  lu,  79. 
Translatio   corporis  sancii  IsiJori; 
ejns  historia  et  narratio,  i,  53,  569. 

Transffiigratio  Babyli/Uica,  v,  548; 
vu,  80. 
Transtra,  iv,  i20. 
Trapetum,  iv,  515. 
Trasemunilus,  vir,  135. 
Trecentorum  numeriu,  v,  496. 
Tremens  et  treiKUluSj  v,  70. 
Tres  pueri  iu  caiuiuo  iguis,  v,  176. 
Tret  iti  duos  dividenlur,  ibtU.,  416. 
Tres  >irl  ad  iliceni  Mambre,  ibid.^ 
SOi. 

Tria  capitula.,  vn,  103,  141.  Tria 
miUia  interfec  a,v,  388.  Tria  ad  Deom 
ooleudum,  lideSy  spes,  ciiaritas,  iii, 
348. 
Tribracbys,  111,502. 
Tritwere  et  utlribuere^  v,  70. 
Tribuia,  iv,  515. 

Tribulationes  hujns  vita  aqols  prae- 
tereuutibos  comparaotur,  vi,  5Si. 
Tribunal,  iv,*2f2. 
Tribuni,  iu.4i4,  431. 
Tribnniii»  leges,  1 1, 196. 
Tribiis,  in,  430,  Tnbuuni  decem 
divlsio,  V,  542. 

Tribus  duas  semis,  qn»  trans  Jor- 
danem  i  Mojse  acce|>eraDt  terram,  v, 
479. 
TribuU,  n»  565;  iv,  287. 
Tricenarius  numerus,  v,  243. 
Trichrus,  iv,  ^4.i 
Tricliniuffl,  iv,  217. 
Trieris,  iv,  416. 
Trifioinm,  iV|  239. 
Trifolium,  iv,  560. 
Trig»,  IV,  400. 
Tilgamus,  m,  454. 
TriginU,  ui,  122. 
Trigona,  w,  544. 
Trigonaria  pila,  iv,  413. 
Triiicis  vestis,  iv,  451. 
Trlmesire  triticum,  et  hordeum ,  iv, 
512. 
Trimetrum,  lu,  66. 
Trinacria,  iv.  178. 
Trinepos.  trioeptis,  in,  443  seqq, 
Trinitas  in  relaiivis  personarum  oo- 
nilnibos  est;  Trinitatis  alia  nomina 
propria,  alia  appellativa,  ni.  514.  Tn- 
nitatis  lides,  distlnclio,  signttlcantia,  vi, 
10, 12,  582;  vu,  320,  406.  Trinius  iii^ 
tegre  sibi so'i  nota  e!»t,  vi,  120 ;  v, 390. 
Trtnilas  et  oniUs ,  v,  77.  In  Trinitaie 
trla  nomina,  sed  una  subs(9Qliaf  v,  78r 
Triuitatis  probatio^  v,  77  te^q, 
Trio,  IV,  411. 
Trioti,  IV,  43. 


Triones,  iii,  161. 

TripartiU  controversia,  w,  80. 

Tripedes,  iv,  503. 

Tripodes,  iv,  510. 

Trlpolitana  provineia,  iv,  165. 

Tripiolemns,  iv,  509 ;  vii,  73. 

Triptota  oomiua,  iii,  17. 

Triquetra,  IV,  178. 

Triremes,  iv,  418. 

Triscelos,  iv,  498. 

Trismegislus,  iii,  585. 

Tristega,  vii,  408. 

Trism,  III,  4y7. 

Tri:»lili.i,  tria  ejas  genera,  v,  1(3; 
VII,  214.  TrislHia  el  m(BSlUia,  v,  71. 

TriUvQS,  ui,  446. 

TrilheiUe,  m,  560,  534. 

Trilicum,  iv,  312. 

Trilon,  Tritonia  Minerva,  in,  580. 

Triumphi.  Triumphanlis  insignia, 
IV,  573. 

Triiia  Biana,  in,  386^ 

Triviae,  iv,  244. 

Trocheus,  iii,  502. 

Trochaicum  carmen,  m,  66. 

Trochiscus,  ui,  184. 

Trochiee,  iv,  421. 

Troglod^lx,  III,  418. 

Tioja,  IV,  153;  capta,  iii,  255;  v:i, 
75. 

Trojani,  Troes,  lu,  408 

Troplixum,  iv,  374. 

Tropi,  tigurae,  in,  58. 

Tropicus,  IV,  lil. 

Tros,  II,  •J8.  ■ 

TruculentuSy  iii,  497. 

Trud«s,  IV,  381 . 

Trultie,  IV,  441. 

Truncus,  iv,  323.  Corforis,  •6f(/.,  13. 

Trulina,  iv,  297. 

Truiinulor,  ni,  497. 

Tulia,  IV,  377.  7tt6a,  lufa^  tuga;  et 
toga,  vn,  452.  Tubae  argente»  dlia;,  v, 
459. 

Tobal,  seu  Thubal,  ui,  403. 

Tubalcain,  vii,  €6. 

Tubantes,  ui,  413. 

Tubera,  iv,  568. 

Tubex,  IV,  415. 

Tubraci,  iv,  452. 

Tubruci,  IV,  452. 

Tucos,  IV,  100. 

Tudensis.  Vidt  Lacas. 

Tudis,  IV,  428. 

Tueor  et  Ciior,  vn.  441. 

Tttfa  et  Ittga.  Viae  Tai». 

Tuffuriom,  IV,  234. 

TulU  et  abstutii,  v,  70. 

Tullus  Uosiilius,  vu,  79. 

rum,  ittiic,  et  Itticm ,  v,  70  seq.i  vii, 
427. 

Tunddus  et  twaidus,  v,  70. 

Tnmor  cootra  uumilem  satisfactio- 
uem,  vu,  213. 

Tumuttoatio,  in.  428. 

Tumuttus  et  bellumf  v,  71. 

Tumulus,  iv«  187, 233 ;  et  seimlcrum, 
V.  66. 

Tunc.  FtdeTum. 

Tundere,  iv,  428. 

Tnngrii,  ui,  4l3. 

Tuttica,  tunica  Ularis,  manuleala, 
manicleau,  pectoraii^  iv,  44rt.  Tuoica 
IMutiflcis,  v«  404.  Tunicae,  iv,  IL  VeiU- 
cec  primom  fuerant,  iv,  448. 

Tttor.  Fu/eTueor. 

Turba,  v,  48. 

Turbidus  et  UurbuUntus,  ui,  497;  v, 
71. 

Tarbiacus,  iv,  339. 

Tuibo,  IV,  119. 

Turbukmus.  Ftiie  Toriiidus. 

Turdella,  iv,  101. 

Turdi,  IV,  101. 

Turmdus.  Vide  Tumidus. 

TurtDius  Toletanus,  vu,  178. 

Turisrouudus,  vii,  117 

Turma,  in,  427» 


Turpiloqnium,  vu,  3^2. 

Tnrpiol  fabukp,  it  2>J6. 

Turpis  et  defornas,  m,  497 ;  v,  \9. 

Tnrres,  iv,  21 1.  Turris  Bal>el  ««liil^ 
catur,  Hi ,  254.  BabyluoiaB  quid  siguiU* 
cel,  f ,  293. 

Turiur,  iv,  99.  Turtur  et  colnmb^r, 
duoturturet,  V,  411  seq. 

Turtur  mater  sanctae  Floreutioae ,  i, 
7,  1161^9. 

Tns,  &ive  thns,  iv,  543 ;  v,  137.  TuB- 
etlttua,  V,  71. 

Tuscanics  column»,  iv,  433.* 

Tnsci,  lu,  411. 

Tuscia,  IV,  162. 

Tnscalanus  lapis,  iv,  259. 

Tusill»,  IV,  10. 

Tussis,  III,  177. 

Tutor,  III,  497.  raforein  et  fHCddgo- 
guni  otim  oftrur,  proverbiaUter,  ui,. 

Tuus  et  fttttm.  Vide  Tus,  ec  Tam. 

Tyle  insuia.  iv,  144. 

Tylos,  IV,.  173. 

Tympanitro,  ni,  140. 

Typhe,  lyphus,  iv,  564. 

Typi,  ni,  176. 

Tyrauni,  tn,  50,  433. 

Tyria  urbs,  vii,  74. 

Tyrii,  «I,  417. 

Tyrrheni  luham  invencmnt,  lu,  13T# 

lyrrhcnii,  Tyrrhcnui,  et  Lydus  fra- 
ter,  IV,  165. 

Tyrrbeimm  mare,  iv,  165. 

T)rus  r^rthMgo  liicta,  iv,  lOQsef.r 
civitaa  olim  Sarra,  iv,  81. 

0 

iibera,  iv,  13;  el  mmmue^  v,  48^ 
vu.  433, 

ugnericos ,  vii,  153. 

Ugui,  llunniyiii,  408. 

Uiciiei,  Vide  Vindicare. 

Llcus»  in,  182;  iv,  210.  Ptaga  ^ 
fulnus,  V,  72 ;  vu ,  439.  Ulcera  iEggf- 
ptiorum,  v,  569. 

Uligiuosus  ager,  iv,  237 

Uligo,  IV,  245, 

Vtta  et  otta,  v,  75. 

Ulmns,  IV.  337. 

Ulna,  IV,  12. 

Ulplanus,  va,>94. 

Ulpicum,  IV,  367. 

Ulior^  vindex,  et  defoism;  v,  19; 
VII,  437. 

I7f(raetctlra,  v,  72. 

Ulula,  IV,  88,  95. 

UFva  et  typbus,  iv,  564. 

UlysLe^,  vu,  75.  Kljus  socli  (ransfor- 
mati,  IV,  57. 

Umbilicus,  iv,  17;  v,  90. 

Umbo,  IV,  587. 

Umbra,  iv,  116.  Unibra  tcrraruoi 
Doctem  etBcit,  vn,  42.  Umbrx  pisr.e8, 
IV,  76. 

Umbri,  ni,411. 

Umbria,  ix,  162. 

Uoa  Sabbatl,  m,  221 

Uncia,  iv,  240, 300,  307,  434. 

Uncinoli,  iv,  518. 

Uuciio  Spiritus  saneti,  ui,  310.  Uo*- 
ctio  exlrema,  ibid» 

Unda,  IV,  134;  eloqtta,  v,  10,74;. 
VII.  429. 

Uodonarius  flumerns,  235. 

Undevicesimus  numerus,  v,  241 . 

UnguenU,  lu,  187.  Ungaeutom  qoo 
peraiigiior  taheruaciilum,  v,  402.  Un« 
gneiiiu!ii  visibiie,  lu,  500. 

Ungues,  IV,  84. 

Unguls,  lu,  21i;  iv,  13. 

Uiigulus  au&ulus,  iv^  476. 

Uoicornis,  iv,  53. 

UnCus  et  liiufs,  v,  73. 

Unigeniius,  lu ,  440.  UoigeDUu» 
Christus,  III,  299,301. 

Uuio,  IV,  411. 


'cnii 


1NDEX  RERllM  ET  VERB&RDM  IN  S.  ISIDORI  OPP.  CONTC!NTO[;(JM 


cxxx 


Uniones,  iv,  971. 

Uoius  ,  111,312;  el  Trlniias,  v,  77. 

UuiUs  fidei,  v,  5.^3.  UiiiUs  in  iiii- 
meris,  t,  tii,  Uuiluiis  eieui|>la  ,  vu, 
598. 
.      Unicersi,  om/tei,  et  nmcli,  vu,  429 
'      Universius,  m,  54G. 

UniTOca,  ir,  lOi. 

Unos  in  nuinerif;,  t,  SSS.IT/itu,  so/us, 
*et  umcfi^,  f6trf..  73 ;  vu,  428.  Unum 
qtltd ,  III ,  1 19.  Uiius  Dei  nMuien,  iii, 
998;  eisolus,  t,73;  vii,  428. 

Upnpa,  iT,  100. 

Ur,  ignis,  iii,  476;  it,  246. 

Uranoscopus,  iv,  81. 

Urbanl  cives,  ui,  435. 

Urbicus  fluvios,  vii,  117. 

Urbs,  IV,  2u8.  Aralro  cond.lor,  ara- 
'  tro  exertiiur,  ibid.,  201).  Urbs  et  civilas, 
y*  73.  Urbs  Ronia,  caetera  onvidat  iii, 
435. 

Urbus,  T,  73. 

Urceotns,  ureeos,  iv,  501. 

Uri  agrestes,  it,  ii. 

Urias,  v,  531  $eq.,  559. 

Uriei,  111,  314. 

Urioa,  iT,  22.  Urina  lyncis  in  pretio- 
sum  lapidem  vertilur^  iv,  55. 

Urit  calor  et  Trigus,  iv,  U6. 

Uma,iv,300.  De  urnaaorea  ia  arca 
TcsUmenti,  v,  393. 

Ursasidus,  ui,  161. 

Ursatios  episcopus,  tii,  148. 

Ursitos  Andreas,  i,  447. 

Ursus,  IV,  S^iO.  Ursi,  it,  394. 

Urtica,  it,  336. 

Urus  auimal,  iv,  156. 

Usci,  lu,  411. 

Usia,  111,  IOj;  iv,  74. 

Usucapio,  III,  208. 

Usura,  ui,  200. 

Usus.  De  iisu  malo,  ti,  513.  Usiis 
Tarlarum  leciionom,  i,  419.  Usus  fru» 
etus,  ui,  S08.  Usus  rcrum  Uiversos,  vi» 
556. 

Uter,  utres,  it,  501. 

Uler  et  utrum  vis,  v,  73. 

Uterini  Tralres,  lu,  441. 

ITl  rque  et  utriquCt  vu,  4^. 

Uterus,  IV,  22 ;  ei  venter,  v,  7, 9?5. 

Uti  et  frui,  v,  30.  Vl\  bonis  beiie, 
bonls  male,  malis  male,  et  ni^lis  bcue, 
Ti«355. 

Utitis  et  aprtis,  lu,  498 ;  v,  30. 

Utrum  et  tt'«r,  v,  73. 

UTadeovia,  uva  fsciuia,  ammlnca, 
lanata*  Tacidaria ,  Cerauniu ,  Libyca  , 
ilact}1us,  btepbaaites,  RboJia ,  purpu- 
r>'a,  Apiana ,  argiiis,  iiierticulj ,  Vilu- 
rica,  helvola,balaiiiles,  visula,  basiltca, 
llareolica,  rubeliiana,  iv,  518  ieqq. 
Dva  lopina,  ibid  ,  501.  Uva  passa  \e- 
dceiiles,  T,  437. 

Uvidus  et  hnmus,  t,  34. 

Uxor.  Uxorfrdtris,  iii,  i^seq.  Tres 
rb  causasdeducitur,  qualuordebel  ba- 
ber^,  quare  sub  viri  (totesuie  est, 
propter  adulterium  lanium  dimiltilur, 
Udd.  456. 

V 

V  dlgiunma,  1 1,  9;  et  /,  iii,  8.  V. 
vivuni  signilical,  ui,  39. 

Vacca,  iT,  43.  Vacc»  porlantcs  ar- 
cam,  T,  5II9  561. 

Vacca  oppidum,  iu,  415 

Vagalio,  vi!,  214. 

Vagina,  it,  585. 

Vagire  et  miqire^  t,  75. 

Vagus^  ui.  49^. 

Vab,  Mi,  22. 

VcLleas  et  ftrmus,  t,  32. 

Valens  imper.,  111,  238,  .*)45. 

Vaieutiiiiaui  luereticl,  ValeuUnus, 
ai,  237,  351, 524. 

Valentiniaous  ifflper.,  111,  233;  vn, 
90  uq,. 

Vaierianus,  lu,  238;  tii,  95. 


Valerius  abbas,  i,  245. 

Vaktudo  et  innrmtas,  v,  72. 

Valles,  iT,  18/;  ei  convalles,  t,  74. 
Vallcs  bumid»  utbulas  exlulaut ,  it, 
116. 

Valli,  iT,  231. 

Valbim,  IV,  231 ;  et  murus,  v,  75. 

Vaivte^  ei  fores,  iv,  2i7 ;  v,  41. 

Vaodali.  Vide  Wandaii. 

Vanus,  III,  49S.  Vana  gloria«  vii,  345. 
Vanae  glorie  favores  4ui  diliguul ,  vu, 
311. 

Varius,  iii,  498;  eqnus,  iv,  48.  Varii 
pisres,  IV,  76. 

Varru,  lu,  253.  lyos  elogbim,  i,  19 ; 
Tersus,  IV,  339.  Yarro  agricuburam 
expubvit,  IV,  508. 

Far vec/io  Hispanice,  iv,  311. 

Vas,  IV,  496.  Vasa  Samia  flclilia, 
e^ria,  ibid.,  potoria,  ibid.,  499.  Oiea- 
ria,  coquinaria,  ibid.,  502,  reposiloria, 
ibid.,  503,  luminariorum,  ibtd.,  563, 
fusilia,  IV,  524.  Va«a  sacriiitrii,  1,  653. 
Vasa  Doinini  deporUla,  v,  550.  Vas  iiu- 
renm,  ibid.,  401.  Vas  Peiro  osieusum, 
V,  2C7.  Vasa  apud  vcleres,  neque  au- 
rea,  oeque  argeotea,  scd  llciilia,  iv, 
497.  Vasi  templi  Di\i  retri  Golbi  diri- 
pere  noluerunl,  vii,  113. 

Vascoiies,  111,  415. 

Vasculum,  iv,  496. 

VastUas  ei  v^tsliludo,  v,  72. 

Vaies,  01,328,341, 30G:  et  pontifex, 
T,58. 

Vaii^ans  basilics  arcbivium,  i,  394. 

Vaticlnia,  ui,  306. 

Ve,  ro?,  el  que,  v,  74. 

Vecors  et  vesanus,  111, 498;  t,  72. 

VectPS,  ui,  214;  iv,  512. 

Vecligalia,  iv,  287. 

Vcclor,  111,  498. 

Vrhicula,  iv,  511. 

Veieutana  gemma,  iv,  274. 

Vela.  Vide  Veluni. 

Veies,  veiitfs,  in,  426;  iv,  40K. 

Vellus,  n,  464.  Lanae  vellus  el  area, 
v,  403. 

Vetociias  et  celeritas,  t,  72. 

Velum,  vela,  iv,  422,  463.  VeU  un- 
decim  cilicina  tabernaculi ,  t  ,  398 
sea. 

Vena.  Vens,  iv.  20. 

Vea.;bula,  iv,  341. 

Venaior,  lu,  4U9. 

Vendicare  et  ulehci,  v,  73. 

Vcndiiio  el  emptio,  111, 203. 

Venduni  el  venemn,  v,  73. 

Veuelieus,  111,  498. 

Venenum,  iv,  491.  Veoena  circom- 
liU  melle  latent,  ti,  315. 

Veoeratio  major  fit  pro  poleoUa, 
qoam  pro  revereotia  saucUutis,  vi, 
555. 

Venere»  aves,  it,  99. 

VeoeUa,  it,  205. 

Venetus,  iv,  438;  color,  ibid.,  398. 
Veueti  tttPrasioidvUebelloui  faciuut, 
vu,  105. 

Veneunl.  Vide  Vendunt. 

Veniam  pigre  praesUntes,  vi,  316. 

Veuler,  iv,  22 ;  v,  9S.'Alvus  et  ute- 
ri(S,  V,  7,  91.  Veuter  importunissimus 
exactor,  VI,  353. 

Vemus.  VeoU  quatuor  principales. 
Veotorum  nomioa,  iv,  117;  vu,  50  seq, 
Veotl  aliaoando  angeli  iuteiligootur, 
VII,  50;  aliqiiaudo  iucaniatores  spiri- 
lus  sguiflcant,  VII,  50. Peooas  babere 
.liuguiilur,  lu,  313. 

I  Venus.  Veneriscrinis  flos,  iv,  274. 
Stella  umbram  facit,  vu,  36.  Veiiiis  ex 
flucUbiis  creau,  ir,  56.  iu  Cjlhera  or- 
ti,  IV,  177. 

Veuustas,  iv,  434. 

VeuuslUi,  ui,  498. 

Vifpres,  IV,  340. 

Ver,  ui,  228;  tu,  13.  Ver  bomidum 
etcalidom,  vu,  14,  Allegorice.  vu,  14. 


Veris  equi  prasinl,  iv,  402. 

Veraniaous,  vii,  1 30. 

Verairura,  iv,  b52. 

Vrrax,  111,  192t. 

Verbalia  nniiiina,  ui,  15. 

Veibascum,  IV,  304. 

Verlierj,  m,  213:  et  flugcUa,  t,  72; 
^gypiiorum,  v,  3b9. 

Verbumde  verbo,  verbum  ^isirmo^ 
III,  18,  254;  V,  72.  De  ligiirjs  pi  juu- 
cluris  verborum,  lu,  91.  Distsntis  verw 
borum  ediue,  ibid.,  S06.  Verbum  opere 
compleiidum,  i,  58.  Verbum  l^iliusDei, 
V,  81.~Verba  acti>a,  passiva,  neuira- 
iia ,  rt  dcpooeuUa,  lu,  20.  Verlia  dia- 
boli,  VI ,  274.  Inlioneata  fugienda,  vi, 
508.  OUosa  viUiida,  vi,  204,  228. 

Verecundia,  vii,  2t>5. 

Verecundus  et  prudens,iii,  498;  v, 
54. 

Verecuodus  scriptor,  vii,  143. 

Veredus  equus,  iv,  48. 

VerennP8,iv,  515. 

Vercriim,  iv,  17. 

Veigiliie,  ui,  16i;  vii,  39. » 

Veruticus,  111,  49H. 

Veritas,  vii,  218.  Verilas  fallacisp,  et 
mendacio  rt  S|K>ndet,  vii,  218.  In  ledio- 
ne  am.inda,  iiou  verba,  vi,  207.  luiquis 
iiiolesia,  VI,  319.  \  eritiitom  uietu  lace- 
ri*,  VI,  .*132.  Veril&U  lauto  (|uis(|ue  vici- 
nior,  qiiaulo  ab  ea  loogius  esse  putai. 
Ti,312. 

Vermis  de  Termibos,  Tormes  car- 
Dium,  IV,  27,  72  seqq.  Verniis  dictu 
Cbrisius,  111,  301. 

Verrere,  iv,  423. 

Verres,  iv,  43. 

Verriculum,  iv,  42^1. 

Verrucaria,  iv,  355. 

Verrucae,  ui,  180. 

Versio.  Versiones  qiiorumJam  ope- 
riim  Isilori,  Graeca, Tbeotisca,  Iiaiica, 
Hispanica,  1,  439,  450  seqq.^  516.  Ver- 
sio  Gallica  Caien»  Patrum,  u,  376. 

Veraipeiiis,  ui,  498. 

Vcrsus,  m,  262.  Versos  bibliotbecae 
Isidori,  II,  I,  395,  52»,  5i2.  Versus 
rbyllimici,  11,  363.  Vursus  de  veutis 
fortasse  sancti  Eugenii  ToieUni,  1, 
66(i.  Versus  4)r»missi  Elymologiis  edi- 
U,  ui,  500.  Versus  de  aflinilaio  editi, 
ibid,.  537  seq.  Vcrsus  de  \%A\s,  vii. 
51. 

VersuUa,  iii,  498. 

Versuius  et  cailidus ,  ui,  464,  498 ; 
V,  13. 

Vertex,  iv,  5. 

VerUbula,  iv.  15. 

VerUgo,  ui,  17t. 

Verus,  111,  498. 

Vorvaciuii),  iv,  311. 

Vervex,  iv,  39. 

Vesanus.  Vide  Vecers. 

Vesica,  iv,  22. 

Vespx,  iv«  104.  AnlichrisU  lypus 
Tii,  41. 

Vespasianus,  tii,  387 ;  ui,  83. 

Vesper,  n,  223. 

Vesperacognit  o  crcaiurae  in  se  ipsa 
noiniualur,  vi,  130. 

Vesperse.  l)e  vesperis,  vi,  3K7. 

Vesperascit,  et  vvsperescit,  v,  75. 

Vesperna^  iv,  486. 

VesperUiio,  iv,  9t. 

Vespertianm  ufllcium,  in,  271). 

Vesperum,  vesperus,  vii,  6,  41. 

Vesta,  ui,  387. 

VesUbuhiin,  iv,  226. 

VesUgaiures,  11,  499. 

Vestigia,  iv,  244;  v,  88.  Dei,  ti, 
125. 

Veilimebtum,  it,  418;  et  veUii,  vii, 
428. 

Vestis.  De  vestibos,  vestiom  nomiu», 
Testis  Dalmaiica,  russau,  bjacitiUiiua, 
mobcbinia,  laculata,  byssiua,  masti- 
ciua,  linostema,  flbrioa,  uifU.-*,  Iiueat 


tksti 


INDEK  REaUM  Lt  YERBORUU  IN  S.  ISII>3ai  OPP.  CONTCNTORUM. 


mtii 


Bprina  •  iv«  447  teqq.  Yestes  rprqtiie, 
41)1.  VesUain  oitlores  et  iibtninicuia, 
ibid.,  4t5  seqa.  ^estis  ex  lana  lin<Htue 
contexta ,  v,  4G4.  Vestt^t  quarumdain 
freuiium  pro|rfae,  ir,  4.jl.  Noa  attrits 
flliis  Israei  in  deserto,  v^  461.  Vei^lis 
ovo  coniacla  non  aJuritur,  iv,  103. 
Vesiiuai  sacerduialKiiu  oclo  geuera  in 
lep:e,  iv,  446. 

Vesiitcs,  IV,  418. 

Veleraiii',  iii,  435. 

Vc-tula,  IV,  !ft$. 

Veinrios,  ui,  190. 

Vetui^  vetastwn^  et  (tn!iq*mn,  t,  71; 
tn,  428.  Veieres  in  propaiulo,  et  oom- 
muniler  vescebanlur,  ne  sin;;olaritas 
luxuriam  gigoeret ,  iv,  486^  SedenlPs 
epulabaniur,  v,  67. 

Vexare,  vexaiMt  iii,  408. 

Vexilloinj  IV,  S76. 

Vezzosius  Sententias  sancti  fsidori 
edidit ;  ^ius  prsfalio  et  opiuiu,  i,  :56 ; 
11,  27,  5l 

Via,  via.  Viarum  mensura,  iv,  21 1 , 
2il  Ftoi  riiUB  et  puuea^  v.  7i.  Vis 
diiae,  viiaset  mortis,  vu,  401  Vla  Cliri- 
Uusejii,  lu,  50i$  V,  565.  Via  lactea, 
IV,  5. 

VieettaHoft  el  ViccslBMis  qmrtsi  nv- 
»ms,  ▼,  Si2. 

Victiiii».  m»  iSi.  tUtima  et  hotiia, 
tn,  437;  et  merificium^  v,  66. 

Victor  et  vicii,  v,  455. 

Victor  Tunoensi^i,  vu,  i  58. 

Vicloria,  iv,  575. 

Victorinus-  Victorini  plures,  vii,  t4S. 

Vlctorius,i>i,  268. 

Viaus  et  rinclus,  iv,  48i ;  v,  7."$. 

Vicus,  IV.  21t.  VideWa. 

Videre,  vtaera,  etaipi^re»  v,  75;  vH| 
4i8. 

Vidua.  De  vlduts,  ni,  454.  Vidiia 
vera,  vi,  490.  Vidua  ad  ouain  miuiior 
Ktia«,  v,15t.  Vi  iua  qux  in  gazopbyla- 
clo  duo  jecit  ininuta,  v,  14). 

Viere,  ui,  566. 

VigiiiJB  et  earum  autiquiias,  lii|  426; 
ti,  388. 

Vigtnti,  Itf,  120. 

Vttis,  ni,  49:^. 

Villa.  IV,  231. 

Villicus,i  1,454. 

Viuien,  iv«  537. 

Vincenllus  Rellovacensi:;,2it;  Dnt- 
dubeusis  i,  2it. 

Viucenlius  Tolptanns  vu,  178.  Cae- 
saraognstaiios  episcopus  a|Mistaia>  vii| 
lii,  IGi. 

Vinctus,  Vide  Vic:us. 

Vincida,  ui,  213. 

Vindex  el  ti^or,  vii,  437. 

Vindieare  et  utcisci^  v,  73. 

Vindilicus  fluvius,  iii,  412. 

Vinnola  vox,  vinnum,  lu,  136. 

Vinoientus,  iii,  498. 

Vinom ,  IV,  491  sBqq.  Vinum  Hmpi- 
dom,  socClnatiumy  roseom,  Palerimm, 
lurbidam,  amiueum.  colatum ,  hooo- 
farinm,  infertum,  orucium,  Gazctum, 
spnrcttm,  tdicf.,  492  ae^.  Vini  taslium, 
«V,  82.  Vino  deditl  et  loxuriosc  viven- 
les,  VI,  254.  Vino  femioaB  non  uttban- 
tnr  apod  Romanos,  nisi  saerorum  causa, 
IV,  491  Vioum  mali  Cvdonii  •  iv.  527. 
Vinum,  utveneoum  adoiesceutulx  fu- 
glant,  IV,  492. 

Viola,  IV,  551. 

Viclentus,iii,  49^ 

Vipera,  iv,  6.^    .; 

Vfperttts  et  ^mfnnics,  v,  75. 

Vipsauius  Pliilargios,  ui,  57. 

Vtr,  in,  452,  498  ;  iv,  27.  Vir 
homo  et  iimiilfr  ,  v ,  72 ,  92  seq, 
Vhr  H  mriis,  v,  75.  Viro  infame  ni- 
tra  unum  aonulum  portare ,  iv,  476. 
Vir  duplex  aniino,  v,  409.  Vir  capui 
molierla.iv.,  460;¥i,  454.  Vir  e^cle- 
siasUcua,  n,  519.  Vir  et  maictt/M,  vii, 


458.  Vir  propter  se  crettns .  inulter 
proptcr  viruro,  vi,  112.  Vir,  qni  cum 
Jacob  loclalus  est,  v,  121.  Vir  si  co- 
niam  nutriat,  ignominia  est,  vi,  i43. 
Vir  sanctus,  vi,  177.  Vide  Viri. 

Virago,  iv,  27»  et  virgo,  v,  74. 

Vireniia  et  t-iriiira,  v,  75. 

Vires  senectnte  et  morbo  minuiin- 
tur,  IV,  29.  rires  el  viritis ,  V!i,  457. 

Vlrga,  III,  214 ;  iv,  52i.  Moysis,  v> 
563.  566,  576.  Aaron,  v,  393. 

Virgilios,  iii,  56i ;  iv,  508;  vii,  84. 
Virgilii  dictnm,  ui,  46i.  Varia  loctio, 
m,  216. 

Virgiuitas ,  vu,  555;  vera,  vi,  4i8; 
ei  enslitas,  v,  15;  admonita,  nou  jus>a, 

IV,  2i  I. 

Virgo.  De  virgioibiis,  iv,  27.  Vide 
Virago.  Virgo  slella,  n,  105.  Virgloes 
angelis  equales,  \u  2i6.  Quarc  in  be« 
nedictione  Veleotur,  vi,  449.  Vlrgioes 
quimiue  sapientes,  et  quinque  fatuas, 

V,  ii4.  Virgines  sicrae,  vi,  4iG.  Virgi- 
nuui  feminarum  caput  Maria,  vi,  446. 
Virginnm  viromm  caput  Cbrlstus^  vi, 
4i6.  Virginum  oroatus  sunl  crines,  iv, 
455.  Virgo  qiUBdara  vasa  de  sacrario 
Peiri  apatou  Goihis  dare  teaulL  vii» 
113.  — »     t 

Virgo  Deipara.  Slognhrls  in  eaB  tl^ 
feclUs  coneibi  decimi  Tolelani,  ii,  108. 
Vide  Maria. 

Viri^ulium,  iv,  53i. 

Viri  illustres  ab  hidoro  recensiti, 
Tii,  158;  ab  lldelbnso,  i£»id.,  165.  Viri 
Apud  aDtiquos discumbebant,  muleres 
sedebaat ,  iv,  510 ;  r,  67.  Vlri  duo  ia 
aoro,  V,  iii.  Vlrl  duo  In  lecto,  v,  144. 
Viri  saoctl,  vi,  501.  Tonsi  caplllis,  iv, 
455.  Viri  vlrtus  maxima,  mulieris  mi* 
nor,  IV,  27. 

VitidiSi  ui,  498.  Ftde  Virealia. 

Viriolsi  IV,  474. 

Viriosus,  vii,  459. 

Virtus.  Viriutes,  ni,  5l4:iv,  595. 
rirOtt  et  fortitttdo,  v,  72.  vlrlutes  ex 
virtutibus  orlontur,  vi,  255 1  vu,  247. 
De  virlulibus  male  usis ,  vi,  256.  De 
tirtutibus  simiilatis,  ibid.^  237.  l)e  ap*" 
petltu  virtutami  iMd.,  25S.  Virtutes 
enumeratae,  vn,  280  seqq.  Vlrtutcs  ex 
Scripiura  sacra  singillatim  commen- 
datn,  vn,  290.  £t  Palribos,  ibid.,  502. 
Virtns  bonl  operis,  vi,  190.  Virtus 
Cbristus,  iit,  302.  Virtus  llbidine  fran- 

fitur,  VI,  216.  Virttts  et  vis,  vti,  458. 
irtutes  summae  ei  medie,  vi,  239. 
Virtutam  el  viliorum  cooQiCtus,  vii, 
207. 

Vlrus^  IV,  17.  Vlde  Vir. 

Vis  publica^  et  privata,  in,  509.  Vls 
et  W«.  V,  75.  Vis,  ei  VireSf  et  rif/w, 
?u.  458. 

Viscarago ,  iv,  500 

Viscardus  Albertus,  iii„514. 

Viscum,  iv,  560,  489. 

Viscus,  viscera,  iv,  17,  19. 

Visere,  F/rf«Videre. 

Vislo  angeiica,  ii,  2()6.  Vislo  anima- 
liuin  iu  Ezecbiele,  vi,  502.  Vi-iones 
spirituum  iinmundoruro  in  somuiis,  vi, 
277.  Visloniun  genefa,  iii«  533. 

Visilatio  Dei,  vi,  264. 

Visula  uva.  iv,  ^20. 

Visus,  IV,  4 ;  t,  95.  Fitiu  ei  riaoa,  T, 
75. 

Visus  longlaqaitate  lo^rum  laa- 
gnescit,vii,  ^. 

Viia,  tv,  1 ;  faiura,  vi,  617 ;  familia- 
ris,  tM.,  549.  De  vitc  hujus  breviiate, 

VI,  559,  520 ;  exilu,  tWd.j  360 ;  mole- 
siiis.  vu,  276.  Vita  aoiva  et  coatem- 
p|at*va ,  V,  105.  Vilae  poatiflcom,  iii, 
272.  Vita  Cbristus  est ,  ui,  502.  Viu 
mortalis  nostra  est,  «,  360.  Vita  sioe 
d  tctrina  inutilem  doctorem  facit,  vi, 
524.  Vica  testis ,  iv,  590.  Viu  vitalis 
Cbristus  est|  vi|  560.  Vitun  siue  cri- 


mlne  mulli  habere  pos^int,  siae  pee- 
cao  noQ  possunt,  vi,  217. 

ViubuDdus,  ui,  484, 

Viiia.  De  vitiU,  vi,  234.  Vitia  ex  vt- 
tiis  orta,  vilia  muilimoda,  quas  virta 
ies  se  esse  simulant »  vi,  235 ;  vii,  245 
seaq.  Vllia  octo  principalia,  v,  112;  vit, 
261  M^.  Viiia  plura  a  sacris  liUeris  le- 
preheusi,  vii,  292  seqq.  Patraui  seo- 
lentiaB  de  Ti.iis,  ibid.,  302  uqq.  Viiia 
grammaiica  receosiU,  vi,  55.  Littera- 
rum,  verbomro,  et  seutentiamm,tft^., 
90.  Vitia  accusaas  et  perpetraM,  vi, 
234.  Vitla  aliorum  mnltt  eerouat ,  ted 
non  sua  ,  vi,  356.  Vilia  corripere  qai 
non  debet,  vi,  519.  A  n)odicis  crimini- 
bus  viUa  ineipiunt,  vi,  2.58.  Quando  ex- 
pelluntur ,  acrius  coasurgaot,  ti,  205. 
Vitia  superare  saocti  toio  oisu  ooateo- 
duot,  VI,  234.  Vitia  olio  babeoda,  ooa 
homo,  VI,  516.  Vitiorafn  et  Tirtutum 
oonflictus,  vu,  207. 

Viticella  herba,  iv,  565. 

Vitiosi  ad  regimen  CcclestaB  aoii  pro- 
moveodi ,  vi,  322. 

Vitia.  De  viUbus.  Vitis  Syriaca  spioi> 
nia^  mulu  vitium  geoera,  iv,  SI6, 52!» 
yitibus  qoae  eoaTeoiaot,  vi,383.  Viiis 
fDaadeia«Ma»Ta^7i.  Viilsven  Chri« 
atos,  T,  SOa  ruii  albo,  M»,  iT.  S6l 

ViUum»  ritfe  Viiia. 

Vitricos,  m,  416. 

Vitrain,  IV,  284.  Vitrum  ffexibtlei 
t£aif.,285. 

VilU,  iv^  471,  480.  VitUs  nisi  castaa 
matrooie  uU  noo  poterant ,  iv,  512. 

ViUfla ,  TiUilos ,  tv,  45,  4-4 ;  v.  400. 

Vitula  rufa,  \itulus  et  vilula  combosli^ 

T,  586, 444  seqq.  ViUilus  Christus,  ui, 

504.  Vitulus  ex  muliere  generatas,  iv« 

55.  Vilulus  qiii  pro  fctcerdotis  emau- 

datione  ofrerebaiar,  v,  424.  Vitulus 

piscis,  IV,  75. 

Vivens  et  i^iras,  ui,  498;  v,  74;  vni 
455.  F    I      t     • 

Fi«tietM6il,v,75. 

rioifi.  Vide  Vivens. 

Vocabula  varia,  lu,  519. 

Vocabulariura  eacruui,  u,  271. 

Vocalis  ima  abusive  dicilur  syUabti 
III,  23. 

Vocatio  gemium  ad  fidem,  \i,  66« 

VocaUvus  cisus,  ui,  17. 

Voees.  Vide  Vox. 

Vola,  IV,  88,  541. 

Volare,  iv,  88. 

Volatilia  miooU,  iv,  105. 

Vulttmum,  volemis  oliva,  tv,  541. 

Voto  et  CttfAo,  T,  75. 

Volscius  Joannes.  ^jas  prtefaUo  ail 
Synonyma,  i,  594. 

Volucres,  it^  88 ;  el  ai^ea,  t,  8. 

Volumeo,  lu,  260. 

Volunus,  lu,  199;  bona  a  Deo,  tiI| 
528.  Votuntas  et  ooiupros,  v,  72. 

Volupus  labori  cedit ,  vi,  506.  Vo- 
luptas  vescendii  vi,  255. 

VoluHMnus  imperator,  vii|  95« 

Volutabra,  vl,  215. 

Vomer,  iv,  513. 

Vopiscus,  ui,  4i1. 

Voium  reJdeudam ,  vi,  511.  Votooi 
casUUUs,  VI,  447.  Votum  fadt  illici- 
tum  quod  erat  per  aaturam  licitniDi 
VI,  448. 

VoX  et  aoitHi ,  v^  74.  De  voee ,  m^ 
25.  Vncis  elevaUo,  lu,  27.  Vox  acuia  ^ 
alu,  clara  et  suaTis,  in,  156 ;  arUcu- 
lata,  lu,  23 :  aspera,  csca,  dora,  per- 
fecU,  viaooia,  ui,  136. 

Vulcaois  iosoiae,  iT,  179. 

Volcanii  prcfatio,  i,  416. 

Valcaous  igais  est,  ni,  570,  382. 

Vuigares  aota,  iii,  5 ;. 

Vulgaris  interpreUtio  Scriptararuai 
qaiota  i£dit|o  nu«icupatar,  lu,  251. 

Vuloera  carois  citius  seoUuatiir 
quam  aoimap,  ti,  265.  Vuloas  iaveie- 


INDM  BERVM  ET  VERBORUH  IN  S.  ISIDORI  OPP.  COiNTENTORUM. 


ctiiin 


Talum  Urdios  Mnatar,  vi, 

rwUntt*  Vide  Ulcits. 

Vulpesy  IV,  58;  ex  enna,  v,  59. 

VQliar,  ?allur<!8,  iv,  89. 

Vuilurotts  ventus,  iv,  117. 

VqUos,  IV,  6;  v;  8ii;  et  {acm^ibid,^ 
74, 

Vulva,  iv,22. 

W 

Walchii  iu Jiciam  de  Isiiioro,  i,  413. 

Walliarex.vii,ll5. 

Wamba  reA.  El  eum  iuramento  sub- 
]ecla  fttil  Glia  Ergi\4i,  qat  regno  illum 
•privaverat,  vu,  190. 

Vindali  in  'Arrica  esstinguuntar,  in, 
239.  Epnim  Uisloria,  vu,  129.  (^lirono- 
logia^  tfrtrf.,  154. 

Wanefrldi  hisioria,  n,  565. 

Wangtones,  lu,  415. 

Wiclericus,  VII»  126. 

Wipo,  H,62.    . 
« Wiaiiptborum    Chronicon    nomloe 
Wulsae,  1, 691.  Hisioria,  u,  565. 

Wistremirus  Toleianus,  vu,  179. 

WjUza  rex  GoUiorum,  vii,  190. 

Walfilas  episc.,  vn,  tlO. 

X 

Z  Utlera  pro  S^  et  C,  iii,  11. 
^enocraies,  iii,  236. 
Xeaudochia,  iv,  319. 


Xenophanes,  vii,  80. 

Xerophagia,  m,  291. 

Xerxes,  ui,  258;  vii,  81.  Xerxi  lepus 
ex  equa  creala  dissolvi  regnurn  |Hjr- 
lendU,iv,  51.  BiblioUiecam  in  Persas 
avexit,  iii,  250. 

Ximenes  Qsneros  card.  Quld  pr.T- 
sttterit  in  EdiUone  otficli  Hosarabici , 
II,  152,  152. 

Xyiiglycon,  iv,  555. 

Xylobalsamum,  iv,  547. 

Xy^lus  papa,  vu,  139  $eq. 

Y 

7  eiZ  grseeslitter»,  in,  11. 
Y  pro  V  scribebator,  i.i,  11. 

Z 

Z.  Pro  hac  littera  doplex  SS.  scribe- 
batur,  III,  ,1 1 ;  pro  F,  ni,  46« 

Zabulon,  lu,  527 ;  v,  124, 198. 

Zaccaria  Fraociscus  Autuoius.  E|a8 
apparaios  ad  Edltionem  sancii  Isidorr 
uberrime  cxpositos ,  i.  526  <«mi.  EJos 
laudes,  epftapbium,  t^fd.,  577,  567 
teq,  In  hae  EdiUone  soom  Zaccariae 
«blque  redditom,  tfrtd.,  719.  Labor 
ejus  vix  iDchoatns»  quod  ipse  fitetor» 
f0Jd.,  547.  Paoca  qoaedara  ex  biblio- 
Uieca  VaUcana  accepit,  tkd.,  585,  387. 
E]asepistola  ad  eminenUss.  cardina- 
[eiD  de  LorenzuM,  \hid.^  ZVk  CJof 


cxxxlt 

praefaUo,  i,  517,  376.  llomium ,  u.  i8. 

Zaccb«us,u,33S;v,  148. 

Zacbarias  propheta,  u',245:  v,  13L 
174  ieq.  21 1 ;  vii,  582,  584.  ZMXbariHs 
sacerdos,  v»  137.  Zacbarias  et  £U:>;i. 
belbp  V,  178. 

Zaidas  cooversio,  i,  176. 

Zabtbri,  lu,  321, 325. 

Zame  foos  in  Africa,  iv,  121. 

Zapata  Lupianus  falsarius,  i,  58, 59. 

Zara  et  Pbares,  ui,  521 ;  v,  538. 

Zebedsus,  iti,  338. 

Zclada  cardin.,  i,  586. 

Zeipha,  lu,  511,  527. 

Zebu  et  imidia^  v,  75. 

Zema,  iv,  496. 

Zeuo  imper.,  vii,  102. 

Zepbyriuus  papa,  vii,94. 

Zephyrus,  iv,  118.  Zepbyrerttm  eanl 
tlbi,  IV,  492.  ^ 

Zelhus,  ui,  132. 

Zeugis  regio,  iv,  (66. 

Zeogma  lu,  56. 

Zizania,  iv,  365. 

Zmilauipis,  Zmilaces,  iv,  281. 

Zodiacus  «ireulus,  iii,  152;  iv,  119. 
rf*Zoes  primos  ifigypUorum  rex ,  \ii« 
68. 

Zona^iv,  478.  Zonx  mundi,  vn,-  17. 
Zoroa>ies  rex  artem  maxicam  reue- 
rk,  111,254, 369  ;vii,  70. 
Zorobabel,  lu,  325;v,134. 


FtNIS  TOMI  OCTOCESIMI  QUARTf. 


AVIS  IMPORTANT. 

D*Bpf^s  une  des  lois  pmidenUelles  qiii  r^^ssenl  te  monde,  Dremcnt  «es  ocavrcs  au-dessns  de  rordfnaire  sa 
tbnt  saos  conirtdicUons  plns  ou  moins  forles  et  nombreuses.  Les  Atelien  Calholiques  ne  pouyaicnl  ^6re  ^ciiapper 
)i  ce  cadietdivin  de  lenr  otilitd.  Tantdl  on  a  ni6  lenr  existence  oo  leur  importaoce;  ianl6l  on  a  dit  quMls  dtaient 
Urm€B  00  qu*il8  allalent  l'6tre.  Cependant  ils  poursuivent  leur  carri^re  depuis  23  aos,  et  les  producUons  qm 
en  sorlent  aeyieDnent  de  plus  en  plus  graves  et  soigoSes :  aussi  paratt-il  certain  qu*li  moins  d*^v^nemeot8  qu*aucotte 
prodence  humaine  ne  sauralt  ni  pr^voir  ni  eropftcber,  ces  Ateliers  ne  se  fermeront  que  quand  la  Bioliotkeque 
nnivertetle  dtt  Ctergisen  termin^e  en  »es  S,000  volumes  10-4"*.  Le  pass6  paralt  un  assez  sArgarantde  l'avettir, 
pour  ce  qu*il  y  a  k  esp^rer  oo  k  craiodre. 

Cependant,  parmi  les  calomnies  auiquelies  lls  se  sont  tronves  en  botte,  il  en  est  deox  qui  ont  M  conUnnellemeol 
r^p^l^es,  parce  qu*^tant  plus  capitales,  leur  effet  entrainait  plus  de  cons6qaences.  De  petits  et  ignares  concurrenis 
se  soiit  donc  acnarnds,  par  leur  correspoodaoce  ou  leurs  voyageurs,  k  f^p^ter  partout  que  nos  Ediiiuns  6taieoi 
mal  oorrig^es  et  mal  imprlro6es.  Ne  pouvant  atlaquer  le  fond  des  Ouvrages,  qui,  pour  la  plupart,  ne  soot  qo^ 
les  chels-d'Geuvre  du  Calholicisme  recoonus  pour  tels  dans  tous  les  lemps  et  dans  tous  les  pays,  II  fiiilait  bien  se 
rejetcr  sur  la  forme  dans  ce  qa'elle  a  de  plos  s^rieux,  savoir,  la  currectioo  et  riropression ;  en  efTet,  les  cheEi- 
d*ieuTre  m^me  n'aaraient  qtt'une  demi-valeur,  si  le  texte  en  ^tait  inexact  ou  illisible. 

11  est  tr^i-vrai  que,  dans  le  principe,  un  succ^  inoui  dans  les  fastes  de  la  Typographie  ayant  forc^  FEditeor 
de  rccourir  aux  m6caniques.  aQn  de  marcher  plus    rapldement  et   de  donner  les  ouvrages  k  moiodre  prix  , 

Suatre  volnmes  du  double  Conrs  d^Ecrilure  tamte  el  ie  Thdologie  furent  lir^s  avec  la  correcllon  iosu(|Bsante 
onn^e  dans  ies  imprimeries  k  presqoe  tout  ce  qui  s*6dite;  il  est  vrai  aussi  qu'un  cerlaln  nomhre  d*aatres 
volumes,  apparienant  li  diverses  Poblications,  furent  impriraes  oo  trop  ooir  ou  trop  blanc.  Mals,  depais  ces  temps 
cloigo^s,  les  m^caoiqnes  ont  c6d6  le  travail  aux  presses  k '  bras,  et  ]*impression  qui  en  sori,  sans  6tre  du  luxe, 
atlendu  que  le  luxe  jorerait  dans  des  ouvrages  d*ane  teile  nature.  est  parfaitement  convenable  sous  loas  les 
rapports.  Qaant  k  la  correcUou,  il  est  de  fait  qu*elle  n*a  jamais  6te  port^e  si  loio  dans  aucone  ^diUon  audenne 
00  contemporalne. 

£t  commeot  en  serait-il  aotrement,  apr^s  tooles  les  peines  et  toutes  les  d^penses  que  noos  sobissons  poor 
arTiTer  k  purger  nos  ^preuves  de  toutes  faules?  L'babitude,  en  typographle,  meme  dans  les  nieilleures  maisons, 
ett  de  ne  oorriger  que  deux  ^preuves  et  d'en  confi6rer.  uue  troisieme  avec  ia  seconde,  sans  avoir  pr^pare  en 
rlen  le  manoscrit  de  ]*aoteor. 

Bans  les  Atetiers  Cathotiques  la  dilKrence  est  presqae  incommensorable.  An  moyen  de  correcleurs  blaochis  soot 
le  hamais  et  dont  le  coup  d*oeil  typographique  est^  sans  piti6  pour  les  (autes,  oo  commeoce  par  pr^parer  la 
copte  d'un  boot  3i  Taotre  sans  en  excepter  un  seul  mot.  On  Ut  ensaite  eo  preml&re  ^preuve  avec  la  copie 
alusi  pr^par^e.  On  lit  en  secoude  de  la  mdme  maoi^re,  mais  en  collaUonoant  avec  la  premi&re.  On  (ait  la  roSme 
chose  en  Uerce,  en  coliatioonaut  avec  la  seconde.  On  agit  de  m6me  en  quarte,  en  collationnant  avec  la  Uerce. 
Ou  renoovelle  la  m^me  op^raUon  en  quinte,  en  collationnant  avec  la  quarte.  Ces  collalionnemenls  ont  poar 
bot  de  voir  ti  aocune  des  faules  sii(nal^es  au  bureau  par  MM.  tes  correcteurs,  sur  la  marge  des  ^preuves,  n*a 

^chapp^  k  MM.  les  corrigears  sur  le  marbre  et  le  mStal.  Apr&s  ces  ciuq  leclures  enUfereS  cooirdl^es  l*une  par 
i»....^    ^4  •-  j>u — j^  1 1 .: *  j s-_^^-  ..z__.  .  ... ^„s-.-^_  el  souvent  il  en  vieiit 

trottvant  immobilis^e, 
une  nooTelJe  revision, 
Urage  n'arrive  qu'apr^8  ces  innombrables  pr^cautions. 

Aussi  y  a-t-il  ^  Montrou^e  des  currecteurs  de  toutes  les  natioos  et  eo  plos  i^rand  nombre  que  dant  Tingt-cinq 
imprimeries  de  Paris  r^nies!  Aossi  encore,  la  correction  y  coiite-l-elle  aulant  que  la  compositioo,  tandis  qu'ailleuni 
elle  ne  coQle  que  le  dixi^mel  Aussi  enQo,  bien  que  PasserUoo  puisse  paralire  t^m^raire,  rexaciitude  obtcnue  par 
lant  de  frais  et  de  soins.  bit-elle  que  la  plupart  des  Edilions  aes  Aletiers  Catttotiques  laissent  bien  loio  derriera 
elles  celles  m^me  des  cel^bres  B6n6dicUDs  MabiUoo  et  Mooifaucoo  et  des  c^l^bres  J6suites  Petau  el  Sirmond. 
(Jne  Tott  compare,  en  effet,  n*importe  qnelles  feuilles  de  leurs  ddiUons  avec  celles  des  ndtres  qui  leur  correspondenty 
^n  grec  oomme  en  laUo,  on  se  convaiQcra  que  rinvraisemblable  est  une  r6alit6. 

Daiilenrs,  ces  savants  6minenis,  plus  pr6occup^s  da  seosdes  textesque  de  la  parUe  typographiqoe  el  n*^tani 
point  correcleurs  de  profession,  lisaieat,  non  ce  que  portaieni  les  ^preuves,  mais  ce  qui  devait  s'y  trouver,  leur 
fcaute  intelligence  suppl^aut  aux  laatea  de  r^diUoo.  v 

De  plus,  les  B6n6diciiiis,  comme  les  J6suiles,  op^raient  prescfue  toujoars  sordes  manuscrits,  caose  perp6taelle 
de  la  mulUplicit6  des  (autes,  pendattt  que  les  Atetiers  CatholiliueSf  dout  le  propre  ei^t  sortoat  de  ressusciler  la 
TradiUon,  u  op^rent,  le  plus  soaveut,  qoe  sor  des  iroprimds. 


19  juillet,  n*avoir  pa  ^galement  surprendre  une  seute  faute,  soit  daos  le  laUo,  soit  daos  le  grec  de  notre  double 
Patrotogie.  Eufin,  le  savant  P.  Pitra,  B^n^dictin  de  Solesmes,  et  M.  Bonnetty,  direcieur  des  Annates  de  Pliitosopfue 
ckritinme,  mis  au  ddfl  de  nous  coovaincre  d*uno  seule  eireur  typographique,  out  £l6  forc^  d*aToaer  qoe  nous 
u*Mrion8  pas  trop  pr^som^  de  notre  parfaite  correction. 

Dans  le  Clene  se  trouveot  irds-ceruioement  de  bous  laUnistes  et  de  bons  hell^nistes,  et,  ce  qai  est  plos  rare« 
des  iMHnmes  tres-posilifs  et  tr^prallques.  £h  bien  I  nous  leur  prometlons  une  prime  de  25  centimes  par  chaqae 
v6ritable  Caute  qu'ils  d^couvriront  daus  n*importe  lequel  de  nos  Tolumes,  mais  surtout  dans  les  grect. 


Mdgr^  oe  qoi  pr6c^e,  l'£ditear  des  Cowrs  comptets,  sentant  de  plus  en  plus  rimportance  et  mtoe  la  n^eessit^ 
1*000  GorrecUon  parfaite  pour  qu'ttn  ouvrage  solt  v^ritablement  nUle  et  estlmable,  se  livre  depais  plas  d*uo  an« 
et  eat  r^solo  de  se  livrer  jasqo  k  la  fla  k  une  op^ratloo  loogue,  p^oible  et  coAteuse,  savoir,  la  rSvision  eali^re  et 
uniTerselle  de  ses  iunombrables  dich^.  Ainsi  chacun  de  ses  Tolumes,  au  fur  et  i  mesure  qtt'il  les  remet  sous 
prosse,  est  recorri^6  mol  pour  mot  d'un  bout  k  Tautre.  puarante  hommes  y  soot  oa  y  seront  occup6s  pendant  10  ans, 
ct  une  somme  qui  ne  saurait  dire  moindre  d'uD  demi-million  de  francs  est  consacrde  k  cel  importaot  cootrdle. 
1)6  oette  mani^re,  les  Poblicaiioos  des  Aleliers  Cathotiques,  qai  d6jii  se  disUnguaieut  entre  loutes  par  la  supO* 
riorit6de  leur  correction,  n*aurottt  de  rivales,  sous  ce  rapport,  daos  aacao  temps  ni  dans  aacon  pays;  car  quel 
est  r^diteor  oui  pourrait  et  voudrait  se  livrer  APRES  COUP  k  des  travaux  si  gigantesques  et  d*un  prii  si  exorbitant? 
II  Ihot  certes  eire  bien  p6n6tr6  d'une  vocaUon  divine  k  cet  efl^et,  poor  ne  reculer  ni  devant  la  peine  ni  devant 
la  d^penae,  snriout  lorsqoe  rEurope  savanle  proclame  que  jaaais  volames  n*ont  M  idit^  avec  tant  d*exaciitude 
que  oeux  de  la  Bibtiotheque  universette  du  Ctergi.  Le  pr^sent  TOlume  eat  da  nombre  de  ceux  rdvis^s,  et  toua  ceuy 
Qui  le  seront  k  1'aTenir  porteront  cette  note.  £n  cons^quence,  pour  juger  les  producUoos  des  Ateliers  CaiholiqueB 
80US  !•  rapport  de  la  correction,  11  ne  faudra  prendre  que  ceux  qui  porteront  en  tete  TaTis  id  traci.  Nous  ne  recou- 
naisaens  qae  cette  idition  et  celles  qui  suivroot  sur  uos  plaoches  de  mital  aioii  corrig^es.  On  croyait  aotrelbis  que 
)a  ai6r6otypie  immobilisait  iea  fautes,  alieodu  qu'un  ciich6  de  m6tai  n'est  point  ^lastique;  pas  du  tout,  il  iotroduii 
la  perfeetion,  car  on  a  trouve  le  moyen  de  le  corriger  jusqu*k  extiucUon  de  fautes.  L^H^bren  a  6i^  revu  par  M.  le 
chevalier  Dracb,  le  Grecpar  det  Grecs,  le  LaUn  et  ie  Fran^ais  par  les  premiers  correcteurs  de  la  capitale  cn  cee 

langoea.  i    -  --  ^  r-  r- 

O  b  b  b       U  b  J  Parisiis.  —  Ex  Typis  J.-P.  MICNE. 


I 


pmi 


TF;S  VCLU:;l 
DOES  NOT  CIRCUUi.TE 
OUTSIDE  TME  LIBRARY